Дорыс Лесінг

**Дорыс Мэй Лесінг** (;  — 17 лістапада 2013) — брытанская пісьменьніца. Ляўрэатка Нобэлеўскае прэміі па літаратуры.

## Біяграфія
Маці й бацька Дорыс былі брытанцамі: бацька, скалечаны ў гады Першай сусьветнай вайны, быў клеркам ў Імпэрскім банке Пэрсіі, яе маці была мэдсястрой. У 1925 годзе, на хвалі ўзбагачэньня праз кукурузнае земляробства, сям’я пераехала ў брытанскую калёнію ў Паўднёвай Радэзіі (цяпер Зымбабвэ). Маці Дорыс, не адаптаваная да грубага жыцьця ў пасёлку сярод дзікуноў, энэргічна спрабавала перайграць уклад жыцьця на цывілізаваны манер. Але справы земляробства ў бацька пайшлі дрэнна й тысячы зь лішнім акраў бушу, якія ён купіў, не далі пажаданага багацьця.

Лесінг пісала аб сваім дзяцінстве, як аб нераўнамерным спалучэньні задавальненьня й болю. Прыроднае навакольле, да якога яна была вывучана з братам Гары, было адзінаю адлігаю ад бездапаможнага хатняга існаваньня. Яе маці, апантаная павышэньнем належнасьці дачкі, усталёўвала гвалтоўную жорсткую сыстэму правілаў і гігіены ў сям’і. Адносіны з сувораю маткаю асацыяваліся ў будучай пісьменьніцы з момантамі навучэньня пры каталіцкім манастыры. У памяць назаўсёды ўрэзалася аблічча манашак, якія страшылі яе пеклам. Пазьней Дорыс была адпраўленая для навучаньня ў сярэднюю школу для дзяўчынак ў сталіцу Солсбэры (цяпер Харарэ), якую яна неўзабаве кінула. Ёй было трынаццаць і гэта быў канец яе фармальнай адукацыі.

Ад ня вельмі шчасьлівага дзяцінства дзяўчынка ўцякала ў чытаньне — зь Лёндану прыходзілі пасылкі з кнігамі: Дыкенс, Скот, Стывэнсан і Кіплінг. У 15 гадоў яна пакінула сям’ю, пайшла ў наймы пакаёўкай. Гаспадар даваў ёй чытаць кнігі на тэмы палітыкі й сацыялёгіі, а гаспадароў швагер наведваў яе ў ложку. Тады яна пачала пісаць, дасылала тэксты ў газэты. У 1937 годзе Лесінг пераехала ў Солсбэры, працавала тамака тэлефаністкаю. У 19 гадоў яна пабралася шлюбам з Фрэнкам Вісдамам. Ад яго яна народзіць дваіх дзяцей.

Сёньня Дорыс Лесінг жыве ў прадмесьці Лёндану Гемпстэд і мае сваю старонку ў інтэрнэт-зоне MySpace. Апошнім часам яна трохі недачувае, дактары тлумачаць гэта наступствамі дзеяньня антымалярыйных таблетак, якія яна прымала яшчэ маленькай. Яе брат аглух у 20 гадоў.

## Творчасьць
Дорыс Лесінг лічыцца аўтаркай-фэміністкай. Другая вялікая тэма яе творчасьці, апроч жаночай, — гэта жыцьцё Паўднёвай Афрыкі, дзе прайшло маленства пісьменьніцы, гэта расізм і сацыяльная няроўнасьць. Але Лесінг піша яшчэ й навуковую фантастыку.

### Цікавасьць да камунізму (1944—1956)

### Псыхалягічныя матывы з фэміністычнаю афарбоўкаю (1956—1969)
Цэтлік фэміністычнай пісьменьніцы прыклеіўся да Лесінг пасьля выхаду «The Golden Notebook» («Залаты нататнік») (1962), хаця сама пісьменьніца ня любіць калі яе называюць фэміністкай. У гэтым руху яе адштурхоўвае палітызацыя. Тая кніга была наратыўным экспэрымэнтам. Яе гераіня, пісьменьніца Ганна Вульф, якая сама выхоўвае дачку, запісвае нататкі з уласнага жыцьця ў чатырох нататніках: у чорным — аб сваім афрыканскім досьведзе, у чырвоным — пра палітыку, у жоўтым — прыдумкі на тэмы самой сябе, а блакітны — успаміны. Пяты — той самы залаты, вынесены ў загаловак, — павінен стаць экзыстэнцыйным сынтэзам.

### Захапленьне суфізмам (1979—1983)

## Творы


### Раманы
* 1950 «Трава сьпявае» (*The Grass is Singing*)
* 1956 «Адступленьне да нявіннасьці» (*Retreat to Innocence*)
* 1962 «Залаты нататнік» (*The Golden Notebook*)
* 1971 "Указаньне на спасылку ў пекла " (*Briefing for a Descent into Hell*)
* 1973 «Лета перад цемраю» (*The Summer Before the Dark*)
* 1974 «Успаміны ратаваньня» (*Memoirs of a Survivor*)
* 1983 «Дзёньнік добрасуседзтва» (*The Diary of a Good Neighbour*) — пад псэўданімам Джэйн Сомэрс
* 1984 «Калі б старасьць магла…» (*If the Old Could…*) — пад псэўданімам Джэйн Сомэрс
* 1985 «Добры тэрарыст» (*The Good Terrorist*)
* 1988 «Пятае дзіця» (*The Fifth Child*)
* 1996 «Ізноў каханьне» (*Love, Again*)
* 1999 «Мара й Дэн» (*Mara and Dann*)
* 2000 «Падарожжа Бэна» (*Ben, in the World*) — sequel to The Fifth Child
* 2001 «Ласкавыя мары» (*The Sweetest Dream*)
* 2005 «Гісторыя генэрала Дэна й дачкі Мары, Грыёт і сьнегавая сабака» (*The Story of General Dann and Mara’s Daughter, Griot and the Snow Dog*) — сыквэл пра Мару й Дэна
* 2007 «Вілка» (*The Cleft*)
* 2008 «Альфрэд і Эмілі» (*Alfred and Emily*)

### Складанкі кароткіх аповедаў
* 1953 «Пяць кароткіх навэл» (*Five Short Novels*)
* 1957 «Звычка кахаць» (*The Habit of Loving*)
* 1963 «Мужчына й дзьве жанчыны» (*A Man and Two Women*)
* 1964 «Афрыканскія гісторыі» (*African Stories*)
* 1966 «Зіма ў ліпені» (*Winter in July*)
* 1966 «Чорная Мадонна» (*The Black Madonna*)
* 1972 «Гісторыя нежанатага мужчыны» (*The Story of a Non-Marrying Man*)
* 1973 «Гэта была краіна старога правадыра» (*This Was the Old Chief’s Country*) — складанка афрыканскіх гісторыяў, ч.1
* 1973 «Сонца паміж ног» (*The Sun Between Their Feet*) — складанка афрыканскіх гісторыяў, ч.2
* 1978 «У дзевяты нумар» (*To Room Nineteen*) — складанка гісторыяў, ч.1
* 1978 «Спакуса Джэка Оркні» (*The Temptation of Jack Orkney*) — складанка гісторыяў, ч.2
* 1990 «Праз тунэль» (*Through the Tunnel*)
* 1992 «Аглядаючы Лёндан» (*London Observed*) — гісторыі й замалёўкі
* 1992 «Сапраўдная справа» (*The Real Thing*)
* 1995 «Шпіёны, якіх я ведаю» (*Spies I Have Known*)
* 1996 «Яма» (*The Pit*)
* 2003 «Бабулі» (*The Grandmothers*) — чатыры кароткіх навэлы

### П’есы
* 1958 «Містэр Долінджэр» (*Mr. Dolinger*)
* 1959 «Кожнаму — свая асабістая пустэльня» (*Each His Own Wilderness*)
* 1961 «Праўда аб Біле Ньюнане» (*The Truth About Billy Newton*)
* 1962 «Гульня з тыграм» (*Play with a Tiger*)

### Сэрыя «Дзеці гвалту»
* 1952 «Марта Квэст» (*Martha Quest*)
* 1954 «Правільны шлюб» (*A Proper Marriage*)
* 1958 «Рабізна ад шторму» (*A Ripple from the Storm*)
* 1965 «Анклаў» (*Landlocked*)
* 1969 «Места чатырох шляхоў» (*The Four-Gated City*)


## Прэміі, узнагароды
* 1981 Аўстрыйская дзяржаўная прэмія па эўрапейскай літаратуры
* 2001 Прэмія Прынца Астурыйскага
* 2007 Нобэлеўская прэмія па літаратуры (Фармулёўка: «За поўнае скепсісу, страсьці й празорчай сілы разуменьне жаночага досьведу»)
У свой час пісьменьніца адмовілася прыняць тытул Дамы Брытанскай Імпэрыі, бо, на яе думку, Брытанскай Імпэрыі не існуе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Запаветная мара (''The Sweetest Dream''), урывак. Пераклад Натальлі Харытанюк.

Катэгорыя:Брытанскія літаратаркі
Катэгорыя:Брытанскія літаратары-фантасты
Катэгорыя:Фэміністкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Керманшах