open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рада старажоў шарыяту

**Рада старажоў шарыяту Йсламскай рэспублікі Йран** () — дзяржаўная ўстанова ўлады, якая створана ў Йране  для аховы ісламскага права ад зьменаў. У яго склад уваходзіць 12 радцаў. Зь якіх 6 прызначае — Рахбар, а астатніх мачліс. Рахбар заўсёды выбірае ў раду асобаў з шыіцкага духавентсва. Мачліс прызначае сваіх людзей зь юрыстаў (знаўцаў дзеючага заканадаўства). Галоўная задача Рады старажоў шарыяту — нагляд за адпаведнасьцю заканатворчай дзейнасьці мачлісу ісламскаму праву. Любы закон ухвалены мачлісам павінен быць зацьверджаны Радаю старажоў шарыяту. Бяз гэтага закон ня будзе мець юрыдычную сілу. Неадпаведнасьць закону йсламскаму праву — шарыяту — зьяўляецца прычынай для адхіленьня законапраекту. Акрамя гэтага, Рада старажоў шарыяту зацьвярджае кандыдатаў у прэзыдэнты Йрану, міністраў ураду, радцаў у Раду старцаў, паслоў мачлісу. Старшынюе ў Радзе старажоў шарыяту — аятала Ахмад Джанаці.

Катэгорыя:Іран
Катэгорыя:Канстытуцыйныя суды
Катэгорыя:Цэнзура
Ардабіль

Назву **Ардабіль** маюць:

* Ардабіль — горад у Іране
* Ардабіль — правінцыя ў Іране
Аляксандар Сьвярчынскі

**Алякса́ндар Сьвярчы́нскі** (нарадзіўся 16 верасьня 1991 году, Менск, БССР) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Выхаванец школы футбольнага клюбу «Менск», таксама гуляў за фарм-клюб «Менск-2» і дубль. З 2011 году пачаў трапляць у асноўны склад каманды. У сэзоне 2013 году замацаваўся ў асноўным складзе ў якасьці правага абаронцы, чаргаваўся на гэтай пазыцыі з Раманам Бегуновым. У пачатку сэзону 2014 году выходзіў на замену, але неўзабаве Бегуноў быў пераведзены ў цэнтар, і Сьвярчынскі стаў асноўным правым абаронцам каманды. У студзені 2015 году падоўжыў кантракт зь «Менскам».

У лютым 2016 году перайшоў у славацкі клюб «Зэмплін». У ліпені 2016 году падпісаў кантракт зь менскім «Дынама». Спачатку гуляў у пачатковым складзе менчукоў, але ў верасьні страціў месца ў асноўным складзе. У сакавіку 2017 году перайшоў у клюб «Іслач», які пакінуў у чэрвені 2017 году. У ліпені 2017 году ізноў перайшоў у «Зэмплін». Спачатку гуляў у стартавым складзе славацкага клюбу, пазьней пачаў заставацца на лаўцы запасных. У лютым 2018 году падпісаў кантракт з клюбам «Менск», але ўжо ўлетку скасаваў кантракт з клюбам. У ліпені 2018 году перайшоў у армянскі клюб «Гандзасар Капан», які пакінуў у студзені 2019 году.

У пачатку 2019 году, завяршыўшы кар’еру, заклаў у Летуве IT-кампанію «Alex Sverch Football Promotion Group MB», якая займаецца распрацоўкай дадаткаў у індустрыі спорту. У верасьні 2020 году анансаваў стварэньне асацыяцыі футбалістаў дзеля юрыдычнай абароны, мэдычнай падтрымкі і перападрыхтоўкі па завяршэньні кар’еры.

Увосень 2024 году перад пачаткам фінальнага этапу Другой лігі Сьвярчынскі склаў працоўнае пагадненьне з рагачоўскім «Дняпром».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце клюбу «Менск»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Гандзасар» Капан
Ільля Ўшакоў

**Ільля Ўшакоў** (нарадзіўся 10 траўня 1991 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец футбольнага клюбу «Менск». Тым ня менш, прафэсійную кар’еру пачаў у 2011 годзе ў другалігавым «Камунальніку». У 2012 годзе пачаў выступаць за другую каманду сталічнікаў у той жа Другой лізе. У 2013 годзе ў пачатку сэзону пачаў прыцягвацца да гульняў з асноўнай камандай. Дэбютаваў за клюб 7 красавіка 2013 году ў матчы супраць менскага «Дынама». Аднак пасьля адразу ж выправіўся выступаць у другую каманду, якая прадстаўляла клюб ужо ў Першай лізе. Першы матч згуляў 20 красавіка 2013 году супраць «Бярозы-2010». Потым усю сваю кар’еру за менскі клюб правёў у другой камандзе. Згуляў за клуб 41 матч, у якіх вызначыўся 8 галамі, у той час як за асноўную каманду згуляў толькі адзіны матч у Найвышэйшай лізе.

У жніўні 2014 году далучыўся да клюбу «Слонім», дзе быў гульцом асноўнага складу. Тым ня менш, па заканчэньні сэзону сышоў з каманды. У сакавіку 2015 году падпісаў кантракт з клюбам «Смаргонь», які пакінуў у ліпені таго ж году. Пасьля гэтага гулец скончыў кар’еру.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Менск»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Слонім-2017»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Пётар Войкаў

**Пётар Войкаў** (13 жніўня 1888, Керч — 7 чэрвеня 1927, Варшава) — савецкі дзяржаўны дзеяч, дыплямат.

Браў удзел у расстрэле царскай сям’і і зьнішчэньні сьлядоў забойства — падпісаў дакумэнт пра выдачу вялікай колькасьці серчанай кісьлі для зьнішчэньня забітых.

З 1924 году працаваў паўнамоцным прадстаўніком СССР у Польшчы. Забіты на вакзале ў Варшаве Барысам Кавэрдам, які да таго браў удзел у дзейнасьці Часовай беларускай рады Арсеня Паўлюкевіча.

Помсьцячы за забойства Войкава, бальшавікі расстралялі ў Маскве ў ноч з 9 на 10 чэрвеня 1927 году 20 прадстаўнікоў знаці былой Расейскай імпэрыі, якія на той час знаходзіліся ў турмах, а шмат хто быў арыштаваны ў сувязі з забойствам.

Войкаў быў з пашанаю пахаваны ў нэкропалі Крамлёўскага мура ў Маскве. Кавэрда быў асуджаны польскім судом да пажыцьцёвага зьняволеньня, але 15 чэрвеня 1937 году амніставаны і вызвалены.

## Крыніцы
Сяргей Пушнякоў

**Сяргей Пушнякоў** ( 8 лютага 1993 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца гарадзенскага «Нёману».

## Кар’ера
Выхаванец школы футбольнага клюбу «Менск», дзе спачатку гуляў за клюбны дубль, а з 2011 году прыцягвацца да асноўнага складу каманды. Сэзон 2013 году распачаў, звычайна выходзячы на замену, а ў траўні атрымаў пашкоджаньне. У жніўні вярнуўся да шыхтоў менчукоў, часам стаў зьяўляцца і ў пачатковым складзе на пазыцыі левага атакуючага паўабаронцы. У сэзоне 2014 году ўжо стаў трывала прыцягвацца да асноўнага складу, нярэдка зьяўляўся ў стартавай адзінаццатцы. Стаў выкарыстоўвацца пераважна як цэнтральны паўабаронца. У студзені 2015 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». У студзені 2016 году перайшоў у «Спартакс» зь Юрмалы. Клюб на той час ачольваў беларускі спэцыяліст Алег Кубараў. Разам з «Спартаксам» двойчы быў чэмпіёнам Латвіі.

