open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пальмавыя

**Па́льмавыя** (*Arecaceae*) — сямейства кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, якое зьмяшчае больш за 180 родаў і больш за 2500 відаў. Насяляюць тропікі і трохі відаў — ва ўмераных шыротах.

Расьліна звычайна не разгалінаваны (ствол часам разгалінаваны, а часам адсутнічае). Таўшчыня ствала дасягае 1 мэтру, вышыня — 60 мэтраў. Лісьце сьпіральнае, масіўнае, перыстае або веерападобнае. Кветкі ў суквецьці або адзінкавыя, звычайна аднаполыя, радзей двухполыя, радыяльна сымэтрычныя, пялёсткаў і чашалісьцікаў (2)3(4), тычачак (3)6-34(1000). Плады — касьцянкападобныя або ягадападобныя. Насеньне 1(2+) на плод.

## Крыніцы


Катэгорыя:Трапічная сельская гаспадарка
Rotten Tomatoes

**Rotten Tomatoes** () — амэрыканскі інтэрнэт-сайт і агрэгатар, створаны дзеля ўтрыманьня аглядаў фільмаў і прадуктаў тэлебачаньня. Кампанія была заснаваная ў жніўні 1998 году трыма студэнтамі Каліфарнійскага ўнівэрсітэту ў Бэрклі, як то Сэнам Дуонгам, Патрыкам Ю. Лі і Стывэнам Ўанам. Зважаючы на тое, што гнілыя таматы ёсьць адсыланьнем да практыкі, калі гледачы кідаюць гнільлё, калі не ўхваляюць дрэнны сцэнічны спэктакль, першапачатковае натхненьне да аўтараў прыйшло праз сцэну з таматамі ў канадзкім фільме *«[[Леалё]]»* (1992).

Пачынаючы з студзеня 2010 году кампанія Rotten Tomatoes належыць кампаніі Flixster, якая, у сваю чаргу, была набыта кампаніяй Warner Bros. у 2011 годзе. У лютым 2016 году Rotten Tomatoes і ягоны мацярынскі сайт Flixster былі прададзеныя кампаніі Fandango. Тым ня менш, Warner Bros. захавала мінарытарную долю ў аб’яднаных структурах, у тым ліку Fandango.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кіно
Катэгорыя:Базы зьвестак у Інтэрнэце
Родзеўшчына (Пяршайскі сельсавет)

**Ро́дзеўшчына** — вёска ў Беларусі, каля ракі Люцінкі. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Грода, Рода або Руда (Hrodo, Roda, Ruodo) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1909 год — 32 чалавекі
* 1999 год — 6 чалавек
* 2019 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Царква Сьвятой Тройцы (Кіявец)

**Царква Сьвятой Тройцы** — праваслаўны храм у в. Кіявец Валожынскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Пабудавана ў 1919 годзе на месцы драўлянага храму, пастаўленага ў 1789 годзе з дрэва на сродкі памешчыка Пажарскага. Дзейнічае з 1990 году.

## Архітэктура
Крыжова-купальны храм сымэтрычна-восевай аб’ёмна-прасторавай кампазыцыі складаецца з прамавугольных зрубаў бабінцу, малітоўнай залі, апсіды і нізкіх бакавых прыдзелаў. Над бабінцам надбудавана двух’ярусная шатровая званіца (чацьвярык на чацьверыку). Над сяродкрыжжам васьмігранны барабан з купалам. Гарызантальна ашаляваныя сьцены прарэзаны прамакутнымі аконнымі праёмамі. Галоўны ўваход вырашаны ганкам на слупах.

## Крыніцы

## Літаратура
* НГАБ, ф. 242, воп. 1, спр. 2256, арк. 3 адв.
* Праваслаўныя храмы Беларусі: энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с. 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4.

## Вонкавыя спасылкі
* Свята-Троіцкая царква (Кіявец) на сайце Праваслаўная архітэктура Беларусі

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Валожынскага раёну
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладэчанскай япархіі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1919 годзе
Камэлінавыя

**Камэлінавыя** (*Commelinaceae*) — сямейства кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, якое зьмяшчае ≈ 40 родаў і больш за 650 відаў. Насяляюць у асноўным тропікі але некаторыя віды — ва ўмераных шыротах.

Гэта аднагадовыя або шматгадовыя травы. Лісьце чарговая, звычайна сьпіральна разьмешчанае, даволі буйнае, простае, суцэльнае. Кветкі дробныя, двухполыя, радзей аднаполыя, радыяльна сымэтрычныя або двухбакова сымэтрычныя, чашалісьцікаў 3, пялёсткаў (2)3, тычачак 6. Плод — 2-ці або 3-клапанная каробачка. Насеньне — мала, буйное.

## Крыніцы

Катэгорыя:Камэлінакветныя
Мэтра-Голдвін-Маер

**«Мэтра-Голдвін-Маер»** («МГМ») — кінэматаграфічнае прадпрыемства ЗША, заснаванае ў 1924 годзе.

Стварае і прадае мастацкія кінакарціны і перадачы для тэлебачаньня. Галоўная ўправа месьціцца ў  Бэвэрлі-Гілз (штат Каліфорнія).

## Мінулае
«Мэтра-Голдвін-Маер» заснавалі спосабам злучэньня некалькіх прадпрыемстваў: «Мэтра-карціна», «Голдвін-карціна» і «Люіс-Маер-карціна». Пасьля стварэньня новае прадпрыемства наняло добра вядомых актораў і стала вядучым вытворцам кіно ў ЗША.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кінакампаніі ЗША
Катэгорыя:Мэтра-Голдвін-Маер
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе
Парнаграфія ва Ўкраіне

[міні|Здымак сьцяны ў [Адэса|Адэсе, вул. Кацярынінская, 45]]
**Парнаграфія ва Ўкраіне** — забароненая вытворчасьць. У 2009 годзе галава дзяржавы Віктар Юшчанка падпісаў новы закон. Закон быў адобраны ўкраінскім соймам — Вярхоўнай Радай.

Валоданьне, распаўсюджаньне, продаж і выраб парнаграфічных вырабаў забаронены законам.

Валоданьне парнаграфічнымі вырабамі караецца навязкаю, альбо трыма гадамі зьняволеньня. Парнаграфія азначаецца законам як Грубая, прамая, цынічная, непрыстойная выява плоцкага каханьня (бязь іншае задачы) для яснага паказу плоцевых членаў, неэтычных часткаў плоцкага каханьня, плоцкія адхіленьні, праўдзівыя нарысы, дзе не захоўваюцца добрыя звычаі й крыўдзяць чэсьць і павагу людзей, бо заводзяць нізкія похаці

Цікава, што для «лякарскіх мэтаў» парнаграфія дазволеная.

У 2016 годзе законна пачалі паказваць порнавырабы па трох тэлеканалах на кабэльным тэлебачаньні.

Непадалёк ад Сафіі можна ўбачыць статуі голае жанчыны, што не выклікае абурэньня.

## Асобы
Віска —  порнаакторка з Украіны. Яна мела пастаянныя ганеньні ў краіне, хоць асноўную дзейнасьць мела па-за межамі Ўкраіны. Віска спрабавала ў Чэхіі атрымаць стан бежанкі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Як уладкаванае сучаснае порна? споведзь жанчыны з Украіны
* Венера за кадрам любіць іншы сэкс. Порназорка-беларуска расказала аб працы ў індустрыі інтымных фільмаў

Катэгорыя:Парнаграфія ва Ўкраіне
Парнаграфія ў Італіі

[міні|справа|Афрадыта Кнідзкая. Рымская падробка са збору Людавізі. I ст. да н. э. [Рым]]
Заканадаўства аб **парнаграфіі ў Італіі** ўказвае аб забароне непрыстойных здымкаў асобаў, якія не дасягнулі ўзросту 18 гадоў.

## Права

У Італіі ідуць грамадзкія слуханьні аб праўным стане парнаграфіі. Усе вырабы непрыстойнага зьместу забаронена ствараць, захоўваць і раздаваць платна або бясплатна. Гэта ўказана ў карным законе Італіі (арт. 528, 529, 725). У 1980-ых гадах былі спробы караньня асобаў за вытворчасьць і раздачу непрыстойных вырабаў. Аднак у канцы 1980-ых гадоў суды прышлі да высновы, што незаконнасьць і непрыстойнасьць павінныя вызначаць самі ўласьнікі вырабу. Кары прадугледжаныя ў Карным законе Італіі павінныя быць толькі для абароны грамадзян ад прымусовага назіраньня таго, чаго яны ня хочуць глядзець. Значыць, забарона адносіцца толькі да таго, што ня хочуць глядзець грамадзяне. Некаторыя мястэчкі ў Італіі забаранілі пастановамі мескіх радаў адкрыцьцё сэкс-шопаў.
[міні|[Сафі Лярэн у 1950 годзе.]]

Паказ або расказ парнаграфіі асобам ніжэй 18 гадоў строга абмежаванае. Іншыя абмежаваньні для порнавырабаў існуюць для дзіцячае парнаграфіі, а таксама скоталожніцтва, БДСМ, пахатлівыя рэчы. Трупалюбства забаронена для паказу. Большасьць абмежаваных порнавырабаў маюцца ў страшных дзівах.

У Італіі маюцца галасы ў абарону дазволу вольнага продажу порнавырабаў, аднак права краіны не дазваляе гэтага. Значная частка порнавырабаў прадаецца для дамашняга прагляду. У 1990-ых гадах былі прынятыя законы дзе асобна ўказана, што тэлебачаньне ня можа паказваць порнавырабы, акрамя перадач праз кабэль і спадарожнік. Доступ для тых перадаў павінныя мець асобы паўналетнія. Перадачы можна глядзець толькі з дапамогаю прымача, які мае дзею "бацькоўскага нагляду". Яна дае магчымасьць абмежаваньня доступу да порнавырабаў для дзяцей. Разам з тым, прымач дае магчымасьць зьбіраць плату за прагляд дзіва. Такім спосабам прадаюць порнавырабы ў краіне.
[міні|[Эрна Шурэр — італійская акторка.]]

Любы прадавец порнавырабаў можа спытаць у купца доказ аб сваім паўналецьці. Праўда, тыя забароны можна абысьці: дарослы чалавек купіць порнавыраб, а потым іх перадасьць "малым".

## Дзіцячая парнаграфія
Порнавырабы з удзелам асобаў да 18 гадоў строга забаронена і караецца іх вытворчасьць.

## Мінулае
міні|Здымак 1950-ых гадоў.
У Італіі маюцца старажытныя порнавырабы: Дэкамэрон, выявы голых мужчын у розных местах (творы Мікелянджэла, Мазэраты і інш.). Уплыў для Італіі мела грэцкая парнаграфія.

## Мастацтва
Карціны:

'David' by Michelangelo Fir JBU002.jpg|1501—1504 мармур, Флярэнцыя
Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|1492, Вэнэцыя


## Глядзіце таксама
* Тынта Брас
* Джакома Казанова і «Дзеяпіс майго жыцьця»
* Рока Сыфрэды

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Спіс Фільмаў Тынта Браса. І біяграфія рэжысэра
* Тынта Браса старонка ў сеціве

Катэгорыя:Парнаграфія ў Эўропе
Парнаграфія ў Летуве

**[[Парнаграфія]] ў [[Летува|Летуве]]** маеца й можа быць купленая й знойдзеная ў сеціве. У праве Летувы забаронена распаўсюджаньне парнаграфічных вырабаў згодна з артыкулам 309 Карнага закону краіны. Закон піша: «Асоба якая для мэты распаўсюджаньня, вытворчасьці або закуп парнаграфічных вырабаў, або проста вырабу такіх вырабаў будзе пакараная на грамадзкія работы, або навязкаю, або абмежаваньнем свабоды, або затворы на адзін год.»

Парнафільмы й перадачы ў жывую праз інтэрнэт караюцца законам. У Летуве адсутнічаюць прызнаныя законам порнавытворцы, хоць самаробнае порна існуе. Простыя насельнікі краіны могуць грузіць зь сеціва непрыстойнае дзіва й спакойна яго глядзець. Продаж і платны паказ забаронены й караецца законам.

## Мінулае

У Летувіскай ССР парнаграфія была даступная для невялікага кругу асоб. Порнавырабы тайна «па-ціху» прывозілі з-за мяжы, як правіла з Заходняе Эўропы, зь Нямеччыны. Пасьля распаду СССР, зьменаў ва ўладзе й падзеньня ўраду бальшавікоў порнавырабы сталі шырока прадавацца ў Летуве. Порнавырабы сталі даступнымі для простага чалавека. У 1990-ыя гады ледзь усе рынкі краіны мелі месца продажаў відэа, дзе таксама можна было купіць порна. Сталі прадавацца порначасопісы замежныя, напрыклад СНІД-ІНФА.

## Вытворчасьць
Невядома час стварэньня першае порнастужкі ў Летуве. У краіне неіснуюць прызнаныя дзяржаваю вытворцы порна, але разам з тым вытворчасьць порна забаронае й караецца законам. Самаробнае порна ў краіне вырабляецца й распаўсюджваецца празь сеціва, або паміж людзьмі «з рук у рукі».

Рынак краіны мае ўсе віды порна:
* гей-парнаграфія;
* лязьбійская парнаграфія;
* гетэрасэксуальная парнаграфія;
* скоталожніцтва.

Удзел у гомасэксуальнай парнаграфіі не вылучаецца асобна ад іншых відаў порнавырабаў, падобна як у суседняй Беларусі. Права Летувы ў дачыненьні парнаграфіі падобнае да эўрапейскага права.

Запіс плоцевага чыну для прагляду для ўласнага прагляду не караецца. Замужняя жанчына можа чыніць плоцкія дзеяньні ня са сваім мужам, а запіс аб тым ня будзе караным. Незамужняя жанчына чыніць плоцкія дзеяньні з мужчынам, то яны ня будуць пакараныя дзяржаваю.

## Асобы
Летува мае наступных асоб, якія здымаюцца ў порнастужках:
* Ляўрын Лін
* Бэйбі Свабэры
* Вераніка Кейша
* Роса ля Бэля
* Прынцэс Парыс
* Аксана Энві

## Крыніцы
Нёманская

«**Нёманская**» — спэцгас, у Гарадзенскім раёне. Поўная назва **Гарадзенскае абласное аб’яднаньне спэцсаўгасаў «Нёманскае»**. Было заснаванае ў 1977 годзе. Галоўная сядзіба месьцілася ў Гарадзенскім раёне ў лесе Пышкі (цяпер лес Пышкі ўключаны ў склад места Горадня).

## Склад
«Нёманская» мела галоўную ўправу ў лесе Пышкі. Па стане на 1989 год мела аддзяленьне ў месьце Ліда, а таксама спэцгасы:
* спэцгас «Дэкаратыўныя культуры» ( в. Пекары, Ваўкавыскі раён)
* спэцгас «Рышчыцы» (места Слонім)

## Дзейнасьць
«Нёманская» галоўную задачу мела вырошчваць саджанцы дзерава, кустоў, рассаду кветак і расьлінаў, пакаёвых кветак, сямян для азеляненьня местаў і вёсак.

Спэцгас прадаваў свае расьліны празь сетку дзяржаўных кветкавых крамаў.

## Грамадзкая дзейнасьць
Па стане на 1989 год спэцгас меў сваю ўласную бібліятэку.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Горадня
Катэгорыя:Ліда
Катэгорыя:Ваўкавыскі раён
Катэгорыя:Слонім
Катэгорыя:Спэцгас
Катэгорыя:Саўгас
Спэцгас

**Спэцгас** — калгас, які меў задачаю адасобленую вытворчасьць абмежаванага кругу вырабаў. У БССР меліся спэцгасы для вырошчваньня саджанцаў дзерава, кустоў, рассаду кветак і расьлінаў, пакаёвых кветак, сямян для азеляненьня местаў і вёсак.

Спэцгасы прадаваў свае расьліны празь сетку дзяржаўных кветкавых крамаў і кіёскаў.

у Гарадзенскім раёне. Поўная назва **Гарадзенскае абласное аб’яднаньне спэцсаўгасаў «Нёманскае»**. Было заснаванае ў 1977 годзе. Галоўная сядзіба месьцілася ў Гарадзенскім раёне ў лесе Пышкі (цяпер лес Пышкі ўключаны ў склад места Горадня).

## Сьпіс
У БССР былі некалькі спэцгасаў, якія ў 1977 годзе аб’яднаныя былі ў адзінае вытворчае аб’яднаньне «Нёманскае».

Склад:
* Галоўную ўправу ў лесе Пышкі і аддзяленьне ў месьце Ліда
* спэцгас «Дэкаратыўныя культуры» ( в. Пекары, Ваўкавыскі раён)
* спэцгас «Рышчыцы» (места Слонім)

## Глядзіце таксама
*  Нёманская

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Саўгас
Паходня (Горадня)

«**Паходня**» — самадзейная гістарычная суполка пры Гарадзенскім Доме культуры. Сядзіба месьцілася: места Горадня, Гарадзенскі Дом Культуры. «Паходня» была заснаваная 12 сакавіка 1986 году. У яе склад увайшла вялікая колькасьць людзей: работнікі ВНУ, работнікі гарадзенскага аддзяленьня НДІ біяхіміі Акадэміі Навук БССР, работнікі музэяў Горадні, студэнты, тэхнічная і творчая інтэлігенцыя, настаўнікі, і іншыя работнікі Горадні.

## Дзейнасьць
«Паходня» была заснаваная 12 сакавіка 1986 году і прыпыніла сваю дзейнасьць, а спыніў сваю дзейнасьць 22 верасьня 2021 году.

### Задачы
Свае задачы «Паходня» апісала ў статуце і праграме. «Паходня» мела нагрудны знак, памятную мэдаль (уручалася гасьцям «Паходні»). Галоўная ўправа — Рада «Паходні», была выбарная. Па стане на 1988 год «Паходня» мела каля 200 членаў.

Асноўная дзейнасьць «Паходні»  — вывучэньне й праваслаўненьне мінулага Горадні й Беларусі, яе культуры, баявых і працоўных дасягненьняў роднага краю, дзейнасьць славутых ураджэнцаў Беларусі (у тым ліку Горадні  і Гарадзенскае вобласьці), распаўсюджаньне і праслаўленьне беларускае мовы і чытанкі.

### Таварыства
«Паходня» мела таварыскія зносіны з камсамолам, а таксама з гарадзенскім абласным аддзяленьнем Беларускага фонду культуры, аховы помнікаў гісторыі і культуры.

### Спосабы
«Паходня» праводзіла вальныя соймы, дзе гаварылі аб стане культуры і яе разьвіцьці. Праводзілі суботнікі па добраўпарадкаваньню места Горадня. Удзельнічала ў раскопках Старога замку ў Горадні. Праводзілі экскурсіі ў музэі Горадні і Гарадзенскае вобласьці, сустрэчы зь беларускімі пісьменьнікамі, паэтамі, мастакамі, артыстамі і інш.

Праводзілі дабрачынныя вечарыны і канцэрты для збору сродкаў на помнікі:
* К. Каліноўскага
* М. Багдановіча
* магіле маці (Максіма Багдановіча) Марыі Багдановіч

«Паходня» праводзіла навукова-практычныя канфэрэнцыі:
* 400-годзьдзе фарнае аптэкі ў Горадні
* 150-годзьдзе са дня нараджэньня К. Каліноўскага
* 100-годзьдзе са дня нараджэньня Я. Драздовіча

## Водгукі
Першы пісар Гарадзенскага гаркому КПБ заявіў на выступе ў гаркоме пра Паходню:

Час перамен &mdash; час дзеяньня. Разам з тым, трэба  прама сказаць, што далёка не адназначныя працэсы ідуць, напрыклад, у клюбе «Паходня». З аднаго боку, ў адпаведнасьці са статутам &mdash; гэта дзеяньні за ахову помнікаў гісторыі й нацыянальнае культуры , а з другога боку &mdash; пачуцьці, якія ў асобных яе членаў часам бяруць верх над дарослымі мысьлямі.

## Глядзіце таксама
* БНФ у Горадні

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 30 гадоў гарадзенскай "Паходні"

Катэгорыя:Горадня
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2021 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі Горадні
Паходня (неадназначнасьць)

**Паходня** мае некалькі значэньняў:
* Паходня — спосаб захаваньня агню.
* Паходня — грамада ў Горадні, якая дзейнічала ў другое палове 1980-ых гадоў.
Metacritic

**Metacritic** () — ангельскамоўны інтэрнэт-сайт, які аб’ядноўвае агляды фільмаў, тэлеперадачаў, музычных альбомаў, відэагульняў, а і рэцэнзіі кніг. Дзеля кожнага прадукту адзнакі кожнага агляду ёсьць сярэднеўзважаныя. Metacritic быў створаны ў супрацы Джэйсанам Дытцам, Марка Дойлам і Джулі Дойл Робэртсам у 1999 годзе. Сайт зьмяшчае ўрыўкі з кожнага агляду і гіпэрспасылкі на ягоную крыніцу. Зялёны, жоўты або чырвоны колеры абагульняюць рэкамендацыі крытыкаў. Ён разглядаецца як найвялікшы інтэрнэт-сайт дзеля агрэгацыі аглядаў да індустрыі відэагульняў.

Metacritic пераўтварае кожны водгук у адсотак ухваленьня, альбо матэматычна праз адзнаку, альбо паводле альгарытму праз тое, што сайт суб’ектыўна вырашае з высновы якаснага агляду. Перад падсумоўваньнем ацэненыя адсоткі ацэньваюцца ў залежнасьці ад славы крытыка, ягонага ўплыву і аб’ёму водгукаў. Вэб-сайт атрымаў дзьве ўзнагароды Webby Awards за дасканаласьць сайту агрэгатару. Крытыка рэсурсу засяроджваецца на сыстэме адзнакаў, прысваеньні адзнакаў аглядам, якія не ўключаюцца ў рэйтынгі, меркаваным спробам трэціх бакоў паўплываць на адзнакі й адсутнасьці кантролю за водгукамі карыстальнікаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кіно
Катэгорыя:Культура кампутарных гульняў
Катэгорыя:Базы зьвестак у Інтэрнэце
Семернікі (Валожынскі раён)

**Семернікі́** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 64 чалавекі
* 2009 — 39 чалавек
* 2019 — 34 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Вайнілаўшчына (Валожынскі раён)

**Вайні́лаўшчына** (таксама сустракаецца — *Вайніло́ўшчына, Вані́лаўшчына*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Пяршайкі. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Вуйнла (Vuinla) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) (імёны ліцьвінаў Вайнейка, Войнар, Войнат; германскія імёны Vunnecho, Wunar, Wonnat) паходзіць ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', ісьляндзкага vænn 'прыемны', нямецкага gewohnt 'задаволены'.

## Насельніцтва
* 1909 год — 37 чалавек
* 1999 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Старскі і Гатч (неадназначнасьць)

**Старскі і Гатч**:
* Старскі і Гатч — амэрыканскі дэтэктыўны тэлесэрыял, які першапачаткова паказваўся з 1975 па 1979 гады.
* Старскі і Гатч — фільм 2004 году рэжысэра Тода Філіпса з Бэнам Стылерам і Оўэнам Ўілсанам у галоўных ролях.
* Старскі і Гатч — відэагульня, заснаваная на тэлесэрыяле.
Оўэн Ўілсан

**Оўэн Ўі́лсан** (; нарадзіўся 18 лістапада 1968 году) — амэрыканскі актор, камэдыянт, прадусар і сцэнарыст. Намінант на прэмію «Оскар». Мае двух братоў, якія таксама зьяўляюцца акторамі Эндру і Люк.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў тэхаскім Даласе ў сям’і з ірляндзкімі каранямі. Дэбютаваў у фільме *«[[Бутэлечная ракета]]»* (1996), які таксама стаў рэжысэрскім дэбютам Ўэса Андэрсана. Фільм у пракаце праваліўся, зусім ня маючы посьпеху. У наступным Ўілсан быў запрошаны ў фільм Бэна Стылера *«[[Кабальнік]]»* (1996), дзеля выкананьня ролі другога пляну. Ўілсан і Стылер пасябравалі адзін з адным, дзякуючы чаму Оўэн часьцяком запрашаўся Стылерам амаль ўва ўсе ягоныя праекты, як то *«[[Узорны самец|Ўзорны самец]]»* (2001), *«[[Знаёмства з бацькамі]]»* (2004), *«[[Старскі і Гатч (фільм)|Старскі і Гатч]]»* (2004), *«[[Ноч у музэі]]»* (2006) ды іншых. Ўілсан зьяўляўся часам на другіх ролях у блёкбастэрах, як то *«[[Армагедон (фільм)|Армагедон]]»* (1998).

Да 2000 году Ўілсан ужо быў дастаткова вядомым амэрыканскай публіцы, таму прадусары прынялі рашэньне ўзяць яго на ролю напарніка Джэкі Чана ў камэдыйным вэстэрне *«[[Шанхайскі поўдзень]]»*, і ягоным сыквэле — *«[[Шанхайскія рыцары]]»*. У 2001 годзе Ўілсан быў намінаваны на «Оскар» за сцэнар трагікамэдыі *«[[Сямейка Тэнэнбаўм]]»*, напісаны разам зь сябрам і сталым суаўтарам Ўэсам Андэрсанам, а ў 2005 годзе ён выканаў галоўную ролю ў самай касавай камэдыі году — *«[[Няпрошаныя госьці]]»*, якая забясьпечыла яму месца ў найвышэйшай лізе галівудзкіх актораў камічнага амплюа.

Наступны камэдыйны праект як то *«[[Ён, я і ягоныя сябры]]»* 2006 году быў распрацаваны цалкам пад Оўэна Ўілсана. У тым жа годзе ён агучыў аднаго з пэрсанажаў мультфільма *«[[Тачкі (мультфільм)|Тачкі]]»*. Акрамя таго, агучваў аднаго з пэрсанажаў іншага анімацыйнага праекту *«[[Неверагодны містэр Фокс (фільм)|Неверагодны містэр Фокс]]»*, які паставіў ягоны сябар Андэрсан. У 2011 годзе Ўілсан зьняўся ў рэжысэра Ўудзі Алена ў рамантычнай камэдыі *«[[Поўнач у Парыжы]]»*. Прэм’ера фільму адбылася на 64-м Канскім кінафэстывалі, дзе фільм атрымаў высокую ацэнку крытыкаў. Фільм стаў самым прыбытковым фільмам Алену, а таксама быў добра ўспрыняты крытыкамі.

### Асабістае жыцьцё
Сустракаўся з акторкай Кейт Гадсан. 26 жніўня 2007 году Ўілсан быў дастаўлены ў шпіталь Санта-Монікі пасьля спробы самагубства. Паводле паведамленьняў прэсы, актор прыняў вялікую колькасьць лекаў, пасьля чаго ўскрыў сабе вены на абодвух прыдалоньнях. Прычынай гэтага быў разрыў адносінаў з Гадсан. Празь некаторы час яны зноўку аднавілі іх, але потым пара абвесьціла пра сваё канчатковае расстаньне. У студзені 2011 году актор і ягоная сяброўка Джэйд Дуэл заявілі, што чакаюць першынца.
14 студзеня 2011 году ў пары нарадзіўся сын, хлопчыка назвалі Робэрт Форд. У студзені 2014 году, сустракаючыся з Каралін Лінквіст, у актора нарадзіўся другі сын. Трэцяе дзіця, ужо ад Варуні Вансьвіратэс, нарадзілся ў кастрычніку 2018 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Акторы ЗША
Ігар Ляшэнка

**І́гар Васі́льевіч Ляшэ́нка** (нар. , Ачамчыра, Аўтаномная Рэспубліка Абхазія, Грузінская ССР) — беларускі дзяржаўны дзяяч рэжыму Лукашэнкі. У 2018–2020 гадох намесьнік прэм’ер-міністра Беларусі. З 2021 году генэральны дырэктар ААТ «Горадня Азот». 

## Біяграфія
У 1996 годзе скончыў эканамічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.

Са студзеня 1997 году працаваў на Гомельскім хімічным заводзе. Займаў пасаду інжынэра аддзела маркетынгу, затым начальніка плянава-эканамічнага аддзела. У 2006 годзе ўзначаліў хімзавод.

10 верасьня 2013 году быў прызначаны першым намесьнікам старшыні, а 28 ліпеня 2014 году –  старшынёю канцэрну «Белнафтахім».

18 жніўня 2018 году прызначаны намесьнікам прэм’ер-міністра Беларусі. 3 сакавіка 2020 году вызвалены з пасады ў сувязі з пераходам на іншую праву.

З мая 2020 году Ляшэнка кіраваў прадстаўніцтвам «Гомельтранснафта Дружба» ў Менску.

26 студзеня 2021 году прызначаны генэральным дырэктарам ААТ «Горадня Азот».

## Санкцыі ЗША
9 жніўня 2021 году Ляшэнка як дырэктар ААТ «Горадня Азот», прадпрыемства канцэрна «Белнафтахім», якое належыць або кантралюецца Аляксандрам Лукашэнкам, быў уключаны ў санкцыйны сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на сайце Савета Міністраў Беларусі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Грузіі
Катэгорыя:Намесьнікі прэм’ер-міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Ірына Леўшына

**Іры́на Але́гаўна Леўшына́** — беларуская журналістка й палітычная зьняволеная рэжыму Лукашэнкі. Галоўная рэдактарка ​​прыватнай інфармацыйнай агенцыі БелаПАН.

## Біяграфія
Працавала няпоўны працоўны дзень у газэтах «Счастливый случай» і «Рэспубліка». Паколькі яна гадавала маленькае дзіця, не магла знайсьці сталую працу. Прыйшла ў агенцыю БелаПАН у 1992 годзе. Пасаду галоўнага рэдактара агенцыі заняла ў 2018 годзе пасьля сьмерці Алеся Ліпая, заснавальніка й галоўнага рэдактара БелаПАН з 1991 году.

9 жніўня 2018 году яе затрымалі на 48 гадзінаў паводле абвінавачваньня ў незаконным выкарыстаньні інфармацыі дзяржаўнай інфармацыйнай агенцыі БелТА. Сьледчы камітэт у  абвінаваціў шэраг незалежных СМІ й журналістаў у незаконным выкарыстаньні платнай інфармацыі агенцыі БелТА. Сумы, якія БелТА павінна была страціць з-за іх, вагаліся ад 3000 да 7000 BYN. З заклікам да вызваленьня журналістаў выступілі Эўрапейскі Зьвяз, Рада Эўропы, АБСЭ, «Рэпартэры бязь межаў». У канцы жніўня 2018 году ёй быў забаронены выезд з краіны. 29 лістапада 2018 году Сьледчы камітэт зьняў абвінавачваньні, але Леўшыне прышлося выплаціць кампэнсацыю шкоды БелТА ў памеры 12000 BYN і штраф памерам 735 BYN. У лістападзе 2018 году была вылучана разам з Тацьцянаю Каравянковаю зь БелаПАН і  са «Свободных новостей-плюс» на нацыянальную прэмію беларускіх праваабаронцаў.

18 жніўня 2021 году сілавікі рэжыму Лукашэнкі правялі ператрусы ў рэдакцыі й журналістаў БелаПАН, канфіскавалі тэхніку, некалькі супрацоўнікаў былі арыштаваныя, у тым ліку галоўная рэдактарка Леўшына. Леўшына была арыштаваная ў рамках крымінальнай справы паводле арт. 342 КК («Арганізацыя й актыўны ўдзел у дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак»). Леўшына разам зь іншымі зьняволенымі супрацоўнікамі БелаПАН сумеснаю заяваю дзесяці арганізацыяў, сярод якіх Вясна, Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хэльсынскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтар, 19 жніўня 2021 году была прызнана палітычным вязьнем.

6 кастрычніка 2022 году Леўшынай прызначылі 4 гады пазбаўленьня волі ў калёніі агульнага рэжыму.

## Узнагароды
* У 2018 годзе ёй было прысвоена званьне журналісткі году ў рамках штогадовых узнагародаў праваабаронцаў у Беларусі. У абгрунтаваньні было сказана, што Леўшына клапацілася, каб праблема правоў чалавека ў Беларусі не зьнікала зь інфармацыйнай прасторы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка Ірыны Леўшынай на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Беларускія журналісткі
Кішка (неадназначнасьць)

**[[Кішка]]** (крывянка) — беларуская страва з вараных крупаў і сьвіной крыві.

## Іншыя значэньні
* Кішачнік (кішкі) — частка стрававальнага тракту ад страўніка да кутнічнага выйсьця.
** Тонкая кішка: 12-палая (дванастка), парожняя (парожніца) і падуздышная (падуздышніца) кішкі.
** Тоўстая кішка: сьляпая (сьляпніца), абводная (абводніца), сыгмападобная і простая (кутніца) кішкі.
* Кішкі — магнацкі род гербу «Дуброва», прадстаўнікі якога займалі высокія дзяржаўныя пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім.
** Станіслаў Кішка (1455—1486) — гетман найвышэйшы літоўскі (1503—1507)
** Пятро Кішка (1490-я — 1534) — ваявода полацкі (1519—1532)
** Станіслаў II Кішка (1510—1554) — ваявода віцебскі (1544)
** Мікалай Кішка (1590—1644) — падскарбі вялікі літоўскі (1640—1644)
** Ян Кішка (1552—1592) — віленскі кашталян (1588—1592)
** Станіслаў IV Кішка (1577—1626) — біскуп жамойцкі (1618—1628)
** Януш Кішка (1568—1654) — гетман вялікі літоўскі (1646—1654)
** Леў Кішка (1668—1728) — кіеўскі ўніяцкі мітрапаліт (1714—1728)
Г’ю Джэкман

**Г’ю Джэ́кман** (; нарадзіўся 12 кастрычніка 1968 году) — аўстралійскі актор і сьпявак. Атрымаў сваю прарыўную ролю Расамахі ў сэрыі фільмаў *«[[Людзі Ікс (сэрыя фільмаў)|Людзі Ікс]]»*, дзякуючы якой быў уключаны ў кнігу рэкордаў Гінэса за самую доўгую кар’еру супэргероя Marvel. За сваю кар’еру Джэкман выканаў галоўныя ролі ў некалькіх фільмаў, у тым ліку ў рамантычнай камэдыі *«[[Кейт і Леапольд]]»* (2001), фільме жахаў *«[[Ван Гэлсінг (фільм)|Ван Гэлсінг]]»* (2004), драме *«[[Прэстыж (фільм)|Прэстыж]]»* (2006), фантастычнае драме *«[[Фантан (фільм, 2006)|Фантан]]»* (2006), м’юзыклах «Адрынутыя» (2012) і *«[[Найвялікшы шоўмэн]]»* (2017), трылерах *«[[Палоньніцы (фільм, 2013)|Палоньніцы]]»* (2013) і *«[[Успамін (фільм)|Ўспамін]]»* (2021) ды іншых. Дзякуючы ролі Жана Вальжана ў фільме *«Адрынутыя»* Джэкман быў намінаваны на «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю, але атрымаў прэмію «Залаты Глёбус» за найлепшую мужчынскую ролю ў катэгорыі м’юзыклу альбо камэдыі. Выступаючы ў брадўэйскім тэатры, Джэкман атрымаў прэмію Тоні 2004 году за найлепшую мужчынскую ролю ў м’юзыкле за ролю ў спэктакле *«[[Хлопчык з краіны Оз]]»*.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Аўстралійскія акторы
Расьціслаў Шавель

**Расьціслаў Уладзімеравіч Шавель** (нар. , Менск, Беларусь) — беларускі футбаліст, нападнік чаркаскага клюбу «Фалька». Палітычны вязень рэжыму Лукашэнкі.

## Кар’ера
У 2017 годзе пачаў выступаць за дубль «Гарадзеі». У пачатку 2020 году стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 25 красавіка 2020 году ў матчы супраць БАТЭ (0:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў гуляць за дубль, зрэдку прыцягваўся да асноўнага складу. У сьнежні 2020 году пакінуў клюб.

## Палітычны перасьлед

У жніўні 2020 году быў арыштаваны на 8 содняў; 1 лістапада 2020 году Шавель быў зноў затрыманы за ўдзел у маршы й арыштаваны на 15 содняў. У той жа дзень на яго завялі крымінальную справу паводле арт. 342 КК (арганізацыя й падрыхтоўка дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх).

17 траўня 2021 году быў зноўку затрыманы людзьмі ў цывільным й асуджаны на 15 сутак за «непадпарадкаваньне» супрацоўнікам міліцыі. Пасьля адбыцьця тэрміну яго арыштавалі яшчэ на трое содняў, а 4 чэрвеня зьняволілі ў СІЗА-1 Менску. 8 чэрвеня 2021 году сумеснаю заяваю дзевяці арганізацыяў, сярод якіх Вясна, Беларускі Хэльсынскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтар, Шавель быў прызнаны палітычным зьняволеным.

22 верасьня 2021 году суд Заводзкага раёну Менску (судзьдзя — Алег Каляда) прызначыў Шавелю тры гады «хатняй хіміі».

## Статыстыка выступаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка Расьціслава Шавеля на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Гарадзея»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Фалька» Чаркасы
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Вязьні Валадаркі
Кевін Костнэр

**Ке́він Костнэр** (; нарадзіўся 18 студзеня 1955 году) — амэрыканскі актор і рэжысэр. Уладальнік дзьвюх прыміяў «Оскар» і «Залаты Глёбус». Таксама на сваім рахунку актор мае прэмію «Эмі» і дзьве прэміі Гільдыі кінаактораў.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Каліфорніі ў сям’і электрыка зь нямецкімі каранямі. На жаданьне бацькоў па сканчэньні школы Костнэр паступіў у Каліфарнійскі ўнівэрсытэт у Фулертане на катэдру маркетынгу і фінансаў. Тым ня менш, будучы актор мроіў аб кар’еры ў фільмах, наведваючы курсы акторскага майстэрства вечарамі. Працуючы ў сфэры маркетынгу, Костнэру прыходзілася працаваць дадаткова на розных працах, як то быць кіроўцам цяжкавікоў, гідам.

Костнэр пачаў сваю акторскую кар’еру зь фільму *«[[Сызл-Біч, ЗША]]»* (1981). Пасьля некалькіх нязначных добрных роляў ён стаў вядомым дзякуючы ролі Эліята Нэса ў фільме *«[[Недатыкальныя (фільм, 1987)|Недатыкальныя]]»* (1987). Пасьля гэтага пачаўся звышпасьпяховы пэрыяд у кар’еры, калі актор выканаў галоўныя ролі ў фільмах *«[[Няма выйсьця (фільм, 1987)|Няма выйсьця]]»* (1987), *«[[Дарэмскі бык]]»* (1988), *«[[Поле мараў]]»* (1989), *«[[Танцы з ваўкамі]]»* (1990), за якія ён атрымаў дзьве прэміі «Оскар», *«[[Джон Ф. Кенэдзі. Стрэлы ў Даласе]]»* (1991), *«[[Робін Гуд: Прынц злодзеяў]]»* (1991), *«[[Целаахоўнік (фільм, 1992)|Целаахоўнік]]»* (1992) і *«[[Ідэальны сьвет]]»* (1993). У 1995 годзе Костнэр быў адным з прадусараў і галоўным акторам у фільме *«[[Водны сьвет]]»*, які быў самым дарагім на той час, то бок выдаткі фільмы склалі крыху больш за 170 мільёнаў даляраў. Не зважаючы на заробленыя 264 мільёны даляраў з касавых збораў, фільм вельмі расчараваў сваім прыбыткам. У 1997 годзе Костнэр ужо сам зрэжысэраваў фільм, зьняўшы стужку *«[[Паштальён (фільм)|Паштальён]]»*, які зусім ня меў посьпеху, нават не акупіўшы выдаткі. Далейшыя кінапраекты актору ня мелі вялікага попыту, і Костнэр стаў часьцей зьяўляцца на тэлевізіі. Сярод фільмаў у далейшыя гады актор зьяўляўся ў стужках, як то *«[[Паведамленьне ў бутэльцы]]»* (1999), *«[[Страказа (фільм, 2002)|Страказа]]»* (2002), *«[[Моліна гульня]]»* (2017), у апошнім зь якіх выконваў ролю другога пляну.

За выкананьне ролі Д’ябла Энса Гэтфілда ў мінісэрыяле *«[[Гэтфілды і Макоі]]»* (2012) актор атрымаў прэмію «Эмі» ў праймтайме за найлепшую мужчынскую ролю ў мінісэрыяле альбо фільме. З 2018 году Костнэр здымаецца ў драматычным сэрыяле *«[[Елаўстоўн (тэлесэрыял)|Елаўстоўн]]»*.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* 

Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Рэжысэры ЗША
Катэгорыя:Прадусары ЗША
Makita

() — японскі вытворца электраінструмэнтаў., заснаваны ў 1915 року. Штаб-кватэра знаходзіцца ў японскім Андзё, фабрыкі дзейнічаюць у ААЭ, Бразыліі, Вялікабрытаніі, ЗША, Кітаі, Мэксыцы, Нямеччыне, Румыніі, Тайляндзе і Японіі.

## Мінуўшчына
У сакавіку 1915 року Масабуро Макіта заснаваў электрычную майстэрню „Макіта“ ў Нагоі па продажы і рамонце асьвятляльнага абсталяваньня, матораў і трансфарматараў. У 1958 року „Макіта“ выпусьціла на японскі рынак партатыўны электрагэбель і цераз год стала выпускаць электрычныя інструмэнты. У красавіку 1969 кампанія прадставіла першы акумулятарны дрыль, а ў сьнежні 1978 року — першы электраінструмэнт на нікель-кадмавых акумулятарах. У жніўні 1997 выпусьцілі першы нікель гідрыдны інструмэнт, у лютым 2005 — першы літа-іённы.

## Прадукцыя
* Бяздротавая: шрубакруты, ударныя ключы, пэрфаратары, дрылі, нажоўкі, пілы, кутавыя шліфавальныя машыны, гэблі, , пазавыя фрэзы;
* Электрычная: , дрылі, гэблі, пілы, шліфавальныя машыны, газонакасілкі, ачышчальнікі высокага ціску, , далёкамеры, лазэрныя далёкамеры;
* Бэнзынавая: , электрагенэратары, пілы, косы, газонакасілкі, паветранагнятальнікі;
* Акумулятарныя батарэі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Вытворцы электраінструмэнтаў

Катэгорыя:Японскія гандлёвыя маркі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1915 годзе
Паўднёваамэрыканскі кубак

**Паўднёваамэрыканскі кубак** () — штогадовае міжнароднае клюбнае спаборніцтва па футболе, якое ладзіць арганізацыя КОНМЭБОЛ з 2002 году. Гэта другое паводле прэстыжу клюбнае спаборніцтва ў паўднёваамэрыканскім футболе. Клюбы КОНКАКАФ раней запрашаліся да ўдзелу ў турніры ў пэрыяд з 2004 па 2008 гады. Не зважаючы на тое, што першы розыгрыш адбыўся толькі ў 2002 годзе, кубак, насамрэч, быў уведзены замест асобных Кубка Мэрканортэ і Кубка Мэркасур. З часу стварэньня спаборніцтва ладзілася з рознаў колькасьцю раўндаў, колькасьцю ўдзельнікаў і фарматам правядзеньня турніру. Пераможца Паўднёваамэрыканскага кубка атрымлівае права гуляць у Рэкопе Паўднёвай Амэрыкі. Акрамя таго, пераможца атрымлівае квоту на ўдзел у розыгрышу Кубка Лібэртадорэс на наступны год. Аргентынскія клюбы маюць найбольшую колькасьць перамог у турніры, асабліва «Бока Хуніёрс» і «Індэпэнд’ентэ», але посьпехаў таксама дамагаліся і іншыя краіны, як то Бразылія і Эквадор.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:Зьявіліся ў 2002 годзе
Алёіс Райнэр

**Алёіс Георг Ёзэф Райнэр** (; нар. , , Заходняя Нямеччына) – нямецкі мясьнік і палітык ХСС, які з 2013 году зьяўляецца дэпутатам Бундэстагу ад зямлі Баварыя.

## Раньняе жыцьцё й адукацыя
Райнэр вырас у  ў Баварскім Лесе () на мясной фэрме з гасьцініцаю. З 1980 па 1983 год навучаўся на мясніка, пасля чаго служыў у войску. Пасьля сдачы кваліфікацыйных іспытаў у 1986 годзе ўзначаліў мясны бізнэс сваіх бацькоў у 1987 годзе. Ён і сёньня кіруе ім разам з сынам Маркусам.

## Палітычная кар’ера
Райнэр упершыню стаў дэпутатам на выбарах у Бундэстаг 2013 году. У парлямэнце працаваў у камітэце паводле бюджэту й рэвізійнай камісіі з 2013 па 2019 год; у гэтай якасьці быў дакладчыкам сваёй парлямэнцкай групы паводле гадавога бюджэту . З 2019 году зьяўляецца сябрам Камітэту паводле транспарту й лічбавай інфраструктуры, дзе выступае прэс-сакратаром сваёй парлямэнцкай групы.

## Палітычныя пазыцыі
У чэрвені 2017 году Райнэр прагаласаваў супраць увядзеньня . 14 верасьня 2021 году ўзяў шэфства над Марынаю Золатаваю, галоўнай рэдактаркаю «TUT.BY» і беларускай палітычнай зьняволенай.

## Асабістае жыцьцё
Ягоны бацька  (1921–2002) быў дэпутатам зямельнага парлямэнту, а з 1965 па 1983 год і Бундэстагу. Ягоная старэйшая сястра  таксама была дэпутатам Бундэстагу, з 2017 году ўзначальвае . Алёіс Райнэр жанаты й мае двух дзяцей. Ён рымска-каталіцкага веравызнаньня.

## Крыніцы

## Вокавыя спасылкі
*  
* Біяграфія Алёіса Райнэра на сайце Бундэстагу 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Сябры бундэстага Нямеччыны
Даўгулёўшчына

**Даўгулёўшчына** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 40 чалавек
* 2009 — 25 чалавек
* 2019 — 34 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Бурбаўшчына

**Бу́рбаўшчына** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 2009 — 54 чалавекі

## Асобы
* Эрома Урбан (нар. 1954) — беларускі навуковец-селэкцыянэр

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Кубак Лібэртадорэс 2021 году

**[[Кубак Лібэртадорэс]] 2021 году** — 62-і розыгрыш трафэю, які лічыцца самым галоўным клюбным футбольным спаборніцтвам у Паўднёвай Амэрыцы. Турнір ладзіўся арганізацыяй КОНМЭБОЛ. «Палмэйрас», які ў выніку стаўся пераможцам спаборніцтва, атрымаў права ўдзелу ў клюбным чэмпіянаце сьвету і матчы Рэкопы Паўднёвай Амэрыкі 2022 году. Клюб удала абараніў свой тытул, бо быў пераможцам у папярэдняга розыгрышу. Пачынаючы з гэтага сэзону, дружыны павінны былі знаходзіцца ў найвышэйшых дывізіёнах сваёй асацыяцыі, дзеля таго каб мець права гуляць у паўднёваамэрыканскіх клюбных спаборніцтвах, за выключэньнем клюбаў, якія зьяўляліся чэмпіёнамі кваліфікацыйных турніраў альбо кубкавых спаборніцтваў. 13 траўня 2021 году КОНМЭБОЛ абвесьціў, што фінал адбудзецца на стадыёне «Сэнтэнарыё» ў уругвайскай сталіцы Мантэвідэо 20 лістапада 2021 году, але 27 ліпеня 2021 году канчаткова было пацьверджана, што фінал быў перанесены на 27 лістапада 2021 году.

## Першы раўнд

## Другі раўнд

## Трэці раўнд

## Групавы этап
### Група 1

### Група 2

### Група 3

### Група 4

### Група 5

### Група 6

### Група 7

### Група 8

## Плэй-оф
### 1/8 фіналу

### 1/4 фіналу

:1 — Эквадорская «Барсэлёна» прайшла далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.

### 1/2 фіналу

:1 — Клюб «Палмэйрас» прайшоў далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.

### Фінал

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

2021
Катэгорыя:2021 год у футболе
Фінал Кубка Лібэртадорэс 2020 году

**Фінальны матч [[Кубак Лібэртадорэс 2020 году|Кубка Лібэртадорэс 2020 году]]** праходзіў у Рыю-дэ-Жанэйру на стадыёне «Маракана», дзе сустракаліся паміж сабой бразыльскія клюбы «Палмэйрас» і «Сантус». Гэта быў 61-ы фінал у гісторыі Кубка Лібэртадорэс. Футбольны матч быў праведзены 30 студзеня 2021 году, зважаючы на тое, што першапачаткова плянаваўся на 21 лістапада 2020 году. Затрымка была выкліканая эпідэміяй каранавірусу, празь якую КОНМЭБОЛ быў вымушаны перарабіць каляндар турніру. Праз пошасьць таксама была абмежаваная колькасьць гледачоў да 5 тысячаў чалавек.

## Матч
Самым запамінальным момантам гульні сталіся апошнія 8 хвілін дадатковага часу другога тайму. Галоўны трэнэр «Сантуса», Кука, быў выдалены з гульні на 96-й хвіліне матчу за тое, што замінаў укідваньню мячу з аўту футбалістамі «Палмэйраса». Адзіны гол быў забіты на 9-й дадатковай хвіліне Брэну Энрыке, які выйшаў на замену за некалькі хвілінаў да таго, трапным закручаным стрэлам галавой у правы верхні вугал пасьля падачы мячу з флянгу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кубак Лібэртадорэс 2020 году. КОНМЭБОЛ.

Катэгорыя:Фіналы Кубку Лібэртадорэс
Катэгорыя:2020 год у футболе
Явідаўшчына

**Я́відаўшчына** — вёска ў Беларусі, на рацэ Люцінцы. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Авід або Авіда (Áviðr, Ovida) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова еў- (аў-) (імёны ліцьвінаў Яўлад, Явіл, Явільт; германскія імёны Ewald, Avila, Evilda) паходзіць ад гоцкага aiws 'час, эпоха' або стараверхненямецкага ewi, eo 'закон', а аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'.

Адпаведнасьць імя Явід германскаму імю Ovida прызнае летувіскі лінгвіст .

## Насельніцтва
* 1909 год — 92 чалавекі
* 1999 — 24 чалавекі
* 2009 — 9 чалавек
* 2019 — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Фінал Кубка Лібэртадорэс 2019 году

**Фінальны матч [[Кубак Лібэртадорэс 2019 году|Кубка Лібэртадорэс 2019 году]]** праходзіў у Ліме на стадыёне «Манумэнталь», дзе сустракаліся паміж сабой бразыльскі «Фламэнгу» і дзейны на той час чэмпіён аргентынскі «Рывэр Плэйт». Гэта быў 60-ы фінал у гісторыі Кубка Лібэртадорэс, найвышэйшага кантынэнтальнага футбольнага турніру Паўднёвай Амэрыцы, які ладзіцца арганізацыяй КОНМЭБОЛ. Матч быў згуляны 23 лістапада 2019 году, ён быў першым фіналам турніру, які быў праведзены як адзіны матч на нэўтральнай пляцоўцы, абранай загадзя, замяніўшы ранейшы фармат, калі фіналісты праводзілі дома і ў гасьцёх.

## Стадыён
Матч праходзіў на стадыёне «Манумэнталь» у Ліме, Пэру. Першапачаткова плянавалася было правесьці матч на Нацыянальным стадыёне ў Сант’яга-дэ-Чылі, але праз пратэсты, якія выбухнулі ў краіне, матч прыйшлося перанесьці ў Пэру. Гэта быў першы фінал, які быў згуляны як адзіночны матч на нэўтральным месцы, абраным загадзя, замяніўшы фармат хатняга і гасьцявога матчу, які выкарыстоўваўся з 1960 па 2018 гады. Акрамя таго, гэта быў чацьверты фінал Кубка Лібэртадорэс, які праходзіў у Ліме, пасьля розыгрышаў 1971, 1972 і 1997 гадоў. Пры гэтым усе папярэднія матчы праходзілі на Нацыянальным стадыёне.

Толькі 23 лютага 2018 году КОНМЭБОЛ змог пацьвердзіць, што фінал 2019 году пройдзе як адзіны матч на загадзя абранай пляцоўцы. 11 чэрвеня 2018 году было вырашана прызначыць дату матчу на 23 лістапада 2019 году. Зважаючы на тое, што аргентынскія і бразыльскія гарады былі выключаныя арганізацыяй зь сьпісу местаў правядзеньня фіналаў, тры нацыянальныя асацыяцыі афіцыйна заявілі аб зацікаўленасьці ў правядзеньні фіналу. Акрамя вышэйзгаданых Лімы і Сант’яга-дэ-Чылі, фінальны матч турніру намагаўся перахапіць Мантэвідэо, аднак горад у выніку быў выключаны.

## Матч
«Рывэр Плэйт» пачаў матч з схемай 2-3-3-2, што дазволіла ім дамінаваць у цэнтры поля. Гэтая тактыка прынесла ім першы трапны стрэл, калі Рафаэль Сантас Барэ улучыў мяч у браму бразыльцаў на 14-й хвіліне з накіду Ігнасьё Фэрнандэса. Яшчэ ў першай палове гульні «Рывэр Плэйт» меў шмат шанцаў на другі гол, аднак Барэ і Нікаляс дэ ля Крус не скарысталіся сваімі момантамі, гэтак жа як і Эсэк’ель Палясіяс. Першы тайм гэтак і скончыўся зь лікам 1:0 на карысьць дружыны з Буэнас-Айрэса.

«Рывэр Плэйт» працягваў дамінаваць у пачатку другой паловы. Аднак «Фламэнгу» пакрысе наладзіў гульню ў контранападзе, то бок Габрыел Барбоса і Эвэртан Рыбэйру ледзь не адзначыліся галамі. Пасьля таго, як на пляцоўцы зьявіўся Дыегу, матч цалкам перавярнуўся і бразыльцы адразу займелі колькі момантаў. За адну хвіліну да заканчэньня асноўнага часу ў адным з чарговых контранаступаў Габрыел Барбоса пасьпяхова ўлучыў мяч у браму «Рывэр Плэйту». Ужо праз тры хвіліны пасьля далёкага пасу з сваёй паловы поля Дыега здолеў вывесьці Барбосу да брамы суперніка, што скончылася другім голам нападніка. У выніку такога эмацыйнага заканчэньня Палясіяс і Барбоса былі выдаленыя з пляцоўкі пасьля неспартовых паводзінаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кубак Лібэртадорэс 2019 году. КОНМЭБОЛ.

Катэгорыя:Фіналы Кубку Лібэртадорэс
Катэгорыя:2019 год у футболе
Леанід Судаленка

**Леані́д Леані́давіч Суда́ленка** ( 23 верасьня 1966) — беларускі праваабаронца, палітычны вязень рэжыму Лукашэнкі.

## Палітычны перасьлед
Старшыня гомельскай філіі Вясны. У час пратэстаў у Беларусі й рэпрэсіяў з боку ўладаў арыштаваны 18 студзеня 2021 году ў межах крымінальнай справы паводле арт. 342 КК РБ (групавыя дзеяньні, якія груба парушаюць грамадзкі парадак). У той жа дзень адбыўся ператрус у сядзібе Грамадзка-палітычнага цэнтру, дзе месьцілася філія.

20 студзеня 2021 году сумеснаю заяваю дзесяці арганізацыяў, сярод якіх Вясна, Беларускі Хэльсынскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтар, Беларуская асацыяцыя журналістаў, быў прызнаны палітычным вязьнем. 16 чэрвеня 2021 году шэфства над палітвязьнем узяў Канстантын фон Ноц, дэпутат Бундэстагу.

Закрыты судовы працэс распачаўся 3 верасьня 2021 году ў Гомлі. Дапамогу людзям — юрыдычную, фінансавую — улады трактавалі як «арганізацыю й фінансаваньне беспарадкаў». 3 лістапада Леаніду Судаленку прысудзілі 3 гады турмы.

Леанід Судаленка цалкам адбыў свой тэрмін і выйшаў на волю 21 ліпеня 2023 году. Праз некалькі дзён пасьля гэтага ён зьехаў зь Беларусі.

1 лістапада 2023 года супраць Судаленкі распачалі новую крымінальную справу. 17 чэрвеня 2024 года Судаленку па дзвюх частках крымінальнага артыкула аб садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці завочна прыгаварылі да пяці гадоў калоніі строгага рэжыму, а таксама да штрафу.

## Узнагароды
За праваабарончую дзейнасьць атрымаў францускую Прэмію «Свабода-Роўнасьць-Братэрства» за 2018 год.

У 2019 годзе беларускаю праваабарончаю супольнасьцю быў узнагароджаны Нацыянальнаю прэміяю за дасягненьні ў галіне правоў чалавека як «Праваабаронца году».

Разам з арыштаванымі калегамі па «Вясьне» Марфаю Рабковаю, Тацьцянаю Ласіцаю, Андрэем Чапюком вясною 2021 году атрымаў прэмію «Чалавек чалавеку», узнагароду ў галіне правоў чалавека, за 2020 год.

## Асабістае жыцьцё
Жанаты, у сям’і Судаленкаў чацьвёра сыноў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка Леаніда Судаленкі на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Выпускнікі Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія праваабаронцы
Катэгорыя:Праваабарончы цэнтар «Вясна»
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Завочна асуджаныя
Люк Тардыф

**Люк Тарды́ф** (; нарадзіўся 29 сакавіка 1953 году, Труа-Рыўер, Канада) — францускі і канадзкі хакейны функцыянэр і дзейны прэзыдэнт міжнароднай фэдэрацыі хакею на лёдзе. Быў абраны на сваю пасаду 25 верасьня 2021 году на кангрэсе фэдэрацыі ў Санкт-Пецярбургу. За кандыдатуру француза аддалі свой голас 67 дэлегатаў, што склала 63%. У структуры фэдэрацыі Тардыф працаваў з 2012 году, калі быў абраны ў раду IIHF, дзе займаў пасаду скарбніка. Да гэтага працаваў кіраўніком фэдэрацыі хакею Францыі. У быцьцё хакейнага гульца доўгі час быў хакеістам францускага клюбу «Драгон», таксама частку кар’еры правёў у Бэльгіі. Сын Тардыфа, Люк Тардыф, зьяўляецца прафэсійным хакеістам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына на сайце IIHF.

Катэгорыя:Хакейныя функцыянэры
Катэгорыя:Міжнародная фэдэрацыя хакею з шайбай
Катэгорыя:Францускія хакеісты
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Пяроўшчына

Назву **Пяро́ўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Пяроўшчына — вёска ў Валожынскім раёне
** Пяроўшчына — былая вёска ў Маладэчанскім раёне
Малая Люцінка

**Мала́я Лю́цінка** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету.

## Гісторыя
Фальварак Люцінку Дунін-Марцінкевіч набыў у межавага судзьдзі А. Сялявы ў 1840 годзе. Пісьменьнік напісаў тут свае славутыя творы, у тым ліку «Гапон», «Купала», «Пінская шляхта», два зь іх — «Люцынка, або шведы ў Літве» і «З-пад Іслачы, або Лекі на сон» — непасрэдна апавядаюць пра тутэйшыя мясьціны.

У сваім доме гаспадар прымаў Станіслава Манюшку, У. Сыракомлю, А. Ельскага, М. Ельскага і іншых вядомых дзеячаў культуры.

Дунін-Марцінкевіч памёр у Люцінцы 29 сьнежня 1884 году на 77-м годзе жыцьця. У доме Марцінкевіча працавала арганізаваная дачкой пісьменьніка Камілай школа, у ёй навучаўся пісьменьнік Ядвігін Ш.

Дом згарэў напрыканцы ХІХ стагодзьдзя. У савецкі час не аднаўляўся як ідэалягічна чужое савецкай культуры "панскае гняздо".

Месца дому пісьменьніка ўшанавана толькі ў 1986 годзе. У вёсцы штогод праходзіць сьвята памяці Дуніна-Марцінкевіча.

## Насельніцтва
* 2009 — 24 чалавекі

## Славутасьці
* Месца дому, у якім жыў Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч
* Помнік Вінцэнту Дуніну-Марцынкевічу

### Страчаная спадчына
*  Сядзіба беларускага пісьменьніка В. Дуніна-Марцінкевіча, дзе першым прафэсійным тэатрам ставіліся беларускія п’есы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дорогами классика. Литературная экскурсия в деревню Малая Лютинка, где жил и работал Винцент Дунин-Марцинкевич, СБ-Сегодня, 25.10.2018

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Іслачоўка

**Іслачо́ўка** — хутар ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 4 чалавекі
* 2009 — 2 чалавекі
* 2019 — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Ляшчатка

**Ляшча́тка** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

Да 1976 году вёска ўваходзіла ў склад Бабровіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 18 чалавек
* 2009 — 5 чалавек
* 2019 — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну