open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Валодзькі (Мядзельскі раён)

**Вало́дзькі** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сьвірскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1868 годзе існавалі 2 вёскі Валодзькі Сьвірскай воласьці Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні: 16 двароў, 190 жыхароў і 9 двароў, 93 жыхара. У 1904 годзе ў вёсцы 155 жыхароў.

З 12.10.1940 году вёска ў Сьвірскім сельсавеце Сьвірскага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей, з 31.08.1959 г. Мядзельскага раёну, з 20.01.1960 г. у Менскай вобласьці, з 10.05.1960 г. у Сьвірскім гарпасялковым савеце.

У 1950 годзе створаны калгас «Сталінскі шлях». З 05.03.1960 годзе вёска ў складзе саўгаса «Сьвір» (цэнтар — мястэчка Сьвір), з 04.09.1991 г. — калгасу «Сьвір».

У 2013 годзе Сьвірскі пасялковы савет быў скасаваны, а вёска ўвайшлі ў склад Сьвірскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1997 год — 18 двароў, 45 жыхароў
* 2009 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сьвірскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Болькава

**Бо́лькава** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сьвірскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1840 годзе маёнтак Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні. У 1840—1913 гг. тут працавала вінакурнае прадпрыемства, з 1913 годзе быў паравы рухавік (пазьней прадпрыемства вядома як Болькаўскі спіртзавод, цяпер завод кармавых дражджэй). У 1904 годзе маёнтак Сьвірскай воласьці Сьвянцянскага павету, уладаньне памешчыка Бышэўскага, 41 жыхар.

З 12.10.1940 году вёска ў Канстанцінаўскім сельсавеце Сьвірскага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей, з 31.08.1959 г. Мядзельскага раёну, з 20.01.1960 г. у Менскай вобласьці, з 10.05.1960 г. у Сьвірскім гарпасялковым савеце.

У 1945 годзе адноўлены спіртзавод, з сакавіка 1960 вёску і завод у складзе саўгасу «Свір» (цэнтар — мястэчка Сьвір]]), з 04.09.1991 г. — калгасу «Сьвір».

У 2013 годзе Сьвірскі пасялковы савет быў скасаваны, і Болькава ўвайшла ў склад Сьвірскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1960 год — 110 жыхароў
* 1997 год — 38 двароў, 100 жыхароў
* 2009 год — 72 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Сьвірскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Карпаўка (Магілёўская вобласьць)

**Ка́рпаўка** — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавету.

Да 23 сьнежня 2009 году пасёлак уваходзіў у склад Галоўчынскага сельсавету.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёну
Чырвоны Бераг (Пухавіцкі раён)

**Чырво́ны Бе́раг** (таксама *Кра́сны Бе́раг*) — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавету.

Да 8 верасьня 2017 году вёска знаходзілася ў раённым падпарадкаваньні.

## Насельніцтва
* 2009 год — 4 чалавекі
* 2019 год — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Super Trouper

***Super Trouper*** — сёмы студыйны альбом швэдзкага гурту ABBA. Выйшаў 3 лістапада 1980 году. Быў спрадусаваны Бэні Андэрсанам і Б’ёрнам Ульвэўсам, якія напісалі ўсе песьні да альбому.

## Назва
Тэрмінам *Super Trouper* па-ангельску называюць вялізны сафіт.

## Сьпіс кампазыцыяў
### Першая старонка
# «Super Trouper»&nbsp;— 4:11
# «The Winner Takes It All»&nbsp;— 4:55
# «On and On and On»&nbsp;— 3:40
# «Andante, Andante»&nbsp;— 4:39
# «Me and I»&nbsp;— 4:54

### Другая старонка
# «Happy New Year»&nbsp;— 4:23
# «Our Last Summer»&nbsp;— 4:19
# «The Piper»&nbsp;— 3:26
# «Lay All Your Love on Me»&nbsp;— 4:33
# «The Way Old Friends Do» (live)&nbsp;— 2:57

;Усяго: 42:06

Катэгорыя:Альбомы ABBA
Сафіт

**Сафі́т** (ад  — столь) — сцэнічная арматура, прызначаная для асьвятленьня сцэны наперадзе і ўверсе. Складаецца са сьвяцільняў расьсеянага сьвятла, змантаваных у сэкцыях, якія падвешаны да адмысловых мэталічных фэрмаў і падымаюцца ці апускаюцца з дапамогай грузавых пад’ёмаў або электраматору.

Катэгорыя:Будаўнічыя канструкцыі
Катэгорыя:Сьвятлатэхніка
Катэгорыя:Электратэхніка
Катэгорыя:Сцэнічнае абсталяваньне
Блёўка

**Блёўка** (з 30 ліпеня 1964 году — *Усход* або *Васток*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Лімнічанкі. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавету Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Блёўка ўпамінаецца ў 1770 годзе як сяло ў Аршанскім павеце Віцебскага ваяводзтва.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Блёўка апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Магілёўскім павеце Магілёўскай губэрні. На 1785 год вёска ўваходзіла ў склад маёнтку Глухаўшчыны, тут было 12 двароў.

У лютым 1918 году Блёўку занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Блёўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР.

За часамі Другой сусьветнай вайны з 2 ліпеня 1941 году да 29 чэрвеня 1944 году Блёўка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй, 10 вяскоўцаў загінулі на фронце.

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* XVIII стагодзьдзе: 1785 год — 72 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 4 чал.; 2019 год — 2 чал.

## Забудова
Блёўка мае лінейны плян, які складаецца з кароткай вуліцы, арыентаванай з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і забудаванай двухбакова, шчыльна драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёну
Дніпро-1 (футбольны клюб)

**«Дніпро-1»** () — колішні ўкраінскі футбольны клюб зь места Дніпро. Не зважаючы на тое, што клюб ня ёсьць спадкаемцам клюбу «Дніпро», ён набыў усю існую інфраструктуру колішняга клюбу ўлучна з акадэміяй. Пасьля некалькіх гадоў па сваім стварэньні «Дніпро-1» прасунуўся ў Прэм’ер-лігу. Фундатары клюбу — Максім Бераза і Генадзь Палонскі. Эмблема клюбу была перайнята ад адмысловага атраду паліцыі Дніпро-1, якім раней кіраваў Юры Бераза.

## Гісторыя
21 чэрвеня 2017 году Прафэсійная футбольная ліга Ўкраіны (ПФЛУ) разгледзела пытаньне аб улучэньні да сваіх шэрагаў «Дніпро-1». Клюб ня браў удзелу ў чэмпіянаце сярод аматараў, які патрабуецца, каб атрымаць адпаведны статус дзеля ўхваленьня з бокі асацыяцыі. Тым ня менш, дэлегаты на канфэрэнцыі ПФЛУ з 25 галасамі ўхвалілі заяўку дніпроўскага клюбу. Дэлегаты кіраваліся прэцэдэнтам, калі адроджаны клюб «Вэрэс», які ўдзельнічаў у розыгрышу Прэм’ер-лігі 2017—2018 гадоў, таксама ня браў быў удзелу ў спаборніцтвах аматараў, перш чым ён набыў статус прафэсійнага клюбу. Адным з ключовых аргумэнтаў была таксама прамова ганаровага прэзыдэнту клюбу Юрыя Беразы, які распавёў, што клюб валодае спартовай школай з 300 маладымі спартоўцамі, а таксама мае пагадненьні з стадыёнамі Мэтэор і Дніпро-Арэнай. Бераза таксама сказаў, што клюб мае падтрымку палку Дніпро-1, мясцовых ультрас і супольнасьці гораду ў цэлым. Некаторыя ўкраінскія СМІ абвесьцілі, што клюб паўстаў як пераемнік клюбу «Дніпро».

6 ліпеня 2017 году клюб афіцыйна стаў спадкаемцам футбольнай школы «Дніпро». У той жа дзень быў абвешчаны заявачны склад на сэзон 2017—2018 гадоў розыгрышу Другой лігі. Сярод футбалістаў новай каманды быў шэраг вядомых футбалістаў, як то Яўген Чабярачка і Сяргей Краўчанка. Першым афіцыйным матчам паўсталага клюбу была гульня супраць чарнавіцкай «Букавіны» 9 ліпеня 2017 году розыгрышу Кубка Ўкраіны. У лізе клюб дэбютаваў праз тыдзень 15 ліпеня ў матчы супраць харкаўскага «Мэталісту-1925». У першы ж сэзон дружына здолела прасунуцца ажно да паўфіналу айчыннага кубка і здабыць падвышэньне паводле вынікаў сэзону лігі. Як чэмпіён Першай лігі ў наступным сэзоне «Дніпро-1» прасунулася ў элітны дывізіён.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Happy New Year

«**Happy New Year**» () — песьня швэдзкага гурта ABBA, зь іх сёмага студыйнага альбому «Super Trouper».

Працоўная назва сынглу была: *«Daddy Don't Get Drunk on Christmas Day»* ().

## Вонкавыя спасылкі
Happy New Year(YouTubefilm)

Катэгорыя:ABBA
Катэгорыя:Сынглы 1980 году
Дзіцячае сяло Скобраўка

**Дзіцячае сяло Скобраўка** — дзіцячы канцэнтрацыйны лягер у вёсцы Скобраўка Пухавіцкі раён Менская вобласьць.

## Гісторыя
Лягер у Скобраўцы адычынілі 27 траўня 1944 г. У яго былі прывезены з Палескай вобласьці (цэнтар яе знаходзіўся ў Мазыры) дзеці ва ўзросьце ад 6 да 14 гадоў. Лягер называўся «Дзіцячае сяло Скобраўка», а пазьней — «Юнацкае сяло „Скобраўка“». Начальнікам быў капітан з уласаўскай Расейскай вызваленчай арміі. Увесь астатні штат складаўся з паліцэйскіх пераважна з Бабруйску — сябраў «Саюзу барацьбы супраць бальшавізму». Адначасова за калючым дротам знаходзілася каля 1.800 хлопчыкаў і дзяўчынак, месцы загінуўшых тут жа запаўняліся. Дзеці служылі донарамі для нямецкіх салдат. Сёньня ў цэнтры Скобраўкі ўсталяваны памятны знак.

### АКТ аб дзіцячым лягеры, створаным нямецка-фашысцкімі акупантамі ў вёсцы Скобраўка, 8 ліпеня 1944 г.

Нацыяналъны архіў Рэспублікі Беларусь. Ф. 3500. Воп. 3 Спр. 183. Л. 3 — 4.

## Літаратура
* Карлюкевич, А. Горькая память Скобровки // Неман. — 2008. — № 7. — С.137—139. (3Ок1467)

Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Скобраўка
Катэгорыя:Канцэнтрацыйныя лягеры Трэцяга райху
Катэгорыя:Гісторыя Пухавіцкага раёну
2023

## Падзеі
* 1 студзеня — Харватыя стала 27-й удзельніцай Шэнгенскага пагадненьня.
* 14 студзеня — замена куны на эўра ў Харватыі.
* 7 красавіка — выйшаў 1-ы беларускамоўны альбом «Хачу дамоў» гурта «Дразды»
* 7 чэрвеня — адбыўся выбух на Сьветлагорскім цэлюлёзна-кардонным камбінаце
* 23—24 чэрвеня — мяцеж ПВК «Вагнэр» у Расеі

## Нараджэньні

## Сьмерці

### Студзень
* 6 студзеня:
** Віктар Хурсік, беларускі журналіст, публіцыст, пісьменьнік, выдавец, сябра Рады Саюза беларускіх пісьменьнікаў
** Джанлюка Віяльлі, італьянскі футбаліст і трэнэр
* 7 студзеня — Рыгор Шацько, беларускі актор, заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь
* 14 студзеня — Іна Чурыкава, савецкая й расейская акторка
* 15 студзеня — Вахтанг Кікабідзэ (84), савецкі й грузінскі актор і сьпявак
* 18 студзеня:
** Леакадзія Шышэя, удзельніца беларускага пасьляваеннага супраціву, сябра падпольнай слонімскай арганізацыі «Чайка»
** Дзяніс Манастырскі, украінскі юрыст, палітык, міністар унутраных спраў Украіны
* 31 студзеня — Кадрыя Нурмамбэт, румынская сьпявачка, фальклярыст і правазнавец
### Люты
* 27 лютага — Аляксей Дудараў, беларускі драматург
### Сакавік
* 3 сакавіка — Кэндзабура Оэ, сучасны японскі пісьменьнік-гуманіст, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі (1994)
* 4 сакавіка — Канстантын Скуратовіч, беларускі журналіст, філёзаф і сацыёляг
* 20 сакавіка — Анатоль Казлоў, беларускі пісьменьнік
### Красавік
* 5 красавіка — Павал Вераб'ёў, беларускі літаратар і журналіст
* 6 красавіка — Леанід Дударэнка, беларускі мастак
### Травень
* 24 траўня — Ціна Тэрнэр, амэрыканская і швайцарская сьпявачка

### Чэрвень
* 5 чэрвеня — Ліліта Озаліня, савецкая і латвійская акторка

### Ліпень
* 4 ліпеня — Аляксей Аўраменка, міністар транспарту і камунікацый Беларусі
* 11 ліпеня — Алесь Пушкін, беларускі жывапісец-нонканфарміст, тэатральны мастак, пэрформэр, арт-куратар
* 11 ліпеня — Мілан Кундэра, чэскі пісьменьнік

### Лістапад
* 16 лістапада — Кацярына Мясьнікова, беларуская мастачка

## Крыніцы
Скобраўка

**Ско́браўка** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавету. Вышыня над узроўнем мора складае 163 мэтраў. Праз тэрыторыю вёскі праходзіць аўтадарога Менск — Гомель. Знаходзіцца за 6 км на ўсход ад Мар’інай Горкі і чыгуначнай станцыі Пухавічы.

## Гісторыя
Каштоўнай крыніцай вывучэньня мінулага Скобраўкі зьяўляюцца мэтрычныя кнігі Блоньскай царквы, да прыходу якой адносіцца гэтая вёска. Досыць унікальным для Беларусі фактам зьяўляецца сама захаванасьць мэтрычных кніг ажно з 1738 году. У 1774 годзе Скобраўка была Слабодкай (**Слабодка Скобраўка**) — гэта значыць яе жыхары часова атрымалі пэўныя льготы або вызваленьне ад павіннасьцяў ад заснавальніка паселішча (уладальніка зямлі), напэўна, яны былі вольнымі людзьмі, якія прыйшлі з іншых месцаў дзеля абяцаных ільгот.

Напрыканцы 18 ст. — вёска Ігуменскага павету Менскай губэрні, у 1858 г. вёска ў Блонскай воласьці. У 1893 г. распачала парцу школа царкоўнай граматы. У тым жа годзе для яе быў узьведзены драўляны будынак. У 1897 г. — у Пухавіцкай воласьці. Дзейнічала школа царкоўнай граматы, капліца, хлебазапасны магазін.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыны.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпіні 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай. Пасьля рэвалюцыі была адкрыта працоўная школа 1-ай ступені, у якой працавала 2 настаўнікі, займалася каля 70 вучняў (1922). У 1933 г. быў створаны калгас імя М,І. Калініна, працавала кузьня і стальмашня.

У Другую сусьветную вайну, з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 году акупаваная войскамі нацысцкай Ням еччыны. З 27 траўня 1944 году ў Скобраўцы дзейнічала «Дзіцячае сяло Скобраўка». У яго былі прывезены з Палескай вобласьці (цэнтар яе знаходзіўся ў Мазыры) дзеці ва ўзросьце ад 6 да 14 гадоў. Лягер называўся «Дзіцячае сяло Скобраўка», а пазьней — «Юнацкае сяло „Скобраўка“». Сёньня ў цэнтры Скобраўкі ўстаноўлены памятны знак.

## Насельніцтва
* 1774 год — 82 жыхары
* 1897 год — 75 двароў, 432 жыхары
* 1917 год — 91 двор, 548 жыхароў
* 2002 — 72 двары, 163 жыхары
* 2009 год — 102 чалавекі

## Асобы
* Эдуард Шпілеўскі — навуковец-фізык, матэрыялазнавец, пэдагог, адзін з піянэраў фулерэнавага матэрыялазнаўства
* Віталь Прышчэпчык — беларускі дзяржаўны дзеяч
* Уладзімер Вайцяховіч — кандыдат тэхнічных навук, дацэнт, заслужаны пэдагог і грамадзянін Рэспублікі Малдовы

## Крыніцы

## Літаратура
Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Блонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Людавік Фабрэгас

**Людаві́к Фабрэга́с** () — францускі гандбаліст гішпанскага клюбу «Барсэлёна». Шматразовы ўдзельнік Алімпійскіх гульняў, чэмпіянатаў сьвету і Эўропы. Адзін з ключовых гульцоў нацыянальнай зборнай Францыі.

Раней абараняў колеры «Манпэлье» і «Барсэлёны». У сакавіку 2022 году зьявіліся чуткі пра ягоны сыход з клюбу. У выніку, у чэрвені 2022 году было абвешчана, што француз далучыцца да вугорскага клюбу «Вэспрэм», склаўшы двухгадовы кантракт з клюбам. Улетку 2025 году зноў вярнуўся ў «Барсэлёну».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Францускія гандбалісты
Катэгорыя:Францускія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Нэдым Рэмілі

**Нэды́м Рэмілі́** () — францускі гандбаліст вугорскага клюбу «Вэспрэм» і нацыянальнай зборнай Францыі. Ягоны бацька Камэль Рэмілі таксама быў гандбалістам. Сваю кар’еру Нэдым пачаў у клюбе «Крэтэй», за які калісьці гуляў ягоны бацька. Дэбют адбыўся ў веку 17 гадоў у матчы супраць «Дункерку».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Францускія гандбалісты
Катэгорыя:Францускія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Мельна (возера)

**Мельна** возера ў Польшчы. Востраў на тым возеры стаў месцам падпісаньня дагавору аб міры. Стаў называцца Мельнскі мір.

Знаходзіцца: Польшча, Куяўска-Паморскае ваяводзтва, Грудзёнскі павет, гміна Грута. Знаходзіццуа ў складзе Хэлмінскага паазер'я.

Плошча возера па розных крыніцах мае памер ад 155,2 га да 162,5 га.

Вышыня над узроўнем мора возера мае 79,4 мэтры. Сярэдняя глыбіня возера мае 4,3 мэтры, а найбольшая глыбіня мае 10,5 мэтраў.

У 1997 годзе возера аднесьлі да азёраў бясклясы. У 2005 годзе правялі дасьледваньне, якое дало магчыымасьць аднесьці возера да 3-яе клясы чысьціні і 3-яе катэгорыі адносінаў да заняпаду. 
[міні|зьлева|[Сакрат Яновіч на сэмінары беларускіх студэнтаў, на воз. Мельна. 12-14 траўня 1989 году.]]

Сучасны стан возера прадстаўляе добрае месца для адпачынку летам для простых людзей.

Возера стала месцам заключэньня міру паміж Польскім каралеўствам, Вялікім княствам Літоўскім і крыжакамі 22 верасьня 1422 году. Мір даў спакой нашым продкам, бо на доўгія вякі абараніў заходнія межы Літвы ад нападаў крыжакоў і іншых ворагаў.

## Вонкавыя спасылкі

* Вопіс возера на старонцы Ваяводзкае інспэкцыі аховы асяродзьдзя ў Быдгашчы

Катэгорыя:Азёры Польшчы
Гампус Ванэ

**Га́мпус Ва́нэ** () — швэдзкі гандбаліст дацкага клюбу «Гёй Эліт» і нацыянальнай зборнай Швэцыі.

## Кар’ера
Прафэсійную кар’еру пачаў у роднай Швэцыі, аднак выступаў у ніжэйшых дывізіёнах краіны. Менавіта там левага ўскрайка заўважылі ў Нямеччыне, дзе да сваіх шэрагаў выцягнуў яго «Фленсбург-Гандэвіт». У першым жа сэзоне разам з клюбам прасунуўся да фіналу чатырох Лігі чэмпіёнаў, які ладзіўся ў Кёльне. У паўфінале супраць «Барсэлёны» Ванэ чатыры разы закінуў мяч пад папярочку гішпанца, згуляўшы адну з ключовых роляў камбэка немцаў, якія здолелі здабыць шэсьць галоў у канцы матчу, захаваўшы сваю браму без прапушчаных галоў і перавёўшы матч у дадатковы час. Ягоны мяч з 7-мэтровага кідка стаўся пераможным. Улетку 2022 году перайшоў да складу гішпанскай «Барсэлёны». У 2025 годзе прыяднаўся да дацкага клюбу «Гёй Эліт».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Швэдзкія гандбалісты
Катэгорыя:Швэдзкія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Дыега Сыманэт

