open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andy C

**Andy C** — драм-н-бас й джанґл прадусар й выканаўца з Вялікае Брытаніі. Сапраўднае імя — Эндры Клярк. Першая плытка выйшла ў 1992 годзе; першая зьмешанка (на кружэлцы) — у 1996 годзе. Уладальнік выдавецтву RAM Records.

## Дыскаграфія
### Andy C — прадусар
#### Плыткі (7", 10", 12")
* *Sour Mash EP (12")*, (1992)
* *Bass Logic EP (12")*, (1993)
* *Slip 'N Slide (12")*, (1993)
* *Sound Control / Feel It (12")*, (1994)
* *Cool Down / Roll On (12")*, (1995)
* *Sound Control / Feel It (Remixes) (12")*, (1995)

### Andy C — выканаўца
#### Кружэлкі
* *Pure Rollers (CD)*, (1996)
* *Origin Unknown Present Sound In Motion (2xCD)*, (1998)
* *Molten Beats (2xCD)*, (1999)
* *Drum&Bass Arena (2xCD)*, (2001)
* *Ram Raiders — The Mix — Mixed By Andy C (2xCD)*, (2001)
* *World Dance XPRS YRSLF (2xCD)*, (2002)
* *Andy C — Drum n Bass Arena Version 2 (CD + DVD)*, (2003)
* *Andy C — Nightlife (CD)*, (2003)
* *Andy C — Nightlife 2 — A Drum And Bass Odyssey (2xCD)*, (2004)
* *FabricLive. 18 — Andy C & DJ Hype (CD)*, (2004)
* *The New Years Eve Festival (6xCD)*, (2004)
* *Andy C — Nightlife 3 (CD)*, (2006)

#### Касэты
* *Slammin' Vinyl & Dream FM @ Bagleys (8xCassette) Касэта 1 — Бок В*, (1996)
* *Live @ Bagleys 4th September 1998 (8xCassette) Касэта 2*, (1998)
* *Live @ Bagleys 5th February 1999 (8xCassette) Касэта 1*, (1999)
* *Lost In Music A Dance Odyssey (8xCassette) Касэта 7 — Бок B*, (1999)

Катэгорыя:Выканаўцы драм-н-бэйс
Aphrodite

**Aphrodite** — драм-н-бэйс (джамп-ап) й джангл прадусар зь Вялікабрытаніі. Сапраўднае імя&nbsp;— Гэвін Кінг (*Gavin King*). Першая плытка выйшла ў 1993 годзе.

## Дыскаграфія

### Плыткі (7", 10", 12")
* *Cocaine (12")*, (1993)
* *Full Effect / Feel Real (12")*, (1993)
* *Raw Motion / Dub Motion (12")*, (1993)
* *Sea Mortar / Beautiful Bass (12")*, (1993)
* *Stonker / Break Of Day / Break Of Dawn (12")*, (1993)
* *The Vine EP (12")*, (1993)
* *You Take Me Up (10")*, (1993)
* *Basslights / Solaris (12")*, (1994)
* *Beautiful Bass / Navigator (Remixes) (12")*, (1994)
* *DJs Unite Vol. 1 (Sampler) (12")*, (1994)
* *Rollin Intelligence / Take Me Up (Remix) (12")*, (1994)
* *Solar Flare / Fascination (12")*, (1994)
* *Sub Groove / Shine (12")*, (1994)
* *Bomber / Tell The Truth (12")*, (1995)
* *Bomber / Velvet Seduction (So You Gotta) (12")*, (1995)
* *Bad Ass! (12")*, (1996)
* *Re-Cuts EP (12")*, (1996)
* *Recuts 1 (12")*, (1996)
* *Searching All Around / Listen To The Rhythm (12")*, (1996)
* *Style From The Darkside / Spice (12")*, (1996)
* *Tell The Truth (12")*, (1996)
* *Tower Bass / Re-Cuts II (12")*, (1996)
* *Wanted It More & More / Hit Me! (12")*, (1996)
* *Dub Moods EP (12")*, (1997)
* *Bad Ass (Remixes) (12")*, (1998)
* *Listen To The Rhythm (Remix) / Rinsing Quince (12")*, (1998)
* *Private Plates — Volume 1 (12")*, (1998)
* *The Underworld / Cool Rock Stuff (12")*, (1998)
* *Beautiful Bass / Sea Mortar (Recuts) (12")*, (1999)
* *BM Funkster (12")*, (1999)
* *Private Plates — Volume 2 (12")*, (1999)
* *Private Plates — Volume 3 (12")*, (1999)
* *Private Plates — Volume 4 (12")*, (1999)
* *Recuts 1 (12")*, (1999)
* *Recuts 2 (12")*, (1999)
* *Sub Groove / Shine (Recuts) (12")*, (1999)
* *Woman That Rolls EP (12")*, (1999)
* *Aphro v Schooly D / Crater (12")*, (2000)
* *Fanfare / Fan Dub Mix (12")*, (2000)
* *Project 1 (12")*, (2000)
* *Project 2 (12")*, (2000)
* *Project 3 (12")*, (2000)
* *Recuts 3 (12")*, (2000)
* *Recuts 4 (12")*, (2000)
* *Summer Breeze (12")*, (2000)
* *Cloud Break / Karma Sutra (12")*, (2001)
* *Come Down Dubbin' / Hazey Bass (12")*, (2001)
* *Lava Flow / Acid Life (12")*, (2001)
* *Playground Shades / Siren Bass (12")*, (2001)
* *Recuts 5 (12")*, (2001)
* *We Could Be Clubbing (12")*, (2001)
* *All Over Me (12")*, (2002)
* *Blue Mystique / The Time, The Place (12")*, (2002)
* *Ganja Man / Heat Haze (12")*, (2002)
* *Recuts 10 (12")*, (2002)
* *Recuts 8 (12")*, (2002)
* *See Thru It (12")*, (2002)
* *Transituation (12")*, (2002)
* *Bad Ass! (Remixes) (12")*, (2004)
* *Beefcake / Boomtown (12")*, (2004)
* *Fanfare / Karma Sutra (12")*, (2004)
* *Stalker (Remixes) (12")*, (2004)
* *Twilight (12")*, (2004)
* *Dub Moods (The Greatest Trick Remixes) (12")*, (2005)
* *Recuts 11 (12")*, (2005)
* *Recuts 12 (12")*, (2005)
* *Siberia / London Massive (12")*, (2005)
* *Sometimes (12")*, (2005)

### Кружэлкі

* *Aphrodite Recordings (CD)*, (1997)
* *Aphrodite (CD)*, (1999)
* *A Coupla Tricks (CD)*, (2001)
* *Aftershock (CD)*, (2002)

Катэгорыя:Брытанскія музыкі
Катэгорыя:Выканаўцы драм-н-бэйс
Aquasky

**Aquasky** — драм-н-бас, джанґл, брэйкз бэнд з Вялікае Брытаніі. Удзельнікі: Дэйў Ўолес, Керан Бэйлі, Брэнт Нюіт. Першая плытка выйшла ў 2002 годзе.

## Дыскаграфія
### Плыткі (7", 10", 12")
* *Dezires (DJ Krust Remix) / Images (Remix) (10")*, (1995)
* *Dezires / Images (12")*, (1995)
* *Nylon Roadster / Cosmic Glue (12")*, (1996)
* *Tranquility (Remixes) (10")*, (1996)
* *Tranquility / Kauna (12")*, (1996)
* *Concrete Boom (12")*, (1997)
* *Cosmic Glue (Remix) (10")*, (1997)
* *Opaque (12")*, (1997)
* *Orange Dust / Opaque (12")*, (1997)
* *Raw Skillz / Opaque (12")*, (1997)
* *Strategy / Vortex (12")*, (1997)
* *Bulletproof (Higher Sense Remix) / Taurus (12")*, (1999)
* *Nightvision / Overkill (12")*, (1999)
* *Sonix / Gemini (12")*, (1999)
* *Subdivision / 2000 AD (12")*, (1999)
* *The Stalker / Bulletproof (12")*, (1999)
* *Airforce / Galaxies (10")*, (2000)
* *Bodyshock (Remixes) (12")*, (2000)
* *Lords Of Motion / Ghost (12")*, (2000)
* *Radium EP (2x12")*, (2000)
* *Tracks From Out Patients LP (7")*, (2000)
* *Badlands (12")*, (2001)
* *Ghost / Lords Of Motion (Technical Itch Remix) (12")*, (2001)
* *Spectre / I Can’t Wait (No More) (12")*, (2001)
* *Structure (12")*, (2001)
* *The Shamen / Instrumental (12")*, (2001)
* *You’ve Got Me (12")*, (2001)
* *Baby It’s You! (12")*, (2002)
* *Generation X / Haze (12")*, (2002)
* *Insomniac / Do Anything (12")*, (2002)
* *Minder / Painkiller (12")*, (2002)
* *Sucker Punch / Badlands Remixes (12")*, (2002)
* *The Shamen Remixes (12")*, (2002)
* *Brasil '66 / One Day (12")*, (2003)
* *Insomniak (Remix) (12")*, (2003)
* *Warrior / Blow Your Mind (12")*, (2003)
* *Atlanta / Fo' Shizzle (12")*, (2004)
* *Dirty Entertainerz (12")*, (2004)
* *Floor 2 Floor / Influence (12")*, (2004)
* *Hi Life (12")*, (2004)
* *In The Zone / Mysteries (Promo) (12")*, (2004)
* *Magnetic / Fo' Schizzle (12")*, (2004)
* *Movin' The Hype Track (12")*, (2004)
* *Right Here / Underworld (12")*, (2004)
* *Direct Hit / Whole Lotta Hate (12")*, (2005)
* *Overneath / Good Sound (12")*, (2005)
* *Party Skank / Ready For This (12")*, (2005)
* *What’s Down Low (Assassin Remix) / Red Out (12")*, (2005)
* *Girls & Boys (Remix) (12")*, (2006)
* *Girls And Boys (12")*, (2006)

* *Time Up / Bring It On Down (Remixes) (12")*, (2006)
* *Time Up / What Can You Do? (12")*, (2006)

### Кружэлкі
* *Orange Dust (CD)*, (1997)
* *Bodyshock (2xCD)*, (1999)
* *Aftershock (CD)*, (2000)
* *Teamplayers (CD)*, (2006)

Катэгорыя:Выканаўцы драм-н-бэйс
1376

## Падзеі
* Крыжакі пабудавалі замак у Рыне (Польшча)

## Нараджэньні
* Сафія Баварская, другая жонка караля Венцэля IV

## Сьмерці
*
Bad Company (драм-н-бэйс гурт)

**Bad Company** - драм-н-бэйс бэнд зь Вялікае Брытаніі. Удзельнікі: Дэн Стэйн (Fresh), Дэрэн Ўайт (D-Bridge), Джэйсан Мальдыні (Maldini), Міхал Ўойціцкі (Vegas) . Першая плытка выйшла ў 1998 годзе.

## Дыскаграфія
### Плыткі (7", 10", 12")
**Spraycan / Squid (12")*, (1998)
**The Nine / The Bridge (12")*, (1998) 
**The Fear EP (2x12")*, (1999) 
**The Pulse / China Cup (12")*, (1999) 
**Twisted EP (2x12")*, (1999) 
**Coma / Spraycan (12")*, (2000) 
**Drum & Bass Arena LP Sampler (12")*, (2001) 
**Planet Dust / Speedball (12")*, (2001) 
**The Nine / Dogfight (12")*, (2001) 
**Rush Hour / Blind (12")*, (2002) 
**Spacehopper (Tritons Universe) / Tonight (12")*, (2002) 
**Ad Infinitum EP (2x12")*, (2003) 
**Bullet Time / Womb (12")*, (2003) 
**Grunge 3 / Mass Hysteria (Remixes) (12")*, (2003) 
**Mo' Fire / Nitrous (Remixes) (12")*, (2003) 
**Rush Hour (Remix) / Speed Of Light (12")*, (2004) 

### Кружэлкі
**Inside The Machine (2xCD)*, (2000) 
**Book Of The Bad (2xCD)*, (2001) 
**Digital Nation (CD)*, (2001)
**Shot Down On Safari (2xCD)*, (2003)

Катэгорыя:Выканаўцы драм-н-бэйс
Badmarsh & Shri

**Badmarsh & Shri** — даб, драм-н-бас бэнд з Вялікае Брытаніі. Удзельнікі: Магамэд Акбэр Алі й Шрыкант Срырам — маюць індыйскае паходжаньне. Першая іхняя плытка выйшла ў 1998 годзе.

## Дыскаграфія
### Плыткі (7", 10", 12")

**Air I Breathe (12")*, (1998)
**4 Track Album Sampler (12")*, (2001) 
**Get Up (The Faithless Mixes) (12")*, (2001) 
**Swarm (12")*, (2001) 
**The Bollywood EP (12")*, (2003) 
**Signs (Calibre Mixes) (12")*, (2004) 

### Кружэлкі
**Dancing Drums (CD)*, (1998) 
**Signs (CD)*, (2001) 

Катэгорыя:Выканаўцы драм-н-бэйс
1308

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 10 верасьня — Ґо-Ніжо, японскі імпэратар (нар. 1285)

## Вонкавыя спасылкі
1306

## Падзеі
* Філіп IV Францускі выгнаў усіх жыдоў з Францыі, прыбраўшы іхнюю маёмасьць
## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*
1307

## Падзеі
* 22 верасьня — каралеўская рада Францыі прыняла рашэньне арыштаваць усіх тампліераў, што знаходзіліся на ейнай тэрыторыі
* У адпаведнасьці з дамовай ("рядом") Полацкае княства ўвайшло ў склад Вялікага Княства Літоўскага на правах аўтаноміі
* Шпандаў і Кёпэнік зьліліся ў 1307 годзе ў адзін горад, які стаў вядомы як Бэрлін

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Лео IV, армянскі цар (нар. 1289)
1309

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Лео V, армянскі цар (пам. 1341)

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1375

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 21 сьнежня — Джавані Бакачча, італьянскі паэт і пісьменьнік
Калярымэтар

**Каляры́мэтры** ( — цяпло + meter) — прыстасаваньні для вымярэньня колькасьці цеплыні, якая вылучаецца ці паглынаецца ў якім-небудзь фізычным, хімічным ці біялягічным працэсе. Тэрмін «калярымэтар» быў прапанаваны францускімі навукоўцамі Антуанам Лавуазье і П’ерам-Сымонам Ляплясам у 1780 годзе.

Сэнс тэрміну «калярымэтар» ў ядзернай фізыцы і фізыцы высокіх энэргіяў значна адрозьніваецца ад агульнаўжывальнага (глядзіце Калярымэтры ў фізыцы высокіх энэргіяў).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Тэрмадынаміка
Катэгорыя:Вымяральныя прылады
Калярымэтар (фізыка элемэнтарных часьцінак)

**Калярымэтры ў фізыцы высокіх энэргіяў** — існуе дзьве асноўныя сыстэмы клясыфікацыі калярымэтраў: *па геамэтрыі асяродзьдзя дэтэктаваньня* й *паводле віду дэтэктуемых [[Элемэнтарная часьцінка|элемэнтарных часьцінак]]*. Паводле клясыфікацыі, па геамэтрыі асяродзьдзя калярымэтры бываюць гамагенныя (аднастайныя) і гетэрагенныя (самплінг-калярымэтры). Паводле віду дэтэктуемых часьцінак калярымэтры бываюць электрамагнітныя й адронныя.

## Адронная калярымэтры
Адронныя калярымэтры амаль без выключэньня гетэрагенныя. Гэта зьвязана з тым, што немагчыма зрабіць аднастайныя цьвёрдацельныя дэтэктары (сцынтылятары, паўправаднікі і іншае) такіх памераў, якія б забясьпечвалі поўнае паглынаньне энэргіі часьцінак адроннага каскаду. Праблема вырашаецца з дапамогай выкарыстаньня «сэндвічаў» (ад ), дзе чаргуюцца пласты паглынальных і дэтэктуючага асяродзьдзя. Ролю паглынальнікаў могуць выконваць такія шчыльныя й моцна паглынальныя матэрыялы як жалеза, волава (Pb), медзь, уран. У якасьці дэтэктараў — цьвёрдыя сцынтылятары або сьвінцовае шкло, якое эфэктыўна генэруе чаранкоўскае выпраменьваньне. Трапляючы ў такі самплінг-калярымэтар, часьцінка ўтварае лівень другасных часьцінак, якія з прасоўваньнем углыб хутка памнажаюцца.

Энэргія першаснай часьцінкі трансфармуецца ў энэргіі часьцінак каскаду, а таксама ва ўзрушанасьць ды іянізацыю асяродзьдзя. Калі забясьпечыць дастатковыя для спыненьня й паглынаньня ўсіх другасных часьцінак памеры калярыметра, то задача будзе вырашаная зборам і сумаваньнем усіх сыгналаў з дэтэктуемых пластоў.

## Электрамагнітныя калярымэтры
Электрамагнітныя калярымэтры найчасьцей гамагенныя. Гэта зьвязана з тым, што электроны, пазытроны й гама-выпраменьваньне, якія складаюць аснову электрамагнітнага каскаду, добра губляюць энэргію ў дэтэктуючых асяродзьдзях калярымэтраў — крышталях сцынтылятараў і чаранкоўскіх радыятарах — параўнаўча невялікіх памераў. Апроч гэтага, выкарыстаньне гамагенных калярымэтраў прыводзіць да лепшага энэргетычнага распазнаваньня ў параўнаньні з самплінг-калярыметрамі.

Часта для рэгістрацыі электрамагнітных і адронных кампанентаў ліўняў выкарыстоўваюць адзіныя калярыметрычныя комплексы. У гэткім разе, першым пластом, на які трапляе бамбардзіруючая часьцінка, зьяўляецца пласт дэтэктараў электрамагнітнага калярымэтра, які дэтэктуе электрамагнітную кампанэнту ліўня. Адронная кампанэнта слаба паглынаецца ў ім, таму адронны калярымэтр заўсёды разьмяшчаецца пасьля электрамагнітнага. Ззаду адроннага калярымэтра звычайна ставяць мюённыя камэры для рэгістрацыі мюёнаў.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фізыка элемэнтарных часьцінак
Тайвань

**Рэспу́бліка Кіта́й** альбо **Тайва́нь** — астраўная краіна ва Ўсходняй Азіі. Кітайская Народная Рэспубліка дагэтуль не прызнала незалежнасьць Рэспублікі Кітай з-за таго, што лічыць яе часткаю сваёй тэрыторыі. У сваю чаргу афіцыйныя ўлады Рэспублікі Кітай не прызнаюць Кітайскую Народную Рэспубліку й таму прэтэндуюць на яе тэрыторыю, а таксама на тэрыторыю М’янмы й некаторых усходніх тэрыторыяў Расеі. Між тым, ад 26 лютага 2002 году краіна адмовілася ад прэтэнзіяў на тэрыторыю Манголіі.

## Гісторыя
У 1949 годзе ў кантынэнтальным Кітаі да ўлады прыйшлі камуністы. Гэта вымусіла 2 мільёны нацыяналістаў уцекчы на востраў Тайвань.

## Геаграфія
Краіна займае востраў Тайвань, разьмешчаны паміж Усходне-Кітайскім, Паўднёва-Кітайскім і Філіпінскім морам.

## Крыніцы
1315

## Падзеі
* жнівень — Людовік X Францускі каранаваны
* заснаваны горад Фуэнлябрада
* першыя згадкі пра Тараў (Каралявецкая вобласьць, Расея)
* Скірснэмунэ, бітва пры Хрыстмэмэле

## Нараджэньні
* Грыгорый Пельшэмскі, заснавальнік Пельшэмскага манастыра ў Валагодзкай вобласьці

## Сьмерці
* Віцень, вялікі князь літоўскі
* 29 чэрвеня — Раймунд Люліюс, каталёнскі місіянэр
* 15 жніўня — Маргарыта Бургундзкая, каралева Францыі
1317

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 8 жніўня:Фушымі, японскі імпэратар (нар. 1265)

## Вонкавыя спасылкі
1316

## Падзеі
* 7 жніўня Ян XXII абраны рымскім папам
* Наваградак стаў цэнтрам мітраполіі праваслаўнай царквы

## Нараджэньні
* Магнус Эрыксан, кароль Швэцыі

## Сьмерці
* Людовік X (кароль Францыі)
* Віцень, вялікі князь літоўскі
* Стэфан Драґуцін, сэрбскі кароль
1318

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Рашыд аль-Дзін, пэрсыдзкі гісторык й пісьменьнік (нар. 1247)
Erasure

**Erasure** — брытанскі музычны гурт, сфарміраваны ў горадзе Бэзылдан у 1985 годзе, як сынці-поп гурт у выніку выпрацаваўшы свой асабісты стыль у жанры электроннай музыкі.

На сёньняшні дзень у гурце ўдзельнічаюць:
 
* Вінс Кларк () — адзін з заснавальнікаў гурту, клавішнік (Depeche Mode (1980—1981), Yazoo (1982—1983), Erasure (1985—2008)
* Эндзі Бэл ()

## Дыскаграфія

### Студыйныя альбомы
* ''The Neon'' 2020
* ''World Be Gone'' 2017
* ''The Violet Flame'' 2014
* ''Snow Globe'' 2013
* ''Tomorrow’s World'' 2011
* ''Light At The End Of The World'' 2007
* ''Union Street'' 2006
* ''Nightbird'' 2005
* ''Other People’s Songs'' 2003
* ''Loveboat'' 2000
* ''Cowboy'' 1997
* ''Erasure'' 1995
* ''I Say I Say I Say'' 1994
* ''Chorus'' 1991
* ''Wild !'' 1989
* ''The Innocents'' 1988
* ''The Circus'' 1987
* ''Wonderland'' 1986

### Live альбомы
* ''Tomorrow’s World Tour (Live At The Roundhouse)'' 2011
* ''Live At The Royal Albert Hall'' 2007
* ''Acoustic Live'' 2006
* ''The Erasure Show'' 2005
* ''The Two-Ring Cicus'' 1987

### Складанкі
* ''Always - The Very Best of Erasure'' 2015
* ''Total Pop ! The First 40 Hits'' 2009
* ''Hits ! The Very Best Of Erasure'' 2003
* ''Pop ! The First 20 Hits'' 1992

### Сынглы
* *Sometimes 2015* (2015)
* *Sacred* (2015)
* *Reason* (2014)
* *Elevation* (2014)
* *Make it Wonderful* (2014)
* *Gaudete* (2013)
* *Fill Us With Fire* (2012)
* *Be With You* (2011)
* *When I Start To (Break It All Down)* (2011)
* *Phantom Bride* (2009)
* *Storm Chaser* (2007)
* *Sunday Girl* (2007)
* *I Could Fall In Love With You* (2007)
* *Boy* (2006)
* *Here I Go Impossible Again / All This Time Still Falling Out Of Love* (2005)
* *Don’t Say You Love Me* (2005)
* *Breathe* (2005)
* *Oh L’Amour — remixes 2003* (2003)
* *Make Me Smile (Come Up & See Me)* (2003)
* *Solsbury Hill* (2003)
* *Moon & The Sky — plus* (2001)
* *Freedom* (2000)
* *Rain — plus* (1997)
* *Don’t Say Your Love Is Killing Me* (1997)
* *In My Arms* (1997)
* *Rock Me Gently* (1996)
* *Fingers & Thumbs (A Cold Summer’s Day)* (1995)
* *Stay With Me* (1995)
* *I Love Saturday* (1994)
* *Run To The Sun* (1994)
* *Always* (1994)
* *Who Needs Love Like That (Hamburg mix)* (1992)
* *Abba-Esque EP (Take A Chance On Me)* (1992)
* *Breath Of Life* (1992)
* *Am I Right ?* (1991)
* *Love To Hate You* (1991)
* *Chorus* (1991)
* *Star* (1990)
* *Blue Savannah* (1990)
* *You Surround me* (1989)
* *Drama !* (1989)
* *Crackers International EP (Stop !)* (1988)
* *A Little Respect* (1988)
* *Chains Of Love* (1988)
* *Ship Of Fools* (1988)
* *The Circus* (1987)
* *Victim Of Love* (1987)
* *It Doesn’t Have To Be* (1987)
* *Sometimes* (1986)
* *Oh L’Amour* (1986)
* *Heavenly Action* (1985)
* *Who Needs Love Love That* (1985)

### DVD
* ''Live At The Royal Albert Hall'' 2008
* ''On The Road To Nashville'' 2007
* ''The Erasure Show — Live In Cologne'' 2005
* ''The Tank, The Swan & The Balloon'' 2004
* ''Hits ! The Videos'' 2003
* ''Sanctuary The Eis Christmas Concert 2002'' 2003

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт ''Erasure''

Катэгорыя:Брытанскія музычныя гурты
Катэгорыя:Электронная музыка
1311

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Давід VIII, грузінскі цар (нар. 1273)

## Вонкавыя спасылкі
Медзь

**Медзь**, **сьпіж** (**Cu**, ) — хімічны элемэнт, ружова-чырвоны мэтал. Гэта плястычны мэтал зь вельмі высокай цяпло- й электраправоднасьцю, з-за чаго зьяўляецца добрым правадніком электрычнага току й цеплыні. Медзь бяз прымешкаў зьяўляецца мяккай і падатлівай, адкрытая паверхня мае першапачаткова чырвона-аранжавы колер. Гэты элемэнт часьцяком выкарыстоўваецца ў якасьці правадніку цяпла й электраэнэргіі, будаўнічага матэрыялу й складовай частцы розных мэталічных сплаваў, то бок выкарыстоўваецца ў ювэлірнай справе, у вытворчасьці марскога абсталяваньня й вырабу манэтаў і гэтак далей. Прыродная медзь складаецца з двух ізатопаў: 63Cu (69,15%) і 65Cu. Штучна атрыманыя радыёактыўныя ізатопы з масавымі лікамі 52—80.

Медзь зьяўляецца адным зь нешматлікіх мэталаў, якія сустракаюцца ў прыродзе ў форме самародкаў, калі яе можна амаль адразу выкарыстоўваць, у адрозьненьне ад мэталаў, якія неабходна здабываць з руды. Гэта прывяло да вельмі раньняга выкарыстаньня чалавекам прыкладна з 8000 году да н. э. Медзь сталася першым мэталам, які быў выплаўлены чалавекам з руды, што адбылося каля 5000 году да н. э. Таксама, гэты мэтал разам з цынай стаў першым мэталам, які быў выкарыстаны ў прыгатаваньні сплаву — бронзы, каля 3500 году да н. э. У рымскую эпоху, медзь галоўным чынам здабывалася на Кіпры, такім чынам, дзякуючы гэтаму востраву мэтал атрымаў свой лацінскі назоў. Ягоныя злучэньні звычайна сустракаюцца ў выглядзе соляў медзі (II).

Медзь мае важнае значэньне для ўсіх жывых арганізмаў як дыетычны макраэлемэнт, паколькі ён зьяўляецца адным з ключавых складнікаў дыхальнага фэрмэнтавага комплексу цытахром с-аксыдазы. У малюскаў і ракападобных медзь уваходзіць у склад крывянога пігмэнту гэмацыяніну, што замяняе жалезавы комплекс гэмаглабіну ў рыб і іншых хрыбетных. У людзей медзь сустракаецца ў асноўным у печані, цягліцах і костках. Цела дарослага чалавека зьмяшчае ад 1,4 да 2,1 мг медзі на кіляграм масы цела.

## Вытворчасьць
Большасьць медзі здабываецца ў выглядзе сульфідаў медзі ў буйных кар’ерах ў медна-парфіраваных радовішчах, якія ўтрымліваюць ад 0,4 да 1,0% медзі. Прыкладамі такіх радовішчаў зьяўляюцца шахты Чукікамата ў Чылі, Бінга-Каньён (, Юта) і Эль-Чына (ці проста Чына, , Нью-Мэксыка) у ЗША. Згодна з Брытанскай геалягічнай службай у 2005 годзе Чылі была найбуйнейшым вытворцам медзі з руднікоў, акрамя таго трэць усёй здабычы прыпадала на ЗША, Інданэзію і Пэру. Медзь можа таксама быць адноўлена праз падземнае вылугоўваньне. Некалькі радовішчаў у штаце Арызона лічацца першымі кандыдатамі для прымяненьня гэтага мэтаду. Колькасьць выкарыстоўваемай медзі павялічваецца і колькасьць медзі ледзь задавальняе ўзровень выкарыстаньня ў разьвітых краінах.

## Крыніцы

## Літаратура
* «Фізыка. Кароткі слоўнік-даведнік». (А. И. Болсун, Б. К. Галякевич. «Физика. Краткий словарь-справочник». Мн., 1997).
* «Элемэнтарная фізыка. Даведнік». (Н. Кошкин, Е. Васильчикова. «Элементарная физика. Справочник», М., 1996).

## Вонкавыя спасылкі
* Медзь на The Periodic Table of Videos 

Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Жалеза

**Жалеза (Fe), зялеза** — хімічны элемэнт з сымбалічым пазначэньнем Fe і атамным нумарам 26. Гэта мэтал першай групы пераходных мэталаў. Найбольш распаўсюджаны элэмэнт (паводле масы) Зямлі, з жалеза складаецца большая частка вонкавага й унутранага ядраў Зямлі. Гэта чацьвёрты самы распаўсюджаны элемэнт у зямной кары  (4,65% паводле масы) і самы распаўсюджаны мэтал. Вядома каля 300 мінэралаў жалеза, але прамысловае значэньне маюць толькі руды з утрыманьнем жалеза больш за 16%. Найважнейшыя мінэралы жалеза — магнэтыт, гематыт, гётыт, сыдэрыт і ліманіт.

Жалеза мае дыяпазон ступеняў затляненьня, ад -2 да +6, але +2 і +3 зьяўляюцца найбольш распаўсюджанымі. Элемэнтарнае жалеза сустракацца ў мэтэароідах і іншых умовах нізкай колькасьці тлену, але рэагуе на тлен і воду. Паверхня жалеза мае бліскучы серабрыста-шэры колер, але на паветры з часам затляняецца, утвараючы гідратаваны аксід жалеза, шырока вядомы як іржа.

Атамны нумар (Z) жалеза роўны 26, атамная маса (A) роўная 55,847. Шчыльнасьць  \rho  = 7874 кг/м³. Тэмпэратура тамленьня  t_m  = 1539 °C, тэмпэратура кіпеньня  t_b  = 2861 °C. Жалеза зьяўляецца добрым правадніком электрычнага току (удзельны супор R_s = 9,8 мкОм\cdotсм) і цеплыні (удзельная цеплаёмістасьць  C_p  = 0,45 кДж/(кг\cdotК)).

Жалеза ўваходзіць у склад гемаглябіну.

У залежнасьці ад утрыманьня вугляроду адрозьніваюць мягкае жалеза (< 0,2% C), сталь (0,2-1,7% C) і чыгун (1,7-5% C).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* .
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Жалеза. The Periodic Table of Videos 


Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Літ

**Літ (Li)** — хімічны элемэнт, атамны нумар 3, атамная маса 6,941. Серабрыста-белы мэтал, шчыльнасьцю 534 кг/м³. Тэмпэратура плаўленьня 180,5 °С, тэмпэратура кіпеньня 1342 °С, удзельная цеплаёмістасьць 4,40 кДж/(кг\cdotК). Лужны мэтал. Утрыманьне ў зямной кары складае каля 6,5·10-3%.

## Глядзіце таксама
* Пэрыядычная сыстэма элемэнтаў

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Хімічныя элемэнты
Катэгорыя:Лужныя мэталы
Уран (неадназначнасьць)

Назву **Уран** маюць:

* Уран — старажытнагрэцкі бог, сын Геі
* Уран — плянэта Сонечнай сыстэмы
* Уран — хімічны элемэнт
* Уран — старажытнацюрская і казаская музычная духавая прылада
* Апэрацыя «Уран» — контрнаступленьне Чырвонага Войска падчас Сталінградзкай бітвы
* Х-35 Уран — супрацькарабельная ракета
Ян Гус

**Ян Гус** (; 1369/1371 — 6 ліпеня 1415) — нацыянальны герой Чэхіі, прапаведнік, мысьляр, ідэоляг чэскай Рэфармацыі. Быў сьвятаром і некаторы час рэктарам Праскага ўнівэрсытэту. 6 ліпеня 1415 году ў горадзе Канстанц быў спалены разам са сваімі працамі. Спаленьне Гуса выклікала Гусіцкія войны 1419—1434 гадоў.

## Жыцьцё і дзейнасьць
Ян Гус нарадзіўся ў 1369 годзе (паводле іншых зьвестак, у 1371) у вёсцы Гусінец у паўднёвай Чэхіі, у сям’і селяніна. У 1393 годзе скончыў Праскі ўнівэрсытэт, у 1394 годзе там жа стаў бакаляўрам тэалёгіі, у 1396 годзе атрымаў ступень магістра вольных мастацтваў, у 1401—1402 гадох быў дэканам факультэту вольных мастацтваў, а ў 1402—1403 і 1409—1410 гадох займаў пасаду рэктара. У 1402 годзе Гус быў прызначаны плябанам і прапаведнікам Батлеемскай капліцы ў старой частцы Прагі, дзе займаўся ў асноўным чытаньнем пропаведзяў на чэскай мове.

Яшчэ ў сярэдзіне 1380-х гадоў у Чэхіі пачалі распаўсюджвацца працы ангельскага рэфарматара Джона Ўікліфа. Пад уплыў ідэяў Ўікліфа трапіў і Гус. Падчас Вялікага расколу каталіцкай царквы Гус быў у ліку тых, хто захоўваў нэўтралітэт у дачыненьні да супрацьлеглых бакоў.

У 1409 годзе папа рымскі выдаў булу супраць Гуса, якая дазволіла арцыбіскупу праскаму, праціўніку рэфарматара, распачаць супраць яго карныя дзеяньні. Пропаведзі Гуса былі забароненыя, усе падазроныя кнігі спаленыя. Аднак улады падтрымалі Гуса, і яго ўплыў сярод вернікаў працягваў расьці.

З 1411 годзе ў Чэхіі ўзмацняюцца дыскусіі вакол інстытуту індульгенцыяў. Гус выступаў як супраць індульгенцыяў, так і супраць права герархаў хрысьціянскай царквы падымаць меч супраць сваіх ворагаў.

У 1414 годзе Гус быў выкліканы на Канстанцкі сабор. Імпэратар Жыгімонт Люксэмбурскі абяцаў яму бясьпеку, але калі чэскі рэфарматар у кастрычніку прыбыў у Канстанц, яго ўзялі пад варту, а пасьля прысудзілі да спаленьня як ерэтыка. Прысуд быў выкананы там жа, у Канстанцы, 6 ліпеня 1415 году. Існуе паданьне, што калі Ян Гус ужо стаяў на вогнішчы, адна бабулька падкінула ў агонь вязку гальля, бо шчыра верыла, што спаленьне чалавека ўгодна Богу і што вогнішча ачысьціць яго душу. Убачыўшы гэта, Ян Гус сказаў толькі: «*O sancta simplicitas!*» (), што пазьней стала выслоўем.

## Наступствы
Сьмерць Гуса спрычынілася да пачатку Гусіцкіх войнаў, якія вялі яго прыхільнікі (гусіты) супраць Габсбургаў і іх прыхільнікаў. Радыкальныя гусіты (табарыты), якія патрабавалі рэлігійнай рэформы, пацярпелі паразу, умераныя гусіты (чашнікі) вымушаныя былі спыніць барацьбу, таму Рэфармацыя ў Чэхіі не адбылася.

Дагэтуль каталіцкая царква не рэабілітавала Гуса. Нягледзячы на гэта, у пераважна каталіцкай Чэхіі Гус карыстаецца павагай, існуюць помнікі, музэі і вуліцы, якія носяць яго імя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Чэскія літаратары
Катэгорыя:Чэскія рэлігійныя дзеячы
Катэгорыя:Чэскія філёзафы
1192

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Стэфан Радаслаў, сэрбскі кароль (пам. 1234)

## Сьмерці
*
1193

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*
## Сьмерці
* Саладын, эгіпецкі й сырыйскі сультан
1194

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 27 чэрвеня — Сяозонґ, кітайскі імпэратар (нар. 1127)

## Вонкавыя спасылкі
1195

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 15 жніўня — Антоні Падуанскі, партугальскі сьвяты (пам. 1231)
## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
Пратон

**Прато́н** (ад старажытнагрэцкага πρώτος — «першы, асноўны»), стабільная элемэнтарная часьцінка, ядро атама вадароду.

Маса пратона m_p = 1,672614(14)\sdot10 −24 г (ці 938,27200 ± 0,00004 МэВ). Электрычны зарад пратона дадатны: e = +1,6021892 \sdot10 −19 Кулён. Сьпін пратона ½. Разам з нэўтронамі пратоны ўтвараюць атамныя ядры ўсіх хімічных элемэнтаў.


Катэгорыя:Барыёны
Катэгорыя:Катыёны
1196

## Падзеі
* 
## Нараджэньні
* 3 студзеня — Цучымікада, японскі імпэратар (пам. 1231)

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1197

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 22 кастрычніка — Джунтоку, японскі імпэратар (пам. 1242)

## Сьмерці
*
1199

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 6 красавіка — Рычард I, ангельскі кароль

## Вонкавыя спасылкі
1200

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Аль-Абгары, пэрсыдзкі філёзаф й матэматык (пам. 1265)

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1190

## Падзеі
* 

## Нараджэньні

## Сьмерці
* 10 чэрвеня — Фрыдрых Барбароса, імпэратар Сьвятое Рымскае імпэрыі (нар. 1122)
1187

## Падзеі
* Упершыню ў летапісы ўзгадана назва "Украіна"

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 17 сьнежня — Грыгоры VIII, папа рымскі

## Вонкавыя спасылкі
1186

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Аґатай, мангольскі хан (пам. 1241)

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1185

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 25 красавіка — Антоку, японскі імпэратар (нар. 1178)

## Вонкавыя спасылкі
1184

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Саадзі, пэрсыдзкі паэт (пам. 1291)

## Сьмерці
*
1183

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Алексі II Комнэн, бізантыйскі імпэратар (нар. 1167)

## Вонкавыя спасылкі
1182

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 11 верасьня — Мінамота но Ёрыіе, японскі шоґун (пам. 1204)

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1188

## Падзеі
* Альфонс IX стаў каралём Леону
* Утворана Лівонскае біскупства

## Нараджэньні
* Альбрэхт IV, граф у Аргаў
* Генрых, сьвятар латгалаў, аўтар «Хронікі Лівонаў»

## Сьмерці
* 28 студзеня — Фэрдынанд II, кароль Леону і пазьней кароль Італіі
* 20 красавіка — Хільдэгунда, сястра-блізьняшка Сьвятой Ганны, сьвятая каталіцкай царквы
* Усама бін Мункід, арабскі летапісец

## Вонкавыя спасылкі
1189

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Юры II, вялікі князь уладзімірскі (пам. 1238)
## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1180

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 6 жніўня — Ґо-Тоба, японскі імпэратар (пам. 1239)

## Сьмерці
*
1179

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Якут аль-Гамаўі, арабскі географ (пам. 1229)
## Сьмерці
* 17 верасьня — Хільдэгарда Бінгенская, нямецкая мнішка, аўтар містычных працаў, рэлігійных гімнаў і музыкі да іх, а так сама працаў па мэдыцыне
1177

## Падзеі
* Пажар спаліў Кіёта, Японія

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1175

## Падзеі
* Лы Цао Тон зрабіўся кіраўніком Віетнаму

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1172

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Гэмачандра, індыйскі матэматык, гісторык й філёзаф (нар. 1089)
1174

## Падзеі
* Пажар зьнішчыў большую частку Падуі, Італія

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*
1173

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Танкей, японскі скульптар (пам. 1256)

## Сьмерці
*
1171

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Ґлеб, вялікі князь кіеўскі (год народзінаў невядомы)

## Вонкавыя спасылкі
1170

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Мсьціслаў II, вялікі князь кіеўскі (год народзінаў невядомы)
1169

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 10 верасьня — Алексі II Комнэн, бізантыйскі імпэратар (пам. 1183)
## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
1168

## Падзеі
* Імпэратар Такакура ўзышоў на японскі трон

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*
1167

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Эўфрасіньня Полацкая, полацкая князёўна, беларуская сьвятая
* Робэрт з Мэлуні, ангельскі тэоляг й эпіскап (год народзінаў невядомы)

## Вонкавыя спасылкі
Леў Камароў

**Леў Іванавіч Камароў** (1938—) — прафэсар, загадчык катэдры тэарэтычнай фізыкі фізычнага факультэту БДУ з 1973 па 1983 гг.

## Жыцьцяпіс
Скончыў фізычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту ў 1960 годзе. У 1960—1963 займаўся ў асьпірантуры фізычнага факультэту па спэцыяльнасьці «тэарэтычная фізыка». Пасьля заканчэньня асьпірантуры стаў працаваць асыстэнтам катэдры ядзернай фізыкі БДУ. У 1964 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю па тэме «Аптычныя і нэўтронныя спэктры як крыніца інфармацыі аб руху малекул у вадкасьцях». У 1967 годзе стаў дацэнтам катэдры ядзернай фізыкі. У 1973 годзе абраны загадчыкам катэдры тэарэтычнай фізыкі. З 1983 году працаваў дацэнтам катэдры тэарэтычнай фізыкі. У 1985 годзе абараніў доктарскую дысэртацыю па тэме «Нэпэртурбацыйныя мэтады тэарэтычнага дасьледаваньня фізычных сыстэм». У 1988 годзе яму прысвойваецца званьне прафэсара катэдры тэарэтычнай фізыкі і катэдры ядзернай фізыкі. Працаваў прафэсарам на катэдры тэарэтычнай фізыкі да выхаду на пэнсію ў 2000 годзе.

## Навуковая дзейнасьць
Асноўныя навуковыя работы Л. І. Камарова датычацца фізыкі кандэнсаванага стану, квантавай мэханікі і квантавай тэорыі поля. Ім распрацаваныя нэпэртурбацыйныя мэтады разьвязваньня задачаў квантавай мэханікі і квантавай тэорыі поля, гэтыя мэтады ўжываюцца нават тады, калі немагчыма выкарыстоўваць тэорыю ўзбурэньняў. Ён зьяўляецца аўтарам больш за 100 артыкулаў у навуковых часопісах.

## Вонкавыя спасылкі
* Леў Іванавіч Камароў на сайце катэдры тэарфізыкі фізфаку БДУ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1938 годзе
Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Дактары фізыка-матэматычных навук
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
1374

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 19 ліпеня — Франчэска Пэтрарка, італьянскі паэт

## Вонкавыя спасылкі
Мустафа Сандал

**Мустафа Сандал** (; нарадзіўся 11 студзеня, 1970 у Стамбуле, Турэччына) — турэцкі поп-сьпявак. Размаўляе на ангельскай, турэцкай, італьянскай і францускай мовах.

Ён зьявіўся на сцэне ў пачатку 1990-х. Яго апошнія гіты, такія як «Moonlight» і «Isyankar», займалі найвышэйшыя пазыцыі ў гіт-парадах ня толькі Турэччыны, але таксама Нямеччыны, Аўстрыі, Швайцарыі.

## Дыскаграфія
### Альбомы
* *Suç Bende* (1994)
* *Gölgede Aynı* (1996)
* *Detay* (1998)
* *Akışına Bırak* (2000)
* *Kop* (2002)
* *Seven* (2003, Universal)
* *Devamı Var* (2007)

### Максі-сынглы
* *Maxi Sandal* (2003)
* *İste* (2004)
* *İsyankar* (2005, Universal)
* *Yamalı Tövbeler* (2005)

### Сынглы
* «Aya Benzer / MOONLIGHT» (2003, Universal)
* «Araba» (2004, Universal)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка па-ангельску
* Афіцыйная турэцкая старонка
* Афіцыйная старонка па-нямецку
* Starsontop — сайт фэнаў Мустафы Сандала
* Мустафа Сандал у сеціўнае базе дадзеных фільмаў

Катэгорыя:Турэцкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стамбуле
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 11 студзеня
Міхал Вішнявецкі

**Міха́л [[Карыбут (імя)|Кары́бут]] Вішняве́цкі** ( — ) — кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1669—1673).

## Біяграфія
Нарадзіўся 31 траўня 1640 году ў Вішнёве на Валыні (паводле іншых зьвестак, 31 ліпеня ў замку Алеска). Апошні прадстаўнік малодшай лініі магнацкага роду Вішнявецкіх гербу «Карыбут», сын Ярэмія, героя вайны з Б. Хмяльніцкім, і Грызэльды з Замойскіх. Асноўныя маёнткі роду знаходзіліся на Левабярэжнай Украіне і складалі цэлую лятыфундыю з 56 местаў, мястэчак і вёсак з насельніцтвам 288 тысячаў чалавек. Сталіцай яе было места Лубны (цяпер Палтаўская вобласьць). У афіцыйных дакумэнтах гэтае суцэльнае ўладаньне называлася «панствам», «дзяржавай».

Навучаўся ў езуіцкай школе, пазьней, па стыпэндыі караля, — у Празе, а таксама ў Дрэздэне і Вене. Ведаў некалькі замежных моваў: францускую, нямецкую, італьянскую, турэцкую, татарскую і лацінскую.

У лістападзе 1663 узяў удзел у вайсковай кампаніі караля Яна Казімера на Ўкраіну супраць маскоўскіх войскаў. Камандаваў уласным палком пяхоты з 600 чалавек.

У 1668 кароль і вялікі князь Ян Казімер Ваза адмовіўся ад стальца. У часе выбараў новага караля прадстаўнікі ваяводзтваў і паветаў Вялікага Княства Літоўскага, нягледзячы на супраціў магнацкіх сем’яў Радзівілаў і Пацаў, выказаліся за кандыдатуру Міхала Вішнявецкага. 29 верасьня 1669 у Кракаве адбылася ўрачыстая каранацыя.

## Унутраная і вонкавая палітыка
Да абраньня Міхала Вішнявецкага варожа паставіліся магнацкія групоўкі, а прафранцуская партыя на чале з гетманам вялікім каронным Янам Сабескім перайшла ў адкрытую апазыцыю.

Істотна ўзмацніліся фэадальныя міжусобіцы (шляхецкія дэпутаты праз лібэрум вэта сарвалі 4 з 6 соймаў) і толькі напад Турэччыны ўвесну 1672 і захоп турэцкім войскам Камянца-Падольскага прадухілілі грамадзянскую вайну.

Туркі вымусілі караля ўкласьці ганебны Бучацкі мір (1672), паводле якога Падольле адыходзіла да Турэччыны. Але сойм Рэчы Паспалітай не зацьвердзіў мірнай дамовы, і вайна аднавілася. Па дарозе ў войска, якое зьбіралася каля Хаціна, Міхал Вішнявецкі памёр у Львове.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Міхал
Катэгорыя:Кавалеры Ордэна Залатога руна
Катэгорыя:Пахаваныя ў Вавэльскай катэдры
1373

## Падзеі
* Падпісаны ангельска-партугальскі вайсковы саюз

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
Сьпіс партугальскіх манархаў

Гісторыя партугальскае манархіі пачынаецца ў 1139 годзе, калі пасьля перамогі над мурынамі ў бітве пры Орыку граф Афансу, дагэтуль васал каралеўства Леон, быў абвешчаны каралём.

## Бургундзкі дом
* Афансу I (1139—1185)
* Саншу I (1185—1212)
* Афансу II (1212—1223)
* Саншу II (1223—1247)
* Афансу III (1247—1279)
* Дыніш (1279—1325)
* Афансу IV (1325—1357)
* Пэдру I (1357—1367)
* Фэрнанду I (1367—1383)

## Авіскі дом
* Жуан I (1385—1433)
* Дуартэ (1433—1438)
* Афансу V (1438—1481)
* Жуан II (1481—1495)
* Мануэл I (1495—1521)
* Жуан III (1521—1557)
* Сэбаштыяну (1557—1578)
* Энрыкэ (1578—1580)
* Антоніу (1580)

## Габсбурскі дом
У 1580 гішпанскі кароль Піліп (Фэліпэ) II захапіў Партугалію і стаў яе каралём, прыняўшы імя Філіпэ I ().

* Філіпэ I (1581—1598)
* Філіпэ II (1598—1621)
* Філіпэ III (1621—1640)

## Браганскі дом
Герцагі браганскія былі малодшаю галінаю авіскага дому. У 1640 герцаг Жуан прыняў партугальскую карону (хаця Філіпэ III быў яшчэ жывы і працягваў лічыць сябе каралём Партугаліі) і пачаў вайну з гішпанцамі. У выніку Партугалія ізноў атрымала незалежнасьць.

* Жуан IV (1640—1656)
* Афансу VI (1656—1667)
* Пэдру II (1667—1706)
* Жуан V (1706—1750)
* Жузэ I (1750—1777)
* Марыя I (1777—1816) і Пэдру III (1777—1786)
* Жуан VI (1816—1826)
* Пэдру IV (1826)
* Марыя II (1826—1828)
* Мігуэл (1828—1834)
* Марыя II (1834—1853) і Фэрнанду II (1837—1853)

Нашчадкаў Марыі II і Фэрнанду II называюць Браганска-Вэтынскаю галіною дынастыі.

* Пэдру V (1853—1861)
* Луіш I (1861—1889)
* Карлуш I (1889—1908)
* Мануэл II (1908—1910)

Пасьля рэвалюцыі 5 кастрычніка 1910 Мануэл II быў вымушаны зьехаць у Вялікую Брытанію і памёр у выгнаньні.

Партугальскія манархі
Афонсу V

**Афо́нсу V Афрыка́нец** () (15 студзеня 1432 — 28 жніўня 1481) — кароль Партугаліі з 1438 па 1481 гады.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1432 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 15 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1481 годзе
Катэгорыя:Памерлі 28 жніўня
Напалеон III Банапарт

**Напалео́н III Банапа́рт** (поўнае імя па-француску: *Charles-Louis-Napoléon Bonaparte*; 20 красавіка 1808 – 9 студзеня 1873) — прэзыдэнт Францускай рэспублікі, імпэратар французаў; сын Людовіка Банапарта, караля Галяндыі (1806 – 1810) і пляменьнік Напалеона I.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 20 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1808 годзе
Катэгорыя:Уладары Францыі
Катэгорыя:Прэзыдэнты Францыі
Катэгорыя:Банапарты
Катэгорыя:Памерлі 9 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1873 годзе
1372

## Падзеі
* Ліпень — падпісаны Любуцкі дагавор паміж ВКЛ і Масквой

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
Krok

Назву **Krok** маюць:

* музычны гурт Krok
* дэбютны альбом Krok гурта Krok
Krok (альбом)

***KROK*** — першы альбом беларускага гранж-гурта KROK, выдадзены ў 2006 годзе.

## Зьмест

## Удзельнікі
* Андрэй Глотаў: гітара
* Раман Сухоцкі: сьпеў
* Сяргей Старалаўнікаў: гітара
* Аляксей Худніцкі: бас-гітара
* Аляксей Камоцкі: бубны
* Генадзь Сыракваш: запіс, зьвядзеньне, мастарынг
* Максім Сарычаў: фатаздымкі для вокладкі

## Дадатковыя зьвесткi
Дэбютны альбом гурта KROK запісваўся на працягу 2005—2006 гадоў. Афіцыйная прэзэнтацыя альбома адбылася 27 траўня 2006 году. Дыск быў выдадзены лэйблам «West Records» і зьявіўся на паліцах музычных крамаў напачатку чэрвеня. На песьню «Рай» быў зьняты кліп.

## Вонкавыя спасылкі
* [Рэцэнзія на альбом на сайце «[Tuzin.fm]»]
* [Рэцэнзія на альбом на сайце [XLAM.BY]]
* [Рэцэнзія на альбом у «[Музыкальная газета|Музыкальной газете]»]
Усяслаў Васількавіч

**Усяслаў Васількавіч**, **Усяслаў III** (каля 1100 — пасьля 1180) — князь полацкі (1162 — 1167, 1167 — пасьля 1180). Сын Васількі Сьвятаслававіча.

Заняў полацкую пасаду ў 1162 годзе пасьля паразы Рагвалода-Васіля ад Валадара Глебавіча. Страты палачан у бітве былі цяжкімі, таму Рагвалод-Васіль не вярнуўся ў Полацк, а пайшоў княжыць у Друцак. Палачане ж запрасілі да сябе князем Усяслава Васількавіча з Віцебска. Усяслаў уладарыў пры падтрымцы смаленскіх князёў і не ладзіў зь менскімі князямі.

У 1167 менскі Валадар з войскам у якім была шмат літоўцаў выступіў супраць Усяслава Васількавіча, перамог яго ў бітве і заняў полацкую пасаду, заключыўшы з полацкім вечам умову і замацаваўшы яе цалаваньнем крыжа. Затым накіраваўся на Віцебск, куды ўцёк Усяслаў, але даведаўшыся, што на дапамогу віцяблянам ідзе смаленскі князь Раман, вярнуўся ў свае землі. Васілька зноў заняў полацкую пасаду.

Апошні раз згадваецца ў 1180 годзе калі разам зь іншымі князямі выступіў супраць смаленскіх князёў, сваіх былых хаўрусьнікаў. Вадаць неўзабаве пасьля гэтага памёр.

Катэгорыя:Полацкія князі
Катэгорыя:Рагвалодавічы
683

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 3 ліпеня — Леў II, рымскі папа

## Вонкавыя спасылкі
1371

## Падзеі
*

## Нараджэньні
* Ян Гус, чэскі рэфарматар (ці ў 1369)

## Сьмерці
* 22 лютага — Давід II, кароль Шатляндыі
Звычайны асаед

**Звыча́йны асае́д** () — від птушак зь сямейства ястрабіных (*Accipitridae*). Адзіны прадстаўнік з роду звычайных асаедаў (*Pernis*), які распаўсюджаны ў Эўропе.

## Апісаньне
Даўжыня цела звычайнага асаеда — ад 55 да 60 см, размах крылаў дасягае 150 сантымэтраў, важыць дарослая птушка звычайна ад 500 да 1000 грам.

## Вонкавыя спасылкі
* Звычайны асаед: старонка Менскага заапарку

Катэгорыя:Ястрабіныя
Шулёнак

**Шулёнак**, **сокал-шулёнак**, **шулячок** () — птушка з атраду сокалападобных (*Falconiformes*) сямейства сакаліных (*Falconidae*). Занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Артыкул на Slounik.org

Катэгорыя:Сакаліныя
1369

## Падзеі
*

## Нараджэньні
* Ян Гус, чэскі рэфарматар (ці ў 1371)

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
Бэда Вялебны

**Бэда Вялебны**, **Сьвяты Бэда** (672 ці 673 — 27 траўня 735) — бэнэдыктынскі манах з Нартумбрыі, багаслоў, гісторык і паэт.

Бэда Вялебны найбольш вядомы сваёю працаю Царкоўная гісторыя народу англаў (), за якую яго называюць айцом ангельскае гісторыі.

Дантэ ў сваёй Боскай камедыі выявіў Бэду сярод іншых багасловаў на Нябёсах.

Абвешчаны доктарам Касьцёлу ў 1899 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 670-я гады
Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Катэгорыя:Праваслаўныя сьвятыя
Катэгорыя:Памерлі 27 траўня
Катэгорыя:Памерлі ў 735 годзе
Доктар Касьцёлу

У каталіцызме **доктарам Касьцёлу** (інакш **настаўнікам Царквы**) завецца багаслоў, які зрабіў вялікі ўнёсак у разьвіцьцё вучэньня Касьцёлу і быў афіцыйна праслаўлены Папам альбо Сусьветным Саборам за выдатнае вучэньне і вялікую сьвятасьць. Гэтае званьне надаецца рэдка, заўсёды пасьмяротна і толькі пасьля бэатыфікацыі альбо кананізацыі Дагэтуль аніводны Сабор не скарыстаўся правам абвясьціць некага доктарам Касьцёлу, і ўсе абвяшчэньні паходзілі ад Папаў. 

## Сьпіс дактароў Касьцёлу

* Сьв. Рыгор Вялікі
* Сьв. Амброзі з Мэдыяляну
* Сьв. Аўгустын
* Сьв. Гэранім
* Сьв. Ян Залатавусны
* Сьв. Базыль Вялікі
* Сьв. Рыгор Багаслоў
* Сьв. Атанасі Александрыйскі
* Сьв. Тамаш Аквінскі
* Сьв. Банавэнтура
* Сьв. Ансэльм
* Сьв. Ісідор Сэвільскі
* Сьв. Пётр Залатаслоў
* Сьв. Леў Вялікі
* Сьв. Пётр Даміяні
* Сьв. Бэрнард Клервоскі
* Сьв. Ілары
* Сьв. Альфонс Лігуры
* Сьв. Францішак Сальскі
* Сьв. Кірыл Александрыйскі
* Сьв. Кірыл Ерузалемскі
* Сьв. Ян Дамаскін
* Сьв. Бэда Вялебны
* Сьв. Эфрэм Сырын
* Сьв. Пётар Канізі
* Сьв. Ян ад Крыжа
* Сьв. Робэрт Бэлармін
* Сьв. Альбэрт Вялікі
* Сьв. Антоні з Падуі
* Сьв. Лаўрэнці з Брындызі
* Сьв. Тэрэза з Авілы
* Сьв. Кацярына з Сыены
* Сьв. Тэрэза зь Лізьё


*
117

### Падзеі
* 

### Нараджэнні
*

### Сьмерці
* 9 жніўня: Траян, рымскі імператар
XI стагодзьдзе

**XI стаго́дзьдзе** (**11 стаго́дзьдзе**) доўжылася з 1001 па 1100 год па Грыгарыянскім календары.

## Вонкавыя спасылкі
III стагодзьдзе

**3 стаго́дзьдзе** (**III стаго́дзьдзе**) доўжыцца з 201 да 300 году па Грэгарыянскім календары.

__ЗЬМЕСТ__
Корсыка

**Ко́рсыка** () — востраў у Міжземным моры і адзін з рэгіёнаў (тэрытарыяльная супольнасьць) Францыі. Востраў ляжыць на ўсходзе ад Італіі, прыблізна на вышыні Абруцца, на поўначы ад італьянскага вострава Сардынія і ў паўднёва-заходнім кірунку ад Францыі. Пасьля Сыцыліі, Сардыніі і Кіпру Корсыка зьяўляецца чацьвертым паводле велічыні востравам у Міжземным моры.

Тэрытарыяльная супольнасьць Корсыка (рэгіён з асаблівым статусам) складаецца з двух дэпартамэнтаў: Верхняя Корсыка і Паўднёвая Корсыка.

Асобы статус рэгіёну вызначае наяўнасьць рэгіянальнага парлямэнту (61 дэпутат) з правам назіраньня за законатворчасьцю Нацыянальных збораў Францыі. Сталіца рэгіёну — Аячча.

## Геаграфія і насельніцтва

Плошча рэгіёну — 8 680 км². Рэльеф гарысты.

Насельніцтва — 316 257 чалавек (2014), зь якіх каля 30 тыс. эмігрантаў (пераважна з краінаў Магрыбу). Мовы: француская (дзяржаўная), карэннае насельніцтва размаўляе карсыканскаю моваю, якая лічыцца дыялектам тасканскай мовы.

## Гісторыя
З 850 па 1034 гг. Корсыка знаходзілася пад уладаю маўраў. Пасьля востраў перайшоў пад кантроль Генуэскай рэспублікі. У 1768 годзе Генуя перадала востраў Францыі за даўгі. На Корсыцы нарадзіўся Напалеон Банапарт, а таксама сям’я вайсковых і дзяржаўных дзеячаў Абатучы.

## Прамысловасьць
Асноўнаю прадукцыяй Корсыкі зьяўляецца віно і аліўкавы алей.

## Вонкавыя спасылкі

* PhotoGlobe — Corsica 
* CNN CNN coverage of rejection of autonomy proposals in 2003
* Турыстычныя мапы Корсыкі
* Фатаграфіі Корсыкі
* Унівэрсытэт Корсыкі
Joy Division

**Joy Division** (*Джой Дывіжн*) — брытанскі рок-гурт, утвораны ў 1976 годзе ў Салфардзе (Salford), Вялікі Манчэстэр (Greater Manchester). Разам з Siouxsie and the Banshees ды The Cure зьяўляюцца адным з заснавальнікаў пост-панку. 
Праіснаваўшы тры гады й выпусьціўшы два альбомы, гурт распаўся ў траўні 1980 пасьля самазабойства вакаліста і аўтара песень Ена Кэртыса (, у іншай траскрыпцыі — Ян Кёртыс). Удзельнікі гурта, празь некалькі месяцаў, утварылі вядомую групу New Order, якая існуе і па гэты дзень (2006).

## Уплыў Joy Division
Joy Division і Ен Кэртыс паўплывалі на вялікую колькасьць груп і музыкаў, сярод якіх U2, The Smashing Pumpkins, Трэнт Рэзнар (Nine Inch Nails), Робэрт Сміт (The Cure). Значэньне Joy Divison навочна паказвае выбар лепшых сьвяточных песень усіх пор (*all-time Festive 50*), складзены Джонам Пілам на брытанскім радыё напярэдадні зьмены тысячагодзьдзя па выніках галасаваньня слухачоў. На першым месцы апынулася кампазыцыя "Atmosphere", на трэцім "Love Will Tear Us Apart", і яшчэ тры песьні Joy Division трапілі ў топ 50.

## Удзельнікі групы
### Асноўны склад
* Ен Кэртыс (, у іншай транскрыпцыі '' Ян Кэртыс") − сьпеў, гітара
* Бэрнард Самнэр (, ён жа Bernard Albrecht) − гітара, клявішныя
* Пітэр Хук () − бас-гітара
* Стывэн Морыс () − ударныя (жнівень 1977 - травень 1980)

### Іншыя ўдзельнікі
* Тэры Мэйсан () − ударныя (да траўня 1977)
* Тоні Тэбэк () − ударныя (травень-чэрвень 1977)
* Стыў Бразэрдэйл () − ударныя (чэрвень-жнівень 1977)

## Дыскаграфія
### Альбомы
За час існаваньня Joy Divison выйшлі толькі два іх альбома: "Unknown Pleasures" і "Closer", прычым другі быў афіцыйна выдадзены ўжо пасьля сьмерці Кэртыса.

### Сінглы і EP
* 1978 An Ideal for Living (Вялікабрытанія) 	 
* 1979 Transmission (Вялікабрытанія) 	 
* 1980 Licht und Blindheit (Францыя) 	 
* 1980 Komakino (Вялікабрытанія) 	 
* 1980 Love Will Tear Us Apart (Вялікабрытанія) 	 
* 1980 Atmosphere/She's Lost Control (Вялікабрытанія /ЗША) 	 
* 1986 The First Peel Session (Вялікабрытанія) 	 
* 1987 The Second Peel Session (Вялікабрытанія) 	 
* 1988 Atmosphere (Вялікабрытанія) 	 
* 1995 Love Will Tear Us Apart (Вялікабрытанія)

### Фільмаграфія

## Глядзіце таксама
New Order

## Вонкавыя спасылкі

* Ian Curtis & Joy Division Fans Club — біяграфіі, дыскаграфія, падрабязная інфармацыя.
* Joy Division - The Eternal — біяграфіі, дыскаграфія.

Катэгорыя:Брытанскія музычныя гурты