Віктар Бабарыка

**Ві́ктар Бабары́ка** ( 9 лістапада 1963, Менск) — беларускі банкір, філянтроп, калекцыянэр, культурны і грамадзкі дзяяч, палітычны вязень. У 2000—2020 гадах старшыня Праўленьня ААТ «Белгазпрамбанк».

## Жыцьцяпіс
Скончыў у 1981 годзе СШ № 92 г Менску. У 1988 годзе скончыў мэханіка-матэматычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту па спэцыяльнасьці «Тэарэтычная мэханіка». Працоўную дзейнасьць пачынаў у НВА парашковай мэталюргіі, дзе працаваў начальнікам аддзелу ЗЭД.

Скончыў у 1995 годзе Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці «эканоміка, арганізацыя ЗЭД». У ліпені таго ж году пачаў працаваць у банкаўскай сыстэме Беларусі (банк «Алімп»).

У 2000 годзе скончыў магістратуру Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту. У ліпене таго ж году прызначаны Старшынём Праўленьня ААТ «Белгазпрамбанк».

### Прэзыдэнцкая кампанія 2020 году
12 траўня 2020 году ў сваім Facebook абвясьціў, што высоўвае сваю кандыдатуру на прэзыдэнцкіх выбарах. У той жа дзень прэс-служба «Белгазпрамбанку» паведаміла аб выхадзе Бабарыкі са складу праўленьня і звальненьні яго з пасады старшыні праўленьня па ўласным жаданьні. Пасьля арышту Сяргея Ціханоўскага Бабарыка 30 траўня заявіў пра шматлікія парушэньні на цяперашнім этапе выбарчай кампаніі і пра тое, што ў сувязі з гэтым магчымасьць сумленных выбараў пад пагрозай. Ён абяцаў юрыдычную і фінансавую падтрымку пацярпелым удзельнікам сваёй ініцыятыўнай групы. Бабарыка сказаў, што не чакаў «настолькі цынічных» правакацыяў на такім раньнім этапе выбарчай кампаніі. Ён дадаў, што ў панядзелак будзе перададзены афіцыйны зварот пра парушэньні ў Цэнтральную выбарчую камісію.

1 чэрвеня на Facebook ён напісаў, што за ягонае вылучэньне сабралі амаль 100 тысячаў подпісаў, «шчыльна наблізіліся» да гэтых лічбаў і абвясьціў пляны сабраць мільён подпісаў. 29 чэрвеня праваабарончая арганізацыя Amnesty International прызнала Бабарыку, ягонага сына, а таксама некалькіх іншых арыштаваных апанэнтаў Лукашэнкі вязьнямі сумленьня.

6 ліпеня 2021 году судзьдзя Вярхоўнага суду Беларусі Ігар Любавіцкі вырак Бабарыку «да 14 гадоў пазбаўленьня волі з адбываньнем у папраўчай калёніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму са штрафам у памеры 5000 базавых велічыняў, з пазбаўленьнем права займаць пасады, зьвязаныя з выкананьнем арганізацыйна-распарадчых і адміністрацыйна-гаспадарчых абавязкаў на тэрмін 5 гадоў».

13 снежня 2025 году разам з групай 123 палітычных зьняволеных вызвалены ў выніку сустрэчы Аляксандра Лукашэнкі з прадстаўніком Дональда Трампа Джонам Коўлам, прымусова дэпартаваны на тэрыторыю Украіны. Неўзабаве Бабарыка прыбыў у Нямеччыну на запрашэньне ўладаў гэтай краіны.

## Дзейнасьць

### Дабрачынная дзейнасьць
Заснавальнік Міжнароднага дабрачыннага фонду дапамогі дзецям «Шанец».

### Культурныя ініцыятывы
* Міжнародны форум тэатральнага мастацтва «Тэарт» (раней — Тэатральны тыдзень з Белгазпрамбанкам);
* Цэнтар візуальных і выканальніцкіх мастацтваў «Арт Карпарэйшн»;
* Карпаратыўная калекцыя Белгазпрамбанка;
* Арт-праект «Мастакі Парыскай школы з Беларусі»;
* Выстава «Дзесяць стагоддзяў мастацтва Беларусі»;
* Нацыянальны гісторыка-культуралягічны праект «Арт-Беларусь»

## Палітычная пазіцыя
Пра гістарычную ролю Расеі ён сказаў: «Успомнім гісторыю. З часу ўтварэньня моцнага Маскоўскага княства ў канцы XVII стагодзьдзя адбылося размываньне ліцьвінскага гена Вялікага Княства Літоўскага, якое мы перанесьлі. Гэта дакладна для Ўкраіны. Генэтычны матэрыял Беларусі і Ўкраіны быў моцным разьведзены перасяленцамі з Усходу».

Бабарыка падтрымлівае палітычны нэўтралітэт Беларусі і таму за выхад Беларусі з АДКБ.

У сакавіку 2014 году ён нядбайна выступіў за бел-чырвона-белы сьцяг: «Пакуль у Беларусі будзе ідэя і думка, якая можа аб’яднаць нас такіх розных, з розным мастацкім густам, палітычнымі прыхільнасьцямі, узростам і адносінамі, датуль была, ёсьць і будзе наша бел-чырвона-белая сінявокая Беларусь. Жыве Беларусь!»

Катэгарычны праціўнік сьмяротнага пакараньня. Мяркуе, што неабходна правесьці рэфэрэндум па пытаньні скасаваньня сьмяротнага пакараньня.

## Узнагароды
* падзяка прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі «за шматгадовую самаадданую працу і значны ўнёсак у разьвіцьцё банкаўскай сыстэмы краіны» (2002);
* дыплём Камісіі Рэспублікі Беларусь па справах ЮНЭСКА «за вялікі ўнёсак у разьвіцьцё інтэрнацыянальных культурных сувязяў, падтрымку беларускага тэатру і ў сувязі з правядзеньнем Тэатральнага тыдня з „Белгазпрамбанкам“ „Глядзім Шэксьпіра“» (2008);
* ліст падзякі ад кіраўніцтва расейскай Нацыянальнай тэатральнай Прэміі і Феэтывалю «Залатая маска» за подпісам народнага артыста РСФСР Георгія Тараторкіна (2010);
* падзяка Міністра культуры Рэспублікі Беларусь «за шматгадовую фінансавую падтрымку праектаў, накіраваных на разьвіцьцё нацыянальнай культуры Беларусі» (2012);
* ганаровае званьне «Мэцэнат культуры Беларусі» па выніках 2014 году (2015);
* Прэмія ў галіне карпаратыўнай сацыяльнай адказнасьці ў намінацыі «Пэрсона году» (2015).

## Сям’я
Дзеці: сын Эдуард і дачка Марыя. Жонка Марына 15 жніўня 2017 году загінула на Мадэйры падчас заняткаў дайвінгам.

5 ліпеня 2023 году Мінскі абласны суд асудзіў Эдуарда Бабарыку да 8 гадоў калёніі.

## Крытыка
Пры канцы сакавіка 2021 году абнародаваў сваю новую праграму, 9-ы прынцып якой называўся «Беларусь застаецца сябрам існых вонкавапалітычных дамоў», сярод якіх згадваліся Арганізацыя Дамовы аб калектыўнай бясьпецы (Расея) і Эўразійскі эканамічны зьвяз (Расея). Насуперак гэтаму, паводле 18-га артыкула Канстытуцыі Беларусі, «Рэспубліка Беларусь ставіць за мэту зрабіць сваю… дзяржаву — нэўтральнай». Пагатоў, апошні 11-ы прынцып праграмы Бабарыкі называўся «Беларуская і расейская мовы — дзьве дзяржаўныя мовы», дзе расейская згадвалася ў якасьці «актыва», а беларуская — у якасьці «спадчыны». Пры гэтым рэфэрэндум у Беларусі 1995 году, пасьля якога расейскай мове надалі статус дзяржаўнай, праводзіўся з парушэньнем 17-га артыкула Канстытуцыі, 3-га артыкула Закону «Аб усенародным галасаваньні» і завышэньнем яўкі да больш як паловы ў 141 (54%) з 260 выбарчых акругаў, дзе празь няяўку не адбыліся адначасныя парлямэнцкія выбары.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка старшыні на афіцыйным сайце Белгазпрамбанка
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Беларускія калекцыянэры
Катэгорыя:Беларускія банкіры
Катэгорыя:Выпускнікі мэханіка-матэматычнага факультэту БДУ
Катэгорыя:Незарэгістраваныя кандыдаты ў прэзыдэнты Рэспублікі Беларусі (2020)
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Беларускія вязьні сумленьня паводле „Міжнароднай амністыі“
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні