Монтаўт

**Монтаўт** (*Монталт*, *Монталд*, *Мунталт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Мундалд або Монталд (Mundoald, Montaldus, Montald, Montault) і Валтмунд або Валмунт (Waltmund, Walmunt) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Монтгерд, Валімонт, Жыгімонт; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) паходзіць ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.

Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн і амэрыканскі лінгвіст Альфрэд Зэн.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Монтаўт складаецца з асноваў -мунд- (-мунт-, -монт-) і -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўтвід, Таўтывіл, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda, германскага þeudo 'род, народ'. Такім парадкам, імя Монтаўт азначае «гарлівасьць роду». Адзначалася старажытнае германскае імя Teutmunt (Teut-munt).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Montholth Jolvmgowdowicz* (6 сьнежня 1410 году); *Alexander Monthowd, capitaneus in [[Салечнікі|Soleczniki]]* (27 верасьня 1422 году); *under dem hoptmanne Montawd czu Salsenik* (1422—1429 гады); *Montolth [sigilla]* (20 студзеня 1433 году); *печать Монтовтова*, *Montholdi* (1 верасьня 1431 году); *печат Монтовтова*, *Montolt Solcznicensis [tenutarii]* (27 лютага 1434 году); *наместнику [[Эйшышкі|еикшишскому]] пану Монтовту* (22 ліпеня 1440 году); *печать Монтовтова*, *Allexander alias Muntholt* (21 кастрычніка 1440 году); *Mantaw*; *Монътовту*, *Конъдрату Монътовтовичу*, *пану Товътвилу Монътовтовичу*, *пану Товтвилу Монътовътовичу*, *пану Михаилу Монътовтовичу*, *Бартошу Монътовтовичу* (*Монътовт*, *Кондрат Монътовтович*, *Товтвил Монътовтович*, *Бартош Монътовтович*; 1440—1492 гады); *Philipp a Bartoschow Montoltowycz* (16 лістапада 1460 году); *я пан Михайло Монтовтович* (10 ліпеня 1463 году); *пан Михайло Монтовтович* (1474 год, 4 ліпеня 1475 году, 1 верасьня 1475 году, 25 жніўня 1484 году); *Бартош Монтовтович наместник моишакголский и дубенский* (27 лютага 1477 году); *Barthosz Montholthovycz* (26 верасьня 1479 году); *wedlia dworu Totfiła Montołtowicza krayczego jego krolewskiej mośczi* (8 траўня 1481 году з вопісу 2-й паловы XVI ст.); *Michaele Mvntolthowycz* (*Michael Muntholtowicz*; 17 ліпеня 1484 году); *Бартошъ Монътовътовичъ* (25 жніўня 1484 году); *под Монтолтовичами… Михаиловичи Монтовтовичы* (28 лютага — 6 сакавіка 1496 году); *Georgius Montonthovicz* (24 ліпеня 1499 году); *Barthosch Montolt… dominis Georgio et Jacobo Montoltovyczi* (13 жніўня 1499 году); *панъ Бартошъ Монтовътовичъ* (22 кастрычніка 1503 году, 11 верасьня 1504 году); *пану Монтовъту* (22 кастрычніка 1503 году); *пан Юрый Михайловичь Монтовтовича* (26 чэрвеня 1508 году); *пан Янувъ Михайловичъ Монтовтовича* (20 траўня 1533 году); *городня пановъ Монътовтовичовъ* (1545 год); *dominis… Andrea Mantholto* (30 сьнежня 1554 году); *Янъ Монтовтъ* (1565 год); *Шимко Лукашевичъ Монтовтовичъ* (1567 год); *панове Монтолтове, пан Ян, а пан Андрей* (12 студзеня 1572 году); *pan Andrzej Montołt* (27 красавіка 1617 году); *Jerzi Montow(t)*, *Jerzy Montowt* (20 кастрычніка 1655 году); *Tadeusz Montowtt* (1810 год).

## Носьбіты
* Мунтаўт — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году
* Аляксандар Монтаўт ( па 1440) — староста салечніцкі і эйшыскі (1440), меў сыноў Міхайлу, Яна Таўцівіла, Барташа і Конрада; пачынальнік роду Монтаўтаў (Монтаўтавічаў)
* Монтаўт Івашкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Апалёнія Іванаўна Манталтова — шашольская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1581 годзе
* Андрэй Андрэевіч Монтальт — пінскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе
* Жыгімонт Каспэравіч Мантаўтовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1596 годзе

Прыдомкам Монтаўт карыстаўся літоўскі шляхецкі род Юшкевічаў гербу Гадземба.

Монтаўты-Альхімовічы — літоўскі шляхецкі род.

У XVI ст. існавала «поле» Монтаўтавічы (*Монтовтовичи*) у Жамойцкім старостве.

На гістарычнай Ваўкавышчыне існуе вёска Монтаўты.

## Глядзіце таксама
* Мунд
* Вальда

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны