Марачоўшчына

**Марачо́ўшчына** (*Мерачо́ўшчына*) — урочышча ў Беларусі, былы фальварак. Знаходзіцца за за 1,5 км на паўночны захад ад места Косава. Радзіма Тадэвуша Касьцюшкі, нацыянальнага героя Беларусі, Польшчы і ЗША. Да нашага часу тут захаваўся палац Пуслоўскіх, помнік архітэктуры XIX ст. У адноўленай сядзібе Касьцюшкаў дзейнічае музэй.

## Назва
Традыцыйная гістарычная назва ўрочышча — Марачоўшчына — адпавядае традыцыйнаму вымаўленьню мясцовых жыхароў. У аснове тапоніма ляжыць старабеларускі апелятыў «марочна», які азначае — балота, дрыгва, балоцістая мясцовасьць. Часам пры напісаньні назвы фальварку пад уплывам польскай мовы і польскай гістарыяграфіі замест уласна беларускай ужываецца спаланізаваная форма — Мерачоўшчына, што супярэчыць як сучаснай мясцовай моўнай традыцыі, так і самой этымалёгіі назвы.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Марачоўшчыну датуецца 23 кастрычніка 1529 рокам, калі фальварак быў у валоданьні Храптовічаў. У 1577 року князі Сангушкі-Кобрынскія прадалі Косаў разам з Марачоўшчынай ваяводу берасьцейскаму Андрэю Ляшчынскаму.

У першай палове XVIII стагодзьдзя Марачоўшчына была ў валоданьні Сапегаў. У 1733 року яна перайшла да мечніка берасьцейскага Людвіка Касьцюшкі ў заставу. Прынята лічыць, што тут у 1746 року нарадзіўся Тадэвуш Касьцюшка. Па сьмерці Людвіка фальварак перайшоў да ягонай жонкі Тэклі з Ратомскіх, якая прадала Марачоўшчыну ў 1764 року ўладальніку Косава Юрыю Флемінгу і пераехала ў Сяхновічы. З гэтага часу Марачоўшчына стала неад’емнай часткай косаўскага маёнтку.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 рок) Марачоўшчына апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні.

У 1821 року Косаўскі ключ набыў граф Войцех Пуслоўскі, маршалак шляхты Слонімскага павету, які распачаў аднаўленьне сядзібы Касьцюшкаў. Рэстаўрацыя завяршылася ў 1857 року.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 року згодна з Трэцяй Устаўной граматай Марачоўшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 року ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 року Марачоўшчына апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у гміне Косаве Косаўскага павету Палескага ваяводзтва.

У 1939 року Марачоўшчына ўвайшла ў БССР. За часамі Другай сусьветнай вайны згарэла сядзіба Касьцюшкаў. У 1999 року на месцы былога фальварку паставілі мэмарыяльны камень, а ў верасьні 2004 року ў адноўленым будынку разьмясьціўся сядзіба-музэй Касьцюшкі.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Палац Пуслоўскіх (1838)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (2018)
* Сядзіба Касьцюшкаў (XVIII ст.; адноўлена ў 2004)

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (A. Lesser, 1830-84).jpg|A. Lesser, 1830—84 рр.
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (A. Žamet, 1847).jpg|А. Жамэт, 1847 р.
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (L. Bichebois, 1848).jpg|В. Адам, 1848 р. 
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (M. Kuleša, 1848).jpg|М. Кулеша, да 1849 р.


Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (M. Kuleša, 1852) (2).jpg|М. Кулеша, 1852 р.
Kosaŭ,_Maračoŭščyna._Косаў,_Марачоўшчына_(N._Orda,_1875).jpg|Н. Орда, 1875 р.
Siachnovičy, Kaściuška. Сяхновічы, Касьцюшка (1880).jpg|1880 р. (памылкова Сяхновічы)
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (1881).jpg|1881 р. 


### Гістарычныя здымкі

Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1915-16).jpg|1915 р.
Kosaŭ, Pusłoŭski, Brama. Косаў, Пуслоўскі, Брама (1919-39).jpg|1919—39 рр.
Kosaŭ, Pusłoŭski. Косаў, Пуслоўскі (1925).jpg|1925 р. 
Kosaŭ, Maračoŭščyna, Paviatovaja. Косаў, Марачоўшчына, Павятовая (1925).jpg|1925 р.


Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (1925).jpg|1925 р. 
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (1927).jpg|1927 р. 
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (1930).jpg|1930 р. 
Maračoŭščyna, Kaściuška. Марачоўшчына, Касьцюшка (1937).jpg|1937 р. 


### Сучасныя здымкі

KosauskiZamak001.Jpeg|Палац Пуслоўскіх
Музэй-сядзіба Т. Касьцюшкі.jpg|Адноўленая сядзіба Касьцюшкаў
Косаўскі замак.jpg|Сядзіба і палац
Kosaŭskі palac (novaja brama), 2016.jpg|Аднаўленьне палацавай брамы


## Асобы
* Тадэвуш Касьцюшка (1746—1817) — вайсковы і грамадзкі дзяяч Рэчы Паспалітай, кіраўнік паўстаньня 1794 году

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 

Катэгорыя:Косаў
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Беларусі