open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бранта

**Бранта** (*Брант*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бранда або Бранта (Brando, Branto) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бранд- (-брант-) паходзіць ад германскага *branða 'лязо мяча'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Brando, Brandek, Brandel, Brandysz, Albrant, Gebrand, Haldebrand, Helibrand (Helbrand), Herbrand, Hildebrand (Hilbrand, llbrand), Husbrant, Imbrant, Inbrant, Librant, Luprand, Wilbrand.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *в селе Брантичкомъ* (1557—1558 гады); *Brontowicza* (1671—1681 гады); *Kajetan Brantt* (1802 год); *Teresa Brantowicz* (1823 год).

## Носьбіты
* Якуб Брант — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1583 і 1585 гадох

Бранты — літоўскі шляхецкі род.

На гістарычнай Ваўкавышчыне існуе вёска Брантоўцы.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
ГКС Катавіцы

«**ГКС Катавіцы**» () — польскі футбольны клюб з гораду Катавіцаў. Заснаваны ў 1964 годзе.

## Гісторыя

У 1963 годзе ў Катавіцах быў скліканы адмысловы арганізацыйны камітэт з мэтай аб’яднаньня ўсіх клюбаў і спартовых арганізацыяў гораду ў адзіны вялікі клюб, які мусіў ахопліваць розныя віды спорту. Гэтак, яшчэ ў сярэдзіне 1963 году ў адзін клюб аб’ядналіся «Рапід» і «Ожэл», а ў наступным годзе да іх далучыліся клюбы «Гурнік», «Кашутка», «Жаглярскі Шквал» ды шэраг іншых клюбаў. У выніку быў створаны адзін клюб, які атрымаў назву ГКС. Гэтая абрэвіятура з польскай мовы перакладаецца як *«Шахцёрскі спартовы клюб»*. Новы клюб ужо хутка займеў посьпех, дэбютаваўшы ў першым дывізіёне польскага футболу 8 жніўня 1965 года, калі ГКС сустрэўся зь лякальным супернікам забжаўскім «Гурнікам». 9 жніўня 1968 году ГКС паглынуў чарговы мясцовы клюб «Дуб», гісторыя якога сягала да 1922 году. З 1965 па 1971 гады катавіцкая каманда спаборнічала ў найвышэйшых дывізіёне, пасьля чаго страціла месца ў эліце.

У другім дывізіёне дружына знаходзілася амаль дзесяцігодзьдзе, толькі паводле вынікаў сэзону 1977—1978 гадоў клюб вярнуўся ў найвышэйшую лігу. Там катавічане пратрымаліся толькі два сэзоны, але з 1980 году каманда ўжо стабільна спаборнічала ў эліце. Пры гэтым ГКС звычайна фінішаваў у верхняй частцы турнірнай табліцы. Першым посьпехам каманды лічыцца дасягненьня фіналу Кубка Польшчы ў 1985 годзе, у якім катавіцкая каманда толькі ў сэрыі пэнальці саступіла лодзкаму «Відзэву». У наступны сэзон ГКС зноў дакрочыў да фіналу айчыннага кубка, дзе на Сьлёнскім стадыёне здабыў фантастычную перамогу над забжаўскім «Гурнікам» зь лікам 4:1, дзякуючы хет-трыку Яна Фуртака. У наступным годзе каманда фінішавала на трэцім радку Экстраклясы, а ў два наступныя сэзоны была другой. Камандзе бракавала, каб стаць чэмпіёнам, але клюб доўгі час штогод браў удзел у розыгрышах эўрапейскіх кубках. Аднак, клюб часта спыняўся ўжо на першым раўндзе. У 1991 годзе ГКС перагуляла ў фінале Кубка Польшчы варшаўскую «Легію», а праз два гады здабыла ўжо трэці свой кубак. У Кубах УЭФА і Кубках уладальнікаў кубкаў катавічане выляталі пасьля паразаў ад «Баеру», «Бруге», «Галатасараю» і «Бэнфікі».

У рэшце ГКС зноў напаткаў цяжкі час падчас горназдабыўнога крызісу. Паводле вынікаў сэзону 1998—1999 гадоў каманда вылецела з Экстраклясы, але ўсяго толькі праз год вярнулася назад. Прэзыдэнтам клюбу стаў Пётар Дзюровіч, які, не зважаючы на ўзрослую запазычанасьць і фінансавыя праблемы, утрымаў каманду ў найвышэйшай лізе. Аднак, утрымаць клюб не атрымалася. У выніку ў сярэдзіне 2000-х гадоў ГКС апынуўся ў чацьвертым дывізіёне.

## Дасягненьні
: **Уладальнік [[Кубак Польшчы па футболе|Кубка Польшчы]]**: (3)
:: 1986, 1991, 1993

: **Уладальнік [[Супэркубак Польшчы па футболе|Супэркубка Польшчы]]**: (2)
:: 1993, 1995

## Склад
: *Актуальны на 22 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Катавіцы
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1964 годзе
Катэгорыя:1964 год у Польшчы
Лукаш Калвах

**Лукаш Калвах** (;  19 ліпеня 1995 году) — чэскі футбаліст, паўабаронца абарончага пляну катарскага клюбу «Катар Спортс».

## Кар’ера
### Клюбная
Калвах пачаў сваю кар’еру, выступаючы за родны клуб «Сыгма». Спачатку быў гульцом рэзэрвовай каманды, пачынаючы з 2015 году. Сэзон 2016—2017 гадоў правёў у арэндзе, у клюбе «Табарска». У пачатку сэзону 2017—2018 гадоў вярнуўся да «Сыгмы», дзе прыяднаўся да першай каманды і прабіўся ў асноўную каманду, згуляўшы ў агульнай складанасьці 30 матчаў у тым сэзоне і 37 у наступным, у тым ліку ў матчах Кубка Чэхіі і Лігі Эўропы. Першым голам адзначыўся 20 верасьня 2017 году ў кубкавым матчы. 2 сакавіка 2019 году зрабіў дубль у пераможным матчы чэмпіянату супраць праскай «Дуклы». Гульня скончылася зь лікам 4:0. 16 траўня 2019 году Калвах склаў трохгадовы кантракт з пльзенскай «Вікторыяй». Запачаткаваў выступы ў новым клюбе 13 ліпеня матчам супраць сваёй былой каманды. 18 жніўня ўлучыў мяч у браму «Тэпліцаў», што стала ягоным першым голам у пльзенскай дружыне.

### Міжнародная
Выступаў за зборныя Чэхіі розных узростаў. Свой першы выклік у нацыянальную зборную Чэхіі атрымаў 2 верасьня 2019 году. 14 кастрычніка 2019 году паўабаронца згуляў першы матч у кашулі нацыянальнай каманды ў таварыскім матчы супраць зборнай Паўночнай Ірляндыі, які скончыўся паразай чэхаў зь лікам 2:3.

## Дасягненьні
**«Вікторыя»**:
* Чэмпіён Чэхіі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Чэскія футбалісты
Гервала

**Гервала** (*Гервяла*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гервал або Гервала (Gerwal, Gerwala) і Валагер (Walager) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда', а аснова -вал- (імёны ліцьвінаў Валіка, Валін, Валант; германскія імёны Walica, Walin, Waland) — ад гоцкага *wala 'тыя, хто выдужаў на полі бітвы', walisa 'праўдзівы, лю́бы', waljan 'выбраць' або германскага wala < *wal(a)ha- 'чужы, валійскі'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Gierwała* (1671—1681 гады); *Gierwiała* (1809 год).

