Касьцёл Маці Божай Шкаплернай і кляштар кармэлітаў (Мядзел)

**Касьцёл Ма́ці Бо́жай Шкапле́рнай і кляштар кармэлітаў** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Мядзеле. Знаходзіцца ў Старым Мядзеле. Дзее. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаецца з касьцёла і плябаніі, капліца і кляштарны корпус не захаваліся (кляштар збудавалі наноў у 2010-я гады).

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваны касьцёл у Старым Мядзеле збудавалі ў 1754 годзе з фундацыі ўладальніка мястэчка Антона Кошчыца. Разам з касьцёлам збудавалі мураваныя плябанію і кляштарны корпус.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Мядзел апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1834 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар, у будынках якога часова разьмясьцілі манастыр базылянак, пераведзеных зь Менскага Траецкага манастыра.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1866 годзе расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы), тады ж росьпісы на сьценах касьцёла замазалі белай фарбай.

### Найноўшы час
У 1920 годзе ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі будынкі касьцёла і кляштару каталікам. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перадалі ў карыстаньне мясцовай сяльгасхіміі. У гэтым ж час зруйнавалі Мядзельскую Кальварыю.

У 1989 годзе будынак касьцёла перадалі каталікам, а ў парафію вярнуліся айцы кармэліты. У пачатку 2000-х гадоў пачалося аднаўленьне Кальварыі.

## Архітэктура

### Касьцёл
Касьцёл — помнік архітэктуры барока. Мае крыжовую кампазыцыю, арганізаваную вакол 8-граннага ядра, звонку схаваную ў кубічным аб’ёме. З трох бакоў, апроч усходняга алтарнага, разьмяшчаюцца портыкі ў выглядзе падвойных карынцкіх калёнаў, злучаных франтонамі з разарванымі антаблемэнтамі. У месцы разрыву знаходзяцца аркавыя аконныя праёмы. На галоўным фасадзе такі аконны праём афармляецца бальконам з каванай агароджай. Масіўны купал мае 2-часткавую канструкцыю. Ніжняя частка, якая абапіраецца на васьмярык, праразаецца люнэтамі і лучковымі праёмамі. Верхняя частка мае выгляд 8-граннай вежы-ліхтара і завяршаецца сфэрычным дахам. Пад купалам праходзіць абыходная галерэя (захавалася часткова).

Усярэдзіне магутныя няроўнабаковыя апоры-пілёны падтрымліваюць 8-гранны сьветлавы барабан самкнутага купала зь люкарнамі. У кутніх частках, па-за апорамі, утвараюцца невялікія квадратныя ў плане кампартамэнты, перакрытыя цыліндрычнымі скляпеньнямі і прызначаныя дзеля закрысьціяў і баптыстэрыя. Апорныя пілёны афармляюцца здвоенымі пілястрамі карынцкага ордэру з пазалочанымі капітэлямі. Апоры злучаюцца папарна прасьценкамі, у ніжняй частцы якіх месьцяцца ўваходныя парталы ў кутнія памяшканьні, а над імі — нішы-табэрнакулы з конхамі ў выглядзе ракавінаў, дзе разьмяшчаюцца скульптуры сьвятых. Інтэр’ер аздабляецца ў стылі ракако.

### Плябанія
Разьмешчаная побач з касьцёлам плябанія — помнік архітэктуры пераходнага пэрыяду ад барока да клясыцызму. Гэта 2-павярховы будынак асымэтрычнай кампазыцыі, накрыты высокім 2-схільным дахам. Паверхня сьценаў мае строгую і ляканічную архітэктурную апрацоўку. Фасады праразаюцца невялікімі прастакутнымі вокнамі і лэкаруюцца лапаткамі. Тарцы будынка завяршаюцца высокімі трыкутнымі франтонамі зь невялікімі аконнымі праёмамі.

Унутраны плян зьменены. 4 невялікія памяшканьні злучаюцца паміж сабой анфілядна.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (1900).jpg|каля 1900 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki, Kaplica. Мядзел Стары, Кармэліцкі, Капліца (1920-29).jpg|1920-я гг.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (1920-29).jpg|1920-я гг.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (1920-29) (2).jpg|1920-я гг.


Miadzieł Stary, Karmelicki, Kaplica. Мядзел Стары, Кармэліцкі, Капліца (1930).jpg|1930 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (A. Visłocki, 1930).jpg|А. Віслоцкі, 1930 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (J. Kłos, 1930).jpg|Ю. Клос, 1930 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki, Kaplica. Мядзел Стары, Кармэліцкі, Капліца (J. Hopen, 1938).jpg|Е. Гопэн, 1938 г.


Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (1919-39).jpg|да 1930 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (1919-39) (2).jpg|да 1930 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (1920-39).jpg|да 1930 г.
Miadzieł Stary, Karmelicki. Мядзел Стары, Кармэліцкі (M. Lisievič, 1918-39).jpg|М. Лісевіч, да 1930 г.


### Сучасныя здымкі

Myadzel1.JPG|Агульны выгляд
Belarus-Miadziel-Kaścioł Maci Božaj Škaplernaj.jpg|Галоўны фасад касьцёла
Miadzieł - Kaścioł Maci Božaj Škaplernaj - Plabanija.jpg|Плябанія
Мядзел. Будоўля новага кляштара.jpg|Адбудова кляштарнага корпуса


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Мядзел — парафія Маці Божай Шкаплернай, Catholic.by
* Падрабязная гісторыя касьцёла і кляштара
* Касьцёл Мацi Божай Шкаплернай у Мядзеле

Мядзел
Мядзел
Катэгорыя:Мядзел