Крысьцін Осьцік

**Крысьцін Осьцік** (каля 1363, Трокі — 1442, Кернаў) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, кашталян віленскі (з 1418). На Гарадзельскай уніі атрымаў герб «Трубы». Адзін з найбольш уплывовых літоўскіх баяраў эпохі Вітаўта і Жыгімонта Кейстутавіча.

Адзінае дакладна вядомае вотчыннае ўладаньне — Даўклібішкі каля Майшаголы. Уладаньні яго бацькі знаходзіліся паміж Кернавам і Вількамірам. Першы вядомы ўладальнік Упнікаў і Мусьнікаў, таксама валодаў , ,  і Шырвінтамі. Быў старостам ужпальскім (1398—1401). 

## Імя

Асьцека (Oustecha) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -аст- (-ост-) (імёны ліцьвінаў Асьціла, Яштальд, Астрат; германскія імёны Aostilo, Astald, Ostradt) паходзіць ад гоцкага *aust(ra)-, стараверхненямецкага ōstan 'усход'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, сьцьвярджае славянскае паходжаньне імя Осьцік (Остык): ад ość 'штосьці з вострым канцом'.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Осьцік адпавядае старажытнаму германскаму імю Gasticho 'вандроўнік'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Astik, houptman czu Usspalle*, *Astik, capitaneus in Uspalle* (12 кастрычніка 1398 году); *Astyk cum fratre germano Dorgy* (18 студзеня 1401 году); *Astik* (17 жніўня 1404 году); *Hostic* (13 студзеня 1407 году); *па(н) Остикъ* (20 траўня 1407 году); *Christini alias Ostik Radiwilonis* (1 лютага 1411 году); *Christin alias Ostyk* (1412 год); *cum Hostikone*, *Ostyk*, *Hosticonem* (2 кастрычніка 1413 году); *Christinus Ostik Wylnensis capitaneus* (1419 год); *Cristino Ostik Castellano Wilnensibus* (22 чэрвеня 1421 году); *Christino Ostik Castellano Vilnensi* (1421 год); *Cristinus alias Ostik* (27 верасьня 1422 году); *Ostik castellanus Vilnensis* (29 лістапада 1430 году, 27 лютага 1434 году); *Astig* (22 чэрвеня 1431 году, 11 ліпеня 1433 году); *Ostic castellani*, *Ostikonis Castellani [Wilnensis]* (1 верасьня 1431 году); *панъ Остик Виленский* (27 верасьня 1432 году); *Hostik castellanus Wylnensis* (15 кастрычніка 1432 году); *Hostik castellani [Wilnensium] [sigilla]* (20 студзеня 1433 году); *Остикъ, виленскии панъ* (25 верасьня 1433 году); *magnificus Ostik castellanus Wylnensis* (28 чэрвеня 1436 году); *Cristinus alias Ostik castellanus* (6 сьнежня 1437 году); *Christinus alias Ostik castellanus Vilnensis* (1440 год); *Ostig*, *Astyg*.

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду. Бацькам пазьнейшыя крыніцы называюць , які паводле гіпотэзы Ўладыслава Сямковіча, мог быць нашчадкам іншага Сірпуця, Трайдзеневага брата. Меў брата Дорга — магчыма (але не напэўна) таго самага, ад якога паходзіў пазьнейшы род Судзімонтаў з Хожава.

Упершыню ўпамінаецца ў 1398 годзе як сьведка Салінскай умовы. У 1398—1401 гадох быў старостам ушпольскім. З 1411 году ўпамінаецца зь імем Крысьцін. У 1418 годзе атрымаў урад кашталяна віленскага. Езьдзіў з пасольствамі да вялікага магістра ў 1426, 1431 і 1437 гадох.

Ажаніўся з Ганнай (нявысьветленага паходжаньня), меў сыноў Радзівіла (заснавальніка роду Радзівілаў), Станіслава або Станьку (заснавальніка роду Осьцікаў), Мікалая (Міцьку) і Барталамея (Бартку).

Разам з жонкай упамінаецца ў памянной кнізе касьцёла Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў Кракаве.

## Мова і культура

Да актаў Гарадзельскай уніі (1413 год), Чартарыйскага замірэньня (1431 год), Гарадзенскай уніі (1432 год) і Гарадзенскай умовы (1434 год) прывесіў пячаці з лацінамоўнымі гатычнымі надпісамі, у якіх засьведчыў тагачасную літоўскую (беларускую) назву свайго вотчыннага ўладаньня — Кернаў (*Kernow*):
**+ • s • cristini • ostik de + kernow**
**sigilium Ostic de kernow**
**+ s cristini ostik de + kernow**

## Гіпатэтычны радавод
Гісторык Уладыслаў Сямковіч на падставе генэалягічных легендаў і дакумэнтальных і тапанімічных зьвестак выбудаваў гіпатэтычную генэалёгію продкаў Осьціка і Дорга, якая падаецца ніжэй. Трэба заўважыць, што адна з істотных крыніцаў разважаньняў Сямковіча — устава Альгерда аб крэвах — можа быць фальсыфікатам Тэадора Нарбута.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Катэгорыя:Кашталяны віленскія
Катэгорыя:Старосты ўшпольскія
Катэгорыя:Осьцікавічы
Катэгорыя:Радзівілы