Царква Прачыстай Багародзіцы (Жыровічы)

**Царква саборная Прачыстай Багародзіцы** — помнік архітэктуры XVII—XIX стагодзьдзяў у Жыровічах. Дамінанта комплексу Прачысьценскага манастыра. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока і клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Пад 1609 годам упамінаецца недабудаваная мураваная Прачысьценская царква (ст.-бел. *Пречистой Святой Богородицы*). Будаваньне царквы скончылася ў 1650 годзе. Каля 1730 году зрабілі драўляны іканастас, які захаваўся да нашага часу.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Жыровічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. У 1828 годзе будынак рэканструявалі ў стылі клясыцызму. Па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
У 1990-я гады ў выніку рэканструкцыі з іканастаса зьнялі дэкаратыўныя элемэнты (херувімаў, ракавіны, гірлянды, арнамэнт у выглядзе вінаграднай лазы і лістоў аканта). Дэкаратыўную фазу, якая завяршала іканастас, замянілі на 8-канцовы маскоўскі крыж. У 2009 годзе сем абразоў, зьнятых з іканастаса, перадалі ў Нацыянальны мастацкі музэй Беларусі. Замест іх паставілі новыя абаразы, стылізаваныя пад тэхніку Маскоўскай дзяржавы. Лёс астатніх абразоў і драўлянай разьбы дагэтуль застаецца нявызначаным.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока і клясыцызму. Гэта мураваная 3-нэфавая крыжова-купальная базыліка (даўжыня большая за 55 м, вышыня каля 40 м) з паўкруглай апсыдай. З паўночнага і паўднёвага бакоў да царквы далучаюцца тры цёплыя прыдзелы: Покрыва Багародзіцы, Раства Яна Хрысьціцеля і Сьвятога Мікалая. Сьпярша царква мела 2-вежавы галоўны фасад, аднак па рэканструкцыі ў 1828 годзе вежы разабралі, зьмянілі форму сьветлавога барабана і купала, у дэкоры выкарысталі дарычны ордэр (4-калённы порцік з 3-кутным франтонам, фрых з трыгліфамі). Царква злучаецца крытымі пераходамі з будынкам сэмінарыі (на поўначы) і з жылым корпусам манастыра (на поўдні).

Інтэр’ер захаваў барокавы характар. Прастора трансэпта павялічваецца купалам паўночнага крыла і скляпеньнем на ветразях паўднёвага. 2-сьветлавы цэнтральны нэф асьвятляецца аркавымі вокнамі, аддзяляецца высокімі аркадамі і перакрываецца цыліндрычнымі скляпеньнямі з распалубкамі. Скляпеньні ўпрыгожвае стукавы арнамэнт, іх падпружныя аркі — фрэскавыя філёнкі ў стылі ракако. Манумэнтальная конха апсыды праразаецца люнэтамі і запаўняецца фрэскай «Спас Пантакратар», на сьцяне апсады захаваўся ляпны алтар у стылі ракако. Авальны цэнтральны купал пры дапамозе ветразяў падтрымліваюць масіўныя слупы крыжовага сечыва. У паўночна-заходняй частцы царквы на манумэнтальнай 3-пралётнай аркадзе разьмяшчаюцца шырокія хоры, парапет якіх дэкаруецца дарычным фрызам. Пад апсыдай разьмяшчаецца крыпта з цыліндрычным скляпеньнем.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Žyrovičy. Жыровічы (1879).jpg|1879 г.
Žyrovičy. Жыровічы (1882).jpg|1882 г.
Žyrovičy. Жыровічы (1890).jpg|1890 г.
Žyrovičy. Жыровічы (1898).jpg|1898 г.


### Гістарычныя здымкі

Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski. Жыровічы, Саборная, Базылянскі (1916).jpg|1916 г.
Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Žyrovičy, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Базылянскі, Прачысьценская (1901-18).jpg|да 1918 г.
Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1901-18).jpg|да 1918 г.


Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1910-30).jpg|1910—1930 гг.
Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1910-30) (2).jpg|1910—1930 гг.
Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (A. Visłocki, 1926).jpg|А. Віслоцкі, 1926 г.
Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1941).jpg|1941 г.


Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1941-42).jpg|1941—1942 гг.
Žyrovičy, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Базылянскі, Прачысьценская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Žyrovičy, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Базылянскі, Прачысьценская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Žyrovičy, Sabornaja, Bazylanski, Pračyścienskaja. Жыровічы, Саборная, Базылянскі, Прачысьценская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

В. Жыровічы - Ансамбаль Сьвята-Усьпенскага манастыра PICT3028.jpg|Агульны выгляд
Жыровічы, Усьпенскі сабор 2.jpg|Галоўны фасад
Жыровічы, Усьпенскі сабор 1.jpg|З боку апсыды
Жыровіцы. Інтэр'ер Успенскага сабора.jpg|Інтэр'ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Жыровічы
Жыровічы
Катэгорыя:Жыровіцкі манастыр