**Дые́га Сыманэ́т** () — аргентынскі гандбаліст францускага клюбу «Манпэлье» і нацыянальнай зборнай Аргентыны. Ягоныя браты Сэбастыян і Паблё таксама ёсьць прафэсійнымі гандбалістамі. У 2018 году быў абраны найбольш каштоўным гульцом фіналу чатырох Лігі чэмпіёнаў, калі ягоны «Манпэлье» здабыў другі ў сваёй гісторыі галоўны тытул эўрапейскага клюбнага першынства.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Аргентынскія гандбалісты
Катэгорыя:Аргентынскія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Адам Храптовіч

* Адам Іванавіч Храптовіч (1557—1628)  — падкаморы наваградзкі;
* Адам Яўхімавіч Храптовіч (1768—1844) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага і Расейскай імпэрыі.
А-100 (неадназначнасьць)

**А-100** можа азначаць:

* А-100 — расейскі самалёт далёкага радыёлякацыйнага выяўленьня і кіраваньня на падставе Іл-76МД-90А
* А-100 — беларуская кампанія
* А100 — аўтадарога (Старая Смаленская дарога) у Маскоўскай вобласьці Расеі, якая злучае Маскву з Мажайскам і праходзіць паралельна аўтадарозе М1 «Беларусь».
Сіротка

**Сіро́тка** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1917 годзе ўпамінаецца як фальварак у Пухавіцкай воласьці Ігуменскім павеце Мінскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

Паводле перапісу 1926 году — пасёлак.

## Насельніцтва
* 1917 год — 1 двор, 29 жыхароў.
* 1926 год — 15 двароў, 59 жыхароў.
* 2002 год — 1 двор, 1 жыхар.
* 2009 год — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Блонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Любін

Назву **Любін** маюць:

## Населеныя пункты
* Любін — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі
* Любін — горад у Польшчы
Адам Яўхімавіч Храптовіч

**Адам Яўхімавіч Храптовіч** (1768, Шчорсы, цяпер Наваградзкі раён, Гарадзенская вобласьць, Беларусь — , Вішнёўка, цяпер Смаргонскі раён, Гарадзенская вобласьць, Беларусь) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага і Расейскай імпэрыі.

Пасол на Чатырохгадовы Сойм Рэчы Паспалітай ад Наваградзкага павету Вялікага Княства Літоўскага (1790—1792). Візытатар школ Віленскай навучальнай акругі ў Расейскай імпэрыі (1803—1811). Старшыня Віленскага дабрачыннага таварыства (1834—1836). Быў дабрачынцам сялянскай асьветы. 

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і cакратара вялікага літоўскага Яўхіма Храптовіча, які пазьней стаў канцлерам. Навучаўся ў Галоўнай школе Вялікага Княства Літоўскага ў Вільні. Пазьней падарожнічаў па нямецкіх землях Сьвятой Рымскай імпэрыі, Даніі і Ангельшчыне. Атрымаў чын ротмістра кавалерыі Войска Вялікага Княства Літоўскага.

У 1790—1792 гадох быў паслом на Чатырохгадовы Сойм Рэчы Паспалітай ад Наваградзкага павету. У 1794 годзе браў удзел у паўстаньні Касьцюшкі. Быў ад’ютантам генэрала Станіслава Макраноўскага, які загадваў войскам ВКЛ са жніўня па кастрычнік. Ад 1803 году працаваў візытатарам школ Віленскай навучальнай акругі ў Расейскай імпэрыі. Скасаваў цялеснае пакараньне для прыгонных сялянаў у сваіх уладаньнях і зьменшыў чынш зь іх.

У 1812 годзе францускі імпэратар Напалеон I Банапарт прызначыў яго сябрам кіраўніцтва Віленскага дэпартамэнту. У 1813 годзе быў старшынёй Віленскай часовай губэрнскай выканаўчай камісіі і Віленскага цэнтральнага камітэту ваенных павіннасьцяў. У 1822 годзе пачатковая школа узаемнага навучаньня, заснаваная ім у Шчорсах, налічвала 350 вучняў зь сем’яў прыгонных сялянаў, якіх навучалі рамяству. У 1834—1836 гадох займаў пасаду старшыні Віленскага дабрачыннага таварыства. Таксама быў намесьнікам старшыні Віленскага друкаванага таварыства.

Папоўніў да 20 000 тамоў бібліятэку Храптовічаў старадрукамі і віленскімі выданьнямі пачатку ХІХ стагодзьдзя, працамі старажытных творцаў і рукапісамі, творамі італьянскай і францускай клясычнай літаратуры, а таксама працамі па гісторыі Беларусі, Летувы і Польшчы. Перавёз бібліятэку Храптовічаў з Варшавы (Царства Польскае) ў Шчорсы (Наваградзкі павет), куды запрашаў прафэсараў Віленскага ўнівэрсытэту. У 1838 годзе паводле рукапісаў зь бібліятэкі выдалі ўспаміны Самуіла Маскевіча. Быў аўтарам артыкулаў у газэце «Навуковыя апісаньні і абмеркаваньні». У мястэчку Нягневічы Наваградзкага павету, якое набыў у 1809 годзе, стварыў парафіяльную школу. Заснаваў ашчадныя касы для сваіх прыгонных сялянаў і скараціў колькасьць шынкоў у сваіх уладаньнях. Сярод іншага, увёў шматпольны севазварот.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім раёне
Катэгорыя:Храптовічы
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Афіцэры Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1794 году
Катэгорыя:Віленская навучальная акруга
Катэгорыя:Філянтропы
Катэгорыя:Памерлі ў Смаргонскім раёне
Вялікі Нежкаў

**Вялі́кі Не́жкаў** — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавету. Насельніцтва 126 чалавек (2012 год).

У 1924—1954 гадох цэнтар Нежкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як фальварак ў складзе маёнтка Галоўчын у Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вішоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёну
Любін (горад)

**Любін** () — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтар Любінскага павету Ніжнесылескага ваяводзтва. Утварае гарадзкую гміну, таксама зьяўляецца сядзібай вясковай гміны Любін. Займае плошчу 40,77 км². Насельніцтва 70 815 чалавек (на 2021 год).

## Галерэя

Lubin Rynek Ratusz.jpg|Ратуша
Lubin, Rynek 27 - fotopolska.eu (229372).jpg|Будынкі на плошчы
Lubin, Pałac Ślubów - fotopolska.eu (232193).jpg|Палац шлюбу
Lubin, Skłodowskiej-Curie 36-36a - fotopolska.eu (305615).jpg|Дом
Lubin, Odrodzenia 29 - fotopolska.eu (229261).jpg|Стары дом
Lubin, Odrodzenia 22 - fotopolska.eu (240498).jpg|Будынак
Lubin, Odrodzenia 26 - fotopolska.eu (240501).jpg|Будынак
Lubin, Urząd Pocztowy Lubin 1 - fotopolska.eu (229642).jpg|Пошта
Lubin, Odrodzenia 3a - fotopolska.eu (229640).jpg|Крама
Lubin -Wieża obronna Bramy Głogowskiej (zetem).jpg|Вежа
SM Lubin Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa.jpg|Каьцёл Сэрца Езуса
SM Lubin kapica św Jadwigi (4) ID 595703.jpg|Вежа былога замку


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка горада
Зарэчча (курган)

**Грэбень** — курган каля вёскі Зарэчча Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Апісаньне
Мясцовая назва — Капцы. За 1,5-2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы Курганьне, на ўскраіне лесу, каля балота. Насып прадаўгаваты, памерам 12 х 4 м, вышыня 1,6 м, зьдзірванелы. Па зьвестках мясцовых жыхароў, раней уздоўж балота было 7 курганоў.

## Даследаваньні
Абсьледавала ў 1985 годзе Тацьцяна Бубенька.

## Літаратура
* Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / Склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — ISBN 978-985-6828-35-8.
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с. — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Зарэчча (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Каміль Сыпшак

**Ка́міль Сы́пшак** () — польскі гандбаліст францускага клюбу «Пары Сэн-Жэрмэн» і нацыянальнай зборнай Польшчы.

## Кар’ера
Пачаў кар’еру ў родным плоцкім клюбе «Вісла», разам зь якім у 2011 годзе стаўся чэмпіёнам Польшчы. 9 чэрвеня 2015 году далучыўся да «Барсэлёны», а ў лютым 2019 годзе стала вядома аб пераходзе спартоўца да парыскага «Пары Сэн-Жэрмэн».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Польскія гандбалісты
Катэгорыя:Польскія гандбалісты і гандбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гандбалісты і гандбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Тацьцяна Бубенька

**Тацьцяна Станіславаўна Бубенька** ( 8 чэрвеня 1957, Беразіно, Менская вобласьць) — беларускі археоляг. Кандыдат гістарычных навук (1991).

## Жыцьцяпіс
Скончыла гістарычны факультэт БДУ (1980). Працавала ў Інстытуце гісторыі АН Беларусі (1977—1994), загадвала сэктарам аховы помнікаў і археалёгіі Віцебскага гарвыканкаму (1994—1998). Дацэнт катэдры гісторыі Віцебскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя П. М. Машэрава (з 1998 году). Дэкан факультэту падрыхтоўкі ўнівэрсытэту (2003—2012).

## Навуковая дзейнасьць
Вывучае старажытныя гарадзкія і сельскія паселішчы Беларусі 9-18 ст. Абсьледвала археалягічныя помнікі ў Баранавіцкім, Бярэзінскім, Віцебскім, Мастоўскім, Пухавіцкім і Чашніцкім раёнах, выявіла больш за 20 новых помнікаў.

Праводзіла раскопкі пасаду старажытнага Клецку (1986), дзядзінцу і пасаду ў Наваградку (1991—1992, 2012), гарадзішча Камень у Лепельскім раёне (1998). Асноўным аб’ектам навуковых інтарэсаў абрала Ніжні замак у Віцебску, які дасьледуе з 1981 году. Мае таксама больш за 165 публікацый па тэме дасьледаваньняў у навуковых, навукова-папулярных і энцыкляпэдычных выданьнях.

Катэгорыя:Беларускія археолягі
Аркадыюш Марыта

**Арка́дыюш Мары́та** () — польскі гандбаліст клюбу «Вівэ» і нацыянальнай зборнай Польшчы. Гуляе на пазыцыі правага скрайняга.

## Кар’ера
Пачаў кар’еру ў клюбе «СМС Гданьск» з другім дывізіёне чэмпіянату Польшчы. У 2016 годзе перашоў да шэрагаў любінскага «Заглембе» з элітнага дывізіёну. Асабліва пасьпяховым для гульца стаў сэзон 2017—2018 гадоў, калі Марыта здабыў 227 галоў у 30 гульнях чэмпіянату. У выніку гулец быў запрошаны да больш прэстыжнага клюбу «Вівэ». У новай камандзе дэбютаваў 31 жніўня 2018 году ў матчы лігі супраць апольскага «Гвардыі» (36:26), у якім якой закінуў чатыры мячы пад папярочку супернікаў. 15 верасьня дэбютаваў у матчы Лігі чэмпіёнаў супраць вугорскага «Вэспрэма» (27:29), дзе адзначыўся толькі аднім выніковым кідком.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Польскія гандбалісты
Катэгорыя:Гандбалісты зборнай Польшчы
Зарэчча (Пухавіцкі раён)

**Зарэ́чча** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавету.

## Геаграфія
Разьмешчана каля гораду Мар’іна Горка і за 2 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы.

## Гісторыя
На пачатку 20 стагодзьдзі ў Пухавіцкай воласьці Ігуменскім павеце Мінскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

У 1939—1954 гадах цэнтар Блонскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1917 год — 41 двор, 276 жыхароў
* 2002 год — 127 двароў, 250 жыхароў
* 2009 год — 283 чалавекі

## Славутасьці
* Курган — за 1,5-2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Блонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Зарэчча (Пухавіцкі раён)
Амсьціслаўская берасьцяная грамата

**[[Амсьціслаў]]ская берасьцяная грамата** мае наступныя значэньні: 

* Амсьціслаўская берасьцяная грамата - берасьцяная грамата знойдзеная з 1980 годзе
* Амсьціслаўская берасьцяная грамата - берасьцяная грамата знойдзеная з 2014 годзе
Амсьціслаўская берасьцяная грамата (2014)

**Амсьціслаўская берасьцяная грамата** — берасьцяная грамата, знойдзеная 16 ліпеня 2014 году пры раскопках гарадзішча Замкавая гара ў Мсьціславе пад кіраўніцтвам археоляга Ігара Марзалюка. Гэта трэцяя берасьцяная грамата, знойдзеная ў Беларусі, і другая ў Мсьціславе.

Грамата датуецца пачаткам XII стагодзьдзя. Паводле меркаваньня Марзалюка, літары на грамаце надрапаны дзіцём, якое вучылася пісьму.

## Глядзіце таксама
* Амсьціслаўская берасьцяная грамата (1980)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Амсьціславу
Катэгорыя:Берасьцяныя граматы
Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты Мсьціслаўскага раёну
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Зьявіліся ў XII стагодзьдзі
Катэгорыя:Падзеі 14 ліпеня
Альфонс Петрашкевіч

**Альфонс Петрашкевіч** *(*псэўданімы: *Філафей Калінка, Пранцішак Красоўскі; *, ф. Вінцантова, — , ф. Вінцантова, Вялейскі павет, Віленская губэрня) — беларускі паэт. Крыптанімы:  *А. П-іч; А. П.; А. Петр-віч*.

## Жыцьцяпіс
Меў шляхецкае паходжаньне. Рана асірацеў і выхоўваўся дзядзькам-селянінам. Атрымаў пачатковую адукацыю, працаваў на зямлі.

Памёр ад запаленьня лёгкіх.

## Творчасьць
Пачынаў пісаць па-руску і па-польску, высьмейваў норавы засьцянковае шляхты. Прыкладна ў 1909 годзе пад уплывам Зьмітрака Бядулі паэт трывала стаў на беларускі літаратурны шлях. З 1911 года пачаў друкаваць лірычныя і гумарыстычныя вершы.

## Літаратура

* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 

Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Памерлі ад лёгачных захворваньняў
Ніжні замак (Віцебск)

**Ніжні замак** — колішні замак у Віцебску на паўднёвы ўсход і поўдзень ад Верхняга замку. З усходу і поўдня абмежаваны ручаём, з захаду абмываўся Заходняй Дзьвіной. Плошча — 7-7,5 га.

## Гісторыя
Першае паселішча ў заходняй частцы замку ў VI-VIII стст. (знойдзеныя матэрыялы банцараўска-тушэмлянскай культуры). У 1320—1330-я гады віцебск князь Альгерд Гедзімінавіч умацаваў Ніжні замак Віцебска каменнымі сьценамі з абарончымі вежамі.

Да XVII ст. было 12 вежаў і 3 вежы-брамы — Жыдоўская, Заручаўская, Валконскі круглік; 9 глухіх вежаў — Напрудная, Мяшчанскі і Духаўскі круглік, Княжыцкая, Тарапецкая, Дамініканская, Швыкаўская, Старасельская, Сярэдняя. Доўгая лініі абароны складала 1256 м. На тэрыторыі Ніжняга замку знаходзілася Дабравешчанская царква, Аляксееўскі манастыр, палац Агінскага, дом Шапкіна і інш.

Канчаткова згарэў у 1757 годзе.

## Дасьледаваньні
У 1959 годзе ў час земляных работ па плошчы Свабоды выпадкова выяўлена першая на Беларусі берасьцяная грамата 13—14 стагоддзяў. Культурны пласт на пл. Свабоды 5—8 м. У ім добра захаваліся дрэва і арганічныя рэшткі.

## Крыніцы

## Літаратура
* * [[Тацьцяна Бубенька|Бубенька, Т. С.]]* Ніжні замак // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Віцебская вобласьць / рэдкал.: С. В. Марцэлеў [і інш.]. — Мн., 1985. — С. 72—73.
* Ніжні замак // *Кішык, Ю. Н.* Панарама старога Віцебска / Ю. Н. Кішык. — Мн., 1995. — С. 21—23.
* *Якімовіч, Ю. А*. Помнікі горадабудаўніцтва Віцебска / Ю. А. Якімовіч // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Віцебска : у 2 кн. / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.]; склад. А. І. Мацяюн; маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн., 2003. — Кн. 2. — С. 592.

Катэгорыя:Замкі Беларусі
Катэгорыя:Колішнія замкі Беларусі
Катэгорыя:Славутасьці Віцебску
Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Віцебску
Катэгорыя:Абарончыя збудаваньні Віцебску
Віцебская берасьцяная грамата

**Віцебская берасьцяная грамата** — берасьцяная грамата, выпадкова знойдзеная ў горадзе Віцебску падчас земляных работ на плошчы Свабоды ў 1959 годзе экскаватаршчыкам Яўгенам Фраловым на глыбіні 3 — 4 м ад паверхні зямлі. Знаходка стала сэнсацыяй у навуцы, бо дагэтуль аналягічныя рэліквіі меліся толькі ў Ноўгарадзе (Расея). Зьберагаецца ў Віцебскім абласным краязнаўчым музэі.

## Апісаньне і зьмест
Грамата напісана на кавалку бяросты памерам 17х4,5 см. Тэкст:

От Степана къ Нежилови. Оже еси продалъ порты, а купи ми жита за 6 гривенъ. А ли цего еси не продалъ, а посли ми лицемъ. А ли еси продалъ, а добро сътворя у купи ми жита.
*Ад Сцяпана к Няжылу. Калі ты прадаў адзеньне, то купі мне жыта на 6 грыўняў. А калі чаго не прадаў, то прышлі мне ў наяўнасьці. Калі ж прадаў, то, дабрадзей мой, купі мне жыта.*

Грамату цяжка датаваць, бо яна знойдзена ў культурным пласьце зямлі, які вельмі перамешаны. Аднак у выніку дасьледаваньняў устаноўлена, што яна адносіцца да мяжы XIII—XIV ст.

## Ацэнка вучоных
Як адзначае гісторык Леанід Аляксееў, паходжаньне граматы хутчэй за ўсё можна растлумачыць ажыўленымі ў гэты час гандлёвымі сувязямі Віцебска і Полацку з Ноўгарадам, праз пасрэдніцтва якога ішло зерне з Растова-Суздальскай зямлі ў Прыбалтыку. Дакумэнт носіць сьляды цокаючага паўночна-заходняга дыялекту і таму, відаць, паходзіць з Ноўгараду. Яе мог напісаць чалавек, сябар якога паехаў у Віцебск па гандлёвых справах.

Што значыла тады 6 грыўнаў? 3 «Рускай праўды» вядома, што за 6 грывен тады можна было купіць 300 аўчын, або 12 сьвіней, ці 2 кабылы, або 3 каровы. Нарэшце, за іх можна было наняць 2 парабчанкі на 12 год.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Кавалёў, С. А.* Віцебская берасьцяная грамата / С. А. Кавалёў // 

Катэгорыя:Гісторыя Віцебску
Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты ў Беларусі
Катэгорыя:Берасьцяныя граматы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1959 годзе
Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты Віцебскага раёну
Аляксей Траецкі

**Аляксей Траецкі** ( — , Менск, НКУС) — беларускі празаік, драматург і паэт.

Арыштаваны 6 траўня 1937 года. Расстраляны.

## Творчасьць
Пачаў друкавацца ў 1925, дэбютаваў вершамі і байкамі на вясковыя тэмы. У 1926 ягоныя апавяданьні выйшлі ў «Маладняку». Да канца 1920-х гг. даволі актыўна публікаваў байкі, вершы, апавяданні. У 1930 у трох нумарах «Узвышша» была надрукаваная яго аповесць «Старасельшчына». Надалей яго імя знікла са старонак перыядычнага друку, але ў 1935 з’явілася апавяданне «Храбрацы».

У 1934 асобным выданнем выйшла камэдыя «Нашы Казыры», якая ў 1936 была апублікаваная ў Харкаве па-ўкраінску. У суаўтарстве напісаў п’есу «Гонар», якая была пастаўлена ў БДТ-2 9 сьнежня 1934.

## Вонкавыя спасылкі

* ТРАЕЦКІ Аляксей // Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 2 / Укладальнік Л. У. Маракоў. — Смаленск, 2003.

Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня «Маладняк»
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Драматургі XX стагодзьдзя
Ізраіль Плаўнік

**Ізраіль Пла́ўнік** (, Пасадзец — ) — беларускі пісьменьнік, перакладчык зь ідышу. Брат Зьмітрака Бядулі.

## Жыцьцяпіс
Навучаўся ў хедэры (1913—1919), Будслаўскай беларускай гімназіі (1919), закончыў двухгадовыя адукацыйныя курсы ў Менску (1925). Працаваў наборнікам у друкарні імя Сталіна, пазьней — карэктарам.

З 1925 году ўваходзіў у літаратурнае аб’яднаньне «Маладняк». У ліпені 1927 году стаў адным з ініцыятараў стварэньня аб’яднаньня «Пробліск».

Расстраляны немцамі ў часе Нямецка-савецкае вайны.

## Творчасьць
Сумесна зь Сяргеем Дарожным выдаў зборнік вершаў «Звон вясны» (1926). Таксама былі нявыдадзеныя зборнікі «Блакітныя далі» і «Сонечны маяк».

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднаньня «Маладняк»
Катэгорыя:Навучэнцы Будслаўскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Перакладчыкі зь ідышу
Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на беларускую мову
Катэгорыя:Расстраляныя ў Беларусі
Катэгорыя:Расстраляныя на акупаванай тэрыторыі СССР
Крыстыянстад

**Кры́стыянстад** () — горад у Швэцыі, які месьціцца ў лэне Сконэ. Адміністрацыйны цэнтар аднайменнай камуны. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала 41 299 чалавек. Апошнім часам места разьвіваюць як турыстычны цэнтар, які сёньня прыцягвае наведвальнікаў у летні час у асноўным зь Нямеччыны, Даніі і Нідэрляндаў.

## Гісторыя

Горад быў закладзены ў 1614 годзе дацкім каралём Крыстыянам IV пасьля таго, як суседні Вэ быў спалены. Назва гораду літаральна адсылае да імя дацкага караля. Горад адразу стаўся дацкім фарпостам ва ўсходняй частцы Сконэ, абарянаючы рэгіён ад Швэцыі. Таксама Крыстыянстад успрымаўся асабістым сымбалем трыюмфу і сілы самога Крыстыяна. Тутака таксама быў пабудаваная царква, якая лічыцца адным з самых прыгожых будынкаў, пабудаваных каралём Крыстыянам IV. Кароль таксама меў на мэце ўзбудаваць у месьце замак альбо фартэцыю, але грошай на гэта не хапіла, таму тут быў пабудаваны толькі арсэнал, які сёньня служыць галоўным будынкам мясцовага музэю. Вуліцы гораду першапачаткова ўзводзіліся паводле пляну і былі натхнёныя архітэктурай Адраджэньня, таму сучасны гарадзкі цэнтар адрозьніваецца ад суседніх гарадоў Швэцыі. Паводле Роскільскага міру 1658 году горад патрапіў пад швэдзкі кантроль. На пачатку XVIII стагодзьдзя нейкі час у горадзе жыў у выгнаньні гетман войска Запароскага ў выгнаньні Піліп Орлік.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Крыстыянстад (камуна)

**Крыстыянстад** () — камуна на поўдні Швэцыі, у лэне Сконэ. Насельніцтва 86 767 чалавек (30.09.2022). Плошча 1820,76 км². Галоўны горад — Крыстыянстад.

## Крыніцы

Катэгорыя:Камуны лэну Сконэ
Балкані Сухарэка

«**Балкані**» () — косаўскі футбольны клюб з гораду Сухарэка. 25 жніўня 2022 году, пасьля перамогі над паўночнамакедонскім клюбам «Шкупі», «Балкані» ўпершыню ў гісторыі прабіўся ў групавы этап Лігі Эўропы, стаўшы першым у гісторыі клюбам з Косава, які дасягнуў групавых этапаў спаборніцтваў пад эгідай УЭФА.

## Гісторыя
Клюб быў створаны ў 1947 годзе пад назвай «Рынія» з мэтай удзелу ў розных спаборніцтвах і турнірах, якія ладзіліся на той час. Афіцыйную рэгістрацыя клюб прайшоў у 1952 годзе, пасьля чаго пачаў спаборнічаць у афіцыйных турнірах. У 1965 годзе назва была зьмененая на «Балкані», пасьля таго як шэфства над клюбам узяла Сухарэцкая хімічная і гумавая фабрыка.

«Балкані» паступова падняўся ў сыстэме югаслаўскіх ліг, дасягнуўшы рэгіягальнай Косаўскай лігі ў сэзоне 1973—1974 гадоў. Пазьней клюб страціў месца ў лізе, але ў 1977 годзе павярнуўся да яе, дзе заставаўся 1990-х гадоў. «Балкані» стаў аднім зь першых клюбаў Косава, які пакінуў сыстэму ліг, якой кіравала футбольная асацыяцыя Югаславіі. Наўзамен клюб браў удзел у неафіцыйных лігах Косава да 2000 году. Пасьля стварэньня Супэрлігі Косава «Балкані» дэбютаваў у ёй матчам супраць «Лірыі».

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Сухарэка‎
Таўран Арэна

«**Таўран Арэна Кракаў**» () — спартова-забаўляльны комплекс у Кракаве. На спартовых спаборніцтвах зьмяшчальнасьць арэны складае каля 15 тысяч чалавек. Сярод значных спартовых гульняў на арэне ладзіліся матчы чэмпіянату сьвету па валейболе сярод мужчынаў 2014 году, а таксама чэмпіянату сьвету па гандболе сярод мужчынаў 2023 году. Часта на арэне праводзяцца канцэрты розных гуртоў ды іншых выканаўцаў, як то Элтан Джон, Браян Адамз, Кэці Пэры, Робі Ўільямз, Scorpions, Мэрая Кэры, Maroon 5, Джастын Бібэр, Ляра Фабіян, Aerosmith, Linkin Park, Metallica, Deep Purple, Iron Maiden, Пол Макартні, Род Ст’юарт, Muse ды іншыя.

## Базавыя зьвесткі

Арэна ёсьць адной з найвялікшых і сучасных у Польшчы. Ейнае аздабленьне і канструкцыя дазваляе праводзіць розныя спартовыя спаборніцтвы, у тым ліку па бадмінтоне, боксе, кёрлінзе, акрабатычнай і мастацкай гімнастыцы, футболе у памяшканьні, хакеі, баскетболе, лёгкай атлетыкі, конныя спаборніцтвы і спартыўныя спаборніцтвы. Арэна адпавядае патрабаваньням да арганізацыі матчаў чэмпіянату сьвету розных відаў спорту.

Акрамя таго абсталяваньне таксама адаптаванае да арганізацыі кірмашоў, канцэртаў, выступаў, кангрэсаў, канфэрэнцыяў і бізнэсовых зборак. Некаторыя імпрэзы таксама ладзяцца ў малой арэне, якая стаіць побач з галоўнай вялікай арэнай. Звычайна малая арэна служыць у якасьці трэнавальнай залы, а таксама і месцам арганізацыі меншых імпрэзаў.

Плошча аб’екта складае  м², максымальная плошча арэны складае  м². Сярэдняя зьмяшчальнасьць складае каля 18 тысяч на канцэртах і 15 тысяч на спартовых спаборніцтвах, максымальная колькасьць гледачоў сягае да 22 тысяч чалавек. Арэна можа пахваліцца найбуйнейшым сьвятлодыёдным фасадам у Польшчы, з агульнай паверхняй  м² святлодыёднага асьвятленьня, абкручваючы стадыён. Гэта адзін з найбуйнейшых у Эўропе сьвятлодыёднымі экранамі памерам большым за 540 м².

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Будынкі і збудаваньні Кракава
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2014 годзе
Люк Стэйнс

**Люк Стэйнс** () — нідэрляндзкі гандбаліст францускага клюбу «Пары Сэн-Жэрмэн» і нацыянальнай зборнай Нідэрляндаў. Удзельнік некалькіх чэмпіянатаў Эўропы па гандболе. Доўгі час гуляе ў розных францускіх клюбах.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на Эўрапейскай гандбольнай фэдэрацыі.

Катэгорыя:Нідэрляндзкія гандбалісты
Катэгорыя:Гандбалісты зборнай Нідэрляндаў
Шацько

**Шацько** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Аляксандар Шацько (нар. 1963) — беларускі палітык.
* Рыгор Шацько (1959-2023) — беларускі актор. Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (1999).
Рыгор Шацько

**Рыгор Шацько** (, Ракаў — ) — беларускі актор. Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (1999). Прэмія Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэньне» — за міжнародную культурную дзейнасьць (2002).

## Жыцьцяпіс
Скончыўшы Ракаўскую дзесяцігодку, паступіў на філялягічны факультэт БДУ. У школе і ў час службы ў арміі ўдзельнічаў у самадзейнасьці, захапляўся тэатральным мастацтвам. Пасьля службы паступіў у Менскі тэатральны інстытут на акторскі факультэт. Пасьля заканчэньня вучобы ў 1984 годзе разьмеркаваны ў Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа ў Віцебску. Спачатку працаваў акторам, з лістапада 1997 году па 2012 год — дырэктарам тэатру.

## Ролі
Каробкін («Рэвізор» Мікалай Гогаль), Пятрук («Залёты» Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч), Ніл («Мяшчане» Максім Горкі), Журдэн («Вар’яцкі Журдэн» (Мікалай Булгакаў), Кароль Францускі, герцаг Бургундзкі («Кароль Лір" Уільям Шэксьпір), Грэгар («Рэцэпт Макропуласа» Карэл Чапэк), Астраў («Дзядзька Ваня» Антон Чэхаў), Высокая шапка («Час быка» Казіс Сая), Элхонэн-Гурмізах («Тайбэлэ і яе дэман» Ісак Башэвіс Зынгер, Іў Фрыдман), Яешня («Жаніцьба» Мікалай Гогаль), Уілфрэд Бонд («Квартэт» Р. Харвуда), Бургамістар («Візsт старой дамы» Фрыдрых Дурэнмат), Стары («Макбет» Уільям Шэксьпір), Лотр, кардынал («Хрыстос прызямліўся ў Гародні» Уладзімер Караткевіч).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ракаве
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожынскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія акторы
Катэгорыя:Беларускія тэатральныя акторы
Зьвязда (Менская вобласьць)

**Зьвязда́** (таксама *Каму́на*) — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блонскага сельсавету.

## Гісторыя
Да рэвалюцыі на месцы вёскі разьмяшчалася сядзіба «Шэрыя Мысьлі» («Szare Mysli» на польскай міжваеннай мапе).

Заснавана пасьля рэвалюцыі як сельскагаспадарчая камуна «Зьвязда». У 1922 годзе адкрыта працоўная школа 1-ай ступені. Пасьля камуна пераўтворана ў калгас «Зьвязда». У 1935 годзе вёску назвалі Зьвязда.

## Насельніцтва
* 1928 год — 68 жыхароў
* 2002 год — 22 двары, 34 жыхары
* 2009 год — 20 чалавек

## Славутасьці
Да рэвалюцыі на месцы вёскі разьмяшчалася сядзіба «Шэрыя Мысьлі» («Szare Mysli» на польскай міжваеннай мапе). Часткова захаваліся старыя алеі, магчыма, рэшткі саду.

## Крыніцы

Катэгорыя:Блонскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Церабуты

**Це́рабуты** (таксама *Чэ́рабуты*) — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Блускага сельсавету.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Талькаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 28 чалавек

## Славутасьці
* Археалягічныя помнікі (гарадзішча і 2 могільнікі) дрыгавічаў X—XIII стст.

## Крыніцы

Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Церабуты (археалягічныя помнікі)

**Церабуты** — археалягічныя помнікі: гарадзішча і 2 могільнікі дрыгавічаў X—XIII стст. каля в. Церабуты Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Гарадзішча

### Апісаньне
Мясцовая назва — Гарадок. На паўночнай ускраіне вёскі, на правым беразе р. Сьвіслач. Пляцоўка круглая, дыямэтар каля 80 м, вышыня над забалочанай поймай р. Сьвіслач 7-8 м. З паўночна-заходняга, заходняга і паўночна-заходняга бакоў умацавана валамі вышынёй 1-1,5 м, ровам 5 м. У агалёных прасочаны культурны пласт больш за 0,6 м.

### Дасьледаваьнні
Вядома з 1924 году. Абсьледавалі ў 1965 годзе Л. Д. Побаль, у 1985 г. — Тацьцяна Бубенька. Знойдзена ляпная гладкасьценная і штрыхаваная кераміка. Адносіцца да культуры штрыхаванай керамікі.

Матэрыялы абсьледаваньня захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

## Курганны могільнік — 1

### Апісаньне
Мясцовая назва — Францускія магілы.
За 1 км на захад ад вёскі, у месцы ўпадзеньня Талька у р. Сьвіслач, у лесе. Налічвае 2 насыпы дыямэтрам 6 і 10 м, вышынёю 0,8 і 2 м.

Абсьледавалі ў 1965 годзе Л. Д. Побаль, у 1985 г. — Тацьцяна Бубенька. Раскопкі не праводзіліся.

## Курганны могільнік — 2

### Апісаньне
За 2,5 — 3 км на поўдзень ад вёскі, ва ўрочышчы Курганьне, на правым беразе р. Сьвіслач. Налічвае 13 насыпаў. Вышыня курганоў 1,1 — 2 м, дыямэтар 6 — 12 м.

### Дасьледаваньні
Вядома з 1924 г. Абсьледавалі ў 1965 годзе Л. Д. Побаль, у 1985 г. — Тацьцяна Бубенька. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакумэнтальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А. Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. — Мінск : Беларусь, 2003. — 748 с — 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Дрыгавічы
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Катэгорыя:Гарадзішчы Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасьці Рэспублікі Беларусь