Хомск

**Хомск** — вёска ў Беларусі, на рацэ Ясельдзе каля Спораўскага возера. Цэнтар сельсавету Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 1071 чалавек. Знаходзіцца за 18 км на поўнач ад места і чыгуначнай станцыі Дарагічына, на аўтамабільнай дарозе Дарагічын — Белаазёрск.

Хомск — даўняе места гістарычнай Піншчыны (частка Берасьцейшчыны, на захадзе Палесься), колішняя сталіца графства. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася царква Покрыва Багародзіцы ў стылі клясыцызму, помнік архітэктуры XIX ст., зруйнаваны савецкімі ўладамі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Адна з самых старажытных стаянак чалавека на тэрыторыі Дарагічынскага раёну разьмяшчалася непадалёк ад Хомску, ува ўрочышчы Гарадку (11—9 тысячагодзьдзі да н. э.). Першы пісьмовы ўпамін пра Хомск як вёску ў Зьдзітаўскай воласьці датуецца 1518 годам. У 1551—1552 гадох ён атрымаў статус мястэчка.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Хомск увайшоў у склад Пінскага павету Берасьцейскага ваяводзтва. У розныя часы маёнтак знаходзіўся ў валоданьні Нарушэвічаў, Дольскіх, Вішнявецкіх, Агінскіх. У 1793 годзе паселішча атрымала статус места і стала цэнтрам графства.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Хомск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стащ цэнтрам воласьці Кобрынскага павету Гарадзенскай губэрні. У пачатку XIX ст. Пуслоўскія заснавалі тут фабрыку сукна. У 1879 годзе ў мястэчку пачала працаваць паштовая станцыя.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Хомск занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Хомск абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Хомск апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стаў цэнтрам гміны Дарагічынскага павету Палескага ваяводзтва.

У 1939 годзе Хомск увайшоў у БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 году стаў цэнтрам сельсавету. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 2003 год тут было 394 двары. У 2000-я гады Хомск атрымаў афіцыйны статус «аграгарадку».


Chomsk, Rynak. Хомск, Рынак (S. Bochnig, 1929).jpg|Рынак, 1929 г.
Chomsk, Bazylanski. Хомск, Базылянскі (S. Bochnig, 1929).jpg|Царква, 1929 г.
Chomsk, Bazylanski. Хомск, Базылянскі (S. Bochnig, 1929) (2).jpg|Царква, 1929 г.
Chomsk, Bazylanski. Хомск, Базылянскі (1930-39).jpg|Царква, 1930-я гг.


Chomskaja synagoga. Хомская сынагога (1915-18).jpg|Сынагога, 1915—18 гг.
Chomskaja synagoga. Хомская сынагога (S. Bochnig, 1929).jpg|Сынагога, 1929 г.
Chomskaja synagoga. Хомская сынагога (1930-39) (2).jpg|Сынагога, 1930-я гг.
Chomsk. Хомск (S. Bochnig, 1929).jpg|Местачковы дом, 1929 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1830 год — 551 муж., зь іх шляхты 6, духоўнага стану 3, мяшчанаў-юдэяў 318, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 224; 1 студзеня 1878 году — 1425 чал. (680 муж. і 745 жан.), у тым ліку 983 юдэі
* **XX стагодзьдзе**: 1921 год — 1678 чал.; 1999 год — 1127 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2003 год — 1155 чал.; 2010 год — 1071 чал.

### Інфраструктура
У вёсцы працуюць дашкольная ўстанова, амбуляторыя і вэтэрынарны ўчастак.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы
У тэлефонным даведніку 1939 году ўпамінаецца Зьдзітаўская вуліца.

## Эканоміка
У Хомску разьмяшчаецца сумеснае беларуска-расейскае прадпрыемства ТАА «Фрост і К».

## Турыстычная інфармацыя
### Страчаная спадчына
* Манастыр базылянаў (1687)
* Сынагога (XIX ст.)
* Царква (XIX ст.)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Хомск, Radzima.org
* Хомск, Глёбус Беларусі

Катэгорыя:Хомскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі