Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Віцебск)

**Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьзя ў Віцебску. Знаходзілася на Задзьвіньні ў Рускім пасадзе, на рагу Ніжняй Пятроўскай і Папярочнай Пятроўскай вуліцаў. Твор архітэктуры віленскага барока. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі царкву.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Драўляная Пятроўская царква на Задзьвіньні ўпамінаецца пад 1618 годам. Гэтая царква стаяла на тэрыторыі Рускага пасаду, дзе ёй належала некалькі пляцаў.

Пад 1713 годам упамінаецца мураваная капліца, якая стаяла на месцы старажытнай Пятроўскай царквы. Існуюць зьвесткі, што непадалёк існавалі 2 мураваныя філіяльныя царквы: Стрэчанская і Міхайлаўская (на месцы правіянцкіх магазынаў).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Віцебск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. У 1780 годзе з блаславеньня Іраклія Лісоўскага на месцы старой царквы збудавалі новую мураваную царкву. У 1799 годзе ў царкву перавялі манахаў базылянскага манастыра.

Па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1886 годзе побач збудавалі царкву-мураўёўку Раства Багародзіцы.

### Найноўшы час
У 1930-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву. У Другую сусьветную вайну будынак царквы атрымаў нязначныя пашкоджаньні. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі помнік архітэктуры. Пазьней на яго месцы збудавалі 3-павярховы кутні будынак з сылікатнай цэглы (дом № 11).

## Архітэктура
Помнік архітэктуры віленскага барока. Гэта была 3-нэфавая 2-вежавая базыліка з паўкруглай апсыдай. Над галоўным фасадам узвышаліся 2-ярусныя вежы зь фігурным франтонам паміж імі. Бакавыя фасады рытмічна падзяляліся 16 вялікімі аконнымі праёмамі.

Інтэр’ер царквы аздаблялі росьпісы. У 1945 годзе яшчэ захоўваліся 18 кампазыцыяў, разьмешчаных на бакавых сьценах і не перакінутых церазь пілёны арках галоўнага нэфа.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Viciebsk, Dźvinski most-Ruś. Віцебск, Дзьвінскі мост-Русь (1883).jpg|1883 г.
Viciebsk, Dźvinski most-Ruś. Віцебск, Дзьвінскі мост-Русь (D. Jakierson, 1920-29).jpg|Д. Якерсон, 1920-я гг.
Viciebsk, Zadźvińnie, Połackaja, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Полацкая, Богаяўленская (J. Pieška, 1800).jpg|За Богаяўленскай царквой. Ю. Пешка, каля 1800 г.


### Гістарычныя здымкі

Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1900).jpg|1900 г.
Viciebsk, Ruś, Nižniaja-Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя-Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская (1901-18).jpg|да 1918 г.
Viciebsk, Ruś, Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская (1939).jpg|1939 г.
Viciebsk, Ruś, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Петрапаўлаўская (1901-41).jpg|да 1941 г.


Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Ruś, Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja-Baharodzickaja. Віцебск, Русь, Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская-Багародзіцкая (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Ruś, Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Ruś, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Петрапаўлаўская (1941).jpg|1941 г.


Viciebsk, Ruś, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Петрапаўлаўская (1941) (2).jpg|1941 г.
Viciebsk, Ruś. Віцебск, Русь (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Ruś, Vierchniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Верхняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (11.11.1941).jpg|11 лістапада 1941 г.


Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Nižniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44) (4).jpg|1941—1944 гг.


Viciebsk, Ruś, Nižniaja-Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Ніжняя-Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Papiaročnaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Папярочная Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Vierchniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Верхняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


Viciebsk, Ruś, Vierchniaja Piatroŭskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Верхняя Пятроўская, Петрапаўлаўская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Петрапаўлаўская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Ruś, Pietrapaŭłaŭskaja. Віцебск, Русь, Петрапаўлаўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Mahiloŭskaja. Віцебск, Магілёўская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Віцебск
Віцебск
Віцебск
Віцебск
Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Віцебску
Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску
Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла, Віцебск