Мікалай Пружанскі

**Мікала́й Во́сіпавіч Пружа́нскі** (сапр. ***Нахман Ліно́ўскі***; 1844 або 1846, мястэчка Малеч Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні — 1919, Петраград) — празаік, публіцыст. Псэўданімы *Н. О. Трофимов*, *Н. Пружанский*.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і каваля ў мястэчку Малеч, атрымаў традыцыйнае выхаваньне ў хедэры й ешыве. Навучаўся ў Віленскай рабінскай вучэльні, у Вільні блізка пазнаёміўся з адукаванымі пісьменьнікамі Майсеем Разэнсонам ды Кальманам Шульманам. Расейскую мову вывучыў толькі пасьля сямнаццацігадовага веку.

З-за студэнцкага свавольства вымушаны быў пакінуць Вільню, ня скончыўшы вучобы; перабраўся ў Адэсу, а потым у Мікалаеў. З 1872 асталяваўся ў Пецярбургу.

У 1879 пасьля замаху А. К. Салаўёва на Аляксандра II, з ростам антысэміцкіх настрояў улады быў высланы на паўтара гады ў Пудаж Аланецкай губэрні. Пасьля гэтага хрысьціўся. Як пераказвае Ш. Л. Цытрон, Пружанскі перайшоў ў той час у хрысьціянства, каб вярнуць сябе права жыць у сталічных гарадах. Цытрон са спачуваньнем піша пра цяжкі стан Пружанскага, трактуючы яго як жыда, які трымаў у сакрэце сваю веру:

У 1880—1882 жыў у Адэсе, у 1882 вярнуўся ў Пецярбург. У 1886—1887 выдаваў часопіс «Нева».

У 1912 жыў у Пецярбургу, дзе, імаверна, і памёр у багадзельні ў 1918 альбо 1919 годзе.

## Творчасьць
Публікавацца пачаў на іўрыце ў газэце «Ha-Meliz» (1862 або 1863), потым пачаў пісаць па-расейску.

Першы твор расейскай надрукаваны ў 1869 або 1870 («Николаевский вестник», апавяданьне «Наташа»). Супрацоўнічаў у шматлікіх расейскіх і расейска-жыдоўскіх друкаваных органах. Пісаў таксама публіцыстычныя артыкулы. У сваіх творах пераважна адлюстроўваў жыцьцё жыдоў; пасьля пагромаў выдаў у Адэсе ў пачатку 1880-х брашуры «Хорошо ли мы делаем, что бьём евреев» і «Виноват ли еврей в том, что он еврей», якія карысталіся вялікім посьпехам. З палітычнай публіцыстыкі таксама меў посьпех артыкул «Сон Крушевана» аб .

Крытыкай Пружанскі ацэньваўся як «пладавіты й сэнтымэнтальны бэлетрыст». Асаблівай увагі заслугоўваюць ягоныя дакумэнтальныя ўспаміны «Перажытае», якія даюць шмат цікавых дробязяў бытовага жыдоўскага жыцьця другай паловы XIX стагодзьдзя.

## Бібліяграфія

### Мастацкая проза
* Возникновение достопримечательного города Сеченовки: очерки еврейского быта // Нива, 1872. № 24-30.
* На волнах моря житейского. СПб., 1893.
* Брызги моря житейского: Повести, рассказы и эскизы. СПб., 1887.
* Новый Моисей: роман в 2-х частях из современной русско-еврейской жизни. СПб., 1897.
* Отверженный (из записок сумасшедшего) и другие повести. СПб., 1897.
* Герои жизни: Повести, рассказы и эскизы. СПб., 1898.
* Беглый. СПб., 1898.
* Дети рока. СПб., 1898. Зборнік аповесьцей і апавяданьняў.
* Между фантазией и действительностью. СПб., 1899 або 1900; М., 1909.
* Необыкновенная история обыкновенных событий. СПб., 1899 або 1900; М., 1909.
* Добрая фея. 1900
* В разгаре страстей: Роман-хроника в 2 частях. СПб., 1902.
* Рассказы. 4 тамы, СПб., 1902—1904.
* Большие таланты: Повести и рассказы. СПб., 1903.
* Без прикрас: Повести, рассказы и драма. СПб., 1904.
* Повести и рассказы. СПб., 1909.
* Козлёнок; Рыжка; Пастух на Севере: 3 рассказа СПб., 1914.
* Из рассказов Фильки Медвежатника. М., 1912; СПб., 1914.

### Публіцыстыка
* Литературный шантаж. СПб., 1877.
* Пшеничный город. Одесса, 1880.
* Шут гороховый: Тоже своего рода орган : Юмористическое издание: Выходит в хорошую погоду и то с большими предосторожностями от простуды. Вып. 1. Одесса, 1881.
* И моя газета: Издание юмористическое: Газета политическая и литературная, только не продажная и не глупая: Выходит, когда ей вздумается. Вып. 1. Одесса, 1882.
* Сон Крушевана // Восход, 1903, 5 декабря.
* Жизнь или смерть: О самоубийцах. СПб., 1908.

### Успаміны
* Еврейские силуэты. 1884.
* Пережитое // Книжки Восхода, 1903, № 12 (декабрь), с. 3—19; 1904, № 1-12.
* Во сне и наяву. СПб., 1904.
* Литературные воспоминания: Мое знакомство с Федором Михайловичем Достоевским // Новые люди, СПб., 1910, 1 марта, № 2.
* Жизнь как она есть: Рассказы из еврейской жизни. СПб., 1910.
* Каким образом я хотел сделаться миллиардером, даже биллионером, и что из этого вышло. (1911)

## Дадатковыя зьвесткі
Мікалай Ліноўскі сьцьвярджаў у сваёй «Аўтабіяграфіі», што ў літаратурную творчасьцю яго залучыў Дастаеўскі, і менавіта пад ягоным уплывам пісьменьнік стаў карыстацца расейскай моваю.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім павеце (Гарадзенская губэрня)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Малечы
Катэгорыя:Жыдоўскія літаратары
Катэгорыя:Расейскія літаратары
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Памерлі ў 1919 годзе