open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тацукі Фудзімота

**Тацукі Фудзімота** (, *Fujimoto Tatsuki*; нарадзіўся 10 кастрычніка 1992 альбо 10 кастрычніка 1993*)* — японскі манґака. Найбольш вядомыя ягоны працы ўлучаюць *«[[Агнёвы Ўдар]]»* ды *«[[Чалавек-аўтапіла]]»*.

## Раньняе жыцьцё
Фудзімота нарадзіўся 10 кастрычніка 1992 ці 1993 году ў Нікаха прэфэктуры Акіта Японіі. Ён пачаў маляваць у раньнім веку. Ля ягонага дому бракавала падрыхтоўчых школаў, таму ён наведваў заняткі жывапісу, дзе навучаліся яшчэ ягоныя бабуля й дзядуля. Там ён практыкаваў жывапіс алеем. Скончыў маляваньне ва Ўнівэрсытэце мастацтваў і дызайну Тахоку ў Ямаґаце аднайменнай прэфэктуры ў 2014 годзе.

## Уплыў
Фудзімота пракамэнтаваў, што ён хацеў "маляваць манґу як карэйскія фільмы", навёўшы як прыклад паўднёвакарэйскі фільм 2008 году *«Перасьледавацель»*, сказаўшы: «галоўны гэрой гоніцца за ліхадзеем, але праз трыдцаць хвілін фільму ён яго ловіць. Прэдглядаецца, што гэта здарыцца на канцы фільму, таму вы працягваеце гадаць, што будзе далей. Багата людзей кажуць, што ў карэйскіх фільмах яны ня можуць зразумець, што думае рэжысэр, але насамрэч, калі вы даглядзелі фільм да канца, вы гэта зразумееце. Я хацеў зрабіць штосьці падобнае.» Ён таксама згадаў фільм 2016 году *«Sadako vs. Kayako»,* інданэзыйскі ільм 2011 году «Рэйд» ды работы Кітано Такешы. На яго таксама паўплывалі автары манґі Хіраакі Самура, Хідэкі Араі ды Цутома Нігэй.

## Работы

### Манґа

* Агнёвы ўдар (ファイアパンチ, *Faia Panchi*) (2016–2018)
* Чалавек-аўтапіла (チェンソーマン, *Chensō Man*) (2018–present)

### Ўан-шоты

* Бывай, Эры (さよなら絵梨, *Sayonara Eri*) (2022) — апублікаваны у *Shōnen Jump+ ,* зьмяшчае адзін том, таксама ёсьць пераклад на беларускую мову.
* Паслухай гэту песьню (フツーに聞いてくれ, *Futsū ni Kiitekure*, "Listen to Me Normally") (2022) — праілюстраваны Отай Тода, абублікаваны ў *Shōnen Jump+,* таксама мае пераклад на беларусскую мову.

## Крыніцы

Катэгорыя:Японскія мангакі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Жывыя асобы
Мангака

**Манґа́ка або манга́ка** () — японскае слова, якое пазначае чалавека, які малюе коміксы. У Японіі гэта слова звычайна азначае «мастак, які малюе манґу». Вельмі часта манґака зьяўляецца й аўтарам сцэнара, аднак нярэдка сцэнарыстам выступае асобны чалавек, званы «гэнсакуся» (). Манґака самастойна распрацоўвае дызайн пэрсанажаў (за рэдкімі выключэньнямі), і часта (нават калі не зьяўляецца аўтарам сцэнара) прыкладна пазначае сюжэт будучага твору. Паводле зьвестак на 2006 год, у Японіі працуе каля 3000 прафэсійных манґакаў.

Пры непасрэднай працы над Манґай манґака вызначае колькасьць і разьмяшчэньне кадраў на старонцы, прамалёўвае асноўныя контуры й самыя значныя дэталі атачэньня, у той час як адзін ці некалькі яго асыстэнтаў выконваюць чарнавую працу: абводзяць контуры тушшу, накладваюць скрынтоны, прамалёўваюць заднія пляны й менш значныя кадры й інш. Такая сыстэма каманднай працы была закладзена яшчэ Осаму Тэдзукам.

Распарадак працы манґакі вельмі жорсткі — кожны тыдзень ён абавязаны здаваць у часопіс, які публікуе манґу, новы разьдзел (20-30 старонак) свайго твора. Напрыклад, аўтар «Бліч» Тайто Куба расказваў: «Калі я хачу больш увагі надаць нейкай пэўнай сцэне, якую я лічу важнай, я ня маю такой магчымасьці з-за недахопу часу». Практычна ўвесь свой час манґака звычайна прысьвячае працы над манґай. Манґака Дайсукэ Морыяма, калі быў на фэстывалі Anime Boston 2005 і адказваў на пытаньні аб сваіх хобі, сказаў, што яму проста падабаецца хадзіць, бо праходка — галоўны яго спосаб бавіць час, акрамя працы над манґай. Некаторыя мангакі адначасова малююць дзьве манґі, якія звычайна публікуюцца адна ў штотыднёвым, а іншая — у штомесячным часопісе.

Некаторыя манґакі абʼядноўваюцца ў студыі (напрыклад, студыя CLAMP).

## Этымалёгія
Слова манґака складаецца з герогліфаў манґа () і паважлівага суфікса -ка (), які літаральна значыць «дом» і ўжываецца датычна да спэцыяліста ў нейкай галіне.

## Глядзіце таксама
* Манґа
Андрэй Патапенка

**Андрэ́й Пата́пенка** ( 9 лютага 2000 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у менскім МТЗ-РІПА. Яшчэ юнаком апынуўся ў складзе барысаўскага БАТЭ. У 2018 годзе пачаў выступаць за клюбны дубль, дзе неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе. 11 ліпеня 2018 году дэбютаваў у асноўнай камандзе БАТЭ ў матчы Кубка Беларусі супраць «Энэргетыка-БДУ» (2:1, у дадатковы час), выйшаўшы на замену ў другім тайме.

У лютым 2020 году разам зь іншымі маладымі гульцамі БАТЭ быў арандаваны койданаўскім «Арсэналам». У складзе койданаўскай каманды звычайна зрэдку выходзіў на замену, а ў жніўні пакінуў клюб. У верасьні 2020 году быў пераведзены ў «Смалявічы», дзе 18 верасьня 2020 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы супраць берасьцейскага «Руха» (0:6), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У сьнежні 2020 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Смалявічы».

У лютым 2021 году на правах арэнды далучыўся да «Слуцку». У слуцкай камандзе стаў гульцом асноўнага складу, гуляў пераважна ў стартавым складзе. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Слуцак». У студзені 2022 году далучыўся да складу «Гомля». У студзені 2024 году пакінуў гомельскі клюб па заканчэньні кантракту і склаў двухгадовае пагадненьне з БАТЭ. У красавіку 2024 году атрымаў траўму, а пасьля акрыяньня ў ліпені 2024 году быў аддадзены ў арэнду «Гомля». Арэнда была працягнутая яшчэ на адзін сэзон. У 2025 годзе атрымліваў больш гульнёвай практыкі, асабліва часта выходзячы на пляцоўку ў другой палове сэзону. У студзені 2026 году склаў аднагадовую працоўную ўгоду з магілёўскім «Дняпром».

### Міжнародная
8 кастрычніка 2021 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў у стартавым складзе ў адборачным матчы чэмпіянату Эўропы 2023 году супраць зборнай Грэцыі (0:2) і быў заменены ў другім тайме. Цягам восені зьявіўся ў складзе яшчэ тры разы, але ў кожным матчы не праводзіў усе 90 хвілінаў на футбольным полі. Свой апошні матч у складзе моладзевай каманды згуляў 1 чэрвеня 2022 году супраць зборнай Кіпру. Тады Патапенка выйшаў на апошнія 15 хвілінаў гульні замест Яраслава Арашкевіча.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Андрэй Макаранка

**Андрэ́й Мака́ранка** ( 16 сакавіка 2002) — беларускі футбаліст, абаронца «Іслачы».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец салігорскага «Шахцёру». З 2019 году пачаў выступаць за клюбны дубль. 4 жніўня 2019 году дэбютаваў за асноўную каманду гарнякоў, адгуляўшы другі тайм у матчы Кубка Беларусі супраць гомельскага «Лякаматыву» (2:1). У кастрычніку 2019 году падоўжыў кантракт з «Шахцёрам». У сэзоне 2020 году працягваў гуляць за дубль, у канцы году стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 25 красавіка 2021 году, выйшаўшы на зьмену ў канцы сустрэчы зь берасьцейскім «Рухам» (4:1). З пачатку 2022 году стаў трэнавацца зь петрыкаўскім «Шахцёрам» і ў сакавіку афіцыйна папоўніў склад каманды. У лістападзе 2022 году вярнуўся ў салігорскі «Шахцёр». У лютым 2025 году стаў футбалістам прысталічнай «Іслачы».

### Міжнародная
У кастрычніку 2018 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, а ў сакавіку 2019 году — у элітным раўндзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Кансананс

**Кансана́нс** можа азначаць:

* Кансананс — гарманічнае на слых сугучча некалькіх гукаў.
* Кансананс — стылістычны прыём у рыфмаваных творах.

## Глядзіце таксама
* Асананс
* Дысананс
Раман Давыскіба

**Рама́н Давыскі́ба** ( 31 сакавіка 2001) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Астраўцу».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец ДЮСШ гораду Жлобіну. Юнаком трапіў у структуру менскага «Дынама», дзе з 2018 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2020 годзе пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. У ліпені 2020 году падоўжыў кантракт з дынамаўцамі. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 27 верасьня 2020 году, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы супраць «Віцебску» (1:0) і быў заменены ў другім тайме. У сэзоне 2021 году пачаў трывала зьяўляцца ў асноўнай камандзе дынамаўцаў. Пры гэтым спачатку выходзіў у стартавым складзе, пасьля пачаў пераважна выходзіць на замену.

У сакавіку 2022 году на правах арэнды далучыўся да салігорскага «Шахцёра». У складзе салігорскай каманды быў гульцом ратацыі, часьцей выходзіў на замену або заставаўся на лаўцы запасных. У сьнежні 2022 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Шахцёр». У студзені 2023 году пачаў трэнавацца разам з «Дынама», аднак неўзабаве быў пераведзены ў дубль, дзе і пачаў сэзон 2023 году. У ліпені 2023 году па пагадненьні бакоў скасаваў кантракт з сталічным клюбам і неўзабаве далучыўся да складу наваполацкага «Нафтану».

У сьнежні 2023 году выправіўся на прагляд у казаскі «Кайсар», а ў лютым 2024 году стаў гульцом «Гомля». У новай камандзе стаў гульцом асноўнага складу ў другой палове дэбютнага сэзону, а ў пачатку 2025 году склаў новы кантракт з клюбам, але ня быў гульцом першага складу. У выніку ў ліпені 2025 году перайшоў да складу «Маладэчна-2018», якое на той час займала апошні радок у Найвышэйшай лізе. Перад пачаткам сэзону 2026 году было аб’яўлена аб пераходзе Давыскібы ў «Астравец».

### Міжнародная
У кастрычніку 2017 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2019 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 9 кастрычніка 2020 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у адборачным матчы чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Кіпру (1:2) і забіўшы адзіны гол сваёй каманды.

## Дасягненьні
**«Дынама»**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2021

**«Шахцёр»**:
* Чэмпіён Беларусі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нафтан» Наваполацак
Ільля Руцкі

**Ільля́ Ру́цкі** ( 3 сьнежня 1999) — беларускі футбаліст, паўабаронца жодзінскага клюбу «Тарпэда-БелАЗ».

## Кар’ера
Выхаванец берасьцейскай СДЮШАР-3 «Дынама». У восені 2015 году далучыўся да бабруйскай «Белшыны», дзе выступаў за юнацкія каманды. У 2017 годзе пачаў гуляць за асноўную каманду клюбу ў Першай лізе. У красавіку 2018 году падпісаў першы прафэсійны кантракт зь «Белшынай». У сэзоне 2018 году замацаваўся ў стартавым складзе каманды, на наступны год дапамог ёй вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. Да сэзону 2020 году рыхтаваўся зь «Белшынай», аднак у сакавіку 2020 году далучыўся да рэчыцкага «Спадарожніка», дзе таксама неўзабаве стаў гульцом першай адзінаццаткі. Пакінуў каманду па заканчэньні арэнды ў сьнежні 2020 году. У студзені 2021 году выправіўся на прагляд у мазырскую «Славію» і ў сакавіку падпісаў кантракт. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 12 сакавіка 2021 году, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы першага тура супраць «Іслачы» (0:1).

У сьнежні 2023 году пакінуў «Славію» і неўзабаве стаў гульцом жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». Замацаваўся ў асноўным складзе жодзінцаў, спрычыніўшыся да здабыцьця бронзавых мэдалёў айчыннага чэмпіянату. У лістападзе 2024 годзе падпісаў новы кантракт з клюбам.

## Дасягненьні
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Раман Пілецкі

**Рама́н Піле́цкі** ( 31 сакавіка 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра».

## Кар’ера
Пачынаў займацца футболам у структуры менскага МТЗ-РІПА. Яшчэ юнаком трапіў у барысаўскі БАТЭ, з 2019 году пачаў прыцягвацца да матчаў клюбнага дублю, дзе замацаваўся на наступны год. У 2021 годзе пачаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды БАТЭ. 16 кастрычніка 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы супраць мазырскай «Славіі», выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У сакавіку 2022 году на правах арэнды далучыўся да «Слуцка», аднак ня здолеў замацавацца ў складзе. У ліпені 2022 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў слуцкі клюб. У другой палове 2022 году выступаў за дубль БАТЭ. У лютым 2023 году далучыўся да наваполацкага «Нафтану», які арандаваў паўабаронцу на сэзон 2023 году. У студзені 2024 году, па вяртаньні з арэнды, пачаў рыхтавацца да новага сэзону з БАТЭ. У новым сэзоне быў гульцом ратацыі, але ў канцы сэзону больш часта выходзіў на поле. Увосень 2024 году быў накіраваны на службу ў войска. Па вяртаньні працягнуў бараніць колеры барысаўскага клюбу. 31 траўня 2025 году адзначыўся галявым дублем у браму жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ» у лякальным дэрбі, але барысаўцы зазналі паразу зь лікам 2:3. У студзені 2026 году прыяднаўся да магілёўскага «Дняпра», які толькі вярнуўся ў элітны дывізіён.

## Дасягненьні
**БАТЭ**:
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Данііл Пруднік

**Даніі́л Пру́днік** ( 4 красавіка 2004 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца мазырскай «Славіі».

## Кар’ера
З 2020 году пачаў выступаць за дубль мазырскай «Славіі». У верасьні 2020 году склаў сваю першую прафэсійную ўгоду з клюбам. У канцы 2022 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды мазыранаў. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 12 лістапада 2022 году ў матчы апошняга тура супраць магілёўскага «Дняпра» (5:0), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У наступных сэзонах быў пераважна гульцом ратацыі, а свой першы цалкавіты матч у чэмпіянаце згуляў 24 траўня 2023 году супраць БАТЭ. У пачатку 2026 году на правах арэнды быў накіраваны ў «Слуцак», які пасьля доўгіх гадоў у эліце вярнуўся ў Першую лігу. Яшчэ да пачатку розыгрышу арэнда была скасаваная.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Сэрэтсэ Кхама

Сэр **Сэрэтсэ Кхама** (, тсвана: Serêtsê a Sekgoma a Khama, 1 ліпеня 1921, Сэровэ, Батсвана — 13 ліпеня 1980, Габаронэ, Батсвана) — першы прэзыдэнт Батсваны з 30 верасьня 1966 году да 13 ліпеня 1980 году.

## Біяграфія
Паходзіў зь роду правадыроў племя бамангвата, у 1925 годзе стаў іхным каралём. Атрымаў юрыдычную адукацыю ў ПАР і Зьяднаным Каралеўстве. Пасьля атрыманьня Батсванай (тады звалася Бэчуаналэнд) аўтаноміі вярнуўся на радзіму і, адмовіўшыся ад каралеўскага тытулу, быў абраны ў мясцовую раду ў 1957 годзе. У 1961 годзе заснаваў Дэмакратычную партыю Батсваны, якая ў 1965 годзе, выступаючы на сацыялістычных і панафрыканісцкіх пазыцыях, выйграла парляманцкія выбары, пасьля чаго Кхама стаў прэм’ер-міністарам Бэчуаналэнду. Дамагаўся атрыманьня краінай незалежнасьці ад Брытанскай імпэрыі. Пры ім была пабудаваная новая сталіца краіны — Габаронэ. У 1966 годзе Кхама быў узнагароджаны ордэнам Брытанскай імпэрыі. У тым жа годзе пасьля атрыманьня краінай незалежнасьці абраны першым прэзыдэнтам Батсваны. Пераабіраўся парлямантам пасьля кожных выбараў, бо БДП заўсёды атрымлівала большасьць галасоў.

Дамогся ператварэньня Батсваны, адной з самых бедных краінаў Афрыкі на момант здабыцьця незалежнасьці, у адну з краінаў, якія імкліва разьвіваюцца на кантынэнце, дзякуючы актыўнаму экспарту прыроднай сыравіны і карысных выкапняў. Пасьпяхова змагаўся з карупцыяй, змог стварыць стабільны дэмакратычны рэжым, пазбаўлены пагрозы пераваротаў. Памёр ад раку падстраўнікавай залозы, знаходзячыся на пасадзе прэзыдэнту. Пахаваны ў сямейным магільным склепе. Ягоным пераемнікам стаў віцэ-прэзыдэнт краіны Квэт Кетуміле Масырэ.

Ягоны сын, Ян Кхама, з 2008 па 2018 гады займаў пасаду прэзыдэнта краіны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прэзыдэнты Батсваны
Кірыл Леановіч

**Кіры́л Леано́віч** ( 21 красавіка 1998 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Гомля».

## Кар’ера
Выхаванец жодзінскага футболу. Пачынаў выступаць за дубль мясцовага «Тарпэда-БелАЗ», аднак неўзабаве апынуўся ў структуры менскага «Дынама». У другой палове 2016 году гуляў у арэндзе за «Ашмяны-БДУФК», аднак ня выратаваў клюб ад вылету ў Другую лігу. У пачатку 2017 году праходзіў прагляд у салігорскім «Шахцёры», але беспасьпяхова і ў сакавіку 2017 году быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы-СТІ». У складзе «Смалявічаў-СТІ» звычайна выходзіў на замену, дапамог клубу прусунуцца ў Найвышэйшую лігу. У сакавіку 2018 году быў аддадзены ў арэнду «Лідзе». У лістападзе 2018 году вярнуўся з арэнды ў «Дынама», аднак у пачатку 2019 году далучыўся да «Ліды» на трывалай аснове. Замацаваўся ў складзе каманды, чаргуючы выхады ў стартавым складзе і на замену.

З студзеня 2020 году знаходзіўся на праглядзе ў жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ» і ў сакавіку падпісаў кантракт. У жодзінскім клюбе звычайна зрэдку выходзіў на замену, выступаў за дубль, але шмат гульняў прапусьціў праз пашкоджаньні. У ліпені 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў «Смаргонь». З чатырма галамі стаў другім бамбардзірам смаргонскае каманды ў сэзоне, але ня выратаваў яе ад вылету ў Першую лігу. У лістападзе 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Смаргонь», а ў лютым 2022 году па заканчэньні кантракту разьвітаўся і з жодзінскім клюбам.

У сакавіку 2022 году далучыўся да складу гарадзенскага «Нёману». Прапусьціў пачатак сэзону 2022 году праз пашкоджаньні, а пазьней ня здолеў замацавацца ў складзе. У ліпені 2022 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў клюб і неўзабаве далучыўся да «Іслачы». Пакінуў «Іслач» па заканчэньні кантракту ў сьнежні 2022 году. У студзені 2023 году пачаў трэнавацца з бабруйскай «Белшынай» і ў красавіку афіцыйна далучыўся да табару каманды. Пакінуў клюб па заканчэньні сэзону 2023 году.

У лютым 2024 году стаў гульцом «Смаргоні», хутка замацаваўшыся ў асноўным складзе. Тройчы за сэзон адзначаўся галявымі дублямі, цэліўшы галы ў брамы «Менску», «Славіі» і «Іслачы». У выніку поруч зь Цярэнціем Луцэвічам стаў самым выніковым футбалістам каманды. У пачатку 2025 году праходзіў прагляд у армянскім «Алашкерце», але ў выніку ўзмоцніў шыхты «Віцебску». У канцы ліпеня 2025 году склаў працоўную ўгоду з наваполацкім «Нафтанам». У Наваполацку футбаліст адразу стаў важным гульцом каманды, адзначыўшыся галявымі дублямі ў матчах супраць «Віцебску» і «Маладэчна» ў жніўні і верасьні адпаведна. На пачатку 2026 году стала вядома, што спартоўца намагаюцца прыдбаць «Дняпро», «Менск» і «Баранавічы», але самым спрытным аказаўся «Гомель», дзе Леановіч і працягнуў кар’еру.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Максім Саматой

**Максі́м Самато́й** ( 11 кастрычніка 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Паперпраму».

## Кар’ера
Выхаванец футбольнага клюбу «Віцебск». Яшчэ юнаком далучыўся да менскага «Дынама», з 2019 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2021 годзе замацаваўся ў рэзэрвовай камандзе. У лютым 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў «Энэргетык-БДУ». 19 сакавіка 2022 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць роднага «Віцебску» (3:1), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў выходзіць на замену. У чэрвені 2022 году быў пераведзены ў арэнду ў «Ліду», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. Па заканчэньні сэзону 2022 году пакінуў лідзкі клюб.

У сакавіку 2023 году падпісаў двухгадовы кантракт зь «Іслаччу». Пачаў выступаць за дубль, у асноўнай камандзе заставаўся на лаве запасных. У ліпені 2023 году пасьля прагляду быў арандаваны бабруйскай «Белшынай». У сьнежні 2023 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Іслач», а ў студзені 2024 году пакінуў прысталічны клюб. У лютым 2024 году вярнуўся да шыхтаў бабруйскай дружыны. Напрыканцы 2024 году стаў адным зь лідэрам клюбу, але перад пачаткам новага сэзону ўзмоцніў склад навічка Найвышэйшай лігі «Маладэчна-2018». У камандзе быў адным з асноўных футбалістаў, згуляўшы амаль ува ўсіх матчах маладэчанцаў. Па завяршэньні сэзону, у якіх клюб страціў месца ў Найвышэйшай лізе, далучыўся да «Паперпраму».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ігар Заяц

**І́гар За́яц** ( 8 студзеня 1999 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Гомля».

## Кар’ера
Пачынаў займацца футболам у МТЗ-РІПА. Апасьля трапіў у структуру менскага «Дынама», дзе з 2017 году выступаў за клюбны дубль. У лютым 2019 году быў аддадзены ў арэнду клюбу «Смалявічы», дзе быў трывалым гульцом стартавага складу, дапамог камандзе выйсьці ў Найвышэйшую лігу.

У лютым 2020 году на правах арэнды далучыўся да «Гомля». У гомельскім клюбе таксама замацаваўся ў аснове і дапамог яму вярнуцца ў элітны дывізіён. Па заканчэньні арэнды ў сьнежні 2020 году пакінуў «Гомель», у пачатку 2021 году трэнаваўся з дублем «Дынама». У лютым 2021 году зноў быў арандаваны гомельскім клюбам. 13 сакавіка 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць берасьцейскага «Руху» (1:1), правёўшы на полі ўсе 90 хвілінаў. У далейшым працягваў выступаць у стартавым складзе, пазьней пачаў часам выходзіць на зьмену. У лістападзе 2021 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Дынама». У першай палове 2022 году трэнаваўся з асноўнай камандай дынамаўцаў, але выходзіў на поле толькі ў дублюючым складзе.

У ліпені 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў «Слуцак», дзе хутка замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У сьнежні 2022 году па заканчэньні арэнды пакінуў слуцкі клюб, аднак у студзені 2023 году, пакінуўшы «Дынама», падпісаў паўнавартаснае пагадненьне з «Слуцкам». У студзені 2024 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Слуцак» і неўзабаве вярнуўся ў «Гомель», але гэтым разам як паўнавартасны гулец каманды. 7 лістапада 2025 году згуляў 100-й матч у кашулі гамельчукоў ува ўсіх турнірах. У пачатку 2026 году падоўжыў кантракт з клюбам на новы сэзон.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Гомель»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Слуцак»
Міхаіл Казакевіч

**Міхаі́л Казаке́віч** ( 19 траўня 2002 году) — беларускі футбаліст, брамнік менскага «Дынама».

## Кар’ера

### Клюбная
Доўгі час займаўся футболам у сталічнай РДВАР, а ўлетку 2019 году далучыўся да акадэміі берасьцейскага «Дынама». У 2020 годзе пачаў падцягвацца да дублю. У пачатку 2021 году, калі берасьцейскі клюб пакінула большасьць гульцоў, пачаў трэнавацца з асноўнай камандай і ў лютым падпісаў двухгадовы кантракт з клюбам. У 2021 годзе быў рэзэрвовым брамнікам і не зьяўляўся на полі ў асноўнай камандзе, гуляючы за дубль. 2 красавіка 2022 году дэбютаваў у Найвышэйшае лізе, адгуляўшы другі тайм матчу супраць «Іслачы» (2:2). Далей чаргаваўся ў складзе з Радзівонам Семуком, а зь лета, калі Сямук пакінуў клюб, застаўся асноўным брамнікам каманды. У сьнежні 2022 году падоўжыў кантракт з дынамаўцамі да сканчэньня сэзону 2023 году. У новым 2023 годзе ў канкурэнцыю да Казакевіча быў запрошаны дасьведчаны брамнік Дзяніс Садоўскі, які ў папярэдні сэзон быў асноўным галкіпэрам «Гомля». Казакевіч здолеў захаваць месца ў першай адзінаццатцы, а Садоўскі ў сярэдзіне сэзону перайшоў у мазырскую «Славію». У сьнежні 2023 году падпісаў новае двухгадовае пагадненьне з «Дынама». 26 кастрычніка 2025 году згуляў у матчы зь «Іслачы», супраць якой калісьці дэбютаваў, свой 100-й матч у Найвышэйшай лізе. Гэтая сустрэча была апошняй у складзе берасьцейцаў, бо па заканчэньні сэзону брамнік разьвітаўся з клюбам, а ў пачатку студзеня 2026 году прыяднаўся да менскага «Дынама».

### Міжнародная
У кастрычніку 2018 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 27 верасьня 2022 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Казахстану (1:1).

## Дасягненьні
**«Дынама» Берасьце**:
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладзіслаў Полаз

**Уладзісла́ў По́лаз** ( 6 чэрвеня 2001) — беларускі футбаліст, паўабаронца менскага «Дынама».

## Кар’ера
З шасьці гадоў займаўся футболам у мазырскай СДЮШАР-1. З 2019 году, па выхадзе «Славіі» ў Найвышэйшую лігу, пачаў выступаць за клюбны дубль, дзе быў капітанам. Зь лета 2020 году пачаў прыцягвацца і да асноўнага складу. Дэбютаваў за клюб 29 жніўня 2020 году ў матчы Кубка Беларусі супраць пінскай «Хвалі» (4:0), калі выйшаў на замену на 83-й хвіліне. У 2021 годзе пачаў рэгулярна зьяўляцца ў асноўнай камандзе. 14 траўня 2021 году ўпершыню згуляў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з рэчыцкім «Спадарожнікам» (2:0). У далейшым працягваў часам выходзіць на замену. У сьнежні 2021 году падоўжыў кантракт з мазырскім клюбам.

Сэзон 2022 году пачынаў з лавы запасных, першы матч згуляўшы 9 красавіка 2022 году супраць менскага «Дынама». Свой першы гол у прафэсійнай кар’еры правёў 22 чэрвеня 2022 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Маладэчна». Футбаліст здолеў замацавацца ў асноўнай камандзе мазырчукоў, аднак усё яшчэ заставаўся гульцом замены. Ужо ў наступным сэзоне быў адным з ключавых у складзе, вызначыўшыся шасьцю забітымі галамі ва ўсіх турнірах. Першымі галамі ў Найвышэйшай лізе адзначыўся 14 красавіка 2023 году ў браму «Смаргоні». У канцы 2024 году падпісаў новы кантракт з «Славіяй». Свой 100-й матч за клюб ва ўсіх турнірах згуляў 27 ліпеня 2025 году ў межах Кубка Беларусі супраць «Гомля». 1 лістапада 2025 году матч супраць наваполацкага «Нафтану» стаў 100-м у актыве футбаліста ў беларускім чэмпіянаце. Паводле вынікаў сэзону разам з клюбам стаў бронзавым прызэрам лігі, а таксама быў абраны ў сымбалічную зборную турніру. Усяго за сэзон вызначыўся за клюб васьмю галамі і пяцьцю галявымі перадачамі. У лістападзе 2025 году зьявілася інфармацыя, што гулец можа перайсьці ў менскае «Дынама», падпісаўшы папярэднюю дамову. У сьнежні 2025 году пакінуў мазырскі клюб і ў студзені 2026 году далучыўся да сталічнага калектыву. Крыху раней у тым жа кірунку рушыў ягоны аднаклюбнік Аляксей Іваноў.

## Дасягненьні
**«Славія»**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Нікалё Барэльля

**Нікалё Барэльля** (;  7 лютага 1997 году) — італьянскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Інтэрнацыянале» і нацыянальнай зборнай Італіі. Часьцяком узгадваецца як адзін з найлепшых паўабаронцаў Эўропы.

## Кар’ера
### Клюбная
Барэльля ёсьць выхаванцам футбольнай акадэміі «Кальяры». Упершыню зьявіўся на полі ў кашулі сардынскага клюбу 15 студзеня 2015 году ў матчы Кубка Італіі супраць «Пармы» . Ягоны дэбют у Сэрыі А прыпаў на 4 траўня 2015 году зноў у матчы супраць «Пармы». Гэтым разам ён замяніў на 68-й хвіліне Дыега Фарыяса у хатняй перамозе зь лікам 4:0. Дзеля набыцьця гульнявога досьведу Барэльля выправіўся ў арэнду ў «Кома» з Сэрыі Б, дзе адразу стаў гульцом першай адзінаццаткі. 17 верасьня 2017 году па вяртаньні з арэнды забіў першы гол у складзе «Кальяры» ў браму клюбу СПАЛ. 19 лютага 2019 году матч супраць «Сампдорыі» стаў сотым у кашулі «Кальяры». На той момант гульцу было 22 гады.

12 ліпеня 2019 году Барэльля далучыўся да мілянскага «Інтэру» на ўмове арэнды з абавязацельствам выкупу гульца. Італьянец дэбютаваў у клубе 26 жніўня ў матчы супраць «Леччэ», калі выйшаў з лаўкі запасных у другім тайме замест Матыяса Вэсына. Гулец дапамог здабыць гол Антоніё Кандрэва і ўсталяваць фінальны лік 4:0. Футбаліст адразу атрымаў месца ў стартавым складзе клюбу. У сэзоне 2020—2021 гадоў «Інтэрнацыянале» здабыў перамогу ў Сэрыі А, а Барэльля быў высунуты кандыдатам на найлепшага паўабаронцу турніру. 5 лістапада 2021 году гулец склаў новую працоўную дамову зь «Інтэрам», паводле якога ён мусіць заставацца ў клюбе да 2026 году. Па заканчэньні сэзону 2021—2022 гадоў паўабаронца чацьверты раз запар быў улучаны ў сымбалічную зборную Сэрыі А.

### Міжнародная
Прыцягваўся да матчу юніёрскай і моладзевай зборных Італіі. У кастрычніку 2017 году быў упершыню выкліканы да складу нацыянальнай зборнай Італіі на адборачныя матчы чэмпіянату сьвету 2018 году супраць зборных Паўночнай Македоніі і Альбаніі. Але дэбютаваў паўабаронца крыху пазьней 10 кастрычніка 2018 году пад кіраўніцтвам трэнэра Рабэрта Манчыні ў таварыскім матчы супраць зборнай Украіны ў Генуі, які скончыўся ўнічыю 1:1. 23 сакавіка 2019 году Барэльля ўлучыў своё першы гол за зборную ў матчы кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы 2020 году. У чэрвені 2021 году быў далучаны да складу зборнай Італіі на пераможным чэмпіянаце Эўропы 2020 году. Гулец быў адным з ключавых гульцоў каманды.

## Дасягненьні
**«Інтэрнацыянале»**:
* Чэмпіён Італіі: 2021, 2024
* Уладальнік Кубка Італіі: 2022, 2023
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2021, 2022, 2023

**Італія**:
* Чэмпіён Эўропы: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы па футболе
Касьцёл сьвятых Пятра і Паўла (Камень)

**Касьцёл Сьвятых Пятра і Паўла** — мураваны каталіцкі храм у вёсцы Камень Валожынскага раёну Менскае вобласьці.

## Гісторыя

### Перад 1991
Першы касьцёл у пісьмовых крыніцах згадваецца ў 1451 г. як фундацыя кашталяна віленскага С. Гедыгольдавіча. На яго месцы ў 1522 годзе ўладальнікі мястэчка Замбжэзінскія фундавалі фарны касьцёл. Наступныя ўладальнікі Белазёры на яго рэштках (касьцёл згарэў) у 1679 г. пабудавалі драўляны касьцёл. Аднаўляўся ў 1848 і 1897 гг. Спалены ў 1944 падчас сутыкненьня паміж польскай Арміяй Краёвай і савецкімі партызанамі. Захавалася агароджа.

### Пасьля 1991
У 1991 годзе на месцы былога драўлянага касьцёла быў пабудаваны новы, мураваны храм, які стаіць у вёсцы дагэтуль.

## Архітэктура
Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Да фасада далучана чатырохгранная шатровая званіца. Плоскасныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі. Над прамавугольным уваходным праёмам двухслуповы шатровы ґанак.

Адноўлены касьцёл Св. Пятра і Паўла ў вёсцы Камень прынята лічыць узорам сучаснай архітэктуры з элементамі неаготыкі.

Касьцёл акружаны аўтэнтычнай бутавай агароджай XIX стагодзьдзя з арачнымі варотамі.

## Крыніцы
Легіянэлёз

**Легіянэлёз** — адмена атыповай пнэўманіі, выкліканай бактэрыямі з роду . Сымптомамі захворваньня ёсьць кашаль, дыхавіца, моцная ліхаманка, боль у цягліцах і галаве, праяўляюцца на 2—10 дні па заражэньні. Пад азначэньне ***легіянэлёзу*** трапляюць усе захворваньні, выкліканыя бактэрыямі **: легіянэрская хвароба (пнэўманія),  (без пнэўманіі) і , але найчасьцей пад легіянэлёзам падразумяваюць першую зь іх як найбольш распаўсюджаную.

Бактэрыі *Legionella* сустракаюцца ў прыродзе ў пітной вадзе. Адтуль можа патрапіць у вадаправоды, кандыцыянэры, увільгатняльнікі паветра. Распаўсюджваецца пры ўдыханьні параў вады, зараджанай бактэрыямі. Ад чалавека да чалавека заражэньне малаімавернае. Фактарамі рызыкі ёсьць сталы век, курэньне, хранічныя хваробы лёгкіх і слабы імунітэт. Выявіць захворваньне можна аналізам брулёў і харкаціны.

Вакцыны ад легіянэлёзу не існуе. Папярэдзіць распаўсюджаньне хваробы можна своечасовым абслугоўваньнем сыстэмаў водазабесьпячэньня. Лекаваньне адбываецца антыбіётыкамі, напрыклад , , . Сьмяротнасьць дасягае 10% для здаровых людзей і 25% для асобаў з групаў рызыкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Legionellales
Катэгорыя:Бактэрыяльныя захворваньні жывёлаў
Катэгорыя:Архітэктурная біялёгія
Катэгорыя:Прамысловая гігіена
Катэгорыя:Атыповыя пнэўманіі
Катэгорыя:Амэрыканскі легіён
Рамэшбабу Прагнанандга

**Рамэшбабу Прагнанандга** (,  10 жніўня 2005) — індыйскі гросмайстар, шахматны вундэркінд. 23 чэрвеня 2018 году атрымаў тытул ґросмайстара (другі маладзейшы ў сусьвеце на момант атрыманьня). 20 лютага 2022 стаў наймаладзейшым шахматыстам, які перамог тагачаснага чэмпіёна сьвету Магнуса Карлсэна. Наймаладзейшы фіналіст сусьветнага шахматнага чэмпіянату.

## Шахматная кар’ера
У 2013 Прагнанандга перамог на Сусьветным юнацкім шахматным чэмпіянаце ў катэгорыі «Малодшыя за 8 гадоў», атрымаўшы тытул майстра ФІДЭ. У 2015 годзе ён перамог на гэтым жа турніры ў катэгорыі «Малодшыя за 10 гадоў».

У 2016 годзе Прагнанандга стаў наймаладзейшым міжнародным майстрам у сьвеце ва ўзросьце 10 гадоў, 10 месяцаў і 18 дзён.

Упершыню за рэйтынг у 2500 балаў ён перакрочыў ў Юніёрскім сусьветным шахматным чэмпіянаце у лістападзе 2018 году.

У ліпені 2019 году перамог на турніры Xtracon Chess Open у Капэнгагене.

У кастрычніку 2019 году перамог на Сусьветным юнацкім шахматным чэмпіянаце ў катэгорыі «Малодшыя за 18 гадоў» з вынікам 9 з 11.

У сьнежні 2019 г. стаў другім самым маладым чалавекам, які атрымаў рэйтынг у 2600 балаў Эла.

Удзельнічаў ў Сусьветным шахматным чэмпіянаце 2021 году і дайшоў да 3 туру, дзе прайграў Максіму Ваш’е Ляграфу.

20 лютага 2022 году стаў трэцім у Індыі й наймаладзейшым у сьвеце чалавекам, які абыграў тагачаснага сусьветнага чэмпіёна Магнуса Карлсэна ў любым шахматным фармаце.

У студзені 2023 згуляў у Шахматным турніры «Tata Steel-2023», дзе абыграў ґросмайстара і будучага шахматнага чэмпіёну сьвету Дын Ліжэня.

У жніўні 2023 стаў наймаладзейшым фіналістам Сусьветнага шахматнага чэмпіянату; у выніку заняў другое месца, прайграўшы Магнусу Карлсэну ў тай-брэйку па хуткіх шахматах і тым самым забраняваў сабе другое месца ў Турніры прэтэндэнтаў 2024 году.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Шахматныя гросмайстры
Фэдэрыка Дымарка

**Фэдэры́ка Дыма́рка** (;  10 лістапада 1997 году) — італьянскі футбаліст, абаронца клюбу «Інтэрнацыянале» і нацыянальнай зборнай Італіі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец акадэміі «Інтэрнацыянале». Дэбютаваў у складзе клюбу ў веку 17 гадоў матчы Лігі Эўропы супраць азэрбайджанскага «Карабаху». Дымарка ў тым матчы выйшаў на зьмену Данілё Д’Амброзіё на 84-й хвіліне. У Сэрыі А першы матч гулец правёў 31 траўня 2015 году супраць «Эмпалі». Гэта быў апошні матч сэзону, а сам абаронца зьявіўся на пляцоўцы замест Радрыга Палясіё на 89-й хвіліне. У студзені 2016 году Дымарка выправіўся ў арэнду ў клюб Сэрыі Б «Асколі». Па сканчэньні сэзону на правах арэнды далучыўся да «Эмпалі», але ня здолеў дапамагчы клюбу захаваць месца ў найвышэйшым дывізіёне.

Улетку 2017 году Дымарка быў набыты швайцарскім «Сіёнам» за 3,91 млн эўра, але ўжо праз год за 7 млн эўра вярнуўся назад у мілянскі клюб. Па вяртаньні ў «Інтэр» гулец зноў бавіў час у арэндах, абараняючы колеры «Пармы», а потым «Вэроны». З сэзону 2021—2022 гадоў пачаў стала выступаць у асноўным складзе «Інтэрнацыянале». У сьнежні 2021 году падоўжыў працоўнае пагадненьне з клюбам да чэрвеня 2026 году.

### Міжнародная
Прыцягваўся да матчу юніёрскай, юнацкай і моладзевай зборных Італіі. Толькі пасьля таго як замацаваўся ў складзе «Інтэрнацыянале» пачаў таксама выклікацца да нацыянальнай зборнай Італіі. Дэбютаваў у складзе зборнай 16 лістапада 2022 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Альбаніі, які скончыўся перамогай апэнінцаў зь лікам 1:3. Праз чатыры дні гулец таксама згуляў 90 хвілінаў матчу супраць зборнай Аўстрыі ў чарговай таварыскай сустрэчы.

## Дасягненьні
**«Інтэрнацыянале»**:
* Чэмпіён Італіі: 2024
* Уладальнік Кубка Італіі: 2022, 2023
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2021, 2022, 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Lindemann

**Lindemann**&nbsp;— мэталёвы праект, які быў створаны Тылем Ліндэманам і Пэтэрам Тэгтгрэнам 4 студзеня 2015 году. Назва гурта&nbsp;— прозьвішча Тыля Ліндэмана, жанр&nbsp;— індастрыял-мэтал.

У 2020 годзе, пасьля канца калябарацыі Тэгтгрэна й Ліндэмана, гурт быў рэарганізаваны ў сольны праект Тыля «Till Lindemann» зь іншым складам.

## Гісторыя

### Пачатак і ''Skills in Pills'' (2013—2016)
Ліндэман і Тэгтгрэн пазнаёміліся прыкладна ў 2000 годзе ў рок-пабе ў Стакгольме, калі ўдзельнікі *Clawfinger* прадставілі іх адзін аднаму. у 2013 годзе, калі Rammstein былі гэдлайнэрамі фэстывалю ў Швэцыі, нямецкі сьпявак запрасіў на яго свайго швэдзкага калегу па гурту. Там ён сказаў Тагтгрэну, што возьме адпачынак на два гады й хоча напісаць зь ім якую-небудзь музыку. Першапачаткова яны плянавалі запісаць толькі адну ці дзьве песьні, але Тэгтгрэн адчуў, што песьні «занадта добрыя», і захацеў напісаць больш.

Назва гурта «была адзіным, чаго мы не змаглі прыдумаць». Усе назвы, разгледжаныя групай, ужо былі прыняты іншымі групамі, таму ў рэшце рэшт яны прынялі прапанову кагосьці іншага й проста назвалі яго «Ліндэман», хаця Тагтгрэн першапачаткова быў незадаволены гэтым.

28 траўня 2015 году гурт выпусьціў свой дэбютны самотнік «Praise Abort». Іхны дэбютны студыйны альбом пад назвай Skills in Pills выйшаў 19 чэрвеня 2015 году. Калі яго спыталі пра магчымыя будучыя жывыя выступы, Тагтгрэн сказаў, што гэта будзе залежаць ад рэакцыі фанатаў на праект. у лістападзе 2016 году на старонцы *Pain* у Facebook зьявілася інфармацыя, што канцэрт адбудзецца 9 лістапада. Ліндэман далучыўся да Тагтгрэна на сцэне, каб прасьпяваць «Praise Abort».

### ''F & M'', адыход Тэгтгрэна, ''Live in Moscow'' (2018—2021)
У 2018 годзе дуэт напісаў музыку да экранізацыі пʼесы «*Hänsel und Gretel*», у якой таксама зьявіўся Тыль Ліндэман. Таксама ў верасьні Ліндэман і Тэгтгрэн абвясьцілі тур па Расеі, Украіне й Казахстану ў падтрымку кнігі Ліндэмана «Messer» ().

16 жніўня 2019 году Пітэр Тагтгрэн абвясьціў, што новы альбом гатовы, зьведзены й спрадусіраваны. 10 верасьня 2019 году ў сацыяльных сетках быў апублікаваны тызер новага самотніка «Steh auf», у якім паведамлялася, што музычнае відэа выйдзе 13 верасьня 2019 году. У музычным кліпе зьняўся швэдзкі актор Пітэр Стормаре. Альбом *[[F & M (альбом)|F & M]]* выйшаў 22 лістапада 2019 году. Ліндэман абвясьціў пра свой тур 2020 году 4 лістапада 2019 году праз свае плятформы сацыяльных мэдыя. Група гастралявала ў лютым і сакавіку 2020 году, але тур быў перапынены з-за пандэміі.

У лістападзе 2020 году дуэт абвясьціў, што яны больш ня будуць запісваць музыку разам. Іх апошнім сумесным рэлізам стане канцэртны фільм пра іх шоў у Маскве ў 2020 годзе. Тыль Ліндэман плянаваў працягнуць запіс у будучыні пад назвай «Till Lindemann» у іншым складзе.

## Дыскаграфія

## Узнагароды і намінацыі

|-
| rowspan="2" | 2015
| Lindemann
| Найлепшы нямецкі гурт
| 
|-
| Skills in Pills
| Найлепшы дэбютны альбом
| 
|}

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2015 годзе
Катэгорыя:Гэві-мэтал-гурты
Дыскаграфія Lindemann

**Дыскаграфія Lindemann**&nbsp;— дыскаграфія нямецка-швэдзкага мэталёвага гурта Lindemann, якая складаецца з 2 студыйных альбомаў, 9 самотнікаў (сынглаў) і 1 live-рэлізу.

## Студыйныя альбомы

## Самотнікі

## Музычныя відэа

## Іншае
* Live In Moscow

### Міні-альбом
* Praise Abort (Remixes) (2015)

## Глядзіце таксама
* Till Lindemann

## Крыніцы

Катэгорыя:Дыскаграфіі нямецкіх выканаўцаў
Катэгорыя:Дыскаграфіі швэдзкіх выканаўцаў
Катэгорыя:Lindemann
Шарм-аль-Шэйх (аэрапорт)

**Аэрапорт Шарм-аль-Шэйх** (ІАТА: **SSH**, ІКАО: **HESH**) — інтэрнацыянальны аэрапорт у Шарм-аль-Шэйху, Эгіпет. Гэта трэці па колькасьці наведвальнікаў аэрапорт у Эгіпце пасьля Каірскага і Хургадзкага аэрапортаў.. Зьяўляецца хабам для Air Cairo, абслугоўваецца ўрадам Эгіпта.

## Гісторыя
Аэрапорт быў адчынены 14 траўня 1968 году як база ВПС Ізраіля. Пасьля падпісаньня Эгіпецка-ізраільскай мірнай дамовы ў 1979 годзе і адыходу Ізраіля з Сынайскага паўвострава быў зноў адчынены ў якасьці грамадзянскага аэрапорту.

## Крыніцы

Катэгорыя:Аэрапорты Эгіпту
Люкас Клёстэрман

**Люкас Клёстэрман** (;  3 чэрвеня 1996 году) — нямецкі футбаліст, абаронца клюбу «РБ Ляйпцыг» і нацыянальнай зборнай Нямеччыны.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюбу «Бохум». У галоўнай камандзе клюбу дэбютаваў у матчы супраць «Аалену» 14 сакавіка 2014 году, калі гульцу было ўсяго 19 гадоў. У канцы чэрвеню гулец меў перамовы з клюбам, але дамовіцца зь ім ня здолеў. 22 жніўня стала вядома, што футбаліст далучыўся да складу клюбу «РБ Ляйпцыг», які на той час гуляў у Бундэсьлізе 2. Спачатку гуляў ня вельмі шмат, але напрыканцы сэзону 2014—2015 гадоў праз крызыс у абарончых шыхтах прасунуўся да асноўнага складу. 24 красавіка 2015 году ўлучыў мяч у браму «Дармштату-98». Наступны сэзон пачаў на пазыцыі правага абаронцы. Напачатку сэзону 2016—2017 гадоў меліся чуткі, што абаронцам цікавяцца «Тотэнгэм Готспур» і «Арсэнал», але Клёстэрман застаўся ў камандзе, шмат часу прапусьціўшы праз пашкоджаньні.

### Міжнародная
Клёстэрман атрымаў свой першы выклік у нацыянальную зборную Нямеччыны ў сакавіку 2019 году на таварыскі матч супраць зборнай Сэрбіі і адборачны матч чэмпіянату Эўропы 2020 году супраць зборнай Нідэрляндаў. Дэбютаваў 20 сакавіка ў матчы супраць зборнай Сэрбіі, адгуляўшы ўсю сустрэчу. Пасьля матчу галоўны трэнэр зборнай Ёахім Лёў высока ацаніў дэбютную гульню футбаліста. 19 траўня 2021 году быў улучаны ў заявачны сьпіс зборнай на чэмпіянат Эўропы 2020 году.

## Дасягненьні
**«РБ Ляйпцыг»**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2022, 2023
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Ксавэр Шлягер

**Кса́вэр Шля́гер** (;  28 верасьня 1997 году) — аўстрыйскі футбаліст, паўабаронца абарончага пляну нямецкага клюбу «РБ Ляйпцыг» і нацыянальнай зборнай Аўстрыі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец зальцбурскага «Рэд Булу», але прафэсійную кар’еру пачаў у клюбе «Ліфэрынг», які фактычна ёсьць фарм-клюбам зальцбурскага клюбу. Пасьля некалькіх гадоў у рэзэрвовым клюбе быў падцягнуты да асноўнае каманды «Рэд Булу». У сэзоне 2017—2018 гадоў поруч з клюбам сэнсацыйна прасунуўся да паўфіналу Лігі Эўропы, дзе аўстрыйцы саступілі францускаму «Марсэлю». 26 чэрвеня 2019 году далучыўся да табару нямецкага «Вольфсбургу», дзе быў гульцом першай адзінаццаткі. Шлягер быў вымушаны прапусьціць 20 гульняў у Бундэсьлізе 2021—2022 гадоў праз траўму. 17 чэрвеня 2022 году далучыўся да «РБ Ляйпцыгу».

### Міжнародная
Дэбютаваў у колерах нацыянальнай зборнай Аўстрыі ў таварыскім матчы, які ладзіўся 23 сакавіка 2018 году, супраць зборнай Славеніі. Матч скончыўся перамогай аўстрыйцаў зь лікам 3:0.

## Дасягненьні
**«Рэд Бул»**:
* Чэмпіён Аўстрыі: 2016, 2017, 2018, 2019
* Уладальнік Кубка Аўстрыі: 2016, 2017, 2019

**«РБ Ляйпцыг»**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2023
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Аўстрыйскія футбалісты
Жардан Вэрэту

**Жарда́н Марсэ́ль Жыльбэ́р Вэрэту́** (;  1 сакавіка 1993 году) — францускі футбаліст, паўабаронца катарскага клюбу «Аль-Арабі» і нацыянальнай зборнай Францыі. Ёсьць выхаванцам клюбу «Нант», у якім пачаў прафэсійную кар’еру. Пасьля ангельскай «Астан Вілы» і часу ў арэндзе ў францускім «Сэнт-Эт’ене», Вэрэту пяць гадоў правёў у Італіі, дзе гуляў за «Фіярэнтыну» і «Рому». У жніўні 2022 году далучыўся да «Алімпіку», склаўшы трохгадовую працоўную ўгоду. Клюбу гулец каштаваў 11 млн эўра. 4 верасьня 2024 году зьмяніў марсэльскі «Алімпік» на ліёнскі. Марсэльцы за трансфэр гульца атрымалі 3 мільёны эўра, а яшчэ 3 мільёны эўра магчымымі бонусамі ды мажлівасьць атрымаць 25% ад наступнага продажу футбаліста.

## Дасягненьні
**«Рома»**:
* Пераможца Лігі канфэрэнцыяў: 2022

**Францыя**:
* Пераможца Лігі нацыяў УЭФА: 2021
* Срэбны прызэр чэмпіянату сьвету: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Альпэншток

**Альпэншток** ( - «альпійскі» + *Stock* «кій, ляска, посах, жардзіна»), **альпэнштак** — доўгая драўляная жардзіна з жалезным наканечнікам, якая зь сярэднявечча выкарыстоўвалася пастухамі для перамяшчэньня па сьнежных палёх і ледавікох у Вальпах . Гэта папярэднік сучаснага ледасеку.

Франкамоўныя вальпыністы празвалі гэты прадмет «даўбешкаю». Ёзіяс Зымлер, швайцарскі прафэсар багаслоўю ў варганізацыі якая пасьля стала Цюрыскім унівэрсытэтам, апублікаваў першы трактат аб Вальпах пад назовам *De Alpibus commentarius*. Томас Грэм Браўн апісаў назіраньні Зымлера аб рыштунку для падарожжаў па лёдзе і сьнезе ў гарах: «У 1574 годзе Зымлер апублікаваў камэнтар аб Вальпах, выдатны сваім апісаньнем тэхнікі падарожжа па ледавіку і доказам таго, што сам Зымлер меў практычны вопыт. Ён апісвае вальпэнштак, кошкі, выкарыстаньне вяроўцы, неабходнасьць аховы вачэй на сьнезе вэлюмам або акулярамі; і ён згадвае, што правадыр на засьнежаных ледавіках шукае схаваныя расколіны па гуку жардзіны».

Айван Шуйнар цытуе Зымлера: «Каб супрацьстаяць сьлізкасьці лёду, яны моцна прымацоўваюць да сваіх ногаў чаравікі, падобныя да конскіх лапцёх, з трыма вострымі шыпамі, каб яны маглі цьвёрда стаяць. У некаторых месцах яны выкарыстоўваюць кіянцы з жалезнымі наканечнікамі, абапіраючыся на якія, караскаюцца па крутых схілах. Яны называюцца вальпыцкімі кіянкамі і ў асноўным выкарыстоўваюцца сярод пастухоў» .

8 жніўня 1786 году Жак Бальма і Мішэль-Габрыель Пакар зьдзейсьнілі першае ўзыходжаньне на Манблян. Бальма, паляўнічы на сарнаў і калекцыянт крышталяў, меў вопыт падарожжаў па высакагорʼях, а Пакард ужо рабіў спробы падняцца на вяршыню. Ілюстрацыі паказваюць, што Бальма нясе дзьве асобныя прылады (чые адпаведныя функцыі пазьней будуць перададзены ледасеку): вальпенштак (або кіянку) і невялікую сякеру, якой можна было секчы прыступкі на ледзяных схілах.

У другой палове дзевятнаццатага стагодзьдзя, убачыўшы, што традыцыйны, але грувасткі вальпенштак можа быць карысным дапаможнікам для ўзыходжаньня па стромкіх сьнежных або ледзяных схілах, віктарыянскія вальпыністы прымацавалі завостранае лязо (кірку) да вяршыні вальпенштака; гэта выкарыстоўвалася для забесьпячэньня стабільнасьці. На супрацьлеглае канцы разьмяшчалася пляскатае лязо (цясла), якое выкарыстоўвалася для высяканьня прыступкаў у сьнезе або лёдзе, што было неабходным спосабам перамяшчэньня па стромкіх абледзянелых схілах да зьяўленьня кошкі. Паступова вальпенштак ператварыўся ў ледаруб.

## Крыніцы
Кубак Стэнлі

**Кубак Стэнлі** (, ) — чэмпіёнскі кубак, які штогод уручаецца чэмпіёнам плэй-оф Нацыянальнай хакейнай лігі (НХЛ). Гэта найстарэйшы трафэй, які ўручаецца ў прафэсійнай спартовай франшызе ў Паўночнай Амэрыцы. Міжнародная фэдэрацыя хакею на лёдзе лічыць яго адным з найважнейшых кубкаў у спорце. Розыгрыш кубка ўпершыню быў зладжаны ў 1892 годзе як Кубак выкліку Дамініёну і названы ў гонар лорда Фрэдэрыка Стэнлі, які служыў генэрал-губэрнатарам Канады. Стэнлі ахвяраваў яго ў якасьці ўзнагароды наймацнейшаму аматарскаму хакейнаму клюбу Канады. Уся сям’я Стэнлі падтрымлівала спорт, у прыватнасьці, ягоныя сыны і дачкі гулялі і прасоўвалі хакей на лёдзе. Першы Кубак быў уручаны ў 1893 годзе хакейнаму клубу «Манрэаль». У той час ажно па 1914 гады ўладальнікі кубка вызначаліся ў розных аматарскіх турнірах. Прафэсійныя каманды ўпершыню атрымалі права прэтэндаваць на Кубак Стэнлі ў 1906 годзе. У 1915 годзе Нацыянальная хакейная асацыяцыя і Хакейная асацыяцыя ціхаакіянскага ўзьбярэжжа, дзьве асноўныя прафэсійныя хакейныя арганізацыі таго часу, дасягнулі джэнтэльмэнскага пагадненьня, згодна зь якім чэмпіёны кожнай зь лігаў штогод спаборнічалі адзін з адным за Кубак Стэнлі. Фактычна з 1926 году кубка стаў чэмпіёнскім трафэем Нацыянальнай хакейнай лігі (НХЛ). З 1947 году ўжо афіцыйна Кубак Стэнлі ёсьць галоўнай узнагародай НХЛ.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Кубак Стэнлі. Канадзкая энцыкляпэдыя.

Катэгорыя:Кубак Стэнлі
Гросмайстар

**Ґрасмайстар** (з нямецкай Großmeister, міжнародны скарот: GM) — найвышэйшы шахматны тытул, які прысуджаецца міжнароднай шахматнай арґанізацыяй ФІДЭ.

## Патрабаваньні
Для атрыманьня тытулу ґрасмайстару патрэбна выканаць наступныя правілы:

— Маць рэйтынґ у як мінімум 2600 пунктаў;
— Згуляць 27 турнірных гульняў, пры гэтым:
— Як мінімум 33% яго/яе апанэнтаў патрэбны маць тытул ґрасмайстару;
— Рэйтынґ усіх яго супэрнікаў патрэбен перавышаць як мінімум 2380 баляў;
— Супэрнікі гульца павінны быць як мінімум з 3 розных шахматных федэрацый, у тым ліку з уласнай федэрацыі гульца.
— Максымум 60% апанэнтаў гульца могуць паходзіць з уласнай федэрацыі гульца.
— Максымум 66% супэрнікаў гульца могуць паходзіць з адной федэрацыі.
— На швайцарскім турніры удзелам ня менш за 40 удзельнікаў з сярэднім рэйтынґам 2000 і вышэй павінен быць выкананы хаця б адзін нарматыў.

Тытул ґрасмайстара аўтаматычна выдаецца без патрабаваньня выкананьня гэтых нарматываў пры перамозе ў Сусьветным шахматным жаночым чэмпіянаце, Сусьветным юнацкім шахматным чэмпіянаце ці Юніёрскім сусьветным шахматным чэмпіянаце, ці кантынентальным шахматным чэмпіянаце пры ўмовах таго, што пікавы рэйтынґ гульца быў як мінімум 2300 па Эла.

## Гісторыя
Першы ўжытак тэрмін «ґрасмайстар» быў задакументаваны 18 лютага 1838 году, у якім карэспандэнт зьвяртаўся да Ўільяма Льюіса «наш мінулы ґрасмайстар».

Да стварэньня гэтага тытулу ў 1950 году інады выкарыстоўваўся ў СССР для азначэньня самых лепшых гульцоў крайіны. У той час савецкія гульцы не прыймалі ўдзел у спаборніцтвах па-за межамі крайіны.

У 1950 годзе ФІДЭ стварыла тытул «Ґрасмайстар» для вызначэньня лепшых гульцоў сусьвету, а ў 1970 годзе тытулу былі нададзены сучасныя рэгуляцыі.

## Крыніцы