open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кніга Быцьця (Скарына)

**Кні́га Быцьця́** (*Первыя книги Моисеовы рекомыя Бытия*) — праскае выданьне Скарыны, якое пабачыла сьвет у 1519 року. Выданьне адкрываецца тытульным аркушам да ўсёй Бібліі.

## Зьмест кнігі

У гравіраванай рамцы зьмешчаны тэкст, надрукаваны цынобрай: «*Библия руска выложена докторомъ Францискомъ Скориною из славного града Полоцька, Богу ко чти и людемъ посполитымъ к доброму научению*». На адвароце тытула надрукавана гравюра. У кнізе дадзена «*Предъсловие доктора Франъциска Скорины с Полоцька во всю Библию рускага языка*». У прамове асьветнік тлумачыць слова Біблія, указваючы, што ў яе ўваходзяць «вси книги Ветхаго и Новаго закону», прыводзіць цытаты з Адкрыцьця, ліста да Рымлянаў, Эвангельля паводле Мацьвея. Прамоўца дае разгорнутую характарыстыку Бібліі, зьвязваючы яе з унівэрсытэцкім курсам сямі вольных мастацтваў. Пералічваючы кнігі Бібліі, Скарына коратка анатаваў іхні зьмест, сканчаючы словамі: «*О сих книгах всея Библии, подле малости розуму моего, розделы вократцы положих. А о чем бых ся олылих (памыліўся), разумнейшие поправте, прошу вас для Бога и для посполитого доброго*».

Далей зьмешчана разгорнутая анатацыя зьместу кнігі «*Сказание во первые книги Моисеовы рекомые Бытия доктора Франъциска Скорины*», у канцы якой Скарына падкрэсьлівае цяжкасьць успрыманьня кнігі Быцьця. Пасьля надрукаваны тэкст усіх 50 разьдзелаў кнігі, на апошнім аркушы выданьня — пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзена царкоўна-славянскай мовай у беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня кнігі — у чвэрць аркуша, аб’ём — 94 аркушы, якія сабраны ў 12 сшыткаў. Набор выкананы ў 10 радкоў вышынёй 75 мм Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. У мастацкай аздобе выданьня выкарыстаны 3 ілюстрацыі, застаўка, 54 ініцыялы і арнамэнтная рымка тытульнага аркуша. На абвароце тытульнага аркуша знаходзіцца гравюра «Тройца», над якой калантытул: «Книги І Моисеовы». На 8 аркушы — гравюра «Стварэньне сьвету», а на наступным — гравюра «Бог у раі». Перад пасьляслоўем разьмешчаная вузкая застаўка. Рамка тытульнага аркуша складаецца з чатырох частак. Вэртыкальныя часткі запоўненыя арнамэнтным малюнкам. Верхняя частка зьмяшчае гербавы шчыт, акружаны расьлінным павоем. Ніжняя частка рамкі мае два гербавых шчыты, на адным зь іх выява зацменьня сонца, на другім — манаграма.

Усяго вядома 15 экзэмпляраў кнігі Быцьця, зь іх толькі 2 поўныя.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Гісторыя Прагі
Катэгорыя:Кнігі 1519 году
Скарына
Кніга Лічбаў (Скарына)

**Кні́га Лі́чбаў** («*Книги четвертые Моисеевы, зовемые Числа*») — недатаванае праскае выданьне Скарыны, якое пабачыла сьвет каля 1519 року.

## Зьмест кнігі
Выданьне адкрываецца тытульным аркушам з гравюрай і назвай кнігі («*Зуполне выложены на руский языкъ доктором Франъциском Скориною с Полоцька Богу Отцу и Сыну и Светому Духу ко чти и людем посполитым к доброму научению*»). У пачатку кнігі даецца «*Предъсловие доктора Франъциска Скорины с Полоцька во книги Числа Моисеовы*». На 5—74 аркушах выдадзены тэкст 36 разьдзелаў кнігі, а на апошнім аркушы — пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзена царкоўна-славянскай мовай беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 74 аркушы, якія сабраны ў 8 сшыткаў. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. На 7-м аркушы падчас друку была зроблена памылка нумарацыі разьдзелаў (замест «2» была надрукавана «3»). Выданьне ўпрыгожана гравюрай «Ізраілевы палкі ля храма» (тытульны аркуш), застаўкай, канцоўкай і 39 ініцыяламі. На 5-м аркушы перад асноўным тэкстам зьмешчана застаўка, на якой выяўлены шчыт з зацьменьнем сонца, вакол якога намаляваныя дзеці. Гэтая ж застаўка ёсьць у яшчэ трох праскіх выданьнях Скарыны. Перад пасьляслоўем на 74 аркушы зьмешчана канцоўка, якая вар’юе матыў калёны з акантавым лісьцем, такія ж выявы сустракаюцца яшчэ ў 2 праскіх выданьнях Скарыны. Перад прамовай надрукаваная малая застаўка, а вялікая застаўка зь дзікімі людзьмі і шчытом з зацьменьнем сонца папярэднічае асноўнаму тэксту. Ініцыялы папярэднічаюць пачаткам разьдзелаў, тэкстам на тытульным аркушы і прадмове.

Захавалася 18 экзэмпляраў кнігі Лічбаў, зь іх 7 поўныя.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Гісторыя Прагі
Скарына
Сьвятарская кніга (Скарына)

**Кні́га Ляві́т** («*Книга третие Моисеовы, зовемые Леувить*») — недатаванае праскае выданьне Скарыны, якое пабачыла сьвет каля 1517 року.

## Зьмест кнігі
Выданьне адкрываецца тытульным аркушам з гравюрай і назвай кнігі («*Зуполъне выложены на руский языкъ докторомъ Францискомъ Скориною с Полоцька Богу в Троици единому и пречистой матери Его Марии ко чти и людем всимъ к науце*»). На другім аркушы даецца «*Предъсловие доктора Франъциска Скорины с Полоцька во книгим Левить Моисеовы*», потом зьмяшчаецца тэкст 27 разьдзелаў кнігі, а на апошнім аркушы — пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзеная царкоўна-славянскай мовай беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 54 аркушы, якія сабраны ў 7 сшыткаў. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. Выданьне ўпрыгожана 3 ілюстрацыямі, застаўкай і 30 ініцыяламі. На тытульным лісьце зьмешчаная ілюстрацыя «Бог и Майсей», а на адвароце тытула — гравюра «Сей есть Аарон». На 6-м аркушы — ілюстрацыя «Узор трэбніка», такая ж самая гравюра ёсьць і ў кнізе Выхаду. У канцы пасьляслоўя на 6-м аркушы зьмешчана канцоўка, якая вар’юе матыў калёны з акантавым лісьцем, такія ж выявы сустракаюцца яшчэ ў 2 праскіх выданьнях Скарыны. Перад асноўным тэкстам зьмешчаная застаўка з выявамі дзяцей, паміж якімі шчыт з зацьменьнем сонца, што паўтараецца яшчэ ў 4 выданьнях Скарыны. Ініцыялы папярэднічаюць пачаткам разьдзелаў, тэкстам на тытульным аркушы і прадмове.

Захаваліся 15 асобнікаў кнігі Лявіт, зь іх 6 поўныя.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Гісторыя Прагі
Катэгорыя:Сьвятарская кніга
Кніга Судзьдзяў (Скарына)

**Кніга Судзьдзяў** («*Книга судей еже от еврей называются Шофътимъ*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет 15 сьнежня 1519 году.

## Зьмест кнігі
На тытульным лісьце зьмешчана гравюра і пашыраная назва кнігі («*Зуполъне выложены на русъкий языкъ доктором Франъциском Скориною из славнаго града Полоцка Богу ко чти и людем посполитым к науце починаются*»). На першым аркушы прадмова: «*Предославие доктора Франъциска Скорины с Полоцька в книги судей Израилевых*». На 4—47 аркушах выдадзены тэкст усіх 21 разьдзелаў кнігі Судзьдзяў, на апошнім аркушы — кароткае пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 48 аркушаў, якія сабраны ў 6 сшыткаў (на восем аркушаў у сшытку). Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя зьмешчана на верхнем баку аркуша ўверсе справа. Выданьне ўпрыгожана ілюстрацыяй «Самсон і леў» (тытульны ліст, на выяве Самсон раскрывае пашчу ільву), 2 застаўкамі, канцоўкай і 24 ініцыяламі. Застаўка зьмешчана перад асноўным тэкстам, на ёй выяўлены шчыт з зацьменьнем сонца і сырэны з рыбінымі хвастамі; такая ж застаўка маецца ў яшчэ 7 другіх праскіх выданьнях. Другая малая застаўка зьмешчана перад пасьляслоўем на 48 аркушы. Ініцыялы зьмешчаны ў пачатку разьдзелаў, прадмовы і пасьляслоўя.

Захавалася 11 экзэмпляраў выданьня, зь іх 4 поўныя.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1519 годзе
Скарына
Ліга 1 чэмпіянату Румыніі па футболе

**Ліга 1** — найвышэйшы дывізіён сыстэмы футбольных лігаў Румыніі. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 16 клюбаў. Пасьля кожнага сэзону два клюбы, які заняў апошнія месцы, пераводзяцца ў Лігу 2, а іх месца займаюць наймацнейшыя каманды першага дывізіёну. Дзейным чэмпіёнам зьяўляецца клюб «Сьцяўа».

## Чэмпіёны
* Сьцяўа Бухарэст — 28 тытулаў
* Дынама Бухарэст — 18
* ЧФР Клуж — 8
* Вэнус Бухарэст — 7
* УТА Арад, Кінэзул Тымішаара — 6
* Унівэрсытаця Краёва, Пэтролул Плаешць, Рыпэнсія Тымішаара — 4
* Рапід Бухарэст — 3
* Арджэш Пітэшць, Прахова Плаешць, Калентына Бухарэст, Алімпія Бухарэст — 2
* Уніра Трыкалор Бухарэст, Арадзя, Колця Брашаў, Школар Рэшыца, Уніра Ўрзічэнь, Астра Джурджу, Рамана-Амэрыкана Бухарэст, Ацэлул Галац, Вііторул Канстанца, Фарул Канстанца — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Чэмпіянат Румыніі па футболе
Алекс Сандру

**Алекс Са́ндру Ло́бу Сы́лва** (;  26 студзеня 1991 году) — бразыльскі футбаліст, абаронца клюбу «Фламэнгу» і нацыянальнай зборнай Бразыліі.

## Дасягненьні
**«Сантус»**:
* Уладальнік Кубка Бразыліі: 2010
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2011
* Чэмпіён штату Сан-Паўлу: 2010, 2011

**«Порту»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2012, 2013
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2013

**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2016, 2017, 2018, 2019
* Уладальнік Кубка Італіі: 2016, 2017, 2018, 2024
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2018

**«Фламэнгу»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2025
* Уладальнік Кубка Бразыліі: 2024
* Уладальнік Супэркубка Бразыліі: 2025
* Чэмпіён штату Рыю-дэ-Жанэйру: 2025, 2026
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2025

**Бразылія**:
* Уладальнік Кубка Амэрыкі: 2019
* Срэбны прызэр Алімпійскіх гульняў: 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ювэнтусу»

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2012 году
Русакова

Назву **Русакова** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Русакова — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Русакова — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Русак
* Русакі
* Русаковічы
* Русакоў
* Русачкі
Вэнэцыянская Біблія

**Вэнэцыя́нская Бі́блія 1506 року** (), **Біблія чэская ў Вэнэцыі друкаваная** () — трэцяе пасьля  (1489) і  (1489) друкаванае выданьне Бібліі на чэскай мове. Лічыцца, што гэтым выданьнем актыўна карыстаўся Францішак Скарына пры перакладзе біблейскіх кніг.

## Выдаўцы
Біблія была надрукаваная ў 1506 року ў Вэнэцыі, якая ў той час стала адным з цэнтраў славянскага кнігадрукаваньня. Такім чынам, гэта першая чэская Біблія, выдадзеная за мяжой, у друкарні нямецкага майстра Пэтэра Ліхтэнштайна. Выдаўцамі Бібліі былі праскія мяшчане-: Ян Глаўса, Вацлаў Сова і Бурыян Лазар, карэктарамі — Ян Індржыскі і Томаш Молэк. На думку выдаўцоў, пераклад павінен быў стаць сродкам барацьбы супраць Рымскай курыі ў разьвіцьці славянскай літаратуры на роднай мове.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Біблія надрукаваная чэскай  і зьмяшчае 109 дрэварытаў. Існуе меркаваньне, што гравюры запазычаныя з лацінскай Бібліі 1498 року, выдадзенай таксама ў Вэнэцыі; аднак большасьць ілюстрацыяў была папулярнай у чэскіх рукапісных кнігах папярэдніх стагодзьдзяў.

Упершыню ў гэтай чэскай Бібліі зьявіўся тытульны аркуш; на ім зьмешчаны тэкст «Біблія чэская ў Вэнэцыі друкаваная» і каляровы сымбаль Прагі. Усе наступныя ўтраквісцкія Бібліі і нават першыя выданьні Краліцкай Бібліі таксама мелі на тытульных лістах тэкст «Біблія чэская»; толькі з аднатомнага перавыданьня Краліцкай Бібліі тэкст быў зьменены на «сьвятая Біблія».

Выданьне пачынаецца вялікай прадмовай (на 10 старонак), у якой сфармуляваныя мэты выданьня: праслаўленьне багатых выяўленчых магчымасьцяў чэскай мовы і садзейнічаньне пашырэньню біблейскіх тэкстаў сярод усіх славянскіх народаў. У выданьні выкарыстоўваюцца кантынуацыі (кароткі зьмест разьдзелу) і канкарданс (пазначэньне паралельных месцаў зь перакрыжаванымі спасылкамі); гэтымі прыёмамі пасьля скарыстаўся і Францішак Скарына. Некаторыя разьдзелы дапоўненыя; так, зьявіўся пераклад , якога не было ў папярэдніх выданьнях.

Тэкст выданьня ўяўляў разьвіцьцё і ўдасканаленьне традыцыі чэскіх біблейскіх перакладаў. Так, пры перакладзе былі ўлічаныя «парады вучоных праскіх мужоў» (магчыма, прафэсараў Праскага ўнівэрсытэту). За аснову выданьня ўзятая Кутнагорская Біблія, але ўнесеныя зьмены з улікам разьвіцьця правапісу і граматыкі. У гэтай Бібліі ўпершыню зьяўляецца пазначэньне даўжыні чэскіх галосных з дапамогай коскі ці падвоеных галосных. Галоўнымі зьменамі ў граматыцы сталі замена імпэрфэкту складаным , аорыст застаўся толькі ў асобных выпадках, як і ў папярэдніх Бібліях (то бок пераважна ў дзеяслове *jíti*). Моўныя новаўвядзеньні былі настолькі рэвалюцыйныя, што выклікалі значнае абурэньне, у тым ліку сярод Чэскіх братоў, якія ў выніку заняліся ўласным перакладам (Краліцкая Біблія).

Біблія 1506 року моцна паўплывала на наступныя чэскія выданьні , ,  і шырока выкарыстоўвалася аж да апошняй чвэрці XVIII стагодзьдзя ня толькі пратэстантамі, але і каталікамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Пераклады Бібліі на чэскую мову
Катэгорыя:Гісторыя Вэнэцыі
Герб Жыткавічаў

**Герб Жыткавічаў** — геральдычны сымбаль Жыткавічаў. Гэта чырвоны «гішпанскі» шчыт, які перасякае срэбны хвалісты пояс, над ім срэбная эмблема «Сестрынец»: срэбная страла з раздвоеным тронкам, перасечаная крыжом.

Сучасныя Жыткавічы ўпамінаюцца ў гістарычных крыніцах яшчэ ў якасьці вёскі былога Слуцкага княства. Першымі вядомымі ўладальнікамі гэтай вёскі былі Кучукі або Сестрынцэвічы, якія карысталіся гербам «*Siestrzeniec*». Ён і быў абраны ў якасьці знака гістарычнага мінулага Жыткавічаў. Хвалісты срэбны пояс сымбалізуе раку Прыпяць, якой прыналежыць выключная роля як у гісторыі, так і ў сёньняшнім жыцьці і саміх Жыткавічаў, і ўсяго Жыткавіцкага раёну.

28 верасьня 2011 году на аснове гербу заснаваны сьцяг Жыткавічаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Жыткавічы
Жыткавічы
Паўтораны Закон (Скарына)

**Паўтораны закон** («*Книги пятыи Моисеовы, зовемыи от еврей Гельгадворимъ, по-греческии Девтерномосъ, по латине Секунда Лекс, а по рускии Вторый закон*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет у 1519 годзе.

## Зьмест кнігі
На тытульным лісьце кнігі над гравюрай даецца назва кнігі і друкара: «*Зуполне выложены докторомъ Франъциском Скорины с Полоцька въ книги Втораго закону Моисеова*». У прадмове «*Сказание доктора Франъциска Скорины с Полоцька в книги Втораго закону Моисеова*» разглядаецца сутнасьць «*закона пісанага*» і «*закона прироженого*», далей аўтар спасылаецца на ўласную прадмову да кнігі Царстваў, дзе была выкладзена кароткая гісторыя заканадаўства. Скарына дае цэлы шэраг элемэнтаў права, пералічваючы «посполитое», «языческое», «царское», «рицерское», «местьское», «морское», «купецькое», а пасьля коратка выкладае зьмест гэтых правоў. Так, «*рицерское или военное*» права тлумачыцца як «*еже на войне соблюдаемо бываетъ. Яко справовати полки, знати своя места, розумети глас труб, делити користи, давати оброки*». На думку Скарыны, усе чалавечыя законы паходзяць з закона Божага. Пасьля тлумачыцца сэнс Новага і Старога запаветаў. Далей даецца тэкст 34 разьдзелаў Паўторанага Закону, а на апошнім аркушы — пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня

Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове ў беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня кнігі — у чвэрць аркуша, аб’ём — 66 аркушаў, якія сабраны ў 8 сшыткаў. Набор выкананы ў 10 радкоў вышынёй 75 мм Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. У мастацкай аздобе выданьня выкарыстаны ілюстрацыя, гравіраваная на дрэве, застаўка, 37 ініцыялаў, надрукаваных з 24 дошак. На тытульным лісьце знаходзіцца гравюра «Майсей перад народам». Перад асноўным тэкстам застаўка з выявай русалак, паміж хвастоў якіх шчыт з зацьменьнем сонца. Такая ж застаўка даецца ў яшчэ 7 праскіх выданьнях Скарыны: кнігах «Ісус Навін», «Юдыт», «Рут», «Судзьдзяў», «Эстэр», «Ераміін плач», «Прарок Данііл».

Усяго вядома 14 асобнікаў кнігі Паўторанага Закону, зь іх 5 поўныя.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1519 годзе
Кніга Юдыт (Скарына)

**Кніга Юдыт** («*Книги Иудифъ вдовици*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет 9 лютага 1519 году.

## Зьмест кнігі
На тытульным аркушы зьмешчана гравюра і пашыраная назва кнігі («*Зуполъне выложены на руский языкъ докъторомъ Франциском Скориною изъ славнаго града Полоцька напредъ Богу ко чти и людемъ посполитым к научению*»), а на адвароце — прадмова, у якой Скарына коратка выкладае гісторыю Асырыйскай, Бабілёнскай і Пэрсыдзкай дзяржаваў, а таксама абставіны патрыятычнага ўчынку Юдыты. Напрыканцы прамовы асьветнік указвае, што першапачаткова кніга была напісана на халдзейскай мове. На 3-26 аркушах выдадзены тэкст 16 разьдзелаў кнігі Юдыт, на апошнім аркушы — кароткае пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня

Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 26 аркушаў (адваротны бок апошняга аркуша — пусты), якія сабраны ў 3 сшыткі. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм. Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя зьмешчана на верхнім баку аркуша ўверсе зьлева. Выданьне ўпрыгожана ілюстрацыяй «Юдыт і Алаферн» (тытульны ліст), застаўкай і 19 ініцыяламі. У некаторых экзэмплярах гравюра размалявана. Застаўка зьмешчана перад асноўным тэкстам, на ёй выяўлены шчыт з зацьменьнем сонца і сырэн з рыбінымі хвастамі; такая ж застаўка маецца ў яшчэ 7 другіх праскіх выданьнях. Віньетка завяршае тэкст прадмовы. Канцоўка завяршае пасьляслоўе да першых 9 разьдзелаў кнігі на аркушы 17. Ініцыялы зьмешчаны ў пачатку разьдзелаў, прадмовы і пасьляслоўя.

Захавалася 9 асобнікаў выданьня.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1519 годзе
Беларускае (Крывіцкае) культурнае таварыства імя Францішка Скарыны

**Белару́скае (Крыві́цкае) культу́рнае тава́рыства імя́ Франці́шка Скары́ны** — грамадзкая арганізацыя беларускай эмігранцкай інтэлігенцыі ў Празе ў 1925—1930-х роках.

Створаная ў траўні 1925 року з нагоды 7-й гадавіны абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі і 400-годзьдзя беларускага кнігадрукаваньня. Сярод заснавальнікаў: Мікалай Вяршынін, Ігнат Дварчанін, Тамаш Грыб, Вінцэнт Жук-Грышкевіч, Францішак Грышкевіч, Уладзімер Жылка, Васіль Захарка, Адольф Клімовіч, М. Коберац, Пётра Крачэўскі, Аляксандар Орса, Васіль Русак, Ян Станкевіч, М. Чарноцкі й іншыя. Старшыні: Мікола Ільляшэвіч (1925—1929), Францішак Грышкевіч (1931), Тамаш Грыб.

Філіі таварыства дзеялі ў Вільні, Варшаве, Бэрліне, Брусэлі, Коўне, Лілі, Рызе, Рыме. Мэты: падтрымка адраджэнцкага руху беларусаў, правядзеньне культурна-асьветніцкай работы, выхаваньне дбайных адносін да роднай мовы, вывучэньне айчыннай гісторыі, народных звычаяў і традыцыяў, падрыхтоўка нацыянальна сьвядомых кадраў беларускай інтэлігенцыі, садзейнічаньне перакладам твораў беларускіх пісьменьнікаў на замежныя мовы й іншае. Імкнулася да супрацоўніцтва з Эўрапейскай асацыяцыяй студэнтаў, прыхільна ставілася да духоўнага пабрацімства славянаў, разьвівала ідэі дзяржаўнай незалежнасьці і самастойнасьці.

У першай палове 1930-х рокаў у сувязі з колькасным скарачэньнем дыяспары Скарынаўскае таварыства пераарыентавала дзейнасьць на выданьне ўласнага друкаванага органу «Iskry Skaryny». Фактычна спыніла дзейнасьць у 2-й палове 1930-х.

## Літаратура
*  — С. 403.

Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Чэхіі
Катэгорыя:Культура Прагі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Францішка Скарыны
Катэгорыя:1925 год у Чэхіі
Зборная Новай Зэляндыі па футболе

**Зборная Новай Зэляндыі па футболе** — прадстаўляе Новую Зэляндыю на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца Футбольная асацыяцыя Новай Зэляндыі.

## Трэнэры
* Энтані Гадсан (2014—2017)
* Дарэн Бацэлей (ад 2023)

## Найбольш пасьпяховыя гульцы
* Крыс Ўуд (45)
* Вон Ковэні (30)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Новай Зэляндыі

Катэгорыя:Новазэляндзкі футбол
Новая Зэляндыя
Марыё Леміна

**Ма́рыё Леміна́** (;  1 верасьня 1993 году) — габонскі футбаліст, паўабаронца турэцкага клюбу «Галатасарай» і нацыянальнай зборнай Габону.

## Дасягненьні
**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2016, 2017
* Уладальнік Кубка Італіі: 2016, 2017

**«Галатасарай»**:
* Чэмпіён Турэччыны: 2025
* Уладальнік Кубка Турэччыны: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ювэнтусу»

Катэгорыя:Габонскія футбалісты
Кісялі (Дубровенскі раён)

**Кісялі́** — былая вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці. На рацэ Мярэі.

## Насельніцтва
* 1995 год — 2 чалавекі
* 1886 год — Горацкі павет, Баеўская воласьць: вадзяны млын, 28 двароў, 130 чалавек
* 1857 год — 107 чалавек

## Славутасьці
### Страчаная спадчына
* Царква Прачыстай Багародзіцы

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 570

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Дубровенскага раёну
Паўлё Дыбаля

**Па́ўлё Дыба́ля** (;  15 лістапада 1993 году) — аргентынскі футбаліст, нападнік італьянскага клюбу «Рома» і нацыянальнай зборнай Аргентыны. Празь дзеда мае польскія карані. Вылучаецца сваёй тэхнікай, бачаньнем поля і майстэрствам у выкананьні штрафных удараў.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачаў кар’еру ў мясцовым клюбе «Інстытута» з Кордавы, дзе дэбютаваў у 2011 годзе ў веку 17 гадоў. Здольнасьць да атакуючай гульні і выдатны ўдар хутка зрабілі яго адным з самых пэрспэктыўных маладых гульцоў краіны.

У 2012 годзе Дыбаля пераехаў у Італію, далучыўшыся да клюбу «Палерма». Праз тры гады, у 2015 годзе, Дыбаля стаў гульцом італьянскага «Ювэнтусу», дзе правёў самыя плённыя гады кар’еры. З клюбам ён пяць разоў выйграваў чэмпіянат Італіі, некалькі разоў станавіўся ўладальнікам Кубка і Супэркубка краіны, а таксама дапамог камандзе дасягнуць фіналу Лігі чэмпіёнаў 2017 году.

У 2022 годзе аргентынец пакінуў «Ювэнтус» і падпісаў кантракт з «Ромай».

### Міжнародная
Выступае за нацыянальную зборную Аргентыны, зь якой здабыў Кубак Амэрыкі 2021 году ды стаў чэмпіёнам сьвету 2022 году.

## Дасягненьні
**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2016, 2017, 2018, 2019, 2020
* Уладальнік Кубка Італіі: 2016, 2017, 2018, 2021
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2015, 2018, 2020

**Аргентына**:
* Чэмпіён сьвету: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ювэнтусу»
* 
* 

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Кніга Ісуса Навіна (Скарына)

**Кніга Ісуса Навіна** («*Книги Ісуса Навина еже от евреи называются Егошуа бин нунъ*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет 20 сьнежня 1518 году.

## Зьмест кнігі
Выданьне пачынаецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («*Зуполъне выложены на руский языкъ докторомъ Францискомъ Скориною изъ славнаго града Полоцька…*»). На першым аркушы даецца «*Предословие доктора Франъциска Скорины с Полоцька в книги Исуса сына Навина*», пасьля друкуецца асноўны тэкст кнігі, а на апошнім аркушы — пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня

Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 48 аркушаў, якія сабраны ў 6 сшыткаў. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. Выданьне ўпрыгожана тытульнай гравюрай «Пераход цераз Іардан», застаўкай і 27 ініцыяламі. На застаўцы выявы сырэн з рыбінымі хвастамі і гербавым шчытом «зацьменьня сонца».

Захавалася 10 асобнікаў кнігі Ісуна Навіна, зь іх толькі адзін поўны.

## Літаратура
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1518 годзе
Ману Трыгерас

**Мануэль Трыгерас Муньяс** (;  17 кастрычніка 1991 году, Талявэра-дэ-ля-Рэйна, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Гранада».

## Кар’ера
Нарадзіўся ў Талявэра-дэ-ля-Рэйна, Таледа, Кастылія-Ля-Манча. Трыгерас пачаў сваю кар’еру ў «Рэал Мурсія». Пасьля ён падпісаў кантракт зь «Вільярэалам».

## Дасягненьні
**«Вільярэал»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Вільярэалу»

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Артур Боруц

**А́ртур Бо́руц** (;  20 лютага 1980 году) — былы польскі футбаліст, брамнік. На сваім рахунку мае 65 выступаў у складзе нацыянальнай зборнай Польшчы.

## Дасягненьні
**«Легія»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2002, 2021

**«Сэлтык»**:
* Чэмпіён Шатляндыі: 2006, 2007, 2008
* Уладальнік Кубка Шатляндыі: 2007
* Уладальнік Кубка шатляндзкай лігі: 2006, 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerbase.com

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Антон Новік

**Антон Новік** ( 23 ліпеня 1998 году) — беларускі футбаліст, нападнік менскага Энэргетыка-«БДАТУ».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец СДЮШАР футбольнага клюбу «Менск». З 2016 году пачаў выступаць за клюбны дубль і неўзабаве замацаваўся ў складзе. 15 чэрвеня 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў гасьцявым матчы супраць гарадзенскага «Нёману» (1:3), выйшаўшы на замену ў другім тайме. Да канца сэзону 2017 году згуляў яшчэ ў двух матчах за асноўную каманду, выходзячы на замену.

У сакавіку 2018 году аддадзены ў арэнду клюбу ЮАС, у складзе якога неўзабаве замацаваўся ў якасьці гульца асноўнага складу. У студзені 2019 году пакінуў каманду. У лютым 2019 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». Зноў пачаў выступаць за дубль менчукоў, толькі ў адным матчы Найвышэйшай лігі выйшаўшы на замену. У жніўні 2019 году прыяднаўся да наваполацкага «Нафтану», дзе згуляў толькі ў чатырох матчах. У пачатку 2020 году праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне» і ў сакавіку афіцыйна стаў гульцом каманды. Гуляў пераважна за дубль, зрэдку прыцягваўся да асноўнай каманды, дзе выходзіў на замену. У ліпені 2020 году пакінуў бабруйскі клюб і неўзабаве стаў гульцом «Смаргоні», дзе гуляў да канца сэзону.

У 2021—2023 гадах выступаў у Другой лізе за мар’інагорскую «Вікторыю», а ў пачатку 2024 году далучыўся да менскага «Энэргетыка»-БДАТУ.

### Міжнародная
14 лістапада 2018 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на поле ў канцы таварыскага матча супраць зборнай Харватыі (1:3). 16 лістапада таго ж году ў наступным таварыскім матчы з харватамі выйшаў ужо ў стартавым складзе, але пазьней да зборнай больш не прыцягваўся.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аркуш

**А́ркуш** ( ад  — дуга) — кавалак якога-небудзь тонкага і плоскага матэрыялу (паперы, фанэры, картону і г. д..) пэўнай формы і памеру.

У выдавецкай справе і паліграфіі — вымяральная адзінка.

Адрозьніваюць:
; *[[Папяровы аркуш]]*: адзінка разьліку колькасьці паперы, неабходнай для выданьня твору.
;* [[Аўтарскі аркуш]]*: адзінка вымярэньня аб’ёму твора, роўная 40 тыс. друкарскіх знакаў (літар, знакаў прыпынку, лічбаў і ўсіх прабелаў).
; *[[Улікова-выдавецкі аркуш]]*: адзінка вымярэньня друкаванага выданьня, таксама роўная 40 тыс. знакаў. Уключае: а) аб’ём уласна твора ў аўтарскіх аркушах і б) аб’ём ўсяго іншага тэкставага і графічнага матэрыялу.
; *[[Аркуш друкаваны|Друкаваны аркуш]]*: адзінка вымярэньня аб’ёму (плошчы) выданьня. Роўная палове папяровага аркуша пры стандартных фарматах (у см) 60×84, 60×92, 70×92, 70×108, 84×108 і блізкіх да іх.
;* [[Аркуш ўмоўны]]*: умоўная адзінка аб’ёму выданьня, роўная друкаванаму аркушу фарматам 60x90 см і прызначаная для разьліку і параўнаньня друкаванага аб’ёму выданьняў розных фарматаў.

Выраз друкарскіх аркушаў ва ўмоўных друкарскіх аркушах зьдзяйсьняецца па каэфіцыентам пераводу (Кпр), якія вызначаюць як суадносіны плошчы папяровага аркуша пэўнага фармату (Па) да плошчы ўмоўнага друкаванага аркуша.

## Глядзіце таксама
* ISO 216 — міжнародны стандарт памераў аркушаў. Вызначае фармат А4 і іншыя.

Катэгорыя:Выдавецкая справа
Катэгорыя:Друкарства
Катэгорыя:Адзінкі вымярэньня
Катэгорыя:Выдавецкая тэрміналёгія
Мікіта Нікалаевіч

**Мікі́та Міха́йлавіч Нікалае́віч** ( 11 верасьня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца салігорскага «Шахцёру».

## Кар’ера

### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Менск». З 2014 году пачаў выступаць за клюбны дубль і хутка замацаваўся ў ягоным складзе. Увосень 2015 году гуляў за «Менск» у Юнацкай лізе УЭФА. У сэзоне 2016 году пачаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды, але тады гэтак і не дэбютаваў у афіцыйных матчах. 19 сакавіка 2017 году дэбютаваў у асноўнай камандзе «Менску» ў матчы чвэрцьфіналу Кубка Беларусі супраць БАТЭ (1:2), выйшаўшы на замену на 84-й хвіліне. У Найвышэйшай лізе дэбютаваў 15 чэрвеня 2017 году ў гасьцявым матчы супраць гарадзенскага «Нёмана» (1:3), выйшаўшы на замену ў другім тайме. Да канца сэзону 2017 году згуляў яшчэ ў 6 матчах, пераважна выходзячы на замену.

У студзені 2018 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». Сэзон 2018 году пачынаў у дублі, але неўзабаве пачаў выходзіць на замену ў асноўнай камандзе. Зь ліпеня трывала зьяўляўся ў пачатковым складзе. У студзені 2019 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Менск» і неўзабаве стаў гульцом жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ», падпісаўшы трохгадовы кантракт. У жодзінскай камандзе рэгулярна зьяўляўлся на полі, але ня меў трывалага месца ў асноўным складзе. Гулец звычайна чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Тарпэда-БелАЗ». У лютым 2022 году быў прадстаўлены гульцом сафійскай «Славіі». У жніўні 2022 году пакінуў баўгарскі клюб, а ў верасьні далучыўся да харвацкага «Дугаполя».

У красавіку 2023 году вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт з салігорскім «Шахцёрам».

### Міжнародная
У кастрычніку 2013 году ў складзе зборнай Беларусі (да 17 гадоў) браў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 10 лістапада 2017 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы ў пачатковым складзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Летувы (0:0).

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Менску»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Салігорску
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Менск»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда-БелАЗ» Жодзін
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Славія» Сафія
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дугаполе»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Прамудрасьць Божая (Скарына)

**Прамудрасьць Божая** («*Премудрости Божией книга*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет 19 студзеня 1518 году.

## Зьмест кнігі
На тытульным аркушы зьмешчана гравюра і пашыраная назва кнігі («*Зуполне выложена на руский языкъ докторомъ Франъцискомъ Скорининымъ сыномъ из славнаго града Полоцька*»). На першым аркушы даецца «*Предословие доктора Франциска Скорины в книгу Пермудрости Божией*». На 3-30 аркушах выдадзены тэкст 19 разьдзелаў кнігі. На 31 аркушы зьмешчана «Молитва Манасии царя Иудина его же молящеся къ Господу Богу поименый в неволи Вавилонъской». Гэтая малітва была ўключана ў склад «Азбукі» І. Фёдарава, надрукаванай у Львове ў 1574 годзе. На апошнім аркушы даецца пасьляслоўе.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзена на царкоўнаславянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркушу, аб’ём — 32 аркушы, якія сабраны ў 4 сшыткі. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя зьмешчана на адваротным баку аркушу ўверсе справа, гэта адзінае выданьне з такім тыпам фаліцыяціі ў Скарыны. Выданьне ўпрыгожана ілюстрацыяй «Добраславеньне» (тытульны аркуш), 2 застаўкамі і 22 ініцыяламі. Перад асноўным тэкстам зьмешчана застаўка, на якой выяўлены шчыт з зацьменьнем сонца, які трымаюць аголеныя дзеці. На апошнім аркушы даецца застаўка з выявай дзікіх людзей, якія апіраюцца на незапоўненыя гербавыя шчыты, а паміж імі шчыт з «зацьменьнем сонца». Такая самая застаўка сустракаецца яшчэ ў 5 праскіх выданьнях Скарыны.

Захавалася 10 асобнікаў выданьня, зь іх 6 — поўныя.

## Літаратура
* Францыск Скарына і яго час: Энцыкл. давед./ Беларус. Сав. Энцыкляпэдыя; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 608 с.: іл. ISBN 5-85700-003-3

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1518 годзе
Катэгорыя:Падзеі 19 студзеня
Эстэрсунд (футбольны клюб)

«**Эстэрсунд**» () — швэдзкі футбольны клюб з гораду Эстэрсунду. Заснаваны ў 1996 годзе. Уладальнік Кубка Швэцыі (2017).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Эстэрсунд
Уладзіслаў Мухамедаў

**Уладзіслаў Мухамедаў** ( 4 студзеня 1998 году) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец школы менскага МТЗ-РІПА. Пазьней трапіў у структуру барысаўскага БАТЭ. У 2015 годзе пачаў гуляць за дубль барысаўчанаў, 18 ліпеня таго ж году дэбютаваў у камандзе ў матчы Кубка Беларусі супраць шклоўскага «Спартака» (1:2), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У гэтым матчы гулялі гульцы дублюючага складу БАТЭ. У Найвышэйшай лізе дэбютаваў 16 чэрвеня 2017 году, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы супраць «Нафтану» (3:0). У 2017 годзе згуляў у двух матчах у Найвышэйшай лізе, а ў сэзоне 2018 году пачаў часьцей прыцягвацца да асноўнай каманды. З жніўня 2018 году на доўгі час выбыў праз траўмы, толькі ў лістападзе таго ж году пачаў зноў зьяўляцца на полі.

У лютым 2019 году падоўжыў кантракт з БАТЭ. Прапусьціў пачатак сэзону 2019 году, з чэрвеня пачаў гуляць за дубль. У жніўні 2019 году быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы», дзе спачатку выходзіў на замену, а пазьней замацаваўся ў пачатковым складзе. У студзені 2020 году вярнуўся ў БАТЭ, аднак неўзабаве зноў пачаў трэнавацца з смалявіцкай камандай. У лютым 2020 году арэнда была падоўжаная на сэзон 2020 году.

У ліпені 2020 году на правах арэнды далучыўся да «Энэргетыка-БДУ», аднак ня здолеў замацавацца ў асноўным складзе. Гуляў пераважна за дубль, у галоўнай камандзе толькі тройчы выйшаў на замену. У сьнежні 2020 году пакінуў «Энэргетык-БДУ». У студзені 2021 году трэнаваўся з магілёўскім «Дняпром», і ў лютым афіцыйна далучыўся да каманды на правах арэнды. Спачатку пераважна выходзіў на замену, а пазьней пачаў часьцей зьяўляцца ў стартавым складзе. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў магілёўскі клюб.

### Міжнародная
У 2016—2017 гадах гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. 14 лістапада 2019 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), адгуляўшы другі тайм таварыскага матчу супраць зборнай Славаччыны (0:3). 19 лістапада таго ж году выйшаў на замену ў канцы адборачнага матча чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Гібральтару (2:0), але больш у зборную не прыцягваўся.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Беларусі: 2018

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце БАТЭ
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу БАТЭ Барысаў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Энэргетык»-БДУ Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў
Нэту

**Нарбэ́рту Мура́ра Нэ́ту** (;  19 ліпеня 1989 году) — бразыльскі футбаліст, брамнік клюбу «Батафогу».

## Дасягненьні
**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2016, 2017
* Кубак Італіі: 2016, 2017
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2015

**«Валенсія»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2019

**«Барсэлёна»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2021

**Бразылія**:
* Срэбны прызэр Алімпійскіх гульняў: 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ювэнтусу»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2012 году
Кнігі Царстваў (Скарына)

**Кнігі Царстваў** («*Книги царьствь*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет 10 жніўня 1518 году.

## Зьмест кнігі
Выданьне адкрываецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («*Книги первыи царьствъ починаються. Зуполне выложены на руський языкъ докторомъ Франъцискомъ Скорининымъ сыномъ изъ с славнаго града Полоцька. Богу ко чти и людемъ посполитымъ к научению*»). На першым аркушы даецца «*Предисловие доктора Франъциска Скорины въ книги царъствъ*», а на адвароце 4-га аркуша «*Сказание въ первыи книги царъствъ*», у якім пералічваюцца асноўныя падзеі кнігі («*о цартвовании Саулове и о битвах его с филистымляне*», «*како Давид убил Голиафа*»). На аркушах 6—64 надрукаваны тэкст 31 разьдзелаў Першай кнігі Царстваў, пасьля якога даецца пасьляслоўе. На аркушы 65 зьмешчаны тытульны ліст з гравюрай, тэкстам («*Вторыи книги царьствъ починаються. Зуполне выложены на руський языкъ докторомъ Францискомъ Скорининымъ сыном с Полоцька*») і прадмовай. На аркуш 66 — 117-м даецца тэкст 25 разьдзелаў Другой кнігі Царстваў, на аркушы 118-м — пасьляслоўе. На 119-м аркушы надрукаваны тытульны ліст з гравюрай і тэкстам («*Третии книги царьствъ починаються. Зуполне выложены на руський языкъ докторомъ Францискомъ Скорининымъ сыномъ с Полоцька*»), пасьля ідзе прадмова. На аркушах 120—182 зьмешчаны тэкст 22 разьдзелаў Трэцяй кнігі Царстваў, у канцы пасьляслоўе. На 183-м аркушы даецца тутыльны ліст з гравюрай і тэкстам («*Книги четвертыи царьств починаються. Зуполне выложены на руський языкъ докторомъ Францискомъ Скорининымъ сыномъ с Полоцька*»). У наступнай прадмове да кнігі анатуецца зьмест кнігі. На аркушах 184—241-м даецца тэкст 25 разьдзелаў Чацьвертай кнігі Царстваў, у канцы пасьляслоўі да 4-ай кнігі Царстваў і да ўсіх кніг Царстваў.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 242 аркушы, якія сабраны ў 31 сшытак. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. Выданьне ўпрыгожана 12 гравюрамі (па адной гравюры ў пачатку кожнай кнігі, а таксама 7 гравюраў у 3-яй кнігі Царстваў), 5 застаўкамі і 115 ініцыяламі. У канцы кнігі зьмешчаны партрэт Скарыны з той жа формы, што і ў кнізе Ісуса Сірахава. Чатыры вялікія застаўкі папярэднічаюць тэксту кожнай кнігі, на іх выяўлены шчыт з зацьменьнем сонца і дзікія людзі, якія апіраюцца на незапоўненыя гербавыя шчыты. У некаторых асобніках у шчытах ад рукі дапісаны манаграмы «0СН». Малая застаўка зьмешчана перад тэкстам пасьляслоўя. Ініцыялы вылучаюць пачаткі разьдзелаў.

Захавалася 21 асобнік кнігі Царстваў, зь іх толькі 2 поўныя.

## Літаратура
* 

## Крыніцы

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1518 годзе
Мэдхі Бэнатыя

**Мэдхі Бэнатыя** (;  17 красавіка 1987 году) — былы мараканскі футбаліст, абаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Марока.

## Дасягненьні
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2015, 2016
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2016

**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2017, 2018, 2019
* Уладальнік Кубка Італіі: 2017, 2018
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2018

**«Аль-Дугаіль»**:
* Чэмпіён Катару: 2020
* Уладальнік Кубка эміра Катару: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ювэнтусу»

Катэгорыя:Мараканскія футбалісты
Аляксандар Булыка

**Алякса́ндар Мікала́евіч Булы́ка** (нарадзіўся 18 сакавіка 1935 году, Селішча, цяпер Наваградзкі раён) — беларускі мовазнавец, доктар філялягічных навук (1981), прафэсар, чалец-карэспандэнт АН Беларусі (1994).

## Жыцьцяпіс
Скончыў БДУ (1959). Настаўнік (з 1959), у Інстытуце мовазнаўства АН (з 1962), загадчык аддзелу. У КПСС з 1961.

Сябра Навуковага савету «Мова і грамадзтва» аддзяленьня мовы і літаратуры АН Расеі, навуковы сакратар Рэспубліканскай тэрміналягічнай камісіі пры АН Беларусі, сябра камітэту па Дзяржаўных прэміях Рэспублікі Беларусь за навукова-тэхнічныя дасягненьні, чалец савету экспэртаў Беларускага вышэйшага сэртыфікацыйнага камітэту, чалец двух саветаў па абароне навуковых прац у галіне мовазнаўства. Сябра рэдакцыйнага савету бюлетэню АН «Беларуская лінгвістыка».

## Навуковая дзейнасьць
Галоўная тэма дасьледаваньняў: гісторыя беларускай літаратурнай мовы. Таксама: аналіз мовы помнікаў старажытнай беларускай літаратуры (мастацкай, дзелавой, канфэсіянальнай), дасьледаваньні старабеларускай графікі, арфаграфіі, фанэтыкі, марфалёгіі, лексікалёгіі, моўных кантактаў беларускай мовы з іншымі мовамі.

## Асноўныя працы

### Асабістыя
* «Развіццё арфаграфічнай сістэмы старабеларускай мовы» (1970)
* «Даўнія запазычанні беларускай мовы» (1972)
* «Лексічныя запазычанні ў беларускай мове 14—18 стст.» (Мінск, 1980)
* «Слоўнік іншамоўных слоў» (1993)
* «Слоўнік іншамоўных слоў» (1999, у 2 тамах)
* «Беларуска-рускі слоўнік для школ», «Руска-беларускі слоўнік для школ», «Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка» (2005)

### У суаўтарстве
* «Гістарычная лексікалогія беларускай мовы» (1970)
* «Гістарычная марфалогія беларускай мовы» (1979)

## Глядзіце таксама
* Гістарычны слоўнік беларускай мовы

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* NASB Corresponding Member Aleksandr N. BULYKO // Афіцыйны сайт НАН РБ 
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. Т. 1. А капэла — Габелен / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя, 1984. — 727 с., іл., 40 л. іл. — С. 515.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім раёне
Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Дактары філялягічных навук
Найвышэйшая песьня Саламонава (Скарына)

**Песьня песьням**, ***Песьня песень*** («*Книга премудраго царя Саломона рекомая Песнь песнямъ*») — праскае выданьне Скарыны, якое выйшла ў сьвет 9 студзеня 1518 году.

## Зьмест кнігі
Выданьне адкрываецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («*Зуполне выложена на руский языкъ докъторомъ Франъцискомъ Скориною з Полоцька…*»). На першым і другім аркушы даецца «*Предословие доктора Франъциска Скорины с Полоцька в книгу Песнь песням царя Саломона*», у прадмове Скарына тлумачыць назву кнігі і яе зьмест, у якім ён бачыць апалёгію Божай любові. Пасьля на аркушах 3—11 даецца тэкст усіх 8 разьдзелаў кнігі Песьні Песень, а на адвароце 11 аркуша — пасьляслоўе. У пасьляслоўі зьмешчана кароткая анатацыя кнігі, а таксама месца і час выданьня.

## Друкарскія асаблівасьці выданьня
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выданьня — у чвэрць аркуша, аб’ём — 12 аркушаў, якія сабраны ў адзін сшытак. Набор выкананы праскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сыгнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе зьлева. Кніга Песьня песень — адзінае выданьне, якое мае двухфарбавы друк. Чырвоным колерам надрукаваны загалоўкі тытульнага ліста, прадмовы, пачатак асноўнага тэксту, разьдзелаў, указаньні пра парадак чытаньня і першая літара пасьляслоўя. Выданьне ўпрыгожана гравюрай «Хрыстос і нявеста» (тытульны ліст), 2 застаўкамі і 10 ініцыяламі. Перад асноўным тэкстам надрукавана вялікая застаўка з выявай дзікіх людзей і гербавым шчытом з зацьменьнем сонца, малая застаўка зьмешчана перад тэкстам пасьляслоўя. Ініцыялы вылучаюць пачаткі разьдзелаў.

Захавалася 9 асобнікаў кнігі, зь іх толькі адзін поўны.

## Крыніцы

## Літаратура
* Францыск Скарына і яго час: Энцыкл. давед./ Беларус. Сав. Энцыклапедыя; Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1988. — 608 с.: іл. 

Катэгорыя:Біблія Францішка Скарыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1518 годзе
Кубак Ізраілю па футболе

**Кубак Ізраілю па футболе** () — штогадовы кубак Ізраілю, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы і ладзіцца Ізраільскай футбольнай асацыяцыі. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1928 годзе пад назовам Народны кубак. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца тэль-авіўскі «Макабі», які выйграваў спаборніцтва 24 разы.

Паколькі ў турінры бяруць удзел клюбы з усіх узроўняў футбольнай сыстэмы краіны, існуе мажлівасьць таго, што «малыя» клюбы з найніжэйшых дывізіёнаў могуць выбіць найлепшыя клюбы краіны, але каманды ніжэйшых дывізіёнаў зрэдку даходзяць да фіналу. Але, у 2014 годзу пераможцам турніру стала нэтанскае «Макабі», які на той час не спаборнічаў у найвышэйшай лізе ізраільскага футболу.

## Пераможцы
* Макабі Тэль-Авіў — 24 разы
* Гапаэль Тэль-Авіў — 15
* Бэйтар — 8
* Макабі Хайфа — 6
* Гапаэль Хайфа, Бнэй Ягуда, Гапаэль Бээршэба — 4
* Гапаэль Кфар-Сава, Макабі Пэтах-Тыква — 3
* Гапаэль Пэтах-Тыква, Бэйтар Тэль-Авіў, Гакоа Амідар, Гапаэль Рамат-Ган — 2
* Макабі Нэтанія, Гапаэль Ерусалім, Макабі Ерусалім, Гапаэль Іроні, Брытанская паліцыя, Ганэрз, Гапаэль Егуд, Гапаэль Лод, Бнэй Сахнін — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ізраільскі футбол
Ізраіль
Гэрман Лёнс

**Гэрман Лёнс** (; 29 жніўня 1886, у Кульме пад Бромбэргам ва Ўсходняй Прусіі — 26 верасьня 1914, пад Рэймсам у Францыі) — нямецкі журналіст, пісьменьнік, паэт. Яшчэ пры жыцьці Лёнс, чыім улебёным краявідам была пустка, стаў легендай як паляўнічы, пясьняр радзімы, пясьняр, абаронца і дасьледчык прыроды. Ён загінуў у час Першай сусьветнай вайны, ягоныя астанкі пасьля выкарыстоўваліся нацыстамі з мэтай прапаганды.

## Жыцьцё й праца

### Школа й адукацыя
Гэрман Лёнс быў першым з чатырнаццаці дзяцей у сям’і настаўнікаў Фрыдрыха і Кляры Лёнс. Калі Гэрману споўніўся адзін год, ягонага бацьку перавялі ў Дойч-Кронэ, цяпер Валч (ням. Deutsch Krone; польск. Wałcz), што ляжыць на поўдні Тухольскіх бароў, буйнога ляснога масіву.  Тут Гэрман пайшоў у школу і пасля пачаў наведваць гімназію. Відавочна, што дзяцінства сярод лясоў і пустак Тухольскіх бароў паўплывала на будучага творцу. У 1884 годзе бацька зноў быў перадзевены на працу ў Мюнстэр, дзе Гэрман Лёнс скончыў гімназію ў 1887 годзе. Пасьля гэтага ён пачаў вывучаць мэдыцыну ў  унівэрсытэце. Там ён стаў чальцом студэнцкага брацтва *Turnerschaft Cimbria,* зь якога ён быў выключаны з-за даўгоў. Так як Лёнс быў ня ў стане сплочваць выдаткі на адукацыю, у 1888 годзе ён перабраўся ў Ґётынґен, але ужо ў 1889-м вярнуўся ў Мюнстэр, не атрымаўшы ступені. На патрабаваньне ягонага бацькі ён пачынае вывучаць матэматыку й натуральныя навукі, перасьледаваў навуковы інтарэс ў малякалёгіі. Падчас навучаньня ў Мюнстэры, у Гэрмана Лёнса выяўляецца схільнасьць да алькаголю, у гэты ж час ён трапляе ў турму на пяць дзён за «бязладныя паводзіны, абрáзы й супраціў».

### Праца й асабістае жыцьцё
У 1890 годзе Гэрман Лёнс заручаецца з Элізабэтай Эрбэк, афіцыянткай зь Мюнстэру. Ён вырашае кінуць навучаньне, ня скончыўшы, каб стаць журналістам, што прыводзіць да разрыву з бацькам. У 1891 годзе Лёнс пераязджае ў Кайзэрсьляўтэрн атрымоўвае пасаду рэдактара ў ґазэце «Пфэльцышэ Прэсэ» (ням. Pfälzische Presse). Праз два гады яго звальняюць з-за непунктуальнасьці й схільнасьці да злоўжываньня алькаголем. Ён часта зьмяняе месцы пражываньня як у Кайзэрсьляўтэрне, так і ў Ґеры, і ў Гамбурґу. У Гамбурґу Лёнс працуе як самастойны рэпатртэр падчас эпідэміі халеры. У 1892 годзе, у 26-цігадовым узросьце зьдзяйсьняе першыя вылазкі ў .

У 1893 годзе Гэрман Лёнс зьяжджае ў Гановэр, дзе ён бярэ шлюб з Элізабэтай Эрбэк. Тут ён становіцца вольным супрацоўнікам мясцовай ґазэты «Гановэршэр Анцайґэр» (ням. Hannoverscher Anzeiger), дзе піша крытычныя артыкулы на лякальна палітычныя тэмы. Тут Лёнс выдае свае першыя вершы пад псэўданімам «Fritz von der Leine» (Фрыц зь Ляйнэ). Таксама Гэрман становіцца чальцом Прыроднагістарычнага таварыства Гановэру. Працуе журналістам для створанага часопіса «Нідэрзаксэн» (ням. Niedersachsen). Пазьней, у 1897 годзе займае пасаду галоўнага рэдактара «Гановэршэр Анцайґэр». 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нямецкія журналісты
Катэгорыя:Нямецкія паэты і паэткі
Масіміляна Алегры

**Масіміляна Алегры** (;  11 жніўня 1967 году) — італьянскі футбаліст і футбольны трэнэр. Цяпер трэнэруе італьянскі клюб «Мілян».

## Дасягненьні
* Чэмпіён Італіі: 2011, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019
* Уладальнік Кубка Італіі: 2015, 2016, 2017, 2018, 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ювэнтусу»

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Катэгорыя:Італьянскія футбольныя трэнэры
Лакачы (неадназначнасьць)

Назву **Лакачы** маюць:

* Лакачы — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі
* Лакачы — мястэчка ў Валынскай вобласьці Ўкраіны