open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Санэр Сагасэн

**Са́нэр Са́гасэн** () — нарвэскі гандбаліст дацкага клюбу «Ольбарг» і нацыянальнай зборнай Нарвэгіі. 

## Біяграфія
Даволі хутка гулец прайшоў шлях выступаў у другім наврэскім гандбольным дывізіёне да запрашэньня ў дацкі «Ольбарг». 5 кастрычніка 2014 году Сагасэн дэбютаваў у Лізе чэмпіёнаў у хатнім матчы «Ольбарга» супраць швайцарскага «Шафгаўзэн Кадэтэн» (23:23), але галявымі дзеямі не адзначыўся. Ужо праз тыдзень 12 кастрычніка ў хатнім матчы таго ж турніру нарвэжац стаў найлепшым бамбардзірам сваёй каманды, трапна закінуўшы 9 мячоў у браму вугорскага «Піку», але датчане атрымалі паразу зь лікам 25:28. У 2017 годзе перашоў да складу францускага «Пары Сэн-Жэрмэну», склаўшы зь ім трохгадовы кантракт. У новым клюбе стала даваў добры вынікі, а паводле вынікаў Лігі чэмпіёнаў ЭГФ 2017—2018 гадоў быў абраны найлепшым левым плэймейкерам спаборніцтва. 22 сакавіка 2019 году стала вядома, што ў 2020 годзе Сагасэн далучыцца да нямецкага «Кілю». Па заканчэньні кантракту ўлетку 2023 году Сагасэн пакінуў «Кіль» і вярнуўся ў «Кальстад».

Паводле словаў гульца, ягоны пераход быў павязаны з жаданьнем гуляць у Лізе чэмпіёнаў, аднак ягонае знаходжаньне ў клюбе было неадназначным. У выніку гандбаліст падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Ольбаргам». Сагасэн адзначыў, што хоча вярнуцца ў клюб, каб мець мажлівасьць больш засяродзіцца на гандболе. Усяго праз тры дні пасьля пераходу стаў уладальнікам Кубка Даніі, абгуляўшы ў фінале «Б’ярынбра-Сылькеборг».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Нарвэскія гандбалісты
Катэгорыя:Нарвэскія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Кентэн Маэ

**Кентэ́н Маэ́** () — францускі гандбаліст нямецкага клюбу «Гумэрсбах» і нацыянальнай зборнай Францыі.

## Кар’ера
Ужо ў малым веку перабраўся навучацца гандболу ў Нямеччыны, бо яны бацька, таксама прафэсійны гандбаліст, Паскаль Маэ на той час перабраўся ў нямецкі клюб. Дэбютаваў у клюбе «Райнлянд» у найвышэйшым нямецкім дывізіёне. У наступныя гады выступаў за шэраг нямецкіх клюбаў. У 2015 годзе склаў дамову зь нямецкім топ-клюбам «Фленсбург-Гандэвітам», дзе здолеў якасна падвысіць свае навычкі пад кіраўніцтвам трэнэра Любаміра Ўраньеша. 1 ліпеня 2018 году Мэа далучыўся да шэрагаў вугорскага «Вэспрэма». З вугорскай дружынай ён здабываў перамогі ў чэмпіянаце Вугоршчыны ў 2019, 2023 і 2024 гадах, а таксама прасоўваўся да фіналу Лігі чэмпіёнаў 2019 году. Гулец тройчы трыюмфаваў у розыгрышах СЭХА-лігі. У сакавіку 2024 году стала вядома, што па сканчэньні сэзону француз вернецца да шэрагаў нямецкага «Гумэрсбаху».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Францускія гандбалісты
Катэгорыя:Францускія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Насыцк

**Насы́цк** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

Каля вёскі праходзіць Менскае аддзяленьне Беларускай чыгункі Менск — Гомель. Знаходзіцца прыпыначны пункт Весялоўскі

## Гісторыя
У пачатку 20 ст. пасяленьне было вядома як урочышча ў Пухавіцкай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Талькаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1897 год — 16 двароў, 107 жыхароў
* 1926 год — 30 двароў, 159 жыхароў
* 2009 год — 34 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Матыяс Гідсэль

**Маты́яс Гі́дсэль** () — дацкі гандбаліст нямецкага клюбу «Фюксэ» і нацыянальнай зборнай Даніі. Выхаванец клюбу «Гудмэ», у якім дэбютаваў у 2017 годзе. Яшчэ ў 2021 годзе склаў дамову зь нямецкім «Фюксэ», да шэрагаў якога далучыўся ў 2022 годзе. У пачатку таго ж году Гідсэль атрымаў нацыянальную ўзнагароду «Адкрыцьцё году», якім вылучаюць найлепшага і самага пэрспэктыўнага спартоўца краіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Дацкія гандбалісты
Катэгорыя:Дацкія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Кляменці Бялявін

**Кляменці Яўгенавіч Бялявін** ( 1949, Менск, цяпер Беларусь) — беларускі матэрыялазнавец.

Распрацаваў спосаб электраімпульснай апрацоўкі парашковых матэрыялаў для атрыманьня порыстых матэрыялаў на іх аснове. Доктар тэхнічных навук (2001) і прафэсар (2006). Аўтар навуковых працаў пра кампазыцыйныя матэрыялы ў галіне электрафізыкі.

У 1971 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт. У 1973 годзе ўладкаваўся на працу ў Навукова-дасьледчы інстытут парашковай мэталюргіі. У 1993 годзе стаў загаднікам лябараторыі. У 2003 годзе заняў пасаду намесьніка кіраўніка Дзяржаўнага навукова-вытворчага аб'яданьня парашковай мэталюргіі НАНБ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Дактары тэхнічных навук
Катэгорыя:Беларускія вынаходнікі
Катэгорыя:Матэрыялазнаўства
Планалту

Назву **Планалту** маюць наступныя геаграфічныя пункты:

## Будынкі
* Палац ду Планалту — афіцыйная рэзыдэнцыя прэзыдэнта Бразыліі, якая месьціцца ў сталіцы краіны горадзе Бразылія.

## Гарады
* Планалту — горад у штаце Баія, Бразылія
* Планалту — горад у штаце Парана, Бразылія
* Планалту — горад у штаце Сан-Паўлу, Бразылія
* Планалту — горад у штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул, Бразылія
Іраі

**Іраі́** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 7,1 тысячы чалавек. Турыстычны цэнтар, які ляжыць на беразе ракі Ўругвай. Іраі славіцца мінэральнымі водамі, якія лічыцца аднымі з найлепшых у сьвеце. Месьціцца за 457 км ад сталіцы штату гораду Порту-Алегры.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Амэтыста-ду-Сул

**Амэты́ста-ду-Сул** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 7,5 тысяч чалавек. Паблізу места месьцяцца гарады Планалту і Фрэдэрыку-Вэстфален. Шырока вядомы дзякуючы сваім амэтыставым капальням вакол гораду. Панянёны каштоўны камень выкарыстоўваўся ў аздабленьні мясцовай царквы. Некаторыя старыя закінутыя капальні амэтысту перабудаваныя ў вінныя склепы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Планалту (Рыю-Грандзі-ду-Сул)

**Плана́лту** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 10 тысячаў чалавек. Планалту месьціцца за некалькі кілямэтраў ад ракі Уругвай, недалёка ад мяжы з штатам Санта-Катарына. На паўночна-заходнім кірунку ад гораду месьціцца курортнае места Іраі. Маюцца мэблевая прамысловасьць і малочныя фэрмы.

## Гісторыя
Традыцыйна ў рэгіёне жылі плямёны кайнгангаў і гуарані. Першымі эўрапейцамі былі шукальнікі меркаваных скарбаў езуітаў на пачатку ХХ стагодзьдзя. У 1911 годзе на сталае жыхарства сюды прыбыў Бэрнарду Таварэс дэ Міранда і ягоны брат Сэвэру, стварыўшы тут невялікшае паселішча з назвай Віла Піньялзыньню. Першыя калянізатары мелі партугальскае паходжаньне, але потым павялічылася колькасьць польскіх мігрантаў. У 1950-я гады тут пасялілася вялікая колькасьць італьянцаў і немцаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Калінаўка (Блускі сельсавет)

**Калі́наўка** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

## Гісторыя
Заснавана пасьля рэвалюцыі, як пасёлак. 

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Талькаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1926 год — 11 двароў, 76 жыхароў
* 2002 год — 2 двары, 2 жыхары
* 2009 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Сан-Жазэ-ду-Норці

**Сан-Жазэ́-ду-Но́рці** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 27,7 тысяч чалавек. Горад месьціцца на паўвостраве і абмываецца з поўдня і захаду лягунай Патус, а на ўсходзе знаходзіцца Атлянтычны акіян. Эканоміка гораду і рэгіёну ў цэлым базуецца на сельскай гаспадарцы, жывёлагадоўлі і рыбалоўстве.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Мору-Рэдонду

**Мо́ру-Рэдо́нду** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 6,6 тысяч чалавек. Месьціцца за 35 км ад Пэлотасу. Большая частка насельніцтва мае партугальскае паходжаньне, пры гэтым паходзячы з Азорскіх астравоў. Частка жыхароў нямецкага паходжаньня ў большасьці маюць продкаў з Памяраніі. Таксама маюцца мяшчане з італьянскім паходжаньнем.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Вялікае Поле (селішча)

**Вялікае Поле** — селішча каля в. Вялікае Поле Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Апісаньне
За 1 км ад пасёлка, на левым беразе р. Сьвіслач. Памер 1000 х 100 м, вышыня над поплавам ракі 6 м.

## Дасьледаваньні
Адкрыў і дасьледаваў у 1965 годзе Леанід Побаль. Культурны пласт цьмяна-шэрай афарбоўкі. Знойдзены грубыя гладкасьценная і з драпінамі кераміка, у паўночна-заходняй частцы селішча — ганчарная кераміка і кальцыніраваныя косьці. Адносіцца да позьняга этапу зарубінецкай культуры (2-5 стст.) і эпохі Кіеўскай Русі.

Матэрыялы абсьледаваньня захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Вялікае Поле (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Селішчы Пухавіцкага раёну
Капан-ду-Леан

**Ка́пан-ду-Леа́н** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 25,5 тысяч чалавек. У горадзе маецца адзін з кампусаў Пэлотаскага фэдэральнага ўнівэрсытэту, найбуйнейшай найвышэйшай навучальнай установы ў паўднёвай частцы штату.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Весялова (Пухавіцкі раён)

**Весяло́ва** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

За 25 км на паўднёвы ўсход ад гораду Мар'іна Горка. За 2,5 км на поўнач знаходзіцца возера Грымячае.

## Гісторыя
На пачатку XX ст. урочышча Амельнянскай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Талькаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* пачатак XX ст. — 5 двароў, 31 жыхар.
* 1926 год — 18 двароў, 101 жыхар
* 2002 год — 19 двароў, 24 жыхары
* 2009 год — 16 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Грымячае

**Грымячае** — возера ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці, за 27 км на паўднёвы ўсход ад гораду Мар'іна Горка, за 2,5 км на поўдзень ад вёскі Весялова, каля ўрочышча Галіны. Адносіцца да басэйну ракі Сіняя.

Плошча паверхні 0,01 км², даўжыня 0,12 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,35 км.

Возера разьмешчана на ўскраіне балотнага масіву. Берагі нізкія, пераважна сплавінныя, парасьлі хмызьняком і рэдкалесьсем. На поўдні злучана ручаём з каналам Пратасевіцкі.

## Вонкавыя спасылкі
* Ліст карты N-35-105 

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Азёры Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Сьвіслачы (прыток Бярэзіны)
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Ульля-Нэгра

**У́льля-Нэ́гра** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 6,8 тысяч чалавек. Горад месьціцца за некалькі дзясяткаў кілямэтраў ад мяжы з Уругваем. Побач з Ульля-Нэгра знаходзіцца горад Бажэ.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Блускі Бор (археалягічныя помнікі)

**Блускі Бор** — археалягічныя помнікі: гарадзішча і курган V стагодзьдзе да н. э. — V стагодзьдзе н. э. каля в. Блускі Бор Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Гарадзішча

### Апісаньне
За 1,5 км на поўдзень ад вёскі, на левым беразе р. Сьвіслач. Пляцоўка памерам 50 х 20 м, вышыня над летнім межанным узроўнем вады ў рацэ 7 м. Умацавана з боку поля 2 дугападобнымі валамі вышынёй каля 2 м.

### Дасьледаваньні
Адрыў і абсьледаваў у 1965 годзе Леанід Побаль. Пры шуфроўцы знойдзены абпаленыя камяні, рэшткі посуду са штрыхаванай паверхняй, гладкасьценная кераміка, блізкая да керамікі мілаградзкай, зарубінецкай культур і культур тыпу верхняга пласту Банцараўшчыны раньняга жалезнага веку.

Матэрыялы абсьледаваньня захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

## Курган

### Апісаньне
За 1,2 км на поўдзень ад вёскі, на левым беразе р. Сьвіслач, ва урочышчы Гарадзішча, справа ад дарогі ў в. Талька. Вышыня 1,5 — 1,8 м, дыямэтар 8 м. Насып зьдзірванелы, зарос дрэвамі.

### Дасьледаваньні
Выявіў у 1965 г. Леанід Побыль, абсьледавала ў 1985 г. — Тацьцяна Бубенька.

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Блускі Бор
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Катэгорыя:Гарадзішчы Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасьці Рэспублікі Беларусь
Эрвал

**Эрва́л** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 6,8 тысяч чалавек. Эрвал разьмешчаны на поўдзень ад ракі Піратыні, якая калісьці вызначала ў 1777 годзе мяжу паміж гішпанскімі і партугальскімі ўладаньнямі. Цяперашняя мяжа паміж Уругваем і Бразыліяй месьціцца на поўдзень ад гораду па рацэ Жагуаран. У Эрвалі штогод у студзені ладзіцца міжнародны фэстываль радэо.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Арэшкавічы (археалягічныя помнікі)

**Арэшкавічы** — археалягічныя помнікі: курган і 2 селішчы каля в. Арэшкавічы Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Курган

### Апісаньне
За 1 км на ўсход ад вёскі, на левым беразе р. Сьвіслач, ва ўрочышчы Кінячка. Вышыня 1,8 м, дыямэтар 7-8 м. Насып зьдзірванелы, знаходзіцца на краі поля.

### Дасьледаваньні
Вядома з 1924 г., абследавалі ў 1965 г. Леанід Побаль, у 1985 г. — Тацьцяна Бубенька.

## Селішча-1

### Апісаньне
Селішча-1 у вёсцы насупраць былой школы, на 1-й надпоймавай тэрасе левага берагу р. Сьвіслач, на ўсход ад мосту праз раку.

### Дасьледаваньні
Археалягічныя раскопкі былі праведзены летам 2002 году Інстытутам гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Кіравала раскопкамі навуковы супрацоўнік аддзела археалёгіі жалезнага веку Інстытуту гісторыі А. У. Ільюцік. Культурны пласт 0,4 м, дасьледавана 40 м² (10х4).

Знойдзена 818 кавалкаў ганчарнай керамікі, 60 кавалкаў крэмяню. Быў знойдзены грузік гліняны для рыбнай лоўлі бачонкападобнай формы, фаянсавая люлька, гліняная фігурка, пакрытая карычневай эмальлю, жалезны каваны цьвік. Кругавая кераміка раскопу датуецца X—XV стст. Да бронзавага веку (ІІ тысячагодзьдзе да н. э.) адносяцца абломкі крэмню і фрагмэнты ляпнога арнамэнтаванага посуду.

Кераміка датуецца: адзін венчык — канец Х — першая палова ХІ ст., адзінкі — XIII—XIV стст., шмат венчыкаў XVI—XVIII ст.

## Селішча-2

### Апісаньне
Селішча-2 у вёсцы, на 1-й надпоймавай тэрасе левага берага р. Сьвіслач, зьлева ад дарогі ў в. Малінаўка.

### Дасьледаваньні
Археалягічныя раскопкі былі праведзены летам 2002 годзе Інстытутам гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Кіравала раскопкамі навуковы супрацоўнік аддзела археалёгіі жалезнага веку Інстытуту гісторыі А. У. Ільюцік. Культурны пласт 0,4 м, дасьледавана 12 м² (6х2 м).

Знойдзена 389 фрагмэнтаў ганчарнай керамікі, 33 кавалкі кафлі з расьлінным арнамэнтам, 1 кавалак крэмню, шкляны посуд з пацінай, аконнае круглае шкло з загнутым краем, каваныя цьвікі, медны гузік. Датуецца 13-18 ст. Такая вялікая колькасьць кафлі сьведчыць, што тут быў шляхецкі фальварак, бо печы кафляю абкладвалі толькі ў шляхецкіх маёнтках. Кафля ўпрыгожана расьлінным арнамэнтам у выглядзе лісьця, кветак і галінак. Знойдзеныя кавалкі керамікі прадстаўлены гаршкамі, накрыўкамі, талеркамі, 2 ручкі-пятлі. Кераміка ўпрыгожана лінейным арнамэнтам, хваляй.

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
* Археалогія Беларусі: энцыклапедыя. У 2 т. Т. 1. А—К / рэдкал.: Т. У. Бялова (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2009. — 496 с.: іл.

## Вонкавыя спасылкі
* Археалагічныя раскопкі  talka.info

Катэгорыя:Арэшкавічы (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Катэгорыя:Селішчы Пухавіцкага раёну
Жагуаран

**Жагуара́н** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 26,5 тысяч чалавек. Горада месьціцца на беразе аднайменнай ракі. Ну супрацьлеглым беразе знаходзіцца ўругвайскі горад Рыё-Бранка. Месты паміж сабой лучацца Міжнародным мостам імя Барона Маўа.

## Гісторыя
Стварэньне гораду ўзыходзіць да 1802 году, калі тут месьціўся вайсковы лягер, які ўзначальваў бразыльскі падпалкоўнік Мануэл Маркес дэ Соўза. Першае паселішча зьявілася тут у 1751 годзе, але пасьля ўварваньня гішпанцаў у 1763 годзе насельніцта зьбегла ў Віяман. Паводле дагавору Сан-Ільдэфонса 1777 году землі ў гэтым рэгіёне належалі гішпанцам. 6 ліпеня 1832 году паселішча атрымала статус вёскі. У 1865 годзе тут адбылася бітва пры Жагуаране, дзе бразыльскае войска змагалася з уругвайскімі вайскоўцамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Камбара-ду-Сул

**Камбара́-ду-Сул** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 6,4 тысяч чалавек. Горад ёсьць адным з самых халодных у Бразыліі, у ім часам выпадае сьнег. Населены пункт месьціцца за 185 км ад Порту-Алегры.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Дойз-Ірманс

**Дойз-Ірма́нс** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 33,1 тысяч чалавек.

## Гісторыя
Першыя імігранты, якія прыбылі ў Дойз-Ірманс, былі засельнікамі зь Нямеччыны. Яны прыбылі ў Рыю-дэ-Жанэйру на караблі Сэсылія праз чатыры гады па здабыцьці Бразыліяй незалежнасьці. У 1832 годзе жыхары гораду адкрылі каталіцкую капліцу ў гонар Сан Мігеля. Першай назвай гораду быў Баўмшнайс, што зь нямецкай мовы перакладаецца як «сьцежка Баўма». Яна адсылае да сям’і Баўм, якая пасялілася тут адной зь першых. Новыя засельнікі займаліся пераважна сельскай гаспадаркай.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Павал Белавус

**Павал Мікалаевіч Белавус** ( 1987, Ліда, Гарадзенская вобласьць, цяпер Беларусь) — беларускі грамадзкі актывіст, мэнэджар культурніцкіх праектаў і палітычны вязень.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Лідзе. Скончыў Берасьцейскі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «турыстычны мэнэджмэнт». Пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту працаваў па разьмеркаваньні ў турфірме, служыў у войску. Некалькі гадоў працаваў карэспандэнтам «Радыё Рацыя» ў Берасьці, пісаў для музычных сайтаў і выданьняў.

Сузаснавальнік культурніцкай ініцыятывы «Арт Сядзіба», стваральнік крамы symbal.by, якая займалася папулярызацыяй беларускай літаратуры і сувэніраў зь беларускай нацыянальнай сымболікай. Быў арганізатарам і мэнэджэрам шэрагу культурніцкіх праектаў. У 2018 годзе ўзнагароджаны Мэдалём да стагодзьдзя БНР.

15 лістапада 2021 года быў затрыманы пасьля выкліку ў міліцыю. Пасьля гэтага тройчы асуджаны па адміністрацыйных справах (на 15, 13 і 7 сутак), а пасьля ўжо па крымінальнай справе пераведзены ў СІЗА-1. Абвінавачаны паводле ч. 1 арт. 356 (здрада дзяржаве), ч. 1 арт. 342 (арганізацыя і падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак), ч. 3 арт. 361 (заклікі да дзеяньняў, накіраваных на прычыненьне шкоды нацыянальнай бясьпецы Рэспублікі Беларусь), ч. 1 арт.361-1 (кіраўніцтва экстрэмісцкім фармаваньнем). Па вэрсіі абвінавачаньня, Белавус «на працягу дзесяці гадоў вёў актыўную дзейнасьць, скіраваную на зьмену дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам» і «пад выглядам культурна-гістарычнага развіцьця ў розных агульнадаступных сацыяльных сетках і на сайтах ён распаўсюджваў ідэі беларускага нацыяналізму, мэтай якіх зьяўлялася зьмена дзяржаўнай улады ў Беларусі». 11 мая 2023 году Менскі гарадзкі суд прысудзіў Паўлу Белавусу 13 гадоў зьняволеньня. Вырак вынесла судзьдзя Жанна Брысіна.

Жанаты, мае двух дзяцей.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лідзе
Катэгорыя:Вязьні Валадаркі
Катэгорыя:Беларускія палітвязьні
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём да стагодзьдзя БНР
Катэгорыя:Выпускнікі Берасьцейскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія журналісты
Шэлехава

**Шэ́лехава** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году Шэлехава ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавету.

У сьнежні 2015 году пасёлак Шэлехава атрымаў статус вёскі.

## Насельніцтва
* 2009 год — 2 чалавекb

## Асобы
* Пётар Навасад (1939-1994) — сьпявак

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Пётар Навасад

**Пётар Аляксандравіч Навасад** (15 ліпеня 1939, в. Шэлехава, Пухавіцкі раён, Менская вобласьць — 16 чэрвеня 1994) — беларускі сьпявак (барытанальны тэнар), заслужаны артыст Беларусі (1989).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 15 ліпеня 1939 году ў в. Шэлехава Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

З 1960 года — артыст Дзяржаўнага акадэмічнага народнага хору Беларусі. Валодаў моцным, роўным ва ўсіх рэгістрах голасам прыгожага тэмбру вялікага дыяпазону, дакладнай інтанацыяй. Яго выканальніцкая манера вылучалася абаяльнасьцю, шчырасьцю, эмацыянальнасьцю. Выконваў адказныя сола ў праграмах калектыву, у тым ліку беларускія і расейскія народныя песьні.

Памёр 16 чэрвеня 1994 году.

## Узнагароды
* заслужаны артыст Беларусі (1989).

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9
* 

Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі
Катэгорыя:Савецкія сьпевакі і сьпявачкі
Навасад

**Навасад** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Пётар Навасад (1939—1994) — беларускі сьпявак (барытанальны тэнар), заслужаны артыст Беларусі (1989).
* Тамара Навасад (нар. 1952) — беларускі палітык.
Суцін

**Су́цін** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

Знаходзіцца за 31 кілямэтар на паўднёвы ўсход ад гораду Мар'іна Горка, 94 кілямэтры ад Менску.

## Гісторыя
Упершыню Суцін згадваецца ў «Інвэнтарным апісаньні маёнтку Сьвіслач» ад 1560 году. Пазьней Суцін двойчы прыгадваецца ў дакумэнце «Инвентарь имения Орешковичи Минского повета» ад 27 верасьня 1599 г.:

Пасьля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) — у складзе Расейскай імпэрыі.
 
Шляхта Суціну прымала актыўны ўдзел у паўстаньні 1863 года. У 1863 годзе каля в. Суцін быў бой паўстанцкага атраду С.Ляскоўскага з царскімі войскамі.

**Камандзір казацкай сотні 26 красавіка даносіў свайму начальству**:

 «...3 гэтага боку Суціна я знайшоў мост раскіданым, і з бярвёнаў і маставой насьцілкі складзена нешта накшталт рэданту, а на самым беразе рэчкі насыпаны вал, каб абстрэльваць вугал рэ­данту і ўвесь даволі глыбокі брод; наогул цяжка даступная балотная мясцовасьць разьмяшчэньнем маставых прыкрыцьцяў да таго ўмацавалася, што ўзяць яе адной пяхотай без значнай страты было немагчыма». 
 
Паводле перапісу насельніцтва 1897 году, у Суцін быў 41 двор, пражывала 96 мужчын і 99 жанчын. У тым жа перапісе згадваецца «ваколіца Суцін», у якой было 88 двароў, пражывала 430 мужчын і 441 жанчына.

Напрыканцы лютага 1918 году тэрыторыя акупавана войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. 25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У сьнежні 1918 году занятая Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 году — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 году пад акупацыяй Польшчы.

З 31 ліпеня 1920 году ў БССР. Тут створана працоўная школа 1-ай ступені, у якой 1922 г. вучылася 50 хлопчыкаў і 13 дзяўчынак. У пачатку 1930-ых гг. створаны калгас «Арэшкавічы», працавала кузьня.

У верасьні 1941 году 280 талькаўскіх і суцінскіх жыдоў былі расстраляныя і пахаваныя ў адной магіле ў лесе за рэчкай.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1897 год — 41 двор, пражывала 96 мужчын і 99 жанчын; ваколіца Суцін — 88 двароў, пражывала 430 мужчын і 441 жанчына
* 2002 год — 461 жыхар, 225 двароў
* 2009 год — 307 чалавек

## Асобы
* Аляксандар Лухвіч — беларускі фізык

## Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага

## Галерэя

Выява:Sutin 02.JPG|Вёска Суцін
Выява:Sutin 06.JPG|Мост праз раку Таль у Суціне
Выява:Sutin 03.jpg|Мясцовая школа
Выява:Sutin 04.jpg|Мясцовая школа
Выява:Sutin 05.JPG|Мясцовая школа


## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Рэцэсія

**Рэцэсія** ( — адступленьне) — спад сукупнага ўнутранага прадукту цягам прынамсі 2-х кварталаў за год.

Прадугледжвае адначаснае скарачэньне рэальных даходаў і занятасьці, прамысловай вытворчасьці і гандлю. Прычынай служыць шырокі спад спажываньня ў выніку імклівага скарачэньня попыту на паслугі і тавары. Гэтаму ў сваю чаргу спрыяюць стыхійнае бедзтва, у тым ліку пандэмія, лопаньне гаспадарчай бурбалкі, спад рынкавай прапановы і замежнага гандлю, а таксама фінансавы крызіс.

## Беларусь
У 1994 годзе гіпэрінфляцыя прывяла да рэцэсіі са спадам СУП Беларусі на 10,4 %.

У 2015 годзе сукупны ўнутраны прадукт Беларусі ўпаў на 3,9 %. Пры гэтым прамысловая вытворчасьць скарацілася на 6,6 %, гуртовы гандаль на — 4,4 %, а ўкладаньні ў асноўны капітал — на 15,2 %. Чыньнікам для адчыненай гаспадаркі Беларусі стаў спад замежнага гандлю з 2-ма найбольшымі гандлёвымі партнэрамі — Расеяй і Ўкраінай, між якімі ўсчалася вайна на Данбасе. У 2016 годзе рэцэсія працягнулася спадам СУП Беларусі яшчэ на 2,6 %.

У 2020 годзе СУП Беларусі зьнізіўся на 0,9 % пад уплывам каронавіруснай пандэміі падобна шматлікім іншым краінам. У 2022 годзе рэцэсія прывяла да спаду СУП больш як на 4 %. Пры гэтым да пачатку расейскага ўварваньня ва Ўкраіну ў лютым рост гаспадаркі Беларусі складаў 2,7 %.

## Крыніцы

Катэгорыя:Эканамічныя крызісы
Катэгорыя:Эканамічны цыкль
Катэгорыя:Беспрацоўе
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Суцін (неадназначнасьць)

Назву **Суцін** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Суцін — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці

## Прозьвішча
* Хаім Суцін (1893—1943) — францускі мастак-экспрэсіяніст беларускага паходжаньня
Расмус Ляўге

**Расмус Ляўге Шміт** () — дацкі гандбаліст клюбу «Б’ярынбра-Сылькеборг» і нацыянальнай зборнай Даніі.

## Кар’ера
Ляўге пачаў сваю гандбольную кар’еру ў клюбе «Б’ярынбра». У 2009 годзе гандбаліст падпісаў 3-гадовую дамову з клюбам «Б’ярынбра-Сылькеборг». 28 лютага 2013 году таксама на трохгадовы тэрмін склаў угоду ў нямецкім клюбам «Кіль», якая пачала дзейнічаць з пачатку сэзону 2013—2014 гадоў. 5 траўня 2015 году Ляўге далучыўся да складу «Фленсбург-Гандэвіту». 5 сакавіка 2018 году было абвешчана, што спартовец працягне сваю кар’еру ў вугорскім «Вэспрэме», пачынаючы з сэзону 2019—2020 гадоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Дацкія гандбалісты
Катэгорыя:Дацкія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Аляксандар Лухвіч

**Аляксандар Аляксандравіч Лухвіч** (, вёска Суцін, Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці — ) — беларускі фізык. Доктар тэхнічных навук (1968), прафэсар (1989).

## Жыцьцяпіс
Скончыў Талькаўскую сярэднюю школу з залатым мэдалём (1955). Пасьля сканчэньня фізычнага факультэту Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту ў 1960 годзе працаваў у Фізыка-тэхнічным інстытуце.

З 1963 года працягнуў працоўную дзейнасьць у Інстытуце прыкладной фізыкі НАН Беларусі (навуковым супрацоўнікам, загадчыкам лябараторыі).

Аўтар больш 300 навуковых прац і каля 100 аўтарскіх сьведчаньняў і патэнтаў на вынаходніцтвы. Ім падрыхтавана 8 кандыдатаў навук.

Ляўрэат прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2007).

## Крыніцы

## Літаратура
* БД Центральной научной библиотеки НАН Беларуси «Беларуская навука ў асобах».
* Республика Беларусь : энциклопедия. [В 7 т.]. Т. 4. — Минск, 2007.
* Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 9. — Мінск, 1999.
* Лухвич Александр Александрович : [некролог] // Контроль. Диагностика. — 2015. — № 10 (208). — С. 67. (Год смерти: 2015.)
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Катэгорыя:Дактары тэхнічных навук
Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Лухвіч

**Лухвіч** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Аляксандар Лухвіч (нар. 1970) — беларускі футбаліст і футбольны трэнэр
* Аляксандар Лухвіч (1936—2015) — беларускі фізык. Доктар тэхнічных навук (1968), прафэсар (1989)
Каменка (Пухавіцкі раён)

**Ка́менка** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

Знаходзіцца за 30 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Талька на лініі Менск-Асіповічы.

## Гісторыя
На пачатку 20 ст. у Амельнянскай воласьці Ігуменскім павеце Менскай губэрні. У 1917 годзе тут адбылося масавае сялянскае хваляваньне, якое было падаўлена войскамі і паліцыяй.

Напрыканцы лютага 1918 году тэрыторыя акупавана войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. 25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У сьнежні 1918 году занятая Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 году — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 году пад акупацыяй Польшчы.

У 1933 годзе існаваў калгас «Новае Жыцьцё», працавала кузьня.

У часе Другой сусьветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да 2 ліпеня 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. 23.01.1943 г. было загублена 10 жыхароў.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* на пачатак XX ст. — 32 двары, 230 жыхароў.
* 2002 — 26 двароў, 38 жыхароў.
* 2009 год — 26 чалавекb

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Нова-Басану

**Но́ва-Баса́ну** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 10 тысяч чалавек. Горад мае адзін з самых высокіх індэксаў разьвіцьця чалавечага патэнцыялу ў штаце. У Нова-Басану працуюць прадпрыемствы мэталюргічнай скіраванасьці.

## Гісторыя
Нова-Басану быў закладзены італьянскімі імігрантамі каля 1890 году. Сярод іх быў айцец Пэдру Антонію Кальбачыні, каталіцкі сьвятар, які лічыцца поруч з сваімі паплечнікамі заснавальнікам гораду. У тыя часы места атрымала назоў Басану ў гонар аб нявялічкім італьянскім месьце Басана-дэль-Грапа ў правінцыі Вічэнца, зь якой паходзілі шматлікія засельнікі паселішча. У 1939 годзе, падчас Другой сусьветнай вайны, горад быў перайменаваны ў Сылва-Паіс, але ў 1947 годзе з аднадушным пагадненьнем насельніцтва назва была зьмененая на сучасную Нова-Басану як даніна памяці першых засельнікаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Залог Пяцілеткі

**Зало́г Пяціле́ткі** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

Знаходзіцца за 34 км на поўдзень ад раённага цэнтру, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Талька на лініі Менск-Асіповічы.

## Гісторыя
На пачатку 1930-ых гг. створаны саўгас «Залог Пяцігодкі», працавала кузьня і малочны завод.

У часе Другой сусьветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да ліпеня 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У вайну была часткова спаленая.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавету (у 2003—2013 гадах яго цэнтар).

## Насельніцтва
* 1971 год — 191 двор, 406 жыхароў
* 2002 год — 180 двароў, 384 жыхары
* 2009 год — 286 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Мацеевічы (Менская вобласьць)

**Маце́евічы** (таксама *Маце́вічы*) — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

За 18 км на паўночны захад ад раённага цэнтру Мар’іна Горка.

## Гісторыя
Вядома з 14 ст. у складзе Менскага павету Вялікага княства Літоўскага.

14 верасня 1647 г. маёнтак Мацеевічы быў аддадзены ў «вечнае карыстаньне» Данілу Скіндэру, 15 кастрычніка гэтага году быў складзены інвэнтар маёнтку. Склаў яго шляхціц Самуіл Булгак. У інвентары пералічваюцца 28 гаспадароў: Фёдар Кнайка, Сідар Весьняловіч, Зьміцер Грыц, Янка Мельнік, Пракоп Копач, Давід Шчурок, Ціт Падвойскі, Сідар Каліта, [?] Кургановіч, Антон Севасьцей, Сямён Церашковіч і інш. У Фёдара Кнайкі ў гаспадарцы 2 валы, кабыла з жарабём, карова з падцёлкам, авечак 3, сьвіней 3. У астатніх гаспадароў прыкладна тое ж. У 1733 годзе браты Скіндэры падзялілі мацеевіцкія землі. Старэйшаму Міхаілу адышлі Мацеевічы, астатнія браты — Юзаф, Станіслаў, Іван і Браніслаў узялі сабе Арэшкавічы і Слабодку.

28 лютага 1736 г. Скіндэры прадалі палову Мацеевіч Раману Манціцкаму, а той яе прадаў падстолім Янішэўскім. З гэтымі людзьмі зьвязаны найлепшыя старонкі гісторыі Мацеевіч. Яны ўсю сваю маёмасьць фундавалі на заснаваньне касьцёлу на Сарафінавай гары і на Мацеевіцкую ўніяцкую царкву.

Пасьля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) — у складзе Расейскай імпэрыі. У ХІХ ст. у Амельнянскай воласьці Ігуменскім павеце Менскай губэрні.
 
Паводле перапісу насельніцтва 1897 году, у Суцін быў 41 двор, пражывала 96 мужчын і 99 жанчын. У тым жа перапісе згадваецца «ваколіца Суцін», у якой было 88 двароў, пражывала 430 мужчын і 441 жанчына.

Напрыканцы лютага 1918 году тэрыторыя акупавана войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. 25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У сьнежні 1918 году занятая Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 году — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 году пад акупацыяй Польшчы.

Пасьля рэвалюцыі дзейнічала працоўная школа 1-ай ступені. На 1933 год быў калгас «Мацеевічы», працавала кузьня.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Суцінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1859 год — 41 душа мужчынскага полу і 47 душ жаночага полу.
* 1886 год — 25 двароў, 155 жыхароў.
* Пачатак ХХ ст. — 58 двароў, 314 жыхары. Маёнтак 1 двор, 44 жыхары.
* 2002 год — 44 двары, 70 жыхароў.
* 2009 год — 32 чалавекі

### Славутасьці
* Гарадзішча (V стагоддзе да н. э. — V стагоддзе н. э.). 2,3 км на поўдзень ад вёскі, на правым беразе р. Таль, на ўскраіне лесу, урочышча Гарадзішча.

### Страчаная спадчына
* Царква (спачатку уніяцкая пасьля 1839 г. праваслаўная).
* Капліца могілкавая (XIX ст.)

## Асобы
* Робэрт Вільдфлуш — беларускі вучоны ў галіне аграхіміі
* Сьвятаслаў Лазарэвіч (нар. 1951) — беларускі спэцыяліст у галіне батанікі і генэтыкі. Доктар біялягічных навук (2003), дацэнт (1991)

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Робэрт Вільдфлуш

**Роберт Тэнісавіч Вільдфлуш** (, в. Мацевічы, Пухавіцкі раён — ) — беларускі навуковец ў галіне аграхіміі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1955), прафэсар (1956). Заслужаны дзяяч навукі БССР (1965).

## Жыцьцяпіс
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію ў 1929 годзе. Загадчык катэдры агранаміі і агранамічнай хіміі Беларускага садова-агароднага інстытуту (1931). З 1934 г. па 1941 г. дэкан факультэту аграхіміі глебазнаўства. З 1945 г. па 1972 г. загадчык катэдры аграхіміі БСГА.

## Навуковая дзейнасьць
Асноўныя працы па вывучэньні і распрацоўцы прыёмаў эфэктыўнага выкарыстаньня ўгнаеньняў. Дасьледаваў лякальны спосаб унясеньня асноўнага ўгнаеньня на дзярнова-падзолістых суглінкавых глебах БССР.

## Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1966), Працоўнага Чырвонага Сьцяга (1961), «Знак Пашаны» (1949), мэдалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР (1965). На адным з карпусоў Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі ў яго гонар устаноўлена мэмарыяльная дошка.

## Бібліяграфія
* Дзеяньне вапны і вапністамагнэзіяльных сумесей на ўраджайнасьць сельскагаспадарчых культур. — Мн., 1933.
* Краткий справочник по известкованию кислых почв. — Мн., 1972. (разам з І. Гарбылёвай)
* Агрохимия: учебник / И. Р. Вильдфлуш [и др.]; под ред. И. Р. Вильдфлуша. — Минск : ИВЦ Минфина, 2013. — 704 с.

## Крыніцы

## Літаратура
* Вільдфлуш Роберт Тэнісавіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Горацкага р-на. — Мн., 1996. — С. 546.
*  — С. 172.
*  — С. 458.

## Вонкавыя спасылкі
* Вільдфлуш Роберт Тэнісавіч
* Вільдфлуш Роберт Тэнісавіч (1906—1972)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ігуменскім павеце
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі БССР
Катэгорыя:Дактары сельскагаспадарчых навук
Катэгорыя:Савецкія аграхімікі
Катэгорыя:Беларускія аграхімікі
Катэгорыя:Сябры КПСС
Вільдфлуш

**Вільдфлуш** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Ігар Вільдфлуш (нар. 1940) — доктар сельскагаспадарчых навук.
* Робэрт Вільдфлуш (1906—1972) — доктар сельскагаспадарчых навук.
Жаўрукі

**Жаўрукі** — абрадавае сьвяточнае печыва ў выглядзе птушак.

Выпякаюцца напярэдадні сьвята Саракі 22 сакавіка. Яно прысьвячаецца 40 Севасьційскім мучанікам, якіх за хрысьціянскую веру закатавалі рымскія язычнікі ў 320 годзе. У народным календары сьвята іх памяці лічыцца днём сустрэчы вясны і жаўрукоў. Таму на Саракі выпякаюць па 40 «жаўрукоў» з жытняга цеста. Пры гэтым у адзін з іх запякаюць 20 капеек («саракоўку») або пярсьцёнак. Абрадавае спажываньне дзецьмі спалучаецца з нанізваньнем печыва на пруток і сьпевам песьні «Жавароначкі, прылятайце» на страсе дома. Таксама жаўрукі выстаўляюць на дах, у хляве з жывёлай, у гумне са збожжам і ў печы. Сярод іншага, імі частуюць адно аднаго. Ядуць печыва ўвечары.

## Складнікі
Для цеста бяруць 2 кг мукі і паўлітры вады, 250 грамаў алею і шклянку цукру, 50 грамаў дрожджаў і драбок солі. Для змазкі атрыманага цеста выкарыстоўваюць салодкую моцную гарбату.

## Прыгатаваньне
Для прыгатаваньня жаўрукоў зьмешваюць муку і ваду, алей і цукар, дрожджы і соль. Атрыманую сумесь вымешваюць да атрыманьня моцнага, пругкага цеста. Затым зь цеста лепяць шар, ад якога адшчыпваюць невялікія кавалкі. З гэтых кавалкаў раскочваюць жгуты, якія завязваюць вузлом. Пры гэтым галоўцы надаюць выгляд птушынай. З разынак робяць вочкі, прыціснуўшы пальцамі. Затым лепяць хвосьцік і робяць надрэзы-«пёркі». Духоўку або печ разаграюць да +180 °C. Бляху засьцілаюць пэргамэнтам для выпечкі і выкладаюць на яго жаўрукоў.

Для наданьня адценьня паверхню атрыманых фігурак змазваюць настоем моцнай гарбаты з цукрам або алеем. Пасьля посуд з жаўрукамі ставяць у духоўку на 20 хвілінаў. За тры хвіліны да заканчэньня прыгатаваньня жаўрукі прамазваюць узьбітым яйкам для наданьня румянага адценьня. Пасьля астываньня жаўрукі падаюць да гарбаты з варэньнем і мёдам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Печыва
Катэгорыя:Стравы з мукі
Катэгорыя:Ласункі
Катэгорыя:Сьвяточныя стравы
Катэгорыя:Беларускія дэсэрты
Остын Батлер

**О́стын Ро́бэрт Ба́тлер** (; нарадзіўся 17 жніўня 1991 году) — амэрыканскі актор.

## Біяграфія
Батлер сваю акторскую кар’еру на тэлебачаньні, спачатку ў ролях на канале Дыснэя і Нікелодэане, а потым і ў падлеткавых драмах, у тым ліку ў тэлесэрыяле *«[[Жыцьцё непрадказальна]]»* тэлеканалу The CW, якое было ў этэры з 2010 па 2011 гады, а потым некаторы час у праекце ABC *«[[Зблыталі пры нараджэньні (тэлесэрыял)|Зблыталі пры нараджэньні]]»*. У наступных сэрыялах *«[[Дзёньнікі Кэры (тэлесэрыял)|Дзёньнікі Кэры]]»* (2013—2014) і *«[[Хронікі Шанары]]»* (2016—2017) Батлер ужо выконваў галоўныя ролі. У 2018 годзе актор дэбютаваў на Брадўэі, а ў 2019 годзе здымаўся ў кінастужцы Квэнтына Тарантына *«[[Аднойчы ў Галівудзе]]»*, дзе выканаў ролю Тэкса Ўотсана. Сапраўдны посьпех на шырокіх экранах атрымаў ў 2022 годзе, калі выканаў ролю Элвіса Прэсьлі ў баёпіку *«[[Элвіс (фільм, 2022)|Элвіс]]»*. За гэтую ролю актор у дадатак атрымаў прэмію Залаты Глёбус як найлепшы актор у драматычных фільмах.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Акторы ЗША
Путынга

**Путы́нга** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 3,9 тысяч чалавек. 16 жніўня 1937 году ля гораду ўпаў мэтэарыт. Найвялікшыя зь ягоных частак прызямліўся прыблізна за 2 км ад Путынгі. Самыя вялікі зь іх, які важыць 45 кг, месьціцца ў Музэі мінэралёгіі Інстытута геалягічных навук Фэдэральнага ўнівэрсытэту Рыю-Грандзі-ду-Сул у Порту-Алегры. Іншы зь іх захоўваецца ў геалягічным музэі Баіі ў Салвадоры.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Фазэнда-Віланова

**Фазэ́нда-Вілано́ва** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 4,6 тысяч чалавек. Існуюць шмат вэрсіяў наконт паходжаньня гораду. Вядома, што на месцы сёньняшняга населенага пункту раней існавала некалькі фазэндаў. Адна зь іх належыла сям’і Азамбуджа, а яшчэ дзьве — сям’і Віланова, у гонар якіх і пайшла назва сучаснага места.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Санта-Клара-ду-Сул

**Са́нта-Кла́ра-ду-Сул** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Рыю-Грандзі-ду-Сул. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала блізу 6,7 тысяч чалавек. Раней уваходзіў у склад Лажэаду, але быў вылучаны ў асобны муніцыпалітэт 20 сакавіка 1992 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Мацеевічы (гарадзішча)

**Мацеевічы** — археалягічны помнік, гарадзішча V стагодзьдзе да н. э. — V стагодзьдзе н. э. каля вёскі Мацеевічы Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Апісаньне
За 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі, на правым беразе ракі Талька, на ускрайку лесу, ва урочышчы Гарадок.

Вышыня над летнім межанным узроўнем вады ў рацэ 4 −5 м. Пляцоўка авальная, памерам 40 х 55 м, выцягнутая з усходу на захад. Па краі ўмацавана валам вышынёй каля 1 м, шырынёй у ніжняй частцы 5 −8 м. Акрамя яго з усходу, поўдня і захаду на пляцоўцы былі 2 рады валоў вышынёй 1,5 — 2,5 м, шырынёй 5 — 6 м і равоў глыбінёй да 2 м. З паўднёвага боку прасочаны ўваход на гарадзішча шырынёй 2 м. Пляцоўка пашкоджана ямамі, яе краі, схілы, валы парасьлі кустамі і рэдкімі дрэвамі.

## Даследаваньні
Выявіў і абсьледстваў у 1930 г. Антон Рынейскі, абсьледавала ў 1985 годзе Тацьцяна Бубенька. Культурны пласт 0,3 — 0,4 м. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Гарадзішчы Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасьці Рэспублікі Беларусь
Мужчынская зборная Тунісу па гандболе

**Мужчынская зборная Тунісу па гандболе** — мужчынская нацыянальная зборная Тунісу, якая прадстаўляе дзяржаву на міжнародных спаборніцтвах па гандболе. Склад каманды вызначае Фэдэрацыя гандбола Тунісу.

Туніс
Плітніца (Пухавіцкі раён)

**Плі́тніца** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

## Гісторыя
На пачатку 20 ст. вядома як урочышча Пухавіцкай воласьці Ігуменскага паветк Менскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

## Насельніцтва
* 1917 год — 2 двары, 12 жыхароў
* 2002 год — 20 двароў, 32 жыхары
* 2009 год — 18 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Блужа (вёска)

**Блу́жа** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

Праз тэрыторыю вёскі праходзіць Менскае аддзяленьне Беларускай чыгункі Менск — Гомель. Знаходзіцца прыпыначны пункт Блужа.

## Гісторыя
29 сьнежня 2015 году сельскі населены пункт (раз’езд) Блужа і вёска Шэлехава атрымаў статус вёскі.

## Насельніцтва
* 2009 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Паўловіч

**Паўловіч** — беларускае, польскае (Pawłowicz), украінскае (Павло́вич) прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Альбэрт Паўловіч — беларускі паэт-гумарыст, драматург
* Аляксей Паўловіч — беларускі бас-гітарыст, удзельнік гурту ULIS (1995—1997)
* Анатоль Паўловіч (нар. 1953) — беларускі палітык
* Вікторыя Паўловіч — беларуская спартоўка (настольны тэніс)
* Іван Іванавіч Паўловіч — Герой Сацыялістычнай Працы
* Іван Міхайлавіч Паўловіч — Герой Савецкага Саюзу
* Марцін Антоні Паўловіч — геоляг, асьветнік
* Мікалай Паўловіч — ваенна-марскі тэарэтык, контр-адмірал
* Сяргей Паўловіч - беларускі багаслоў, пэдагог, перакладчык, дзяяч у галіне царкоўнае асьветы
* Сяргей Паўловіч (доктар) (1930—2016) — урач-мікрабіёляг. Доктар мэдыцынскіх навук (1971), прафэсар (1971)
* Уладзімер Паўловіч — беларускі фізык, прафэсар
* Эдвард Паўловіч — беларускі мэмуарыст, мастак
* Яраслава Паўловіч — беларуская вясьлярка, бронзавая прызёрка летніх Алімпійскіх гульняў 1996 году
* Яўген Паўловіч — беларускі балетнік, пэдагог

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы