Чэлсі Лёндан

«**Чэ́лсі**» () — ангельскі футбольны клюб з гораду Лёндану. Названы на імя лёнданскага раёну Чэлсі, у якім разьмешчаны хатні стадыён каманды. Заснаваны ў 1905 годзе й быў прыняты ў другі дывізіён Футбольнай лігі 1 чэрвеня 1905 году. Хатні стадыён — «Стэмфард Брыдж», які адкрыўся ў 1877 годзе. Каманда «Чэлсі» стваралася адмыслова для гульні на новым стадыёне. Пераможцы Лігі чэмпіёнаў (2012, 2021) і Лігі Эўропы (2013, 2019).

Асноўная форма — сінія кашулі й трусы зь белымі гетрамі, падобная камбінацыя выкарыстоўваецца з 1960-х гадоў. Клюбная эмблема некалькі разоў відазьмянялася ў спробах мадэрнізацыі клюбнай сымболікі; бягучая эмблема, цырыманіяльны сіні леў, які трымае посах, зьяўляецца мадыфікаванай вэрсіяй эмблемы, упершыню прынятай у 1953 годзе; дадзеная вэрсія эмблемы была прынятая ў 2005 годзе. Клюб займае пятае месца паводле наведвальнасьці хатняга стадыёну за ўвесь час удзелу ў ангельскім футболе. Сярэдняя наведвальнасьць хатніх матчаў у сэзоне 2011—2012 гадоў склала 40 651 чалавек, што зьяўлялася шостым паказчыкам у Прэм’ер-лізе.

## Гісторыя
2 чэрвеня 2003 году Кен Бэйтс прадаў «Чэлсі» расейскаму мільярдэру Раману Абрамовічу за амаль 140 млн фунтаў, што стала найбуйнейшым у сьвеце продажам ангельскага футбольнага клюбу. Больш за 100 млн фунтаў стэрлінгаў было выдаткавана на новых гульцоў, але Кляўдыё Раньеры ня здолеў атрымаць якіх-небудзь трафэяў, таму быў заменены на партугальскага трэнэра Жузэ Маўрыньню. Пад кіраўніцтвам Маўрыньню «Чэлсі» стаў пятым ангельскім клюбам з часоў Другой сусьветнай вайны, якія абаранілі свой ​​тытул у сэзоне 2005—2006 гадоў. Затым былі выйграныя Кубак Футбольнай асацыяцыі (2007) і два Кубкі футбольнай лігі (2005 і 2007).

20 верасьня 2007 году партугальскі трэнэр лёнданскага «Чэлсі» Жузэ Маўрыньню пакінуў свой пост. Клюб афіцыйна пацьвердзіў ад’езд Маўрыньню, разьмясьціўшы афіцыйнае паведамленьне аб гэтым на сайце клюбу. Афіцыйная вэрсія: «Сёньня ФК „Чэлсі“ й Жузэ Маўрыньню разарвалі дамову аб супрацоўніцтве па ўзаемнай дамоўленасьці». Маўрыньню прыйшоў у «Чэлсі» ўлетку 2004 году. Пад ягоным кіраўніцтвам клюб у 2005 і 2006 гадох станавіўся чэмпіёнам Ангельшчыны, у 2005 і 2007 гадох атрымаў перамогу ў Кубку ангельскай лігі, у 2007 годзе стаў уладальнікам Кубка Ангельшчыны, а ў 2005 годзе — пераможцам Супэркубка Ангельшчыны.

19 студзеня 2008 году «Чэлсі» атрымаў 300-ю перамогу ў Прэм’ер-Лізе, калі на хатняй арэне быў перайграны «Бірмінггэм Сіці» зь лікам 1:0. 24 траўня 2008 году, пасьля двухдзённых перамоваў, на афіцыйным сайце «Чэлсі» зьявілася паведамленьне аб скасаваньні кантракту з Аўрамам Грантам. Чыньнікам таму зьяўлялася параза клюбу ў фінале Лігі чэмпіёнаў. 53-гадовы ізраільскі спэцыяліст прапрацаваў у «Чэлсі» меней за год, у верасьні 2007 году зьмяніўшы на пасту галоўнага трэнэра партугальца Жузэ Маўрыньню.

12 чэрвеня 2008 году было абвешчана, што новым галоўным трэнэрам стаў бразыльскі спэцыяліст Луіс Фэліпэ Скалары, які зьяўляўся галоўным трэнэрам зборнай Партугаліі. У поле зроку кіраўніцтва клюбу, акрамя Скалары, знаходзіліся такія вядомыя трэнэры, як то Карлё Анчэлёцьці, Гуўс Гідынк і Лючана Спалецьці. Але не выканаўшы свае задачы, пастаўленыя кіраўніцтвам клюбу, быў звольнены з пасады галоўнага трэнэра ўжо ў лютым 2009 году. «Сінія» скаціліся на 4 месца ў турнірнай табліцы ангельскай лігі, згуляўшы дома сухую нічыю з «Гал Сіці».

Да канца сэзону 2008—2009 гадоў клюб часова ўзначальваў Гуўс Гідынк, які адначасова трэнэраваў у зборнай Расеі. У 2009 годзе «Чэлсі» пад кіраўніцтвам Гідынка атрымаў перамогу ў Кубку футбольнай асацыяцыі, аказаўшыся мацней за «Эвэртан» зь лікам 2:1.

## Тытулы
### Ангельшчына
* **[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіянат Ангельшчыны]]: 6**
** 1955, 2005, 2006, 2010, 2015, 2017

* **[[Другі дывізіён Футбольнай лігі|Чэмпіянат Ангельшчыны (Другі дывізіён)]]: 2**
** 1984, 1989

* **[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]: 8**
** 1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2012, 2018

* **[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак футбольнай лігі]]: 5**
** 1965, 1998, 2005, 2007, 2015
 
* **[[Супэркубак Ангельшчыны па футболе|Супэркубак Ангельшчыны]]: 4**
** 1955, 2000, 2005, 2009

### Міжнародныя
* **[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]]: 2**
** 2012, 2021

* **[[Ліга Эўропы УЭФА]]: 2**
** 2013, 2019

* **[[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА]]: 1**
** 2025

* **[[Кубак уладальнікаў кубкаў УЭФА]]: 2**
** 1971, 1998

* **[[Супэркубак УЭФА]]: 2**
** 1998, 2021

* **[[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|Клюбны чэмпіянат сьвету]]: 1**
** 2025

## Стэмфард Брыдж

## Эмблема
З часу ўзьнікненьня клюбу, «Чэлсі» меў чатыры асноўныя эмблемы, хоць усе зьведалі невялікія зьмены. У 1905 годзе была прынятая першая эмблема з выявай Пэнсіянэраў Чэлсі, эмблема спрыяла прысваеньню клюбу мянушкі «Пэнсіянэры», і застаецца на наступныя паўстагодзьдзя, хоць гэтая эмблема ніколі не зьявілася на форме. У рамках мадэрнізацыі Тэда Дрэйка з 1952 году, ён настойваў на тым каб выдаліць пэнсіянэраў з эмблемы і прыняць новую. У якасьці часавай эмблемы на адзін год было прынята выява зь літарамі FCC. У 1953 годзе эмблема была зьмененая на вэртыкальна стаялага сіняга льва з кіем, гэтая эмблема праіснавала яшчэ 30 гадоў.

## Колеры
Футбалісты «Чэлсі» заўсёды насілі блакітныя кашулі, хоць першапачаткова былі прынятыя з больш сьветлым адценьнем, чым цяпершаняя вэрсія, і ў адрозьненьне ад сёньняшніх былі апранутыя ў белыя шорты і цёмна-сінія шкарпэткі. Больш сьветлая сіняя форма была ўзятая з гоначных колераў тагачаснага прэзыдэнта клюбу, графа Кадогана.

### Галоўныя трэнэры

* Джон Тэйт Робэртсан 1905—1907
* Дэйвід Колдэргэд 1907—1933
* Лэсьлі Найтан 1933—1939
* Білі Бырэл 1939—1952
* Тэд Дрэйк 1952—1961
* Томі Догэрці 1962—1967
* Дэйв Сэкстан 1967—1974
* Рон Ст’юарт 1974—1975
* Эдзі Макрыдзі 1975—1977
* Кен Шэліта 1977—1978
* Дэні Бланчфлаўэр 1978—1979
* Джэф Гэрст 1979—1981
* Джон Нэйл 1981—1985
* Джон Голінз 1985—1988

* Бобі Кэмпбэл 1988—1991
* Ян Портэрфілд 1991—1993
* Дэйвід Ўэб 1993
* Глен Годл 1993—1996
* Руўд Гуліт 1996—1998
* Джанлюка Віяльлі 1998—2000
* Кляўдыё Раньеры 2000—2004
* Жузэ Маўрыньню 2004—2007
* Аўрам Грант 2007—2008
* Луіс Фэліпэ Скалары 2008—2009
* Гуўс Гідынк 2009
* Карлё Анчэлёцьці 2009—2011
* Андрэ Вілаш-Боаш 2009—2012
* Рабэрта Дзі Матэо 2012

* Рафаэль Бэнітэс 2012—2013
* Жузэ Маўрыньню 2013—2015
* Гуўс Гідынк 2015—2016
* Антоніё Контэ 2016—2018
* Маўрыцыё Сары 2018—2019
* Фрэнк Лэмпард 2019—2021
* Томас Тухэль 2021—2022
* Грэм Потэр 2022—2023
* Фрэнк Лэмпард 2023
* Маўрысіё Пачэтына 2023—2024
* Энца Марэска 2024—2026
* Ліям Расэньёр з 2026 году

### Гулец году

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу
* Афіцыйны сайт клюбу