Канфлікт

**Канфлі́кт** ( — сутыкненьне) — супрацьдзеяньне супрацьлеглых зацікаўленасьцяў, поглядаў і сілаў.

На пачатку ХІХ стагодзьдзя нямецкі філёзаф Георг Гэгель распрацаваў тэорыю канфлікту, паводле якой «супрацьлегласьць, якая існуе ў сытуацыі» стварае магчымасьць і патрэбу супрацьборства. Спосабамі вырашэньня і ўпарадкавананьня служаць: перамовы, кампраміс, зварот у суд, пошук узаемных і агульных зацікаўленасьцяў. Разгортваецца празь дзейнаснае зацісканьне адным бокам зацікаўленасьцяў другога.

## Віды
* Паводле прадмету: веравызнавальны, гаспадарчы, грамадзкі, грамадзянскі, ідэалягічны і сямейна-побытавы.
* Паводле дзейнікаў: унутрыасабовы, унутрыгрупавы, міжасабовы, між асобай і суполкай, міжгрупавы і міжнародны.
* Паводле распаўсюджаньня: мясцовы, абласны, краёвы, міждзяржаўны і сусьветны.
* Паводле прызначэньня: збудавальны — прыбірае хібы грамадзкага ладу і супольнасьці; разбуральны — абніжае спраўнасьць грамадзкага ладу і супольнасьці.
* Паводле ўстаналеньняў: устаноўчы (інстытуцыйны) — вядзецца ў межах дзейных грамадзкіх устанаўленьняў; пазаўстаноўчы (пазаінстытуцыйны) — разыходзіцца зь існымі грамадзкімі ўстанаўленьнямі каштоўнасьцяў і нормаў (дзяржаўны пераварот і путч).
* Паводле мірнасьці: прымірымы і непрымірымы.
* Паводле адкрытасьці: яўны і скрыты.

## Становішчы
Пры імкненьні да перавагі адзін бок аказвае націск на другі, каб самасьцьвердзіцца. Спробы дамагчыся перавагі праяўляюцца загадам і пагрозай, рэзкім несправядлівым асуджэньнем і абвінавачаньнем, насьмешкай і саркастычнай заўвагай. У выніку пачуцьцё прыніжэньня супрацьлеглага боку можа выклікаць сутычку.
* *Паблажлівае стаўленьне*. Удаваньне добразычлівасьці.
* *Выхваленьне*. Аповед пра несапраўдны посьпех і дасягненьне выклікае зайздрасьць і раздражненьне.
* *Навязваньне парады*. Выстаўленьне адрасата бездапаможнай ахвярай.
* *Перабіваньне суразмоўцы*. Пазначэньне іншага меркаваньня ў якасьці менш істотнага і нявартага выслухоўваньня.
* *Безапэляцыйнасьць*. Катэгарычнае выказваньне, пры якім няма шанцу агучыць сваё меркаваньне. Такі загон у кут схіляе да адчайнай і агрэсіўнай абароны.
* *Утойваньне зьвестак*. Скрытасьць патрэбнай для выжываньня інфармацыі спараджае стан трывогі.
* *Неэтычныя [[паводзіны]]*. Перакрэсьліваньне агульнапрынятых правілаў, нормаў маралі і жыцьцёвых перакананьняў іншых людзей.
* *Паджартоўваньне*. Надзвычай едкія жарты з асьмяяньнем людзей без адмысловага на тое пачуцьця гумару.
* *Нагадваньне*. Выкліканьне адчуваньня недарэчнай бездапаможнасьці праз панесеную душэўную і рэчыўную страту.
* *Перакладаньне адказнасьці*. Перажываньне непрыемнага пачуцьця адказнасьці за чужыя абавязкі вядзе да гневу.
* *[[Падман]]*. Нават спроба прыводзіць да моцнага абурэньня.

## Чыньнікі
* *Прыродная агрэсіўнасьць*. Імкненьне да самасьцьвярджэньня праз выліваньне раздражненьня на людзей побач і вырашэньня ўнутраных цяжкасьцяў за кошт навакольных.
* *Сытуатыўная агрэсіўнасьць*. Унутраныя супярэчнасьці праз дрэнны настрой і кепскае самаадчуваньне, а таксама непрыемнасьці ў асабістым жыцьці і на працы. Узьнікае праз разгубленасьць і расчараваньне ад неажыцьцяўленьня значнай патрэбы і мэты. Такая безвыходнасьць і напружанасьць выклікаюць агрэсіўную абарончую рэакцыю.
* *[[Эгаізм]]*. Дамаганьні на шкоду навакольным расцэньваюцца ў якасьці несправядлівых. Разгляданьне іншых у якасьці прылады для дасягненьня карыснай мэты выклікае крыўду, раздражненьне і гнеў.

## Крыніцы


Катэгорыя:Арганізацыйная тэорыя
Катэгорыя:Палітычная філязофія
Катэгорыя:Чалавечыя зносіны
Катэгорыя:Вайсковая навука
Катэгорыя:Сацыяльная псыхалёгія
Катэгорыя:Паліталёгія