Гарадзішча (Брагінскі раён)

**Гарадзі́шча** — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Гарадзішча ўваходзіла ў склад Малейкаўскага сельсавету.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

У датаваным 29 чэрвеня 1609 году фундушы ўладальнікаў часткі Брагінскага маёнтку князя Адама і княгіні Аляксандры з Хадкевічаў Вішнявецкіх ёсьць запіс пра тое, што ворыўныя землі мужчынскага манастыра і Спаскай царквы ў Сяльцы: …*однымъ концемъ почавъши вперокъ одставу селецкого додороги которая идетъ зъсельца добрагиня. авдолжъ почавъши отсела ажъ додороги городищъское надпрудом селецкимъ*…    

Лістом ад 14 чэрвеня 1742 году ваявода віленскі, вялікі гетман ВКЛ князь Міхал Сэрвацы і княгіня Тэкля з Радзівілаў Вішнявецкія фундуш у чарговы раз пацьвердзілі. Прычым сказана было, што ўгодзьдзі манастырскія распасьціраліся да млыну Horodyskiego. 20 кастрычніка 1750 году гайдамацкі ватажка Іван Падаляка паведаміў у Кіеўскім гродзкім судзе (у Жытоміры): …*ідучы да Брагіня каля млыноў, што завуцца Гарадзішчам, здыбалі аднаго чалавека, з  імя і прозвішча невядомага, які таксама ўзяўся дабраахвотна праводзіць, і пайшлі да Брагіня*…  З тарыфу Кіеўскага ваяводзтва 1754 году вядома, што ў вёсцы Гарадзішча было 2 халупы (хаты млынароў?), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 9 грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 1 злоты і 6 грошаў. 

Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў у Гарадзішчы пражывалі адпаведна 6, 4 і 4 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу.

У матэрыялах візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, што да царквы Раства Найсьвяцейшай Багародзіцы ў Брагіне, вёска Гарадзішча, якая месьцілася за паўмілі ад царквы, налічвала 6 гаспадароў альбо дымоў (каля 36 жыхароў).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) паселішча апынулася ў межах Чарнігаўскага намесьніцтва, з 1796 году ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету спачатку Чарнігаўскай, потым Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, даведваемся, што вёскі Гарадзішча, Углы, Каманоў, Сялец, хутар Малейкі, якія належалі Людвіку і Алаізію Ракіцкім, у «оренду поступлено капитану Сандеру».. На схематычным пляне Рэчыцкага павету, складзеным каля 1800 году, пазначана як слабада. 

У 1811 годзе валоданьне графа Людвіка Ракіцкага. У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 90 жыхароў вёскі Гарадзішча належалі да прыходу Сялецкай Праабражэнскай царквы.

У парэформавы пэрыяд Гарадзішча належала да Брагінскай воласьці. Абшарнік Канстанцін Прозар і яго сёстры ў 1876 годзе тут і ў аднаіменным маёнтку (гл.: Тэльман) мелі 2 вадзяныя, 1 конны млын, 1 вятрак, валюшню, завод па вытворчасьці жалеза. У 1897 годзе дзейнічала крама. На 1909 год у вёсцы Гарадышча (Городыще) налічвалася 26 двароў, 233 жыхары..

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Гарадзішча, аднак, апынулася ў складзе часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гетман Украінскай Дзяржавы П. Скарападзкі прызначыў уладальніка суседняга зь вёскай аднаіменнага двара, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы».

1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Брагін з воласцю ўвайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, аднак 16 студзеня ён разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі перададзены ў склад РСФСР.

8 снежня 1926 года Брагін і яго значна пашыраную тэрытарыяльна воласьць вярнулі БССР.

У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвонае Гарадзішча», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з жніўня 1941 году да 23 лістапада 1943 году вёска Гарадзішча была акупавана.

Надалей — у складзе калгасу імя Э. Тельмана (цэнтр — пасёлак Тэльман).

25 сакавіка 2011 году рашэньнем Брагінскага раённага Савету дэпутатаў вёска Гарадзішча ліквідаваная, а яе тэрыторыя далучаная да вёскі Сялец.

## Насельніцтва
* 2010 год — 49 чалавек
* 1999 год — 96 чалавек

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну