open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксей Брусілаў

**Аляксей Аляксеевіч Брусілаў** (, Тыфліс — , Масква) — расейскі і савецкі васковец і вайсковы пэдагог, генэрал ад кавалерыі (з 6 сьнежня 1912), генэрал-ад’ютант (з 10 красавіка 1915), галоўны інспэктар кавалерыі РККА (1923).

## Жыцьцяпіс
У 1872 скончыў Пажаскі корпус. Праходзіў вайсковую службу на Каўказе. Быў удзельнікам расейска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў.

У 1883 скончыў кавалерыйскую школу ў Санкт-Пецярбургу. У далейшым быў яе выкладчыкам, а ад 1902 — начальнікам гэтай школы.

У 1906—1914 гадах Брусілаў — начальнік 2-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі, камандзір 14-га армейскага корпусуа, памочнік камандзіра Варшаўскага вайсковай акругі, камандзір 12-га армейскага корпусу.

Удзельнік ППершай сусьветнай вайны. Камандаваў 8-й арміяй. З сакавіка 1916 быў галоўнакамандуючым Паўднёва-Заходняга фронту, войскі якога ў траўні — жніўні 1916 году ажыцьцявіла прарыў аўстра-нямецкага фронту. Гэтая ўдалая баявая апэрацыя расейскай арміі ўвайшла ў гісторыю як Брусілоўскі прарыў.

У траўні — ліпені 1917 году Брусілаў займаў пасаду Вярхоўнага галоўнакамандуючага Узброеных сіл Расеі, адстойваў ідэю вядзеньня вайны да пераможнага канца.

Пасьля кастрычніцкага перавароту 1917 году Брусілаў ухіліўся ад актыўнай дзейнасьці, жыў у Маскве. Падчас рэвалюцыі быў выпадкова паранены аскепкам снараду, што патрапіў у яго дом падчас баёў паміж чырвонагвардзейцамі і юнкерамі. Вясной — летам 1918 году таемна супрацоўнічаў зь Белым рухам. У жніўні — кастрычніку 1918 году быў пад арыштам на гаўптвахце ў Маскоўскім Крамлі па падазрэньні ў контррэвалюцыйнай дзейнасьці. Да вясны 1919 году быў пад хатнім арыштам.

У пачатку польска-савецкай вайны 1920 Брусілаў добраахвотна ўступіў у Чырвоную армію. З траўня 1920 году ўзначальваў Асаблівую нараду пры галоўнакамандуючым усімі ўзброенымі сіламі Савецкай Рэспублікі, якая выпрацоўвала парады па ўмацаваньню чырвонай арміі. У верасьні 1920 году сумесна з М. Калініным, Леніным, Л. Троцкім і С. Камяневым падпісаў заклік да афіцэраў арміі барона Ўрангеля, каб тыя спынілі Грамадзянскую вайну ў замен на гарантыі амністыі ўсім, хто пяройдзе на савецкі бок.

З 1921 году — старшыня камісіі па арганізацыі дапрызыўной кавалерыйскай падрыхтоўкі. У 1923—1924 гадах — інспэктар кавалерыі РСЧА. З 1924 году быў пры Рэўваенсавеце для асабліва значных даручэньняў.

Памёр 17 сакавіка 1926 ад запаленьня лёгкіх. Брусілава пахавалі на Новадзявочых могілках у Маскве.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* ''А. А. Брусилов''. Мои воспоминания

Катэгорыя:Генэралы Расейскай Імпэрыі
Катэгорыя:Генэрал-ад’ютанты (Расейская імпэрыя)
Катэгорыя:Царскія афіцэры на службе ў РСЧА
Катэгорыя:Удзельнікі расейска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках
Катэгорыя:Узнагароджаныя Залатой зброяй «За адвагу»
Катэгорыя:Савецкія вайскаводы
Вуліца Рэзьніцкая

**Ву́ліца Рэ́зьніцкая** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Назва вуліцы ўтварылася ад прафэсійнай прыналежнасьці яе жыхароў — рэзьнікаў.

## Беларусь
* Рэзьніцкая вуліца ў Горадні, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Камунальную
* Рэзьніцкая вуліца ў Кобрыні, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Беларускую
* Рэзьніцкая вуліца ў Менску, перайменаваная расейскімі ўладамі ў вуліцу Мясьніцкую. Цяпер не існуе
* Рэзьніцкая вуліца ў Лядах
* Нова-Рэзьніцкая вуліца ў Менску, перайменаваная расейскімі ўладамі ў вуліцу Нова-Мясьніцкую. Цяпер не існуе
* Стара-Рэзьніцкая вуліца ў Віцебску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Кастрычніцкую

## Расея
* Рэзьніцкая вуліца ў Смаленску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Парыскай камуны

## Украіна
* Рэзьніцкая вуліца ў Кіеве
* Рэзьніцкая вуліца ў Львове
Вуліца Кавальская

**Ву́ліца Кава́льская** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Назва вуліцы ўтварылася ад прафэсійнай прыналежнасьці яе жыхароў — кавалёў.

## Беларусь
* Кавальская вуліца ў Віцебску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Касманаўтаў
* Кавальская вуліца ў Горадні
* Кавальская вуліца ў Гомелі, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Інтэрнацыянальную
* Кавальская вуліца ў Наваградку, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу 1 мая
* Кавальская вуліца ў Рагачове
* Кавальская вуліца ў Хвойніках, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Домнікава 
* Кавалёўская вуліца ў Магільна, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Камсамольскую
* Кавалёўская вуліца ў Сіроціне
* Кавалёўская вуліца ў Халопенічах, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Пралетарскую

## Расея
* Кавальская вуліца ў Смаленску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Піянэрскую

## Украіна
* Кавальская вуліца ў Бродах
* Кавальская вуліца ў Кіеве
* Кавальская вуліца ў Львове
Вуліца Каралеўская

**Ву́ліца Карале́ўская** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Утварыўся на тытула гаспадара — караля.

## Беларусь
* Каралеўскі шлях ў Менску, перайменаваны савецкімі ўладамі ў вуліцу Мясьнікова

## Летува
* Каралеўская вуліца ў Вільні, перайменаваная летувіскімі ўладамі ў вуліцу Барбары Радзівіл

## Расея
* Каралеўская вуліца ў Смаленску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Карла Маркса
Мсьціслаў Аляхновіч

**Мсьціслаў Аляхновіч** (; 22 лістапада 1905, Гародня — 24 ліпеня 1982, Лодзь) — беларускі і польскі мовазнавец.

Закончыў гуманістычны і праўны факультэты Віленскага ўнівэрсытэту. Пасьля ІІ сусьветнай вайны кіраваў Дзяржаўнай Рэпатрыяцыйнай Управай (*Państwowy Urząd Repatriacyjny*). З 1949 г. працаваў навукова ў Лодзінскім унівэрсытэце, дасьледаваў расейскую мову і займаўся беларускім фальклёрам і мовай у ХІХ ст.

Прытрымліваўся ідэі, што Сымон Будны нарадзіўся недзе на тэрыторыі Мазовіі.

У 1986 г. была выдадзена яго доктарская дысэртацыя «*Polscy badacze folkloru i języka białoruskiego w XIX w.*»

## Творы
* 1964 — Polskie zainteresowanie językiem białoruskim, w: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Nauki humanistyczno-społeczne, seria I, zeszyt 36, Лодзь 1964, с. 90 
* 1978 — Funkcje rosyjskich formantów słowotwórczych
* 1981 — Ćwiczenia z gramatyki opisowej języka rosyjskiego, 1981 
* ? — Zbiór ćwiczeń z gramatyki rosyjskiej/ Упражнения по русскому языку
* 1986 — Polscy badacze folkloru i języka białoruskiego w XIX w.
* 1989 — Мы говорим по русски

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мсьціслаў Аляхновіч ў лістах 

Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Польскія мовазнаўцы
Сакольнікі

Назву **Сакольнікі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Сакольнікі — вёска ў Акцябарскім сельсавеце Віцебскага раёну
** Сакольнікі — вёска ў Вымнянскім сельсавеце Віцебскага раёну
** Сакольнікі — вёска ў Мазалаўскім сельсавеце Віцебскага раёну

* Гарадзенская вобласьць:
** Сакольнікі — вёска ў Сьвіслацкім раёне
** Сакольнікі — хутар у Сьвіслацкім раёне

* Менская вобласьць:
** Сакольнікі — вёска ў Маладэчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Сакалова
* Сакаловічы
* Сакалоў
* Сакалоўка
* Сакалоўшчына
* Сакольнічы
* Сакольшчына
* Сокал
* Сокалава
* Сокалы
Барыс Хамайда

**Барыс Хамайда** ( 8 студзеня 1948, Віцебск, Беларусь) — праваабаронца, ганаровы сябра праваабарончага цэнтру «Вясна», галоўны рэдактар газэты «Выбар», актывіст партыі КХП БНФ.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Віцебску 8 студзеня 1948 году. Скончыў 8 клясаў у СШ №9 г. Віцебску, потым вучыўся ў вячэрняй. І працаваў на станкабудаўнічым заводзе імя Кірава. Пайшоў у войска. Служыў у дывізіі, якая дысьляцыравалася ў Вільні.

Пасьля арміі паступіў на юрфак БДУ і ўладкаваўся ў народны суд Чыгуначнага раёну г. Віцебска судовым выканаўцам.  Працаваў у  аблвыканкаме г. Віцебска кансультантам па прававой прапагандзе. Агульны стаж працы ў юрыдычных органах каля 15 гадоў.
 
У 1986 годзе зьехаў у Сібір — на заробкі. Тры гады працаваў на станцыі Цюмень. Вярнуўся дадому і на заробленыя грошы зарэгістраваў  у 1991 г. газэту «Выбар», адно зь першых дэмакратычных выданьняў Віцебска. Практычна з самага пачатку Б. Хамайда быў галоўным рэдактарам газэты.
 
У 1994 годзе ў газэце «Выбар» надрукавалі верш Славаміра Адамовіча «Убей прэзідэнта». Супраць галоўнага рэдактара Барыса Хамайды і члена рэдакцыйнага савету газэты  распачалі крымінальную справу. Спачатку яна была ўзбуджаная як «тэрарызм», потым перакваліфікавалі — «абраза прэзыдэнта». Славамір Адамовіч адседзеў 10 месяцаў у СІЗА. А Ул. Плешчанка і Б. Хамайда былі пад падпіскай аб нявыезьдзе.

18 студзеня 1990 году ўдзельнічаў у стварэньні гарадзкога клюбу выбаршчыкаў «За дэмакратычныя выбары». Гэта была першая афіцыйна зарэгістраваная грамадзкая арганізацыя ў Віцебску. Б. Хамайда стаў адным з трох сустаршыняў клюбу. У 1994-м гарвыканкам не перарэгістраваў статут клюбу «За дэмакратычныя выбары», і Міністэрства інфармацыі скасавала пасьведчаньне аб рэгістрацыі газэты «Выбар».

З 1997-га году распаўсюджвае ў самым цэнтры гораду Віцебска незалежныя газэты, улёткі, бел-чырвона-белыя сьцягі, герб «Пагоня». За правядзеньне несанкцыянаваных пікетаў Барыса Хамайду безьліч разоў затрымлівалі, судзілі, штрафавалі. Адседзеў больш за 100 сутак адміністрацыйных арыштаў. Сума адміністрацыйных штрафаў Барыса Хамайды пераваліла ўжо за сто мільёнаў.

Неаднаразова заклікаў да байкоту выбараў.
У 2016 г. адбылася прэм’ера дакумэнтальнага фільма «Выбар Барыса Хамайды». У фільме распавядаецца пра гісторыю газэты, якую Б. Хамайда зарэгістраваў за ўласныя грошы, заробленыя цяжкай фізычнай працай у Сібіры; пра тое, як ён прыкаваў сябе ланцугом да батарэі, калі рэдакцыю гвалтам высялялі з памяшканьня; пра тое, што права на выбар — самы галоўны атрыбут свабоды.

## Узнагароды
Ляўрэат прэміі Алеся Адамовіча за актыўную бескампрамісную палітычную дзейнасьць па абароне дэмакратыі і правоў чалавека.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* https://web.archive.org/web/20161213082957/http://news.tut.by/society/441132.html
* https://www.youtube.com/watch?v=LA8ALs1h2cw
* http://salidarnasc.org/content/%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81-%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0
* https://vkurier.by/60790
* https://web.archive.org/web/20211227190156/http://www.ds.ru/belnews7.htm
* https://www.sb.by/articles/original-s-ulitsy-lenina.html

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Шкляная вуліца

**Шкляна́я ву́ліца** — урбанонім у местах і мястэчках колішняга Вялікага Княства Літоўскага. Утварыўся ад беларускага слова «шкло».

## Летува
* Шкляная вуліца ў Вільні

## Расея
* Шкляная вуліца ў Смаленску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Лавачкіна. Апроч таго, у Смаленску існавалі Верхнешкляная вуліца і Шкляны завулак
Несьцеравічы

Назву **Несьцеравічы** маюць:

* Несьцеравічы — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Несьцеравічы — вёска ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Несьцеравічы — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці
Беларускі сьвет (1971)

**«Беларускі сьвет»** — навуковы, культурна-асьветны і літаратурны часопіс, заснаваны беларускай эміграцыяй. Выдаваўся нерэгулярна на беларускай мове ў ЗША (з 1971). Рэдактар-выдавец Мікола Прускі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Электронныя сканы часопіса «Беларускі сьвет» на Камунікаце

Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Часопісы ЗША
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Беларускія літаратурныя часопісы
Выдавецтва

**Выдавецтва** — прадпрыемства (дзяржаўнае, грамадзкае, каапэратыўнае або прыватнае) — мэдыя-кампанія, якая працуе ў вобласьці літаратуры, мастацтва, музыкі або навукі, і прадукцыя якой можа памнажацца і распаўсюджвацца. Распаўсюджваньне выдавецкай прадукцыі можа ажыцьцяўляцца праз каналы гандлю, інтэрнэт, а таксама непасрэдна самім выдаўцом. Распаўсюджваньне можа быць як платным, так і бясплатным, у залежнасьці ад мэт існаваньня выдавецтва і ад яго бізнэс-мадэлі.

Сутнасьць выдавецкай дзейнасьці — распаўсюд інфармацыі і стварэньне дадатковай вартасьці кошту аб’ектам аўтарскага права. Выдавецтва, кіруючыся сваім вопытам, набывае выключнае права ў аўтара (пісьменьніка, мастака) на выдаваемыя творы, і арганізуе яго прайграваньне (выраб) і распаўсюд. Пры гэтым практыкуецца як ганарар — выплата разавага ўзнагароджаньня аўтару твора, так і роялці — выплата вызначанага дамовай працэнта ад выручкі за продаж твораў.

## Беларусь

За 2013 год выдавецтвы Беларусі выдалі 11 441 найменьне кніг агульным накладам звыш 31 млн асобнікаў. Зь іх дзяржаўныя выдавецтвы выпусьцілі каля 700 (6 %) найменьняў накладам звыш 2 млн (6 %) асобнікаў, зь якіх 1/3 на беларускай мове. Пры гэтым, дзяржаўныя выдавецтвы выдалі 224 найменьні кніг агульным накладам 670 000 асобнікаў па-беларуску. Міністэрства інфармацыі Беларусі вылучыла на кнігавыданьне звыш 10 млрд рублёў (1,1 млн даляраў) у 2013 годзе і каля 20 млрд рублёў (1,9 млн даляраў) — у 2014-м. За 2015 год выдавецтвы Беларусі выпусьцілі каля 10 300 найменьняў брашураў і кніг агульным накладам каля 21,6 млн асобнікаў. Зь іх на беларускай мове было каля 1200 (11,6 %) найменьняў брашураў і кніг накладам каля 3,7 млн (17,2 %) асобнікаў. У 2016 годзе выдавецтвы Беларусі выпусьцілі 9581 найменьне кніг накладам 23 млн асобнікаў (сярэдні наклад 2400 асобнікаў). Кнігі па-беларуску склалі 12 % выданьняў.

## Крыніцы

*
Мікола Прускі

**Мікола Прускі** (, Мікалаеўшчына, цяпер Стаўбцоўскі раён — , Дэтройт) — дзеяч беларускай эміграцыі ў Злучаных Штатах Амэрыкі, выдавец, рэдактар, грамадзкі і культурны дзеяч.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся на Стаўбцоўшчыне, яго маці Міхаліна была стрыечнай сястрой Якуба Коласа. У 1944 годзе зьехаў зь Беларусі. Быў актывістам Беларуска-амэрыканскага рэспубліканскага клюбу ў Дэтройце (1960—1970-я), сябра БАЗА. На пачатку 1950-х у Гранд-Рэпідзе (штат Мічыган) заснаваў беларускае выдавецтва, выдаў дзясяткі беларускіх кніг, у тым ліку разам з БІНіМам; рэдагаваў часопіс «Беларускі сьвет», штомесячную газэту беларускага замежжа «Беларускі дайджэст» (з 1993). Пасьля абвешчаньня незалежнасьці Рэспублікі Беларусь быў ініцыятарам пасыланьня кантэйнэраў гуманітарнай і мэдыцынскай дапамогі ахвярам чарнобыльскай катастрофы.

Сям’я: жонка ― Вера Младзяноўская, дзьве дачкі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Беларускі пэрыядычны друк у ЗША: страты і набыткі Радыё Свабода
* Віктар Швед. Амэрыканскія беларусы Наша ніва № 11 (2392), 17 сакавіка 2002

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мікалаеўшчыне
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Беларускія выдаўцы
Катэгорыя:Памерлі ў Дэтройце
Дунічы

**Дунічы́** — хутар у Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1905 г. 56 жыхароў, 105 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 6 двароў, 26 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году (11 двароў, 51 жыхар) у Росьцеўшчынскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 1949 году ў калгасе «Чырвоная ніва». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. У 1970 г. 38 жыхароў. Потым у складзе калгасу «Чарнэлі». У 1999 г. 4 двары, 6 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавек
* 1999 год — 6 чалавек, 4 двары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Зялёнкі (Гарадзенская вобласьць)

**Зялёнкі** — хутар у Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX ст. фальварак і засьценак у Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1905 г. фальварак належаў Шахно, 5 жыхароў, 57 дзесяцін зямлі, засьценак належаў Бігоню, 6 жыхароў, 20 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Юрацішкоўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 5 двароў, 28 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 г. засьценак (9 двароў, 33 жыхары) у Юрацішкаўскім сельскім, з 3 траўня 1962 г. пасялковым савеце Юрацішкаўскага раёну. З 20 студзеня 1960 г. у Івейскім раёне. З 1949 г. у калгасе імя У. І. Леніна, затым у калгасе імя К. С. Заслонава. У 1970 г. 63 жыхары. У 1999 г. 11 двароў, 22 жыхары.

## Насельніцтва
* 1999 год — 22 чалавекі, 11 двароў
* 2010 год — 15 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Людвінова (Гарадзенская вобласьць)

**Людвіно́ва** — хутар у Беларусі, каля вытоку ракі Чапунькі. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Людвін або Лютвін (Liuduin, Liutwin) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 4 чалавекі
* 2010 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Убельская ластаўка

**«У́бельская ла́стаўка»** імя Станіслава Манюшкі — штогадовы адкрыты моладзева-сьпеўны фэстываль Беларусі, заснаваны ў траўні 1999 году ў Ігумене (Менская вобласьць) на 180-годзьдзе Станіслава Манюшкі. У яго рамках стварылі аднайменны конкурс маладых вакалістаў. З 2012 г. праводзіцца на базе Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага музычнага тэатру на пачатку траўня. Журы ўзначальвае заслужаны артыст Беларусі Віктар Скорабагатаў. 

## Пераможцы
Ільля Сільчукоў, Аксана Воўкава, Уладзімер Громаў

* 2012 год — ляўрэаты 1-й ступені Віктар Гайдукоў (Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі), Вольга Маліноўская (Менскі дзяржаўны музычны каледж).

* 2014 год — Дзіяна Нурмухаметава (Санкт-Пецярбурская кансэрваторыя), 1-е месца ($1500).

## Крыніцы

Катэгорыя:Фэсты Беларусі
Катэгорыя:Ігумен
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Падзеі траўня
Zaz

**Ізабэль Жэфруа** (,  1 траўня 1980, Тур) — француская сьпявачка, якая выступае пад псэўданімам **Zaz** (Заз). Больш за ўсё вядомая сваёй песьняй *Je veux* («Я хачу»). У сваёй творчасьці выкарыстоўвае і зьмешвае жанры: эстрадная песьня, джаз, фольк, акустычная музыка.

Ейны нетыповы голас нагадвае Фрээль і Піяф. Сярод сваіх музычных уплываў яна згадвае «Поры году» Вівальдзі, джазавую сьпявачку Элу Фіцджэральд, францускую песьню, Энрыка Масіяса, Бобі Мак-Фэрына, Рышара Бона, лацінскія, афрыканскія і кубінскія рытмы.

## Дыскаграфія

### Студыйныя альбомы
* 2010 — *[[ZAZ (альбом)|ZAZ]]*
* 2013 — *[[Recto Verso]]*
* 2014 — *[[Paris (альбом ZAZ)|Paris]]*

### Канцэртныя альбомы
* *Sans tsu tsou* (2011)

### Сынглы
* «Je veux» (2010)
* «Le long de la route» (2010)
* «La fée» (2011)
* «Éblouie par la nuit» (2011)
* «On ira» (2013)
* «Comme Ci, Comme Ça» (2013) — Promo & iTunes
* «Si» (2013) — Promo

### Сумесныя работы зь іншымі артыстамі
* «Le chemin de pierre (version pop)» (2014) — (з Нальвэн Лёруа, Тама Дзютрон)

## Крыніцы

Катэгорыя:Францускія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Туры
Аляксей Драчоў

**Аляксей Драчоў** (нарадзіўся 22 жніўня 1994 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Пачаў займацца футболам у веку 12 гадоў. На юнацкім узроўні гуляў за жодзінскае «Тарпэда-БелАЗ», менскі «Партызан». У 2013 годзе гуляў за «Маладэчна-2013» у Другой лізе. З 2014 году выступаў толькі на аматарскім узроўні.

У 2016 годзе далучыўся да клюбу «Крумкачы», дзе гуляў за рэзэрвовы склад ды быў капітанам дубля. У ліпені 2017 году ў сувязі зь фінансавымі цяжкасьцямі клюб пакінула значная колькасьць гульцоў, і абаронца быў далучаны да асноўнага складу. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 29 ліпеня 2017 году ў матчы супраць «Віцебску» (2:2), калі адгуляў усе 90 хвілінаў. У далейшым згуляў яшчэ ў шасьці матчах Найвышэйшай лігі. У сэзоне 2018 году, калі «Крумкачы» не былі дапушчаныя да ўдзелу ў Найвышэйшай лізе, застаўся ў складзе каманды ў Другой лізе.

У сэзоне 2019 выступаў за «Вікторыю» з Мар’інай Горкі. У 2021 годзе абараняў колеры другалігавых «Смалявічаў».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Маладэчна-2013»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крумкачы» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Вікторыя» Мар’іна Горка
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Раман Козел

**Раман Козел** ( 7 лютага 1997 году) — беларускі футбаліст, абаронца клюбу «Ніва» з Доўбізны.

## Кар’ера
### Клюбная
Козел быў выхаванцам берасьцейскага «Дынама», дзе выступаў за клюбны дубль. У 2015—2016 гадах не гуляў праз службы ў войску. У пачатку 2017 году перайшоў у клюб Першай лігі «Слонім-2017», дзе быў трывалым гульцом асновы і дапамог камандзе паводле вынікаў першай паловы сэзону апынуцца сярод лідэраў турніру. У ліпені 2017 году стаў гульцом сталічных «Крумкачоў». 29 ліпеня 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, правёўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць «Віцебску» (2:2). Пазьней замацаваўся ў якасьці асноўнага правага абаронцы каманды. У пачатку 2018 году рыхтаваўся да новага сэзону з «Крумкачамі», аднак пасьля ўзнікненьня ў клюба праблемаў з атрыманьнем ліцэнзіі на ўдзел у Найвышэйшай лізе ў сакавіку 2018 году далучыўся да «Белшыны», зь якой неўзабаве склаў кантракт. У складзе бабруйскага клюбу замацаваўся ў першай адзінаццатцы.

У студзені 2019 году далучыўся да берасьцейскага «Руха». Аднак ня здолеў замацавацца ў складзе, згуляў толькі ў двух матчах у Першай лізе і ў адным матчы Кубка Беларусі. У ліпені 2019 году пакінуў берасьцейскую каманду і неўзабаве стаў гульцом мікашэвіцкага «Граніта», дзе замацаваўся ў пачатковым складзе. У лютым 2020 году падпісаў новы кантракт з «Гранітам», аднак ужо ў красавіку зь фінансавых чыньнікаў пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да клюбу ««Дынама-Берасьце-1960» з Другой лігі.

У пачатку 2021 году праходзіў прагляд у берасьцейскім «Дынама», а ў красавіку стаў гульцом «Слоніма-2017», дзе трывала гуляў у стартавым складзе. У красавіку 2022 году далучыўся да «Нівы» з Доўбізна.

### Міжнародная
10 лістапада 2017 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць зборнай Летувы на пазыцыю апорнага паўабаронцы.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Акюрэйры (футбольны клюб)

«**Акюрэйры**» () — ісьляндзкі футбольны клюб з гораду Акюрэйры. Заснаваны ў 1928 годзе. Чэмпіён Ісьляндыі (1989).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Акюрэйры
Антон Шунто

**Антон Шунто** ( 31 траўня 1988 году) — беларускі футбаліст, брамнік.

## Кар’ера
Навучаўся на факультэце спартовых гульняў і адзінаборстваў у БДУ на трэнэра па баскетболе, гуляў за зборную ўнівэрсытэту. Па заканчэньні навучаньня працаваў у САК «Алімпійскі» (будучы хатні стадыён «Крумкачоў»). У 2013 годзе трэнаваўся ў складзе клюбу Другой лігі АЛФ-2007, які пазьней быў пераўтвораны ў «Промень», аднак ня быў заяўлены на афіцыйныя матчы.

У 2014 годзе стаў гульцом другалігавага клюбу «Крумкачы». За каманду гуляў пераважна на пазыцыі брамніка, аднак таксама згуляў некалькі матчаў у якасьці нападніка. У першы ж сэзон у Другой лізе каманда заняла 2 радок і прасунулася ў Першую лігу. У 2015 годзе быў запасным брамнікам клюбу, але таксама выходзіў у канцы некалькіх матчаў у якасьці палявога гульца. Паводле вынікаў сэзону «Крумкачы» нечакана занялі трэцяе месца і прабіліся ў Найвышэйшую лігу. У сэзоне 2016 году Шунто толькі некалькі разоў зьяўляўся ў заяўцы каманды на матчах Найвышэйшай лігі, у асноўным выступаючы ў моладзевым першынстве. У 2017 годзе пачаў рэгулярна трапляць у лік запасных. Дэбютаваць у Найвышэйшай лізе ўдалося 29 ліпеня 2017 году ў матчы супраць «Віцебску», у якім выйшаў на замену на 79-й хвіліне пасьля выдаленьня асноўнага брамніка каманды Яўгена Касьцюкевіча, замяніўшы паўабаронцу Кірыла Ісачэнку. Усяго правёў у Найвышэйшай лізе 7 матчаў, у якіх прапусьціў 12 мячоў. Пасьля нядопуску «Крумкачоў» у Найвышэйшую лігу 2018 году застаўся ў камандзе, якая была заяўленая ў Другую лігу.

У ліпені 2019 году перайшоў у клюб «Маладэчна». 15 красавіка 2020 году далучыўся да «Баранавічаў». У сэзоне 2022 году стаў гульцом клюбу «Жодзін-Паўднёвы».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Гуменьнікі

Назву **Гуменьнікі** маюць:

* Гуменьнікі — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці
* Гуменьнікі — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
Ювяскюля (футбольны клюб)

«**Ювяскюля**» () — фінскі футбольны клюб з гораду Ювяскюлі. Заснаваны ў 1992 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ювяскюля‎
Дзьмітры Лісаковіч

**Дзьмі́тры Лісако́віч** ( 10 кастрычніка 1999 году) — беларускі футбаліст і футзаліст, паўабаронца «Гомля».

## Кар’ера
Выхаванец узьдзенскага футболу, у маладым узросьце трапіў у салігорскі «Шахцёр», але на дарослым роўні за клюб гэтак і не згуляў. У 2015 годзе абараняў колеры «Ўзды» ў Другой лізе. Сэзон 2016 году прапусьціў праз траўму, а ў пачатку 2017 году далучыўся да дубля сталічных «Крумкачоў». У ліпені 2017 году ў сувязі зь фінансавымі цяжкасьцямі «Крумкачы» пакінула шмат гульцоў, і Дзьмітры быў пераведзены ў асноўны склад. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 29 ліпеня 2017 году ў матчы супраць «Віцебска» (2:2), калі выйшаў у пачатковым складзе і быў заменены ў другім тайме.

У студзені 2018 году праходзіў прагляд у жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ», але беспасьпяхова. Тым часам «Крумкачы» ня былі дапушчаныя да ўдзелу ў Найвышэйшай лізе ў сэзоне 2018 годе, і Дзьмітры зноў далучыўся да другалігавай «Узды», дзе быў адным зь лідэраў і капітанам каманды. У жніўні 2018 году стаў гульцом менскага «Тарпэда». У сэзоне 2018 году гуляў выключна за дубль аўтазаводцаў, а да сэзону 2019 году рыхтаваўся з асноўнай камандай. 19 траўня 2019 году ўпершыню згуляў за «Тарпэда» ў Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць берасьцейскага «Дынама» (0:1). У ліпені 2019 году ў сувязі зь фінансавымі праблемамі пакінуў «Тарпэда», а ў жніўні падпісаў трохгадовы кантракт з футзальным клюбам «Сталіца».

З студзеня 2021 году трэнаваўся зь «Іслаччу», якая ў лютым аформіла пераход паўабаронцы. Спачатку выходзіў на замену, пасьля пачаў зьяўляцца ў першай адзінаццатцы, а ў сэзоне 2022 году ўжо рэгулярна гуляў у асноўным складзе. Зь лета 2022 году быў капітанам каманды. У студзені 2023 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Іслач» і неўзабаве стаў гульцом жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». У студзені 2024 году падоўжыў пагадненьне з жодзінскім клюбам. У ліпені 2024 году прыяднаўся да казаскага клюбу «Шахтар». У лютым 2025 годзе стаў футбалістам сталічнага «Менску», дзе амаль паўгады быў гульцом асноўнага складу. У пачатку ліпеня прыяднаўся да берасьцейскага «Дынама». У студзені 2026 году было аб’яўлена аб далучэньні футбаліста да «Гомля».

## Дасягненьні
**«Тарпэда-БелАЗ»**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2023
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2023

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Беларускія футзалісты
Катэгорыя:Футзалісты клюбу «Сталіца» Менск
Кірыл Ісачэнка

**Кірыл Ісачэнка** (нарадзіўся 23 красавіка 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
У пачатку 2018 году выступаў за клюб «Ворша». З жніўня 2018 году выступаў за клюб «Ашмяны-БДУФК». 2019 год правёў у польскім клюбе «Любушанін». У 2022 годзе далучыўся да сталічнага «Трактара», які заявіўся да розыгрышу Другой лігі. У міжсэзоньні перад сэзонам 2024 году пакінуў клюб.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ашмяны»-БДУФК
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крумкачы» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ворша»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Трактар» Менск
Arduino

**Arduino** () — кампанія і праект па стварэньні адкрытага апаратнага і праграмнага забесьпячэньня — аднаплятных мікракантролераў і сыстэмаў дзеля разбудовы лічбавых службаў і інтэрактыўных аб’ектаў, якія могуць успрымаць і кіраваць аб’ектамі ў фізычным сьвеце. Тавары праекту распаўсюджваюцца адкрыта пад ліцэнзіямі GNU Lesser General Public License (LGPL) або GNU General Public License (GPL), што дазваляе ствараць сумяшчальныя платы і праграмы кожнаму ахвочаму.

Платы Arduino паступаюць у продаж як у перадсабраным выглядзе, так і ў наборах «зрабі сам». На іх могуць выкарыстоўвацца розныя мікрапрацэсары і кантролеры. Кожная плата абсталяваная як аналягавымі, так і лічбавымі раздымамі ўводу-вываду, дзякуючы якім можа быць злучаная з плятамі пашырэньня ці іншымі схемамі. Паралельныя інтэрфэйсы злучэньняў, напрыклад, Universal Serial Bus (USB), дазваляюць загружаць праграмы з пэрсанальнага кампутара. Мікракантролеры Arduino могуць быць запраграмаваныя на мове, набліжанай паводле сынтаксу да C ці C++. Дзеля кампіляцыі праект Arduino прадастаўляе інтэграванае асяродзьдзе распрацоўкі на базе мовы праграмаваньня Processing.

Праект зьявіўся ў 2003 року як праграма па праектаваньні ўзаемадзеяньня для студэнтаў у італьянскай Іўрэі, накіраваная на прадастаўленьне навакам і адмыслоўцам таннага і простага спосабу стварэньня прыладаў, якія ўзаемадзейнічаюць з асяродзьдзем праз сэнсары і выканаўчыя мэханізмы. Сярод прыкладаў прыладаў, створаных для пачынаючых аматараў, ёсьць робаты, тэрмастаты і датчыкі руху.

Назва «Arduino» паходзіць ад бару ў Іўрэі, дзе зьбіраліся заснавальнікі праекту. Бар названы ў гонар Ардуіна Іўрэйскага, маркграфа Іўрэі і караля Італіі ў 1002—1014 роках.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Getting Started with Arduino*; Massimo Banzi, Michael Shiloh; 262 pages; 2014; .
* *Make: Sensors*; Tero Karvinen, Kimmo Karvinen, Ville Valtokari; 400 pages; 2014; .
* *Arduino For Dummies*; John Nussey; 446 pages; 2013; .
* *Programming Arduino Next Steps: Going Further with Sketches*; Simon Monk; 2013; .
* *Exploring Arduino: Tools and Techniques for Engineering Wizardry*; Jeremy Blum; 384 pages; 2013; .
* *Arduino Workshop: A Hands-On Introduction with 65 Projects*; John Boxall; 392 pages; 2013; .
* *Beginning C for Arduino: Learn C Programming for the Arduino and Compatible Microcontrollers*; Jack Purdum; 280 pages; 2012; .
* *Programming Arduino: Getting Started With Sketches*; Monk Simon; 162 pages; 2011; .
* *Make: Electronics (Learning by Discovery)*; Charles Platt; 352 pages; 2009; .

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Фізычныя вылічэньні
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2003 годзе
Катэгорыя:Адкрытае апаратнае забесьпячэньне
Катэгорыя:Мікракантролеры
Катэгорыя:Аднаплятныя кампутары
Катэгорыя:Інтэрнэт рэчаў
Оракл-арэна

**О́ракл-арэн́а** (), таксама вядомая як «Оўклэнд Калізеўм-арэна» (), «Оўклэнд-арэна», «Арэна ў Оўклэнд» і «Нью-арэна» () — спартовы комплекс у Оўклэндзе, Каліфорнія. Першая назва стадыёну — «Оўклэнд-Аламэда Каўнці Калізеўм-арэна» (). На сёньняшні час гэта самая старая арэна, што выкарыстоўваецца ў чэмпіянаце НБА.

З 1966 году «Оракл-арэна» зьяўляецца хатняй для баскетбольнага клюбу НБА «Голдэн Стэйт Ўорыярз». У сэзонах 1997/98 і 1998/99 студэнцкая каманда «Каліфорнія Голдэн Бэарз» з Pac-10 выступала на гэтай арэне, у 1966—1973 гадох «Бэй Бомбэрс», у 1967—1976 «Каліфорнія Голдэн Сілз» з НХЛ.

У 1996 годзе арэна была перабудаваная.

20 кастрычніка 2006 году «Голдэн Стэйт Ўорыярз» і кампанія Oracle падпісалі дзесяцігадовая пагадненьне, па якому стадыён будзе называцца «Оракл-арэна».

Арэна прымала шоў рэстлінга WCW *SuperBrawl* у 1999 годзе і WWE *[[Elimination Chamber (2011)|Elimination Chamber]]* у 2011 годзе, а также Матч усіх зорак НБА у 2000 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт арэны

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1966 годзе
Катэгорыя:Будынкі Оўклэнду
Катэгорыя:Спартовыя збудаваньні ЗША
Сабор сьвятога Марка (Каір)

**Сабо́р сьвято́га Ма́рка** — копцкі праваслаўны храм у прадмесьці Каіру Абасіі (Эгіпет), пабудаваны за часам патрыярха Кірыл VI. Сабор — сядзіба Александрыйскага патрыярха.

Храм асьвечаны ў гонар сьвятога Марка, аднаго з апосталаў Хрыстовых і заснавальніка Копцкай царквы. У будынку захоўваюцца ягоныя парэшткі.

## Мінуўшчына
Спрадвеку на месцы, дзе цяпер стаіць сабор сьвятога Марка, знаходзіліся копцкія могілкі. У 969 року Джаўхар-ас-Сыкілі перадаў гэтую зямлю Копцкай праваслаўнай царкве наўзамен за адабраную дзеля пабудовы палацу Аль-Муіза.

У XII стагодзьдзі ў гэтых мясьцінах дзейнічалі 10 копцкіх цэркваў, але за валадараньнем Калавуна 18 лютага 1280 року яны былі разбураныя перасьледнікамі коптаў. З прыходам да ўлады ягонага сына дзьве царквы былі адбудаваныя.

У 1943 каірскія ўлады вырашылі вывесьці гэтую зямлю з грамадзкага выкарыстаньня, аднак пасьля пратэстаў Копцкай праваслаўнай царквы адмовіліся яе адбіраць пры ўмове, што ўласьнік збудуе цягам бліжэйшых пятнаццаці гадоў на гэтым месцы некамэрцыйную ўстанову. Гэта паскорыла ўзьвядзеньне сабору.

Яшчэ да сканчэньня ягонай пабудовы Папа рымскі Павал VI вярнуў часткі парэштак сьвятога Марка, скрадзеных з Эгіпту ў 828 року вэнэцыянцамі. У збудаваным саборы Маркавы парэшткі былі зьмешчаныя ў адмыслова пабудаваную сьвятыню, аздобленую абразамі.

Асьвячэньне сабору адбылося 25 чэрвеня 1968 року патрыярхам Кірылам VI у прысутнасьці прэзыдэнта Эгіпту Гамаля Абдула Насэра, этыёпскага імпэратара Хайле Сэлясыё, прадстаўнікоў духавенства розных цэркваў.

Ужо двойчы сабор станавіўся аб’ектам тэрарыстычных нападаў. 11 сьнежня 2016 року ў часе мусульманскага сьвята Маўліда ля капліцы непадалёк ад храму адбыўся выбух, у якім загінулі 29 чалавек, пераважна жанчыны і дзеці. 9 красавіка 2017, у Пальмавую нядзелю, ад выбуху ля сабору загінулі 17 чалавек.

## Архітэктура

Сабор уяўляе сабой унікальны прыклад архітэктурнай эвалюцыі зь сямі цэркваў, найбольш славутай зь якіх ёсьць царква Анба Руіса. Сабор сьвятога Марка прадстаўляе хуткае разьвіцьцё копцкай архітэктуры. Зьмяшчальнасьць — 5000 чалавек.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс найбуйнейшых праваслаўных сабораў

## Крыніцы

Катэгорыя:Копцкія праваслаўныя храмы Эгіпту
Катэгорыя:Саборы Каіру
Катэгорыя:Храмы Сьвятога Марка
Катэгорыя:Копцкая архітэктура
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1968 годзе
Мэдычная сястра

**Мэдычная сястра** (мэдсястра, даўней *сястра міласэрнасьці*; м.р. мэдычны брат, мэдбрат) — памочніца лекара або фэльчара, якая мае сярэднюю мэдычную асьвету. Прафэсія прадугледжвае наяўнасьць ведаў аказаньня першай мэдыка-санітарнай дапамогі, выкананьня лекаваньня і дыягностыкі, ажыцьцяўленьня асабістага догляду, правядзеньня рэабілітацыі і адаптацыі хранічна хворых, састарэлых і інвалідаў, абсьледаваньня пацыентаў падчас агульнай дыспансэрызацыі. Таксама мэдычная сястра можа самастойна прыняць пацыента ў паліклініцы, у тым ліку малечы дзеля папярэджаньня хваробаў, наведаць хворага дома, аказаць далекарскую дапамогу пры неадкладным стане і навучаць у школе бранхіяльнай астмы, цукровага дыябэту і артэрыяльнай гіпэртэнзіі.

У 1860 годзе ў Лёндане (Ангельшчына) Флорэнс Найтынгейл заснавала першую сястрынскую школу.

## Беларусь
У 1997 годзе ў Беларусі заснавалі грамадзкае аб’яднаньне «Асацыяцыя мэдычных сясьцёр», якое на 2012 год налічвала каля 4000 мэдычных адмыслоўцаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прафэсіі
Катэгорыя:Мэдыцына
Кубак Альбаніі па футболе

**Кубак Альбаніі па футболе** () — штогадовы кубак Альбаніі, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1938 годзе, калі турнір называўся Кубкам караля. У час Другой сусьветнай вайны розыгрыш кубка ня ладзіўся, а па вайне ён называўся Кубкам Рэспублікі. Сваю сучасную назву турнір атрымаў у 1991 годзе. Сёньня гэта другое паводле значнасьці футбольнае спаборніцтва ў Альбаніі пасьля Супэрлігі. Пераможца аўтаматычна атрымлівае права ўзяць удзел у першым кваліфікацыйным раўндзе Лігі канфэрэнцыяў. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца «Тырана», якая сьвяткавала перамогу 16 разоў. 

## Пераможцы
* Тырана — 16 разоў
* Партызані — 15
* Дынама Сіці — 14
* Влазьнія — 8
* Флямуртары, Тэўта — 4
* Бэса, Эльбасані, Лячы, Кукес, Эгнатыя — 2
* Апалёнія, Скендэрбэў — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Альбанскі футбол
Альбанія
Арцём Гурэнка

**Арцём Гурэнка** ( 18 чэрвеня 1994 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца расейскага клюбу «Ленінградзец». Сын былога беларускага футбаліста Сяргей Гурэнкі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюбу Менск», у якім з 2011 году пачаў выступаць за дубль. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 17 лістапада 2012 году ў матчы супраць «Берасьця», выйшаўшы на замену ў другім тайме. У 2013—2014 гадах выступаў за фарм-клюб «Менск-2» у Першай лізе.

Па заканчэьнні сэзону 2014 году «Менск-2» спыніў існаваньне, і Арцём далучыўся да летувіскага клюбу «Трокі». У складзе «Трокаў» замацаваўся ў асноўным складзе і двойчы быў срэбным прызэрам чэмпіянату краіны. У лістападзе 2016 году езьдзіў на прагляд у маскавіцкі «Лякаматыў». Сэзон 2017 году пачаў у складзе «Судувы», аднак паводле пагадненьня бакоў пакінуў каманду ўжо ў траўні 2017 году. Пасьля зыходу з «Судувы» падтрымліваў форму зь менскім «Дынама», дзе галоўным трэнэрам быў ягоны бацька. У ліпені 2017 году пасьля прагляду падпісаў кантракт з «Слуцкам». У складзе «Слуцка» пачаў у асноўным выходзіць на замену. Па заканчэньні сэзону ў лістападзе 2017 году скасаваў кантракт з клюбам.

Ад студзеня 2018 году знаходзіўся на праглядзе ў менскім «Дынама», зь якім у лютым склаў працоўную ўгоду. У першай палове сэзону 2018 году зьяўляўся на полі нерэгулярна, зь лета стаў часьцей выходзіць у пачатковым складзе. У пачатку 2019 году, не зважаючы на заканчэньне кантракту, трэнаваўся з «дынамаўцамі» і выправіўся зь імі на першы турэцкі збор, аднак у лютым пакінуў каманду. У сакавіку 2019 году зноў апынуўся ў Летуве, стаўшы гульцом клюбу «Рытэрай», які паводле сутнасьці быў былымі «Трокамі». У жніўні 2019 году далучыўся да шыхтаў «Віцебска», дзе замацаваўся ў стартавым складзе.

У студзені 2021 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Віцебск» і пачаў трэнавацца зь «Іслаччу», зь якой неўзабаве склаў пагадненьне. У «Іслачы» таксама стаў трывалым гульцом першай адзінаццатцы. У студзені 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў клюб. У сакавіку 2022 году далучыўся да бабруйскай «Белшыны», дзе хутка замацаваўся ў стартавым складзе. У ліпені 2022 году пакінуў клюб і неўзабаве стаў гульцом казаскага «Турана». Паводле вынікаў сэзону 2022 году «Туран» страціў месца ў найвышэйшым дывізіёне.

У сакавіку 2023 году вярнуўся ў «Белшыну». У ліпені 2023 году пакінуў клюб паводле пагадненьня бакоў і неўзабаве далучыўся да расейскай «Уфы», галоўным трэнэрам якой быў ягоны бацька Сяргей Гурэнка. Улетку прыяднаўся да расейскага клюбу «Ленінградзец» з трэцяга дывізіёну.

### Міжнародная
Гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў), у кастрычніку 2012 году браў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Эўропы. З 2013 па 2016 гады выступаў за зборную Беларусі (да 21 году). У студзені 2014 году ўдзельнічаў у Кубку Садружнасьці ў Санкт-Пецярбургу, дзе разам зь беларускай камандай быў бронзавым прызэрам.

## Дасягненьні
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2018

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Максім Высоцкі

**Максім Высоцкі** ( 29 студзеня 1995 году) — беларускі футбаліст, брамнік кыргыскага клюбу ОшДУ-«Алдыер».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў кар’еру ў складзе дубля футбольнага клюбу «Менск». У 2014 годзе выступаў за фарм-клюб «Менск-2» у Першай лізе. Па заканчэньні сэзону 2014 году «Менск-2» спыніў існаваньне, і Максім вярнуўся ў «Менск», дзе стаў другім брамнікам пасьля Андрэя Клімовіча. На полі гэтак і не зьявіўся. У пачатку 2016 году быў аддадзены ў арэнду менскаму «Тарпэда», аднак ня здолеў замацавацца ў складзе, і, згуляўшы ўсяго ў трох матчах, улетку пакінуў каманду. У другой палове 2016 году не гуляў праз пашкоджаньні. У пачатку 2017 году далучыўся да «Баранавічаў», дзе здолеў замацавацца ў першым складзе. У ліпені 2017 году быў аддадзены ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан». 31 ліпеня 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы з «Слуцкам» (1:0). Стаў асноўным брамнікам наваполацкага клюбу, толькі ў канцы сэзону страціў месца ў складзе. У сьнежні 2017 году вярнуўся ў «Баранавічы».

У студзені 2018 году перайшоў у магілёўскі «Дняпро». Пачынаў сэзон у якасьці асноўнага брамніка, улетку саступіў месца Аляксею Бярэзіну. У сьнежні 2018 году пакінуў магілёўскі клюб. У студзені 2019 году стаў гульцом «Гарадзеі». Цягам сэзону 2019 году ў асноўным быў другім брамнікам пасьля Ігара Даўгялы. У сьнежні 2019 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў «Гарадзею». У пачатку 2020 году праходзіў прагляд у «Віцебску» і «Смалявічах», аднак сэзон пачаў у складзе шацілавіцкага «Хіміка». Спачатку чаргаваўся на поле з Аўтандзілам Лабадзэ, зь верасьня трывала заняў месца першага брамніка.

У лютым 2021 году стаў гульцом «Смаргоні», дзе быў другім брамнікам пасьля Паўла Шчарбачэні. У ліпені 2021 году перайшоў у «Іслач». Быў рэзэрвовым брамнікам, згуляў толькі ў матчы апошняга тура супраць «Энэргетыка-БДУ» (0:4). У студзені 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Іслач». Неўзабаве пачаў трэнавацца з бабруйскай «Белшынай» і ў лютым склаў працоўную ўгоду. Пачынаў сэзон 2022 году ў якасьці галоўнага брамніка бабруйчанаў, але пазьней страціў месца ў складзе. У ліпені 2022 году пакінуў «Белшыну». У жніўні 2022 году далучыўся да «Маладэчна-2018», дзе стаў асноўным брамнікам. У студзені 2023 году некаторы час трэнаваўся з «Астраўцом», аднак неўзабаве падоўжыў кантракт з маладэчанскім клюбам. Пакінуў «Маладэчна» ў сьнежні 2023 году. У красавіку 2024 году прыяднаўся да «Баранавічаў». У верасьні сышоў з каманды празь сямейныя абставіны. У лютым 2025 году стаў футбалістам кыргыскага ОшДУ-«Алдыер».

