Кейстут (імя)

**Кейстут**, **Кестут** (*Гестут*, *Кістут*, *Гештот*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гаст або Гест, пазьней Кіст (Gast, Gestr, Gest, Keast) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гаст- (-каст-, -гест-) (імёны ліцьвінаў Гестар, Каштарт, Гаштольд; германскія імёны Gaster, Kastert, Gastald) паходзіць ад гоцкага і германскага gasts 'госьць, вандроўнік'. Антрапанімічны суфікс-пашыральнік -ут- (-ut-) адзначаецца як у германскіх, так і ў славянскіх мовах.

Яшчэ ў Раўданскім рукапісе, апублікаваным Тэадорам Нарбутам, імя Кейстут тлумачылася як «спрытнюга» (*fortelnik*), што засьведчыла традыцыйнасьць разуменьня германскага паходжаньня гэтага імя. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Кейстут паходзіць ад прагерманскага і праславянскага keist-, ад якога славянскае кисть, дыялектавае расейскае кистать 'неахайна рабіць штосьці', данскае keite 'левая рука', keitet 'ляўшун', таксама 'няспрытны, неахайны'; у мове ліцьвінаў, відаць, наадварот азначала 'спрытны, увішны'. 

З нагоды летувіска-балтыйскіх этымалёгіяў імя Кейстут лінгвіст і літаратуразнаўца-мэдыявіст Аляксандар Бразгуноў зьвяртае ўвагу на тое, што сучаснае летувіскае напісаньне «Kęstutis» ёсьць гістарычна непраўдзівым, бо ня ўлічвае, што ў асноўнай летапіснай форме імя Кейстут пасьля «е» стаіць «й», а летувіскі «ę» гістарычна быў насавым, што адлюстроўваецца ў форме чацьвертай асобы цяперашняга часу kęsti 'цярпець, зносіць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі выводзяць імя — kenčia 'трывае, зносіць'.

У 1389 годзе ў Праскім унівэрсытэце навучаўся *Bartholomaeus Keynstot*.

У Прусіі бытавала імя *Gaystut / Geistut*.

У Польшчы ў 1534 годзе адзначалася прозьвішча Gostot.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *От князя от Кестутя и от князя от [[Любарт|Либорта]] у Торунь к местычемъ* (па 1341 годзе); *Оже я князь [[Яўнут|Еоунутии]], и Кистютии, и Любартъ* (1352 год); *Nos Kynstutus dux. lythwanorum* (14 жніўня 1358 году); *Kenstutte* (7 лістапада 1367 году, 29 верасьня 1379 году); *Се язъ князь великии [[Альгерд|Олгердъ]] со своимъ братомъ, со княземъ Кестутьемъ* (1372 год); *Nobilibus viris Oligerdo Magno et Kenstuto ac Lubardo fratribus ducibus Lituanorum* (23 кастрычніка 1373 году); *filium Chestudi, ducis Lituanorum* (29 верасьня 1377 году); *rex Keynstuthe* (27 лютага 1380 году); *Kinstudti filius* (14 чэрвеня 1384 году); *Kinstudti filio* (1 студзеня 1386 году); *vnser vater herczog Kinstutt* (Мэмарыял Вітаўта, 1390 год); *Kynstut*, *Kinstut*, *Kynstud*, *Kinstoud* (Хроніка Віганда); *Keinstut* (Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга); *Kyestuti*, *Kyerstruch* або *Кестоутіи*, *Кестутіи* (Летапісец вялікіх князёў літоўскіх); *[[Войдат|Waydoth]], Kenstotten sone* (Хроніка Дэтмара зь Любеку); *Kinstod* (Хроніка Ёгана фон Посільге); *Kynstodus* (па 1409 годзе); *Kinstot… Kynstotte… Kynstot* (да 1416 году); *Кейстутей* або *Кестутій* (Наўгародзкі чацьверты летапіс); *Кестутей* або *Кестютей* (Сафійскі першы летапіс); *пры великомъ князи Кестути* (31 жніўня 1449 году); *пры великом князи Кгестути* (5 лютага 1494 году); *Кестутей Гедимановичь* (Ніканаўскі летапіс); *Богданъ Кестуцевичъ* (1528 год); *Sawonko Kistiutowicz* (1551 год); *Петрукъ Кестутевичъ* (24 красавіка 1580 году); *Кестут* (Хроніка літоўская і жамойцкая); *Michał Walentynowicz Kieystut… nieboszczyk oyciec iego Walenty Kieystut* (16 траўня 1661 году); *Michał Giesztot* (1816 год).

## Носьбіты
* Кейстут (1297—1382) — вялікі князь літоўскі
* Багдан Кестуцевіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году

Кейстуты Гедзіміны (Kiejstut Gedymin) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

Гедзіміны (Giedymin) або Кейстут-Гедзіміны (Kiejstut-Giedymin) гербу Пагоня — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны