Палацава-паркавы комплекс Лапацінскіх (Лявонпаль)

**Палацава-паркавы комплекс Лапацінскіх** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XVIII ст. у Лявонпалі. Знаходзіцца на заходняй ускраіне колішняга мястэчка, на левым беразе Дзьвіны. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі. 

Комплекс складаецца з палаца, парку, жылых і гаспадарчых пабудоваў. Уязная брама не захавалася. У наш час у палацы дзейнічае касьцёл.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Сядзібу збудавалі ў 1750 годзе на заказ ваяводы берасьцейскага Мікалая Тадэвуша Лапацінскага. Архітэктар — Абрагам Антоні Гену (магчыма, Тамаш Жаброўскі). 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У пачатку XIX ст. да сядзібы збудавалі мураваную ўязную браму. За ўдзел Лапацінскіх у вызвольным паўстаньні ў 1831 годзе сядзібу разрабавалі і разбурылі расейскія карнікі-казакі. У 1842—1845 гадох яе сэквэстравалі за пратэсты з боку ўладальнікаў і сялянаў супраць ліквідацыі Ўніяцкай царквы. 

### Найноўшы час
У 1919 годзе сядзібу адрамантавалі і прыстасалі пад касьцёл. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак выкарыстоўваўся як прафілякторыя Менскага інстытуту культуры.

У 1990-я гады будынак перадалі каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Ансамбль мае сымэтрычна-восевую кампазыцыю. Цэнтральнае месца ў кампазыцыі займае палац. На восі палаца стаяла ўязная брама з элемэнтамі дарычнага ордэра, у стылі клясыцызму.

Палац — 1-павярховы будынак з сымэтрычнай аб’ёмна-прасторавай структурай і 2-павярховай цэнтральнай часткай, накрытай 2-схільным дахам зь фігурнымі франтонамі на тарцах. Бакавыя выцягнутыя крылы з 2-схільнымі дахамі выступаюць на галоўным і дваровым фасадах глыбокімі рызалітамі, завершанымі трыкутнымі франтонамі. Будынак мае высокі цокаль з лучковымі праёмамі, да галоўнага ўваходу вядуць шырокія сходы з тэрасай паміж двума маршамі. У дэкаратыўнай аздобе будынка выкарыстоўваецца ордэрная плястыка: пілястры партала галоўнага ўваходу, прафіляваныя карнізы і абрамленьні прастакутных акон, якія мелі дэкор у стылі ракако, руст ды іншае. 

У 1919 годзе анфілядную сыстэму плянаваньня палаца замянілі калідорнай. Да перабудовы першы паверх цэнтральнага аб’ёму займалі прасторны вэстыбюль і квадратная ў пляне парадная заля, на другім разьмяшчаліся жылыя пакоі.

## Парк
За палацам і курданэрам, які ўтваралі два мураваныя 2-павярховыя флігелі (захаваўся заходні), разьмяшчаецца прастакутны фрагмэнт рэгулярнага тэрасавага парку, абмежаванага каналамі. У XІX ст. насаджэньні набылі пэйзажную арганізацыю.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1919).jpg|1919 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (2).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (3).jpg|да 1930 г.


Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (4).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (5).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (6).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (7).jpg|да 1930 г.


Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (8).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (9).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (10).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (11).jpg|да 1930 г.


Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (12).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (13).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (14).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (15).jpg|да 1930 г.


Lavonpal, Łapacinski, Brama. Лявонпаль, Лапацінскі, Брама (1901-29).jpg|да 1930 г.
Lavonpal, Dźvina, Łapacinski. Лявонпаль, Дзьвіна, Лапацінскі (T. Chodźka, 1925).jpg|Т. Ходзька, 1925 г.
Lavonpal, Łapacinski, Brama. Лявонпаль, Лапацінскі, Брама (1930).jpg|1930 г.
Lavonpal, Dźvina. Лявонпаль, Дзьвіна (1930).jpg|1930 г.


Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (J. Bułhak, 1930).jpg|Я. Булгак, 1930 г.
Lavonpal, Łapacinski, Brama. Лявонпаль, Лапацінскі, Брама (J. Bułhak, 1934).jpg|Я. Булгак, 1934 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (J. Bułhak, 1934).jpg|Я. Булгак, 1934 г.
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1919-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Lapacinski Estate in Liavonpaĺ - panoramio - Andrej Kuźniečyk.jpg|Палац
Lapacinski Estate in Liavonpaĺ - panoramio - Andrej Kuźniečyk (1).jpg|Палац
Lapacinski Estate in Liavonpaĺ - panoramio - Andrej Kuźniečyk (6).jpg|Флігель
Lavonpal, brama (23.05.2007).jpg|Брама


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Лявонпаль