Герман (імя)

**Герман**, **Гарман** (*Гермен*, *Гірман*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

У беларускай мове ідэнтычнае напісаньне *Герман* маюць імёны германскага і лацінскага паходжаньня:
* Гарыман, Гірыман, Гарман або Герман (Harimann, Hirimannus, Harman, Herman, Herimon, Hirimon) і Манагары (Manahari) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Бернар, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Bernar, Gunter, Kinder) паходзіць ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч', а аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек'.
* Герман (German), якое ўтварылася ад лацінскага germanus 'адналонны, родны'.

У граматах полацкіх баяраў і мяшчанаў (у тым ліку полацкіх ваяводаў Андрэя Саковіча, Алехны Судзімонтавіча, Багдана Саковіча) імя *Гарман* ужывалася датычна рыскіх немцаў: *передъ вашим Гарманом* (1414—1446 гады); *Гарман ваш* (1446 год); *Гарман* (1451—1459 гады); *на вашого ротъманина на Гаръмана Зундира* (1464—1465 гады); *с вашим мещанином на имя и з Гарманом Герковичом* (1465—1466 гады); *Гарман Зунъдерь* (; 14 верасьня 1469 году); *[[Ганус (імя)|Ганус]] Пилипович и Гарман Зундыр* (1471 год); *ваш немъчин Гарман Жондеро* (26 лістапада 1480 году); *ваш немъчин Гарман* (1485—1492 гады).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Herman і Harman.

У 1580 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Matthaeus Hermannus, Borussus*, у 1604 годзе — *Thomas Herman, Regiomontanus Borussus*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Пану Миши у [[Хоўхла|Холъхле]] дано — што Гарманъ держал*, *Гарману Радивоновичу двор [[Хальч]]е с людми и со всим* (1440—1492 гады); *item coram domino nobili Olechno Hermanovycz* (26 верасьня 1479 году); *Stankone Hermanowicz* (15 лютага 1484 году); *Анъдрею Гармановичу* (14 сьнежня 1486 году); *Анъдрушъку Гармановичу* (17 сакавіка 1488 году, 4 сьнежня 1489 году); *в [[Жырмуны|Жирмонахъ]] в Германа* (10 студзеня 1489 году); *Гарманъ Дитриховичъ от его милости [[Жыжмары|Жыжморы]] держать* (23 красавіка 1494 году); *на Каспара Гармановича* (16 ліпеня 1494 году); *на Берната Германовичовъ Моковича* (1495 год); *паном Каспором Гармановичомъ з Вилни* (8 чэрвеня 1496 году); *посломъ Каспору Гармановичу* (1496 год); *на Гармана Детриховича… а Гарману Детриховичу* (9 траўня 1498 году); *а въ Якуба Гармановича… а в Гармана и въ брата его Стася* (11 траўня 1501 году); *а Каспора Гармановича* (22 траўня 1503 году); *немецъ Гарман Вересъ* (25 студзеня 1509 году); *Герман Дидрихович* (5 жніўня 1510 году); *бояре короля его милости клецкие… Гирман Домотканович* (20 сакавіка 1512 году); *Андрейка а в Берната Германовичовъ* (1 студзеня 1515 году); *Герман Нацевич* (1528 год); *предокъ Суходолского Янъ Германовичъ* (18 студзеня 1529 году); *вырок межи бояри мстиславскими: [[Жыгімонт|Жикгимонтом]] Андреевичом а Тараном Гармановичом* (29 студзеня 1529 году); *боярын высокодворский Герман Нацовичъ* (18 студзеня 1535 году); *[[Доман|Doman]] Juskowic a Herman Staszkiewic* (1558 год); *miasto [[Юрбург|Iurborskie]]… Błaszko Hermannowicz* (12 кастрычніка 1561 году); *Левко Гармановичъ… Левко Германовичъ… Гарманъ Мачайчичъ* (1563 год); *Миколай Гарманъ… Андрей Гарманъ… Якубь Яновичъ Гарманъ*, *Григорей Гармановичъ Матеевичъ*, *Янъ Гармановичъ*, *Гарманъ Стецовичъ* (1567 год); *Siłko Harmanowicz* (1641 год); *Михаило Гирманенко… Гирман Онисченко… Гирман Якубовичь… Гирмань Семенович… Гаврило Гирманъ… Куцъ Гирманенъко* (1649 год); *Petrus Harmanowicz* (19 сакавіка 1706 году); *Iacobus Hermanowicz* (28 лютага 1707 году); *Casimirus Hermanowicz et Jacobus Hermanowicz* (29 лістапада 1710 году); *Christophorus Harmanowicz* (3 верасьня 1711 году); *Stanislaus Hermanowicz* (5 кастрычніка 1719 году); *Antonius Harmanowicz et Casimirus Harmanowicz* (11 студзеня 1722 году); *Thomas Hermanowicz… Stanislaus Harmanowicz* (10 лютага і 22 чэрвеня 1732 году); *Andreas Harmanowicz… Andreas Hermanowicz* (15 і 23 лістапада 1738 году); *Hermeniszki* (1744 год); *Kazimierz Herman* (1765 год); *Mathias Harmanowicz* (10 сьнежня 1769 году); *Joannes Harmanowicz* (20 кастрычніка 1774 году); *Symon Harman* (19 верасьня 1789 году).

## Носьбіты
* Герман I Кёльнскі ( 924) — арцыбіскуп Кёльну
* Герман I ( 949) — герцаг Швабіі
* Герман Білюнг ( 973) — герцаг Саксоніі
* Герман II ( 1003) — герцаг Швабіі
* Герман III ( 1012) — герцаг Швабіі
* Герман IV ( 1038) — герцаг Швабіі
* Уладзіслаў I Герман (1043—1102) — польскі князь
* Герман Солсбэрскі ( 1078) — біскуп Рамсбэры і Шэрбарну
* Герман Праскі ( 1122) — біскуп Прагі
* Герман Бальк ( 1239) — тэўтонскі рыцар
* Гарман Радзівонавіч — літоўскі баярын, якому вялікі князь Казімер надаў Хоўхлу і Хальч
* Андрэй (Андрушка) Гарманавіч — смаленскі баярын, які ўпамінаецца ў 1486—1489 гадох
* Каспар Гарманавіч — віленскі баярын, які езьдзіў з пасольствам у Крымскае ханства
* Герман Дытрыхавіч — жыжмарскі і беліцкі баярын, які ўпамінаецца ў 1494, 1498 (поруч з Барташам Ганусавічам) і 1510 гадох
* Бэрнат Гарманавіч — ашмянскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1515 гадох
* Якуб Гарманавіч — рудамінскі баярын, які ўпамінаецца ў 1501 годзе
* Гірман Даматканавіч — клецкі баярын, які ўпамінаецца ў 1512 годзе 
* Герман Нацевіч — высакадворскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Ян Германавіч — продак амсьціслаўскага баярына Мікалая Сухадольскага, які ўпамінаецца ў 1529 годзе
* Таран Гарманавіч — амсьціслаўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1529 годзе поруч з Жыгімонтам Андрэевічам
* Герман Нацавіч — высакадворскі баярын, які ўпамінаецца ў 1535 годзе
* Бартламей Гарман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, пісар гродзкі мядзельскі ў 1568 годзе
* Дземка Гарман — жыхар вёскі Наркевічаў (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1766 годзе
* Альфрэд Герман Фрыд (1864—1921) — аўстрыйскі журналіст і пацыфіст, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі міру (1911)

Гармановічы і Германовічы — уніяты Ганчарскай парафіі.

Германы (Herman) гербу Ладзьдзя і Германовічы (Hermanowicz) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў і Троцкага павету.

Германы (Herman, German) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

У канцы XVIII ст. на гістарычнай Амсьціслаўшчыне існавала шляхецкай ваколіца Гарманава.

Герман (Herman) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На 1909 год існавалі хутар Германішкі ў Бабруйскім павеце і ўрочышча Германішкі ў Менскім павеце Менскай губэрні.

На 1910 год існавала вёска Гарманова (Гарманава) у Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні.

На гістарычнай Аршаншчыне існуе вёска Гарманы, на гістарычнай Браслаўшчыне — Германавічы, на гістарычнай Віцебшчыне — Германава. Назву Германішкі маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і Віленшчыне.

## Глядзіце таксама
* Геры
* Ман
* Аліхвер
* Кандрат

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны