Рэдактар цэтлікаў

**Рэдактар цэтлікаў/тэгаў** — тып праграмаў, прызначаных для рэдагаваньня мэтазьвестак мультымэдыйных файлаў, а ня зьместу самога файлу. Звычайна выкарыстоўваюцца для рэдагаваньня цэтлікаў аўдыёфайлаў ID3, APE і камэнтароў Vorbis, хоць могуць прымяняцца і пры рэдагаваньні мэтазьвестак JPEG, PDF і TIFF-файлаў.

Рэдагаваньне цэтлікаў патрэбнае дзеля выпраўленьня мэтазьвестак, магчымасьці сартаваньня мультымэдыйных файлаў, напрыклад калекцыі музыкі. Часта рэдагаваньне адбываецца ў масавым рэжыме, каб не даводзілася рэдагаваць кожны асобна ўзяты файл.

## Спосабы рэдагаваньня аўдыёфайлаў

### Ручны

Мэдыяпрайгравальнікі кшталту iTunes, Foobar2000 ці Winamp, а таксама спэцыялізаваныя рэдактары дазваляюць уручную рэдагаваць цэтлікі і зьвесткі пра песьні, у тым ліку кампазытара, год выданьня. Рэдактары цэтлікаў могуць таксама прадастаўляць пакетную апрацоўку і стварэньне цэтлікаў зь імёнаў файлаў, і наадварот.

### Анляйнавыя музычныя базы
Існуюць рэдактары цэтлікаў, што параўноўваюць існыя мэтазьвесткі аўдыёфайлу з інфармацыяй у он-лайнавых музычных базах зьвестак (напрыклад, Gracenote, Discogs, freedb, Zortam ці MusicBrainz). Калі адпаведнасьць знойдзеная, адтуль можна загрузіць дадатковыя мэтазьвесткі. Гэты працэс паўаўтаматычны, паколькі можа знайсьціся некалькі адпаведнасьцяў.

### Акустычныя адбіткі

Акустычны адбітак пальцаў — унікальны код, згенэраваны з гукавой крывой. У залежнасьці ад альгарытму акустычныя адбіткі могуць выкарыстоўвацца для аўтаматычнай катэгарызацыі або ідэнтыфікацыі гукавога файлу. Практычнае выкарыстаньне акустычных адбіткаў уключае кантроль вяшчаньня ці вызначэньне музыкі, якая гучыць, сеткавы маніторынг P2P, кіраваньне лічбавай бібліятэкай гукаў, распазнаваньне відэа.

### Хэш-функцыя
Для распазнаваньня аўдыё, напрыклад, высьвятленьня, ці супадае пэўны MP3-файл са сьпісам вядомых файлаў, можна карыстацца распаўсюджанымі хэш-функцыямі, такімі як MD5, але яны будуць вельмі адчувальнымі да магчымых перашкодаў (часавы зрух, памылкі чытаньня CD, розныя альгарытмы сьціску, зьмены ўзроўню гучнасьці). Выкарыстаньне MD5 прымальнае на першым этапе для пошуку дакладна ідэнтычных файлаў, але для пошуку ўсіх аднолькавых аб’ектаў патрэбны дасканалейшы альгарытм.

## Сьпіс рэдактараў цэтлікаў
Ніжэй пададзены сьпіс рэдактараў. Сюды ня ўключаныя мультымэдыйныя прайгравальнікі, якія пераважна маюць функцыі рэдагаваньня цэтлікаў.

### Аўдыёфайлы
* Вольнае і адкрытае праграмнае забесьпячэньне:
** EasyTag — падтрымлівае фарматы MP3, MP2, FLAC, Ogg, MP4, Musepack MPC і Monkey’s Audio (APE). Даступнае для Linux і Windows.
** Ex Falso — падтрымлівае MP3, Ogg, FLAC, Musepack, Wavpack, MP4, WMA, MIDI, Monkey’s Audio. Даступнае для Windows, Linux, Mac OS і FreeBSD.
** Kid3 — падтрымлівае файлы MP3, Ogg/Vorbis, FLAC, MPC, MP4/AAC, MP2, Opus, Speex, TrueAudio, WavPack, WMA, WAV, AIFF і фарматы модуляў суправаджэньня (MOD, S3M, IT, XM). Даступнае для FreeBSD, Linux, Mac OS і Windows.
** MusicBrainz Picard — падтрымлівае MP3, Ogg, FLAC, Musepack, WavPack, OptimFROG, Monkey’s Audio, MP4, Windows Media Audio. Даступнае для FreeBSD, Linux, Mac OS і Windows.
** puddletag — падтрымлівае FLAC, APE, MP3, MPEG-4, MPC, OGG, OptimFROG, TAK, WMA, WavPack. Даступнае для FreeBSD і Linux.
** vorbiscomment і lltag — папулярныя CLI-прылады для Linux.
* Платнае праграмнае забесьпячэньне:
** File Explorer — адмежаваныя здольнасьці рэдагаваньня такіх фарматаў, як MP3 і WMA
** Jaikoz — даступнае для Windows, Linux і OS X, для рэдагаваньня выкарыстоўвае базу зьвестак MusicBrainz. Падтрымлівае інтэграваныя вокладкі альбомаў і аўтаматычныя тэксты сьпеваў.
** Mp3tag — бясплатнае праграмнае забесьпячэньне для Windows. Падтрымлівае FLAC, APE, MP3, MPEG-4, MPC, OGG, OptimFROG, TAK, WMA, WavPack.
** ID3-TagIT — вольнае, аднак платнае праграмнае забесьпячэньне, падтрымлівае цэтлікі ID3v1.1, ID3v2.3 і ID3v2.4. Распрацоўка спынілася ў 2013 року.

### Графічныя файлы
* Вольнае і адкрытае праграмнае забесьпячэньне:
** jBrout — даступнае для Linux і Windows
** ExifTool — даступнае для Windows, Linux і OS X
** DigiKam — даступнае для Linux, FreeBSD, OS X і Windows
** F-Spot — даступнае для Unix-падобных АС
** gThumb — даступнае для Unix-падобных АС
** Shotwell — даступнае для Unix-падобных АС
* Платнае праграмнае забесьпячэньне:
** iPhoto — даступнае для OS X
** IrfanView — даступнае для Windows, Linux і OS X

### Відэафайлы
* Аглядальнік Windows мае абмежаваныя можнасьці рэдагаваньня файлаў MP4 і WMV.

## Крыніцы