## Глядзіце таксама
* Гера
* Вала

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ля Ліга 2016—2017 гадоў

**Ля Ліга 2016—2017 гадоў** — 86-ы розыгрыш Ля Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Гішпаніі, які праходзіў з 20 жніўня 2016 году па 21 траўня 2017 году. Чэмпіёнам стаў «Рэал Мадрыд», які тым самым здабыў свой 33-і тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэгунды — «Алявэс», «Леганэс» і «Асасуна». Гэтыя клюбы замянілі «Раё Вальекана», «Хэтафэ» і «Левантэ».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Ля Лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Гішпаніі па футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Даміян Расак

**Да́міян Ра́сак** (;  8 лютага 1996 году) — польскі футбаліст, абарончы паўабаронца катавіцкага ГКС (у арэндзе з вугорскага клюбу «Уйпэшт»).

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў клюбе «Эляна», але хутка быў заўважаны італьянскім клюбам «К’ева». У сэзоне 2013—2014 гадоў футбаліст у складзе «К’ева» браў удзел у розыгрышы Прымавэры, то бок моладзевага чэмпіянату. З камандаў здабыў перамогу ў турніры. У 2015 годзе быў аддадзены ў арэнду італьянскай камандзе чацьвертай лігі «Торэс». Пасьля вярнуўся на радзіму, дзе з 2016 году абараняў колеры лягніцкай «Медзі». 1 ліпеня 2017 году далучыўся да плоцкай «Віслы». Дэбютаваў у Экстраклясе 14 ліпеня 2017 году ў матчы супраць гданьскай «Лехіі». Быў адным з ключавых гульцоў клюбу. Цягам сэзону 2022—2023 гадоў перайшоў у забжаўскі «Гурнік». Улетку зьявіліся чуткі, што паляк далучыцца да румынскага «Рапіду», але паўабаронца застаўся ў сылескім клюбе. У студзені 2025 году гулец далучыўся да вугорскага «Уйпэшту».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Ля Ліга 2015—2016 гадоў

**Ля Ліга 2015—2016 гадоў** — 85-ы розыгрыш Ля Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Гішпаніі, які праходзіў з 21 жніўня 2015 году па 15 траўня 2016 году. Чэмпіёнам стала «Барсэлёна», якая тым самым здабыла свой 24-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэгунды — «Бэтыс», хіхонскі «Спортынг» і «Ляс-Пальмас». Гэтыя клюбы замянілі «Эльчэ», «Альмэрыю» і «Кордаву».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Ля Лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Гішпаніі па футболе
Катэгорыя:2015 год у футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Кацпэр Хадына

**Ка́цпэр Хады́на** (;  24 траўня 1999 году) — польскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Легія».

## Кар’ера
У дзяцінстве Хадына займеў магчымасьць трэнавацца зь юніёрскімі камандамі «Міляну». Пасьля далучыўся да акадэміі познанскага «Леха», дзе правёў чатыры гады, перш чым дэбютаваць у рэзэрвовай камандзе трэцяй лігі. У сэзоне 2016—2017 гадоў згуляў 13 матчаў і забіў адзін гол. Праз год поруч з таварышам Сэрафінам Шотам далучыўся да другой каманды люблінскага «Заглембя», дзе таксама абараняў колеры рэзэрвовай дружыны. У 2018 годзе быў аддадзены ў арэнду ў «Бытовію» зь Першай лігі, дзе, аднак, згуляў зусім вобмаль.

Па вяртаньні з арэнды на сэзон 2019—2020 гадоў трапіў у заяўку асноўнай каманды клюбу. Запачаткаваў выступы ў Экстраклясе ў кашулі «Заглембя» 9 лютага 2020 году ў матчы супраць «Пяста». Матчы скончыўся на карысьць глівічанаў зь лікам 0:2. У наступным годзе гулец стаў найлепшым маладым футбалістам лістапада. У наступных кампаніях ён нязьменна гуляў у стартавым складзе, а ў сэзоне 2023—2024 гадоў забіў сем галоў і аддаў дзесяць галявых перадачаў у 31 матчы, стаўшы другім бамбардзірам клюбу.

12 чэрвеня 2024 году «Легія» абвесьціла аб далучэньні да Хадыны. Працоўная дамова разьлічаная на чатыры гады, а пераход абышоўся варшаўцам у 860 тысяч эўра.

## Дасягненьні
**«Легія»**:
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2025
* Уладальнік Супэркубка Польшчы: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Ландзіна

**Ландзіна**, **Ляндзіна** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Ландзіна або Ландэн (Landina, Landen) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -ланд- (-лант-) (імёны ліцьвінаў Лянтэла, Лямпарт; германскія імёны Landel, Lampert) паходзіць ад германскага landa 'зямля'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Łandzina… Landinowicz… Landzinowiczowa* (1671—1681 гады).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Барташ Капустка

**Ба́рташ Капу́стка** (;  23 сьнежня 1996 году) — польскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Легія».

## Кар’ера
### Клюбная
Запачаткаваў сваю кар’еру ў кастрычніку 2012 году, калі быў пераведзены ў асноўную каманду «Краковіі».

Пасьля чэмпіянату Эўропы 2016 году, дзе няблага згуляў за зборную сваёй краіны, быў заўважаны замежнымі клюбамі. У жніўні 2016 году Капустка склаў працоўную дамову з ангельскім клюбам «Лэстэр Сіці» за 7,5 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў. Кантракт гульца быў разьлічаны на пяць гадоў. У якасьці матывацыі да пераходу Капустка адзначыў, што жадаў бы працаваць з Кляўдыё Раньеры. Сам жа Раньеры прызнаваўся, што быў няпэўны, калі паляк будзе гатовы згуляць у Прэм’ер-лізе. 7 студзеня 2017 году гулец дэбютаваў у складзе каманды ў матчы трэцяга раўнду Кубка Ангельшчыны супраць «Эвэртану», выйшаўшы на замену на 84-й хвіліне замест Марка Олбрайтана. 8 лютага 2017 году гулец згулаў у паўторным матчы чацьвертага раўнду кубка краіны супраць «Дэрбі Каўнці», гуляючы ў цэнтры нападу пад нападнікам Агмэдам Муса. Капустка зрабіў 47 дакрананьняў і два перахопы, перш чым быў заменены Рыядам Марэзам на 81-й хвіліне.

Ня маючы гульнявой практыкі, гулец быў накіраваны ў арэнды спачатку ў нямецкім «Фрайбургу», а потым бэльгійскім «Аўд-Гавэрлі». 13 жніўня 2020 году Капустка вярнуўся ў Польшчы, далучыўшыся да «Легіі». Ужо 22 жніўня згуляў у матчы першага туру чэмпіянату супраць «Ракава». 29 лістапада ўлучыў першы мяч у кашулі сталічнай каманды ў браму суперніка, засмуціўшы брамніка «Пяста». У ліпені 2021 году атрымаў цяжкую траўму, якая выключыла спартоўца з футболу на 8—9 месяцаў.

### Міжнародная
7 верасьня 2015 году Капустка дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Польшчы ў матчы супраць зборнай Гібральтару, замяніўшы Якуба Блашчыкоўскага. У дэбютнай сустрэчы забіў свой першы гол. У падрыхтоўчы час перад пачаткам чэмпіянату Эўропы 2016 году Капустка стаў удзельнікам бойкі ля начнога клюбу, у выніку якой атрымаў траўмы. Па інцыдэнце ён асабіста патэлефанаваў галоўнаму трэнэру зборнай Адаму Навалку, каб папрасіць прабачэньня. У рэшце рэшт Капустка застаўся ў складзе і прадэманстраваў выдатную гульню ў стартавым матчы, у якім польская дружына перамагла каманду зборнай Паўночнай Ірляндыі.

## Дасягненьні
**«Легія»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2021
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2023, 2025
* Уладальнік Супэркубка Польшчы: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2022—2023 гадоў

**Сэрыя А 2022—2023 гадоў** — 121-ы розыгрыш Сэрыі А, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Італіі, які праходзіў з 13 жніўня 2022 году па 4 чэрвеня 2023 году. Чэмпіёнам стаў «Напалі», які тым самым здабыў свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэрыі Б — «Леччэ», «Крэманэзэ» і «Монца». Гэтыя клюбы замянілі «Кальяры», «Джэноа» і «Вэнэцыю».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Дадатковы матч на паніжэньне
Паколькі «Спэцыя» і «Вэрона» набралі роўную колькасьць пунктаў, для вызначэньня каманды, якая атрымае паніжэньне ў Сэрыю Б, правялі дадатковы матч на нэўтральным полі. Перамогу здабыла «Вэрона», а «Спэцыя» адправілася ў Сэрыю Б.

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Сэрыі А

Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе
Катэгорыя:2022 год у футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Гжэгаж Тамасевіч

**Гжэ́гаж Тамасе́віч** (;  5 траўня 1996 году) — польскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Пяст».

## Кар’ера
Займаўся футболам у роднай Явожне. Пасьля прайшоў акадэмію хожаўскага «Руху» і варшаўскай «Легіі». Улетку 2013 году быў пераведзены да складу рэзэрвовай каманды сталічнага клюбу. У тым жа годзе дэбютаваў у складзе рэзэрвістаў. У лютым 2015 году прыяднаўся да «Арцы», у складзе якой запачаткаваў кар’еру ў Першай лізе, згуляўшы 9 траўня першы матч супраць «Бытовіі». Пасьля таго, як «Арка» атрымала месца ў Экстраклясе, гулец быў аддадзены ў арэнду ў седлецкую «Погань». У новым клюбе хутка здабыў месца ў стартавым складзе. Па вяртаньні з арэнды разьвітаўся з гдынскім клюбам і прыяднаўся да мелецкай «Сталі». З клюбам у сэзоне 2019—2020 гадоў атрымаў падвышэньне, а таксама дэбютаваў у Экстраклясе, згуляўшы 25 жніўня 2020 году матч супраць плоцкай «Віслы». Першы гол у эліце здабыў 28 лістапада ў матчы супраць «Ягелёніі». У 2022 годзе стаў футбалістам «Пяста».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2020—2021 гадоў

**Сэрыя А 2020—2021 гадоў** — 119-ы розыгрыш Сэрыі А, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Італіі, які праходзіў з 19 верасьня 2020 году па 23 траўня 2021 году. Чэмпіёнам стаў «Інтэрнацыянале», які тым самым здабыў свой 19-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэрыі Б — «Бэнэвэнта», «Кратонэ» і «Спэцыя». Гэтыя клюбы замянілі «Леччэ», «Брэшыю» і СПАЛ.

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Сэрыі А

Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе
Катэгорыя:2020 год у футболе
Катэгорыя:2021 год у футболе
Давід Курміноўскі

**Да́від Курміно́ўскі** (;  24 лютага 1999 году) — польскі футбаліст, нападнік клюбу «Лехія».

## Кар’ера
Гулец прайшоў акадэміі познанскіх клюбаў «Варта» і «Лех». Гуляў за рэзэрвовую каманду апошняга з памянёных клюбаў. У 2018 годзе на правах арэнды далучыўся да славацкага «Зэмпліну». Дэбютаваў у складзе клюбу 24 лютага, зьявіўшыся ў матчы супраць клюбу ДАК 1904. У наступным годзе застаўся ў славацкім чэмпіянаце, але ўжо абараняў колеры «Жыліны». У сьнежні 2019 году склаў з славацкім клюбам паўнавартасны кантракт. У сэзоне 2020—2021 гадоў стаў найлепшым бамбардзірам славацкага першынства, запісаўшы на свой рахунак 19 галоў. У ліпені 2021 году далучыўся да дацкага «Оргусу». Аднак, за два сэзоны ў асноўным складзе амаль не зьяўляюся. Каб выправіць становішча, гулец на сэзоне 2022—2023 гадоў на правах арэнды далучыўся да «Заглембя», згуляўшы першы матч за клюб 4 верасьня 2022 году супраць «Ягелёніі». Па сэзоне застаўся ў клюбе на сталы час.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Мінда

**Мінда**, **Мінта**, **Мента** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Манта, пазьней Мэндэ, Мэнтэ або Мінтэ (Manto, Mende, Mente, Minte) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -менд- (-мант-, -мінд-) паходзіць ад стараверхненямецкага menden 'весяліцца, цешыцца'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Мінціла, Мінтаўт (Менталт), Мендэр (Мантэра, Мінтар), Мендрык (Міндрык); адзначаліся германскія імёны Mindilo (Mintel), Mindelt (Mendelt), Mender (Mantarius, Minder), Mendrick.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Manc, Mendela (Mandel, Mindel, Mencel, Mencyl, Mancel), Mendlin (Mencelinus, Menclinus).

У Прусіі бытавалі імёны: *Mente*, *Mindota / Myntete* (1314 год), *Mentemyl*, *Mantawte*. У ваколіцах Мэмэлю бытавала прозьвішча Minde. 

У Польшчы адзначалася прозьвішча Мінда: *Jan i Stanislaw Mindo z Wykowo* (1572 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Станиславъ Миндовичъ* (1567 год); *Mintowa* (1671—1681 гады).

## Носьбіты
Мянтовічы — літоўскі шляхецкі род.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Самара (Ірак)

**Самара** (, **) — места ў мугафазе Салаг-эд-Дын (Ірак). Ляжыць на ўсходнім беразе ракі Тыгру, за 125 км на поўнач ад Багдаду. Насельніцтва —  350 тыс. чал. (2003).

## Мінуўшчына
У VII стагодзьдзі да н. э. на месцы сучаснай Самары існавала ўмацаванае асырыйскае паселішча Сур-мараці, якое згадваецца ў грэцкіх крыніцах як Сума, у лацінскіх — Сумэр, у сырыйскіх — Сумра.

У 836 року на гэтым месцы абасыдзкі халіф аль-Мутасым заснаваў новую сталіцу. Тут існаваў палац і кашары для ягонай аховы. Аль-Мутавакіль далей разбудаваў Самару, паставіўшы розныя палацы і мячэт.   перанёс сюды з Багдаду патрыяршы пасад.

У 892 року Аль-Мутадыд вярнуў сталіцу халіфату ў Багдад. Самара паступова занепадае з прычыны рабаваньняў і страты гандлёвага значэньня.

У 1950-х падчас будаўніцтва грэблі былі затопленыя прылеглыя мясьціны, дзякуючы чаму насельніцтва Самары значна вырасла.

У часе Ірацкай вайны Самара была  суніцкіх паўстанцаў. Бамбаваньнямі быў значна пашкоджаны .

У 2014 року  Ісламская дзяржава. Тэрарысты здолелі захапіць дзяржаўныя будынкі і ўнівэрсытэт, але пазьней былі выбітыя ірацкай арміяй. Аднак ІДЫЛ-аўцы зьнішчылі маўзалей .

## Турыстычная інфармацыя
У Самары знаходзіцца мячэт Аль-Аскары з маўзалеем 10-га і 11-га шыіцкіх імамаў Алі аль-Хадзі і Гасана аль-Аскары адпаведна. Таксама паводле вераваньня  тут  дванаццаты імам Мухамад аль-Махдзі. А яшчэ тут пахаваныя  ды , сваячкі прарока Магамэта. Таму Самара стала цэнтрам пілігрымак двунадзясятнікаў у прыватнасьці і мусульманаў у цэлым.

## Крыніцы

Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты ў Іраку
Катэгорыя:Сталіцы халіфатаў
Катэгорыя:Гарады Іраку
Катэгорыя:Сьвятыя гарады шыізму
Катэгорыя:Населеныя пункты мугафазы Салаг-эд-Дын
Катэгорыя:Населеныя пункты на Тыгры
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў небясьпецы
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Іраку
Самара (неадназначнасьць)

**Самара** можа азначаць:

## Тапонімы
* Самара — места ў мугафазе Салаг-эд-Дын Іраку
* Самара — акруга ў правінцыі Гўанакастэ Коста-Рыкі
* Самара — места ў Самарскай вобласьці Расеі

## Гідронімы
* Самара — рака ў Расеі, прытока Волгі
* Самара — рака ва Ўкраіне, прытока Дняпра

## Транспарт
* «Самара» — расейская авіякампанія
* Самара — чыгуначная станцыя ў Самары (Расея)
* «Лада Самара» — мадэль аўтамабіляў ВАЗ
* «Самара» — расейская атамная падводная лодка

## Спорт
* «Самара» — расейскі жаночы баскетбольны клюб
* «Самара» — расейскі мужчынскі баскетбольны клюб

## Асобы
* Валеры Самара ( 1965) — савецкі і ўкраінскі вясьляр
* Стаўрула Самара ( 1994) — грэцкая мастацкая гімнастка
* Элізабэта Самара ( 1989) — румынская настольная тэнісістка

## Глядзіце таксама
* Самар
* Самарыя
Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2019—2020 гадоў

**Сэрыя А 2019—2020 гадоў** — 118-ы розыгрыш Сэрыі А, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Італіі, які пачаўся 24 жніўня 2019 году і меркаваўся да завяршэньня 24 траўня 2020 году. Аднак у зьвязку з пандэміяй каранавірусу 9 сакавіка 2020 году розыгрыш спынілі. Матчы ўзнавіліся 20 чэрвеня 2020 году без гледачоў, спаборніцтва завяршылася 2 жніўня 2020 году.

Чэмпіёнам дзявяты раз запар стаў «Ювэнтус», які тым самым здабыў свой 36-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэрыі Б — «Брэшыя», «Леччэ» і «Вэрона». Гэтыя клюбы замянілі «Эмпалі», «Фразынонэ» і «К’ева».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Сэрыі А

Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Катэгорыя:2020 год у футболе
Дамінік Марчук

**Дамі́нік Ма́рчук** (;  1 лістапада 2003 году) — польскі футбаліст, ўінгер клюбу МЛС «Рэал Солт-Лэйк».

## Кар’ера
Выхаванец акадэміі лэнчнаўскага «Гурніка», аднак прафэсійную кар’еру пачаў у клюбе «Падляшша» ў веку 16 гадоў. Гулец ужо хутка быў займажаны клюбам «Сталь» з Рэшава, далучыўшыся да гэтага клюбу Другой лігі ў 2020 годзе. У новай камандзе атрымаў ключавую ролю, дапамогшы клюбу ўзьняцца ў Першую лігу. Улетку 2023 году як вольны агент прыяднаўся да «Ягелёніі», склаўшы трохгадовы кантракт.

Запачаткаваў выступы ў Экстраклясе ў матчы першага туру супраць «Ракава». Агулам футбаліст уражлівы старт у матчах чэмпіянату, уключаючы хет-трык з галявых перадачаў у хатняй пераможнай сустрэчы зь лікам 3:2 супраць «Радомяка» 17 верасьня 2023 году, у выніку чаго Марчук быў абраны футбалістам туру. Футбаліст згуляў ува ўсіх 34 матчах лігі цягам сэзону 2023—2024 гадоў, забіўшы шэсьць галоў і зрабіўшы дзесяць галявых перадачаў, а ягоная каманда ўпершыню ў гісторыі стала чэмпіёнам краіны. Па заканчэньні сэзону быў прызнаны найлепшым маладым гульцом сэзону.

14 жніўня 2024 году клюб МЛС «Рэал Солт-Лэйк» абвесьціў аб падпісаньні кантракту з Марчуком да сканчэньня 2028 году. Пераход каштаваў амэрыканцам 1,5 мільёны эўра.

## Дасягненьні
**«Ягелёнія»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Пётар Самец-Таляр

**Пётар Са́мец-Та́ляр** (;  2 лістапада 2001 году) — польскі футбаліст, нападнік клюбу «Сьлёнск».

## Кар’ера
Выхаванец клюбу «Палёнія». У 2017 годзе далучыўся да ўроцалаўскага «Сьлёнску», дзе спачатку гуляў за юніёрскую каманду. У 2018 годзе быў залічаны ў асноўную каманду. Дэбют гульца ў Экстраклясе адбыўся 26 кастрычніка 2018 году і прыпаў на матч супраць лягніцкай «Медзі». У вясновай стадыі сэзону 2020—2021 гадоў на правах арэнды абараняў колеры першалігавага «Відзэва», а восеньскі раўнд наступнага сэзону быў футбалістам першалігавага катавіцкага клюбу ГКС. Вярнуўшыся ва Ўроцлаў, 23 кастрычніка 2022 году ў матчы супраць «Ягелёніі», які быў згуляны ўнічыю 2:2, забіў свой першы гол у Экстраклясе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Вістэла

**Вістэла** (*Віштэль*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вістыла або Вістэла, пазьней Вэстал (Wistila, Guistila, Vistella, Westall) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віст- (-вест-) (імёны ліцьвінаў Віштэнь, Вештар, Вештарт; германскія імёны Wisten, Vestarr, Westhard) паходзіць ад гоцкага *wist, германскага west 'захад'.

У Прусіі бытавала імя *Weystulle / Waistul* (1318 і 1389 гады).

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Вешталь (Wiesztal).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Wistela* (1671—1681 гады); *Wisztelany* (1744 год); *Jerzy Wisztel* (1800 год).

## Носьбіты
У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся маёнтак Віштэляны (*Виштеляны*) у Троцкім ваяводзтве.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рассказы на белорусском наречии (1863)

**«Рассказы на белорусском наречии»** () — выдадзеная ў 1863 годзе ўладамі Расейскай імпэрыі кніга да чытаньня ў расейскіх народных вучэльнях на тэрыторыі анэксаванага Вялікага Княства Літоўскага, у якой гістарычным ліцьвінам навязваўся ідэалягічны штамп расейскага імпэрыялізму дзеля абгрунтаваньня прынцыпаў іх русіфікацыі і асыміляцыі. 

## Гісторыя

Кнігу надрукавалі ў 1863 годзе на загад папячыцеля Віленскай навучальнай акругі  вялікім накладам. Тым часам у прадстаўленьні Шырынскага-Шыхматава да кіраўніка Міністэрства народнай асьветы Расейскай імпэрыі  (1862 год) адзначалася, што адной з мэтаў адкрыцьця школаў на Жамойці (пад якой найперш разумелася этнічна летувіская Ковенская губэрня) мусіць быць умацаваньне жамойцкай нацыянальнасьці зь бесьперапынным пераконваньнем тамтэйшых сялянаў, што яны жамойты і літоўцы (ліцьвіны) і што ўлады Расейскай імпэрыі жадаюць не русіфікаваць іх, а наблізіць іхныя інтарэсы да інтарэсаў Расеі:

## Зьмест
Выдавалася за зборнік ананімных «народных» твораў. У першым творы «Кто булы наши найдавнійшіи диды и якая их була доля до уніи?» аўтар (відаць, Міхаіл Каяловіч) апавядае пра «літоўскую заваёву Беларусі», называючы «ліцьвінамі» летувісаў, у другім творы праводзіцца думка, што «*нашы дзяды былі рускімі, але сталі над імі панаваць літоўцы (то бок [[Аўкштайты|літоўцы]] і жмудзіны) і палякі ды прымусілі прыняць унію, каб ператварыць нас у палякаў і католікаў*», трэці твор «Великая помылка наших белорусов» заканчваецца заклікам, што «*Русскими, а не Поляками мы повинны называтца*», у чацьвертым творы прапагандуецца навучаньне дзяцей у расейскіх школах.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускамоўныя літаратурныя творы
1985 (неадназначнасьць)

**[[1985]]** — звычайны год, які пачаўся ў аўторак паводле Грыгарыянскага календара.

Іншыя значэньні:

* *[[1985 (Бэрджэс)|1985]]* — раман Энтані Бэрджэса
* *[[1985 (Далаш)|1985]]* — раман Дзёрдзя Далаша
* *[[1985 (фільм)|1985]]* — фільм 2018 року
Сэрыя А чэмпіянату Італіі па футболе 2017—2018 гадоў

**Сэрыя А 2017—2018 гадоў** — 116-ы розыгрыш Сэрыі А, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Італіі, які праходзіў з 19 жніўня 2017 году па 20 траўня 2018 году. Чэмпіёнам сёмы раз запар стаў «Ювэнтус», які тым самым здабыў свой 34-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэрыі Б — СПАЛ, «Вэрона» і «Бэнэвэнта». Гэтыя клюбы замянілі «Эмпалі», «Палерма» і «Пэскару».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Сэрыі А

Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Марцін Цэбуля

**Ма́рцін Цэбу́ля** (;  6 сьнежня 1995 году) — польскі футбаліст, атакуючы паўабаронца клюбу «Карона».

## Кар’ера
Пачаў займацца футболам у родным горадзе Сташаве ў мясцовай камандзе «Погань» з Чацьвертай лігі чэмпіянату Польшчы. У 2008 годзе далучыўся да складу «Кароны», дзе спачатку спаборнічаў у моладзевай лізе. 3 траўня 2013 году ў веку 17 гадоў і 148 дзён Цэбуля запачаткаваў выступы ў галоўнай камандзе ў матчы Экстраклясы супраць варшаўскай «Палёніі». У наступныя сэзоны заставаўся ў клюбе, але быў гульцом ратацыі. З сэзону 2015—2016 гадоў пачаў зьяўляцца часьцей у складзе, але сапраўдным гульцом асноўнага складу стаў з сэзону 2017—2018 гадоў. 31 ліпеня 2017 году ў матчы супраць «Краковіі» (4:2) забіў свой першы гол у найвышэйшым дывізіёне.

Улетку 2020 году на правах свабоднага агента прыяднаўся да клюбу Экстраклясы «Ракава», зь якім здабыў першыя ў кар’еры трафэі, а таксама дэбютаваў у Лізе канфэрэнцыяў. У ліпені 2024 году стала вядома, што гулец далучыцца да «Сьлёнску».

## Дасягненьні
**«Ракаў»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2023
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2021, 2022
* Уладальнік Супэркубка Польшчы: 2021, 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Матэвуш Жыра

**Матэ́вуш Жы́ра** (;  28 кастрычніка 1998 году) — польскі футбаліст, абаронца клюбу «Відзэў».

## Кар’ера
У 2005 годзе трапіў у футбольную акадэмію варшаўскай «Легіі». У сталічным клюбе абараняў колеры юніёрская каманды, дзе быў капітанам. У складзе клюбу браў удзел у Юнацкай лізе УЭФА. У чэрвені 2015 году дэбютаваў у трэцяй лізе ў складзе другой каманды «Легіі». 7 ліпеня 2017 году ў матчы за Супэркубак Польшчы супраць «Аркі» запачаткаваў кар’еру ў галоўнай камандзе «Легіі».

У лютым 2018 году быў аддадзены ў арэнду на вясновы этап сэзону 2017—2018 гадоў ў «Вігры», дзе згуляў 15 матчаў у Першай лізе. Улетку 2018 году вярнуўся ў варшаўскі клюб, дэбютаваўшы ў матчы Экстраклясы 21 ліпеня, згуляўшы ўвесь матч супраць любінскага «Заглембя» (1:3). 9 жніўня згуляў у матчы 3-га раўнду кваліфікацыі Лігі Эўропы супраць «Ф91 Дудэлянжу». А напрыканцы месяцу быў накіраваны ў гадавую арэнду ў лягніцкую «Медзь» з Экстраклясы, дзе зьявіўся на полі толькі ў шасьці гульнях. У новым сэзоне ўжо абараняў колеры мелецкай «Сталь». 30 лістапада 2019 году ў матчы Першай лігі супраць клюбу «Падбэскідзе» (2:1) забіў свой першы гол у кар’еры. Агулам быў адным з асноўных футбалістаў клюбу, дапамогшы яму здабыць перамогу ў другім дывізіёне і прасунуцца ў найвышэйшую лігу. 5 жніўня 2020 году быў набыты «Стальлю». У наступныя два сэзоны працягваў быў асноўным абаронцам клюбу ўжо ў Экстраклясе. 7 лістапада 2021 году ў матчы супраць «Легіі» (3:1) улучыў свой першы гол у Экстраклясе.

9 чэрвеня 2022 году падпісаў двухгадовы кантракт зь «Відзэвам».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Марыюш Малец

**Ма́рыюш Ма́лец** (;  4 красавіка 1995 году) — польскі футбаліст, цэнтральны абаронца клюбу «Сьлёнск».

## Кар’ера
Скончыў футбольную акадэмію «Руха». 1 ліпеня 2014 году далучыўся да бытамскай «Палёніі», зь якой спаборнічаў у Трэцяй лізе, а потым у Другой лізе. Сэзон 2016—2017 гадоў абараняў колеры грудзёндзкай «Алімпіі». 3 лютага 2017 году склаў працоўную дамову з «Падбэскідзе». Дэбютаваў за клюб 18 сакавіка 2017 году ў матчы Першай лігі супраць «Хайнічанкі» (1:1). Выдатна згуляў вясновую частку сэзону, чым прыцягнуў увагу некалькіх клюбаў Экстраклясы.

5 чэрвеня 2018 году далучыўся да шчэцінскай «Погані». Дэбютаваў за новую каманду 25 жніўня ў матчы Экстраклясы супраць гданскай «Лехіі» (2:3). Свой першы гол ён забіў у браму забжаўскага «Гурніка»(3:1). 15 траўня 2019 году ў матчы чэмпіянату супраць «Легіі» (1:1) пасьля грубага парушэньня правілаў Луішам Рошам атрымаў траўму. Спачатку меркавалася, што гулец будзе адсутны цягам шасьці-васьмі тыдняў, але падчас адных з трэнаваньняў пашкодзіўся яшчэ раз. Улетку 2025 году прыяднаўся да клюбу «Сьлёнск», які вылецеў з Экстраклясы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Сэбастыян Мусёлік

**Сэба́стыян Мусёлік** (;  19 траўня 1996 году) — польскі футбаліст, нападнік грэцкага клюбу «АЭ Кіфісія».

## Кар’ера
У 2011 годзе далучыўся да юнацкай каманды РОВ з Рыбніку. У асноўнай камандзе дэбютаваў 15 чэрвеня 2013 году ў матчы Другой лігі супраць «Бытовіі» (1:2). Поруч з камандай атрымаў павышэньне ў Першую лігу, але там таксама за клюб амаль не гуляў. Толькі па вяртаньні клюбу да Другой лігі гулец займеў месца ў асноўным складзе. Свой першы гол у кашулі рыбніцкага клюбу забіў 12 жніўня 2014 году ў матчы Кубка Польшчы супраць «Сяркі» (2:1). У 2015 годзе пакінуў клюб, склаўшы трохгадовы кантракт зь «Пястам». Дэбютаваў за клюб 20 ліпеня 2015 году ў матчы Экстраклясы супраць «Тэрмалікі» (1:0), аднак, у першай камандзе амаль не зьяўляўся на полі. У выніку футбаліст двойчы зьяжджаў у арэнду ў свой былы клюб РОВ. У сэзоне 2017—2018 гадоў гуляў за каманду з Рыбніка ўжо як паўнавартасны гулец клюбу.

1 ліпеня 2018 году падпісаў гадавы кантракт з «Ракавам». Запачаткаваў выступы ў кашулі клюбу 21 ліпеня 2018 году ў матчы Першай лігі супраць «Пушчы» (3:0), у якім забіў гол. У дэбютным сэзоне за клюб ягоная каманда дакрочыла да паўфіналу Кубка Польшчы, дзе была спыненая гданскай «Лехіяй» (0:1). Акрамя таго, «Ракаў» здабыў перамогу ў Першай лізе, атрымаўшы права на ўдзел у розыгрышы Экстраклясы. Сваім першым голам у найвышэйшым дывізіёне адзначыўся 10 лістапада 2019 году ў матчы супраць любінскага «Заглембя» (2:2). Сэзон 2023—2024 гадоў правёў у складзе забжаўскага «Гурніка», а ўлетку 2024 году прыяднаўся да «Сьлёнску».

## Дасягненьні
**«Ракаў»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2023
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2021, 2022
* Уладальнік Супэркубка Польшчы: 2021, 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Павал Ярашынскі

**Па́вал Ярашы́нскі** (;  2 кастрычніка 1994 году) — польскі футбаліст, абаронца клюбу «Гурнік» з Лэнчны.

## Кар’ера
Першым клюбам гульца была «Краковія», да якой ён прыяднаўся ў ліпені 2011 году. Першыя два сэзоны гуляў у юніёрскіх камандах, а дэбютаваў у галоўнай камандзе 23 жніўня 2013 году ў выяздным матчы супраць любінскага «Заглембя». Першым голам адзначыўся 5 сьнежня 2015 году, засмуціўшы брамніка «Пяста» Якуба Шматулу.

У ліпені 2017 году склаў чатырохгадовы кантракт з італьянскім клюбам «К’ева», што каштавала апэнінскаму клюбу 400 тысяч эўра. Дэбютаваў у новай камандзе адразу ў дэрбі супраць «Вэроны» ў матчы Кубка Італіі. Матч скончыўся паразай клюбу Ярашынскага, а сам футбаліст згуляў 101 хвіліну, пасьля чаго быў заменены. 3 сьнежня 2017 году дэбютаваў у матчы Сэрыі А ў 15-м туры ў матчы супраць мілянскага «Інтэрнацыянале». Аднак, паляк зьявіўся толькі на тры хвіліны сустрэчы. 22 чэрвеня 2019 году абаронца склаў дамову зь іншым клюбам Сэрыі А «Джэноа». Сума трансфэру склала 4 мільёны эўра. За генуэскую каманду абаронца не гуляў, што год гуляючы ў арэндах у «Салернітане» і «Пэскары». У 2022 годзе «Салернітана» выкупіла кантракт гульца, пасьля чаго 31 жніўня 2022 году ён быў аддадзены ў арэнду «Краковіі». Вярнуўшыся ў родны клюб, першы матч згуляў 3 верасьня супраць «Ракава». У 2024 годзе вярнуўся ў складу «Салернітаны».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Футбольны покер

«**Футбольны покер**» () — польская стужка пра злачынцаў рэжысэра Януша Заорскага, зьняты ў 1988 годзе ў ПНР.
Стужка мае мяккую парнаграфію. Стужка паказвае распусту і прагу да грашовых заробкаў сярод футбалістаў Польшчы.

## Зьмест
Галоўны вобраз стужкі — Лагуна (Януш Гаяс), які судзіць футбольныя матчы. Раней ён быў футбалістам і праславіўся ў сустрэчы з дружынаю СССР, дзе забіў два голы, а потым ударам мяча зламаў штангу на варатах дружыны СССР. Зараз Лагуна судзіць футбольныя матчы. Ён міжнародны футбольны судзьдзя. Яго жонка (Малгажата Пячынская) і старшыня футбольнага клюбу з Варшавы «Павісьле» Януш Кміта (Марыюш Дмахоўскі) хочуць уплываць на Лагуну і на вынікі матчаў. Гэта павінна даць магчымасьць зарабіць грошы. Лагуна адкрыў гэта і пачынае піць, бо яго колішні таварыш Боля (Марыян Апаня) таксама цісьне на Лагуну. Боля і Лагуна пачынаюць разам рабіць махінацыі на спаборах польскіх футбольных клюбаў. Аднак Лагуна шкодзіць усім: сваёй жонцы, старшыні клюбу Янушу Кміце, Боля і іншым.

Боля ў стужцы мае плоцкае каханьне з прастытуткаю. У карчме паказаны стрыптыз.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Зьмест
* Фільмвэб
* Футбольны покер на БЗФІ 
* Здымкі зь кіно

Катэгорыя:Польскія эратычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1988 году
Катэгорыя:Польскія фільмы 1988 году
Катэгорыя:Фільмы Януша Заорскага
Катэгорыя:Фільмы, зьнятыя ў Беластоку
Дом (кінастудыя)

**Каляктыў вытворцаў стужак «Дом»** () — польскае таварыства па вытворчасьці кінастужак. Сярод вырабаў можна назваць Футбольны покер, які зьнялі ў 1988 годзе. Таварыства было заснаванае 
15 красавіка 1986 году ў ПНР. Было закрытае ў канцы 1990-ых гадоў. Аднак запіс аб закрыцьці быў унесены ў дзяржаўны сьпіс закрытых прадпрыемстваў Польшчы толькі ў 2011 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавя спасылкі
* Почт вытворцаў стужак Польшчы

Катэгорыя:Вытворцы кіно ў Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2011 годзе
Польская вытворчасьць стужак дакумэнтальных і мастацкіх (кінастудыя)

**Польская вытворчасьць стужак дакумэнтальных і мастацкіх** () — польская дзяржаўная ўстанова, якая захоўвае ў сваіх складах польскія вырабы: кінастужкі і іншыя вырабы. Была заснаваная ў 1949 годзе пад назваю «Вытворчасьць дакумэнтальных стужак». У 1960 годзе ўстанова пашырыла памер вытворчасьці, бо былі пабудаваныя новыя дамы. Ў іх пачалі здымаць, акрамя дакумэнтальных, яшчэ мастацкія стужкі. Ў 1989 годзе ўстанова пачала мець сучаснаю назву. Ў 2019 годзе ўстанова ўключыла ў свой склад раней дзеючыя кінастудыі:
* Зэбра
* Кадар
* Тор

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве
* Установа на Хвэйсбуку
* Установа на Інстаграме

Катэгорыя:Вытворцы кіно ў Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1949 годзе
Дырэктар

**Дырэ́ктар**, **дырэ́ктарка** (ад  — ад *di* і *regere* — «кіраваць» — кіраўнік, начальнік кампаніі, прадпрыемства ці навучальнай установы.

Традыцыйна дырэктар — вышэйшая пасада ў арганізацыі, надзеленая паўнамоцтвамі выбару стратэгіі развіцьця арганізацыі, працы з кадрамі, вызначэньня фінансавых патокаў прадпрыемства. Аднак, пры шэрагу ўмоў, у некаторых арганізацыях пасада дырэктара можа быць фармальнай ці адсутнічаць наогул. У бальніцах да дырэктара прыраўноўваецца галоўны ўрач.

Таксама прынята вылучаць дырэктараў па функцыянальных кірунках дзейнасьці:
* камэрцыйны дырэктар;
* тэхнічны дырэктар;
* выканаўчы дырэктар (за мяжой — апэрацыйны дырэктар);
* дырэктар па інфармацыйных тэхналёгіях;
* дырэктар па маркетынгу;
* арт-дырэктар.

## Глядзіце таксама
* Галоўны дырэктар
* Генэральны дырэктар
* Рада дырэктараў

## Крыніцы

Катэгорыя:Пасады кіраванцаў
Катэгорыя:Карпаратыўнае кіраваньне
Катэгорыя:Дырэктары
Чалавечы голас

192px|right|міні|<center> 
**Чалавечы голас** — гукі, утвараемыя людзьмі для размоў, сьпеваў, смеху, плачу, крыку і г.д. з дапамогай галасавых складак.

Вышыня голасу залежыць ад частаты ваганьняў галасавых зьвязак, якая, у сваю чаргу, абумоўлена іх даўжынёй, таўшчынёй і напругай; сіла голасу — ад размаху ваганьняў галасавых зьвязак, якая вызначаецца сілай напору выдыханага паветра. Тэмбар  (сіла) голасу абумоўліваецца далучэньнем да асноўнага тону дадатковых тонаў (абэртонаў), якія ўзьнікаюць пераважна ў рэзанатарнай частцы галасавога апарата; індывідуальная тэмбравыя афарбоўка голасу дазваляе па голасе адрозьніваць людзей.

Стварэньне голасу адбываецца паступова (часам скачкападобна) па меры развіцьця арганізма, яго цэнтральнае нэрвовае і эндакрыннае сістэм. Голас нованароджаных і грудных дзяцей аднолькавы ва ўсіх па вышыні (прыкладна 1-я актавы ) і тэмбры; адрозьніваецца толькі па сіле. З узростам паступова пашыраецца дыяпазон гукаў па вышыні і сіле, афармляецца тэмбар, які звычайна не зьмяняецца да старасьці. Да яе адбываецца звужэньне дыяпазону гукаў па вышыні і сіле. Найбольш інтэнсіўная зьмена голасу — мутацыя, адбываецца ў час палавога пасьпяваньня ва ўзросьце ад  11-12 да 18-19 гадоў і працягваецца ад 5 месяцу да 5 гадоў. У гэты час гартань хлопчыкаў павялічваецца больш чым у 1/2 разы, а ў дзяўчынак на траціну; галасавыя зьвязкі гіпэрэмуюцца, таму ў падлеткаў падчас мутацыі адзначаецца падвышаная стамляльнасьць пры галасавой рабоце, а таксама часта  ахрыпласьць.

Парушэньне галасавой функцыі ўзьнікае ў выніку паталаягічных зьмен у любым аддзеле галасавога апарата, але найбольш часта — ў выніку паталягічных зьмен у гартані (лярынгіт). Нярэдка зьмены галасавой функцыі ўзьнікаюць пры прафэсійным (напрыклад, у сьпевакоў, пэдагогаў) або бытавой галасавой стоме, а ў дзяцей і падлеткаў у выніку вельмі гучнага размовы і сьпеваў, а таксама размоў і сьпеваў у тэсітуры, якая выходзіць за межы, уласьцівыя гэтаму ўзросту. Зьмены голасу могуць утварыцца таксама пры захворваньнях сардэчна-сасудзістай сістэмы, нэрвовей сыстэмы і інш. і праяўляюцца з рознайю інтэнсіўнасцю — ад лёгкай ахрыпласьці (хрыпаты) да поўнай афаніі.

Катэгорыя:Дыхальная сыстэма
Катэгорыя:Моўная камунікацыя
Катэгорыя:Сьпеў
Катэгорыя:Лягапэдыя
Аркадыюш Пырка

**Арка́дыюш Пы́рка** (;  20 верасьня 2002 году) — польскі футбаліст, правы абаронца клюбу «Санкт-Паўлі».

## Кар’ера
Выхаванец шэрагу клюбаў з Радама, адкуль паходзіць футбаліст. У 2017 годзе прыяднаўся да моладзевай каманды «Зьнічу», у складзе якога дэбютаваў у розыгрышы Другой лігі. Першы матч прыпаў на выяздное супрацьстаяньне з рэшаўскай «Рэсовіяй». Гулец зьявіўся на пляцоўку напрыканцы сустрэчы. У другім сваім сэзоне пачаў часьцей зьяўляцца на полі. 17 лістапада 2019 году адзначыўся першым голам у кар’еры, улучыўшы мяч у браму катавіцкага ГКС. У выніку гол абаронцы стаў пераможным. Сэзон 2020—2021 гадоў ужо абараняў колеры клюбу «Пяст» з Экстраклясы. Гулец склаў працоўную дамову з клюбам да 2023 году. Першыя два сэзоны выкарыстоўваўся пераважна як гулец ратацыі, але з 2022 году стаў адным з ключавых футбалістаў каманды. У траўні 2025 году стала вядома, што абаронца ўзмоцніць шыхты «Санкт-Паўлі».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты
Усе пані робяць гэта

***Усе пані робяць гэта*** () — італьянская порнастужка, якую зьняў рэжысэр Тынта Брас у 1992 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Усе пані робяць гэта'' на БЗФІ

Катэгорыя:Эратычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы 1992 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1992 году
Катэгорыя:Фільмы 1992 году
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1990-х італьянскай мовай
Катэгорыя:Фільмы Тынта Браса
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы Італіі
Рэвень

**Рэве́нь**, **раба́рбар** — род травяністых шматгадовых расьлінаў сямейства драсёнавых. Расьце ва ўсходняй Эўропе, паўднёвай і ўсходняй Азіі, асобныя віды — у паўночнай Азіі.

Найбольш вядомы культурны від —  — мае лісьце падобнае да трыкутнага з доўгімі, мясістымі . Кветкі дробныя, ад зелянява-белых да ружавата-чырвоных, сабраныя ў складаныя суквецьці. Вырошчваецца як мэдыцынская расьліна і для харчаваньня.

## Апісаньне
Віды *рэвеню* — травяністыя шматгадовыя расьліны зь мясістымі каранямі. Сьцёблы растуць угору, лісьце пераважна расьце ад кораня з кароткімі, тоўстымі .  сталая або пэрыядычна скідаецца. суквецьці мяцёлкападобныя з кветаножкамі. Гермафрадытныя кветкі складаюцца з калякветнікаў колераў ад бяляса-зялёных да ружавата-зялёных званочкападобнай формы, складзеных з шасьці . Тры вонкавыя лісточкі вужэйшыя за ўнутраныя, і ўсе маюць падвяночкавы выгляд. Кветкі маюць дзевяць (часам шэсьць) тычачак на .  жоўтыя ці ружавата-зялёныя, эліптычнай формы.  простая, трыкутнай формы з трыма .  галовападобныя. Плод — трохбаковая  з крыластымі бакамі, насеньне —  з простым ці закручаным зародкам.

## Таксаномія
У 1753 року Карл Лінэй уключыў у род  тры віды: *[[Rheum rhaponticum|R.&nbsp;rhaponticum]]*, *[[Rheum rhabarbarum|R.&nbsp;rhabarbarum]]* і *[[Rheum ribes|R.&nbsp;ribes]]*. Меркавана лацінская назва роду паходзіць ад грэцкага *rheon*, якім Дыяскарыдэс называў лекавы рэвень.

У 1936 року Агнія Лозіна-Лазінская пералічыла ў кнізе *Флёра СССР* 22 віды рэвеняў на тэрыторыі СССР, а таксама два занесеныя віды. У выданьні *Расьліны Цэнтральнай Азіі* 1989 року Аліса Грабоўская-Барадзіна пакінула толькі 12 відаў, аб’яднаўшы вялікую колькасьць астатніх відаў. У 1995 року ў кнізе *Судзінныя расьліны Расеі і суседніх дзяржаваў* некаторыя віды зноў былі вылучаныя асобна, агульная колькасьць дасягнула 17. У 2003 року Аліса Барадзіна і Бао Баджан апісалі ўжо 38 відаў у Кітаі, уключаючы і тыя, якія Барадзіна раней лічыла адным відам.

Агулам колькасьць захаваных дагэтуль відаў роду рэвеняў можа складаць да 60. Частка зь іх у розных клясыфікацыях лічыцца сынанімічнымі ці не прызнаная. Від, які культывуецца ў харчовых мэтах, ёсьць гібрыдам *Rheum* × *hybridum*. У лекавых мэтах выкарыстоўваюцца карэнішчы і карані іншага віду, *[[Rheum officinale|R.&nbsp;officinale]]*.

## Прымяненьне
Розныя віды рэвеняў маюць харчовае і мэдычнае прымяненьне. Пры гэтым расьліна зьмяшчае атрутную шчаўевую кісьлю; аднак у лісьці, якое выкарыстоўваецца ў ежы, канцэнтрацыя кісьлі невялікая, а кіслы прысмак абумоўлены нетаксічнай яблычнай кісьляй. Расьліна зьмяшчае й іншыя рэчывы, у тым ліку цытрынавую кісьлю й гліказыды, і спажываньне ліставых пласьцінак у вялікіх колькасьцях атрутнае для чалавека і жывёлаў.

Некаторыя віды вырошчваюць дзеля ўпрыгожваньня: *R. acuminatum*, *R. alexandrae*, *R. australe*, *R. kialense*, *R. palmatum*, *R. rhabarbarum* і *R. ribes*.

## Крыніцы


Катэгорыя:Роды драсёнавых
Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2022—2023 гадоў

**Ліга 1 2022—2023 гадоў** — 85-ы розыгрыш Лігі 1, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Францыі, які праходзіў з 5 жніўня 2022 году па 3 чэрвеня 2023 году. Чэмпіёнам стаў «Пары Сэн-Жэрмэн», які тым самым здабыў свой 11-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «Тулюза», «Аячча» і «Асэр». Гэтыя клюбы замянілі «Сэнт-Эт’ен», «Мэц» і «Бардо».

У Лігу 2 па выніках сезону паніжаліся чатыры клюбы ў зьвязку са зьмяньшэньнем ліку ўдзельнікаў Лігі 1 да 18 пачынаючы з сэзону 2023—2024 гадоў.

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Лігі 1

Катэгорыя:Чэмпіянат Францыі па футболе
Катэгорыя:2022 год у футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Kaiserthum

***Kaiserthum***, суч. арт. ***Kaisertum*** ()&nbsp;— гэта нямецкае слова для імпэрыі ў значэньні «дзяржава, якой кіруе імпэратар». Слова выкарыстоўвалася ў XVIII і XIX стагодзьдзях. *Kaiserthum* найбольш вядомае як апісаньне Аўстрыйскай імпэрыі пасьля яе стварэньня ў 1804 годзе. Пазьней для гэтага паняцьця выкарыстоўваўся нямецкі тэрмін *Kaiserreich*.

## Глядзіце таксама
* Імпэрыялізм
* Аўстрыйская імпэрыя
* Вугорскае каралеўства (1526—1867)
* Нямецкая імпэрыя
* Нямецкая мова

## Крыніцы

Катэгорыя:Аўстрыйская імпэрыя
Катэгорыя:Нямецкія фразы
Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе 2021—2022 гадоў

**Ліга 1 2021—2022 гадоў** — 84-ы розыгрыш Лігі 1, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Францыі, які праходзіў з 6 жніўня 2021 году па 21 траўня 2022 году. Чэмпіёнам стаў «Пары Сэн-Жэрмэн», які тым самым здабыў свой 10-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 18 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону (у тым ліку і пераможца пераходных матчаў «Нант»), а два клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «Труа» і «Клермон». Гэтыя клюбы замянілі «Нім» і «Дыжон».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Сэнт-Эт’енам», які заняў 18-е месца ў Лізе 1, і «Асэрам», пераможцам стыкавых матчаў Лігі 2. Перамогу па пэнальці здабыў «Асэр» і павысіўся ў Лігу 1, а «Сэнт-Эт’ен» адправіўся ў Лігу 2.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Лігі 1

Катэгорыя:Чэмпіянат Францыі па футболе
Катэгорыя:2021 год у футболе
Катэгорыя:2022 год у футболе
Міхал Храпэк

**Мі́хал Хра́пэк** (;  3 красавіка 1992 году) — польскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Пяст».

## Кар’ера
Пачаў займацца футболам у веку сямі гадоў у родным Явожне. Спачатку гуляў на пазіцыі правага абаронцы. Пасьля далучыўся да мясцовай «Вікторыі», дзе ўжо перакваліфікаваўся на пазыцыю цэнтральнага паўабаронцы.

У 2007 годзе стаў футбалістам кракаўскай «Віслы», спаборнічаючы у юніёрскіх камандах. У 2008 годзе стаў пераможнцам чэмпіянату Малапольскага ваяводзтва ў складзе юніёрскай каманды, якую ачольваў Казімеж Москаль. У лістападзе 2008 году быў запрошаны трэнэрам галоўнай каманды «Віслы» Мацеем Скоржам на трэнаваньні да асноўнай каманды. Да канца году транаваўся зь першай камандай. Толькі ў ліпені 2009 году быў залічаны ў асноўную каманду. Дэбютаваў у матчах Экстраклясы 11 сьнежня ў супрацьстаяньні зь лібінскім «Заглембям». Сэзон 2011—2012 гадоў правёў у арэндзе ў клюбе «Калеяж», дзе згуляў у 30 матчах у Першай лізе, кожным разам выходзячы ў стартавым складзе каманды. Забіў 3 галы. Па вяртаньні з арэнды замацаваўся ў першым складзе «Віслы». 12 чэрвеня 2014 году прыяднаўся да італьянскага клюбу «Катанія», але ўжо ў наступным сэзоне вярнуўся ў Польшчу, стаўшы гульцом «Лехіі». Пасьля абараняў колеры «Сьлёнску», пакуль 10 кастрычніка 2020 году не далучыўся да «Пяста».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Польскія футбалісты