1 грыўна (манэта)

**Манэ́та наміна́лам 1 гры́ўна** () — сэрыя ўкраінскіх манэтаў масавага выпуску, выкарыстоўваных у паўсядзённым грашовым звароце. Манэты ўсіх выпускаў зьяўляюцца дзейным аплатным сродкам Украіны, абавязковыя да прыёму па намінальным кошце бяз колькасных абмежаваньняў.

## Манэты звычайных выпускаў

### Адна грыўна
Дыямэтар 26,0&nbsp;мм, таўшчыня&nbsp;— 1,85&nbsp;мм, маса&nbsp;— 7,10 г (1995, 1996, 2002), латунь (гады біцьця: 1995, 1996), або 6,9 г, алюмінавая бронза (гады біцьця: 2001, 2002, 2003, 2013).

Мастак Васіль Лапата.

На пярэднім баку (авэрсе) манэты ў цэнтры выяўлены малы дзяржаўны герб Украіны, апраўлены з абодвух бакоў арнамэнтам з двух дубовых лісткоў і двух каласкоў&nbsp;— кожны з трыма асьцюкамі. Над гербам зьмешчаны надпіс «Україна», а пад ім&nbsp;— рок біцьця манэты і лягатып мынцы Нацыянальнага банку Ўкраіны. Па пэрымэтры&nbsp;— выпуклы кант. Малюнак і надпісы&nbsp;— рэльефныя.

На адваротным баку (рэвэрсе) манэты ў цэнтры лічбаю «1» і надпісам пад ёю «ГРИВНЯ» пазначаны намінал манэты. З абодвух бакоў ад лічбы «1» сымэтрычна разьмешчаны арнамэнт са стылізаванае выявы галінак. Па пэрымэтры&nbsp;— выпуклы кант. Малюнак і надпісы&nbsp;— рэльефныя.

Па гурце манэты выціснутыя надпісы «ОДНА ГРИВНЯ» і год біцьця, аддзеленыя адзін ад аднаго выціснутымі кропкамі.

### «Уладзімер Вялікі»
Дата ўвядзеньня ў зварот&nbsp;— 25 кастрычніка 2004 року. Дыямэтар 26,0&nbsp;мм, таўшчыня&nbsp;— 1,85&nbsp;мм, вага&nbsp;— 6,8 г, алюмінавая бронза (гады біцьця: 2004—2006, 2008, 2010—2013).

Мастак і скульптар&nbsp;— Уладзімер Дзям’яненка.

Прысьвечаная вялікаму князю кіеўскаму Ўладзімеру Вялікаму, дзяржаўнаму дзеячу, за пэрыяд праўленьня якога завяршылася фармаваньне старажытнарускай дзяржавы і ўведзенае хрысьціянства як дзяржаўнай рэлігіі.

На авэрсе манэты ўверсе адлюстраваны малы дзяржаўны герб Украіны, унізе&nbsp;— год біцьця&nbsp;— 2004, у акаймоўцы старажытнарускага арнамэнту ў тры шэрагі надпісы: «УКРАЇНА / 1 / ГРИВНЯ», а таксама лягатып мынцы Нацыянальнага банку Ўкраіны.

На рэвэрсе разьмешчаная выява князя Ўладзімера, які трымае ў правай руцэ крыж, а ў левай&nbsp;— стылізаваную выяву Дзесяціннай царквы, а таксама кругавы надпіс: «ВОЛОДИМИР ВЕЛИКИЙ».

## Юбілейныя манэты

### «60 гадоў вызваленьня Ўкраіны ад фашысцкіх захопнікаў»
Дата ўвядзеньня манэты ў зварот&nbsp;— 25 кастрычніка 2004 року.

Дыямэтар 26,0&nbsp;мм, таўшчыня&nbsp;— 1,85&nbsp;мм, вага&nbsp;— 6,8 г, алюмінавая бронза (гады біцьця: 2004).

Мастакі і скульптары&nbsp;— Уладзімер Дзям’яненка, Раман Чайкоўскі.



Манэта прысьвечаная 60-й гадавіне вызваленьня Ўкраіны ад фашысцкіх захопнікаў, удзельнікам баявых дзеяў 1941—1945&nbsp;рр., вэтэранам працоўнага фронту і памяці палеглых у барацьбе з фашызмам.

На авэрсе манэты ўверсе выяўлены малы дзяржаўны герб Украіны, унізе&nbsp;— год біцьця&nbsp;— 2004, у акаймоўцы старажытнарускага арнамэнту ў тры шэрагі надпісы: «УКРАЇНА / 1 / ГРИВНЯ», а таксама лягатып мынцы Нацыянальнага банку Ўкраіны.

На рэвэрсе надпіс «60 років визволення України від фашистських загарбників» ды ілюстрацыя лацкану сьпінжаку вэтэрана нямецка-савецкай вайны з узнагародамі: ордэн Славы, мэдалі «За адвагу», «За баявыя заслугі», «За абарону Кіеву» і да т. п.

### «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 рокаў»
Дата ўвядзеньня манэты ў абарот&nbsp;— 28 красавіка 2005 року.

Дыямэтар 26,0&nbsp;мм, таўшчыня&nbsp;— 1,85&nbsp;мм, вага&nbsp;— 6,8 г, алюмінавая бронза (гады біцьця: 2005).

Мастакі і скульптары&nbsp;— Уладзімер Дзям’яненка (авэрс), Уладзімер Атаманчук (рэвэрс).



Манэта прысьвечаная 60-й гадавіне перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне.

На авэрсе манэты ўверсе выяўлены малы дзяржаўны герб Украіны, унізе&nbsp;— год біцьця&nbsp;— 2005, у акаймоўцы старажытнарускага арнамэнту ў тры шэрагі надпісы: «УКРАЇНА/ 1/ ГРИВНЯ», а таксама лягатып мынцы Нацыянальнага банку Ўкраіны.

На рэвэрсе ў частцы сэгмэнту, абмежаванага трыма прамянямі пражэктараў, паказаныя жаўнеры, якія вяртаюцца з фронту. Зьлева разьмешчаны надпіс «60/ РОКІВ/ ПЕРЕМОГИ/ У ВЕЛИКІЙ/ ВІТЧИЗНЯНІЙ/ ВІЙНІ/ 1941—1945».

### «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 рокаў»
Дата ўвядзеньня манэты ў абарот&nbsp;— 28 красавіка 2010 року.

Дыямэтар 26,0&nbsp;мм, таўшчыня&nbsp;— 1,85&nbsp;мм, вага&nbsp;— 6,8 г, алюмінавая бронза (гады біцьця: 2010).

Мастак і скульптар&nbsp;— Уладзімер Дзям’яненка.



Манэта прысьвечаная 65-й гадавіне вызваленьня Ўкраіны і сьвету ад фашызму, удзельнікам баявых дзеяў 1941—1945 рокаў, памяці палеглых у барацьбе з фашызмам і вэтэранам працоўнага фронту.

На авэрсе манэты ўверсе выяўлены малы дзяржаўны герб Украіны, унізе&nbsp;— год біцьця&nbsp;— 2010, у акаймоўцы старажытнарускага арнамэнту ў тры шэрагі надпісы: «УКРАЇНА /1/ ГРИВНЯ», а таксама лягатып мынцы Нацыянальнага банку Ўкраіны.

На рэвэрсе манэты ўверсе выяўлены ордэн Айчыннай вайны, з абодвух бакоў ад яго&nbsp;— даты 1945—2010, усярэдзіне&nbsp;— надпісы: «65 РОКІВ/ ПЕРЕМОГИ», пад якімі намаляваныя георгіеўская стужка і два гвазьдзікі каля Вечнага вагню.

### «Фінальны турнір чэмпіянату Эўропы па футболе 2012&nbsp;р.»
Дата ўвядзеньня манэты ў абарот&nbsp;— 1 сакавіка 2012 року.

Дыямэтар 26,0&nbsp;мм, таўшчыня&nbsp;— 1,85&nbsp;мм, вага&nbsp;— 6,8 г, алюмінавая бронза (гады біцьця: 2012). Наклад манэты&nbsp;— 5&nbsp;млн шт.

Мастак&nbsp;— Уладзімер Дзям’яненка; скульптар авэрсу&nbsp;— Уладзімер Дзям’яненка, рэвэрсу&nbsp;— Сьвятаслаў Іваненка.



Манэта прысьвечаная фінальнаму турніру чэмпіянату Эўропы па футболе, які праводзіўся ва Ўкраіне і Польшчы. Манэта ёсьць афіцыйнаю ліцэнзаванаю прадукцыяй УЭФА Эўра 2012™.

На авэрсе манэты ўверсе выяўлены малы дзяржаўны герб Украіны, унізе&nbsp;— год біцьця&nbsp;— 2012, у акаймоўцы старажытнарускага арнамэнту ў тры шэрагі надпісы: «УКРАЇНА /1/ ГРИВНЯ», а таксама лягатып банкнотна-манэтнага двару Нацыянальнага банку Ўкраіны.

На рэвэрсе надпіс па акружыне «ФІНАЛЬНИЙ ТУРНІР ЧЕМПІОНАТУ ЄВРОПИ З ФУТБОЛУ 2012&nbsp;р.», у цэнтры — лягатып Эўра-2012, пад якім надпісы: «UEFA/EURO 2012™/POLAND-UKRAINE».

## Інвэстыцыйныя манэты

### «Архістратыг Міхаіл»

28 сьнежня 2011 року Нацыянальны банк Украіны ўвёў у абарот інвэстыцыйныя манэты «Архістратыг Міхаіл».

Манэта вырабленая з срэбра&nbsp;— Ag 999,9; маса каштоўнага мэталу ў чыстым выглядзе 1 тройская унцыя; дыямэтар 38,6&nbsp;мм; таўшчыня манэты з гуртам 3,0&nbsp;мм; гурт манэты «рыфлёны»; катэгорыя якасьці біцьця «анцыркулэйтэд». Наклад манэты з годам біцьця 2011&nbsp;— , 2012&nbsp;— , 2013&nbsp;— 

На авэрсе манэты разьмешчаныя: уверсе малы дзяржаўны герб Украіны і надпіс паўколам «НАЦІОНАЛЬНИЙ БАНК УКРАЇНИ», у цэнтры ў васьмікутным картушы на шчыце выяўленая эмблема Нацыянальнага банку Ўкраіны&nbsp;— алегарычныя фігуры грыфонаў, між якімі&nbsp;— грыўна&nbsp;— грашова-вагавая адзінка Кіеўскай Русі. Акрамя таго, на авэрсе разьмешчаны намінал манэты, год біцьця і пазначэньне мэталу, ягонае пробы і масы ў чыстым выглядзе.

На рэвэрсе манэты выяўлены Архістратыг Міхаіл&nbsp;— арханёл, адзін зь біблійных пэрсанажаў, пераможца зла, заступнік вояў, што змагаюцца за добрую справу; па коле разьмешчаны надпіс «ЗА НАС І ДУШІ ПРАВЕДНИХ, І СИЛА АРХІСТРАТИГА МИХАЇЛА» (радкі з паэмы Т.&nbsp;Р.&nbsp;Шаўчэнкі «Гайдамакі»).

## Выпускі
У табліцы пазначаныя наклады абаротных манэтаў 1 грыўна 1992—2009 рокаў біцьця.

**Мынцы [[Луганск]]ага й [[Італія|Італіі]]**

**Кіеўская мынца**

Зоркамі ў табліцы пазначаныя манэты асаблівых і незвычайных выпускаў.
# наклады пробных манэтаў *
# наклады манэтаў для калекцыйных набораў **
# сумарныя наклады манэтаў, выбітныя ў Луганскім ды Італіі ***

## Помнік

Помнік грыўне быў усталяваны ў траўні 2005 року перад цэнтральним офісам «Промінвестбанку» ў Данецку. Помнік уяўляе сабою выявы манэты «1 грыўна» ўзору 1995 року, выкананай зь нержавеючай сталі і пафарбаванай пад золата. Вялізная манэта пэрыядычна абарочваецца вакол сваёй восі.

## Глядзіце таксама
* Разьменныя і абаротныя манэты Ўкраіны

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Разьменныя й абаротныя манэты // Сайт Нацыянальнага банку Ўкраіны

Катэгорыя:Украінскія манэты