Ёзэф Шкворэцкі

**Ёзэф Шкворэцкі** (па-чэску: *Josef Škvorecký*) (27 верасьня 1924, Нахад — 3 студзеня 2012, Таронта) — чэскі празаік, эсэіст, перакладчык і выдавец на эміграцыі. Разам з жонкай Здэнай Саліваравай заснаваў у Таронта выдавецтва "*'68 Publishers*". Адзін з найвыбітнейшых чэскіх празаікаў 2 паловы 20 стагодзьдзя.

## Творчасьць
Літаратурную дзейнасьць Шкворэцкі пачаў з паэзіі і апавяданьняў. Аднак розгалас выклікаў раман "Баязьліўцы" ("*Zbabělci*") — першая частка пэнталёгіі з аўтабіяграфічным галоўным героем Дэні Сьміржыцкім. Гэта самы выразны літаратурны твор Шкворэцкага. Ён уяўляе сабой цэласную карціну чэскага грамадзтва ад Другой сусьветнай вайны да аўтаравага эмігранцкага досьведу. Астатнія часткі — "Танкавы батальён" ("*Tankový prapor*"), Гульня ў цуд ("*Mirákl*"), "Файны сэзон" ("*Prima sezóna*") і "Гісторыя інжынэра людзкіх душ" ("*Příběh inženýra lidských duší*").

Шкворэцкі таксама пасьпяховы як перакладчык твораў выбітных амэрыканскіх аўтараў — Чэндлера, Гэмінгуэя, Фолкнэра, Льюіса, Джэймса і інш.

