Лінія Дмоўскага

**Лі́нія Дмо́ўскага**  — прапанаваная польскім бокам граніца Польскай Рэспублікі на Парыскай мірнай канфэрэнцыі. Згодна ёй у межы Польшчы павінны былі быць уключаны, апроч атрыманых земляў, уся Верхняя Сылезія, Усходняе Памор’е (з Гданьскам, Варміяй і Мазурамі), Летува, Усходняя Беларусь, Заходняе Палесьсе, Заходняе Падольле, Валынь і Жытоміршчына.

Лінія была распрацаваная пад кіраўніцтвам польскага палітыка Рамана Дмоўскага. На канфэрэнцыі лінія была прадстаўлена чальцамі польскай дэлегацыі: Раманам Дмоўскім, Ігнацыям Падэрэўскім, Антоніем Абрагамам і Томашам Рогалям.

## Прапанова
Усходняя граніца Польшчы паводле польскай дэлегацыі павінна была праходзіць наступным чынам: «*(…), пачынаючы ад Балтыйскага ўзьбярэжжа на ўсход ад [[Палеск (Расея)|Лабіаў]] граніца ідзе па лініі ўзьбярэжжа на поўнач праз [[Клайпеда|Клайпеду]] і [[Паланга|Палангу]].(…) Ад узьбярэжжа на поўнач ад Лібавы граніца праходзіць на ўсходзе па лініі гістарычнай граніцы 1772 году паміж Польшчай і [[Курляндыя]]й. Даходзіць такім чынам да павету ільлюкштанскага ў Курляндыі. Гэты павет далучаецца да Польшчы ў сілу свайго геаграфічнага становішча і перавагі польскага насельніцтва. Тут граніца ідзе берагам павету ільлюкштанскага да ракі [[Дзьвіна|Дзьвіны]] і працягваецца на яе правым беразе ([[Віцебская губэрня]]), дзе працягвае ісьці на ўсход паралельна стоку ракі, на адлегласьці прыкладна 30 км ад мяжы Дрысенскага павету, уключна з [[Полацкі павет|Полацкім паветам]]. Далей праходзіць яна на паўночны-захад ад [[Гарадок|Гарадка]], вяртаючыся на левы бераг Дзьвіны на адлегласьці прыкладна 30 км на захад ад [[Віцебск]]а і ідзе на поўдзень, праходзячы заходней [[Сенна|Сенно]] да кропкі, дзе крыжуюцца межы [[Менская губэрня|Менскай]] і [[Магілёўская губэрня|Магілёўскай губэрняў]], цягнучыся па гэтай мяжы на поўдзень ажно да [[Бярэзіна (басэйн Дзьвіны)|Бярэзіны]] ў месцы, дзе яна сутыкаецца з паўночнай мяжой Рэчыцкага павету, затым перасякаючы Бярэзіну, ідзе на ў паўднёва-заходнім накірунку да Прыпяці на ўсход ад [[Мазыр]]а. Адтуль, перасякаючы Прыпяць, граніца ідзе па лініі падзелу паміж Мазырскім і Рэчыцкім паветамі, пасьля чаго цягнецца на паўднёвы-захад, праходзіць на захадзе ад горадоў [[Оўруч]] і [[Наваград-Валынскі|Зьвягель]] і даходзіць да кропкі, дзе сустракаюцца паветы [[заслаўскі павет|Заслаўскі]], [[Астроскі павет|Астроскі]] і [[Ноўгарад-Валынскі павет|Зьвягельскі]]. Пасьля кіруецца на поўдзень, пагранічнай лініяй зьяўляюцца ўсходнія межы паветаў Заслаўскага і [[Стараканстантынаўскі павет|Стараканстантынаўскага]] да кропкі, дзе сустракаюцца межы паветаў Лецічэўскага і Праскураўскага на Падольлі; адтуль цягнецца на поўдзень, дасягаючы каля Зінькава ракі Ушыцы і ідзе па ёй да [[Днестр|Днястра]], які ў тым месцу супадае з польска-румынскай граніцай*».

## Лёс прапановы
Дадзеная лінія працягласьці польскай граніцы не была прынятая на канфэрэнцыі, а пасьля ад яе адрокся і сам аўтар, які падчас перамоваў, перад падпісаньнем рыскай дамовы, выказаўся супраць уключэньня ў склад Польшчы Менску. Дмоўскі тлумачыў гэта тым, што трэба будаваць краіну без нацыянальных меншасьцяў, але сапраўднай падставай было супрацьдзеяньне ідэям Пілсудскага аб стварэньні фэдэратыўнай дзяржавы, нават у абмежаваным выглядзе.

Пасьля падпісаньня Рыскай дамовы, што скончыла польска-савецкую вайну, граніца прайшла прыкладна за 30 км на поўнач і захад ад Менску.

Плошча Польшчы па прапанове Дмоўскага павінна была складаць 447 тысячаў км², з 38 млн насельніцтва, зь якога, на яго думку, 70% былі палякамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Нота польскай дэлегацыі на мірнай канфэрэнцыі о граніцах усходніх 28-2-1919
* Нота польскай дэлегацыі на мірнай канфэрэнцыі о граніцах усходніх 3-3-1919
* Jan Engelgard ''Wycieranie gęby Dmowskim i prometejski upiór''
* Dziś mija 75 rocznica śmierci Romana Dmowskiego
* Polska inna, niż ta, która powstała

Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Катэгорыя:Гісторыя Ўкраіны
Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)
Катэгорыя:Граніцы Польшчы