open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бярозаўка (прыток Дзісны)

**Бяро́заўка**, **Бярэ́жвіца** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Дзісны (басэйн Дзьвіны). Цячэ ў Глыбоцкім і Шаркоўшчынскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 53 км. Плошча вадазбору 721 км². Выдатак вады ў вусьці 4,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

На рацэ стаіць места Глыбокае.

## Асноўныя прытокі
* *Левыя*: Аржаніца і Маргва
* *Правыя*: Дабрылаўка і Стуканаўка

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца з возера Падлужнага, цячэ празь места Глыбокае, у межах Сьвянцянскіх градаў, далей Полацкай нізінай. Упадае ў Дзісну за 4 км ніжэй за мястэчка Шаркоўшчыну.

Даліна да ўтоку Маргвы трапэцападобная, на астатнім працягу вузкая, шырынёй 0,5—3 км. Абалона пераважна двухбаковая, шырынёй 50 м — 0,5 км. Рэчышча каналізаванае на працягу 1 км у верхняй плыні і 1,5 км каля вёскі Юльянова Глыбоцкага раёну; на астатнім працягу зьвілістае, шырыня яго 14—16 м у вярхоўі і 20—30 м у ніжняй плыні.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 80.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с, 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

## Вонкавыя спасылкі
* Настаўніца з Глыбоччыны б’ецца над разгадкай безыменнай ракі

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Глыбоцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шаркоўшчынскага раёну
Бярозаўка (прыток Дняпра)

**Бяро́заўка** — рака ў Беларусі, правы прыток правы прыток ракі Дняпра. Цячэ ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьць. Даўжыня 26 км. Плошча вадазбору 230 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,98‰.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Старасельле.

Пачынаецца паміж вёскамі Забор’ем і Бярозаўкай, вусьце каля вёскі Слабодкі. Вадазбор на Аршанска-Магілёўскай раўніне.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 80.

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Шклоўскага раёну
Бярозаўка (прыток Друці)

**Бяро́заўка** — рака ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці і Круглянскім раёне Магілёўскай вобласьць Беларусі, правы прыток Друці (басэйн Дняпра). Даўжыня 14 км. Плошча вадазбору 76 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰.

Пачынаецца каля вёскі Панькавічы Талачынскага раёну, каля вёскі Малая Арава Круглянскага раёну ўпадае ў Друць. Вадазбор на паўднёвых схілах Аршанскага ўзвышша.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 80

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Талачынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Круглянскага раёну
Бярозаўка (прыток Вужыцы)

**Бяро́заўка** — рака ў Беларусі, , левы прыток ракі Вужыцы (басэйн Дзьвіны). Цячэ ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 14 км. Плошча вадазбору 52 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰.

Пачынаецца на паўночным усходзе ад вёскі Каменкі, упадае ў Вужыцу за 2 км ад вёскі Лесьнікова. У верхняй плыні мае каналізаванае рэчышча на працягу 2,5 км.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Бярозаўка (прыток Вулы)

**Бяро́заўка** — рака ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласьць Беларусі, левы прыток ракі Вулы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 6 км.

Пачынаецца за 3 км на поўнач ад вёскі Экімань, вусьце за 0,4 км на паўднёвы захад ад вёскі Малое Жэжліна. Працякае праз возера Хоціна.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 81

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёну
Бярозка (басэйн Дзьвіны)

**Бяро́зка**, **Ве́рхняя Кры́віна** — рака ў Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Крывінкі (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 34 км. Плошча вадазбору 330 км². Выдатак вады ў вусьці 2,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰.

Асноўныя прытокі — 2 ручаі бяз назваў (левы даўжынёй 14 км, правы — 15 км), Арлянка.

Пачынаецца з возера Бярозаўскае, цячэ Чашніцкай раўнінай у Сеньненскім раёне і Полацкай нізінай у Бешанковіцкім раёне. Упадае ў Крывінку каля Бешанковічаў.

Даліна і абалона невыразныя, асабліва ў межах, дзе рака цячэ балотам. Рэчышча ад вёскі Арляны да вёскі Буднікі на працягу 21 км каналізаванае, шырыня 8—20 м.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 81

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бешанковіцкага раёну
Бярозка (прыток Нёмана)

**Бяро́зка**, **Бярэ́зка** — рака ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, левы прыток Нёману. Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 26,7 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 6,6 ‰. Пачынаецца на паўднёвым захадзе ад вёскі Хорашава, цячэ праз возера Чарэшлі, упадае ў Нёман за 3 км ніжэй возера. На працягу 9,1 км каналізаваная: ад вёскі Вераскава да возера Чарэшлі (6 км) і ад возера да вусьця (3,1 км).

## Літаратура
*  С. 81—82

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Наваградзкага раёну
Бераставічанка

**Бераставіча́нка** — рака Беларусі, правы прыток ракі Сьвіслачы (басэйн Нёману). Цячэ ў Бераставіцкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 138 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6‰.

На рацэ стаяць мястэчка Вялікая Бераставіца і гістарычнае мястэчка Алекшыцы.

Пачынаецца на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі Бераставічанаў, упадае ў Сьвіслач непадалёку ад вёскі Галынкі. Каля мястэчка Вялікай Бераставіцы ўтварылася сажалка (плошча 0,05 км²).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Прытокі Сьвіслачы (басэйн Нёману)
Катэгорыя:Рэкі Бераставіцкага раёну
Бернікі (рака)

**Бе́рнікі** — рака ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Крапіўніцы (басэйн Віслы). Даўжыня 6 км. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Янаўшчына, вусьце каля паўночнай ускраіны вёскі Стасюцічы. Амаль на ўсім працягу каналізаваная, за выключэньнем лясной дзялянкі (900 м) за 1 км на паўночны захад ад вёскі Бернікі.

## Літаратура
*  С. 66

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Сьвіслацкага раёну
Беседзь

**Бе́седзь**, **Бесядзь** — рака ў Беларусі і Расеі, левы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Цячэ ў Магілёўскай, Гомельскай, Бранскай і Смаленскай абласьцях. Даўжыня 261 км, у межах Беларусі 185 км. Вадазбор 5460 км², у межах Беларусі 3110 км². Выдатак вады ў вусьці 28,4 м³/с. Агульны спад ракі 59,6 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні .

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Рэкта, Мурашка, Мужычок, Благаўка, Еленка, Сураў, Жадунь, Дзяражня, Чарняўка, Алёшня, Палуж, Каўпіта, Азярышчанская, Зборхаў
* *Левыя*: Альшоўка, Жадунька, Войская, Зубар, ручай Машоўка, Стаўбунка

## На рацэ
* *[[Пасёлак гарадзкога тыпу|Мястэчкі]]*: Хоцімск, Папова Гара
* *Гістарычныя [[мястэчка|мястэчкі]]*: Канічы
* *Заказьнікі*: Веткаўскі батанічны заказьнік

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца зь невялікага балота, за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Бялоўшчыны Шумяцкага раёну Смаленскай вобласьці, цячэ ў Хоцімскім, Касьцюковіцкім і Веткаўскім раёнах Беларусі. Тройчы перасякае беларуска-расейскую граніцу.

Даліна выразная, слабазьвілістая, трапэцападобная, шырыня да ўтоку ракі Жадунь 0,2—0,3 км, далей 0,6—1 км, ніжэй за вусьце ракі Сьвінка 1—1,5 км. Абалона пераважна двухбаковая, большай часткай лугавая, парэзаная прытокамі, старыцамі, рукавамі; вышыня ў вярхоўі 0,1—0,2 км, на астатнім працягу 0,5—0,8 км, пасьля ўтоку ракі Сьвінка да вусьця 0,5—1,5 км. Рэчышча моцназьвілістае й разгалінаванае; яго шырыня ў вярхоўі 15—20 м, у ніжняй плыні 30—40 м (на асобных дзялянках да 100 м). Берагі стромкія, нярэдка абрывістыя, вышынёй 0,3—2 м.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў пачатку красавіка, найбольшая вышыня над межанным узроўнем 3,5—5,5 м, сярэдняя 2,8 м. Замярзае ў 1-й дэкадзе сьнежня, крыгалом у канцы сакавіка.

## Рэльеф
Вадазбор на паўднёва-ўсходняй частцы Аршанска-Магілёўскай раўніны, у нізоўях на Чачорскай раўніне і ў Гомельскім Палесьсі.

## Расьліннасьць
Расьліннасьць прадстаўляюць лес і хмызьняк (20%). Балоты нізіннага і пераходнага тыпу сустракаюцца невялікімі дзялянкамі ў западзінах.

## Гаспадарчая дзейнасьць
Суднаходная за 78 км ад вусьця.

Рэжым ракі вывучаўся на 8 пастах, у наш час дзейнічае пост каля вёскі Сьвяцілавічаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 67.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Хоцімскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Касьцюковіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Расеі
Бікложа (рака)

**Бікло́жа**, **Бікло́жка** — рака ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Дзьвіны. Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 40 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Замошша і цячэ на паўднёвы ўсход Полацкай нізіны. Упадае ў Заходнюю Дзьвіну каля вёскі Храпавішчына. Ад вытоку амаль да вёскі Заградзьдзе на працягу 6 км рэчышча каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 67

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Бешанковіцкага раёну
Біёста

**Біёста** (**Біоста**), **Я́зьвінка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Страчы (прыток Вяльлі, басэйн Нёману). Цячэ ў Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласьці і Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 5 км. 

Пачынаецца каля вёскі Нежалішкаў Пастаўскага раёну, упадае ў Страчу за 1,3 км на паўночны ўсход ад хутару Барку Астравецкага раёну. Ад вусьця на працягу 3,4 км каналізаваная, у нізоўі прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёну
Бірвета

**Бірве́та** — рака ў Пастаўскім і Браслаўскім раёнах Віцебскай вобласьці Беларусі, а таксама ў Летуве, правы прыток ракі Дзісны (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 34 км. Плошча вадазбору 1600 км². Выдатак вады ў вусьці 10,4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3‰.

Асноўны прыток у Беларусі — рака Мядзелка.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца з возера Эрзьветы і цячэ на працягу 31 км тэрыторыяй Летувы. Нізоўе ў Браслаўскім раёне на Полацкай нізіне. Упадае ў Дзісну каля вёскі Казяны.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 68
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Летувы
Благаўка (рака)

**Бла́гаўка** — рака ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Беседзі (басэйн Дняпра). Даўжыня 7,2 км.

Пачынаецца за 1,2 км на ўсход ад вёскі Мосін, вусьце каля вёскі Енапольле. Ад вытоку мае 2 км каналізаванага рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 68

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Хоцімскага раёну
Блюшка

**Блю́шка** — рака ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці Беларусі, у басэйне Нёману. Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,9 ‰. Пачынаецца каля вёскі Падгорная, упадае ў возера Кромань. Ля вытоку каля вёскі Падгорная створана сажалка.

## Літаратура
*  С. 69

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Стаўпецкага раёну
Бобр (рака)

**Бобр** — рака ў Беларусі, левы прыток Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Талачынскім, Крупскім і Барысаўскім раёнах. Даўжыня 124 км. Плошча вадазбору 2190 км². Выдатак вады ў вусьці 14,9 м³/с. Агульны спад ракі 69,4 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,56 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правы*: Нача
* *Левыя*: Можа, Еленка, Пліса

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Крупкі
* *[[Пасёлак гарадзкога тыпу|Мястэчка]]*: Бобр
* *Гістарычнае [[мястэчка]]*: Красны Стаў / Абчуга

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на Аршанскім узвышшы каля вёскі Рафалава Талачынскага раёну, цячэ Цэнтральнабярэзінскай раўнінай.

Даліна трапэцападобная, шырыня 1—2 км. Абалона няроўная, месцамі забалочаная, шырыня 300—500 м. Рэчышча зьвілістае, вольна мэандруе, шырыня ракі ў межань 6—25 м, у вусьці каля 40 м. Берагі стромкія, месцамі абрывістыя.

Замярзае ў сярэдзіне сьнежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка. На берагах паселішчы баброў. У абалоне мэліярацыйныя каналы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Талачынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Крупскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Бобрык 1-ы

**Бо́брык 1-ы**, **Бобрык Першы** — рака ў Беларусі, левы прыток Прыпяці. Цячэ ў Берасьцейскай вобласьці. Даўжыня 109 км. Плошча вадазбору 1902 км². Выдатак вады ў вусьці 7,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Вісьліца
* *Левыя (каналы)*: Хатыніцкі, Прысьць, Багданаўка

## На рацэ
* *Вадасховішча*: Пагост

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца зь ляснога балота за 2,5 км на паўночны захад ад вёскі Сукачу Ганцавіцкага раёну, цячэ ў Пінскім і Лунінецкім раёнах Прыпяцкай нізінай. Упадае ў Прыпяць за 2 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Прыпяць.

Даліна невыразная. Абалона двухбаковая, шырыня ў сярэдняй плыні 0,5—1 км, у ніжняй плыні зьліваецца з абалонай Прыпяці. Рэчышча каналізаванае на працягу 102 км, пракладзенае за 0,5—3 км ад старога. Шырыня яго ад 3—3,5 м у вытоку да 35—40 м у вусьці. У абалоне ракі ў Пінскім раёне сажалкі рыбнай гаспадаркі «Палесьсе», 2 невялікія сажалкі (11 га і 2,6 га) каля вёскі Парахонску.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 69.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Ганцавіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Пінскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Лунінецкага раёну
Выток ракі

**Выто́к ракі́** — месца пачатку ракі, дзе яна ўтвараецца шляхам выйсьця дажджавых водаў на паверхню, сілкаваньня з балота ці возера, сутокаў іншых рэчак і інш.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рака
Дрыса (рака)

**Дры́са** — рака ў Беларусі, правы прыток Дзьвіны. Цячэ ў Расонскім і Дрысенскім раёнах. Даўжыня 183 км. Плошча вадазбору 6420 км². Выдатак вады ў вусьці 45,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 ‰. Агульны спад ракі 45,3 м.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Нешчарда, Нішча, Свольна
* *Левыя*: Шчаперня, Дахнарка, Званіца

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Дрыса
* *Гістарычнае [[мястэчка]]* Валынцы

## Агульныя зьвесткі

Выцякае з возера Дрысы, цячэ паўночнай часткай Полацкай нізіны, праз азёры Астраўцы, Сіньшу і Бузу, вусьце ў межах места Дрысы.

Даліна трапэцападобная, месцамі скрынкападобная, ніжэй за вусьце Нішчы на асобных дзялянках невыразная, шырынёй 0,2—0,5 км, у нізоўі — 1,5 км. Абалона нярэдка забалочаная, яе шырыня 0,1—0,5 км. Рэчышча зьвілістае, шырынёй 25—45 м.

Веснавое разводзьдзе пачынаецца ў канцы сакавіка, доўжыцца каля 60 дзён. Летне-восеньская межань каля 140 дзён. Замярзае ў канцы сьнежня, крыгалом у канцы сакавіка — пачатку красавіка. Веснавы ледаход у вярхоўі 8 дзён, у нізоўі 2 дні. Каля вёскі Дзёрнавічаў Дрысенскага раёну (61 км угару ад вусьця) найбольшы выдатак вады 279 м³/с (1962), найменшы — 6,34 м³/с (1972).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 155.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1-2. — Л., 1971.

## Вонкавыя спасылкі
* Расонскі ідал — падробка!

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Расонскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Ковенскі павет

**Ко́венскі павет** () — адзін зь дзесяці паветаў Летувы, знаходзіцца ў цэнтральнай частцы краіны. Сталіцай зьяўляецца горад Коўна. Плошча павету складае 8170 км², насельніцтва 696 143 чалавекі. Ковенскі павет мяжуе з Мар’ямпальскім, Аліцкім, Віленскім, Панявескім, Шавельскім і Таўроскім паветамі.

## Адміністрацыйны падзел

Павет дзеліцца на 8 раёнаў:
* Бірштанскае самакіраваньне (сталіца Бірштаны)
* Янаўскі раён (сталіца Янава)
* Кашадарскі раён (Кашадары)
* Сталічны раён Коўна (горад Коўна)
* Ковенскі раён (сталіца Коўна)
* Кейданскі раён (сталіца Кейданы)
* Прэнскі раён (сталіца Прэны)
* Расенскі раён (сталіца Расены)

## Гарады
У павеце знаходзяцца 13 гарадоў, самымі вялікімі зь якіх зьяўляюцца:

* Коўна
* Янава
* Кейданы
* Расены
Іслач

**І́слач** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Нёману). Цячэ ў Менскай і Гарадзенскай абласьцях. Даўжыня 102 км. Плошча вадазбору 1330 км². Выдатак вады ў вусьці каля 10 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Ракаў.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Яршоўка, Пяршайка, Валожынка
* *Левыя*: Выганічанка, Цецяроўка, Волма, Івенчык

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля вёскі Глушынцаў Койданаўскага раёну, цячэ ў межах Менскага ўзвышша, у ніжняй плыні праз Налібоцкія лясы. Упадае ў Бярэзіну на паўднёвым усходзе ад вёскі Бакштаў Івейскага раёну.

Даліна ў вярхоўі трапэцападобная, глыбока ўрэзаная; у сярэдняй плыні скрынкападобная, шырынёй 300—500 м. Абалона ў вярхоўі роўная, шырыня яе 30—50 м, у нізоўі паступова пашыраецца да 2 км, месцамі забалочаная. Рэчышча зьвілістае, зарэгуляванае 3 плацінамі; яго шырыня 10—40 м. На ўсім працягу трапляюцца невялікія выспы. Берагі стромкія, абрывістыя.

Замярзае ў пачатку сьнежня, крыгалом у пачатку сакавіка.

## Рэльеф
Разьмяшчаецца на заходнім схіле Менскага ўзвышша. Рэльеф у верхняй частцы дробнаўзгорысты, у ніжняй — нізінная раўніна, якая зьяўляецца часткай Налібоцкай пушчы.

## Расьліннасьць
Берагі пакрывае хмызьняк, ад ракі Волмы да вёскі Замостных — часткова лес. Лясы мяшаныя. Балоты часьцей сустракаюцца ў абалоне ракі і яе прытокаў.

## Жывёльны сьвет
Адна зь нешматлікіх рэк Беларусі, у якой водзіцца стронга ручаёвая.

## Рэкрэацыя
Лясныя масівы абапал ракі, маляўнічасьць і хуткая плынь вабяць турыстаў, у тым ліку воднікаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 186—187.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Івейскага раёну
Павал Латушка

**Павал Паўлавіч Латушка** ( 10 лютага 1973; Менск, цяпер Беларусь) — беларускі дыплямат, амбасадар Беларусі ў Францыі (2012—2019). Працаваў міністрам культуры Рэспублікі Беларусь з чэрвеня 2009 году па лістапад 2012 году.

## Біяграфія
У 1990 вучыўся на гістарычным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, пасьля першага курсу перавёўся на юрыдычны факультэт, які скончыў у 1995. Завочна ў 1996 скончыў Менскі лінгвістычны ўнівэрсытэт. Вывучыў польскую й анґельскую мовы. За часам студэнцтва стаў сябрам Таварыства беларускае мовы.

У замежнай службе з 1995 году. Працаваў аташэ Дагаворна-прававога ўпраўленьня Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь (1995—1996), віцэ-консулам Генэральнага консульства Рэспублікі Беларусь у Беластоку (1999—2000). У 2000 выконваў абавязкі кіраўніка гэтага Генэральнага консульства. Затым вярнуўся ў Менск, у 2000—2002 гадох быў прэс-сакратаром Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

Са сьнежня 2002 — Надзвычайны й Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Польшча замест зьнятага з пасады Мікалая Крэчкі. Стаў наймаладзейшым у гісторыі беларускім амбасадарам. Адстаўлены быў 31 кастрычніка 2008 году.

4 чэрвеня 2009 году прызначаны міністрам культуры Рэспублікі Беларусь. На пасадзе міністра перавёў справаводзтва ў Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь на беларускую мову.

16 лістапада 2012 году прызначаны амбасадарам Беларусі ў Францыі й па сумяшчальнасьці пастаянным прадстаўніком Беларусі пры ЮНЭСКО. 20 траўня 2013 году стаў дадаткова прызначаным амбасадарам у Гішпаніі й Партугаліі па сумяшчальнасьці, 15 сьнежня 2016 году — амбасадарам у Манака па сумяшчальніцтве. У 2008 годзе ўзнагароджаны ордэнам Марыі Магдаліны (II ступені) Польскае Праваслаўнае Царквы. Адстаўлены 15 студзеня 2019.

6 сакавіка 2023 году ў Менскім гарадскім судзе Латушку завочна прызначылі 18 гадоў калёніі.

## Сям’я
У 1-ым шлюбе ёсьць дачка — Я́на.

На пачатку 2014 г. у Парыжы (Францыя) пабраўся 2-ім шлюбам. Выхоўваў старэйшую дачку ад 1-га шлюба й малодшага сына.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Менскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Гішпаніі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Манака
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Партугаліі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Польшчы
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Францыі
Катэгорыя:Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі ў ЮНЭСКО
Катэгорыя:Міністры культуры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Народнае антыкрызіснае кіраўніцтва
Катэгорыя:Беларускія палітыкі
Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай мовы
Катэгорыя:Завочна асуджаныя
Ловаць

**Ло́ваць** — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі, Пскоўскай і Наўгародзкай абласьцях Расеі, у басэйне ракі Нявы. Даўжыня 536 км. Плошча вадазбору 21,9 тыс. км². Выдатак вады ў вусьці каля 150 м³/с, на граніцы Беларусі і Расеі каля 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,16‰, у Беларусі 0,6‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Сярвайка, Пясчанка, Кунья
* *Левыя*: Склянка, Насва, Локня, Рэдзьдзя, Полісьць

## На рацэ
* *[[Горад|Месты]]*: Вялікія Лукі, Холм
* *[[Пасёлак гарадзкога тыпу|Мястэчка]]*: Парфіна

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Ловацец (Пскоўская вобласьць), упадае ў возера Ільмень з поўдня. Паводле іншых крыніцаў пачынаецца з возера Завесна за 3,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Марчанкі Гарадоцкага раёну. Цячэ ў межах Беларусі (даўжыня 47 км) па Гарадоцкім узвышшы, праз азёры Задрач, Мяжа, Сосна, Чарняста і Сясіта, Валдайскім узвышшам і ў ніжняй плыні Ільменскай нізінай.

Даліна ад вытоку да возера Мяжа невыразная (абалона забалочаная), паміж азёрамі Сосна, Чарняста і Сясіта трапэцападобная (абалона роўная, лугавая). Рэчышча да возера Мяжа зьвілістае, да возера Задрач яго шырыня 3—5 м, ніжэй 5—10 м.

Суднаходная ў нізоўі на працягу 70 км. Ракой у старажытнасьці праходзіла частка Шляху з варагаў у грэкі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 223

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Басэйн Нявы
Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Расеі
Сула (рака)

**Сула́** — рака ў Беларусі, правы прыток Нёману. Цячэ ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 76 км. Плошча вадазбору 520 км². Выдатак вады ў вусьці 3,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Тонва, Сярмяжка
* *Левыя*: Перакуль, Волка

## На рацэ
* *Гістарычнае [[мястэчка]]*: Рубяжэвічы
* *Зоны адпачынку*: Аталезь (у сутоках Сулы й Нёману)

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 0,7 км на поўдзень ад вёскі Таўкачоўшчыны, цячэ паўднёва-заходнімі схіламі Менскага ўзвышша, у ніжняй плыні перасякае невялікія, зрэдку забалочаныя лясныя масівы. Упадае ў Нёман за 0,7 км на поўнач ад вёскі Беражна.

Даліна слабазьвілістая, трапэцападобная, яе шырыня 0,3—0,5 км, месцамі пашыраецца да 2 км. Схілы пераважна пад лесам. Абалона двухбаковая, яе шырыня 0,2—0,3 км, зрэдку пашыраецца да 0,6 км, перасечаная лагчынамі і старыцамі. Рэчышча моцназьвілістае, шырыня ракі ў межань ад 3 м у верхняй да 20 м у ніжняй плыні. Берагі парасьлі хмызьняком..

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Государственный водный кадастр: Водные ресурсы, их использование и качество вод (за 2004 год) / М-во природных ресурсов и охраны окружающей среды. — Мн., 2005. — 135 с.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Стаўпецкага раёну
Вула (рака)

**Вула**, **У́ла** (таксама **Вульянка**, **Улья́нка**) — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Дзьвіны. Цячэ ў Лепельскім, Чашніцкім і Бешанковіцкім раёнах. Даўжыня 123 км. Плошча вадазбору 4090 км². Выдатак вады ў вусьці 25,4 м³/с. Агульны спад ракі 30,2 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Лукомка, Усьвейка, Сьвячанка
* *Левыя*: Бярозаўка, Верацея, Хоцінка

## На рацэ
* *[[Места|Месты]]*: Лепель, Чашнікі
* *[[Пасёлак гарадзкога тыпу|Мястэчка]]*: Ула
* *Гістарычнае [[мястэчка]]*: Бачэйкаў

## Агульныя зьвесткі
Выцякае зь Лепельскага возера на паўночнай ускраіне места Лепеля, вусьце каля мястэчка Улы Бешанковіцкага раёну. Цячэ Верхнебярэзінскай нізінай, Чашніцкай раўнінай і Полацкай нізінай.

Даліна асімэтрычная, трапэцападобная, да вёскі Промыслаў Бешанковіцкага раёну скрынкападобная; яе шырыня 300—600 м, найбольшая да 1 км у сярэдняй плыні, найменшая 100 м у верхняй плыні. Абалона чаргуецца па берагах, яе шырыня 50—100 м, ніжэй 200—400 м, у сярэдняй плыні да 600 м. Рэчышча неразгалінаванае, на працягу 75 км ад вытоку моцназьвілістае, ніжэй мерна зьвілістае (шырыня 30 м, месцамі 40—50 м).

Веснавое разводзьдзе з 3-й дэкады сакавіка да сярэдзіны траўня, сярэдняя працягласьць 56 дзён. Сярэдняе перавышэньне найвышэйшага ўзроўню над межаньню 4,6 м, найбольшае 7,3 м. Замярзае ў канцы 1-й дэкады сьнежня, крыгалом у пачатку красавіка. Рэжым ракі вывучаўся на 9 пастах, адзін зь іх (в. Бачэйкаў) дзейнічае ў наш час.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 374.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Чашніцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бешанковіцкага раёну
Вуса (прыток Нёмана, Наваградзкі раён)

**Вуса** (**Уса́**; у сярэдняй плыні канал **Шу́біна**, у нізкай плыні **Шу́біна-Нёманскі канал**) — рака ў Валожынскім, Стаўпецкім і Наваградзкім раёнах Беларусі, правы прыток Нёману. Даўжыня 75 км. Вадазбор 665 км². Выдатак вады ў вусьці 5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰.

## Асноўныя прытокі
* Казялец, Шура, Быстрая, Замянка, канал Каменка

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Таўканы Валожынскага раёну, цячэ паўднёва-заходнімі схіламі Менскага ўзвышша, Налібоцкай пушчай, упадае ў Нёман за 2 км на паўночны ўсход ад мястэчка Любча Наваградзкага раёну.

Даліна ў высокай плыні трапэцападобная, яе шырыня 0,8—1 км, у Стаўпецкім раёне каля вёскі Драздоўшчына пашыраецца да 1,5 км, каля вёскі Пільніца звужаецца да 0,2 км. Абалона ў высокай і нізкай плыні двухбаковая (шырыня 0,1—0,15 км), у вярхоўі і нізоўі забалочаная, на астатнім працягу сухая, перасечаная ручаямі і мэліярацыйнымі каналамі. Рэчышча (шырыня 8—10 м) на працягу 20 км перад вусьцем каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 376
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Стаўпецкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Наваградзкага раёну
Вуша (прыток Вяльлі)

**Вуша**, **Уша́** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Вяльлі. Цячэ ў Валожынскім і Маладэчанскім раёнах. Даўжыня 75 км. Плошча вадазбору 780 км². Выдатак вады ў вусьці 6,01 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2 ‰.

На рацэ стаяць места Маладэчна і гістарычнае мястэчка Краснае.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Вярэдаўка, Цна
* *Левыя*: Пісараўка, Тур’я, Гадзея

## Агульныя зьвесткі

Пачынаецца на паўночным захадзе ад вёскі Будраўшчыны Валожынскага раёну, цячэ ў межах Менскага ўзвышша, упадае ў Вяльлю за 1,8 км на паўночны захад ад вёскі Шыкава.

Даліна ў вярхоўі трапэцападобная, яе шырыня 0,6—1 км, у сярэдняй плыні невыразная, у ніжняй — скрынкападобная. Абалона шырынёй 0,4—0,7 км, ніжэй за места Маладэчна 4—5 км, перасечаная мэліярацыйнымі каналамі. Рэчышча на працягу 35 км каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 379—380.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с, 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Прытокі Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Віцьба

**Ві́цьба** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Дзьвіны. Цячэ ў Віцебскім раёне. Даўжыня 33 км. Плошча вадазбору 275 км². Выдатак вады ў вусьці 1,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,9 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Сільніца
* *Левыя*: Горнаўка

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Віцебск

## Агульныя зьвесткі

Пачынаецца за 3 км на ўсход ад вёскі Паддуб’я, цячэ ў межах Віцебскага ўзвышша. У ніжняй плыні на працягу 5 км цячэ ў межах Віцебску, дзе і ўпадае ў Дзьвіну.

У яе сутоках зь Дзьвіной, паводле Віцебскага летапісу, у 974 годзе заснавалі места.

Каб папоўніць Віцьбу чыстай вадой, з 1991 году ствараецца водная сыстэма дзеля перакідваньня вады з кар’ераў вытворчага аб′яднаньня «Даляміт».

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 99.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёну
Катэгорыя:Віцебск
Обаль (рака)

**О́баль** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Дзьвіны. Цячэ ў Віцебскай вобласьці. Даўжыня 148 км. Плошча вадазбору 2690 км². Выдатак вады ў вусьці 19,4 м³/с. Агульны спад ракі 55 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Сьвіна, Ценіца, Глыбачка
* *Левыя*: Чарнуйка, Чарнаўка, Чарняўка, Выдрыца, Усыса, Будавесьць

## На рацэ
* *[[Гарадзкі пасёлак|Мястэчка]]*: Обаль
* *Вадасховішча*: Ключагорскае
* *ГЭС*: Ключагорская (закінутая)

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Езярышча каля мястэчка Езярышча, цячэ Гарадоцкім і Шумілінскім раёнамі ў межах паўночна-заходняй часткі Гарадоцкага ўзвышша і паўночна-ўсходняй часткай Полацкай нізіны. Вусьце за 1 км на паўднёвы захад ад вёска Новых Гаранаў Полацкага раёну.

Даліна пераважна трапэцападобная, шырынёй 300—600 м (найбольшая 2,5 км паміж вёскамі Малым Цешавам і Канавалавам Гарадоцкага раёну); у вярхоўі невыразная. Абалона двухбаковая, чаргуецца па берагах, месцамі яе няма; шырыня абалоны да ўтоку ракі Сьвіны 400—800 м, ніжэй 100—200 м. Рэчышча зьвілістае, шырынёй 8—20 м у верхняй плыні, 20—40 м у сярэдняй, 25—30 м у ніжняй.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя каля мястэчка Обалю ў 1-й дэкадзе красавіка, сярэдняя вышыня над межаньню 4,6 м, найбольшая 7,3 м (1956). Замярзае ў канцы 1-й дэкады сьнежня, крыгалом у пачатку красавіка. Веснавы ледаход 4 дні. Рака зарэгуляваная Ключагорскім вадасховішчам.

Вадазбор разьмяшчаецца на паўднёва-заходніх схілах Невельска-Гарадоцкіх вышыняў, толькі ніжняя частка яго ўваходзіць ў Полацкую нізіну. Рэльеф сярэдне- і дробнаўзгорысты, паніжэньні забалочаныя або занятыя азёрамі. Азёры невялікія, найбольшае — возера Коша. Лясы мяшаныя, сустракаюцца невялікімі масівамі.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 275.
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Полацкага раёну
Вільня (рака)

**Ві́льня**, **Віле́йка** () — рака ў Беларусі і Летуве, левы прыток ракі Вяльлі. Цячэ ў Гарадзенскай вобласьці .Даўжыня 82 км. Вадазбор 633 км².

На рацэ стаяць места Вільня і гістарычнае мястэчка Лаварышкі.

## Назва
Гідронім Вільня мае славянскае паходжаньне. Магчыма, ад беларускага дыялектавага слова вільня 'улукаткі, крутня, месца, дзе трэба круціцца, віляць на абмежаванай тэрыторыі' (напрыклад, ісьці па балотных купінах ды іншым); 'віляньне'. Пад уладай Савецкай Расеі ў рэчышчы палітыкі летувізацыі расейскі лінгвіст-балтыст Уладзімер Тапароў зьвязваў назву ракі з сугучнымі летувіскімі словамі vilnis 'хваля', vieloti 'зьвівацца', vėlė 'душа памерлага', Velinas 'валадар царства памерлых' (пазьней — 'чорт'). Некаторыя летувіскія дасьледнікі таксама зьвязваюць гідронім зь vilnis, аднак географ Вадзім Жучкевіч зьвяртае ўвагу на тое, што гэтая водная назва ня мела б ніякага сэнсу. Пагатоў такога значэньня ня мае ніводная водная назва ні на адной зь вядомых моваў. Разам з тым, паводле мовазнаўцы Вінцука Вячоркі, гіпатэтычны балтыйскі субстратавы фон беларускай мовы не адкідае магчымасьці балтыйскага паходжаньня гідроніму.

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, назва Вільні ўтварылася ад гоцкага імя Williniu або Wilennus.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на паўночны захад ад вёскі Кемянаў Ашмянскага раёну, на працягу 13 км у вярхоўі цячэ граніцай Астравецкага і Ашмянскага раёнаў Беларусі зь Летувой, астатнія 69 км тэрыторыяй Летувы. Упадае ў раку Вяльлю ў месьце Вільні. 

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Прытокі Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Летувы
Нараўка (рака)

**Нараўка** () — рака ў Пружанскім раёне Беларусі і Падляскім ваяводзтве Польшчы, левы прыток ракі Нарава (прыток Віслы). Даўжыня 61 км (у тым ліку ў Беларусі 21,3 км). Плошча вадазбору 303 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Гвозна, Арлоўка, Брашча.
* *Левыя*: Лутоўня, Прадзельна.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля вёскі Малы Красьнік Пружанскага раёну, вусьце на тэрыторыі Польшчы. Цячэ па Прыбужанскай раўніне празь Белавескую пушчу. Ад вытоку да мяжы з Польшчай рэчышча каналізаванае. У вярхоўі прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў. У верхняй плыні называецца канал Стары Роў.

## Літаратура
*  С. 263
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Басэйн Нарава
Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Тэгусыгальпа

**Тэгусыгальпа** () — сталіца і найбуйнейшы горад Гандурасу. Насельніцтва на 2013 год складала 1 157 509 жыхароў.

Катэгорыя:Гарады Гандурасу
Катэгорыя:Сталіцы Паўночнай Амэрыкі
Іван Сацункевіч

**Іван Леванёнак (Лявонавіч) Сацункевіч** (28 кастрычніка 1904, в. Маконь, Ігуменскі павет (Менская губэрня), цяпер Чэрвеньскі раён Менскае вобласьці — 18 красавіка 1989) — беларускі дзяржаўны дзеяч, эканаміст, дырэктар БДІНГ у 1935—1936 гадах, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў падпольля й партызанскага руху на Меншчыне ў Вялікую Айчынную вайну.

У 1926 скончыў рабфак БДУ. У 1931 скончыў прамысловае аддзяленьне факультэту народнае гаспадаркі БДУ па спэцыяльнасьці інжынэр-эканаміст па дрэваапрацоўцы. Займаўся ў асьпірантуры й працаваў намесьнікам дырэктара па вытворчым навучаньні Плянава-эканамічнага інстытуту. З 1934 працаваў дэканам ФЭФ БДІНГ, а зь сьнежня 1935 дырэктарам БДІНГ. У 1936 адкліканы Дзяржплянам для працы ў плянавыя органы. З 1939 першы сакратар Заслаўскага райкаму партыі, сакратар Менскага абкаму партыі па прамысловасьці.

У лютым 1942 арганізаваў партызанскі аддзел «Разгром», стаў арганізатарам партызанскага руху ў Койданаўскім, Рудзенскім, Пухавіцкім, Чэрвеньскім, Менскім і іншых раёнах Менскае вобласьці. З 3 кастрычніка 1942 да 15 сакавіка 1943 узначальваў Менскі падпольны міжрайкам КП(б)Б і партызанскае злучэньне Менскае зоны, 16 лістапада 1942 — сакавік 1943 — сябар Менскага падпольнага абкому КП(б)Б.

З сакавіка 1943 камісар лёгкае прамысловасьці БССР у Маскве. У 1946—1953 наркам, затым міністар лёгкае прамысловасьці, да 1965 — начальнік галоўнага кіраваньня рыбнае прамысловасьці пры Саўміне БССР. На XIX і XX зьездах КП(б)Б абіраўся кандыдатам у сябры ЦК Беларусі. Дэпутат Вярхоўнага Савету БССР другога скліканьня ў 1947—1951. Узнагароджаны трыма ордэнамі, у тым ліку ордэнам Леніна. Аўтар кнігі «Суровая быль» (2-е выданьне, 1979).

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на сайце БДЭУ

Катэгорыя:Рэктары БДЭУ
Катэгорыя:Гісторыя БССР
Катэгорыя:Міністры БССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету БССР
Аляксей Гурло

**Аляксе́й Васілё́нак Гурло́** (1894, Капыль — 1960) — дырэктар БДІНГ у 1933—1935.

Зь сялянаў. Ад 1913 працаваў паштальёнам. У 1922 паступіў на рабфак пры БДУ, а пасьля яго сканчэньня — у БДУ, які скончыў у 1929. Пасьля сканчэньня ўнівэрсытэту быў прызначаны дэканам рабфака і адначасова вучыўся на завочным аддзяленьні асьпірантуры Акадэміі навук. Напачатку 1933 быў прызначаны першым дырэктарам створанага Інстытуту народнае гаспадаркі пры Дзяржпляне БССР.

Увосень 1935 выключаны з ВКП(б), чальцом якой зьяўляўся з 1919. 13 лістапада 1935 быў арыштаваны і 14 траўня 1936 адмысловай нарадай пры НКУС СССР асуджаны за махлярства на тры гады пазбаўленьня волі. Пакараньне адбыў у Комі ССР. Вызвалены зь месцаў зьняволеньня ў студзені 1939.

У 1939—1941 працаваў у Магілёўскай абласной плянавай камісіі.

У 1941 быў мабілізаваны ў шэрагі Чырвонае Арміі, дзе праходзіў службу да верасьня 1945. Узнагароджаны мэдалямі: «За баявыя заслугі», «За абарону Масквы», «За вызваленьне Варшавы», «За ўзяцьце Бэрліна», «За Перамогу над Нямеччынай у Вялікай Айчыннай вайне».

Пасьля дэмабілізацыі працаваў памагатым старшыні Магілёўскага аблвыканкама, з 1947 — начальнікам аддзела Магілёўскага аблспажыўсаюзу. 23 лістапада 1956 судовай калегіяй Вярхоўнага Суду БССР пастанова адмысловай нарады пры НКУС СССР ад 14 траўня 1936 адносна Гурло была скасаваная, і справа спыненая за адсутнасьцю ў ягоных дзеяньнях складу злачынства.

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на сайце БДЭУ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1894 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Капылі
Катэгорыя:Памерлі ў 1960 годзе
Катэгорыя:Рэктары БДЭУ
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Арон Штаркман

**Арон Майсяёнак (Манышонак) Штаркман** (1903, мяст. Парчаў Люблінская губэрня, цяпер Польшча — 5 ліпеня 1938, Менск) — пэдагог, рэктар БДІНГ. Зь сям’і рабочага. У 1919 стаў камсамольцам, ад 1925 сябар ВКП(б). У 1928 скончыў пэдагагічны тэхнікум і працаваў выкладчыкам, затым дырэктарам сярэдняй школы ў Койданаве Менскай вобласьці. З 1932 да 1935 вучыўся ў асьпірантуры АН БССР і адначасова выкладаў у Інстытуце народнай гаспадаркі. З 1936 — дырэктар БДІНГ.

Арыштаваны 3 сакавіка 1938 у Менску па адрасе: вул. Рэвалюцыйная, д. 21, кв. 22. Асуджаны «тройкай» НКВД 26 траўня 1938 як «агент польскіх разьведорганаў» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны трыбуналам БВА 8 красавіка 1958. Асабовая справа Ш. № 11655-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Крыніцы
* Інфармацыя на сайце БДЭУ
* Інфармацыя на сайце Леаніда Маракова

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1903 годзе
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Рэктары БДЭУ
Катэгорыя:Беларускія настаўнікі
Катэгорыя:Расстраляныя беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі 5 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1938 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Украінскі правапіс 1928 году

**Украінскі правапіс 1928 году**, таксама вядомы як **Харкаўскі правапіс** (**Правапіс Галаскевіча**, **скрыпнікоўка**) — правапіс украінскай мовы, прыняты ў 1927 годзе на Ўсеўкраінскай правапіснай канфэрэнцыі, якая праходзіла ў Харкаве — тагачаснай сталіцы УССР. Гэты правапіс 6 верасьня 1928 году зацьвердзіў Народны камісар па адукацыі, Мікола Скрыпнік, на падставе чаго правапіс часам завуць *скрыпнікоўкай*. 31 сакавіка 1929 году гэты правапіс быў зацьверджаны і Навуковым таварыствам імя Тараса Шаўчэнкі ў Львове, які на той час быў пад уладай Польшчы.

## Гісторыя
У 1926 годзе праект «Украінскага правапісу» быў апублікаваны для абмеркаваньня. Сярод удзельнікаў Усеўкраінскай правапіснай канфэрэнцыі, якая адбылася ў Харкаве, былі службоўцы з Народнага камісарыяту па адукацыі, 5 акадэмікаў, 28 унівэрсытэцкіх прафэсараў па лінгвістыцы і філялёгіі, 8 настаўнікаў, 7 журналістаў і 8 пісьменьнікаў. Прымалі ўдзел і тры прадстаўнікі ад Заходняй Украіны: Кірыла Студзінскі, Іларыён Сьвенціцкі, Васіль Сымовіч.

## Харкаўскі правапіс і [[Беларускі клясычны правапіс|клясычны правапіс]] [[Беларуская мова|беларускай мовы]]
Харкаўскі правапіс мае шмат агульнага з клясычным правапісам беларускай мовы.
: Напрыклад:
:* Агульны прынцып перадачы запазычаньняў з грэцкай мовы. Перадача грэцкай літары θ заўсёды праз «т», а не праз «ф».
:* Напісаньне замежных геаграфічных назваў як мага бліжэй да арыгіналу, перадача гуку «g» праз «ґ», а не праз «г».

Для даведкі: украінскія літары «и» і «е» прамаўляюцца, адпаведна, як беларускія «ы» і «э».

## Глядзіце таксама

* Украінскі правапіс 1904 году

* Украінскі правапіс 1933 году
* Украінскі правапіс 1993 году
* Украінскі правапіс 2019 году

## Вонкавыя спасылкі
* Тэкст правапісу 

Катэгорыя:Украінская мова
Катэгорыя:Правапісы ўкраінскай мовы
Панявескі павет

**Паняве́скі павет** () — адзін зь дзесяці летувіскіх паветаў. Сталіцай зьяўляецца горад Панявеж. Мяжуе з Латвіяй, а таксама з Шавельскім, Ковенскім, Віленскім і Ўцянскім паветамі. Панявескі павет знаходзіцца ў паўночнай частцы краіны, мае плошчу 7881 км² (зь якой 61,2% займаюць сельскагаспадарчыя землі, 26,8% — лясы, 2,6% — гарады і паселішчы, 2,5% — рэкі і азёры, 1,8 — прамысловасьць, 5,1% — іншае), і 292 376 чалавек насельніцтва.

## Адміністрацыйны падзел
Павет дзеліцца на 6 раёнаў:

* Біржаўскі раён (сталіца Біржы)
* Купішкаўскі раён (Купішкі)
* Панявескі раён (горад Панявеж)
* Панявескі раён (сталіца Панявеж)
* Посвальскі раён (сталіца Посваль)
* Ракішкаўскі раён (сталіца Ракішкі)

## Гарады
У павеце знаходзіцца 11 гарадоў, самымі вялікімі зь якіх зьяўляюцца:

* Панявеж
* Ракішкі
* Біржы
* Посваль
* Купішкі

## Прамысловасьць
Прыбытак Панявескага павету складае каля 3,4 млрд літаў. Сярэдні заробак на кожнага жыхара складае каля 10,6 тыс. літаў (2,6 тыс. даляраў). Павет выпускае каля 7% прамысловай прадукцыі краіны. 105 вытворчых прадпрыемстваў павету даюць працу 17 тыс. чалавекам. У 2000 годзе прамысловыя прадпрыемствы павету выпусьцілі прадукцыі на 1,76 млрд літаў.
Гуам

**Гуа́м** () — востраў у архіпэлягу Марыянскіх астравоў у Ціхім акіяне, якая належыць ЗША.

## Гісторыя
Выспа была адкрытая 6 сакавіка 1521 году Фэрнанам Магеланам і атрымала назву *Зладзейская выспа*, таму што мясцовыя жыхары не разумелі, што такое ўласнасьць і скралі з карабля дробныя рэчы. У 1668 годзе на выспу прыбылі першыя гішпанскія місіянэры. У 1898 годзе, пасьля гішпана-амэрыканскай вайны выспа была перададзена ЗША.

Пад час Другой сусьветнай вайны, у 1941 годзе выспа была акупаваная Японіяй. Акупацыя цягнулася да 21 ліпеня 1944 году. У 1950 годзе кіраўніцтва над выспай перайшло ад Вайскова-марскога флёту ЗША Міністэрству замежных справаў, тут была прынятая канстытуцыя, сфармаваны парлямэнт, жыхарам было падаравана амэрыканскае грамадзянства. З гэтага часу Гуам атрымаў унутраную аўтаномію, якая была пашыраная ў 1970 годзе.

## Палітыка
Гуам зьяўляецца тэрыторыяй залежнай ад ЗША. Урадам выспы кіруе губэрнатар, які выбіраецца на ўсеагульных выбарах. Грамадзяне Гуаму адначасова зьяўляюцца грамадзянамі ЗША, але яны ня маюць права галасаваць у прэзыдэнцкіх выбарах ЗША.

## Геаграфія
Выспа мае вульканічнае паходжаньне, абкружаная каралавымі рыфамі. Знаходзіцца ў паўночнай частцы Ціхага акіяна, паміж Гаваямі і Філіпінамі. Гуам — гэта самая вялікая і самая паўднёвая выспа з Марыянскіх выспаў.

## Адміністрацыйны падзел
Гуам дзеліцца на 19 акругаў:
# Агат
# Асан-Маіна
# Барыгада
# Чалан Пага-Ардот
# Дэдэда
# Хагатна
# Хагатна Хэйтс
# Інараян
# Мангілао
# Мерыза
# Монгмонг-Тота-Маітэ
# Піці
# Санта Рыта
# Сынаяна
# Талафофа
# Тамунінг
# Уматак
# Юіга
# Ёна

## Эканоміка
Асновай эканомікі Гуаму зьяўляецца абслугоўваньне амэрыканскай вайсковай базы і турызм. Разьвіцьцё атрымала і рыбная лоўля.

## Дэмаграфія
Насельніцтва Гуаму складаецца з наступных этнічных групаў:
* чаморы — 37,1%
* філіпінцы — 26,3%
* эўрапэоіды — 6,5%
* іншыя — 30,1%.

Асноўнай рэлігіяй зьяўляецца каталіцызм (85%). Мовамі, якімі карыстаюцца жыхары выспы зьяўляюцца: ангельская (38,3%), чамора (22,2%), філіпінская (22,2%), іншыя (17,8%).

## Вонкавыя спасылкі
1560-я

**1560-я**

Стагодзьдзі: XV стагодзьдзе - XVI стагодзьдзе - XVII стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1510-я
1520-я
1530-я
1540-я
1550-я
**1560-я**
1570-я
1580-я
1590-я
1600-я
1610-я


Гады: 
1560, 1561, 1562, 1563, 1564, 1565, 1566, 1567, 1568, 1569

----

## Асноўныя падзеі

* адбыліся францускія рэлігійныя войны
* Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польшча утворана канфэдэратыўная дзяржава Рэч Паспалітая

Катэгорыя:1560-я
Уцянскі павет

**Уця́нскі паве́т** () — адзін зь дзесяці паветаў Летувы. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы краіны. Мяжуе з Латвіяй, Беларусьсю, а таксама з Панявескім і Віленскім паветамі. Сталіцай зьяўляецца горад Уцяна. Павет утвораны 19 ліпеня 1994 году. Плошча павету складае 7201 км², насельніцтва — 137 260 чалавек (2016 год).

## Адміністрацыйны падзел
Павет дзеліцца на 6 раёнаў:
* Уцянскі раён (сталіца Ўцяны)
* Анікштаўскі раён (сталіца Анікшты)
* Ігналінскі раён (сталіца Ігналіна)
* Маляцкі раён (сталіца Маляты)
* Езяроскі раён (сталіца Езяросы)
* Вісагінскае самакіраваньне (Вісагіня)

## Гарады
У павеце знаходзяцца 10 гарадоў, самымі вялікімі зь якіх зьяўляюцца:
# Уцяна
# Вісагіня
# Анікшты
# Езяросы
# Маляты

## Вядомыя асобы

* Юры Туронак (па-польску: *Jerzy Turonek*; 1929, Дукшты — 2019) — польскі гісторык беларускай нацыянальнасьці, дзяяч беларускай меншасьці ў Польшчы

## Вонкавыя спасылкі
Бобрык 2-і

**Бо́брык 2-і**, **Бобрык Другі**, **Бо́брыч** — рака ў Петрыкаўскім і Жыткавіцкім раёнах Гомельскай вобласьці, левы прыток Прыпяці. Даўжыня 44 км. Плошча вадазбору 710 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: канал Азёрны
* *Левыя*: канал Міхедаўска-Грабаўскі

## Агульныя зьвесткі
Пачаткам ракі лічыцца вусьце Азёрнага канала, якое знаходзіцца за 2 км на наўночны ўсход ад вёскі Капцэвічы Петрыкаўскага раёну. Цячэ Прыпяцкай нізінай, упадае ў Прыпяць каля вёскі Конкавічы Петрыкаўскага раёну.

Даліна ў вярхоўі невыразная, ніжэй за вёску Аголічы пераважна трапэцападобная. Абалона на значнай працягласьці невыразная (асушанае балота). Мае каналізаванае рэчышча на працягу 40,7 км.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 69
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Петрыкаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Жыткавіцкага раёну
Баброўка

Назву **Бабро́ўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Польшча]]
* Баброўка — вёска ў Гміне Чаромха Гайнаўскага павету Падласкага ваяводзтва

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Баброўка (басэйн Заходняй Дзьвіны)
* Баброўка (басэйн Нёмана)
* Баброўка (прыток Дняпра)
* Баброўка (прыток Вербаўкі)

## Іншае
* Баброўка — урочышча ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Баброва
* Баброўнікі
* Баброўня
* Баброўцы
* Бобр
Мерачанка

**Мерачанка**, **Мярчанка** (, *Мяркі́с*) — рака ў Беларусі і Летуве, правы прыток ракі Нёману. Даўжыня 202 км, у межах Беларусі 12 км. Вадазбор 4440 км², у межах Беларусі каля 100 км². Выдатак вады за 14 км ад вусьця 35,2 м³/с, найбольшы — 49,8 м³/с.

На рацэ стаяць места Мерач і гістарычныя мястэчкі Табарышкі, Тургелі і Яшуны.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на Ашмянскім узвышшы за 2 км на поўдзень ад вёскі Мікулішкаў Ашмянскага раёну. Выкарыстоўвалася для сплаву лесу. Рэчышча ў вярхоўях і нізоўях зьвілістае, да граніцы зь Летувой каналізаванае.

Жыўленьне пераважна грунтавое. Веснавое разводзьдзе ў сакавіку — траўні. Замярзае ў сьнежні, ледастаў няўстойлівы (да 1,5 месяца).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Летувы