### Бібліяграфія
* "*Nezoufejte!*" (1946, "Не адчайвайцеся!" зборнік вершаў) 
* "*Nové canterburské povídky a jiné příběhy*" (1947, "Новыя кантэрбэрыйскія апавяданьні і іншыя гісторыі") 
* "*Zbabělci*" (1948 – 1949, у Чэхаславаччыне выдадзена ў 1958 годзе, "Баязьліўцы") 
* "*Konec nylonového věku*" (1950, у Чэхаславаччыне выдадзена ў 1968 годзе, "Канец нэйлонавага веку") 
* "*Povídky tenorsaxofonisty*" (1954 – 1955, "Апавяданьні тэнарсаксафаніста") 
* "*Tankový prapor*" (1954, выдадзена ў 1971 ў Таронта, у 1990 у Празе, "Танкавы батальён")
* "*Sedmiramenný svícen*" (1964, "Сямісьвечнік", зборнік апавяданьняў часткова з габрэйскай тэматыкай) 
* "*Babylónský příběh a jiné povídky*" (1967, "Бабілёнская гісторыя і іншыя апавяданьні") 
* "*Legenda Emöke*" (1963, "Легенда Эмёке") 
* "*Tvář jazzu*" (1964, "Твар джазу", напісана ў супрацы з музыколягам Лубамірам Даружкам) 
* "*Nápady čtenáře detektivek*" (1965, "Ідэі чытача дэтэктываў") 
* "*Ze života lepší společnosti*" (1965, "З жыцьця вышэйшай супольнасьці") 
* "*Jazzové inspirace*" (1966, "Джазавыя інсьпірацыі", напісана ў супрацы з музыколягам Лубамірам Даружкам) 
* *Detektivní trilogie*: 
** "*Smutek poručíka Borůvky*" (1966, "Смутак паручыка Баруўкі") 
** "*Konec poručíka Borůvky*" (1975, "Канец паручыка Баруўкі") 
** "*Návrat poručíka Borůvky*" (1981, "Вяртаньне паручыка Баруўкі") 
* "*Bassaxofon*" (1967, "Бас-саксафон") 
* "*O nich – o nás*" (1968, "Пра іх - пра нас") 
* "*Farářův konec*" (1969, "Канец пробашча") 
* "*Lvíče*" (1969, "Ільвяня") 
* "*Hořkej svět: Povídky z let 1946-1967*" (1969, "Гарачы сьвет: Апавяданьні з 1946-1967 гг.) 
* "*Všichni ti bystří mladí muži a ženy*" (1971, "Усе гэтыя кемлівыя маладыя мужчыны і жанчыны") 
* "*Mirákl*" (1972, "Гульня ў цуд") 
* "*Hříchy pro pátera Knoxe*" (1973, "Грахі для патэра Кнокса") 
* "*Prima sezóna*" (1975, "Файны сэзон") 
* "*Příběh inženýra lidských duší*" ("*Engineer of Human Souls*", 1977, "Гісторыя інжынэра людзкіх душ") 
* "*Samožerbuch*" (1977 — супольна з жонкай, дакумэнтальная кніга пра іхняе выдавецтва) 
* "*Na brigádě*" (1979, супольна з Антанінам Броўскам, зборнік крытычных артыкулаў па чэскай літаратуры) 
* "*Bůh do domu*" (1980, "Бог у хату") 
* "*Dívka z Chicaga a jiné hříchy mládí*" (1980, "Дзяўчына з Чыкага і іншыя грахі маладосьці") 
* "*Velká povídka o Americe*" ("*A Tall Tale of America*", 1980, "Вялікае апавяданьне пра Амэрыку") 
* "*Dvě legendy*" (1982, "Дзьве легенды") 
* "*Scherzo capriccioso: Veselý sen o Dvořákovi*" (1984, "Scherzo capriccioso: Вясёлы сон пра Дворжака") 
* "*Ze života české společnosti*" (1985, "З жыцьця чэскай супольнасьці") 
* "*Franz Kafka, jazz a jiné marginálie*" (1987, "Франц Кафка, джаз і іншыя маргінальныя рэчы") 
* "*Čítanka Josefa Škvoreckého*" (1990, "Чытанка Ёзэфа Шкворэцкага") 
* "*Hlas z Ameriky*" (1990, "Голас з Амэрыкі") 
* "*Píseň zapomenutých let*" (1990, "Песьня забытых гадоў") 
* "*Ožehavé téma*" (1991, "Пякучая тэма") 
* "*Slovo má mladý severovýchod*" ("Слова возьме малады паўночны ўсход") 
* "*Velká trojka*" (1991, "Вялікая тройка") 
* "*Dvě neznámé povídky*" (1992, "Два невядомыя апавяданьні") 
* "Jaká vlastně byla Marilyn Monroe?" (1992, "Якая ўсё ж такі была Мэрылін Манро?") 
* "*Věk nylonu*" (1992, "Век нэйлону") 
* "*Nevěsta z Texasu*" (1992, "Нявеста з Тэхасу")
* "*Vladimíra v Territorio libre*" (1992, "Уладзіміра ў Territorio libre") 
* "*Příběh neúspěšného tenorsaxofonisty*" (1994, "Гісторыя тэнарсаксафаніста-няўдачніка") 
* "*Příběhy o Líze a mladém Wertherovi a jiné povídky*" (1994, "Гісторыі пра Лізу і маладога Вэртэра і іншыя апавяданьні") 
* "*Povídky z rajského údolí*" (1995, "Апавяданьні з райскай даліны") 
* "*Dvě vraždy v mém dvojím životě*" (1996, "Два забойствы ў маім двайным жыцьці") 
* "*Neuilly a jiné příběhy*" (1996) 
* "*Nevysvětlitelný příběh aneb Vyprávění Questa Firma Sicula*" (1998, "Невытлумачальная гісторыя, альбо Аповед Квэста Фірма Сікула") 
* "*Krátké setkání s vraždou*" (1999, "Кароткая сустрэча з забойствам") 
* "*Podivný pán z Providence a jiné eseje*" (1999, "Дзівакаваты спадар з Провідэнсу і іншыя эсэ") 
* "*...na tuhle bolest nejsou prášky*" (1999, "Ад гэтага болю няма лекаў")

Катэгорыя:Нарадзіліся 27 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1924 годзе
Катэгорыя:Памерлі 3 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 2012 годзе
Катэгорыя:Чэскія літаратары