У студзені 2018 года вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт з клюбам «Гарадзея»., дзе неўзабаве стаў адным з асноўных гульцоў. У лістападзе 2018 году на два гады падоўжыў кантракт з клюбам. Па заканчэньні сэзону 2020 году «Гарадзея» спыніла існаваньне, і паўабаронца пакінуў клюб. У чэрвені 2021 году далучыўся да інданэзійскага клюбу Пэрсыкабо-1973, які ачольваў беларускі трэнэр Ігар Крывушэнка. Замацаваўся ў стартавым складзе каманды. Застаўся ў клюбе пасьля звальненьня Крывушэнкі ў лістападзе 2021 году, а ў красавіку 2022 году ўсё ж такі сышоў з клюбу.

У ліпені 2022 году стаў футбалістам «Менску». Хутка трапіў у першую адзінаццатку. У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Менск». У сакавіку 2023 году далучыўся да табару «Слуцку». Паводле вынікаў сэзону 2023 году зь пяцьцю галамі быў найлепшым бамбардзірам каманды ў чэмпіянаце. У той час быў блізкі да таго, каб сысьці з каманды, бо кіраўніцтва не магло разьлічыцца з гульцом, але ў сьнежні 2023 году падоўжыў супрацу з клюбам. Улетку 2024 году таксама меліся чуткі аб мажлівым сыходзе футбаліста ў гарадзенскі «Нёман», але капітан застаўся ў камандзе да заканчэньня сэзону. Тым ня менш, у студзені 2025 году прыяднаўся да гарадзенцаў.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Латвіі: 2016, 2017
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2013, 2025
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2026

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Менску»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Сяргей Дубаенка

**Сяргей Дубаенка** ( 27 чэрвеня 1986 году) — беларускі футбаліст і трэнэр. Працуе трэнэрам у менскім клюбе «Юні Ікс Лабс».

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў менскай «Зорцы-БДУ», потым гуляў у розных клюбах, пераважна ў Першай лізе. З 2011 году бараніў колеры мазырскай «Славіі», якой дапамог прабіцца ў Найвышэйшую лігу. У сэзоне 2013 году зрэдку зьяўляўся ў асноўным складзе. Па заканчэньні сэзону, у якім «Славія» страціла месца ў Найвышэйшай лізе, пакінуў мазырскі клюб і завяршыў прафэсійную кар’еру.

У 2020 годзе далучыўся да другалігавай мар’інагорскай «Вікторыі». У 2021 годзе стаў таксама галоўным трэнэрам каманды. У пачатку 2024 году ўвайшоў у трэнэрскі штаб менскага «Юні Ікс Лабс».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Беларускія футбольныя трэнэры
Катэгорыя:Трэнэры ФК «Вікторыя» Мар’іна Горка
Ігар Лісіца

**Ігар Лісіца** ( 10 красавіка 1988 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец лідзкага футболу. У 2006—2008 гадах гуляў за гарадзенскі «Нёман». Пачынаючы з 2009 году выступаў за «Белшыну», дзе стаў адным з асноўных гульцоў. Звычайна выступаў на пазыцыі цэнтральнага або флянгавага паўабаронцы. У пачатку жніўня 2014 году пакінуў каманду, пасьля чаго падпісаў кантракт з гарадзенскім «Нёманам».  У «Нёмане» неўзабаве замацаваўся на пазыцыі правага паўабаронцы.

У лютым 2016 году перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт», дзе пазьней замацаваўся ў асноўным складзе. У ліпені 2016 году падпісаў кантракт зь «Віцебскам», дзе стаў асноўным левым абаронцам. У лютым 2017 году перайшоў у наваполацкі «Нафтан». У складзе «Нафтану» быў гульцом асноўнага складу ды выступаў у якасьці флянгавага абаронцы, аднак ня здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу. З студзеня 2018 году цягам двух месяцаў праходзіў прагляд у сталічных «Крумкачах», аднак на клюб была накладзеная забарона на рэгістрацыю новых гульцоў. У выніку ў сакавіку гулец падпісаў кантракт зь «Лідай», дзе замацаваўся ў асноўным складзе. У студзені 2019 году стаў гульцом жыткавіцкага ЮАС, аднак ужо ў сакавіку скасаваў пагадненьне з клюбам і зноў стаў гульцом «Ліды».

У студзені 2020 году паводле справе аб дамоўных матчах быў дыскваліфікаваны АБФФ на тры гады. Аднак, яшчэ ў лютым у складзе «Ліды» прымаў удзел у таварыскіх матчах. У ліпені 2020 году паводле вынікаў крымінальнай справы быў прысуджаны да 2 гадоў абмежаваньня волі.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Белшыны»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Артур Бомбель

**Артур Бомбель** (нарадзіўся 14 сьнежня 1992 году) — колішні беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец гарадзенскага футболу. У 2011 годзе дэбютаваў за асноўны склад «Нёмана». У сэзоне 2013 году пачаў часьцей зьяўляцца на полі, хоць звычайна толькі выходзіў на замену.

У красавіку 2014 году аддадзены «Нёманам» у арэнду «Лідзе». У канцы ліпеня 2014 году датэрмінова вярнуўся з арэнды ў «Нёман». У складзе «Нёмана» працягнуў гуляць за дубль, часам зьяўляючыся на полі ў асноўнай камандзе. Сэзон 2015 году распачаў у якасьці асноўнага нападніка гарадзенцаў. У матчы першага тура чэмпіянату (11 красавіка супраць менскага «Дынама») забіў свой першы гол у Найвышэйшай лізе (выніковы лік 1:1). З жніўня, аднак, страціў месца ў асноўным складзе. У студзені 2016 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам». У сэзоне 2016 году ўжо рэгулярна выступаў асноўным нападнікам гарадзенскага клюбу. У лютым 2017 году падпісаў новы кантракт з гарадзенцамі. У сэзоне 2017 году правёў толькі 5 матчаў за асноўную каманду ў чэмпіянаце, выступаючы пераважна за дубль, згуляўшы 20 матчаў з 11 галамі. Па заканчэньні сэзону пакінуў гарадзенскую каманду.

У лютым 2018 году далучыўся да «Ліды». У складзе каманды чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, а ў жніўні 2018 году атрымаў траўму, празь якую выбыў да канца сэзону. У сакавіку 2019 году пакінуў лідзкі клюб.

У студзені 2020 году быў дыскваліфікаваны на адзін год паводле справы аб дамоўных матчах.

### Міжнародная
Гуляў за юніёрскую і моладзевую зборныя Беларусі.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ліда»
Раскіданае гняздо (спэктакль, Рэспубліканскі тэатар беларускае драматургіі)

«**Раскіданае гняздо**» — спэктакль, пастаўлены рэжысэрам Аляксандрам Гарцуевым ў Рэспубліканскім тэатры беларускае драматургіі па аднайменнай п’есе Янкі Купалы да 100-годзьдзя напісаньня п’есы. Прэм’ера адбылася 6 красавіка 2013 году. Спэктакль стаў другой творчай спробай увасабленьня Аляксандрам Гарцуевым драматычнай задумы Янкі Купалы: першай была пастаноўка «Раскіданага гнязда» ў Гарадзенскім абласным драматычным тэатры.

## Акторы
* Ігар Сігоў, Валянцін Салаўёў — *Лявон*
* Людміла Сідаркевіч, Алена Баярава — *Марыля*
* Максім Брагінец, А.Новік — *Сымон*
* Вольга Скварцова, Натальля Халадовіч — *Зоська*
* Ільля Ясінскі, А.Курэнь — *Данілка*
* Сяргей Шымко, Максім Паніматчанка — *Старац*
* Зьміцер Давідовіч, Дзяніс Варанцоў — *Незнаёмы*
* Дзяніс Паршын, Аляксандар Марчанка — *Паніч*
* Мікалай Стонька, Зьміцер Цяслоўскі — *Дворныя людзі*

## Творчая задума

Ва ўласьцівай яму манэры Аляксандар Гарцуеў прапануе глядачу сьмелы погляд на клясычны драматычны твор Купалы і ў чымсьці выводзіць яго па-за часовую прастору, калі дакладна нават не зразумела, у які час адбываецца дзея.

## Водгукі
Падкрэсьлена асучасьненае прачытаньне клясычнага твору Аляксандрам Гарцуевым было неадназначна сустрэта крытыкамі. Адныя ўспрынялі пастаноўку як моцную і бясспрэчны посьпех.

Іншыя крытыкі адчулі, што ўхіл у бок нязвычайнасьці трактоўкі п’есы — перш за ўсё яе вонкавага раду — прывёў да пэўных зьмястоўных мастацкіх стратаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка спэктаклю на сайце Рэспубліканскага тэатру беларускае драматургіі
* «Раскіданае гняздо»: не дараслі мы? / М. Казлоўская на сайце [[Наша Ніва|«Наша Ніва»] ]
* На разрыў аорты / М. Коктыш на сайце [[Народная Воля|«Народная Воля»] ]
* Тэатр: Хто і чаму раскідаў гняздо? / Дз. Марціновіч на сайце [грамадзкай культурніцкай кампаніі «[Будзьма беларусамі!]»]
* «Раскіданае гняздо» на сайце afisha.tut.by

Катэгорыя:Беларускія спэктаклі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2013 годзе
Катэгорыя:Спэктаклі на беларускай мове
Уладзімер Мароз

**Уладзімер Мароз** (нарадзіўся 4 верасьня 1986 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў кар’еру ў жодзінскім «Тарпэда», пасьля гуляў у розных клюбах. У 2007—2008 выступаў ва Ўкраіне за дубль запарожскага «Мэталюргу».

У студзені 2012 году далучыўся да магілёўскага «Дняпра». У якасьці гульца першага складу дапамог клюбу перамагчы ў Першай лізе 2012 году. На наступны год таксама нярэдка зьяўляўся ў пачатковым складзе, пераважна на пазыцыі левага абаронцы. Сэзон 2014 году, аднак, амаль цалкам прапусьціў праз траўмы. У сьнежні 2014 году пакінуў «Дняпро» па заканчэньні кантракту і завяршыў кар’еру.

### Міжнародная
За два гады з 2005 па 2006 згуляў паўтара дзясятка матчаў у складзе моладзевай зборнай Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жодзіне
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда-БелАЗ» Жодзін
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Віцебск»
Аляксей Казлоў

**Аляксей Казлоў** ( 11 ліпеня 1989 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца. Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2012 году.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай школы «Менску». З 2008 году гуляў за жодзінскае «Тарпэда». Зь цягам часу замацаваўся на пазыцыі флянгавага абаронцы. У сэзоне 2013 году быў выцесьнены адтуль Аляксеем Панкаўцом і Анры Хагушам і пачаў гуляць на флянгу паўабароны. У студзені 2014 году перайшоў у бабруйскую «Белшыну», дзе замацаваўся ў асноўным складзе. Звычайна гуляў на пазыцыі левага абаронцы, часам выкарыстоўваўся як правы абаронца ці левы паўабаронца. Па заканчэньні сэзону 2014 году меў намер пакінуць Бабруйск. У студзені 2015 году праходзіў прагляд у казаскім клюбе «Жэтысу», аднак беспасьпяхова. У выніку ў лютым вярнуўся ў «Белшыну» і пачаў у клюбе сэзон 2015 году, у якім заставаўся асноўным абаронцам каманды, але ў чэрвені не гуляў праз пашкоджаньне.

З студзеня 2016 году знаходзіўся на праглядзе ў менскім «Дынама», зь якім у лютым склаў працоўную ўгоду. У складзе дынамаўцаў, аднак, амаль не гуляў, прапусьціўшы большую частку сэзону 2016 году з-за траўмы. У сьнежні 2016 году па заканчэньні кантракту пакінуў сталічны клюб. У студзені 2017 году перайшоў у наваполацкі «Нафтан». Пачынаў сэзон у якасьці асноўнага гульца каманды, выступаючы ў якасьці левага або правага абаронцы, у другой палове сэзону праз траўмы пачаў радзей зьяўляцца на полі. Па заканчэньні сэзону пакінуў «Нафтан» і ў пачатку 2018 году далучыўся да «Воршы», якую пакінуў у жніўні таго ж году.

У ліпені 2020 году паводле вынікаў крымінальнай справы аб дамоўных матчах быў прысуджаны да 2 гадоў калёніі ўзмоцненага рэжыму.

### Міжнародная
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі. Гулец алімпійскай зборнай Беларусі на Алімпіядзе 2012 году, дзе згуляў ува ўсіх трох матчах каманды на турніры.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Беларускія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Дзьмітры Ігнаценка (1988)

**Дзьмітры Ігнаценка** ( 24 кастрычніка 1988 году, Магілёў, БССР) — беларускі футбаліст, паўабаронца клюбу «Сэрвалюкс-Агра».

## Кар’ера
Выхаванец магілёўскага «Дняпро», гуляў за дубль клюбу, а ў сэзоне 2007 году зьяўляўся і ў асноўным складзе. Сэзон 2008 году правёў у арэндзе ў шклоўскім «Спартаку», пасьля чаго апынуўся на Далёкім Усходе ў складзе каманды другога дывізіёну Расеі «Сахалін».

У 2010 годзе вярнуўся ў Беларусь, дзе выступаў за шклоўскі «Спартак» і «Смаргонь» у першай лізе. У 2012 годзе стаў гульцом мікашэвіцкага «Граніту», у складзе якога правёў пасьпяховы сэзон, запісаўшы на свой рахунак 8 забітых мячоў.

У сьнежні 2012 году падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ», стаўшы такім чынам першым набыцьцём аўтазаводцаў у міжсэзоньні. Але пазьней жодзінскі клюб умацаваўся іншымі гульцамі, і Дзьмітры пачаў сэзон 2013 году на лаўцы запасных. У выніку толькі аднойчы выйшаў на поле 8 красавіка 2013 году ў самым канцы сустрэчы з «Дняпром», а ўжо 19 красавіка таго ж году быў аддадзены ў арэнду «Граніту» да канца сэзону 2013 году.

У студзені 2014 году, пакінуўшы «Тарпэда-БелАЗ», падпісаў кантракт з дэбютантам вышэйшай лігі «Слуцкам», але ўжо празь месяц кантракт са случанамі быў разарваны. У выніку ў сакавіку 2014 году чарговы раз далучыўся да «Граніту», падпісаўшы паўнавартасны кантракт. Дапамог «Граніту» перамагчы ў першай лізе 2014 году, а сам з 14 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. У лютым 2015 году падоўжыў кантракт зь мікашэвіцкім клюбам.

У ліпені 2016 году перайшоў у «Гарадзею». У студзені 2019 году падпісаў кантракт з салігорскім «Шахцёрам». У ліпені 2019 году перайшоў у магілёўскі «Дняпро».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на transfermarkt.de

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мачакаменная хвароба

**Мачакаменная хвароба** — утварэньне аксалатных, уратных і фасфатных камянёў у органах , а менавіта ў нырках, , мачавіку і мачаспуску, што парушае рух брулёў і вядзе да запаленьня адпаведных органаў. У Беларусі да 40% ложкаў ва ўралягічных стацыянарах займаюць хворыя на камяні і іх ускладненьні. У Японіі, Ісьляндыі і Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі мачакаменная хвароба амаль не сустракаецца.

## Папярэджаньне
Разьвіцьцё хваробы папярэджвае кіпячэньне вады дзеля зьмяншэньня ўтрыманьня вапня, выкарыстаньне ў якасьці мачагоннага пітва гарбаты, журавінавага морсу і яблычнага соку, таксама ўжыцьцё кавуноў, дыняў, вінаграду, яблыкаў і брусьніцаў.

## Чыньнікі
Хваробе спрыяе , схільнасьць да малочных вырабаў пры гастрыце і язьве страўніка, піцьцё багатай на вапень сырой вады, сьпякотнае надвор'е, хваробы   і тонкай кішкі, падагра.

## Праявы
Хвароба суправаджаецца , ,  жывата і разладам мачаспусканьня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Захворваньні нырак
Катэгорыя:Востры боль
Дзяніс Яхно

**Дзяніс Яхно** ( 20 лістапада 1992 году, Гомель) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лясгасу».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец «Гомля». Гуляў за моладзевую каманду, потым пачаў выступаць за дубль. У сэзоне 2010 году ў Першай лізе згуляў чатыры матчы за асноўную каманду (выходзіў на замену) і яшчэ адзін матч у Кубку Беларусі (у выніку выйграў гэты трафэй). У сэзоне 2013 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, але ў ліпені 2013 году атрымаў траўму і выбыў да канца сэзону.

У лютым 2014 году быў аддадзены ў арэнду ў «Гарадзею». У ліпені 2014 году пакінуў гэты клюб і неўзабаве стаў гульцом «Гомельчыгунтранса». У стане «чыгуначнікаў» трывала гуляў у першым складзе. У сьнежні 2014 году, па заканчэньні тэрміну арэнды, вярнуўся ў «Гомель». Значную частку сэзону 2015 году прапусьціў праз траўму, у чэмпіянаце згуляў усяго ў 6 матчах. У сэзоне 2016 году, калі каманда гуляла ў Першай лізе, зноў доўгі час не гуляў праз траўмы. Толькі ў канцы сэзону пачаў зьяўляцца на полі. У пачатку 2017 году пакінуў каманду.

У жніўні 2017 году стаў гульцом «Асіпавічаў». У студзені 2018 году пачаў трэнавацца з рэчыцкім «Спадарожнікам» і ў сакавіку афіцыйна стаў гульцом клюбу. У студзені 2019 году перайшоў у гомельскі «Лякаматыў», аднак ня быў заяўлены на сэзон 2019 году. У пачатку 2020 году далучыўся да шацілавіцкага «Хіміка», дзе трывала выступаў у асноўным складзе. У красавіку 2021 году стаў гульцом гомельскага «Паперпрама», але пакінуў каманду ў сакавіку 2022 году і неўзабаве далучыўся да гомельскага «Лясгаса».

### Міжнародная
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі на Кубку Садружнасьці ў 2012 годзе ў Санкт-Пецярбургу, дзе згуляў усе 6 матчаў. 10 верасьня 2012 году браў удзел у адборачным матчы моладзевага чэмпіянату Эўропы 2013 году супраць зборнай Сан-Марына.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Гомелю»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Leniwiec

«**Leniwiec**» () — панк-рокавы гурт зь Яленяй Гуры. Каманда стварае антырасісцкія песьні ў гумарыстычным кантэксьце. Праз шэсьць гадоў пасьля заснаваньня Leniwiec запісаў свой ​​дэбютны альбом.

## Дыскаграфія
* *[[Z tarczą lub na tarczy]]* (2001)
* *[[Uprzedzenia]]* (2003)
* *[[Crazy Bros – Houba hraje Leniwiec / Leniwiec gra Houbę]]* (2004)
* *[[Reklamy na Niebie]]* (2008)
* *[[Droga]]* (2011)

Катэгорыя:Польскія панк-рок-гурты
Катэгорыя:Яленя Гура
Альборз

**Альборз** () — астан у Іране. Быў створаны 23 ліпеня 2010 году пасьля рашэньня мачлісу. Утвораны шляхам выдзяленьня часткі астану Тэгеран. Ён стаў трыццаць першым астанам у Іране. Знаходзіцца на паўночным захадзе ад Тэгерану, каля гары Эльбурс. Плошча — 5833 квадратныя кілямэтры, насельніцтва — 1 375 450 чалавек. Сталіца — места Кэрэч.
Міхал Валадыёўскі

**Ежы Міхал Валадыёўскі** () герба Корчак — галоўны пэрсанаж усёй трылёгіі Генрыка Сянкевіча, а ў рамане «Пан Валадыёўскі» адыгрывае ключавую ролю ў сюжэтнай лініі. Ягоным прататыпам быў польскі палкоўнік з ўкраінскага шляхецкага роду Валадыёўскі Юрый.

З-за нізкага росту атрымаў мянушку* Малы Рыцар*.

У фільмах Валадыёўскага сыгралі:
* Тадэвуш Ламніцкі (*[[Пан Валадыёўскі (фільм)|Пан Валадыёўскі ]]*, сэрыял *[[Прыгоды пана Міхала]]*, *[[Патоп (фільм)|Патоп]]*)
* Зьбігнеў Замахоўскі (*[[Агнём і мячом (фільм)|Агнём і мячом]]*).

Катэгорыя:Трылёгія Сянкевіча
Дыярэя

**Дыярэ́я**, таксама **ля́ксы** (ад &nbsp;— «праз» + «цекчы»; ) —  і страта соляў праз шматразовае вадзяністае . Вядзе да зьнясіленьня і малакроўя. Уяўляе сьмяротную пагрозу праз парушэньне водна-салявога абмену і водна- балянсу, што ўплывае на працу сэрца і цэнтральнай нэрвовай сыстэмы.

## Папярэджаньне
Узьнікненьне хваробы прадухіляюць праз мыцьцё рук перад ядой і пасьля наведваньня прыбіральні, ужыцьцё толькі гатаванай і бутыляванай пітной вады замест вады з крана, мыцьцё садавіны і гародніны, пазьбяганьне прыёму сапсаванай ежы, ужыцьцё толькі зваранай і ачышчанай ежы.

## Чыньнікі
Хваробу выклікае заражэньне кішэчніка бактэрыяй і вірусам, , брудныя рукі пасьля наведваньня прыбіральні і перад прыгатаваньнем ежы, ужыцьцё пераважна грубай расьліннай ежы, харчовая алергія, атручаньне, нэўроз, хваляваньне і страх.

## Праявы
Хвароба выяўляецца праз частае вадкае спаражненьне, боль у жываце, мэтэарызм,  і ваніты.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кішачныя інфэкцыйныя захворваньні
Катэгорыя:Захворваньні, што перадаюцца водным шляхам
Катэгорыя:Санітарыя
Катэгорыя:Дэфэкацыя
Катэгорыя:Захворваньні кішачніку
Катэгорыя:Разлады, якія дыягнастуюцца аналізам калу
Катэгорыя:Гастраэнтэралягічныя сымптомы
Арцём Цяплоў

**Арцём Цяплоў** ( 14 студзеня 1992 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец наваполацкага футболу. З 2011 году пачаў трапляць у асноўны склад «Нафтану». У сэзонах 2012—2013 гадоў праз траўму страціў месца ў асноўным складзе і звычайна выступаў за дубль, тым ня менш здолеў забіць 3 галы за асноўную каманду.

Сэзон 2014 году распачаў на лаўцы запасных, а пазьней стаў часам зьяўляцца ў асноўным складзе, звычайна на пазыцыі левага абаронцы або паўабаронцы. Толькі ў сэзоне 2016 году канчаткова замацаваўся ў асноўным складзе. У сэзоне 2017 году выступаў часьцей на пазыцыі левага паўабаронцы. Застаўся ў «Нафтане» і ў сэзоне 2018 году, калі каманда выбыла ў Першую лігу. У сакавіку 2019 году падпісаў кантракт з клюбам «Смаргонь». У кастрычніку 2019 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў смаргонскі клюб.

У студзені 2020 году быў дыскваліфікаваны на год згодна з выракам у справе аб дагаварных матчах.  У ліпені 2020 году паводле вынікаў крымінальнай справы быў прысуджаны да 2 гадоў выпраўленчых работ.

### Міжнародная
Гуляў за зборную Беларусі (да 20 гадоў) на Кубку Садружнасьці ў пачатку 2012 году ў Санкт-Пецярбургу. Быў прызнаны найлепшым абаронцам гэтага турніру. Пазьней выступаў за моладзевую зборную ў таварыскіх матчах.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мікраскоп (сузор’е)

**Мікраско́п** () — невялікае сузор’е ў паўднёвай частцы зорнага неба, створанае ў XVIII стагодзьдзі францускім астраномам Нікаля Люі дэ Лякайлем. Сузор’е было названа такім чынам з-за яго падабенства зь мікраскопам узору XVIII стагодзьдзя. Сузор’е ня мае яскравых зорак, пагатоў іх не пабачыш па-за тропікамі паўночнага паўшар’я.


Катэгорыя:Сузор’і
Катэгорыя:Паўднёвыя сузор’і
790-я да н. э.

## Асноўныя падзеі
* 797 да н. э. — Ардыс I стаў каралём Лідыі

-001210
Катэгорыя:VIII стагодзьдзе да н. э.
Ісламская кансультацыйная рада

**Ісламская кансультацыйная рада** (мэджліс;  — *Мэджлісэ шурае ісламі*) — аднапалатны парлямэнт Ірану. Складаецца з 290 дэпутатаў (да 18 лютага 2000 году — з 270 чалавек). Апошнія выбары былі праведзены ў лютым 2016 году. Першае пасьля выбараў паседжаньне прайшло 28 траўня 2016 году.

Пасьля ісламскага перавароту ў 1979 годзе мэджліс — дзьвюхпалатная заканадаўчая ўстанова (складалася з Сэнату й Мэджлісу) была разагнаная. Замест Сэнату й Мэджлісу была ўтвораная Ісламская кансультацыйная рада. З 1979 году старшынямі Ісламскай кансультацыйнай рады былі Алі Хашэмі Рафсанджані з 1980 году па 1989 год. Затым быў Мэхдзі Карубі з 1989 году па 1992 год, Алі Акбар Натэгнуры з 1992 па 2000 гады, Мэхдзі Карубі з 2000 па 2004 год, Галямалі Хадададэль з 2004 па 2008 год і з 2008 па сёньняшні дзень старшынюе — Алі Ларыджані. Дэпутаты абіраюцца шляхам простых выбараў на 4 гады. Усе кандыдаты павінны быць зацьверджаныя Радаю старажоў шарыяту. Мэджліс ухваляе законапраекты, міжнародныя дагаворы, скарбовыя расходы дзяржавы. Пасьля выбараў у мэджліс 9-га скліканьня (пасьля ісламскага перавароту 1979 году) 63,5 % паслоў паходзілі з кансэрватыўных партыяў, 26,2 % — з рэфармісцкіх партыяў, 6,2% — рэлігійныя меншасьці.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт мэджлісу

Катэгорыя:Іранская палітыка
Іран
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1906 годзе
Герб Злучаных Штатаў Амэрыкі

**Вялікая [[пячатка]] ЗША** () — выкарыстоўваецца, каб пацьвердзіць сапраўднасьць дакумэнтаў, выпушчаных урадам Злучаных Штатаў Амэрыкі.

## Пярэдні бок
На пярэднім баку пячаткі намаляваны белагаловы арлан, які зьяўляецца нацыянальным сымбалям ЗША. У адной лапе ён трымае 13 стрэл, у другой — аліўкавую галіну, сымбалізуючы, што Злучаныя Штаты Амэрыкі «жадаюць міру, але заўсёды гатовыя да вайны». Аліўкавая галіна традыцыйна намаляваная з 13 лісткамі і 13 аліўкамі. Галава арла зьвернутая ў бок аліўкавай галіны, што азначае большую перавагу міру, а не вайне. У дзюбе арол трымае скрутак з надпісам на лацінскай «E Pluribus Unum», што перакладаецца як «са шматлікіх — адзін». Над галавой арла разьмешчаны 13 зорак у блакітным воблаку. Зоркі разьмешчаныя ў шэрагах 1-4-3-4-1, фармуючы шасьціканцовую зорку. На грудзях ў арла шчыт з 13 чырвонымі і белымі палосамі і 50 зоркамі на сінім фоне.

## Зваротны бок
На зваротным боку пячаткі намаляваная няскончаная піраміда, вяршыню якой вянчае вока ў трыкутніку. Піраміда складаецца з трынаццаці ўзроўняў, традыцыйна сымбалізуючы 13 штатаў, якія першапачаткова ўваходзілі ў склад ЗША — Масачусэтс, Канэктыкут, Род-Айлэнд, Нью-Гэмпшыр, Нью-Ёрк, Нью-Джэрзі, Пэнсыльванію, Дэлавэр, Вірджынію, Мэрылэнд, Паўночную Караліну, Паўднёвую Караліну, Джорджыю. На першым узроўні нанесеная дата 1776 рымскімі лічбамі — MDCCLXXVI. Вока на вяршыні піраміды азначае «Вока Провіды». Надпіс «Annuit C?ptis» азначае «яно добразычлівае да нашых пачынаньняў». Фраза, разьмешчаная на скрутку пад пірамідай, абвяшчае «Novus Ordo Seclorum» — «Новы парадак навекі».

Катэгорыя:ЗША
ЗША
Сьцяг Злучаных Штатаў Амэрыкі

**Дзяржаўны сьцяг [[ЗША]]**, вядомы таксама як **Зорна-паласаты сьцяг** () — афіцыйны дзяржаўны сымбаль ЗША (нараўне зь Вялікай пячаткай і гімнам).

Уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча зь сямю чырвонымі і шасьцю белымі гарызантальнымі палосамі, якія чаргуюцца. У кантоне цёмна-сіняга колеру — 50 пяціканцовых зорак белага колеру. 13 палос — 13 калёніяў, якія ўтварылі незалежную дзяржаву (Нью-Гэмпшыр, Масачусэтс, Род-Айлэнд, Канэктыкут, Дэлавэр, Мэрылэнд, Вірджынія, Паўночная Караліна, Паўднёвая Караліна, Джорджыя, Нью-Ёрк, Нью-Джэрзі, Пэнсыльванія). Сіні прамавугольнік зь левага боку сымбалізуе Зьвяз. Колькасьць зорак у сінім полі адпавядае ліку штатаў (у цяперашні час іх 50). Чырвоны колер увасабляе цягавітасьць і доблесьць; цёмна-сіні — стараннасьць, справядлівасьць, пільнасьць; белы — нявіннасьць і чысьціню. Суадносіны шырыні сьцяга да яго даўжыні 10:19.

Сьцяг мяняўся зь цягам часу ў залежнасьці ад колькасьці штатаў, якія складалі Зьвяз. Новая зорка дадаецца да сьцяга 4 ліпеня пасьля ўваходжаньня ў зьвяз новага штату. Колькасьць палос застаецца нязьменнай; адзінае выключэньне — сьцяг 1795—1818 гг., калі разам зь дзьвюма зоркамі былі дададзеныя яшчэ і 2 паласы (пазьней прыбраныя).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:ЗША
ЗША
Троцкае княства

**Тро́цкае кня́ства** — удзельнае княства ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, якое існавала ў XIV — пачатку XV стагодзьдзя.

## Гісторыя
Пасьля сьмерці вялікага князя літоўскага Гедзіміна ягоныя сыны — Альгерд і Кейстут — дамовіліся падзяліць паміж сабой уладу ў Літве. Альгерд стаў Вялікім князем, кіраўніком Вільняй і Ўсходняй Аўкштотай. Кейстут атрымаў заходнія вобласьці (сучасныя Заходняя Летува, Заходняя Беларусь і Падляшша), якія дзяліліся на Жамойць і іншыя землі, атрымаўшыя статус Троцкага княства са сталіцай у літоўскай крэпасьці Трокі).

У 1382 годзе падчас рамадзянскай вайны ў Вялікім Княстве Літоўскім 1381—1384 гадоў Кейстут, быўшы ўжо Вялікім князем, быў схоплены сваім пляменьнікам Ягайлам і зьняволены ў вязьніцы ў Крэўскім замку, дзе загінуў пры смутных акалічнасьцях (верагодна, быў задушаны). Троцкім князем стаў Скіргайла — брат новага Вялікага князя Ягайлы . Сын Кейстута Вітаўт, жадаючы вярнуць бацькаўскія землі, распачаў другую грамадзянскую вайну. Барацьба скончылася складзеньнем Востраўскага пагадненьня, па якім Вітаўт атрымліваў Жамойць, Троцкае княства і станавіўся Вялікім князем літоўскім як васал караля польскага.

2 кастрычніка 1413 году па ўмовах Гарадзельскай уніі Княства ператваралася ў Троцкае ваяводзтва, якім з гэтага часу кіравалі ваяводы, прызначаныя Вялікім князем.

## Тэрыторыя

Прыкладныя межы княства выглядалі наступным чынам: ад мяжы з Лівоніяй на поўначы да гораду Кобрынін у Мазовіі на поўдні, і ад мяжы з Жамойцю і Польшчай на захадзе да віленскіх земляў на ўсходзе. У склад княства ўваходзілі такія гарады, як Коўна, Горадня, Наваградак.

## Сьпіс князёў

## Глядзіце таксама
* Троцкае ваяводзтва

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Trakų kunigaikštystė. Mažoji lietuviškoji tarybinė enciklopedija, T. 3 (R-Ž). Vilnius, Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1971, 566 psl.
* Trakų kunigaikštystė. Tarybų Lietuvos enciklopedija, T. 4 (Simno-Žvorūnė). — Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1988.

Катэгорыя:Удзельныя княствы ў складзе Вялікага Княства Літоўскага
Курлоўскі расстрэл

**Курло́ўскі расстрэ́л 1905 г.** — расстрэл царскімі войскамі й паліцыяй мітынгу ў Менску  году. У гэты дзень па горадзе пачалі распаўсюджвацца чуткі пра Маніфэст 17 кастрычніка, які абвясьціў у краіне дэмакратычныя свабоды, даваў заканадаўчыя паўнамоцтвы Дзяржаўнай думе, але захаваў у Расеі манархію. Жыхары выходзілі на вуліцу. Натоўпы людзей ператвараліся ў мітынгі й дэманстрацыі, удзельнікі якіх з чырвонымі сьцягамі й рэвалюцыйнымі песьнямі накіроўваліся да Віленскага вакзалу Лібава-Роменскай чыгункі (цяпер вакзал Менск-Пасажырскі). А 11-й гадзіне пачаўся мітынг. Па патрабаваньні яго ўдзельнікаў губэрнатар Павал Курлоў вызваліў палітвязьняў. Да 16 гадзінаў на плошчы перад вакзалам сабралася каля 20 тыс. чалавек. На ўзвышэньні, дзе выступалі прамоўцы як сымбаль свабоды стаяла жанчына з чырвоным сьцягам. Каб разагнаць мітынг, жандарскі палкоўнік Вільдэмар-Клопман са згоды Курлова распарадзіўся адкрыць стральбу па яго ўдзельніках. Ахвярамі сталі каля 100 чалавек, каля 300 чалавек былі параненыы. У адказ на гэта злачынства Менская арганізацыя РСДРП зьвярнулася да жыхароў гораду з адозвай, у якой патрабавала: неадкладна адхіліць ад пасады й аддаць пад суд губэрнатара Курлова й інш. асобаў, вінаватых у расстрэле, распусьціць паліцыю, выдаліць з гораду казакоў, забясьпечыць сем’і ахвяраў за кошт дзяржавы, адміністрацыі горада ўзброеным сілам ня ўмешвацца ў сходы грамадзянаў. Менскі кааліцыйны савет у знак пратэсту ўзнавіў усеагульную стачку, якая працягвалася да  году.
Абурэньне жорсткай расправай над удзельнікамі мітынгу ў Менску было настолькі вялікае, што ўлады вымушаны былі адклікаць Курлова ў Пецярбург і пачаць афіцыйнае расьследаваньне. Аднак злачынцаў да адказнасьці не прыцягнулі. Курлоў не прызнаў сваёй віны ў падзеях 18 (31 паводле н. с.) кастрычніка 1905 году й пераклаў яе на вайсковае камандаваньне.

## Літаратура
* Всероссийская политическая стачка в октябре 1905 г. Ч. 1. М.;.Л, 1955.
* Курлов, П. Г. Гибель императорской России М., 1991;
* Нарысы гісторыі Беларусі Ч. 1. Мн., 1994;
* Революционное движение в Белоруссии 1905—1907 гг. : Док и материалы. Мн., 1955.

## Вонкавыя спасылкі
* Курлоўскі расстрэл  // Беларуская чыгунка
* Уладзімер Пічэта. Курлоўскі расстрэл у Менску 

Катэгорыя:Гісторыя Менску
Катэгорыя:Падзеі 31 кастрычніка
Катэгорыя:Падзеі 1905 году
780-я да н. э.

## Асноўныя падзеі
* 783 да н. э. — Салманасар IV стаў каралём Асырыі

-001220
Катэгорыя:VIII стагодзьдзе да н. э.
Талінскае сьпеўнае поле

**Та́лінскае сьпе́ўнае по́ле** () — адкрытая канцэртная пляцоўка ў Таліне (Эстонія), збудаваная да Сьпеўнага фэсту 1959 року. Штопяцьгод тут ладзіцца Ўсеэстонскае сьвята песьні.

Сьпеўнае поле Таліну абсталяванае ўнікальнай Сьпеўнаю сцэнай і месцамі для гледачоў. Паводле пляну сцэна можа зьмясьціць 15 тысячаў выканаўцаў, хоць мажлівы й іншы варыянт: гледачы знаходзяцца на сцэне, а выступы адбываюцца перад ёю.

У чэрвені — верасьні 1988 року на Сьпеўным полі Таліну адбыліся масавыя мерапрыемствы, якія ўвайшлі ў гісторыю пад назваю «Сьпяваючая рэвалюцыя», на апошнім зь якіх — музычна-палітычным фэсьце «Песьня Эстоніі» 11 верасьня 1988, які сабраў блізу 300 000 эстонцаў, то бок каля траціны ўсяго эстонскага народу, — упершыню быў публічна агучаны заклік да незалежнасьці.

З пачатку 1990-х на сьпеўным полі ладзяцца рок-фэсты і выступы сусьветных поп-зорак.

## Глядзіце таксама
* Балтыйскае сьвята песьні і танцу
* Сьпеўнае поле

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Будынкі і збудаваньні Таліну
Сьпеўнае поле
Узнагароды Латвіі

Сьпіс **[[Латвійская рэспубліка|латвійскіх]] [[ордэн]]аў і [[Узнагарода|ўзнагародаў]]**.

## Дзяржаўныя ўзнагароды

### Ордэны
* Ордэн Лачплэсіса — устаноўлены ў 1919 року, скасаваны ў 1940, адноўлены ў 1994.
* Ордэн Трох зорак — устаноўлены ў 1924 року, адноўлены ў 1994.
* Ордэн Вэстэрса — устаноўлены ў 1938 року, адноўлены ў 2004.
* Крыж Прызнаньня — устаноўлены ў 1710 року, адноўлены ў 1938, паўторна адноўлены ў 2004.

### Знакі адрозьненьня
* Ганаровы знак адрозьненьня ордэна Трох зорак
* Ганаровы знак адрозьненьня ордэна Вэстэрса
* Ганаровы знак адрозьненьня крыжа Прызнаньня

### Мэдалі
* Памятны мэдаль Удзельніка барыкадаў 1991 году
* Памятны мэдаль у гонар 10-й гадавіны вызваленчых бітваў у Латвійскай Рэспубліцы

### Іншыя
* Узнагарода Айчыны
* Знак адрозьненьня «За плённую працу»
* Памятны знак Вызвольнай вайны Латвіі (1918—1920)

## Ведамасныя ўзнагароды

### Дзяржаўная статыстычная ўправа
* Знак адрозьненьня Дзяржаўнай статыстычнай управы
* Знак адрозьненьня IV перапісу насельніцтва

### Арганізацыя айзсаргаў
* Крыж Заслуг
* Мэдаль «За руплівасьць»

### Арганізацыя «Латвійскія ястрабы»
* Знак Заслуг

### Таварыства абароны Латвіі
* Знак адрозьненьня Таварыства абароны Латвіі

### Латвійскі Чырвоны крыж
* Ганаровы крыж Латвійскага Чырвонага крыжа
* Знак адрозьненьня Латвійскага Чырвонага крыжа
* Знак удзячнасьці Латвійскага Чырвонага крыжа
* Ганаровы пазнамок Латвійскага Чырвонага крыжа

### Таварыства барацьбы з сухотамі
* Знак адрозьненьня Таварыства барацьбы з сухотамі

### Латвійскі жаночы дапаможны корпус
* Ганаровы знак Латвійскага жаночага дапаможнага корпусу

### Зьвяз пажарных Латвіі
* Знак «За руплівасьць»
* Знак адрозьненьня «За ўратаваньне людзей ад агню й іншых небясьпекаў»
* Знак адрозьненьня «За выбітныя заслугі ў проціпажарнай справе»
* Знак Зьвязу пажарных дзяржаваў Балтыі

### Латвійскае таварыства ўратаваньня на вадзе
* Мэдаль Латвійскага таварыства ўратаваньня на вадзе

### Арганізацыя скаўтаў
* Ордэн Шэрага ваўка
* Ордэн Белай ліліі
* Знак падзякі «Сонейка»
* Знак падзякі «Свастыка»
* Мэдаль «За ўратаваньне жыцьця»
* Мэдаль «За сьмеласьць»

### Арганізацыя гайд
* Ганаровы знак «Бурштынавая сакта»

## Літаратура
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Закон пра дзяржаўныя ўзнагароды 
* Папраўкі да Закону пра дзяржаўныя ўзнагароды 
* Дзяржаўныя ўзнагароды на бачыне прэзыдэнта Латвіі
* Фотагалерэя дзяржаўных узнагародаў Латвіі 


Латвія
770-я да н. э.

## Асноўныя падзеі
* 773 да н. э. — Ашур-дан III стаў каралём Асырыі

-001230
Катэгорыя:VIII стагодзьдзе да н. э.
Беларуска-расійскі слоўнік Байкова і Некрашэвіча

**«Беларуска-расійскі слоўнік» Байкова і Некрашэвіча** — беларуска-расейскі слоўнік, падрыхтаваны пад рэдакцыяй Міколы Байкова і Сьцяпана Некрашэвіча і выпушчаны Дзяржаўным выдавецтвам Беларусі ў Менску ў 1926 годзе. Меў 356+IV старонак, каштаваў 2 рублі.

## Гісторыя
Слоўнік быў падрыхтаваны згодна з заданьнем Інбелкульту ўсяго за 4 месяцы і быў аддадзены ў друк у 1925, але не выходзіў з друку да пачатку 1927. Пасьля масавых рэпрэсіяў у беларускім навуковым асяродзьдзі (1929—1931) карыстацца слоўнікам, як і іншымі працамі «ворагаў народа», было забаронена, кнігі былі перададзеныя ў бібліятэчныя спэцфонды.

У 1993 годзе слоўнік перавыдадзены факсымільным спосабам выдавецтвам «Народная асьвета» (сэрыя «Беларуская мова: гісторыя і сучаснасьць»).

## Апісаньне
Слоўнік утрымліваў больш за 20 тыс. словаў, большую частку зь якіх складалі словы агульнага ўжываньня, значна меншую — навуковыя тэрміны, прафэсіяналізмы, некаторыя ўласныя беларускія імёны, назвы беларускіх гарадоў і рэк, устойлівыя спалучэньні словаў. Рэестравыя беларускія словы забясьпечаныя асобнымі граматычнымі і стылістычнымі пазнакамі. Прыкладаў ужываньня няма, бо аўтары жадалі скараціць аб’ём слоўніка.

Па выпуску слоўніка адзначалася, што слоўнік няпоўны, ня мае некаторых вельмі патрэбных словаў (г. зн., складзены без належнага іх выбару), утрымлівае штучныя словы, русізмы, палянізмы; шмат якія беларускія словы патлумачаны няправільна або недакладна. Слоўнік складзены без належнай крытыкі (напрыклад, неапраўдана ўведзена нелітаратурная лексыка). Агульнай ацэнкай Я. Лёсіка была парада «адносіцца да слоўніка з асьцярожнасьцю» і канстатацыя таго, што слоўнік Насовіча надалей заставаўся недасягнёнай тады велічынёй.

## Глядзіце таксама
* Расійска-беларускі слоўнік Байкова і Некрашэвіча

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Он-лайн-вэрсія слоўніка

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Слоўнікі расейскай мовы
Катэгорыя:Кнігі 1926 году
Правілы дарожнага руху

**Правілы дарожнага руху** (скарочана: ПДР) — збор правілаў, якія рэгулююць абавязкі ўдзельнікаў дарожнага руху (кіроўцаў транспартных сродкаў, пасажыраў, пешаходаў і г. д.), а таксама тэхнічныя патрабаваньні, што прад’яўляюцца да транспартных сродкаў для забесьпячэньня бясьпекі дарожнага руху.

## Глядзіце таксама
* П’янае кіраваньне

## Вонкавыя спасылкі
* Правілы дарожнага руху Беларусі на беларускай мове
Дарожна-транспартнае здарэньне

**Дарожна-транспартнае здарэньне** (ДТЗ) — здарэньне, якое адбылося падчас руху транспартнага сродку, у выніку якога загінулі або былі параненыя людзі, альбо была нанесеная шкода маёмасьці фізычных ці юрыдычных асобаў. Паводле статыстыкі ў ДТЗ гіне больш людзей, чым на войнах. У 2012 годзе ва ўсім сьвеце ў ДТЗ загінулі 1,24 млн чалавек, зь іх 270 тыс. (22%) пешаходаў.

## Беларусь
У 2012 годзе на дарогах Беларусі адбыліся 5146 улічаных ДТЗ, у якіх 1032 чалавекі загінулі, 5527 атрымалі траўмы. Першае месца сярод прычынаў ДТЗ займае перавышэньне бясьпечнай хуткасьці, праз што адбылося кожнае шостае здарэньне (821 ДТЗ). Сутыкненьні аўтамабіляў на хуткасьці да 50 км/гадз наносяць адносна лёгкія траўмы пасажырам і кіроўцам, але ўжо пры хуткасьці 80 км/гадз пераважаюць траўмы са сьмяротным канцом. Сутыкненьне ж на хуткасьці 100 км/гадз не дае ніякіх шанцаў выжыць.

За 2004—2013 гады ў ДТЗ загінула 14 000 чалавек, а яшчэ 65 000 атрымалі траўмы. Гадавая шкода ад ДТЗ перавышала 2% сукупнага ўнутранага прадукту Беларусі, што адпавядала сярэднесусьветнаму паказчыку. У 2013 годзе на дарогах Беларусі ўпершыню з 1968 году загінула менш за 1000 чалавек. Пры гэтым штодня 14 чалавек атрымлівалі траўмы ў ДТЗ. Людзі ў веку да 25 гадоў траплялі ў дарожна-транспартныя здарэньні ўдвая часьцей за старэйшых.

## Глядзіце таксама
* П'янае кіраваньне

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Правілы дарожнага руху
Катэгорыя:Аўтамабільная бясьпека
Катэгорыя:Небясьпека
Праспэкт Пераможцаў (Менск)

**Праспэкт Пераможцаў** — праспэкт у Менску. Да 1980 — Паркавая магістраль, да 2005 — праспэкт Машэрава. Перайменаваны ў гонар пераможцаў у Другой сусьветнай вайне 1939—45.

У 12—13 стагодзьдзях на гэтым месцы было старажытнае паселішча. Забудова праспэкту пачалася ў 1960-я. Састаўная частка другога гарадзкога кальца. Працягласьць — каля 9 км ад скрыжаваньня вуліцаў Багдановіча й Няміга да Менскай кальцавой аўтадарогі.

Уздоўж праспэкту ўзьведзены жылы раён (1983) з групы 9—16-павярховых дамоў, шматлікія грамадзкія будынкі. Забудова спалучаецца зь зялёнымі масівамі й вадаёмамі.

## Гаспадарка
На 2021 год на праспэкце Пераможцаў месьцілася галаўная сядзіба «Прамагралізінгу» (д. 51, корп. 2).
Сяргей Кілін

**Сяргей Якаўлевіч Кі́лін** (нар. 18 траўня 1952 году ў Гомлі) — беларускі фізык. Акадэмік НАН Беларусі (2014&nbsp;г., чалец-карэспандэнт ад 2009 г.), доктар фізыка-матэматычных навук (1992), прафэсар (2006). Намесьнік старшыні Прэзыдыюму Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Старшыня лябараторыі квантавай оптыкі Інстытуту фізыкі імя Б.&nbsp;І.&nbsp;Сьцяпанава НАНБ.

## Біяграфія
Нарадзіўся 18 траўня 1952 году ў Гомлі. Скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт у 1974 годзе. Ад 1974 году працуе ў Інстытуце фізыкі імя Б.&nbsp;І.&nbsp;Сьцяпанава НАН Беларусі. Ад 1992 году прафэсар БДУ. У 1994 годзе заняў пасаду загадчыка лябараторыі. Ад 2005 да 2011 году ўзначальваў Беларускае фізычнае таварыства. У 2008 годзе стаў намесьнікам акадэміка-сакратара Аддзяленьня фізыкі, матэматыкі і інфарматыкі НАН Беларусі. У 2009 годзе абраны чальцом-карэспандэнтам НАН Беларусі ў галіне інфармацыйных тэхналёгій. Да 2014 году быў галоўным вучоным сакратаром НАН Беларусі. 2 мая 2014 году прызначаны намесьнікам старшыні прэзыдыюму НАНБ. У лістападзе 2014 году абраны акадэмікам НАН Беларусі.

## Навуковая дзейнасьць
Навуковыя працы па квантавай оптыцы ды квантавай інфарматыцы. Распрацаваў тэорыю квантавых флуктуацый пры нелінейна-аптычных узаемадзеяньнях і на яе аснове прадказаў шэраг эфэктаў, якія назіраюцца пры выпрамяненьні фатонаў асобнымі атамамі і малекуламі ў розных навакольлях. Распрацаваў новыя мэтады ды сыстэмы для квантавых інфармацыйных тэхналёгій (квантавых кампутараў ды квантавай крыптаграфіі).

## Узнагароды
* Прэмія Ленінскага камсамолу БССР (1982, за цыкл артыкулаў «Квантавая тэорыя рэзананснага расьсейваньня лазэрнага выпраменьваньня»)
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь у вобласьці навукі і тэхнікі (2002, за працы па квантавай оптыцы)
* Мэдаль Францішка Скарыны (2014)

## Работы
Агулам аўтар больш за 460 навуковых работ, у тым ліку 4 манаграфій.

Некаторыя працы:
# 
# 
# 
# 

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомлі
Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Савецкія фізыкі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Дактары фізыка-матэматычных навук
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Ленінскага камсамолу Беларусі
Залатая зорка (Азэрбайджан)

**Мэда́ль «Залата́я зо́рка»** () — асаблівы знак адзнакі Нацыянальнага героя Азэрбайджану. Найвышэйшая ступень адрозьненьня Азэрбайджанскай рэспублікі.

Зацьверджаная прэзыдэнтам Азэрбайджана Абульфазам Эльчыбэем 25 сакавіка 1992 року законам №&nbsp;201. Упершыню мэдалём былі ўзнагароджаныя 23&nbsp;чалавекі ў чэрвені 1992 року.

Узнагарода надаецца за асабістую мужнасьць і адвагу, праяўленыя пры абароне сувэрэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасьці Азэрбайджанскай рэспублікі, забесьпячэньне бясьпекі цывільнага насельніцтва.

## Апісаньне

Новы мэдаль «Залатая зорка» уяўляе зь сябе залатую васьміканцовую зорку з гладкімі дзьвюхграневымі прамянямі дыямэтрам 31,5 мм, злучаную дзьвюма вушкамі і колцам зь пяцікутнай пласьцінай, акаймаванай па пэрымэтры венцам 27×20 мм. Унутраная частка пласьціны абцягнутая муаравай стужкай, колеры якой адпавядаюць сьцягу Азэрбайджанскай рэспублікі (блакітны, чырвоны, зялёны). На рэвэрсе мэдаля ў цэнтры надпіс «Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı». У верхнім прамяні выгравіраваны парадкавы нумар. Мэдаль носяць на левым баку грудзей вышэй за іншыя ордэны і мэдалі.

## Мінуўшчына
Першапачаткова мэдаль меў форму пазалочанага паўмесяца, павернутага направа, унутры якога разьмяшчалася васьміканцовая зорка з гладкімі дзьвюхграневымі прамянямі на пярэднім баку.

Адваротны бок мае гладкую паверхню і абмежаваны па контуры выступаючым тонкім венцам. У цэнтры мэдалю разьмешчаны надпіс выпуклымі літарамі: «Нацыянальны герой Азэрбайджану». У верхнім прамяні — нумар мэдаля, вышынёй 1 мм.

Мэдаль з дапамогаю вушка і кольца злучаны з мэталёвай пазалочанай калодачкай, якая ўяўляе зь сябе пяцікутную пластынку вышынёй 20&nbsp;мм і шырынёй 26&nbsp;мм, акаймаваную па пэрымэтру венцам. Уздоўж асновы калодачкі ідуць прарэзы, унутраная частка абцягнутая муаравай трохколернай стужкай у адпаведнасьці з разфарбоўкай дзяржаўнага сьцягу Азэрбайджанскай рэспублікі. Маса 21,5&nbsp;грамаў.

Закон ад 7 ліпеня 1992 року абвяшчаў:

::: 3акон Азэрбайджанскай рэспублікі ад 7 ліпеня 1992 г. № 201
«Пра ўсталяваньне асобага знаку адрозьненьня Нацыянальнага героя Азэрбайджану»Нацыянальны сход Азэрбайджанскай рэспублікі пастанаўляе:1. Усталяваць асобы знак адрозьненьня Нацыянальнага героя Азэрбайджану — мэдаль «Паўмесяц і Зорка».2. Зацьвердзіць выяву й апісаньне мэдалю «Паймесяц і Зорка» (прыкладзеныя).
::: Прэзыдэнт Азэрбайджанскай рэспублікі Абульфаз Эльчыбэй.


Пасьля прыняцьця зьмяненьняў і дапаўненьняў паводле закону № 429 ад 6 лютага 1998 да ранейшага закону ў якасьці знаку ўзнагароды «Нацыянальны герой Азэрбайджану» быў выпушчаны мэдаль «Залатая зорка».

## Глядзіце таксама
* Нацыянальны герой Азэрбайждану
* Сьпіс Нацыянальных герояў Азэрбайждану

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мэдалі й ордэны Азэрбайджану 

Катэгорыя:Азэрбайджанскія мэдалі
Катэгорыя:Найвышэйшыя дзяржаўныя ўзнагароды
Катэгорыя:Узнагароды, якія зьявіліся ў 1992 годзе