## Міжнародная кар’ера
У верасьні 2011 году ў складзе зборнай Беларусі (да 17 гадоў) браў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У 2015 годзе выклікаўся ў зборную Беларусі (да 21 году), але гэтак і не згуляў за яе.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Кірыл Пячэнін

**Кірыл Пячэнін** (нарадзіўся 18 сакавіка 1997 году) — беларускі футбаліст, абаронца расейскага клюбу «Крылы Саветаў» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец віцебскага футболу, у 2015 годзе пачаў выступаць за дубль «Віцебска». У 2016 годзе, ужо трывала замацаваўшыся ў рэзэрвовай камандзе, стаў таксама часам прыцягвацца да асноўнай каманды. Да сэзону 2017 году рыхтаваўся разам з асноўным складзе «Віцебску», аднак у сакавіку 2017 году быў аддадзены ў арэнду першалігавай «Воршы», дзе здолеў замацавацца ў асноўным складзе.

У ліпені 2017 году аддадзены ў арэнду наваполацкаму «Нафтану» да канца сэзону. 31 ліпеня дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы ў стартавым складзе «Нафтану» ў матчы супраць «Слуцку» (1:0). У наваполацкім клюбе здолеў замацавацца на пазыцыі левага абаронцы. Паводле вынікаў сэзону наваполацкі клюб не ўтрымаўся ў элітным дывізіёне, а Пячэнін вярнуўся ў «Віцебск».

У сэзоне 2018 году замацаваўся ў аснове віцебскай каманды, чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, а ў сэзоне 2019 году ўжо трывала выходзіў у стартавым складзе. Выкарыстоўваўся як у якасьці левага абаронцы, гэтак і ў паўабароне. У студзені 2020 году падпісаў двухгадовы кантракт зь берасьцейскім «Дынама». Стаў адным з асноўных гульцоў каманды. У студзені 2021 году стаў трэнавацца зь берасьцейскім «Рухам», зь якім у лютым склаў пагадненьне. У складзе «Руха» таксама быў гульцом асновы. У сьнежні 2021 году стаў гульцом расейскага «Арэнбургу». Дэбютаваў у расейскай Прэм’ер-лізе 16 ліпеня 2022 году ў матчы супраць «Крылаў Саветаў». У лютым 2024 году далучыўся да тых самых «Крылаў Саветаў».

### Міжнародная
25 сакавіка 2017 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Летувы. У ліпені 2017 году выступаў за другую зборную Беларусі на Кубку Караля ў Тайляндзе. У 2019 годзе пачаў прыцягвацца да матчаў нацыянальнай зборнай Беларусі. 9 верасьня 2019 году дэбютаваў у зборнай, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць зборнай Ўэйлзу (0:1).

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ворша»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нафтан» Наваполацак
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Віцебск»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Рух» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Арэнбург»
Уладзімер Мядзьведзь

**Уладзімер Мядзьведзь** (нарадзіўся 4 лістапада 1999 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца баўгарскага клюбу «Лякаматыў» (Плоўдзіў), але правы на гульца належаць іншаму баўгарскаму клюбу «Пірын».

## Кар’ера
Зь ліпеня 2017 году выступаў за наваполацкі «Нафтан». У сакавіку 2018 году падпісаў кантракт зь берасьцейскім «Дынама». У сакавіку 2019 году перайшоў у клюб «Слуцак». У ліпені 2019 году падпісаў кантракт з расейскім клюбам «Растоў».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нафтан» Наваполацак
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Слуцак»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ротар» Валгаград
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Атыраў»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Сіёні» Балнісі
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Пірын» Благоеўград
Ігар Халадкоў

**Ігар Халадкоў** ( 19 красавіка 1991 году) — колішні беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
З 2007 году пачаў выступаў за дубль «Віцебску». У 2009 годзе пачаў трапляць у склад асноўнай каманды паўночнікаў. Пасьля вылету «Віцебску» з Найвышэйшай лігі паводле вынікаў сэзону 2011 году гулец далучыўся да «Полацку», дзе быў асноўным нападнікам. Улетку 2013 году зь фінансавых чыньнікаў полацкага клюбу разам з большасьцю іншых гульцоў пакінуў каманду і вярнуўся ў «Віцебск». У першай палове 2014 году, страціўшы месца ў асноўнай камандзе, выступаў за фарм-клюб «Віцебск-2», а ўлетку прыяднаўся да першалігавага «Слоніму», дзе цягам двух з паловай гадоў быў адным з асноўных гульцоў. У пачатку 2017 году накіраваўся на прагляд у «Смаргонь», і ў сакавіку ўзгодніў працоўную дамову з клюбам, аднак ужо ў ліпені таго ж году пакінуў каманду.

Зь ліпеня 2017 году выступаў за наваполацкі «Нафтан», дзе быў адным з асноўных нападнікаў. Застаўся ў камандзе і пасьля ейнага вылету з Найвышэйшай лігі паводле вынікаў сэзону 2017 году. У канцы 2018 году пакінуў наваполацкі клюб. У чэрвені 2019 году вярнуўся ў «Слонім-2017», аднак ужо ў кастрычніку таго ж году датэрмінова пакінуў каманду.

У студзені 2020 году быў дыскваліфікаваны на год паводле справы аб дагаварных матчах. У ліпені 2020 года па выніках крымінальнай справы быў прысуджаны да 1 года выпраўленчых работ.

### Міжнародная
У кастрычніку 2009 году ў складзе зборнай Беларусі (да 19 гадоў) браў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Зыбалы

Назву **Зыбалы** маюць:

* Зыбалы — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці
* Зыбалы — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
Другая халодная вайна

**Друга́я хало́дная вайна́** (Новая халодная вайна, Халодная вайна-2, Халодная вайна 2.0) — стан палітычнага, эканамічнага і вайсковага супрацьстаяньня між геапалітычнымі блёкамі НАТО, ЗША і Эўразьвязам з аднаго боку і Расеяй і Кітаем зь іншага ў ХХІ стагодзьдзі.

Тэрмін адсылае да Халоднай вайны ў XX стагодзьдзі між Заходнім сьветам на чале з Злучанымі Штатамі Амэрыкі і блёкам сацыялістычных дзяржаваў на чале з Савецкім Саюзам. На думку асобных палітолягаў, другая халодная вайна ўжо распачалася, іншыя лічаць, што гэты тэрмін пакуль што нельга прымяняць да цяперашняга стану рэчаў. Адной з адметных характарыстык «новай халоднай вайны» ёсьць пераважна змаганьне праз сродкі масавай інфармацыі.

## Беларусь
30 траўня 2021 году міністар замежных справаў Беларусі Ўладзімер Макей заявіў, што "мы скатваемся да этапу «халодная вайна 2.0».

## Глядзіце таксама
* Трэцяя сусьветная вайна

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Замежная палітыка Расеі
Катэгорыя:Замежная палітыка Эўрапейскага Зьвязу
Катэгорыя:Замежная палітыка ЗША
Катэгорыя:Замежная палітыка Кітаю
Катэгорыя:Геапалітычнае суперніцтва
Катэгорыя:Канфлікты XXI стагодзьдзя