open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мацей Радзівіл (фінансіст)

**Мацей Радзівіл** (; нар. 1961, Варшава) — філёзаф і фінансіст, прадстаўнік княжацкага роду Радзівілаў гербу Трубы. На сёньня фактычны галава роду Радзівілаў.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1961 годзе. Скончыў унівэрсытэты ў Варшаве і ЗША. Паводле першай спэцыяльнасьці філёзаф (працаваў выкладнікам у Варшаўскім ўнівэрсытэце), другая ягоная спэцыяльнасьць — фінансіст (працаваў у банку). У наш час зьяўляецца выканаўчым дырэктарам адной з кампаніяў (Варшава), што займаецца мадэрнізацыяй Польскай чыгункі.

За шмат гадоў здолеў набыць на аўкцыёнах па ўсім сьвеце шэраг рэчаў, якія ў розны час належылі Радзівілам. Падараваў музэю Нясьвіскага замка гравюры з асабістай калекцыі, а ў кастрычніку 2009 г. перадаў сем лічбавых копіяў работ (копіі выкананыя на халсьце, і не спэцыялісту іх амаль не адрозьніць ад арыгіналу). Упершыню наведаў Менск у 1989 годзе.

Зьяўляецца шостым па ліку Мацеем у родзе Радзівілаў, нашчадак Радзівіла Сіроткі ў 14-м калене. (менавіта Радзівіл Сіротка заклаў Нясьвіскі замак і збудаваў Касьцёл Цела Божага ў Нясьвіжы). Сёньня Мацей Радзівіл — фактычны галава роду, які аб’ядноўвае ўсю сям’ю. Сваім сваякам імкнецца нагадаць: *Кожны Радзівіл мусіць пабываць у Нясьвіжы*.

Жонка — Ганна Радзівіл — прамы нашчадак Мікалая Радзівіла «Чорнага» ў 15-м калене . У 2008 г. у Дубінках (непадалёк ад Вільні), дзе здаўна жылі Радзівілы, у касьцёльнай крыпце знайшлі чалавечыя косткі. Параўнананьне ДНК Ганны як прамого нашчадка з ДНК знойдзеных парэшткаў, пацьвердзіла здагадку навукоўцаў пра тое, што яны належаць самому Мікалаю Радзівілу «Чорнаму».

Мае пяцёра дзяцей, малодшая зь якіх Эльжбэта (2007 г.н.). Аднаго з сыноў зваць так сама, як і бацьку, — Мацей. Сваіх дзяцей выхоўвае ў духу францускай прымаўкі: «Noblesse oblige» (шляхецтва абавязвае).

## Крыніцы

Мацей
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1961 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве
Dolce Vita (альбом)

***Dolce Vita*** — сёмы альбом украінскага гурта «Океан Ельзи», запісаны ў 2009—2010 гадох (афіцыйны рэліз ва Ўкраіне — 10 сакавіка 2010).

У падтрымку альбому рапачаты вялікі «Dolce Vita тур», які павінен ахапіць каля 70 гарадоў ва Ўкраіне, Беларусі, Расеі, Эўропе і ЗША.

## Зьмест
# Онлайн (3:52)
# Небо над Дніпром (4:16)
# Надя (3:56)
# Я так хочу (4:41)
# На лінії вогню (3:01)
# Більше для нас (3:30)
# Ордени (3:49)
# З тобою (3:05)
# Ще один день (4:13)
# Королева (4:17)
# 18 хвилин (4:23)
# Компас (4:28)
# Dolce Vita (5:20)

Катэгорыя:Альбомы Океан Ельзи
Элегі Пранціш Вуль

**Элегі Пранціш Вуль** (сапр. **Элегі Францішак Карафа-Корбут**; 21 красавіка 1835, Віцебск — 8 сьнежня 1894, Варшава) — беларускі паэт.

Удзельнік паўстаньня Кастуся Каліноўскага, за ўдзел у якім быў сасланы ў Сібір. Апошнія гады жыцьця правёў у Варшаве, дзе зь Вінцэсем Каратынскім і Адамам Плугам стварыў беларускі гурток. Аўтар верша «К дудару Арцёму ад надзьвінскага мужыка» — аднаго з найлепшых узораў раньнебеларускай грамадзянскай лірыкі. Зьяўляецца верагодным аўтарам паэмы «Тарас на Парнасе».

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Віцебску 21 красавіка 1835 году і быў старэйшым сынам у сям’і беднага тутэйшага чыноўніка Маўрыкія Фаміча Карафа-Корбута. З 1846 году вучыўся ў Віцебскай гімназіі. Верагодна з-за слабога здароўя і неўладкаванага матэрыяльнага становішча сям’і будучы паэт ня здолеў скончыць сёмую выпускную клясу гімназіі.

Ужо падчас вучобы Элегі Пранціш вылучаўся сваімі літаратурнымі здольнасьцямі. У раньні пэрыяд творчасьці індывідуальная манеры будучага пісьменьніка фармавалася пад вызначальным уплывам беларускай народнай культуры і традыцыямі расейскай прафэсійнай паэзіі. Аднымі з вучнёўскіх працаў, якія былі дакумэнтавана засьведчаныя як кіраўніцтвам гімназіі, так і апекуном Пецярбурскай навучальнай акругі былі «Воспоминания детства и юности» (верасень 1851), «Витебск» (верасень 1852), «Крестины у белорусских крестьян» (травень 1853), «О Державине вообще и об оде „Бог“ в особенности» (студзень 1854).

Пасьля сыходу з гімназіі Элегі Пранціш Вуль уладкаваўся пісарам у Віцебскую палату дзяржаўных маёмасьцяў, дзе займаўся акцызнымі пытаньнямі, зборам і ўлікам падаткаў ад продажу гарэлкі і працаваў там з 1856 па 1862 год. Гэты этап у жыцьці паэта засьведчаны дакумэнтальна:

Верагодна, недзе да 1856 году адносіцца знаёмства Вуля зь беларускім пісьменьнікам Арцёмам Вярыгам-Дарэўскім, у «Альбоме» якога 23 красавіка 1859 году зьявіўся 28-ы запіс, зроблены Элегіям Пранцішам Вулем, які складаўся зь беларускага верша «К дудару Арцёму ад надзьдзьвінскага мужыка» і польскага «Няновая думка».

Памёр у Варшаве 8 сьнежня 1894. Пахаваны на могілках Старыя Павонзкі.

Першапублікацыя верша «К дудару Арцёму ад надзьдзьвінскага мужыка» адбылася ў «Нашай Ніве» 9 лістапада 1912 году. Затым яго тэкст быў уключаны ў «Хрэстаматыю беларускае літаратуры» Максіма Гарэцкага.

## Бібліяграфія
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебску
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Высланыя ў Сібір
Катэгорыя:Памерлі ў 1880-я гады
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Сейлавіцкі сельсавет

**Се́йлавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясьвіскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Сейлавічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Сейлавіцкі сельсавет у складзе Нясьвіскага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай).

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Амлынцы, Кучынаўшчына, Новыя Навасёлкі, Петухоўшчына, Старыя Навасёлкі, Стрыхараўшчына — ліквідаванага Навасёлкаўскага сельсавету; а таксама ўсе населеныя пункты — Бузуны, Бучныя, Затур’я, Ракавічы, Цагельня, Юшавічы — ліквідаванага Юшавіцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 347


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Нясьвіскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Андрушы

Назву **Андрушы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Андрушы — вёска ў Ваўкавыскім раёне

* Менская вобласьць:
** Андрушы — вёска ў Нясьвіскім раёне
** Андрушы — вёска ва Ўзьдзенскім раёне

## Глядзіце таксама
* Андрушышкі
Андрушы (Нясьвіскі раён)

**Андрушы́** — вёска ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сейлавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 278 чалавек
* 2010 год — 204 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Сейлавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Нясьвіскага раёну
Сейлавічы

**Се́йлавічы** — вёска ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці. Цэнтар Сейлавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1586 годзе. Уладаньне Радзівілаў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 781 чалавек
* 2001 год — 698 чалавек, 297 двароў
* 2010 год — 613 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
* Капліца Найсьвяцейшага Сэрца Езуса (верагодна былая ўніяцкая царква)

## Асобы
* Станіслаў Суднік (нарадзіўся ў 1954 годзе) — беларускі літаратар, лідзкі краязнаўца, падпалкоўнік запасу

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сейлавічы на Радзіма.орг

Катэгорыя:Сейлавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Нясьвіскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Астроўкі (Нясьвіскі раён)

**Астро́ўкі** — вёска ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзейскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваюцца ў 1530 годзе.

Да 28 траўня 2013 году — цэнтар Астроўскага сельсавету. 28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Астроўскага сельсавету ў Гарадзейскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 493 жыхары
* 2001 год — 463 жыхары, 179 двароў
* 1999 год — 467 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў
* Царква Нараджэньня Божай Маці

## Асобы
* Барыс Ясінскі — праваслаўны сьвятар, старшыня Ваўкавыскага валаснога камітэту Беларускай народнай самапомачы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Астроўкі на Радзіма.орг

Катэгорыя:Населеныя пункты Нясьвіскага раёну
Катэгорыя:Гарадзейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Кароль-Дух

**Кароль-Дух** () — няскончаная гістарычная паэма, напісаная Юльюшам Славацкім у 1845—1849 гг., якая зьяўлецца мастацкім выразам філязофскай сыстэмы паэта, у аснове якой пакладзена думка аб неперарыўным разьвіцьці і ўдасканальваньні чалавечага пачатку.

Першая частка была выдадзеная ў 1847 годзе ў Парыжы пад назвай «Krol-Duch Rapsod I» (). Паэма пісалася ў шматлікіх рукапісных варыянтах, і з тае прычыны аднавіць першапачатковую задуму паэта ў асобным выданьні паэмы было вельмі складана.

Цяжкасьці, зьвязаныя з пэўным адыходам ад формы эпасу, — між іншым мэтафізычная й парабалічная тэматыка працы — не дазваляюць называць «Караля-Духа» эпапеяй.

## Крыніцы

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Там, де нас нема (альбом)

***Там, де нас нема*** — дэбютны альбом украінскага гурта «Океан Ельзи», запісаны ў 1998 годзе Nova Records, ды перавыдадзены ў 2002 Lavina Music.

## Зьмест

Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Катэгорыя:Альбомы Океан Ельзи
Асасуна Памплёна

«**Асасу́на**» () — гішпанскі футбольны клюб з гораду Памплёны, што месьціцца ў аўтаномным краі Навара. У перакладзе з басконскай мовы назва клюбу азначае «здароўе». Заснаваны ў 1920 годзе. Найвышэйшыя дасягненьні — чацьвертае месца ў Ля Лізе (1991 і 2006). Хатнія гульні ладзіць на стадыёне «Эстадыё Рэйна дэ Навара», што здольны ўмясьціць 19 800 чалавек.

## Гісторыя
Заснаваны ў 1920 годзе клюб «Асасуна» ўпершыню выйшаў у Сэгунду ў 1932 годзе, а праз тры гады быў клясыфікаваны ў Ля Лігу. Скончыўшы сэзон 1984—1985 гадоў на шостым месцы ў чэмпіянаце, клюб атрымаў права на ўдзел у кубку УЭФА, адкуль выбыў у другім крузе.

Наступны ўзьлёт каманды прыйшоўся на сэзон 1990—1991 гадоў, калі Асасуна заняла чацьвертае месца ў чэмпіянаце й заваявала права на ўдзел у кубку УЭФА, дзе дайшла да трэцяга кругу. Аднак па выніках сэзону 1993—1994 гадоў клюб пакінуў Ля Лігу й правёў шэсьць сэзонаў у Сэгундзе. У сэзоне 2004—2005 гадоў клюб дайшоў да фіналу Кубка Гішпаніі, дзе саступіў «Бэтысу».

У сэзоне 2005—2006 гадоў каманда фінішавала чацьвертай у чэмпіянаце, такім чынам, паўтарыўшы сваё найвышэйшае дасягненьне ў чэмпіянаце Гішпаніі, і атрымала права прыняць удзел у Лізе чэмпіёнаў, стартаваўшы з трэцяга кваліфікацыйнага раўнду. Аднак прабіцца ў групавы этап не атрымалася, і клюб быў вымушаны здавольвацца ўдзелам у Кубку УЭФА, пяты раз у сваёй гісторыі. Стартаваўшы з групавога этапу клюб, выйшаў у плэй-оф, дзе дайшоў да паўфіналу, у якім саступіў будучаму пераможцу — «Сэвільлі».

Пасьля гэтых посьпехаў клюб разьмяшчаецца ў ніжняй частцы табліцы й у асноўным вядзе барацьбу за выжываньне. У сэзоне 2008—2009 гадоў клюб здолеў пазьбегнуць вылету зь Лігі толькі ў апошнім туры, знаходзячыся на 18 месцы ў табліцы й прымаючы дома «Рэал Мадрыд». На працягу матчу памплёнцы саступалі зь лікам 0:1, але ўсё ж такі перамаглі з канчатковым лікам 2:1.

«Асасуна» дасягнула вялікага посьпеху ў сэзоне 2011—2012 гадоў, заняўшы сёмае месца, якога, аднак, не хапіла каб кваліфікавацца ў эўрапейскія турніры. Тым ня менш, у наступныя два сэзоны каманда зноў сутыкнулася зь цяжкасьцямі. У сэзоне 2012—2013 гадоў памплёнцы фінішавалі на 16-м радку, а праз год паводле вынікаў розыгрышу страцілі месца ў элітным дывізіёне. Зьмена кіраўніцтва паспрыяла істотнаму паляпшэньню. Хутка каманда вярнулася ў Ля Лігу, аднак «Асасуна» скончыла сэзон 2016—2017 гадоў на 19-м месцы, у выніку чаго зноў выбыла з найвышэйшага дывізіёну. 20 траўня 2019 году каманда вярнулася ў Ля Лігу пасьля перамогі «Гранады» над «Альбасэтэ», матэматычна забясьпечыўшы сабе павышэньне за тры матчы да канца сэзону. 31 траўня яны перамаглі «Кордаву» і сталі чэмпіёнамі Сэгунды ў сэзоне 2018—2019 гадоў.

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу
* Клюбныя навіны

Катэгорыя:Памплёна
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1920 годзе
Міра (альбом)

**Міра** — шосты студыйны альбом украінскага гурта Океан Ельзи, выдадзены  25 красавіка 2007 году Moon Records. 

## Зьмест
# Міра (4:01)
# День у день (2:55)
# Хочу напитись тобою (3:40)
# Пташка (2:43)
# Зелені очі (4:08)
# Коли тобі важко (3:52)
# Як довго (3:02)
# Не можу без тебе (2:35)
# Лелеки (4:04)
# Ночі і дні (3:02)
# Все буде добре (3:10)
# Моя мала (3:39)

Катэгорыя:Альбомы Океан Ельзи
1221 (альбом)

***1221*** — альбом-зборнік украінскага гурта Океан Ельзи, выдадзены 7 сьнежня 2006 году Moon Records. Назва кружэлкі тлумачыцца ўдзельнікамі гурта «21 гітом за 12 гадоў» існаваньня Океан Ельзы.

## Сьпіс кампазыцыяў
# Long time ago (3:48)
# Вона підійшла до вікна (4:33)
# Там, де нас нема (3:29)
# Поїзд «чужа любов» (3:59)
# Йду на дно (3:35)
# Янанебібув (3:17)
# Той день (3:57)
# Відпусти (3:50)
# Ото була весна (4:48)
# Вставай (2:57)
# Друг (ч.1) (1:23)
# Друг (ч.2) (4:06)
# Вулиця (4:49)
# 911 (тихий океан) (3:39)
# Майже весна (4:12)
# Холодно (3:52)
# Дівчина з іншого життя (3:40)
# Без бою (4:20)
# Відчуваю (версія 2) (3:58)
# Вище неба (4:00)
# Не питай (2:36)

Катэгорыя:Альбомы Океан Ельзи
Сафокл

**Сафокл** () — выбітны атэнскі трагік. Нарадзіўся ў лютым 495 году да н. э. у атэнскім прадмесьце Калён. Месца свайго народжаньня ўзгадаў у трагедыі «Эдып у Калёне». Паходзіў з заможнай сям’і, атрымаў добрую адукацыю.
Двойчы быў выбраны на пасаду ваенаначальніка й аднойчы выконваў абавязкі чальца калегіі, што распараджалася казной.
Галоўным яго заняткам было складваньне трагедый для атэнскага тэатру. Першая тэтралёгія, што была пастаўлена Сафоклам у 469 годзе да н. э., прынесла яму перамогу ў тэатральным спаборніцтве над Эсхілам і адчыніла сабой шэраг перамог. Крытык Арыстафан Бізантыйскі прыпісваў Сафоклу 123 трагедыі. Да нашага часу дайшлі поўныя тэксты сямі трагедыяў («Эдып-цар», «Антыгона», «Электра», «Філяктэт», «Аякс», «Трахінянкі», «Эдып у Калёне»).
Сафокл вылучаўся вясёлым характарам, быў гаваркім чалавекам, не цураўся радасьцяў жыцьця. Быў добра знаёмы з гісторыкам Герадотам. Памёр у 405 годзе да н. э. у Атэнах, калі яму было дзевяноста гадоў. Сын Сафокла Яфон таксама быў трагікам. На беларускую мову творы Сафокла перакладалі Юльян Дрэйзін, Лявон Баршчэўскі.

## Зьмены ў пастаноўцы
Сафоклам былі зроблены новаўвядзеньні ў сцэнічнай пастаноўцы п’ес. Так, ён павялічыў лік актораў да трох, а лік харэўтаў з 12 да 15, скараціўшы ў той жа час харавыя часткі трагедыі, удасканаліў дэкарацыі, маскі, наогул бутафорскі бок тэатра, унёс зьмену ў пастаноўку трагедый у выглядзе тэтралёгіі, аднак не вядома ў дакладнасьці, у чым гэтая перамена складалася. Нарэшце, ён жа ўвёў ва ўжытак размаляваныя дэкарацыі. Усе зьмены мелі мэтай перадаць ходу драмы на сцэне больш руху, узмацніць ілюзію гледачоў і ўражаньне, якое атрымліваецца ад трагедыі. Захоўваючы за дзеяньнем характар ​​ўшаноўваньня бажаства, сьвятарства, якім была трагедыя першапачаткова, па самым паходжаньні свайго з культу Дыяніса, Сафокл ачалавечыў яго значна больш, чым Эсхіл. Ачалавечваньне легендарнага й мітычнага сьвету багоў і герояў рушыла ўсьлед непазьбежна, як толькі паэт засяродзіў сваю ўвагу на больш глыбокім аналізе душэўных станаў герояў, якія былі вядомыя публіцы да гэтага часу толькі па зьнешніх пракудам іхняга зямнога жыцьця. Адлюстраваць душэўны сьвет напаўбагоў магчыма было не інакш, як рысамі простых сьмяротных. Пачатак такога звароту зь легендарным матэрыялам пакладзена было бацькам трагедыі, Эсхілам: дастаткова нагадаць створаныя ім вобразы Прамэтэя або Арэста; Сафокл пайшоў далей па сьлядох папярэдніка.

## Беларускія пераклады
* 
** 
* 
* 
* 

## Літаратура
* Баршчэўскі Л. П.  «Сафокл ».  // 
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Трагедыя «Эдып-цар» у перакладзе Лявона Баршчэўскага

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 495 годзе да н. э.
Катэгорыя:Літаратары Старажытнай Грэцыі
Катэгорыя:Старажытнагрэцкія драматургі
Катэгорыя:Памерлі ў 405 годзе да н. э.
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Мацей Кавячынскі

**Маце́й Кавячы́нскі** гербу «Астоя» (1520 — 1572) — беларускі кнігавыдавец, перакладнік, дзяяч Рэфармацыі. Лічыцца заснавальнікам першай друкарні на абшары паўночна-ўсходніх земляў Рэчы Паспалітае (сучасная тэрыторыя Беларусі).

## Біяграфія

Мацей нарадзіўся ў сям’і Вацлава Кавячынскага і Марушы з роду Зэбоўскіх. Меў двох братоў — Гектара і Альбрэхта, і двох сыноў — Яна і Эноха.

У 1540-х гадох вучыўся ў лютаранскім Вітэнбэрскім унівэрсытэце. Пасьля сканчэньня прыняў кальвінізм і напрыканцы 1550-х вярнуўся на Літву, у родавы маёнтак Кухцічы (Менскі павет; цяпер Узьдзенскі раён, Менская вобласьць, Беларусь).

Нясьвіскі староста, намесьнік нясьвіскіх маёнткаў Мікалая Радзівіла Чорнага.

Заснаваў порт на рацэ Ўзда, паперню (папяровую фабрыку) ў Нясьвіжы, кальвінскі збор у Кухцічах . Удзельнічаў у кальвінісцкім, пазьней у арыянскім руху ў Літве і Польшчы.

Памёр у 1572 годзе. Ягоныя дзеці Ян і Энох — апошнія прадстаўнікі роду Кавячынскіх.

## Дзейнасьць

Удзельнічаў у рэфармацыйным руху ў Літве і Польшчы, займаўся распаўсюдам выданьняў сярод беларускага і ўкраінскага насельніцтва.

У 1561-62 гадох сумесна са сваімі братамі, С. Будным і кальвінісцкім міністрам (прапаведнікам) Л. Крышкоўскім заснаваў друкарню ў Нясьвіжы. За некалькі гадоў тут быў надрукаваны шэраг кніг, сярод якіх першыя пратэстанцкія выданьні на беларускай мове «Катэхізіс» і «Пра апраўданьне грэшнага чалавека перад Богам», пераклады Сьвятога Пісаньня, працы польскіх рэфарматараў Гжэгаша Паўла і Марціна Чаховіца.

Аўтар прамоваў да некаторых нясьвіскіх выданьняў.

Давесьці працу па выданьні Нясьвіскай Бібліі да канца не ўдалося, бо Крыштоф Радзівіл, уладальнік Нясьвіжу, спыніў дзейнасьць друкарні як «ератычнай» у 1571 годзе. Друкарня была перанесена зь Нясьвіжа ў Заслаўе або ва Ўзду, дзе ў 1572 годзе беларуская Біблія выйшла ў сьвет. Па сьмерці Кавячынскага маёмасьць перайшла да ягоных братоў, друкарню набыў Ян Кішка.

## Род Кавячынскіх

Старажытны польскі род гербу «Астоя» (), род упершыню згадваецца ў летапісах XV стагодзьдзя. Прозьвішча паходзіць ад першага родавага маёнтку ў Польшчы — Кавечын () у Сьвецкім павеце (горад ) у ніжнім цячэньні ракі Вісла. У ХVI ст. яшчэ да Люблінскай уніі 1569 г. некаторыя Кавячынскія перасяліліся ў ВКЛ і атрымалі тут маёнткі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Юрый Бажэнаў. Кухціцкі збор — сведка гісторыі. //Беларускі гістарычны часопіс №3, 2003.
* *[[Георгі Галенчанка|Галенчанка Г.]]* Кавячынскі Мацей // 

Мацей
Катэгорыя:Беларускія пратэстанцкія дзеячы
Катэгорыя:Памерлі ў 1572 годзе
Алофі

**Алофі** () — сталіца Ніуе. Насельніцтва складае 581 чалавек (2006).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ніуе
Катэгорыя:Сталіцы Акіяніі
Расінг Сантандэр

«**Расінг Сантандэр**» () — гішпанскі футбольны клюб з гораду Сантандэр. Клюб быў заснаваны ў 1913 годзе. Падчас панаваньня генэрала Франка ў Гішпанія назоў быў зьменены на *Real Santander*, бо былі забаронены ўсе негішпанскія назвы. У 1977 годзе назва было адноўлена. Найлепшае месца, што займаў клюб гэта другое ў сэзоне 1930—1931 гадоў. У сэзоне 2007—2008 гадоў «Расінг» фінішаваў на шостым месцы, што дало падставу прыняць удзел у розыгрышы Кубка УЭФА. У 2010 годзе клюб дайшоў да паўфіналу ў Кубку Гішпаніі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Сантандэр
Сэвільля (футбольны клюб)

«**Сэвільля**» () ― гішпанскі футбольны клюб, што гуляе ў найвышэйшай гішпанскай лізе — Ля Лізе. Клюб быў заснаваны 14 кастрычніка 1905 году, гэта найстарэйшы клюб з Сэвільлі й другі па ўсёй Андалюзіі. Першую афіцыйную гульню каманда правяла толькі праз тры гады ― у 1908, супраць «Рэкрэатыва» з Уэльвы. У 1924 годзе клюб заваяваў свой першы трафэй ― Кубак Сэвільлі. 1935 год стаў пераможным у Кубку Гішпаніі, як і 1939 адразу пасьля грамадзянскай вайны. Да таго часу як стаў праводзіцца чэмпіянат Гішпаніі Сэвільля 17 разоў станавілася чэмпіёнам Андалюзіі й двойчы Сэвільлі.

Клюб знаходзіцца ва ўласнасьці аматараў (разьмеркавана па акцыях). Пры клюбе працуе футбольная акадэмія, сярод ейных выпускнікоў ёсьць спартовыя псыхолягі. Таксама шмат увагі робіцца на спартовае харчаваньне й мэдыцыну. Пры клюбе працуе мясцовая радыёстанцыя «Sevilla FC Radio», гэта першае футбольнае радыё ў Гішпаніі, таксама ёсьць тэлевізійны канал SFC TV.

## Гісторыя
Футбольны клюб «Сэвільля» зьяўляецца гістарычна самай лепшай камандай у Сэвільлі. Ён быў утвораны ў 1905 годзе. Аднойчы станавіўся чэмпіёнам Гішапніі й пяць разоў уладальнікам Кубка Гішпаніі.

Каманда апранае белую вопратку для хатніх гульняў і чырвоную для выязных. Заўзятары называюць каманду «*Sevillistas*». У сваіх шэрагах каманда мела такіх гульцоў, як: Дыега Марадона, Рынат Дасаеў, Дыега Сымэонэ, Робэрт Прасінэчкі, Бэбэта, Тоні Польстэр, Давар Шукер, Іван Самарана. Сярод знакамітых выхаванцаў клюбу варта вылучыць Хасэ Антоніё Рэеса й Сэрхіё Рамаса, апошні зь якіх цяпер выступае за мадрыдзкі «Рэал».

Гістарычным супернікам клюбу зьяўлялася каманда, якая таксама разьмяшчаецца ў горадзе — «Рэал Бэтыс». Клюб мае з 1958 году рэзэрвовую каманду — «Сэвільля Атлетыка».

## Дасягненьні
* **[[Ля Ліга|Чэмпіёны Гішпаніі]]:** 
** 1946
* **Уладальнікі [[Кубак Гішпаніі па футболе|Кубка Гішпаніі]] (5):**
** 1935, 1939, 1948, 2007, 2010
* **Уладальнікі [[Супэркубак Гішпаніі па футболе|Супэркубка Гішпаніі]]:**
** 2007
* **Уладальнікі [[Ліга Эўропы УЭФА|Кубка УЭФА/Лігі Эўропы]] (7):**
** 2006, 2007, 2014, 2015, 2016, 2020, 2023
* **Уладальнікі [[Супэркубак УЭФА|Супэркубка УЭФА]]:**
** 2006

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Помнік драніку ў Корасьцені

**Помнік драніку ў Корасьцені** () — знаходзіцца ў Корасьцені Жытомірскай вобласьці Ўкраіны.

## Агульныя дадзеныя
Помнік драніку знаходзіцца каля ўваходу ў Парк культуры ды адпачынку імя М. Астроўскага ў цэнтры Корасьценю. Урачыстае адкрыцьцё скульптурнай кампазыцыі «Дранік» адбылося падчас правядзеньня 2-га Міжнароднага фэстывалю дранікаў у Корасьцені 19 верасьня 2009 року. Цырымонія адкрыцьця адбылася пры ўдзеле галавы Вярхоўнай Рады Ўкраіны Ўладзімера Літвіна і мескага галавы Корасьценю Ўладзімера Маскаленкі. Таксама прысутнічалі шматлікія прадстаўнікі СМІ, месьцічы.

Аўтар скульптурнай кампазыцыі — мясцовы скульптар В. В. Казырэнка (за што быў узнагароджаны граматай «За заслугі перад местам»).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Литвин в Коростені відкрив пам’ятник деруну
* Смакували деруни. Володимир Литвин: «Сьогодні я не думав про політику…»
* У Коростені на Житомирщині відкрито пам'ятник деруну

Катэгорыя:Помнікі Ўкраіны
Катэгорыя:Жытомірская вобласьць
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2009 годзе
Ля Ліга 2010—2011 гадоў

**Ля Ліга 2010—2011 гадоў** — 80-ы розыгрыш Ля Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Гішпаніі, які праходзіў з 28 жніўня 2010 году па 22 траўня 2011 году. Чэмпіёнам стала «Барсэлёна», якая тым самым здабыла свой 21-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

У сэзоне 2010—2011 гадоў новы мяч — Nike Total 90 Tracer — ужываўся як афіцыйны для ўсіх матчаў.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Сэгунды — «Рэал Сасьедад», «Эркулес» і «Левантэ». Гэтыя клюбы замянілі «Вальядалід», «Тэнэрыфэ» і «Хэрэс».

### Стадыёны

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Ля Лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Гішпаніі па футболе
Катэгорыя:2010 год у футболе
Катэгорыя:2011 год у футболе
Байкот

**Байко́т** — адмыслова ладжаная, супольная адмова зьвязвацца або мець узаеміны з азначаным чалавекам, прадпрыемствам або ўрадам у адказ на несумленнае стаўленьне.

## Паходжаньне панятка
У 1880 годзе аканом Чарльз *Байкот*, якому даручылі кіраваць фальваркам у Ірляндыі, выгнаў мясцовых земляробаў з дамоў за пратэрмінаваньне арэнднае платы. Пазбаўленыя жытла людзі ў адплату пачалі зьбіваць слугаў, ламаць агароджу ды перахопліваць пошту фальварка. Пазьней падобныя здарэньні з іншымі аканомамі пачалі называць «байкотамі», паводле прозьвішча Чарльза Байкота.

## Віды
1. *Грамады*:
* Грамадзкі,
* Выбарачны грамадзкі,
* Грамадзкіх падзеяў;

2. *Гаспадараньня*:
* Спажыўцоў,
* Тавара,
* Агульнакраёвы спажывецкі,
* Міжнародны спажывецкі,
* Працаўнікоў,
* Вытворцаў,
* Пастаўшчыкоў ды пасярэднікаў,
* Гандляроў;

3. *Урада*:
* Заканадаўчых установаў,
* Выбараў,
* Працы ў дзяржаўных установах ды займаньня дзяржаўных пасадаў,
* Урадавых установаў,
* Аб’яднаньняў, якія падтрымліваюцца ўрадам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
Бэнёўскі

«**Бэнёўскі**» () — няскончаная паэма Юльюша Славацкага, пяць першых песень якой былі напісаныя ў 1840—1841 гадох і апублікаваныя ў 1841 годзе. Астатнія часткі паэмы не былі выдадзеныя пры жыцьці паэта — выдаў іх Антоні Малецкі ў зборніку «Пасьмяротныя сачыненьні Славацкага» (). Паэма мусіла быць разьлікам Славацкага зь непрыязнай да яго літаратурнай крытыкай, а таксама голасам у спрэчцы паэта з Адамам Міцкевічам і яго прыхільнікамі, замалёўкай уласнае паэтычнае праграмы і спробай усталяваць сябе ў якасьці новага духоўнага правадніка польскага народу. Гэта была таксама спроба паказаць свой асабісты вобраз былой польскасьці, які адрозьніваўся ад прадстаўленых у «Пане Тадэвушы» й папулярных раней «Помніках Сапліцы». Форма твору пазычаная з паэмы «Дон Жуан» Байрана.

Сюжэт твора распавядае пра падарожжы і лёс шляхціча Маўрыцыя Бэнёўскага, сапраўднай гістарычнай асобы, удзельніка Барскай канфэдэрацыі 1768 г., пазьней — вядомага падарожніка. Аўтар пераўтварае яго ў паўгалечнага дробнапамеснага шляхціча, пазбаўленага якое-кольвек рамантычнасьці. Славацкі адмаўляецца ад звыклай у рамантызме паэтызацыі герояў і падзеяў, ад традыцыйнага эпічнага наратыву. Згодна з правіламі свабоднай (дэгрысыйнай) паэмы, фабула ахоплівае невялікую частку твора (каля 50%); аўтар шматразова адыходзіць ад яе, каб акцэнтаваць уласную ўвагу на тэме актуальнага літаратурнага жыцьця і палітычнай сытуацыі. Твор напісаны актавамі па ўзору «Дон Жуана» Байрана.

У V песьні Славацкі выступае ў працьборства зь першым паэтам Польшчы. Ён прызнае веліч Міцкевіча, але падкрэсьлівае ўласную магутнасьць, якая дазваляе нароўні змагацца зь «літоўскім богам».

## Крыніцы

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Эспанёл Барсэлёна

«**Эспанёл**» (, ) — гішпанскі футбольны клюб, што ўваходзіць у спартовую сыстэму «Эспанёл», дзе акрамя яго ёсьць яшчэ й жаночы футбольны клюб, мужчынскі й жаночы баскетбольныя клюбы, хакейны клюб, клюб жаночага валейболу й бэйсбольны клюб. Месьціцца ў горадзе Барсэлёна. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «Эстадзі Карнэльлі Эль Прат», што можа зьмясьціць 40 500 гледачоў. Стадыён быў уведзены ў эксплюатацыю 2 жніўня 2009 году пераможным матчам над «Лівэрпулам». «Эспанёл» зьяўляецца шостым футбольным клюбам Гішпаніі па агульнай колькасьці балаў у чэмпіянатах краіны, але клюб заўсёды знаходзіцца ў ценю галоўнай каманды гораду «Барсэлёне», саступаючы ў дасягненьні й папулярнасьці.

## Гісторыя
Клюб быў заснаваны 28 кастрычніка 1901 году гішпанскім інжэнэрам з Барсэлёнскага ўнівэрсытэту Анхелем Радрыгесам. Спачатку каманда звалася як «Зьвяз гішпанскіх футбалістаў» (), але на наступны год каманда пачала звацца «Гішпанскі футбольны клюб» (), бо то была першая каманда сфармаваная выключна гішпанскімі аматарамі.

«Эспанёл» гуляў спачатку ў жоўтых кашулях, але колер шортаў у кожнага футбаліста быў розным. Празь нейкі час сябар клюбу адчыніў тэкстыльную фабрыку й пачаў забясьпечваць каманду жоўтай тканінай. У 1910 годзе каманда зноўку зьмяніла імя на «Спартовы клюб Гішпаніі» () і пераапранулася ў вопратку бела-сіняга колеру.

Сіні й белы быў абраны ў гонар колераў, якія выкарыстоўваюцца гербам вялікага сыцылійска-арагонскага адмірала Ражэ дэ Льюрыя, які камандаў флётам Арагонскага каралеўства ў Міжземнамор’і ў Сярэднявеччы. Клюб пасьпяхова выступаў ад самага свайго заснаваньня, атрымаўшы перамогу ў чэмпіянаце Каталёніі ў 1903 годзе, а пасьля прыняўшы ўдзел у розыгрышы Кубка Гішпаніі.

У 1906 годзе клюб быў скасаваны паводле фінансавых чыньніках і большасьць гульцоў далучыліся да клюбу «X Спортынг Клюб». Гэты клюб атрымаў перамогу ў чэмпіянаце Каталёніі тры разы паміж 1906 і 1908 гадамі. У 1909 годзе гэты клюб стаўся базавым для аднаўленьня клюбу «Спартовы клюб Гішпаніі». «Эспанёл» зьяўляецца адным зь некалькіх гішпанскіх футбольных клюбаў, якія маюць заступніцтва гішпанскай кароны й тым самым маюць права выкарыстоўваць слова «Рэал» у сваёй назьве й выяву каралеўскай кароны на эмблеме. Гэтае права было прадастаўлена «Эспанёлу» ў 1912 годзе Альфонса XIII.

Пасьля адмовы ад стальца Альфонсам XIII у 1931 годзе й абвяшчэньня Другой Гішпанскай рэспублікі, у сувязі з забаронай каралеўскіх сымбаляў, клюб прыняў каталёнскае імя «Эспортыю Эспанёл» (). Пасьля грамадзянскай вайны ў Гішпаніі, клюб вярнуў сабе назву «Каралеўскі клюб спорту Гішпаніі» ().

## Дасягненьні
* Уладальнікі Кубка Гішпаніі **(4)**: 
** 1929, 1940, 2000, 2006
* Фіналіст Кубка УЭФА **(2)**: 
**1988, 2007

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Розная інфармацыя
* З 1994 году існуе «Эспанёл Б».
* «Эспанёл» мае тры фарм-клюбы: «Паніёніяс» (Грэцыя), «Сўонсі Сіці» (Ангельшчына) і «Гальмстад» (Швэцыя).
* Нумар 21 назаўсёды прыналежыць загінуўшаму капітану клюбу Даніелю Харке.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Барсэлёна
Спортынг Хіхон

«**Спортынг Хіхон**» () — гішпанскі футбольны клюб з Хіхону, Астурыя. Заснаваны 1 чэрвеня 1905 году. Вядомыя пад мянушкай «чырвона-белыя» з-за паласатай кашулі. Хатні стадыён «Эль Малінён» — найстарэйшы прафэсійны футбольны пляц у Гішпаніі, выкарыстоўваецца з 1908 году. З гішпанскага назва клюбу азначае «Вялікі млын», бо стадыён разьмяшчаўся ля старога вадзянога млыну.

З 1912 году да клюбу дадаецца назва «Рэал» («каралеўскі»), пасьля таго як кароль Гішпаніі Альфонса XIII бярэ патранаж над клюбам. З 1941 па 1970 гаду назва клюбу была скарочана да *Real Gijon*, бо выкарыстаньне іншамоўных словаў было забаронена. У агульнай табліцы Ля Лігі займае 15 радок. Зьяўляецца адным зь дзевяці клюбаў Гішпаніі, што ніколі не апускаліся ніжэй за другі дывізіён. Гістарычны праціўнік — «Рэал Авіеда», гульні паміж клюбамі маюць назоў астурыйскае дэрбі.

Да таго, як пачаў праводзіца чэмпіянат Гішпаніі, клюб 15 разоў станавіўся пераможцам Астурыі. Найвышэйшае дасягненьне ў Ля Лізе — другое месца ў сэзоне 1978—1979. Двойчы быў фіналістам Кубку Гішпаніі: у 1981 і 1982 гадох.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Хіхон
Альмэрыя (футбольны клюб)

«**Альмэры́я**» () — гішпанскі футбольны клюб з аднайменнага гораду й правінцыі Андалюзія. Клюб быў заснаваны ў 1989 годзе. Яшчэ з 1979 па 1981 год існавала каманда «Альмэрыя», але яна зьнікла ў 1982 годзе, ёсьць меркаваньні што сучасная «Альмэрыя» спадкаемца гэтай каманды. Ад самага пачатку з 1989 году клюб зваўся *Almería Club de Fútbol*, але ў 2001 годзе назва была зьменена на *Unión Deportiva Almería*.

Клюб шмат часу правёў у ніжэйшых лігах пакуль у сэзоне 2006—2007 гадоў не атрымаў квіток у вышэйшы дывізіён. У 2011 годзе клюб вылецеў зь Ля Лігі, упершыню ў сваёй гісторыі, аднак, паводле вынікаў сэзону 2012—2013 гадоў клюб зноўку атрымаў права ўдзел у наймацнейшай лізе краіны.

## Гісторыя
Першай камандай з гораду быў клюб «Альмэрыя». Тая каманда гуляла ў Ля Лізе паміж 1979 і 1981 гадамі, але зьнікла ў 1982 годзе. У 1989 годзе быў створаны новы футбольны клюб «Альмэрыя» (), які ў 2001 годзе быў перайменаваны ў аб’яднаны спартовы клюб Альмэрыі (). Пасьля сэзону ў другім дывізіёне клюб быў паніжаны да трэцяга, а потым і чацьвертага дывізіёну.

Правёўшы некалькі сэзонаў у другім узроўні, «Альмэрыя» ўпершыню дамаглася выхаду ў Ля Лігу паводле вынікаў сэзону 2006—2007 гадоў, калі клюб заняў выніковы другі радок у розыгрышы Сэгунды. У першым сэзоне клюб заняў 8-е месца, дзякуючы добрай гульні, пад кіраўніцтвам Унай Эмэры, і гульні нападніка Альвара Нэгрэда, які забіў у тым сэзоне 13 мячоў.

Пасьля таго як Эмэры зьехаў у «Валенсію» наступным трэнэрам быў прызначаны Гансалё Арканада, які, аднак, быў звольнены 21 сьнежня 2008 году, пасьля сэрыі дрэнных вынікаў. Новы мэксыканскі спэцыяліст Уга Санчэс узяўся за працу на пасадзе галоўнага трэнэра й здолеў праціснуць клюб ў сярэдзіну турнірнай табліцы.

У сэзоне 2010—2011 гадоў «Альмэрыя» дайшла да паўфіналу Кубка Гішпаніі, упершыню ў сваёй гісторыі. У лізе, аднак, клюб ня здолеў утрымацца, вылецеўшы з найвышэйшага дывізіёну пасьля чатырох гадоў удзелаў у ім. У тым жа сэзоне «Альмэрыя» атрымала зьнішчальную паразу ад «Барсэлёны» зь лікам 0:8, прычым матч праходзіў у Андалюзіі. Пасьля гэткай буйной паразы з працы быў звольнены галоўны трэнэр андалюзійцаў Хуан Мануэль Лільлё.

## Зьмены дывізіёнаў
* 1991—1992 — павышэньне да Тэрсэры
* 1992—1993 — павышэньне да Сэгунды Б
* 1994—1995 — павышэньне да Сэгунды
* 1996—1997 — паніжэньне да Сэгунды Б
* 1998—1999 — паніжэньне да Тэрсэры
* 1999—2000 — павышэньне да Сэгунды Б
* 2001—2002 — павышэньне да Сэгунды
* 2006—2007 — павышэньне да Ля Лігі
* 2010—2011 — паніжэньне да Сэгунды
* 2012—2013 — павышэньне да Ля Лігі
* 2014—2015 — паніжэньне да Сэгунды

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Расейскамоўны сайт заўзятараў клюбу

Катэгорыя:Альмэрыя
Хэтафэ (футбольны клюб)

«**Хэта́фэ**» () ― прафэсійны гішпанскі футбольны клюб зь мястэчка Хэтафэ, што зьяўляецца прадмесьцем Мадрыду. Клюб быў заснаваны першы раз 24 лютага 1946 году пад назвай спартовы клюб «Хэтафэ» і перазаснаваны ў 1983 годзе, падчас аб’яднаньня некалькіх клюбаў. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «Калізэй Альфонса Пэрэс».

Найвышэйшым дасягненьнем клюбу лічыцца шоста месьца ў сэзоне 2009—2010. Клюб двойчы даходзіў да фіналу кубка Гішпаніі ў 2007 і 2008 гадах. У Кубку УЭФА каманда даходзіла да чвэрцьфінала ў сэзоне 2007—2008, але саступіла нямецкай «Баварыі», што перамагла толькі з-за аднаго голу на чужым полі. Галоўным праціўнікам «Хэтафэ» падчас гульні ў ніжэйшых дывізіёнах быў клюб «Леганэс». Пасьля выхаду ў Ля Лігу асноўнымі праціўнікамі сталі сталічныя «Рэал» і «Атлетыка».

## Гісторыя
Спартовае таварыства Хэтафэ быў заснаваны ў 1923 годзе і выступаў толькі ў ніжэйшых дывізіёнах з 1928 па 1932 гады. Па грамадзянскай вайне ў Гішпаніі ў 1945 годзе пяць мясцовых жыхароў Хэтафэ, як то Энрыке Кандэс Гарсія, Аўрэліё Міранда Аляварыя, Антоніё Карэдар Лясана, Мануэль Сэрана Вэргара і Мігель Кубэра Франсэс, сустрэліся ў мясцовым бары і пастанавілі стварыць мясцовую каманду. Афіцыйнай датай утварэньня клюбу ўважаецца 24 лютага 1946 году.

Спачатку клюб гуляў на Кампа-дэль-Рэхім’ента-дэ-Артылерыя, на якім адсутнічалі брамавыя слупы. Неўзабаве пасьля гэтага клюб пераехаў на Сан-Ісыдра, які месьціўся ў сучасным грамадзкім спартовым цэнтры Сан-Ісыдра. Тут «Хэтафэ» далучыўся да трэцяга дывізіёну пасьля перамогі над «Вільярабледай» у сэзоне 1956—1957 гадоў. У сэзоне 1957—1958 гадоў «Хэтафэ» ледзь не прасунуўся у другі дывізіён, але пацярпеў паразу ад «Альмэрыі». 2 верасьня 1970 году клюб адкрыў свой уласны стадыён па вяртаньні ў трэці дывізіён. Пад кіраўніцтвам старшыні Франсіска Вары каманда атрымала перамогу над «Мічэлінам» зь лікам 3:1. У тым сэзоне каманда захавала сваё месца ў трэцім дывізіёне, а праз шэсьць гадоў упершыню трапіла ў другі дывізіён.

## Аматары клюбу
Клюб мае вялікую колькасьць аматараў, што падзелены на 18 груповак, у якіх знаходзіцца каля 12 000 чалавек агулам. Акрамя таго ў розных кутках сьвету існуюць суполкі аматараў клюбу ў Аўстраліі, Швэцыі, Фінляндыі, Аргентыны, Шатляндыі, Даніі, ЗША і Мэксыцы. У 2007 годзе была створаная суполка ў Вэнэсуэле. На хатніх гульнях каманды былі заўважаны такія знакамітасьці як Фэрнанда Алёнса й Рафаэль Надаль.

У 2007 годзе было вырашына прадаваць квіткі з выявамі біблейскіх пэрсанажаў Абрама, Майсея і Ісуса. Але гэтая задума агарнулася спрэчкай, таму першую партыю квіткоў з выявай Абраама прыйшлося зьняць з продажу. Усе галоўныя перамогі клюбу сьвяткуюцца ў цэнтры мястэчка ля статуі Цыбэліны. Каманда мае маленькую суполку фанаў-ультрас, што называюць сябе «Сіняя групоўка» (гішп. *Comandos Azules*)

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Хэтафэ
Нумэа

**Нумэа** () — сталіца Новай Каледоніі. Насельніцтва складае 97 579 чалавек (2009).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Новай Каледоніі
Катэгорыя:Сталіцы Акіяніі
Дэпартыва Ля-Каруньня

«**Дэпартыва**» () ― гішпанскі футбольны клюб з гораду Ля-Каруньня з правінцыі Галісія. Заснаваны ў 1906 годзе. Хатнія гульні праводзіць на стадыёне «Рыясор», што ўмяшчае 34 600 гледачоў.

Пераможца чэмпіянату Гішпаніі (2000) й яшчэ пяць разоў фінішаваў другім (1950, 1994, 1995, 2001 і 2002). Двойчы выйграваў Кубак Гішпаніі й тройчы Супэркубак. Пяць разоў прымалі ўдзел у Лізе чэмпіёнаў і столькі ж разоў у Кубку УЭФА. Да правядзеньня чэмпіянату Гішпаніі клюб шэсьць разоў станавіўся чэмпіёнам Галісіі (1927, 1928, 1931, 1933, 1937, 1940).

Галоўным праціўнікам клюбу зьяўляеццца іншая каманда з Галісіі — «Сэльта» зь Віга. Традыцыйна гуляе ў бела-сініх паласатых кашулях і сініх шортах і гетрах.

## Гісторыя
У 1902 годзе Хасэ Марыя Абаля вярнуўся дадому ў Ля-Каруньню пасьля навучаньня ў Ангельшчыне, дзе ён пазнаёміўся з гульнёй у футбол. У 1904 годзе ён разам зь сябрамі сабралі каманду, якую назвалі Каруньня (гішп. *Coruña*). Гульня ў горадзе стала больш папулярнай, калі ў прэстыжнай гімназіі гораду Sala Calvet футбол быў уведзены ў праграму навучаньня.

У сьнежні 1906 году вучні гімназіі згаданай вышэй стварылі сваю ўласную каманду, якую назвалі *Club Deportivo da Sala Calvet*. Праз два з паловай гады клюб атрымаў статус каралеўскага ад Альфонса XIII і з гэтага часу існуе цяперашні назоў каманды *Real Club Deportivo de A Coruña*.

## Дасягненьні
* Чэмпіёны Гішпаніі **(1)**: 2000
* Уладальнікі Кубку Гішпаніі **(2)**: 1995, 2002
* Уладальнікі Супэркубку Гішпаніі **(3)**: 1995, 2000, 2002

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Неафіцыйны сайт заўзятараў

Катэгорыя:Ля-Каруньня
Мальёрка Пальма

«**Мальёрка**» () ― гішпанскі футбольны клюб з гораду Пальма з вострава Мальёрка. Клюб быў заснаваны 5 сакавіка 1916 году. Быў фіналістам Кубка ўладальнікаў кубкаў у 1999 годзе. У 2003 годзе балеарцы ўпершыню ў сваёй гісторыі сталі ўладальнікамі Кубка Гішпаніі, адолеўшы ў фінале супраціў «Рэкрэатыва». Клюб гуляе ў чырвоных кашулях з чорнымі шортамі й гетрамі. Хатняя арэна завецца «Ібэрастар», якая можа ўмясьціць 23 142 гледачы.

## Гісторыя

«Мальёрка» ― найстарэйшы клюб Балеарскіх астравоў. Быў названы першапачаткова *Junta Directiva del Alfonso XIII FBC* у гонар караля тых часоў Альфонса XIII. Першым стадыёнам клюбу быў «Буэнас-Айрэс», што адчыніўся 25 сакавіка 1916 году гульнёй супраць «Барсэлёны», у якой «Мальёрка» атрымала паразу зь лікам 0:8. Праз год клюб зьмяніў назоў на *Real Sociedad Alfonso XIII*, а ў 1931 годзе прыйшлося зноўку зьмяніць назву па палітычных мэтах на *Club Deportivo Mallorca*. У 1949 годзе да назвы клюбу прымкнуў тытул «каралеўскі» (*Real*).

22 ліпеня 2008 году было заяўлена, што 96 адсоткаў акцыяў клюбу купляе ангельскі бізнэсовец Пол Дэйвідсан, але ўжо ў лістападзе таго году было высьветлена, што ў ангельца няма грошай на куплю. Праз год 19 лістапада 2009 году клюб быў выкуплены гішпанскім бізнэсоўцам Матэо Алемані.

30 сакавіка 2010 году «Мальёрка» падпісала дамову з італьянскай кампаніяй футбольнага экіпіяваньня *Macron*. Дамова была разьлічаная на тры сэзоны з 2010 па 2013 гады. Паводле вынікаў сэзону 2012—2013 гадоў «Мальёрка» страціла месца ў Ля Лізе. У студзені 2016 году, калі каманда была пагрозай вылету ў трэці дывізіён, клюб за крыху больш за 20 млн эўра набыў амэрыканскі інвэстар Робэрт Сарвэр і былы гулец НБА Стыў Нэш. 4 чэрвеня 2017 году каманда ўсё ж такі апусьцілася ў трэці дывізіён упершыню з 1981 году. Аднак, тамака «Мальёрка» не затрымалася, бо ўжо ў наступным сэзоне павярнулся ў другі дывізіён праз плэй-оф.

## Дасягненьні
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2003
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 1998

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Мальёрка
250

## Падзеі
* у Эгіпце пачалася эпідэмія чумы, якая хутка распаўсюдзілася па ўсёй Рымскай імпэрыі

## Нараджэньні
* Максыміян, рымскі імпэратар (прыблізная дата)
* Галерыюс, рымскі імпэратар (прыблізная дата)
* Канстантыюс Хлорус, рымскі імпэратар і бацька Канстантына Вялікага (прыблізная дата)
* Ліцыніюс, рымскі імпэратар (прыблізная дата)
* Арый, хрысьціянскі сьвятар і застанвальнік арыянства (прыблізная дата)

## Сьмерці
*
Рэал Сарагоса

«**Рэал Сарагоса**» () ― гішпанскі футбольны клюб з аднайменнага гораду, прадстаўляе правінцыю Арагон. Быў заснаваны 18 сакавіка 1932 году шляхам аб’яднаньня двух клюбаў *Iberia SC* і *Real Zaragoza CD*. У 1930-х гадох клюб прагрэсаваў, але грамадзянская вайна перашкодзіла гэтаму прагрэсу.

«Рэал» з Сарагосы займае 9 радок у вольнай табліцы чэмпіянату Гішпаніі. Шосты клюб Гішпаніі па колькасьці перамог у кубку краіны, клюб перамагаў у гэтым спаборніцтве шэсьць разоў. «Сарагоса» таксама мае перамогу ў Кубку ўладальнікаў кубкаў, што была дасягнута ў сэзоне 1994―1995 гадоў.

Традыцыйна дома клюб гуляе ў белых кашулях і гэтрах зь сінімі шортамі. У гасьцях каманда апранаеццца ў адзеньне жоўта-чорнага колеру. Хатняя арэна завецца «Ля Рамарэда» й зьмяшчае 34 595 гледачоў.

## Сябры й супернікі
Традыцыйна ў з клюбам «Нумансія» з гораду Сорыя падтрымліваюцца добрыя адносіны.

Сярод традыцыйных праціўнікаў варта вылучыць «Асасуну» з Памплёны, што прадстаўляе суседнюю правінцыю Навара. Паміж гарадамі 145 кілямэтраў, але калі каманды гуляюць адзін супраць аднаго стадыён звычайна месьціць шмат прадстаўнікоў гасьцявога клюбу.

Таксама існуе й арагонскае дэрбі, калі на пляцу сустракаюцца «Рэал Сарагоса» й «Уэска».

## Дасягненьні
* Уладальнік Кубка Гішпаніі **(6)**: 1964, 1966, 1986, 1994, 2001, 2004
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі **(1)**: 2004
* Уладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў **(1)**: 1995

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Сарагоса
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе
Срэбраны сон Салямэі

**«Срэбраны сон Салямэі»** () — драма Юльюша Славацкага, напісаная ў лістападзе 1840 году і выдадзеная ў наступным годзе ў Парыжы. Упершыню прэзэнтаваная 24 сакавіка 1900 у Кракаве.

Дзеяньне драмы адбываецца ў 1769 годзе, альбо ў год падзеяў, якія прадстаўлены ў «Ксяндзу Марку». Каліеўшчына, падаўленая ў 1768 годзе польскімі й расейскімі войскамі, яшчэ давала пра сябе ведаць. Менавіта на гэтыя гістарычных падзеі абапіраецца фабула драмы, паказваючы народна-супольны канфлікт паміж польскай шляхтай і ўкраінскімі хлопцамі. Разважаньні Славацкага маюць гістарыязафічны характар і зьвязаныя са зьўленьнем тавяньшчызны. Галоўным героям зьяўляецца Грушчыньскі, які служыць рэгімэнтарам. Разам са сваёй сям’ёю быў пакараны за ўдзел у задушэньні паўстаньня.

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Страчаны музэй

**Страчаны музэй** () — ўэб-сайт, які 14 траўня 2010 году адчыніла прыватная маркетынгавая кампанія з дапамогай Міністэрства Культуры і Нацыянальнай Спадчыны Польшчы й Упраўленьня Гораду Варшавы для папулярызацыі тэмы ваенных стратаў у культуры.

На старонцы можна пабачыць здымкі 47 найбольш вядомых  карцінаў, страчаных праз польскія прыватныя асобы або інстытуцыі за ваенным часам, разам зь іх апісаньнем. Старонка пакуль працуе толькі ў польскай моўнай вэрсіі.

## Літаратура
* *Wirtualne muzeum dzieł utraconych* // *Wprost* z 17-23 maja 2010, Nr 21, ISSN 0209-1747, s. 93. 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Вэб-сайты
Катэгорыя:Польская культура
Катэгорыя:Мастацтва
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2010 годзе
Уладзіслаў Рачкевіч

**Уладзіслаў Рачкевіч** (; 28 студзеня 1885, Кутаісі, Грузія — 6 чэрвеня 1947, Ратын, Ўэйлз) — польскі дзяржаўны дзяяч. Прэзыдэнт Польшчы на эміграцыі.

## Біяграфія
У 1917 годзе — старшыня Галоўнага польскага вайсковага камітэту. У 1921, 1925—1926, 1935—1936 — міністар унутраных справаў Польшчы. У 1921—1925 — наваградзкі ваявода, у 1926—1930 — віленскі ваявода. У 1930—1935 — маршалак польскага сойму ІІІ скліканьня (1930—1935). У 1939—1945 — прэзыдэнт Польшчы ў лёнданскай эміграцыі.

Паходзіў з роду Неслухоўскіх, да якога належыць паэт і перакладчык Янка Лучына (Іван Люцыянавіч Неслухоўскі).

## Дадатковыя зьвесткі
* аддаў загад у сьнежні 1919 году арыштаваць найбольш актыўных дзеячоў Народнае рады БНР, скіраванай супраць прапольскай Найвышэйшай рады — Язэпа Мамоньку, Палуту Бадунову, Н. Козіча, Вацлава Ластоўскага.
* 18 чэрвеня 1925 году з Рачкевічам, тады міністрам унутраных справаў сустракаліся прадстаўнікі Часовай Беларускай Рады — Аляксей Кабычкін, Арсень Паўлюкевіч і Антон Пінчук-Пінкевіч. Дэлегаты выказалі надзею на нармалізацыю цяжкой і заблытанай сытуацыі ў беларускіх ваяводзтвах міжваеннае Польшчы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ваяводы наваградзкія (Польская Рэспубліка)
Катэгорыя:Ваяводы віленскія (Польская Рэспубліка)
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Сябры моладзевай арганізацыі «Зэт»
Катэгорыя:Міністры ўнутраных справаў Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Маршалкі сэнату Польскай рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Прэзыдэнты Польшчы
Катэгорыя:Польскія палітыкі
Катэгорыя:Польскія адвакаты
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Арлінага крыжа
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Белага арла
Катэгорыя:Пахаваныя на цьвінтары польскіх лётчыкаў у Ньюарку
Катэгорыя:Палітыкі Беспартыйнага блёку супрацоўніцтва з урадам
Катэгорыя:Памерлі ў Вялікабрытаніі
240-я

**240-я**

Стагодзьдзі: ІI стагодзьдзе - III стагодзьдзе - IV стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
190-я
200-я
210-я
220-я
230-я
**240-я**
250-я
260-я
270-я
280-я
290-я


Гады: 
240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 248, 249

----

## Асноўныя падзеі
*
Уладзіслаў Паўлюкоўскі

**Уладзісла́ў Паўлюко́ўскі** (пс.: *У-Ініцкі; Улад. Ініцкі; У. І. Ніцкі; Улад-Ініцкі; Унучак; У. Паў-скі; Ул. Паў-скі; У. І.; У.-І.; Ў. П.;*) — (1 траўня (н.с. 13 траўня) 1895, в. Ініца, Наваградзкі павет — 8 верасьня (ці 8 лістапада?) 1955, Вільня) — беларускі паэт, празаік, этнограф, краязнавец, мастак, вайсковы фатограф.  

## Жыцьцяпіс
Скончыў пачатковую школу ў Стоўбцах і мястовую школу ў Навагрудку. Працаваў у канцылярыі князя Радзівіла. Вучыўся ў Харкаўскім мастацкім вучылішчы.

Падчас Першай сусьветнай вайны служыў у расейскім войску ў чыне прапаршчыка. Ваяваў пад час грамадзянскай вайны ў Расеі.

У 1920 вярнуўся ў родную вёску Ініца. У сярэдзіне 1920-х пераехаў у Вільню. Прымаў удзел у дзейнасьці БСРГ.

Пачаў друкавацца з 1926 году. Творы пабачылі сьвет у часопісах «Маланка», «Шлях моладзі», «Авадзень». Яго графіка аздабляла мастацкія кніжкі, календары, падручнікі.

У 1926 годзе арыштаваны, зьняволены ў Лукішках. Дзякуючы апэляцыйнаму суду вызваліўся ў 1927 годзе.

На працягу 1928—1929 выдаў тры кнігі; (частка зь іх прысьвечаны вязьніцы: вершы «Лукішкі», «Дзень у адзіночцы», «У вастрозе», «Відзежа ў вастрозе»). Перакладаў расейскіх клясыка (Леў Талстой, М.Зошчанка).

Ізноў арыштаваны ў 1939, Зьмешчаны ў канцлягэр Бяроза-Картускі. пасьля нападу СССР на Польшчу, вызваліўся. Пакінуў успаміны пра знаходжаньне ў лягэры «Арышты; Бяроза і Воля».

З 1940 супрацоўнік Беларускага музея імя І. Луцкевіча. З 1945 да 1948 — дырэктар Літаратурнага музэю А.Пушкіна ў Вільні.

29 жніўня 1948 арыштаваны. Перавезены ў Менск. Асуджаны да 10 гадоў лягероў. Вызвалены ў 1953. Вярнуўся ў Вільню паралізаваным. Пахаваны на віленскіх могілках Росы. 

## Творчасьць
* Сон Гаўрылы і розныя вершы. Вільня, 1928
* Апавяданьні. Вільня, 1929
* Клім бабаю і іншыя жарты. Вільня, 1929
* Арышты; Бяроза і Воля (1 частка), 2-я частка, успаміны. 1940

## Літаратура
* ПАЎЛЮКОЎСКІ Уладзіслаў // 
* Багдановіч Вячаслаў // 

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 13 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1895 годзе
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Вязьні Лукіскай турмы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі ў 1955 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Авадзень (часопіс)

**«Авадзе́нь»** (1924—1933) — беларускі сатырычны часопіс ў Заходняй Беларусі. Выходзіў 2 разы на месяц. Выдаваўся ў Вільні на беларускай мове.

Рэдактар і выдавец Антон Васілеўскі.

Выдаваўся ў 1924—1925 на беларускай мове. У 1929 была зроблена спроба ўзнавіць выданьне (выйшлі 2 нумары: апошні, 13-ты, у лютым 1933 году).

## Літаратура
* Ліс, А.С. Гэй, смалі, страляй, маланка. — Мн., 1989.
* Ліс, А.С. Пякучай маланкі сьлед: Эцюд да партрэта мастака Горыда. — Мн., 1981.

## Вонкавыя спасылкі
* «Авадзень» (1924—1933) //  Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе
Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Беларусы ў Вільні
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове