Жэмайце

**Жэма́йце** (), сапраўднае імя: Юлія Бэнюшавічýце-Жыманцене ( (або **Юлія Бенюшэвіч-Жыманта**); , паводле іншых зьвестках 31 (19) траўня або 12 чэрвеня (31 траўня); маёнтак Буканты, каля места Плунгяны, Жмудзь, цяпер Летува — 7 сьнежня 1921, Мар’ямпаль, Летува) — летувіская пісьменьніца, драматургіня, асьветніца. Адна з галоўных удзельніцаў Летувіскага нацыянальнага Адраджэньня напрыканцы 19 — пачатку 20 стагодзьдзяў. 

## Жыцьцяпіс
Паходзіла зь зьбяднелай шляхты. З 1864 году працавала нянькай і пакаёўкай. У 1865 пабралася шлюбам з былым прыгоньнікам Лаўрынасам Жымантасам. Трыццаць год з мужам займалася сельскай гаспадаркай. Нарадзіла сем дзяцей. Толькі напярэдадні Першай сусьветнай вайны пераехала ў Вільню, дзе актыўна ўдзельнічала ў камітэце па дапамозе ўцекачам. З 1913 па 1915 гады рэдагавала газэту **Жамойцкае жыцьцё** (Lietuvos žinias). У 1916 годзе паехала ў ЗША для збору грошай на дапамогу пацярпелым у вайне. Вярнулася ў Летуву і ў 1921 годзе памерла ад пнэўманіі ў Мар’ямпалі.

## Псэўданім
Псэўданім **Жэмайце** ўзьнік дзякуючы мовазнаўцу Ёнасу Яблонскісу. У 1894 годзе пад уплывам пісьменьніка Повіласа Вышынскіса Юлія Жыманцене напісала першае апавяданьне «Сватаньне», якое даслалі Ё. Яблонскісу і Г. Пяткявічайце-Біце. Яны надрукавалі яго пад іншай назвай — «Восеньскі вечар» (па-летувіску: Rudens vakaras) ў Летувіскім каляндары 1895 году. З прапановы Ё. Яблонскаса рэдакцыя падпісала твор імем Жэмайце (то бок жамойтка, жмудзінка), бо апавяданьне было напісана на жамойцкай гаворцы. Так мянушка сталася псэўданімам пісьменьніцы.

## Творчасьць
Пакінула больш за 350 твораў (аповесьці, апавяданьні, нарысы, п’есы і артыкулы). Належыла да рэалістычнай літаратурнай плыні. Крытыкавала апалячаных летувісаў, рэлігійнікаў, царскую ўладу і Думу, за што ў 1915 годзе на два тыдні трапіла ў турму Лукішкі. Шмат пісала ў падтрымку жаночай эмансыпацыі. Шмат увагі надавала апісаньню жыцьця жанчыны. У творах пераважаюць нэгатыўныя жыцьцёвыя апісаньні, апавяданьні эпічныя, іранічныя.

Па-беларуску некалькі апавяданьняў ("За зачыненымі аканіцамі" і "Верны пёс") пісьменьніцы ў перакладзе Ў. Гарбацкага публікаваліся ў 2021 годзе ў "Новым Часе".

## Сьпіс твораў

### Апавяданьні
* Laimė nutekėjimo (1896—1898)
* Marti (1896)
* Petras Kurmelis (1896—1898)
* Topylis (1897)
* Neturėjo geros motynos (1895)
* Sutkai (1891)
* Sučiuptas velnias (1898)
* Paveikslai (1899—1901)

### П’есы
* Trys mylimos (1897)
* Piršlybos (1898)
* Mūsų gerasis (1899)
* Valsčiaus sūde (1900)

Файл:Zemaites muziejus1Bukanteje.Zem.2007-08-23.jpg|Дом у Буканты, дзе нарадзілася і расла Юлія Бэнюшавічуце
Файл:Zemaites namas Vilniuje.jpg|Дом, адзначаны мэмарыяльнай дошкай, у якім Жэмайце жыла ў 1913 годзе (вуліца Л. Стуакас-Гуцявічаўс, 5)
Файл:Julija Zemaite3.JPG|Дошка на доме ў Вільні, дзе пісьменьніца жыла ў 1913—1914 гадох (вуліца Басанавічаўс, 19)
Файл:Žemaitė notes.jpg|Рукапіс Жэмайце
Файл:Stamp of USSR 1930.jpg|Жэмайце на паштовай марцы СССР, 1956 год


## Крыніцы

Катэгорыя:Летувіскія літаратаркі
Катэгорыя:Летувіскія фэміністкі
Катэгорыя:Рэалізм
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы
Катэгорыя:Вязьні Лукіскай турмы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1845 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1921 годзе