Дамачава

**Дама́чава** — мястэчка ў Беларусі, на правым беразе Бугу. Цэнтар сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 1175 чалавек. Знаходзіцца за 52 км на поўдзень ад Берасьця, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Дамачава (лінія Берасьце — Тамашоўка). Аўтамабільны і пасажырскі пункт пропуску празь дзяржаўную граніцу.

Дамачава — даўняе мястэчка гістарычнай Берасьцейшчыны.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Дамачава ўпамінаецца ў XVIII стагодзьдзі, калі яно ўваходзіла ў склад Берасьцейскага павету Берасьцейскага ваяводзтва.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Дамачава апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стала цэнтрам воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні. У XIX стагодзьдзі ў Дамачаве дзеялі каталіцкая капліца, царква і сынагога. Пракладаньне чыгункі паспрыяла хуткаму эканамічнаму разьвіцьцю паселішча.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Дамачава занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дамачава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну.

Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Дамачава апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стала цэнтрам гміны Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва.

У 1939 годзе Дамачава ўвайшло ў БССР, дзе 15 студзеня 1940 году атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і стала цэнтрам раёну (з 1956 году ў Берасьцейскім раёне). У Другую сусьветную вайну з 22 чэрвеня 1941 да 23 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.


Damačava. Дамачава (25.12.1917).jpg|Агульны выгляд, 
Damačava, Rynak. Дамачава, Рынак (27.05.1915).jpg|Рынак, 17.05.1915 г.
Damačava. Дамачава (20.03.1917).jpg|Вуліца, 20.03.1917 г.
Damačava. Дамачава (1919-39).jpg|Вуліца, да 1939 г.

Damačava, Biezzahannaha Začaćcia. Дамачава, Беззаганнага Зачацьця (1930-39).jpg|Касьцёл, 1930-я гг.
Damačava, Biezzahannaha Začaćcia. Дамачава, Беззаганнага Зачацьця (09.1935).jpg|Касьцёл, верасень 1935 г.
Damačava, Łukaŭskaja. Дамачава, Лукаўская (1900).jpg|Царква-мураўёўка, каля 1900 г.
Damačava, Łukaŭskaja. Дамачава, Лукаўская (20.03.1917).jpg|Царква, 20.03.1917 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія


ImageSize = width:auto height:150 barincrement:29
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:2000
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1891 from:0 till:1149 
  bar:1897 from:0 till:1163 
  bar:1921 from:0 till:1504 
  bar:1995 from:0 till:1300 
  bar:2006 from:0 till:1300 
  bar:2009 from:0 till:1305
  bar:2018 from:0 till:1175
TextData=
  fontsize:10px pos:(25,195)
  text:



* **XIX стагодзьдзе**: 1830 год — 129 муж., зь іх духоўнага стану 1, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 128; 1891 год — 1149 чал.; 1897 год — 1163 чал.; 1900 год — 1149 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1921 год — 1504 чал.; 1995 год — 1,3 тыс. чал.; 1997 год — 1,2 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2006 год — 1,3 тыс. чал.; 2008 год — 1,2 тыс. чал.; 2009 год — 1305 чал. (перапіс); 2016 год — 1221 чал.; 2017 год — 1222 чал.; 2018 год — 1175 чал.

### Адукацыя
У Дамачаве працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова.

### Мэдыцына
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе местачковая лякарня.

### Культура
Дзеюць дом культуры, кінатэатар, бібліятэка.

## Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай і мясцовай прамысловасьці.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Каплічка
* Касьцёл Беззаганага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (ХІХ ст.)
* Крыж ў памяць паўстанцаў Кастуся Каліноўскага
* Царква Сьвятога Лукі Апостала (1905, мураўёўка)

## Асобы
У 1927—1932 гадох у Дамачаве служыў пробашчам кс. Пётар Татарыновіч

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Дамачава, Radzima.org
* Сайт Дамачава