Першая расейска-чачэнская вайна

**Першая расейска-чачэнская вайна** — вайна паміж Расеяй і Ічкерыяй, якая пачалася 11 сьнежня 1994 году й закончылася 31 жніўня 1996 году. Баявыя дзеяньні ў асноўным адбываліся ў Чачэніі. Вайна пачалася зімой 1994—1995 гадоў з баёў за места Грозны. Адначасова Расея пачала ствараць свае дзяржаўныя ўлады. Затым перамясьціліся ў горную частку Чачэніі. Шаміль Басаеў у 1995 годзе ўчыніў напад на мястэчка Будзёнаўск, дзе захапіў бальніцу й радзільны дом, што прымусіла расейцаў абвясьціць аб перамір’і і пачаць перамовы з чачэнцамі. У 1996 годзе чачэнцы захапілі Грозны й пасьля перамоваў з расейцамі дамагліся вываду расейскіх войскаў з Чачэніі.

12 траўня 1997 году ў Маскве прэзыдэнты Ічкерыі і Расеі Аслан Масхадаў і Барыс Ельцын адпаведна падпісалі на расейскай мове , якая набыла моц у дзень падпісаньня. Дамоўныя бакі ўзялі на сябе абавязкі: 1. «назаўсёды адмовіцца ад прымяненьня і пагрозы прымяненьня сілы пры вырашэньні ўсялякіх спрэчных пытаньняў»; 2. «будаваць свае дачыненьні ў адпаведнасьці з агульнапрызнанымі прынцыпамі і нормамі міжнароднага права».

## Асноўныя падзеі
* 1 сьнежня 1994 году расейскае лётнае войска ўдалым налётам на лётнішчы каля вёскі Каліноўская й Ханкала зьнішчыла невайсковыя самалёты ў Чачэніі. Гэта павінна было пашкодзіць чачэнцам у іх выкарыстаньні ў вайне з Расеяй.
* 11 сьнежня 1994 году расейскае войска ўвайшло ў Ічкерыю. Яно рухалася з трох бакоў. З Дагестану, зь места Кізьляр. З Інгушэтыі. З Маздоку, што ў Паўночнай Асэтіі. Паводле задумы тры часткі павінны былі злучыцца ў Грозным. Паход войскаў марудзіла шкодніцтва насельніцтва. У Інгушэтыі нават (каля вёскі Асінава) пачаўся абстрэл расейскага войска.
* 12—22 сьнежня 1994 году — бітва ў ваколіцах Грознага
* 15 сьнежня 1994 году расейскае войска, што ішло з Дагестану, заняло вёску Тоўстае.
* 19 сьнежня 1994 году расейскія часткі, што ішлі зь Інгушэтыі, зьявіліся ў ваколіцах на захад ад Грознага.
* 20 сьнежня 1994 году расейскія часткі, што ішлі з Маздоку, з Паўночнай Асеціі, злучыліся каля Грознага з расейскімі часткамі, што прыйшлі з Дагестану. Цягам гэтага часу расейскае войска не сустрэла амаль ніякага супраціву. Гэта дало магчымасьць думаць расейскаму вайсковаму кіраўніцтву, што Грозны таксама будзе лёгка здабыты.
* 28 сьнежня 1994 — бітва за мястэчка Ханкала, што на ўсход ад Грознага
* 31 сьнежня 1994 — 6 студзеня 1995 — бітва за Грозны
* 15—23 лютага 1995 — бітва за Аргун
* 10 сакавіка 1995 — 24 траўня 1996 — аблога Бамуту
* 7—8 красавіка 1995 — бойня ў вёсцы Самашкі
* 14—19 чэрвеня 1995 — напад на Будзёнаўск аддзелу на чале з Шамілём Басаевым, дзе было захоплена ў палон шмат матак і народжаных дзяцей у радзільным доме
* 14—26 сьнежня 1995 — бітва за Гудэрмэс, Шатой, Урус-Мартан, Ачхой-Мартан.
* 9—18 сакавіка 1996 — напад на Кізьляр Салмана Радуева, дзе захапілі ў палон мірных людзей.
* 22—23 лютага 1996 — баі каля вёскі Галашкі ў Інгушэтыі
* 6—8 сакавіка 1996 — заняцьце Грознага чачэнскімі ваярамі
* 14—15 сакавіка 1996 — бітва ў вёсцы Самашкі
* 16 красавіка 1996 — засада каля вёскі Ярышмарды, дзе былі забітыя каля 200 расейцаў.
* 6—20 жніўня 1996 — напад чачэнцаў на Грозны, Аргун і Гудэрмэс
* 31 жніўня 1996 — угода паміж Расеяй і Ічкерыяй
* 31 сьнежня 1996 — канчатковы вывад расейскіх войскаў з Чачэніі

## Глядзіце таксама
* Другая расейска-чачэнская вайна

## Крыніцы


Катэгорыя:Расейскі дзяржаўны тэрарызм
Катэгорыя:Войны за незалежнасьць
Катэгорыя:Войны Расеі
Катэгорыя:Войны XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі