Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар францішканаў (Івянец)

**Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар францішканаў ** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Івянцы. Знаходзіцца ў цэнтры мястэчка, на рагу гістарычных Віленскай і Закляштарнай вуліцаў, на правым беразе ракі Волмы. Твор архітэктуры віленскага барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаецца з касьцёла, кляштарнага корпуса і мура з брамай. У наш час касьцёл і кляштар дзеюць.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
27 студзеня 1702 году стольнік менскі Тэадор Антоні Ваньковіч запрасіў у Івянец манахаў-францішканаў (фундуш пацьвярджаўся Галоўным Літоўскім Трыбуналам 19 лістапада 1704 году). Неўзабаве на ахвяраваныя сродкі ў мястэчку збудавалі драўляныя касьцёл і кляштар.

У 1740 годзе побач з драўляным пачалося будаваньне мураванага касьцёла. Будоўля фінансавалася пляменьнікам фундатара Ўладзіславам Тадэвушам Ваньковічам і мясцовымі мяшчанамі-дабрачынцамі. Бакавы алтар у гонар Маці Божай Чанстахоўскай асьвяцілі ў 1757 годзе, яшчэ тры (зь пяці) алтары — у 1769 годзе.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Івянец апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1832 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар. У 1856—1860 гадох праводзіліся рэстаўрацыйныя працы пад кіраўніцтвам архітэктара В. Бяляўскага і мастака Я. Кураткевіча.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1868 годзе расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1880—1885 гадох над вежамі касьцёла паставілі купалы-цыбуліны. У 1915 годзе ў кляштарным корпусе разьмясьціўся манастыр Урадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
У 1920 годзе ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі касьцёл рыма-каталікам. 3 траўня 1939 годзе зноў пачаў дзеяць францішканскі кляштар. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл і разьмясьцілі ў ім вытворчыя памяшчаньні.

У канцы 1980-х гадоў у будынках праводзіліся рэстаўрацыйныя працы. У 1992 годзе касьцёл перадалі рыма-каталікам, у 1994 годзе — кляштарны корпус. У 2003 годзе пачалася комплексная рэстаўрацыя помніка.

## Архітэктура
### Касьцёл
Касьцёл — 1-нэфавая базыліка з прастакутнай апсыдай прэзьбітэрыюму, якая мае аб’ёмна-прасторавую структуру ў выглядзе лацінскага крыжа. Над галоўным фасадам узвышаюцца ажурныя 5-ярусныя вежы, паміж якімі разьмяшчаецца атыкавы франтон, аздоблены валютамі з «грабеньчыкамі» і дэкаратыўнымі вазамі-пінаклямі. Франтону галоўнага фасаду адпавядаюць фігурныя франтоны над алтаром і рамёнамі трансэпта.

Унутраная прастора перакрываецца крыжовым скляпеньнем на адзінкавых падпружных арках. Стылявы акцэнт у афармленьні інтэр’еру ўносіць хвалісты парапэт, разьмешчаны на 2 слупах пры ўваходзе, а ў канцы залі — 3 стукавыя алтары з шматлікімі калёнамі, архітэктурнай і дэкаратыўнай плястыкай.

### Кляштар
Кляштарны корпус — 2-павярховы (часткова 3-павярховы) Г-падобны ў пляне будынак. Сьцены падзяляюцца лучковымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах і шырокімі пілястрамі ў прасьценках. Манаскія кельлі аб’ядноўваюцца скляпеністай галерэяй.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Ivianiec, Vilenskaja, Franciškanski. Івянец, Віленская, Францішканскі (1900).jpg|каля 1900 г.
Ivianiec, Kniaskaja. Івянец, Княская (1901-17).jpg|да 1918 г.
Ivianiec, Vilenskaja. Івянец, Віленская (1918).jpg|1918 г.
Ivianiec, Vilenskaja. Івянец, Віленская (1918) (2).jpg|1918 г.


Ivianiec, Vilenskaja, Franciškanski. Івянец, Віленская, Францішканскі (1919-39).jpg|да 1939 г.
Ivianiec, Vilenskaja, Franciškanski. Івянец, Віленская, Францішканскі (1930-39).jpg|да 1939 г.
Ivianiec, Vilenskaja-Vołma. Івянец, Віленская-Волма (1919-39).jpg|да 1939 г.
Ivianiec, Vołma, Franciškanski. Івянец, Волма, Францішканскі (1919-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Івянец. Касцёл Св. Міхала Арханёла (02).jpg|Галоўны фасад
Івянец. Касцёл Св. Міхала Арханёла (01).jpg|Бакавы фасад
Franciszkanie Iwieniec fc02.jpg|Апсыда
Franciszkanie Iwieniec fc06.jpg|Алтар


Franciszkanie Iwieniec fc11.jpg|Хоры
Franciszkanie Iwieniec fc15.jpg|Кляштарны корпус
Івянец. Касцёл Св. Міхала Арханёла. Брама.jpg|Брама
Івянец. Касцёл Св. Міхала Арханёла. Агароджа з вежай.jpg|Мур зь вежай


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар францішканаў у Івянцы, Radzima.org

Катэгорыя:Івянец
Івянец
Катэгорыя:Касьцёлы Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі