open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Старэйшы прапаршчык

**Старэ́йшы пра́паршчык** () — званьне ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь (з 1992), а таксама ў войсках шэрагу дзяржаваў, па рангу вышэй за прапаршчыка, але ніжэй ахвіцэраў. Надаецца лепшым прапаршчыкам. якія праслужылі 5 гадоў, у тым ліку ня менш як 1 год на пасадзе старшага прапаршчыка або ахвіцэра, а таксама за бездакорную службу прапаршчыкам на працягу 15 гадоў незалежна ад займаньня пасады. У Савецкай Арміі, берагавых частках і авіяцыі ВМФ, памежных і ўнутраных войсках ўведзена воінскае званьне старэйшы прапаршчык у 1981 годзе.

У арміі Вялікага Княства Літоўскага адпавядала званьням "намесьнік" або "таварыш".

## Глядзіце таксама
* Заўрад-прапаршчык

## Крыніцы

## Літаратура
* ''Чаропка Станіслаў.'' Станаўленьне сыстэмы знакаў адрозьненьня ў арміі ВКЛ // Актуальные проблемы в изучении и прэподавании общественно-гуманитарных дисциплин: сб. стацей. — Вицебск, 2012.

Катэгорыя:Вайсковая гісторыя
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Беларусі
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Расеі
Старшыня

**Cтаршыня́** () — воінскае ці спэцыяльнае званьне сяржанцкага саставу ва Узброеных Сілах, іншых войсках і вайсковых фармаваньнях Рэспублікі Беларусь і некаторых іншых краінаў. Па рангу вышэй за старшага сяржанта.

Ва Ўзброеных Сілах Рэспублікі Беларусь надаецца вайскоўцу, які да гэтага меў званьне старшы сяржант, па заканчэньні ўсталяванага тэрміну выслугі ў гэтым воінскім званьні, калі ён займае пасаду, для якой штатам агадана воінскае званьне старшына ці больш высокае.

Перад воінскім званьнем вайскоўца, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы дадаецца слова «гвардыі».
 
Воінскае званьне рэзэрвіста дапаўняецца словам «рэзерву».

Воінскае званьне грамадзяніна, які складаецца ў запасе ці знаходзіцца ў адстаўцы, дапаўняецца адпаведна словамі «запасу» ці «ў адстаўцы».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вайсковая гісторыя
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Беларусі
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Расеі
Яфрэйтар

**Яфрэйтар** () — 1) званьне ў арміях шэрагу краінаў, у тым ліку Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь. Зьявілася ў 17 стагодзьдзі ў Нямеччыне. У Савецкай Арміі зь лістапада 1940 году — салдацкае воінскае званьне, што ішло за радавым; прысвойвалася камандзірам часьці за службовыя адзнакі ў выглядзе заахвочваньня. У ВМФ адпавядае воінскаму званьню старшы матрос. 2) У арміях некаторых краінаў — першаснае воінскае званьне малодшых камандзіраў (сяржантаў).

Воінскае званьне яфрэйтар можа быць прысвоена радавому, прызначанаму на пасаду, для якой штатам прадугледжана воінскае званьне яфрэйтар, а таксама ў парадку заахвочваньня.

Яфрэйтары могуць быць прызначанымі разводнікамі ў складзе каравулаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вайсковая гісторыя
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Беларусі
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Расеі
Старая Рыга

**Стара́я Ры́га** (, таксама вядома як *Вэцры́га*) — найстарэйшая частка Рыгі, на правым беразе ракі Дзьвіны, знакамітая сваімі саборамі і іншымі гістарычнымі будынкамі.

Абмежаваная Набярэжнай 11 лістапада, вуліцай 13 студзеня, вуліцай Крыш’яна Валдэмара і бульварамі Аспазыі і Зыгфрыда Ганны Мэеравіца.
У 1967 годзе Стары горад атрымаў статус ахоўнай тэрыторыі, з 1983 году — гораду-помніку, у 1997 годзе гістарычны цэнтар Рыгі ўключаны ЮНЭСКО ў сьпіс сусьветнае спадчыны.

## Гаспадарка
Па вуліцы Крыш’яна Валдэмара месьціўся Банк Латвіі. На Вальнай вуліцы знаходзілася фондавая біржа «Насдак Рыгі».

## Галерэя

Файл:Riga johanneskirche 133731389.jpg|
Файл:House of Blackheads at Dusk 3, Riga, Latvia - Diliff.jpg|
Файл:Barracas de Jacob, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 01.JPG|
Файл:Official Residence of the President of Latvia, May 2024.jpg|
Файл:Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg|
Файл:Vistas desde la iglesia de San Pedro, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 11.JPG|
Файл:Historic Centre of Riga-112610.jpg|


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Multimedia virtual tour of Old Riga

Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Латвіі
Сяржант

**Сяржа́нт** — вайсковае ці спэцыяльнае званьне сяржанцкага саставу ва Ўзброеных Сілах, іншых войсках і вайсковых фармаваньнях Рэспублікі Беларусі і некаторых іншых краінаў. Рангам сяржант вышэйшы за малодшага сяржанта і ніжэйшы за старшага сяржанта.

Ва Ўзброеных Сілах Рэспублікі Беларусі надаецца вайскоўцу, які да гэтага меў званьне малодшы сяржант, па заканчэньні выслугі дзевяць месяцаў у гэтым вайсковым званьні, калі ён займае пасаду, для якой штатам агадана вайсковае званьне сяржант ці больш высокае.

Перад вайсковым званьнем вайскоўца, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы дадаецца слова "гвардыі".
 
Вайсковае званьне рэзэрвіста дапаўняецца словам "рэзэрву".

Вайсковае званьне грамадзяніна, які складаецца ў запасе ці знаходзіцца ў адстаўцы, дапаўняецца адпаведна словамі „запасу“ ці „ў адстаўцы“.

## Літаратура
* 
* Закон Рэспублікі Беларусь пра воінскі абавязак і воінскую службу
* Палажэньне пра парадак праходжаньня вайсковай службы

Катэгорыя:Вайсковая гісторыя
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Беларусі
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Расеі
Малодшы сяржант

**Мало́дшы сяржа́нт** — званьне ва Ўзброеных Сілах Рэспублікі Беларусь і шэрагу іншых краінаў, па рангу вышэй за яфрэйтара і ніжэй за сяржанта.

Звычайна малодшыя сяржанты займаюць пасады камандзіраў аддзяленьняў, танка, гарматы.

Час выслугі ў званьні *малодшы сяржант* складае пяць месяцаў.

Перад воінскім званьнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы, на гвардзейскім караблі, дадаецца слова "гвардыі".
 
Да воінскага званьня вайскоўца або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе, які мае ваенна-ўліковую спэцыяльнасьць юрыдычнага або медыцынскага профілю, дадаюцца адпаведна словы «юстыцыі» або «мэдыцынскай службы».

## Літаратура
* *Палажэнне аб парадку праходжання вайсковай службы*, зацьвержданае Ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь №186 ад 25 красавіка 2005 г.
* *Статут гарнізоннай і каравульнай службаў Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь*, зацьверджаны Ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь №355 ад 26 чэрвеня 2001 г.

Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Беларусі
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Расеі
Саюз камуністаў Югаславіі

**Саюз камуністаў Югаславіі** — камуністычная партыя ў Югаславіі, кіруючая партыя ў СФРЮ. Заснавана ў 1919 годзе на ўстаноўчым зьезьдзе ў Бялградзе, як **Сацыялістычная рабочая партыя Югаславіі (камуністаў)**. У 1920 годзе партыя была перайменавана ў **Камуністычную партыю Югаславіі** (КПЮ). КПЮ зьяўлялася сябрам Камуністычнага інтэрнацыяналу.

З пачаткам Другой сусьветнай вайны партыя прыняла актыўны ўдзел у народна-вызваленчай вайне Югаславіі.

Пасьля абвяшчэньня Фэдэратыўнай Народнай Рэспублікі Югаславіі КПЮ атрымала манаполію на ўладу ў Югаславіі, стаўшы тым самым кіруючай і адзінай партыяй у краіне. Камуністычная партыя Югаславіі зьяўлялася сябрам Камуністычнага інфармацыйнага бюро з 1947 году, але ў сувязі з савецка-югаслаўскім расколам партыя выйшла з арганізацыі.

У 1952 годзе партыя набыла назву **Саюз камуністаў Югаславіі** (СКЮ).

СКЮ была распушчана ў 1990 годзе на 14 зьезьдзе партыі з-за супярэчнасьцяў паміж сэрбскай і славенскай дэлегацыяй па пытаньнях будучага ўладкаваньня фэдэрацыі.

## Склад
У склад Саюзу камуністаў Югаславіі ўваходзілі наступныя рэгіянальныя камуністычныя партыі:
*Саюз камуністаў Босьніі і Герцагавіны
*Саюз камуністаў Македоніі
*Саюз камуністаў Сэрбіі
*Саюз камуністаў Славеніі
*Саюз камуністаў Харватыі
*Саюз камуністаў Чарнагорыі

## Вонкавыя спасылкі
*Саюз камуністаў Югаславіі — *артыкул у Вялікай расейскай энцыкляпэдыі*

## Літаратура
*

Катэгорыя:Палітычныя партыі Югаславіі
Югаславія
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1919 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1990 годзе
Катэгорыя:1919 год у Бялградзе
Куршумлія

**Куршумлія** () — горад на паўдні Сэрбіі, у Тапліцкай акрузе у абшчыне Куршумлія. Знаходзіцца каля ракі Тапліца, Касаніца і Баньска на паўднёвы-ўсход ад гары Капаонік і на паўночны-захад ад горнага масіву Радан.

## Гэаграфія
Агульная плошча 952 км². Муніцыпалітэт мае агульную мяжу з Брусам, Блаце, Пракупле, Мядведжа, Падуева і Лепасавічам. 

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Сэрбіі
Швэдзкая брама (Рыга)

**Швэдзкая брама** (, ) — помнік культуры, архітэктурны комплекс, разьмешчаны ў некалькіх дамах на вуліцы Торня ў Старым горадзе Рыгі, Латвія.

## Гісторыя
У канцы  XVII стагодзьдзя ўздоўж гарадзкога муру будуюцца жылыя дамы́. Да іх неабходна было пракласьці праезд, які б можна было зачыняць. З гэтай мэтай у 1698 годзе, падчас швэдзкага панаваньня, у муры жылога дому была прабіта новая гарадзкая брама. Побач некалі знаходзілася абарончая вежа Юргена — цяпер яе рэшткі ўбудаваныя ў суседні з брамай дом № 11. 

У 1926 годзе брама была арэндаваная ў гораду Грамадой архітэктараў Латвіі, і будынак быў перабудаваны. Увесь комплекс атрымаў сёньняшні выгляд пасьля рэканструкцыяў 1953—1956 і 1986—1987 гадоў.

## Швэдзкая брама ў літаратуры
Герой сэрыі дэтэктыўных раманаў швэдзкага пісьменьніка Гэнінга Манкеля Курт Валяндэр наведаў Швэдзкую браму ў рамане Рыскія сабакі.

## Глядзіце таксама
* Швэдзкая брама (Прыекулэ)

Катэгорыя:Славутасьці Рыгі
Катэгорыя:Будынкі і збудаваньні Рыгі
Катэгорыя:Брамы Латвіі
Швэдзкая брама (Прыекулэ)

**Швэдзкая брама** (, ) — вартавае збудаваньне пры ўезьдзе ў Прыекульскі радавы маёнтак Корфаў.

Пабудаваны ў панскім маёнтку Корфаў у Прыекулэ, цяпер Латвія, у канцы  XVII стагодзьдзя, дэкаратыўнае аздабленьне завершана ў 1688 годзе. Уяўляе сабой пабудаваны ў стылі раньняга барока двухпавярховы будынак з брамай і скразным праездам, які вядзе на гаспадарчы двор. Мае статус Дзяржаўнага помніку архітэктуры.

Першапачаткова выкарыстоўвалася для службовага памяшканьня ўнутранай варты. У 1952—1954 гадох будынак быў адрэстаўраваны паводле праекту архітэктара А. Трэйгуца.

## Глядзіце таксама
* Швэдзкая брама (Рыга)

## Літаратура
* *В. Чантурия, Й. Минкявичюс, Ю. Васильев, К. Алттоа*. Белоруссия-Литва-Латвия-Эстония, «Искусство», М., 1986 г 

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыекулэ
Катэгорыя:Брамы Латвіі
Дзень Лачплэсіса

**Дзень Лачпле́сіса** () — дзень памяці герояў, якія загінулі за вызваленьне Латвіі, адзначаецца 11 лістапада. Сьвята названа ў гонар героя латыскага нацыянальнага эпасу Лачплесіса, які зьяўляецца ўвасабленьнем барацьбы латыскага народа за свабоду роднай зямлі ад іншаземных захопнікаў..

Падчас так званай Бермантыяды ў 1919 годзе Ўзброеныя сілы Латвіі разграмілі заходнерасейскую добраахвотніцкую армію ў Пардаўгаве (левабярэжжа Заходняй Дзьвіны). У гэты дзень быў заснаваны Вайсковы ордэн Лачплесіса.

У часы Латвійскай ССР гэтае сьвята было пад забаронай, але з 1988 году яго зноў пачалі адзначаць. У 1989 годзе было ўстаноўлена, што гэты дзень будзе гістарычнай памятнай датай, а з 1990 году ён стаў Днём памяці загінулых герояў.

Адной з самых вядомых традыцый у Дзень Лачплесіса зьяўляецца запальваньне сьвечак у Рыскім замку.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дзень Лачплесіса
* Дзень Лачплесіса
* Дзень Лачплесіса
* Латвія адзначае Дзень Лачплесіса
* Дзень Лачплесіса

Катэгорыя:Сьвяты Латвіі
Катэгорыя:11 лістапада
Швэдзкая брама

**Швэдзкая брама**:

* Швэдзкая брама (Рыга) — помнік культуры, архітэктурны комплекс у Рызе, Латвія
* Швэдзкая брама (Прыекулэ) — вартавае збудаваньне пры ўезьдзе ў Прыекульскі радавы маёнтак Корфаў (Прыекулэ, Латвія)
Паволжа

**Паво́лжа** () — гісторыка-геаграфічны рэгіён Расеі, тэрыторыя, якая прымыкае да сярэдняга і ніжняга цячэньня Волгі. У межах Паволжа вылучаюцца параўнальна прыпаднятае правабярэжжа з Прыволскім узвышшам і левабярэжжа — т. зв. Заволжа. Геаграфічна да Паволжа часам адносяць таксама мясцовасьці, разьмешчаныя ў верхнім цячэньні Волгі (ад яе вытокаў да вусьця ракі Акі).

Пры эканамічным раянаваньні ў Паволжа ўключаюць Калмыкію, Татарстан, Астраханскую, Валгаградзкую, Пензенскую, Самарскую, Саратаўскую і Ульянаўскую вобласьць.

## Літаратура
*
Сьцяг Рэспублікі Татарстан

**Сьцяг Татарста́ну** зьяўляецца дзяржаўным сымбалям Татарстану. Прыняты 29 лістапада 1991 году.

## Апісаньне
Дзяржаўны сьцяг Рэспублікі Татарстан уяўляе сабою прастакутнае палотнішча з палосамі зялёнага, белага і чырвонага колераў. Белая паласа складае 1/15 шырыні сьцяга і знаходзіцца паміж роўнымі па шырыні палосамі зялёнага і чырвонага колераў. Зялёная паласа знаходзіцца згары. Суадносіны бакоў сьцяга — 1:2.

Колеры Дзяржаўнага сьцяга Рэспублікі Татарстан азначаюць:
* зялёны — зеляніна вясны, колер ісламу, адраджэньне;
* белы — колер чысьціні;
* чырвоны — сталасьць, энэргія, сіла, жыцьцё.

## Глядзіце таксама
* Герб Татарстану

## Вонкавыя спасылкі
* Закон Республики Татарстан от 14 июля 1999 №2284 «О государственных символах Республики Татарстан»
* Гісторыя сьцяга Татарстану

Татарстан
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Падзеі 29 лістапада
Геаграфія Латвіі

**[[Латвія]]** — эўрапейская дзяржава, што мае выхад да Балтыйскага мора. Адзінай думкі аб рэгіянальнай прыналежнасьці Латвіі вучоныя ня маюць: краіну адносяць як да Ўсходняй, так і да Паўночнай Эўропы. Агульная працягласьць латвійскай граніцы складае 1866 км (зь іх 1368 — сухапутная мяжа). На поўдні Латвія мяжуе зь Беларусьсю і Летувой на ўсходзе — з Расеяй, на поўначы — з Эстоніяй. З захаду краіна абмываецца Балтыйскім морам, у тым ліку даволі глыбока ўрэзаным у сушу мелкім Рыскім залівам на паўночным захадзе. У Балтыйскім моры Латвія мае марскую граніцу са Швэцыяй, Летувой і Эстоніяй. Заходняя тэрыторыя, што выступае ў Балтыйскае мора, разглядаецца некаторымі географамі як Курляндзкі паўвостраў.

## Рэльеф

Латвія разьмешчана на заходняй ускраіне Ўсходне-Эўрапейскай раўніны. Нягледзячы на нязначныя абсалютныя вышыні, латвійскія краявіды багатыя на ўзгоркі і азёры, што абумоўлена стваральнай працай старажытнага ледавіка, паходжаньнем якому абавязаны ўзвышшы: Курземскае на захадзе, Латгальскае на ўсходзе і Відземскае ў цэнтральнай частцы. Да апошняга належыць вышэйшая кропка краіны — узгорак Гайзінькалнс (312 м). Узьбярэжжа ж Балтыйскага мора нізіннае і (нешырокая Прыморская нізіна) аднастайна пакатае. Іншыя нізіны разьлегліся па берагах буйных рэк і на поўначы краіны.

## Клімат
Латвія знаходзіцца ў пераходнай зоне паміж марскім і кантынэнтальным кліматам. На Курземскім паўвостраве пераважаюць рысы марскога клімату, кантынэнтальнасьць расьце на ўсход ня толькі ў сувязі з павелічэньнем аддаленасьці ад мора, але і з ростам вышыні над яго ўзроўнем. Так на ўзгорак Гайзінькалнс сьнегавое покрыва кладзецца на 10-15 дзён раней за яго больш нізкія ваколіцы.

## Рэкі і азёры
Буйнейшая рака Латвіі — Даўгава, так латышы называюць Заходнюю Дзьвіну. Латвіі належаць 352 км яе ніжняга цячэньня. Найбольшую працягласьць на тэрыторыі Латвіі мае рака Гаўя (452 км). Азёры пераважна ледавіковага паходжаньня. Самае буйное возера Латвіі — Лубанс (80,7 км²).

## Краявіды
Лясы займаюць 40 тэрыторыі Латвіі. У тыповым латыскім краявідзе пушчы чаргуюцца з палямі, сядзібамі і лугамі, плямы ральлі перамяжоўвацца бярозавымі гаямі. У Латвіі сотні кілямэтраў неасвоенага марскога ўзьбярэжжа, парослага сасновым лесам, аздобленага нізкамі выдмаў ды белых пяшчаных пляжаў. Каля 9 тэрыторыі занята балотамі, 70 зь якіх не крануты чалавекам. З фаўны распаўсюджаныя алені, лісы, ласі, ваўкі, бабры. Рэкі Латвіі — дом для буйнейшай ва ўсходняй Балтыі папуляцыі ласосевых рыбаў.

## Ахова прыроды
Прырода краіны захоўваецца ў нацыянальных парках. У кожным з чатырох рэгіёнаў Латвіі створаны адзін парк: Гаўя ў Відземе, Кэмэры ў Зэмгале, Сьлітэрэ ў Курземе і Разнас у Латгале. У 2012 Латвія была другой у сьвеце пасьля Швэйцарыі паводле індэксу экалягічнай эфэктыўнасьці, што азначае як высокую ступень захаванасьці экасыстэм, так і беражлівае стаўленьне да прыроды ў наш час.

## Крыніцы
Эгілс Левітс

**Эгілс Левітс** (, , Рыга, Латвійская ССР, СССР) — латвійскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, юрыст, палітоляг. Прэзыдэнт Латвіі з 2019 па 2023 год.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў 1955 годзе ў зьмяшанай габрэйска-латыска-нямецкай сям’і. У 1972 годзе разам з бацькамі-дысыдэнтамі высланы ў Заходнюю Нямеччыну, дзе пражыў да 1990 г.

Пасьля аднаўленьня незалежнасьці Латвіі і вяртаньня на радзіму, працаваў амбасадарам у Нямеччыне, Швэцыі (1992—1993), Аўстрыі, Вугоршчыне, Швэйцарыі (1994—1995), міністрам юстыцыі ў (1993—1994) гадах. Дэпутат Сэйму Латвіі  (1993—1994) гг.

Судзьдзя Эўрапейскага суду па правах чалавека (1995—2004) гг, потым у Суду Эўразьвязу (да 2010 году называўся Судом Эўрапейскіх супольнасьцяў).

Аўтар больш за 100 навуковых публікацыяў. Ганаровы Dr.iur.h.c. Латвійскай АН. Судзьдзя Міжнароднага арбітражнага суда. Старшыня прэзыдэнцкай камісіі па канстытуцыйным праве.

29 траўня 2019 году абраны прэзыдэнтам Латвіі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Справки о судьях СЕС, включая Левитса
* Эгилс Левитс — наш президент?
* Эгилс Левитс: нужна пошлина солидарности
* Эгилс Левитс встречается с судьями и работниками Верховного суда

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рызе
Катэгорыя:Латвійскія палітыкі
Катэгорыя:Латвійскія юрысты
Катэгорыя:Прэзыдэнты Латвіі
Рэгіна Эзера

**Рэгіна Эзера** (,  — ) — латыская пісьменьніца. Народная пісьменьніца Латвійскай ССР (1981). Кавалер Ордэна Трох Зорак IV ступені.

У аповесьці «Баляда дзятлавага бору» (1968), рамане «Калодзеж» (1972), тэтралёгіі «Сама са сваім ветрам» (1982-84) уздымала вострыя сацыяльныя і псыхалягічныя праблемы. Аўтар аповесьцей «Водбліск сонца» (1969), «Ноч без месяца» (1971), апавяданьняў і інш.

На беларускую мову яе асобныя творы пераклаў Міхась Ткачоў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рызе
Катэгорыя:Выпускнікі Латвійскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Латыскія літаратары
Катэгорыя:Народныя пісьменьнікі Латвійскай ССР
Катэгорыя:Афіцэры ордэна Трох Зорак
Отэпяа

**Отэпяа** (, да 4 жніўня 1922 году — Нуўстаку) — места на поўдні Эстоніі, у акрузе Валгамаа, цэнтар  воласьці Отэпяа. Насельніцтва 2124 чалавекі (2019). Отэпяа разьмяшчаецца на паўночным беразе возера Пюхаярв. Тапонім «Отэпяа» ўтварыўся ад слов «oti pea» (*мядзьведзья галава*).

Старажытнае паселішча ўзьнікла на Замкавай гары VІ стагодзьдзяў. 1225: афіцыйная дата заснаваньня Отэпяа — пачатак узьвядзеньня Отэпяаскага замка Дэрпцкае біскупства. У 1396 годзе крыжакі, якія праходзілі праз Отэпяа, узарвалі  замка.

На 13 жніўня 1919 году Нуўстаку мела статус мястэчка. 1 красавіка 1936 году атрымала статус места.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Эстоніі
Ружыца Сокіч

**Ружыца Сокіч**, вядомая як **Ружа Сода** (, , Бялград&nbsp;— , Бялград)&nbsp;— сэрбская актрыса і пісьменьніца. Зьнялася ў больш за 180 фільмах, аўтра біяграфічнай кнігі «Прага да палётаў».

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бялградзе
Катэгорыя:Сэрбскія пісьменьнікі і пісьменьніцы
Катэгорыя:Сэрбскія акторкі
Катэгорыя:Памерлі ў Бялградзе
Катэгорыя:Памерлі ад хваробы Альцгаймэра
Сьвятлана Бойкавіч

**Сьвятлана «Цэца» Бойкавіч** (; , Зэмун, Сэрбія) — адна з самых вядомых сэрбскіх акторак. Вядомая выкананьнем галоўных роляў у папулярных тэлесэрыялах і сваёй кар’ерай у тэатры.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў Зэмуне ў сям’і бацькі Цьветкі, з гораду Куманова, афіцэра, вайсковага тапографа і мамы Вары Іліч, хатнія гаспадыні з гораду Княжэвац. Вырасла ў цэнтры Бялграда.

Выступала ў розных тэатрах, аматарскі тэатар «ДАДОВ», Бялградзкі драматычны тэатар, Югаслаўскі драматычны тэатар, Нацыянальны тэатар у Бялградзе, тэатар «Атэлье 212», Сэрбскі нацыянальны тэатар, гарадзкі тэатар Панчэва, тэатар Гардош-Зэмун, тэатар «Культ», тэатар «Пуж», тэатар «Мадэрна гаража», гарадзкі тэатар Будва, Нацыянальны тэатар Рэспублікі Сэрбскай.

Атрымала ўзнагароду «Добричин прстен» (найвышэйшая ўзнагарода за жыцьцёвыя тэатральныя дасягненьні ў Сэрбіі) у 2005 годзе і ўзнагароду «Велика Жанка» ў 2001 годзе.

З 2001 году прафэсар ФДМ (Факультэта драматычнага мастацтва) у Бялградзе.

Удава актора Мілаша Жуціча і рэжысэра Любаміра Драшкіча. Маці акторкі Катарыны Жуціч.

## Выбраная фільмаграфія
* 1972 — «Чучук Стана» / *Чучук Стана* — *Чучук Стана*
* 1977 — «Сабака, які любіў цягнікі» / *Пас који је волео возове* — *Міка*
* 1978 — «На мяжы правалу» / *Повратак отписаних* — *Стана*

### Выбраныя тэлесэрыялы:

* 1987—1991 — «Лепшае жыцьцё» / *Бољи живот* — *Эмілія Пападзіч*
* 1993—1996 — «Шчасьлівыя людзі» / *Срећни људи* — *Антонія Міларадавіч*
* 1998—2001 —  *Породично благо* — *Валерыя Гаўрычавіч*
* 2006—2008 — «Белы карабель» / *Бела лађа* — *Ясьміна Пантэліч*
* 2007—2008 — «Ліпавая вуліца» / *Улица липа* — *Дуда*

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Svetlana Bojković

Катэгорыя:Сэрбскія акторкі
Зэмун

**Зэмун** (, , ) — былы горад у Сэрбіі, цяпер адзін з раёнаў Бялграду, знаходзіцца на  правым беразе Дунаю і левым беразе Савы, центар абшчыны Зэмун. Насельніцтва калы 153 тысячаў жыхароў.

У часы Старажытнага Рыму на месцы сучаснага Зэмуна знаходзілася паселішча Таўрун (Taurunum), зьніклае ў эпоху Вялікага перасяленьня народаў. Першыя пісьмовыя згадкі пра Зэмуне, назва якога паходзіць ад славянскага слова зямля, датуюцца XII стагодзьдзем. У 1127 годзе Бялград і Бранічава былі заваяваны вугорскім каралём Іштванам II, які распачаў паход на Бізантыю. Падчас вяртаньня ён разбурыў Бялград, камяні якога былі выкарыстаны пры ўзьвядзеньні муроў Зэмуну.

У Сярэднія стагодзьдзі Зэмун быў асобным горадам на паўднёвай граніцы вугорскай дзяржавы. Аднак разьмешчаны на процілеглым беразе Бялград заўсёды пераўзыходзіў яго па значэньні. Падобнае разьмеркаваньне роляў захавалася і ў складзе Асманскай імпэрыі з 1541 да 1718 гады. У наступнай эпосе Зэмун быў пагранічным і мытным горадам Аўстра-Вугоршчыны, знаходзячыся на граніцы з Асманскай імпэрыяй, пазьней з Сэрбіяй. Пасьля распаду Аўстра-Вугоршчыны Зэмун непрацяглы час належаў да жупану Срэм Каралеўства Харватыі і Славоніі, перш чым у 1918 ўвайшоў у склад Каралеўства Югаславіі, якое звалася да 1929 году Каралеўствам сэрбаў, харватаў і славенцаў.

З 1934 году Зэмун стаў часткай Бялграду, аднак ізноў быў асобным горадам з 1941 па 1944 год у складзе фашысцкага Незалежнай дзяржавы Харватыя. Пасьля вайны Зэмун зноў стаў раёнам югаслаўскай сталіцы.

Міжнародную вядомасьць набыў названы ў гонар гэтага раёну зэмунский злачынны клан, які ў сакавіку 2003 году арганізаваў забойства сэрбскага прэм’ера Зорана Джынджыча. У тым жа годзе ад Зэмуну быў аддзелены раён Сурчын.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Зэмуну 

Катэгорыя:Бялград
Катэгорыя:Гісторыя Сэрбіі
Катэгорыя:Гісторыя Харватыі
Царква Сьвятога Пятра (Рыга)

**Царква́ Сьвято́га Пятра** (, ) — царква ў Рызе, Латвія. Упершыню ўзгадваецца ў 1209 годзе і зьяўляецца найстаражытным культавым збудаваньнем гораду. Да 1523 году была каталіцкім касьцёлам, але з часоў Рэфармацыі стала лютэранскай. У канцы XVII стагодзьдзя фасад атрымаў барокавы выгляд. Рэстаўравалася ў 1954-1973 гадох. Вышыня вежы — 123,5 мэтры, зь якіх 64,5 мэтры прыпадае на шпіль.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Славутасьці Рыгі
Катэгорыя:Лютэранскія храмы Латвіі
Азнакаеўскі раён

**Азнакаеўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёва-ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Азнакаева.

## Геаграфія
Раён разьмешчаны на паўднёвым усходзе рэспублікі. У прыродным дачыненьні гэта частка лесастэпавай зоны Ўсходняга Закам’я. Рэльеф — ўзнёслая раўніна. Характарызуецца яруснасьцю, структурнасьцю і рэзка выяўленай асымэтрыяй схілаў. Разьмешчаная перад Уральскімі гарамі, на Бугульмінскам плято, тэрыторыя займае паўночны ўсход Бугульминска-Белебееўскага ўзвышша (гара Чатыр-Таў — славутасьць рэгіёну і зьяўляецца яе неад’емнай часткай) і ахоплівае ўчастак левабярэжжа шырокай Іцкай даліны з прылеглым Іцка-Заінскім водападзелам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Аксубаеўскі раён

**Аксубаеўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца пасёлак Аксубаева.

Раён ўтвораны 10 жніўня 1930 году. У сучасных межах — з 1965 году.

## Геаграфія
Плошча — 1439,16 км². Білярскі заказьнік. Керэмэцеўскі лес. Рэкі Вялікая Сульча, Саўрушка і інш.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі.
Сарапульскае ўзвышша

**Сарапульскае ўзвышша** — узвышша на мяжы Ўдмуртыі і Татарстану, у міжрэччы Камы и яе правага прытоку Іжа.

Паверхня ўзвышша моцна парэзана ярамі і далінамі рэкамі. Участкаў лесу амаль не захавалася. На ўсходзе і поўдні ўзвышша крута спускаецца да Камы, утвараючы круты бераг з абрывістымі схіламі. На захадзе ўзвышша сканчваецца левым высокім берагам ракі Іж.

## Гл. Таксама
* Сарапульскі раён
* Можгінскае ўзвышша

## Вонкавыя спасылкі
* Сарапульская і Можгінскае ўзвышшы.

Катэгорыя:Узвышшы Расеі
Катэгорыя:Узвышшы Татарстану
Актаныскі раён

**Актаныскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночна-ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца сяло Актаныш.

## Геаграфія
Па тэрыторыі раёну працякае мноства рэк, сярод іх адны з самых буйных у Эўропе — Кама і Белая. Паверхня раёну ўяўляе сабой хвалістую палоганаклонную раўніну з амплітудай абсалютных вышынь 62-235 м. Найніжэйшыя кропкі — каля Ніжнекамскага водасховішча, Уздоўж затопленых поймаў рэк Кама, Белая і Іч. Найбольш высокія ўчасткі разьмешчаны ў паўднёвай частцы раёну. Вышэйшая кропка рэльефу, якая мае адзнаку 235 м, знаходзіцца на поўдзень ад в. Паісева.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі.
Аляксееўскі раён (Татарстан)

**Аляксееўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца пасёлак Аляксееўскае.

Створаны 10 жніўня 1930 году. Распушчаны 1 лютага 1963 году зь перадачай тэрыторыяў у склад Чыстапольскага району. Адноўлены 4 сакавіка 1964 году.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 2074,41 км².

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі.
Агрыскі раён

**Агрыскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночна-ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Агрыз.

## Геаграфія
Знаходзіцца на поўдні Сарапульскага ўзвышша, у даліне ракі Іж. Плошча раёну — 1796,62 км². Ёсьць заказьнік Кічке-Тан.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі.
Алькееўскі раён

**Алькееўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночнай частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца сяло Базарныя Матакі.

Створаны 10 жніўня 1930 году за адміністрацыйным цэнтрам у вёсцы Алькеева (цяперашняя назва — Ніжняе Алькеева). Райцэнтар перанесены ў Базарныя Матакі ў 1937 годзе (па іншым дадзены — не пазьнее 1932 году).

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1726,761 км².

Сярэднегадавая тэмпэратура складае + 2,8° С, сярэдняя тэмпэратура студзеня -13-14° С, ліпеня + 18-20° С. Сярэднегадавая колькасьць ападкаў складае 430-500 мм, выпаральнасьць — 550-570 мм.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі.
Альмецьеўскі раён

**Альмецьеўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў пазднёва-ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Альмецьеўск.

Створаны 10 жніўня 1930 году, межы неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 2542,93 км². Сярэдняя вышыня мясцовасьці складае 200-300 м. Працякаюць рэкі Кічуй, Стэпавы Зай і Ўрсалбаш з прытокамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі.
* Альмецьеўскі ран на партале TatCenter.Ru 
*  alsity.ru — сайт Альмецьеўскага раёну
Апастаўскі раён

**Апастаўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёва-заходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца пасёлак Апастава.

Створаны 10 жніўня 1930 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1047,5 км². Рэльеф ўяўляе сабой узгорыстую раўніну.

Найбуйнейшая рака — Сьвіяга. Тэрыторыя раёну цалкам знаходзіцца ў яе басэйне. Іншыя буйныя рэкі (агульнай даўжынёй больш за 30 км): Булай, Улема, Сухая Ўлема, Бія, Чэрэмшан, Імялі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі 
* Раён на партале TatCenter.Ru
Арскі раён

**Арскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночнай частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Арск.

Створаны 10 жніўня 1930 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1843,6 км².

Рэльеф раёну — узгорыстая раўніна (вышыня 170-266 м), падзеленая далінамі рэк Казанка (прытокі: Атынка, Веразінка, Ія, Кісьмесь), Ашыт, Шошма.

Распаўсюджаныя сьветла-шэрыя лясныя і дзярнова-падзолістыя глебы. Лясы займаюць прыкладна 12% тэрыторыі раёну.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі 
* Арск і Арскі раён
Атнінскі раён

**Атнінскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночна-заходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Вялікая Атня.

Створаны 10 жніўня 1930 году, як Тукаеўскі раён, у 1938 годзе пераназваны ў Атнінскі. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 681,4 км². Рэльеф ўяўляе сабой узгорыстую раўніну.

## Насельніцтва
Раён зьяўляецца самым монанацыянальным ў Татарстане: 98,6% насельніцтва складаюць татары.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі 
* Раён на партале TatCenter.Ru
Болта

**Бо́лта** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне ракі Друйкі, за 5 км на паўднёвы захад ад места Браслава, каля былой вёскі . Знаходзіцца на тэрыторыі нацыянальнага парку «Браслаўскія азёры».

Плошча паверхні возера 0,5 км². Найбольшая глыбіня 4,2 м. Даўжыня 1,35 км. Найбольшая шырыня 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі 3,53 км. Аб′ём вады 1,47 млн. м³. Плошча вадазбору 2 км².

Катлавіна возера выцягнутая ў кірунку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м, пад лесам, усходнія разараныя. Берагі нізкія, парослыя хмызьняком, на паўднёвым усходзе сплавінныя. Дно плоскае, высланае сапрапэлем. Зарастае слаба. З затокі ва ўсходняй частцы выцякае пратока, якая злучае Болту з возерам Дрывяты.

У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, плотка, карась, лінь.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Морфометрические параметры озёр Витебской области // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» — С. 256.

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёну
Браслаўскія азёры (нацыянальны парк)

**Бра́слаўскія азёры** — нацыянальны парк на паўночным захадзе Беларусі, у Віцебскай вобласьці.

## Апісаньне
Нацыянальны парк служыць абароне ўнікальных прыродных комплексаў ад гаспадарчай дзейнасьці чалавека, зьберажэньню іх для будучых пакаленьняў. Ядро склала Браслаўская група азёраў. У склад парку ўвайшла паўднёвая частка Браслаўскага раёну са значнымі балотнымі і ляснымі масівамі. Агульная плошча нацыянальнага парку складае 64,216 тыс. га. З поўначы на поўдзень ён цягнецца на 56 км, пры шырыні ад 7 да 29 км. Каля 17 % яго тэрыторыі займаюць азёры, лясы складаюць 46 % паверхні.

У межах Нацыяльнага парку знаходзіцца шэраг цікавых помнікаў прыроды. Гэта асобныя ярка выражаныя ледавіковыя формы рэльефу, вялікія валуны, астравы на азёрах, біягрупы рэдкіх дрэваў. Маляўнічасьць мясцовых ляндшафтаў абумоўленая прысутнасьцю Браслаўскай грады. Ёсьць шматлікія помнікі гісторыі і культуры: гарадзішчы розных эпох, курганныя захаваньні, культавыя пабудовы.

У Нацыянальным парку «Браслаўскія азёры» вядзецца навуковая дзейнасьць, а таксама праца па ахове прыроды. Цэнтар Нацыянальнага парку — г. Браслаў, дзе разьмешчана кіраўніцтва і навуковая база. Працоўны калектыў Нацпарку налічвае амаль 600 чал.

## Мінуўшчына
У 1979 року пастановай Савету Міністраў БССР створаная зона адпачынку рэспубліканскага значэньня плошчай 52 тыс. га. 10 жніўня 1995 року выйшла пастанова Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь пра стварэньне тут з 1 верасьня нацыянальнага парку агульнай плошчай 71,5 га.

У 1996 року пачалі дзейнічаць дзьве першыя базы адпачынку.

У 2007 року нацыянальны парк атрымаў міжнародны статус ключавой батанічнай тэрыторыі. У 2013 року пачалося міжнароднае супрацоўніцтва дзеля стварэньня адзінай прыродаахоўнай тэрыторыі з латвійскай .

## Флёра
На тэрыторыі нацыянальнага парку налічваюцца больш за 2000 відаў расьлінаў і грыбоў. Зь іх 71 від расьлінаў занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.

## Фаўна
Нацыянальны парк мае багаты і шматлікі жывёльны сьвет: тут сустракаецца 312 відаў хрыбетных жывёлаў, у тым ліку 52 віды сысуноў і 217 відаў птушак. У вадаёмах жывуць 34 віды рыбаў.

У Чырвоную кнігу Беларусі занесеныя 55 відаў птушак. Сярод жывёлаў, занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі, вылучаюцца: , , , , , , , .

Іншыя жыхары браслаўскіх лясоў: , , , , , ,  і да т. п.

## Турызм
На тэрыторыі нацыянальнага парку „Браслаўскія азёры“ дзейнічаюць чатыры базы адпачынку, 77 турыстычных стаянак. На 29 азёрах даступная платная аматарская рыбалоўля. Аб’ектамі паляўнічага турызму зьяўляюцца каля 30 відаў жывёлаў.


Файл:Strusta - Majak - Brasłauski rajon - 6.jpg|Возера Струста
Файл:Braslav5.JPG|Возера Дрывяты
Файл:Belarus - Snudy Lake.jpg|Возера Снуды
Файл:Niespish Lake 2.jpg|Возера Несьпіш


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Нацыянальны парк «Браслаўскія азёры»

Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Славутасьці Браслаўскага раёну
Бяржонка

**Бяржо́нка** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне ракі Акунёўкі, за 9 кілямэтраў на паўднёвы захад ад гораду Браслава, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ёдлавічы.

Плошча паверхні возера 0,19 км², даўжыня 690 мэтраў, найбольшая шырыня 390 мэтраў, найбольшая глыбіня 2,6 м, даўжыня берагавой лініі 1,9 км. Плошча вадазбору 6,56 км². Абкружана забалочанай поймай, парослай хмызьняком.

Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 2 мэтраў, пясчаныя, разараныя. Дно выслана сапрапэлем. Зарастае. У заходняй частцы ў Бяржонку ўпадае ручай. У паўднёвай частцы выцякае ручай у возера Пагошча.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ліст карты N-35-18. Выданне 1984 г. Стан мясцовасці на 1983 г.

Катэгорыя:Браслаўскія азёры
Вараждунец

**Вараждунец** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 11 км на паўночны ўсход ад места Браслава, за 1 км на ўсход ад вёскі Слабодкі, у басэйне ракі Друйкі. Належыць да групы Браслаўскіх азёраў.

Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.

Схілы катлавіны невыразныя, моцна забалочаныя. На поўдні канавай злучана з возерам Ільмёнак.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Агульная характарыстыка азёраў Віцебскай вобласьці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»
* Морфамэтрычныя парамэтры азёраў Віцебскай вобласьці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»

Катэгорыя:Браслаўскія азёры
Свэнтэс

**Свэ́нтэс** () — возера ў Латвіі, разьмешчанае ў Свэнтаўскай воласьці Дзьвінскага краю.

Возера зьяўляецца ахоўным прыродным запаведнікам. Плошча — 7,348 км². Максымальная глыбіня — 38 м, сярэдняя — 7,8 м. На возеры чатыры выспы, агульнай плошчай 4,2 га, найбуйнейшая зь іх — Вішню, плошчай 1,7 га. У возеры водзяцца 7 відаў рыб.

## Вонкавыя спасылкі
* Свэнтэс на сайце азёраў Латвіі

Катэгорыя:Азёры Латвіі
Катэгорыя:Азёры басэйну Дзьвіны
Вера (возера)

**Ве́ра** — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 8 км на паўночны ўсход ад места Браслава, за 1 км на поўдзень ад вёскі Слабодкі, у басэйне ракі Друйкі. Уваходзіць у Браслаўскую групу азёраў.

Плошча паверхні 0,21 км². Даўжыня 0,85 км, найбольшая шырыня 0,35 км. Найбольшая глыбіня 5,0 м, сярэдняя — 2,9 м. Даўжыня берагавой лініі 2,0 км. Аб’ём вады ў возеры 0,61 млн м³. Мінэралізацыя да 0,2 г/л. Празрыстасьць да 1 м. Плошча вадазбору 5,5 км².

Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 5—8 м, разараныя, месцамі пад хмызьняком. Берагі нізкія, пясчаныя, на захадзе сплавінныя. Берагавая лінія слабазьвілістая. Вакол возера пойма шырынёй 20—30 м. Дно плоскае, да глыбіні 1,5 м пясчанае, глыбей выслана крэменязёмістым сапрапэлем. Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Зарастае да глыбіні 1,4 м. Злучана ручаём з возерам Недрава.

У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, гусьцяра, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Агульная характарыстыка азёраў Віцебскай вобласьці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»
* Морфамэтрычныя парамэтры азёраў Віцебскай вобласці / Даведнік «Водныя аб’екты Рэспублікі Беларусь»

Катэгорыя:Браслаўскія азёры
Агапаўскі раён

**Агапаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Чалябінскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйным цэнтарам зьяўляецца сяло Агапаўка.

## Геаграфія
Агапаўскі раён мяжуе з Верхнеўральскім, Нагайбацкім, Карталінскім і Кізільскім раёнамі, а таксама з Башкартастанам. Плошча раёну складае 2603,59 км².

## Гісторыя
Агапаўскі раён быў утвораны 18 студзеня 1935 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі.
Акцябарскі раён (Чалябінская вобласьць)

**Акцябарскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Чалябінскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйным цэнтарам зьяўляецца сяло Акцябарскае.

## Геаграфія
Акцябарскі раён мяжуе з Еткульскім, Увельскім і Траецкім раёнамі, а таксама з Курганскай вобласьцю і Казахстанам. Плошча раёну складае 4356,35 км².

## Гісторыя
Акцябарскі раён быў утвораны 4 лістапада 1926 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Тагальская Вікіпэдыя

**Тагальская Вікіпэдыя** () — разьдзел Вікіпэдыі тагальскай мовай, адкрыты 1 сьнежня 2003. Гэта 77-ы паводле велічыні разьдзел Вікіпэдыі ў сьвеце,  году зьмяшчае  .

## Мінуўшчына
Тагальскі разьдзел Вікіпэдыі стаў першым адкрытым на мовах Філіпінаў. Першым створаным артыкулам па-тагальску (ня лічачы галоўнай старонкі) стаў «Вікіпэдыя» (25 сакавіка 2004).

10-тысячны артыкул быў створаны 20 кастрычніка 2007 року, 24 сьнежня таго ж року быў напісаны 15-тысячны артыкул .

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Разьдзелы Вікіпэдыі

Катэгорыя:Зьявіліся ў 2003 годзе
Балтасінскі раён

**Балтасінскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночнай частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца пасёлак Балтасі.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1094,5  км². Рэльеф ўяўляе сабой узгорыстую раўніну вышынёй 170—200 м.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Бугульмінскі раён

**Бугульмінскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёва-ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Бугульма.

Створаны 10 жніўня 1930 году.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1408,6 км².

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Буінскі раён

**Буінскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў заходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Буінск.

Створаны 10 жніўня 1930 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1 543 км². Клімат умерана кантынэнтальны. Тэрыторыя раёну знаходзіцца на мяжы лесастэпавай і стэпавай зоны. Лес ў раёне займае 9681 гектары.

Найбуйнейшая рака — Сьвіяга.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Неафіцыйны сайт Буінскага раёну
Верхняўслонскі раён

**Верхняўслонскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў заходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца сяло Верхні Ўслон.

Створаны 20 кастрычніка 1931 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1373,9 км². Найбуйнейшая рака — Сьвіяга.

Па сваіх прыродна-кліматычным умовам раён характарызуецца ўмераным кліматам і пераходам глебава-расьлінных зон ад лесу да стэпе. Глебы гліністыя, рэльеф ў асноўным хваліста-раўнінны, з абрывамі і далінамі рэк, шматлікімі ярамі. З карысных выкапняў маюцца вапнякі, гліны, даламіты, пяскі і пяшчанікамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Татарский энциклопедический словарь. — Казань, 1999.
Высакагорскі раён

**Высакагорскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночна-заходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Высокая Гара.

Створаны 30 лютага 1935 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1701,2 км².

## Крыніцы

## Літаратура
* Татарский энциклопедический словарь. — Казань, 1999.

## Вонкавыя спасылкі
Ленінагорскі раён

**Ленінагорскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёва-ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Ленінагорск.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1843,2 км². Раён разьмешчаны ў лесастэпавай зоне, у III умерана кантынэнтальным кліматычным раёне.

## Крыніцы

## Літаратура
* Татарский энциклопедический словарь. — Казань, 1999.
Linderniaceae

**Linderniaceae** — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 23 роды і 220 відаў.

## Апісаньне
Linderniaceae — гэта даволі дробныя травы з процілеглым лісьцем, квадратнымі сьцебламі і аднасімэтрычнымі кветкамі.

## Арэал
Распаўсюджваньне: ва трапічных і цёплых умераных рэгіёнах.

## Крыніцы
Таарская зямля

**Таа́рская зямля** (, «зямля Таары») або **Тура́йда** () — у ХІ — ХІІІ ст. зямля гаўяскіх ліваў (сучасная Латвія, Сігулдзкі край, горад Сігулда, мясцовасьць Турайда; Крымулдзкі край, вёска Турайда). Разьмяшчалася ў нізоўі ракі Гаўя. Падзялялася па рэчцы на два княствы: Правабярэжнае і Левабярэжнае. Першым княствам кіравалі князі Ана, Каўпа і Вэсыкіс, іхняй рэзыдэнцыяй быў Таарскі (Турайдзкі) замак. У другой частцы кіраваў Дабрэліс, з рэзыдэнцыяй у Дабрэльскім замку. Да канца XII ст. была язычніцкім краем; паступова хрысьціянізавалася каталіцкімі місіянэрамі зь Нямеччыны. У 1206 годзе правабярэжная частка ўвайшла ў склад Рыскага біскупства, а левабярэжная — да земляў Ордэну мечаносцаў.

## Літаратура
* Arbusov Leonid. *Grundriss der Geschichte Liv-, Est- und Kurlands*. — Riga: Jonck und Poliewsky, 1918.

Катэгорыя:Гістарычныя вобласьці Латвіі
Катэгорыя:Лівы
Катэгорыя:Ордэн мечаносцаў
Сігулдзкі сярэднявечны замак

**Сігулдзкі сярэднявечны замак** (), вядомы ў сярэднявеччы як **замак Зэгевольд** — адзін з замкаў у Сігулдзе, Латвія, пабудаваны крыжакамі.

## Гісторыя
Замак быў пабудаваны ў 1207—1209 гадох, па загадзе магістра Ордэну мечаносцаў Вэна фон Рорбаха на тэрыторыі аднаго з былых ліўскіх паселішчаў на беразе ракі Гаўі. У 1345 годзе замак быў часова захоплены Вялікім князям Літоўскім Альгердам. У 1558 годзе быў пашкоджаны войскам Івана Жахлівага. З 1562 году ў складзе Інфлянтаў.

Падчас Вайны Рэчы Паспалітай са Швэцыяй моцна пашкоджаны. У 1627 годзе швэдзкі кароль Густаў II Адольф перадаў замак у валоданьне Аксэля Ўксэншэрны. Падчас Вялікай Паўночнай вайны замак быў канчаткова разбураны. Пасьля яе — ужо ў складзе Расейскай імпэрыі — замак зьмяніў некалькі гаспадароў, і ў рэшце рэшт, перайшоў ва ўладаньне роду фон Борхаў. У другой палове XIX стагодзьдзя гаспадыней замку становіцца Вольга Крапоткіна (у дзявоцтве фон Борх), і празь яе замак перайшоў да роду Крапоткіных, якія валодалі ім да абвяшчэньня незалежнасьці Латвіі.

## Глядзіце таксама
* Сігулдзкі замак
* Турайдзкі замак

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*Турыстычны сайт Сігулды

Катэгорыя:Замкі Латвіі
Катэгорыя:Замкі Лівонскага Ордэну
Катэгорыя:Сігулда
Сігулдзкі замак

**Сігулдзкі замак**, або **Новы Сігулдзкі замак** () — замак у Сігулдзе, Латвія, пабудаваны ў 1878 годзе ў нэагатычным стыле князямі Крапоткінымі.

## Гісторыя
Новы замак быў пабудаваны ў 1878 годзе побач з Сігулдзкім сярэднявечным замкам. Падчас Першай Сусьветнай вайны быў разбураны. З 1922 году замак сталі выкарыстоўваць сябры Латыскага Зьвязу пісьменьнікаў, які ўкладваў сродкі ў ягоную рэстаўрацыю. Падчас Другой Сусьветнай вайны замак становіцца штаб-кватэрай Паўночнай дывізіі нямецкай арміі, а пасьля яе — санаторыям для дзяржаўных дзеячоў СССР. З 1993 па 2002 г. у замку разьмяшчалася рада гораду Сігулда, а з 2003 году — рада Сыгулдзкага краю.

## Глядзіце таксама
* Сігулдзкі сярэднявечны замак
* Турайдзкі замак

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*

Катэгорыя:Замкі Латвіі
Катэгорыя:Сігулда
Турайда

**Тура́йда** () — мясцовасьць у Латвіі. Старыя назвы — **Тарэйда** (; іншыя варыянты: *Toreidia, Thoreydia, Thoreiden, Thoreyden*); **Тра́йдэн** (; іншыя варыянты: *Dreiden, Threiden, Treyden, Treydenn, Treygden*). Сучасная латыская назва «Турайда» паходзіць ад лацінскай і нямецкай назваў.

* Турайда — вёска ў Латвіі, Крымулдзкі край.
* Турайда — мясцовасьць у Латвіі, Сігулдзкі край, горад Сігулда.
* Турайда — маёнтак у Латвіі.
* Турайдзкі замак — замак у Латвіі.
* Турайдзкая зямля — гістарычная зямля ліваў у Латвіі.
Турайдзкі замак

**Тура́йдзкі замак** (), або Тра́йдэнскі замак () — нямецкі цагляны замак у Лівоніі (сучасная Латвія, Сігулдзкі край, горад Сігулда, мясцовасьць Турайда). Заснаваны ў 1214 годзе па загадзе рыскага біскупа Альбэрта фон Буксгеўдэна як фарпост у ліўскай Таарскай зямлі (Трайдэне). Будаўніцтва завершана ў XVI стагодзьдзі. Згарэў у 1776 годзе. Сучасны выгляд набыў пасьля рэстаўрацыі 1973 году.

## Гісторыя
Пабудаваны на месцы зруйнаванага лівамі драўлянага замку ліўскага князя Каўпа. Замак будаваўся паступова (да XVI стагодзьдзя) і быў адной з рэзыдэнцыяў рыскага біскупа. Пасьля распаду Лівонскае дзяржавы стаў часткай уласнасьці маёнтку Турайда.

Замак згарэў падчас пажару ў 1776 годзе. Рамантычныя руіны прываблівалі турыстаў у XVIII і XIX стагодзьдзях. У 1936 г. у круглай вежы была пабудавана аглядная пляцоўка. У 1973 годзе пачаліся археалягічныя дасьледваньні і рэстаўрацыя замку, якая цягнулася 25 год. У прыватнасьці, цалкам была адноўлена галоўная вежа замку, вышыня якой дасягае 38 мэтраў.

У 1988 годзе на прылеглай да замку тэрыторыі быў заснаваны Турайдзкі музэй-запаведнік.

## Глядзіце таксама
* Сігулдзкі сярэднявечны замак
* Сігулдзкі замак

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Вэб-сайт Турайды
* Турайдзкі музэй-запаведнік
* Сайт пра сярэднявечныя замкі Латвіі

Катэгорыя:Замкі Латвіі
Катэгорыя:Цагляная готыка
Катэгорыя:Сігулда
Сарманаўскі раён

**Сарма́наўскі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва ўсходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Сарманава.

Створаны 10 жніўня 1930 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 1385 км². Раён знаходзіцца ў лесастэпавай зоне і характарызуецца вельмі высокім адсоткам аранай тэрыторыі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Татарский энциклопедический словарь. — Казань, 1999.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт адміністрацыі раёну
* Раён на партале TatCenter.Ru
Спаскі раён (Татарстан)

**Спа́скі раён** (, ) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўднёва-заходняй частцы Татарстану ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Болгар.

Створаны 10 жніўня 1930 году. Межы раёну неаднаразова мяняліся.

## Геаграфія
Тэрыторыя раёну — 2028 км². Значная частка земляў раёну апынулася пад вадой у выніку стварэньня Куйбышаўскага вадасховішча.

## Крыніцы

## Літаратура
* Татарский энциклопедический словарь. — Казань, 1999.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт адміністрацыі раёну