open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ар’еплюская царква

**Ар’еплюская царква Сафіі Магдалены** () — царква ў швэдзкім мястэчку Ар’еплюгу, у лэне Нарботэн. Зьяўляецца царквой Ар’еплюскага прыходу дыяцэзіі Люлеа.

## Гісторыя
Першая царква ў Ар’еплюгу была пабудаваная ў 1641 годзе, па загадзе каралевы Крыстыны. Першым яе пастарам быў Пэтрус Турдынус, які хутка памёр. Ягоны наступнік — Юганэс Уляі Гапстадыюс распачаў весьці перапіс прыхаджанаў. У 1662 годзе пастарам становіцца Юган Нікаляі Лэстадыюс — заснавальнік выбітнай сьвятарскай дынастыі Лэстадыюсаў.

У 1760 годзе быў пабудаваны новы будынак царквы, пафарбаваны чырвоным колерам. У 1894 годзе ён быў перабудаваны: між іншым, хор быў перанесены з усходняй часткі царквы ў заходнюю (цяпер у Швэцыі ўсяго дзьве такіх царквы). У 1896 годзе царква атрымала свой сучасны ружовы колер. Рэстаўравалася ў 1969—1970 гадох.

## Галерэя

Arjeplog_1900.jpg|Ар’еплюская царква у 1900 годзе
Arjeplog11 005.jpg|Сучасны выгляд на возера Сэла і царкву 
Arjeplog8 ID Piteå Luleå 020.jpg|Выгляд на царкву
Arjeplogs_kyrka_altaret.JPG|Алтар
Arjeplogs_kykra_predikstolet.JPG|Катэдра (1694 г.)


## Крыніцы

Катэгорыя:Славутасьці Ар’еплюгу
Катэгорыя:Храмы Царквы Швэцыі
МАЗ-251

**МАЗ-251** — беларускі турыстычны аўтобус Менскага аўтамабільнага заводу. Сэрыйная вытворчасьць пачалася ў траўні 2006 року. Пасажыразьмяшчальнасьць — ад 46 да 53 сядзячых месцаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на бачыне МАЗу 

251
БЗСД

**База зьвестак у сеціве кіно для дарослых** () — база даных і вэб-сайт пра амэрыканскую эратычную і порнаіндустрыю, які ўключае інфармацыю пра актораў і актрыс, рэжысэраў і фільмы. Старонка — база зьвестак. Ён падобны на БЗФІ тым, што мае адкрыты доступ і магчымасьць пошуку. Фільмы, вырабленыя не ў ЗША могуць быць знойдзены ў базе, калі даступны амэрыканскі рэліз, пры гэтым у базе ўтрымліваецца інфармацыя пра амэрыканскі рэліз, а не пра арыгінальны.

## Глядзіце таксама
* БЗКД
* БЗФІ

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* IAFD
* «Remembering Peter Van Aarle», *IAFD.com*, 21 верасня 2005

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Базы зьвестак у Інтэрнэце
Катэгорыя:Парнаграфія
Montiaceae

**Montiaceae** — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 14 родаў і 230 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы шматгадовыя або аднагадовыя да хмызьнякоў.

## Арэал
Распаўсюджваньне: Паўночная і Паўднёвая Амэрыка, Паўночная Азія і Эўропа, Аўстралія, Новая Зэляндыя, нязначна Афрыка.

## Крыніцы


Катэгорыя:Гвазьдзікакветныя
Wehrwolf

**«Wehrwolf»** — беларускі НСБМ-гурт, праект Алега з «Kamaedzitca».

## Творчасьць

### Альбомы

* Вечный Покой (дэма, 2011)
* Где Свет излучает Тьму (сеціўны, 2013)
* Возрождение Европы (2015)

### Самотнікі

* Ледовый Поход (2017)

### Складанкі

* Wotanjugend — Белые воины благородных кровей (2015)
* WotanJugend Compilation 2: Kvasir’s Blood (2019)

## Цікавінкі

* Рашэньнем суда Ельскага раёну Гомельскае вобласьці ад 16 лютага 2016 году альбом «Возрождение Европы» дададзены ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў Беларусі (29 лютага 2016 году рашэньне ўступіла ў сілу).

## Вонкавыя спасылкі

* Гурт на «Discogs»
* Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў за 2017 год
* На wotanjugend
* На ASGARDSREI V
* Вечный покой
* Где Свет излучает Тьму
* Возрождение Европы
* Ледовый Поход
* Wotanjugend — Белые воины благородных кровей
* WotanJugend Compilation 2: Kvasir’s Blood

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Беларускія НСБМ-гурты
Катэгорыя:Беларускія мэталкор-гурты
Ігар Луцкі

**Ігар Уладзімеравіч Луцкі** (нар. , Столін) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Міністар інфармацыі Рэспублікі Беларусь (2020—2021), намесьнік кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь (2021–2024), кіраўнік АНТ з 2024. Фігурант Чорнага сьпісу Эўразьвязу ды санкцыйных сьпісаў шэрагу іншых краін.

## Жыцьцяпіс
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт у 1994 годзе і Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце ў 2000 годзе.

У 1995—2000 гадах працаваў у Міністэрстве па кіраваньні дзяржаўнай маёмасьцю і прыватызацыі, у 2000—2002 гадах — дарадчык-кансультант, намесьнік загадчыка аддзелу інфарматыкі і аргтэхнікі канцылярыі прэзыдэнта, у 2002—2004 гадах працаваў у апараце Фэдэрацыі прафсаюзаў Беларусі.

У 2004—2006 гадах — намесьнік дырэктара БелТА, у 2006—2008 гадах — дырэктар прафсаюзнага «Новага радыё», у 2008—2014 гадах — першы намесьнік дырэктара БелТА.

У 2014—2018 гадах — першы намесьнік міністра інфармацыі, у 2018—2020 гадах узначальваў Сталічнае тэлебачаньне (СТБ).

4 чэрвеня 2020 году прызначаны міністрам інфармацыі Рэспублікі Беларусь. 5 красавіка 2021 году прызначаны намесьнікам кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь.

Луцкі зьяўляецца сябрам Савета Рэспублікі 8-га скліканьня, па гэтай прычыне ён пакінуў пасаду намесьніка кіраўніка прэзыдэнцкай адміністрацыі ў красавіку 2024 году. 13 чэрвеня 2024 году прызначаны кіраўніком тэлеканалу АНТ.

## Міжнародныя санкцыі
17 сьнежня 2020 году яго ўнёс у свой санкцыйны сьпіс Эўразьвяз, 18 лютага 2021 году — Вялікабрытанія, 22 сакавіка — Швайцарыя, 21 чэрвеня — Канада. 26 студзеня 2021 году да сьнежаньскага пакету санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Столінскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары СТБ
Катэгорыя:Міністры інфармацыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Агульнанацыянальнае тэлебачаньне
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га скліканьня
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Валькірыя (гурт)

**«ВАЛЬКІРЫЯ»** — фолк-гардкор-гурт правага кірунку зь Беларусі.

## Мінуўшчына
Гурт утварыўся ў 2008 годзе ў Капылі. Першапачаткова жанр гурту быў блізкі да язычніцкага чорнага мэталу. У тым жа годзе гурт даў свой першы канцэрт, пасьля чаго зрабіў перапынак да лета 2009 году. Шмат зьмяняўся склад, большасьць музыкаў пераехала ў Менск.

Узімку 2010 году да гурту далучыўся другі гітарыст.

## Сьветапогляд
Тэматыка песень — ушанаваньне родных абшараў, вера продкаў і гонар за свой народ. Гурт выступаў за здаровы лад жыцьця й падтрымліваў рух «sXe».

## Творчасьць

### Альбомы

* Там, Дзе Зорнае Неба (2013)

### Складанкі

* NS MUSIC Sampler VII (2011)
* NS MUSIC Sampler 9 (2011)
* Славянский Хардкор vol. 2 (2014)

## Крыніцы


## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце»
* Гурт на «Last.fm»
* Гурт на «Encyclopaedia Metallum»

### Рэцэнзіі

* Расейская рэцэнзія

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Беларускія НСБМ-гурты
Катэгорыя:Беларускія фольк-мэтал-гурты
Катэгорыя:Беларускія гардкор-гурты
Катэгорыя:Гурты Капылі
Катэгорыя:Гурты Менску
DESTROYERS

**«DESTROYERS»** () — гардкор-гурт зь Беларусі.

## Склад
Пасьля зьмены бубнача й басіста цяперашні склад выглядае гэтак:

* Duser — сьпеў
* Truelia — гітары, сьпевы
* Silva — бас, сьпевы
* Deogen — бубны

## Мінуўшчына
Гурт «DESTROYERS» утварыўся напрыканцы 2003 году ў Менску. Спачатку калектыў граў падобна да стылістыкі гардкору, пазьней таксама ў жанрах «punk 82», трэш-мэтал. У 2008 годзе езьдзіў з турамі ў Латвію, Эстонію ды Нямеччыну.

Мае 3 D.I.Y. альбомы, запісаныя на ўласнай студыі «VPODVAL RECORDS»: «Радиоактивное облучение мёртвых городов» (2004) і «Терминаторы кибернитического терроризма» (2005) ды «P.R.V.D.G.» (2009).

У 2013 годзе выдае альбом «Fuck​`​em all! / Выеби их всех!» да свайго дзесяцігодзьдзя

## Лірыка
Тэматыка песень тычыцца барацьбы з сыстэмай, супрацьстаяньня дзяржаве, D.I.Y, нянавісьці да ўлады, міліцыі, быдла, арміі, нэафашыстаў. У гэты ж час гэта ўсё спалучаецца з тэматыкай рамантыкі жыцьця ў таталітарнай дзяржаве, не пазбаўленай каханьня, сяброўства й прыгодаў, а таксама імкненьня жыць поўна й яскрава.

## Творчасьць

### Поўнафарматныя альбомы

* Радиоактивное облучение мёртвых городов (2004)
* Терминаторы кибернитического терроризма (2005)
* P.R.V.D.G. (2009)
* The plague of the 21st century / Чума 21​-​го века (2010)
* Fuck​`​em all! / Выеби их всех! (2013)

### Супольныя альбомы

* Double beat on the street \ Двойной удар на улице (разам з «Cianid», 2017)

### Самотнікі

* Смерть прийдёт за тобой напролом!/Death will come straight for you! (2020)

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
* Гурт на «Bandcamp»
* Гурт на «Myspace»
* Да 10-годзьдзя гурта
* У Музычнай Газэце

### У сацыяльных сетках

* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце»
* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «Фэйсбук»
* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «Інстаграм»

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2003 годзе
Катэгорыя:Беларускія гардкор-гурты
Катэгорыя:Беларускія трэш-мэтал-гурты
Катэгорыя:Беларускія анарха-панк-гурты
Катэгорыя:Гурты Менску
EVTHANAZIA

**«EVTHANAZIA»** () — найстарэйшы дэт-мэталёвы гурт у Беларусі.

## Склад

### 2020

* Віталь Баброўніч (BOBRIK) — сьпеў.
* Андрэй Старушэнка (KIF) — гітара.
* Аляксандар Кароткін (REX) — гітара.
* Аляксандар Ключнікоў ('di') — бас.
* Андрэй Ружыцкі (Rugik) — бубны

## Мінуўшчына
Гурт заснаваны ў 1992 годзе ў Рэчыцы бубначом Юрыем Чуранавым, які ў выніку хваробы сышоў з гурту ў 2000 годзе й памёр у 2014 годзе. З 2004 году быў зьменены назоў на «EVTHANAZIA A.D.». У 2009 годзе гурт быў часова расфармаваны, а вярнуўся ў 2014 з самотнікам упершыню на беларускай мове й са старой назвай. У 2015 годзе кліп да самотніка «Вера, Воля…» быў станоўча ацэнены шмат кім за стылістыку ўзятую ў «Звар’яцелага Макса».

## Творчасьць

### Альбомы

#### Дэма

* Apocalypse of Human (1994) (Music Violence Prod.)
* Pathological Madness (1995) (Music Violence Prod.)
* No Longer Forces (1997)
* The Hate Exhumation (2008)

#### Поўнафарматныя

* No Longer Forces (1999)

#### Прома
Promo 2002 (2002)

### Міні

* Captured By Instincts (2000)
* War`jactva (2017)

### Самотнікі

* Апошняя мяжа (2014)
* Вера, Воля… (2015)

### Афіцыйныя відэа да песень

* Апошняя мяжа (2014)
* Вера, Воля… (2015)
* Застацца да канца (2018)
* Сьляпыя (2018)
* Застацца да канца (2019)

## Вонкавыя спасылкі

* Гурт на «Discogs»
* Гурт на «Tuzin.fm»
* Гурт на «Myspace»
* Гурт на «Youtube»
* Гурт на «Repa.by»
* Навіна пра вяртаньне гурту

### Інтэрв’ю

* Інтэрвію (2009)
* Інтэрвію (2009)
* Інтэрвію (2015)
* Інтэрвію (2017)

### У сацыяльных сетках

* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце»
* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «Фэйсбук»
* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «Інстаграм»

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Беларускія трэш-мэтал-гурты
Катэгорыя:Беларускія дэт-мэтал-гурты
Катэгорыя:Гурты Рэчыцы
Blackmoon Warrior 88

**«Blackmoon Warrior 88»** — беларускі НСБМ-гурт, які праіснаваў 2 гады.

## Склад
Гурт зьяўляецца адным з праектаў музыкі Blackmoon Warrior, які й грае на ўсіх інструмэнтах гурту й сьпявае.

## Крытыка

### White Power Gang
Нягледзячы на досыць сьціплы й абмежаваны тыраж, меней за 100 асобнікаў, «Blackmoon Warrior 88» пацярпеў шмат крытыкі на разнастайных дошках аб’яў. Але на сайце «Encyclopaedia Metallum» была хвалебная рэцэнзія, крытык вылучыў элемэнты шуму й дрэнны запіс, які, на яго думку, ідзе толькі на карысьць альбому.

## Творчасьць

### Дэмаальбомы

* Crushed by the Sunwheel (2009)
* White Power Gang (2009)
* Jewish Screams from Ravensbrück (2010)

### Супольныя альбомы

* Gesammelt unter dem nazistischen Hakenkreuz (2009)
* Blackmoon Warrior 88 / Pogromnacht (2010)
* Sieg Heil! To the Empire of Aryans (2010)

## Вонкавыя спасылкі

* Дыскаграфія гурта на «Encyclopaedia Metallum»
* Рэцэнзія на White Power Gang
* Гурт на «Discogs»

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Беларускія НСБМ-гурты
Катэгорыя:Гурты Жлобіна
Сэла

**Сэ́ла** () — возера на поўначы Швэцыі. Разьмешчанае ў камуне Ар’еплюг, лэне Нарботэн, у швэдзкай Ляпляндыі. Належыць да басэйну ракі Шэлефтээльвэн. Плошча 2,93 км². Глыбіня 9 м.

Катэгорыя:Азёры Швэцыі
Катэгорыя:Ар’еплюг
EIZVA

**«EIZVA»** — музычны праект Алеся Мікуса, які, паводле ягоных словаў, зьяўляецца рэінкаранацыяй ягонага ранейшнага праекту «Крывакрыж», гурт нават карыстаецца суполкай «Крывакрыжа» ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце» у якасьці сваёй. Праект атрымаў вядомасьць з-за створанага ў яго межах гімну Вайшнорыі, які стаў афіцыйным гімнам рэспублікі.

## Зьмены
Спадар Мікус хоць і сьцьвярджаў пра тое, што праект зьяўляецца рэінкаранацыяй «Крывакрыжа», але бязь зьменаў не абышлося, пра што ён паведаміў:*Толькі цяпер гэта будзе спакайнейшая, больш мэдытатыўная музыка. Першая песьня можа й не прадстаўляе тыповы будучы саўнд, але настраёвасьць перадае*

## Мінуўшчына
Пра праект Алесь Мікус заявіў у 2016 годзе, але, паводле яго словаў, існаваў гурт на той момант ужо болей за год. У 2016 годзе 22 верасьня быў выпушчаны сецівовы самотнік да Дня адзінства балтаў. Гурт ня выдаў пакуль ніводнага альбому, але ўжо мае шэраг сецівовых самотнікаў.

## Творчасьць

### Самотнікі

* Дзень адзінства (2016)
* Gam Gabija (2017)
* Вайшнорыя (2017)
* Стаіць козьлік (2017)
* Генэрал Люцыян (2018, сумесна з «ШЫХТ»)
* Плошча (2019)

## Вонкавыя спасылкі

* Навіна пра праект
* Алесь Мікус на tuzin.by
* Праект на «Last.fm»
* Пра гімн Вайшнорыі на «Беларускім партызане»
* Гурт на soundcloud.com
* Сінгл Плошча

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты
Катэгорыя:Гурты Гомля
Катэгорыя:Гурты Менску
Kryvakryž

**«Kryvakryž»** (таксама **Крывакрыж**) — крыўскі нэафолк-праект Алеся Мікуса.
## Мінуўшчына
Дэбютны выступ адбыўся 6 красавіка 2008 году на фэстывалі «Crivia Aeterna» у Менску. Першы альбом выйшаў на музычным лэйбле «Crivia Records» у сакавіку 2009 году пад назовам «*[[Malitvy vainy]]*» (Малітвы вайны). Перад гэтым у 2008 годзе ў Летуве ўбачыў сьвет дыск зь лірычнымі кампазыцыямі «*У каралеўскіх далонях*», палову песень якога створаны Крывакрыжам. У 2014 годзе выпушчаны другі альбом (часам альбом пазначаецца як аўтарскі альбом Алеся Мікуса) «*Рамантыка*». Песьні з гэтага альбому напісаны на словы Янкі Купалы, Тодара Кляшторнага й Ўладзімера Дубоўкі. Фактычна праект скончыў сваё існаваньне пасьля выпуску «*Рамантыкі*», бо потым пад гэтай назвай выступаў не было ды навінаў пра «Крывакрыж» няма.

## Склад

* Алесь Мікус — клявішныя, сьпеў
* Ларыса Праабражэнская — скрыпка
* Сяргей Мікалаенка — віялянчэль
* Вольга Ўласенка — акардэон
* Дзьмітры Касьцюшка — труба

## Творчасьць

* У каралеўскіх далонях (2008)
* Malitvy vainy (2009)
* Рамантыка (2014)

## Цікавосткі

* Песьня «Белы легіён» з альбому «*[[Malitvy vainy]]*» запісаная як неафіцыйны гімн ужо спынілай сваё існаваньне арганізацыі «Белы легіён».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Старонка гурта на Last.fm
* Старонка гурта Вконтакте
* Рэцэнзія Lutavit на партале metalfront.org
* Артыкул пра гурт
* Разважанні ў Сеціве

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты
Катэгорыя:Гурты Менску
Veles

**«Veles»** () — польскі НСБМ-гурт. Спачатку быў вядомы пад назовам «Belthil» (1992 — 1994). «Veles» знаходзіцца ў сьпісе гуртаў Антыдыфамацыйнай лігі, якія граюць «музыку нянавісьці».

## Склад

* Blasphemous — сьпеў
* Conqueror — гітара, бас-гітара
* Rob Darken — клявішы (сэсійны)
* Asper Blast — бас-гітара (сэсійны)
* Rydell — бубны (сэсійны)

### Былыя ўдзельнікі

* Bealphares — гітара
* Lupus Wszeslawiewicz — гітара, бас-гітара
* Krist — гітара (сэсійны)
* Tom — гітара (сэсійны)
* Witalis — бас-гітара
* Piotr Alankiewicz — клявішы
* Błażej «Paimon» Adamczuk — бубны

## Творчасьць

### Дэмаальбомы

* *The Triump of Pagan Beliefs* (1994)
* *Promo '97* (1997)

### Супольныя альбомы

* *Blood on My Knife* (2004, сумесна з «Legion»)

### Поўнафарматныя альбомы

* *Night on the Bare Mountain* (1995)
* *Black Hateful Metal* (1997)
* *The Black Ravens Flew Again* (2004)

## Крыніцы


## Вонкавыя спасылкі

* Гурт на «Encyclopaedia Metallum»

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Польскія НСБМ-гурты
ШЫХТ

**«ШЫХТ»** — акустычны праект трох беларускіх бардаў: Алеся Мікуса, Паўночнага Воўка й Шляхціча.

## Мінуўшчына
Гурт упершыню выступіў на фэстывалі «Pagan Winterstorm» з патрыятычнай праграмай «Мой генэрал», якая была прысьвечаная розным асобам беларускае гісторыі. Пазьней да Дня адзінства балтаў была запісаная песьня з гэтае праграмы пад назовам «Генэрал Люцыян» у двух выкананьнях (акустычным і нэафолкавым).

## Творчасьць

### Самотнікі

* Генэрал Люцыян (2018, сумесна з «EIZVA»)

## Вонкавыя спасылкі

* Гурт на «Pagan Winterstorm»
* Суполка ў сацыяльнай сетцы «У Кантакце»
* Генэрал Люцыян

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты
Катэгорыя:Беларускія барды
Катэгорыя:Гурты Менску
Катэгорыя:Гурты Гомля
Катэгорыя:Гурты Воршы
Шляхціч (гурт)

**«Шляхціч»** — музычны патрыятычны праект музыкі Шляхціча.

## Творчасьць

### Альбомы

* Мой Край (2014)
* Zграя (2016)

### Сінглы

* Vałuny (2016)

### Складанкі

* Вкус Русской Стали (2016)

## Вонкавыя спасылкі

* Гурт на «Discogs»
* Гурт на «Last.fm»
* Невялічкае інтэрвію
* Сьпіс удзельнікаў складанкі «Вкус Русской Стали»
* Удзел на фэстывалі «Зважай» (2017)

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Беларускія РСК-гурты
Катэгорыя:Беларускія фольк-мэтал-гурты
Катэгорыя:Беларускія барды
Герб Зьдзецелу

**Герб Зьдзецелу** — адзін з сымбаляў мястэчка Зьдзецел і Зьдзецельскага раёну. Герб і сьцяг зацьверджаныя ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 590.

## Апісаньне
Герб уяўляе сабой вараскі шчыт, у блакітным полі якога на трох зялёных узгорках залатая ўязная брама, на блакітным шчыце якой знаходзіцца шасціканцовая зорка і месяц вострымі канцамі ўгару залатога колеру. Ускраек — срэбраны.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Зьдзецелу

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* [Указ [Прэзыдэнт Рэспублікі Беларусь|прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь] ад  г. № 590.]

Катэгорыя:Зьдзецел
Катэгорыя:Зьдзецельскі раён
Зьдзецел
Сьцяг Зьдзецелу

**Сьцяг Зьдзецелу** — сьцяг мястэчка Зьдзецел і Зьдзецельскага раёну. Герб і сьцяг зацьверджаныя ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 590.

## Апісаньне
Сьцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2. У ніжняй частцы яго гарызантальна разьмешчаны зьнізу ўверх тры роўныя па памеры паласы белага, зялёнага і жоўтага колеру адпаведна, кожная зь якіх складае 1/10 шырыні сьцяга.

## Глядзіце таксама
* Герб Зьдзецелу

## Вонкавыя спасылкі
* [Указ [Прэзыдэнт Рэспублікі Беларусь|прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь] ад  г. № 590.]

Катэгорыя:Зьдзецел
Зьдзецел
Zaklon

**«Zaklon»** — Цемнародаў блэк-мэталёвы праект зь Менску. Лірыка гурту прасякнутая антыхрысьціянствам. Праект заставаўся цалкам студыйным ажно да 2018 году, першы свой канцэрт даў 7 красавіка 2018 року на фэстывалі «DISTANT SHADOWS II». Потым быў выступ на фэстывалі «Крывійскі гіг», а 8 чэрвеня 2019 року адбыўся сумесны выступ з польскім гуртам «MGŁA» ў Менску.
## Творчасьць

### Дэмаальбомы

* Вечнасьць… усепраглынальная цемра (2004)
* Халодны позірк маўклівага неба (2004)
* …Дзе вецер нараджае гімны зімы (2005)
* Зруйнаваная веліч (2006)

### Супольныя альбомы

* Tribute to Abyssic Hate — Suicide for Your Solution (2010, разам з «The True Endless», «Xerión», «Borgne» і «Crystalline Darkness»)

### Поўнафарматныя альбомы

* Усьлед зьмёрзламу сонцу… (2010)
* Шэпт чорнага лісьця (2011)
* Сымбалі нязбытнага (2012)
* Nikoli… (2014)
* Viatry Karačunavaj nočy (2016)

### Самотнікі

* Восеньская атрута ў нашых жылах… (2013)

## Вонкавыя спасылкі

* Дыскаграфія гурту на «Encyclopaedia Metallum»
* Афіцыйная суполка ў сацыяльнай сетцы «Фэйсбук»
* Гурт на «Discogs»
* Гурт на «Bandcamp»
* Рэцэнзія на «hitkiller.com»
* Ангельскі артыкул пра гурт (2019)

### Інтэрвію

* Цемнародава інтэрвію (2013)
* Цемнародава інтэрвію (2014)
* Цемнародава інтэрвію (2016)
* Цемнародава інтэрвію (2018)
* Цемнародава інтэрвію (2018)

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Беларускія блэк-мэтал-гурты
Катэгорыя:Гурты Менску
Desolate Heaven

**«Desolate Heaven»** — беларускі блэк-мэталёвы гурт зь Менску. Лірыка гурту прасякнутая антыхрысьціянствам.
## Склад

* Matvey — бубны, гітары (2008—2018)
*Temnarod — тэксты, сьпевы (2008—2014, 2015—2018)
* Hors — бас-гітара (2010—2018)
* Skryhat — гітары (2012—2014), сьпевы (2014—2018)

## Творчасьць

### Альбомы

* Ваши боги мертвы (2009)
* Осквернение (2012)
* Воспеть конец времён (2013)
* Пепел (2017)

### Складанкі

* Hammerstorm vol. II (2014)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Дыскаграфія гурту на «Encyclopaedia Metallum»
* Гурт на «Bandcamp»
* Гурт на «Discogs»
* Тэмнародава інтэрвію (2018)
* Пра альбом «Пепел»
* Пра альбом «Пепел» на «hitkiller.com»

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2008 годзе
Катэгорыя:Беларускія блэк-мэтал-гурты
Катэгорыя:Гурты Менску
Pogost

**«Pogost»** — Цемнародаў дум-мэталёвы праект зь Менску.
## Творчасьць

### Альбомы

* Вечно спящим… (2005)
* Слуги пепла (2009)

## Вонкавыя спасылкі

* Дыскаграфія гурту на «Encyclopaedia Metallum»
* Гурт на «Discogs»
* Гурт на «Last.fm»

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:Беларускія дум-мэтал-гурты
Катэгорыя:Беларускія эмбіент-гурты
Катэгорыя:Гурты Менску
Гарлачыкакветныя

**Гарлачыкакветныя** (Nymphaeales) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 3 сямействы (Cabombaceae, Hydatellaceae, Nymphaeaceae) і каля 88 відаў. Водныя, карэнішчныя расьліны. Распаўсюджаныя ва ўсім сьвеце ў трапічным і ўмераным клімаце.

## Крыніцы
Алеся Журакоўская

**Алеся Віктараўна Журакоўская** () — украінская акторка тэатра, кіно і тэлебачаньня. Заслужаная артыстка Украіны (2006)

## Фільмаграфія
* 2016 — Востраў
* 2018 — Данбас

Катэгорыя:Заслужаныя артысты Ўкраіны
Катэгорыя:Украінскія акторкі
Гарлачыкавыя

**Гарлачыкавыя** (Nymphaeaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае 5 родаў і каля 70 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы шматгадовыя або рэдка аднагадовыя, водныя. Сьцеблы карэнішчныя. Лісьце простае, чарговае, плавае, паўпагружанае або пагружанае, круглявае. Кветкі адзіночныя, пазушныя; чашалісьцікаў 4–6(12), звычайна зялёныя; пялёсткаў 6–70 (рэдка адсутныя), звычайна эфэктныя. Плод — ягада або каробачка. Насеньне ад мала да многа.

## Арэал
Распаўсюджваньне: ва ўсім сьвеце ў трапічным і ўмераным клімаце.

## Крыніцы
Мурая

**Мурая** — род хмызьнякоў сямейства рутавых.

Мае духмяныя белыя кветкі, цёмна-зялёнае перыстае лісьце і белую кару. Ягады — дробныя і круглыя. У прыродзе і зімовым садзе дасягае вышыні 3-х мэтраў. У пакоі становіцца дрэўцам да 1,4 мэтру. Парасткі з бутонамі спыняюць рост да адрастаньня новых галінак, якія даюць новыя кветкі. Таму мурая квітнее безупынна. На парастках, зь якіх апалі плады, празь некалькі дзён зьяўляюцца новыя бутоны. Паходзіць з субтрапічных горных лясоў Паўднёва-Ўсходняй Азіі.

## Выкарыстаньне
Гаючыя часткі мураі выкарыстоўваюць у вытворчасьці лекаў. Таксама выкарыстоўваецца ў якасьці пакаёвай расьліны, бо пастаянна квітнее і пладаносіць, а таксама мае духмяны водар. Зь ядомых ягадаў гатуюць жэле і мармэляд. Зь лісьця і кветак — этэрны алей. Сьцёртую ў парашок кару выкарыстоўваюць у якасьці касмэтычнай пудры. Духмянае лісьце выкарыстоўваюць у прыправе карры.

## Вырошчаньне
Узімку мурая расьце на падваконьні пры +18 °C. Улетку патрабуе лёгкага ценю. Расьце на дрэнаванай і сярэднеўрадлівай глебе пры ўмеркаваным увільгатненьні. Размнажаецца насеньнем, што зьмяшчаецца ў пладах па 2 семкі. Праз 25—30 дзён пры ўмераным паліве зьяўляюцца парасткі. Мураю таксама размножваюць чаранкамі, якія рэжуць з падгадаваных галінаў. Чаранок бяруць з 3—4 пупышкамі рана ўвесну, калі расьліна знаходзіцца ў стане спакою. Зразаюць чаранок гладка наўскасяк пад пупышкай. Кожны лісточак памяншаюць напалову. Чаранкі зьмяшчаюць у парнік з падагрэвам, дзе трымаюць у драбнюткім пяску да зьяўленьня парасткаў. Укаранёныя чаранкі высаджваюць у грунт, які складаецца з 6 частак лёгкага дзёрну, 2-х частак ліставой зямлі і 1-й часткі пяску. Надалей вырошчваюць з дрэнажом пры паліве і ўмеранай цеплыні. Паліваць варта пасьля падсыханьня землянога камяка на траціну. Ваду з паддона варта зьліваць адразу. Маладая расьліна квітнее праз год-паўтара. Надалей квітне і пладаносіць пастаянна. Да 10 гадоў дасягае 50 см вышыні.

## Віды
На 2013 год налічвалася каля 20 відаў мураі. Сярод іх найбольш пашыранымі ў аматарскіх і батанічных садах былі 2 віды: 1) мяцёлчатая мурая, якую яшчэ называлі духмянай або чужаземнай мураяй, а таксама кітайскім міртам; 2) мурая Кёніг, якую таксама называлі дрэвам карры.
* *Мяцёлчатая мурая*. Мае ядомыя аранжава-чырвоныя ягады, што сьпеюць 1,5—2 месяцы. Зь іх гатуюць жэле і мармэляд. Сьцёртую ў парашок кару выкарыстоўваюць у якасьці касмэтычнай пудры. Зь лісьця і кветак атрымліваюць этэрны алей.
* *Мурая Кёніг*. Духмянае падоўжанае лісьце выкарыстоўваюць у прыправе карры ў Паўднёва-Ўсходняй Азіі. Плады цёмна-сінія або чорныя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Хмызьнякі
Катэгорыя:Рутавыя
Катэгорыя:Лекавыя расьліны
Катэгорыя:Флёра Азіі
Масьлінавыя

**Масьлінавыя** (Oleaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 26 родаў і 790 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — дрэвы або хмызьнякі. Лісьце супротыўнае (рэдка чарговае або ў кольцах), простае ці складанае, без прылісткаў. Кветкі ў суквецьці або рэдка адзіночныя; чашалісьцікаў 4(16), рэдка адсутнічаюць; пялёсткаў 4(16), рэдка адсутнічаюць; тычачак 2(4). Плод — каробачка, касьцянка, ягада або крылатка. Насеньне 1(2).

## Арэал
Распаўсюджаныя больш-менш ва ўсім сьвеце ў трапічным і ўмераным клімаце, асабліва ў Усходняй Азіі.

## Крыніцы
Скрыпнёвыя

**Скрыпнёвыя** (Onagraceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 22 родаў і 656 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы шматгадовыя або аднагадовыя, часам хмызьнякі, вельмі рэдка дрэвы вышынёй да 30 м. Лісьце простае, сьпіральна разьмешчанае, супротыўнае або зрэдку ў кольцах, суцэльнае, зубчастае або дробна падзеленае, прылісткі прысутныя або адсутнічаюць. Кветкі ў суквецьці або адзіночныя; чашалісьцікаў і пялёсткаў (2)4(7); чашалісьцікі зялёныя або каляровыя; пялёсткаў столькі ж колькі чашалісьцікаў ці рэдка адсутнічаюць, рознакаляровыя. Плод — каробачка, рэдка ягада або арэх. Насеньне дробнае.

## Арэал
Распаўсюджваньне: ва ўсім сьвеце.

## Крыніцы
АліЭкспрэс

**AliExpress** () — глябальная віртуальная гандлёвая пляцоўка, якая прадстаўляе магчымасьць купляць тавары вытворцаў з КНР, а таксама Расеі, Эўропы, Турэччыны й іншых краінаў. Тавары на пляцоўцы прадаюцца ў раздроб і дробным гуртам (у адрозьненьне ад гуртовай Alibaba).

Інфармацыя аб таварах аўтаматычна перакладаецца на розныя мовы. Сайт займае 47-е месца ў сьпісе самых наведвальных вэб-рэсурсаў у сьвеце паводле вэрсіі Alexa.

## Гісторыя
AliExpress пачаў працу ў 2010 годзе як пляцоўка для продажу кітайскіх тавараў у іншыя краіны. Спачатку гэтая пляцоўка працавала ў сфэры B2B для пакупкі і продажу. З тых часоў партал пашырыўся да B2C, C2C, хмарных вылічэньняў і аплатных сэрвісаў. AliExpress у цяперашні час даступны на ангельскай, арабскай гішпанскай, італьянскай, нідэрляндзкай, партугальскай, польскай, расейскай і францускай  мовах. Кліенты па-за межамі краінаў для гэтых моваў аўтаматычна абслугоўваюцца на ангельскай вэрсіі сайту.

Плятформа не працуе ў КНР — там яе замяняе Taobao. Першапачаткова AliExpress спэцыялізаваўся на продажы тавараў толькі ад кітайскіх прадаўцоў. Зь лістапада 2018 году ў асартымэнце AliExpress зьявіліся тавары турэцкіх брэндаў з пляцоўкі Trendyol, якую набыла Alibaba. AliExpress займаецца лякалізацыяй і разьвіцьцём бізьнесу за межамі КНР.

У 2019 годзе кампанія адкрыла сваю найбуйнейшую краму ў адным з гандлёвых цэнтраў Барсэлёны.

## Уласьнікі і кіраўніцтва
Уладальнікам плятформы зьяўляецца Alibaba Group, якая таксама валодае такімі папулярнымі кітайскімі рэсурсамі, як Alibaba.com, Taobao.com і іншыя.

Катэгорыя:Alibaba Group
Катэгорыя:Кампаніі раздробавага гандлю
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2010 годзе
Катэгорыя:Інтэрнэт-крамы
Катэгорыя:Кітайскія вэб-сайты
Заразіхавыя

**Заразіхавыя** (Orobanchaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 98 родаў і 1960 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы шматгадовыя, двухгадовыя або аднагадовыя, паразыты, без хларафілу. Сьцеблы простыя або, часам, разгалінаваныя. Лісьце лускападобнае, простае, супратыўнае, або зрэдку чарговае альбо ў кольцах, суцэльнае, зубчастае або часам глыбока падзеленае, прылісткі адсутнічаюць. Кветкі ў суквецьці або рэдка адзіночныя; прыкветак 1; у асноўным чашачка мае 4–5 частак, вяночак мае пяць частак; тычачак, звычайна, 4. Плод — каробачка. Насеньне дробнае, шматлікае.

## Арэал
Распаўсюджваньне: ва ўсім сьвеце, але асабліва ў паўночным цёплым умераным і афрыка-мадагаскарскам рэгіёнах.

## Крыніцы
Нагародавіцкі сельсавет

**Нагаро́давіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зьдзецельскага раёну Гарадзеснкай вобласьці. Цэнтар — вёска Нагародавічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году як **Гезгалаўскі сельсавет** у складзе Зьдзецельскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. Цэнтар — вёска Гезгалы. З 8 студзеня 1954 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці.

16 ліпеня 1954 году цэнтар перанесены ў вёску Нагародавічы, сельсавет перайменаваны ў Нагародавіцкі сельсавет. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе Лідскага раёна.

З 6 студзеня 1965 году ў складзе адноўленага Зьдзецельскага раёну. 11 лютага 1972 году скасаваны, тэрыторыя далучана да Стрэльскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Зьдзецельскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1972 годзе
Нагорнікі (Парэцкі сельсавет)

**Наго́рнікі ** — вёска ў Зьдзецельскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Парэцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 2 жыхары

## Крыніцы


Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну
Гезгалы (пасёлак)

**Ге́згалы** (таксама — *Гезга́лы*) — пасёлак у Беларусі, на рацэ Моўчадзі. Уваходзяць у склад Жукоўшчынскага сельсавету Зьдзецельскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Кезгайла складаецца з фармантаў -кес- (-гес-), які паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё', і -гайл-, які паходзіць ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'. Такім парадкам, імя Кезгайла азначае «жвавае кап’ё».

## Гісторыя
Да 2014 году Гезгалы ўтваралі асобны Гезгалаўскі пасялковы савет.

## Насельніцтва
* 2009 год — 1460 чалавек


Выява:Гезгальская ГЭС.JPG|Гезгальская ГЭС
Выява:Гезгальскае вадасховішча.JPG|Гезгальскае вадасховішча


## Крыніцы

Катэгорыя:Жукоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну
Кісьлічныя

**Кісьлічныя** (Oxalidaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае 5 родаў і каля 570 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы шматгадовыя або аднагадовыя, альбо паўхмызьнякі, радзей хмызьнякі ці дрэвы. Лісьце ў асноўным чарговае, простае ці часьцей за ўсё складанае. Кветкі ў суквецьці або адзіночныя; чашалісьцікаў і пялёсткаў 5; тычачак 10. Плод — каробачка або ягада.

## Арэал
Распаўсюджваньне: ва ўсім сьвеце, пераважна ў трапічным і субтрапічным клімаце, але распаўсюджваецца на ўмераныя рэгіёны.

## Крыніцы
Oxalidales

**Oxalidales** — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 7 сямействаў і каля 1760 відаў. Расьліны клады Rosids. Распаўсюджаныя ва ўсім сьвеце. У большасьці відаў ёсьць 5–6 чашалісьцікаў і пялёсткаў.

## Крыніцы
Канэлакветныя

**Канэлакветныя** (Canellales) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 2 сямействы (Canellaceae, Winteraceae) і каля 88 відаў. Гэта духмяныя дрэвы і хмызьнякі, вечназялёныя, безвалосыя. Усе часткі кветкі вольныя: чашалісьцікаў 2–6, пялёсткаў 0–многа, тычачак 3–многа. Плод — ягада. Распаўсюджаныя ў асноўным у паўднёвым паўшар’і, у трапічным і субтрапічным клімаце: Паўднёвая Амэрыка, Цэнтральная Амэрыка, Мэксыка, Карыбы, паўднёвая Флорыда, Афрыка, Мадагаскар, Новая Зэляндыя, Аўстралія, Папуасія, Малезія.

## Крыніцы


Катэгорыя:Магнолііды
Судзінкавыя споравыя

**Судзінкавыя споравыя** (Pteridophyta) — група судзінкавых расьлінаў, якія размнажаюцца спорамі. Паколькі група не манафілетычная (ня мае агульнага папярэдніка), гэта несапраўдны таксон. У цяперашні час гэтая група неафіцыйна выкарыстоўваецца для адрозьненьня судзінкавых расьлінаў ад іншых споравых.

Катэгорыя:Судзінныя расьліны
Макавыя

**Макавыя** (Papaveraceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае 42 роды і каля 775 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы шматгадовыя, двухгадовыя, аднагадовыя або драўляныя расьліны ў родах *Bocconia* і *Dendromecon*. Лісьце ў асноўным чарговае, простае, суцэльнае або тэрмінальна падзеленае. Кветкі ў суквецьці або адзіночныя; чашалісьцікаў 2, рэдка 3; пялёсткаў 4 або 6, рэдка 8 ці 12; тычачак звычайна шмат, рэдка мала. Плод — каробачка або арэх. Насеньне звычайна дробнае.

## Арэал
Распаўсюджваньне: у асноўным ў умераным клімаце паўночнага паўшар’я, таксама ў ПАР і раскідана па Паўднёвай Амэрыцы.

## Крыніцы
Улуру

**Улуру** (, па-піт’янт’ят’ярску: **'), альбо **скала Эерза*' () — [[пяшчанік]]авая гара на поўдні [[Паўночная тэрыторыя|Паўночнай тэрыторыі]] [[Аўстралія|Аўстраліі]]. Знаходзіцца за 335 км на паўднёвы захад ад найбліжэйшага места — [[Эліс Спрынг]].

Улуру — сьвятая гара [[Аўстралійскія абарыгены|абарыгеннага народу]] [[піт’янт’ят’яра]] [[анангу]]. [[Улуру — Ката Т’юта (нацыянальны парк)|Разам]] з гарой [[Ката Т’юта|Катай Т’ютай]] уключаная ў [[сьпіс Сусьветнай спадчыны]] [[ЮНЭСКА]].

== Назва ==
[[Анангу]] з племені [[піт’янт’ят’яра]] называюць гару *Улуру'' (). У піт’янт’ят’ярскай гаворцы гэта неперакладальнае імя ўласнае, якое таксама сустракаецца ў іхніх прозьвішчах.

19 ліпеня 1873 землямер Ўільям Госі назваў гэтую мясьціну скалой Эерза ў гонар тагачаснага обэр-сакратара Паўднёвай Аўстраліі сэра Генры Эерза. Адгэтуль павялося выкарыстаньне абодвух назваў.

У 1993 року была ўведзеная практыка падвойнага найменьня, паводле якое афіцыйныя назвы мясьцінаў складаюцца адначасна з абарыгеннага і ангельскага варыянтаў. 15 верасьня 1993 року гара была перайменаваная ў «Скалу Эерза / Улуру» і стала першым афіцыйным дзьвюхмоўным аб’ектам Паўночнай тэрыторыі. 6 лістапада 2002 адбылося перайменаваньне ў «Улуру / скалу Эерза».

## Апісаньне
Улуру — адна з самых пазнаваных прыродных славутасьцяў Аўстраліі. Пяшчанікавае ўтварэньне вышынёй 863 м вылучаецца над ваколіцамі на вышыню 348 м, большасьць скалы пэрымэтрам 9,4 км знаходзіцца пад зямлёю. Улуру і суседняя гара Ката Т’юта зьяўляюцца сьвятымі для народу анангу, карэннага насельніцтва гэтай тэрыторыі.

Улуру адметная зьменлівасьцю колераў у розны час содняў і поры году, асабліва на сьвітанку і заходзе Сонца, калі сьвеціцца чырвоным.

## Геалёгія
Улуру ёсьць астанцом — вытарклай самотнай астаткавай пукатасьцю (пагоркам), якая рэзка ўзвышаецца і атачоная працяглымі і параўнальна плоскімі эразійнымі нізінамі ў сухой сьпякотнай вобласьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Зьвесткі  на бачыне Нацыянальнага парку «Улуру — Ката Т’юта» 
* Зьвесткі  на турыстычнай бачыне Паўночнай тэрыторыі

Катэгорыя:Культура аўстралійскіх абарыгенаў
Катэгорыя:Астанцы Аўстраліі
Катэгорыя:Маналіты Аўстраліі
Катэгорыя:Горы Паўночнай тэрыторыі
Катэгорыя:Сьвятыя горы
Катэгорыя:Сьвятыя камяні
Катэгорыя:Славутасьці Паўночнай тэрыторыі
Кузьміч

**Кузьмі́ч** — прозьвішча.

Носьбіты:
* Аляксей Кузьміч (1945—2013) — жывапісец
* Мікалай Кузьміч (нар. 1950) — ювэлір
Страявы вайсковы статут

**«Страявы́ вайско́вы стату́т»** — кніга, у якой былі зьмешчаныя вайсковыя каманды й азначэньні па-беларуску для БСА й іншых беларускіх фармаваньняў. Гэтая кніга зьяўляецца першай беларускай вайсковай інструкцыяй. «Страявы вайсковы статут» пісаўся на ўзор нямецкага «Ausblidungsvorschrift fur die Infanterie». Усе каманды й тэрміны ўтвораныя на нямецкім строі й былі апрацаваныя на беларускіх перападрыхтоўчых афіцэрскіх курсах у Менску.

## Зьмест

* Прадмова Івана Ермачэнкі
* Прадмова Францішка Кушаля
* Агульныя азначэньні
* Адзіночная падрыхтоўка
* Дружына
* Зьвяз
* Рота
* Паясьненьні знакаў
* Ключ важнейшых палявых знакаў
* Зьмест

## Цікавосткі

* «Беларуска-расійскі вайсковы слоўнік» Станіслава Судніка й Сержука Чыслава грунтуецца на «Страявым вайсковым статуце».

## Зноскі


## Вонкавыя спасылкі

* Кніга ў электронным варыянце
* Выдавецтва кніг на акупаванай Беларусі

Катэгорыя:Кнігі 1943 году
Катэгорыя:Беларускі корпус самааховы
Катэгорыя:Беларуская краёвая абарона
Катэгорыя:Беларуская літаратура
Катэгорыя:1943 год у Менску
Катэгорыя:Творы на беларускай мове
Беразінскае

**Беразі́нскае** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзілаўскага сельсавету.

Мястэчка заснаванае ў 1951 годзе на месцы, дзе здабывалі торф. Маецца чыгуначны прыпынак Беразінскае на ўчастку Маладэчна—Ліда.

## Славутасьці
* Касьцёл Божага Цела

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадзілаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1951 годзе
Касьцёл Божага Цела (Беразінскае)

**Касьцёл Божага Цела** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Беразінскае Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Гісторыя парафіі пачалася ў траўні 2005 году. 7 ліпеня адбылася дзяржаўная рэгістрацыя парафіі ў пасёлку Беразінскае. Набажэнствы адбываліся ў падвале трохпавярховага дому па вуліцы Кастрычніцкай.

У 2009 годзе пачалося будаўніцтва будынку касьцёлу. Узьвядзеньне муроў і даху было завершана ў 2011 годзе. Цалкам будаўніцтва касьцёлу скончылася ў 2013 годзе. 31 жніўня 2013 году касьцёл асьвяціў мітрапаліт Менска-Магілёўскі арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч.

## Глядзіце таксама
* Маладэчанскі дэканат

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Беразінскае — парафія Божага Цела на Catholic.by

Катэгорыя:Касьцёлы Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Касьцёлы Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2013 годзе
Касьцёл Божага Цела

Храмы, прысьвечаныя **Божаму Целу**.

## Беларусь
* Касьцёл Божага Цела (Багушэвічы)
* Касьцёл Божага Цела (Беразінскае)
* Касьцёл Божага Цела (Дварэц)
* Касьцёл Божага Цела (Іказьнь)
* Касьцёл Божага Цела (Крошын)
* Касьцёл Божага Цела (Нясьвіж)
* Касьцёл Божага Цела (Слонім)

## Польшча
* Базыліка Божага Цела (Кракаў)
Маладэчанскі дэканат

**Маладэчанскі дэканат** — дэканат Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі Рымска-каталіцкага касьцёлу Беларусі.

## Парафіі
* Беніца (Маркава) — парафія Сьвятой Тройцы і сьв. Андрэя Баболі
* Беразінскае — парафія Божага Цела
* Краснае — парафія Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Дзевы Марыі
* Лебедзева — парафія Найсьвяцейшага Сэрца Езуса
* Маладэчна — парафія Сьв. Казімера
* Маладэчна — парафія Сьв. Юзафа
* Палачаны — парафія Сьв. Роха
* Радашковічы — парафія Сьвятой Тройцы
* Хоўхлава — парафія Найсьвяцейшага Імя Марыі

## Вонкавыя спасылкі
* Менска-Магілёўская архідыяцэзія

Катэгорыя:Дэканаты Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Рэлігія ў Маладэчанскім раёне
Архідыяцэзія

**Архідыяцэзія**, **архіэпархія** (ад  «галоўны, старэйшы» і )  — царкоўная тэрытарыяльна-адміністрацыйная адзінка, эпархія, узначаленая архібіскупам.

## У Каталіцкай Царкве
Архідыяцэзія () можа належаць да аднаго з трох тыпаў:

# Архідыяцэзія, якая ўваходзіць у склад мітраполіі, ці *царкоўнай правінцыі*;
# Гістарычная, цяпер тытулярная, архідыяцэзія;
# Рэзыдэнцыяльная архідыяцэзія, якая не належыць ні да якой мітраполіі, а падпарадкавана непасрэдна Апостальскаму Пасаду. Такія архідыяцэзіі ствараліся, як правіла, у якасьці асновы будучых мітраполій (Галіцкая архідыяцэзія ў 1367, Магілёўская ў 1783, Варшаўская ў 1818 і інш.)

## Глядзіце таксама
* Эпархія (біскупства)

Катэгорыя:Уладкаваньне Рыма-каталіцкай царквы
Катэгорыя:Кананічнае права
Пузікі (Менская вобласьць)

**Пу́зікі** або **Пузыкі** (з 1964 году — *Баро́ўшчына*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзілаўскага сельсавету.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадзілаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Пякарскі сельсавет

**Пяка́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладэчанскага раёну Маладэчанскай вобласьці. Цэнтар — вёска Пекары.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году як **[[Соўлаўскі сельсавет]]** у складзе Маладэчанскага раёну Вялейскай вобласьці БССР. Цэнтар — вёска Соўлава. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Маладэчанскай вобласьці.

16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Пякарскі, цэнтар перанесены ў вёску Пекары.

11 верасьня 1959 году скасаваны, тэрыторыя далучана да Гарадзілаўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1959 годзе
Станіслаў Нарбут (лекар)

**Станісла́ў На́рбут** гербу «Трубы» (; 4 траўня 1853, маёнтак Шаўры Лідзкага павету, цяпер Воранаўскі раён Гарадзенскай вобласьці — 11 сакавіка 1926, Браслаў) — беларускі лекар-навуковец, грамадзкі дзяяч, мэцэнат.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і Тэадора і Хрысьціны Нарбутаў. У сям’і было 11 дзяцей, трое зь якіх памерлі ў маленстве; Станіслаў быў наймалодшы.

Скончыў 1-ю віленскую клясычную гімназію (1871), у 1872 року паступіў на лекарскі факультэт Баварскага ўнівэрсытэту ў Мюнхэне, выключаны за ўдзел у студэнцкіх забурэньнях. Каб аднавіцца, сплаціў буйны штраф. 7 жніўня 1879 абараніў дысэртацыю аб  на ступень доктара мэдыцыны і практыкаваў па спэцыяльнасьці.

З 1882 року працаваў вольнапрактыкуючым лекарам у Браславе і Друі. У 1891 року скончыў Дэрпцкі ўнівэрсытэт, каб атрымаць дазвол на лекарскую практыку. З 1904 року — на пасадзе лекара Нова-Аляксандраўскага павету. У 1906 року зь ягонай дапамогай у Браславе была адкрытая земская лячэбніца. Пад ягоным кіраўніцтвам дзейнічала добраахвотнае таварыства пажарнай аховы, народны тэатар і таварыства народнай цьвярозасьці.

У 1901 року ажаніўся зь Людвікай Рудніцкай.

У Першую сусьветную вайну ўзначальваў лязарэт на Паўночна-Заходнім фронце. У 1917 року цяжка паранены, часткова ампутаваная нага. У 1919 року вярнуўся на пасаду павятовага лекара. Выдаваў сатырычную газэту «Duch Brasławca» («Дух Браслаўца»).

У 1925 року сышоў зь дзяржаўнай службы, але працягваў займацца прыватнай практыкай. У пачатку сакавіка 1926 року засьцюдзіўся падчас візыту да хворага і 11 сакавіка сканаў ад запаленьня лёгкіх. Пахаваны на Замкавай гары ў Браславе.

## Узнагароды
* Ордэн сьвятога Станіслава III ступені (1914)

## Сям’я
З жонкай Людвікай мелі сына Станіслава (1906) і дачок Марыю (1902; у шлюбе Баўэр), Ванду (1904) ды Галіну (1910).

## Ушанаваньне памяці
Яшчэ пры жыцьці лекара вуліцы ў Браславе была дадзеная назва Нарбутаўская (пасьля прыходу бальшавікоў у 1939 року перайменаваная ў Кірава).

У 1927 року на сродкі браслаўцаў Станіславу Нарбуту пастаўлены помнік на ягонай магіле на Замкавай гары. Звандалізаваны за савецкім часам, адноўлены ў канцы 1980-х — пачатку 1990-х.

У 2003 року Белпошта выпусьціла капэрту з памятнай маркай, прысьвечанай 150-роччу з дня нараджэньня Станіслава Нарбута.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Станіслаў Осьцік
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вярэнаўскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ад пнэўманіі
Катэгорыя:Памерлі ў Віленскім ваяводзтве (1926—1939)
Катэгорыя:Пахаваныя ў Браславе
Катэгорыя:Польскія мэдыкі
Катэгорыя:Расейскія мэдыкі
Мясцовыя помнікі прыроды Беларусі

**Мясцо́выя по́мнікі прыро́ды Белару́сі** — асабліва ахоўныя прыродныя дзялянкі Беларусі, абвешчаныя мясцовымі органамі выканаўчай улады дзеля захаваньня каштоўных прыродных мясьцінаў.

Паводле 14-га артыкула Закону Рэспублікі Беларусь ад 15 лістапада 2018 году № 150-З «Аб асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях», плянаваньне мясцовых рашэньняў пра помнікі прыроды ўлучаецца ў «абласныя схемы разумнага разьмяшчэньня асабліва ахоўных прыродных тэрыторыяў (ААПТ) мясцовай значнасьці», якія «распрацоўваюцца абласнымі, Менскім гарадзкім выканаўчым камітэтам сумесна з Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі на 10-гадовы тэрмін». Для вылучэньня земляў пад такія схемы «распрацоўваюцца навуковыя абгрунтаваньні межаў, плошчы ААПТ і сьпіс землекарыстальнікаў, чые дзялянкі ўлучаюцца ў склад земляў» помнікаў прыроды. На 2020 год у 6-і абласьцях Беларусі знаходзілася 605 помнікаў прыроды мясцовай значнасьці. Сярод такіх помнікаў прыроды Беларусі налічваўся: 271 батанічны (45%), 256 геалягічных (42%) і 78 водных (13%). У Берасьцейскай вобласьці знаходзілася 67 помнікаў прыроды мясцовай значнасьці, у Віцебскай — 167, у Гарадзенскай — 131, у Гомельскай — 51, у Магілёўскай — 76 і ў Менскай — 113.

## Падставы абвяшчэньня
Паводле 16-га артыкула Закону Беларусі 2018 году «Аб асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях», «агульнай падставай пры выбары прыродных земляў для абвяшчэньня іх помнікам прыроды ёсьць наяўнасьць каштоўных прыродных спалучэньняў і мясьцінаў»: «дзялянкі лесу з каштоўнымі драўнянымі пародамі, старадаўнія паркі, асобныя векавыя або рэдкіх пародаў дрэвы і іх скапленьні, дзялянкі зь некранутай або асабліва каштоўнай расьліннасьцю»; «крыніцы, ручаі»; «асобныя рэдкія віды рэльефа, разьмешчаныя ў прыродным асяродзьдзі мінэралягічныя і палеанталягічныя» матэрыялы». «Прыродная тэрыторыя можа быць выбраная для абвяшчэньня яе помнікам прыроды ў выпадку, калі яна адпавядае агульнай падставе і ёсьць непаўторнай або рэдкай: для помнікаў мясцовай значнасьці — на тэрыторыі вобласьці».

## Нумар
У 37-м артыкуле Закону Беларусі «Аб асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях» прадугледжвалася, што помніку прыроды прысвойваецца рэестровы нумар у выглядзе АААА.4.2.Б, дзе:
* АААА — парадкавы нумар у летапісным парадку ўліку;
* 4 — лічбавы код помніка прыроды, як віда ААПТ;
* 2 — лічбавы код мясцовай значнасьці;
* Б — лічбавы код Менску (7) або вобласьці (1 — Берасьцейская, 2 — Віцебская, 3 — Гомельская, 4 — Гарадзенская, 5 — Менская і 6 — Магілёўская; некалькі адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак згадваецца праз касую рысу).

## Сьпісы
Найбольшым сярод мясцовых помнікаў прыроды Беларусі была Мантунская града плошчай 7,5  км², якая месьцілася ў Вярэнаўскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Найстарэйшым дзейным быў Парк культуры і адпачынку Высокага, заснаваны ў лютым 1964 году ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці.

### Берасьцейская вобласьць

### Віцебская вобласьць

### Гарадзенская вобласьць

### Гомельская вобласьць

### Магілёўская вобласьць

### Менская вобласьць

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Прыродныя помнікі Беларусі
Катэгорыя:Сьпісы:Беларусь
Пузікі

Назву **Пузікі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Пузікі — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Пузікі — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Пузікі — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Пузава
* Пузавічы
* Пузанава
* Пузаны
* Пузатка
* Пузаў
* Пузічы
* Пузыкі
Альберт Мельнікаў

Нарадзіўся 25.10.1932, в. Бярэзеўскае Валгаградскай вобл.(Расея). У 1957 годзе скончыў Беларускі лесатэхнічны інстытут. З 1959 года ўдзельнічае ў выставах, конкурсах у Расеі(Масква, 1959, 1962 – другая прэмія Ўсесаюзнай выставы-конкурсу мэблі, залатая мэдаль ВДНГ СССР, 1980, 1981, 1985), Карэі(Сеул, 1996). З 1990 – нам. дырэктара па дызайну беларускага філіяла УНДІТЭ(Усерасійскі навукова-даследчы інстытут тэхнічнай эстэтыкі). Сябра Беларускага саюзу архітэктараў з 1963, Беларускага саюзу дызайнераў з 1987. Лаўрэат прэміі Рады міністраў РБ у галіне дызайна за распрацоўку комплекса модульна-блокавага абсталявання працоўных месцаў аператыўна-дыспетчарскага кіравання ў энэргасістэмах РБ і краін СНД (1997). 

Сярод асноўных распрацовак – комплекс пультаў кіравання для дыспетчарскіх энэргасістэмрозных узроўняў, лядоўні для Мінскага АТ “Атлант”, устаноўкі для тэхналагічнага працэса газаплазмавага напылення, набор мэблі для трохпакаёвай кватэры. Адзін з аўтараў вучэбнага дапаможніка для вну “Асновы мастацкага канструявання”.