Церахоўка (гарадзкі пасёлак, Добрускі раён)

**Церахо́ўка** — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Вуці. Цэнтар сельсавету Добрускага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 3044 чалавекі. Знаходзіцца за 30 км ад Добрушу. Чыгуначная станцыя на лініі Гомель — Бахмач (Украіна). Аўтамабільныя дарогі зьвязваюць мястэчка з Добрушам, Гомелем, Дабранкай.

## Назва
Тапонім «Церахоўка» ўтварыўся ад імя Церах.

Існуюць два паданьні пра паходжаньне назвы паселішча. Паводле першага зь іх, жылі тры браты Церах, Мікалай і Васіль. Церахоўка ўзьнікла на месцы, дзе жыў Церах. Паводле другога паданьня, жыў быў Церах, які языком мянташыць любіў болей, чым працаваць. І жонка яго была гэткая ж. Але дачка ўрадзілася не ў бацькоў, і ёй было крыўдна за іх. Аднойчы вырашыла яна зь сябрам перавыхаваць бацькоў. Яны інсцэнавалі прыход нячысьціка за дачкой, але бацькі адкупіліся абяцаньнем пачаць працаваць. З таго часу зажылі заможна, а людзі прыгаварвалі «Жывуць як Церах зь Церахоўкаю».

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Церахоўка ўпершыню ўпамінаецца ў XVIII стагодзьдзі як вёска ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Церахоўка апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі. У 1776 годзе расейскія ўлады разам з Гомельскім маёнткам падаравалі вёску генэрал-фэльдмаршалу П. Румянцаву. У гэты час у Церахоўцы было 97 двароў. Яна ўваходзіла ў Клімаўскі фальварак Беліцкага павету. У 1834 году вёска перайшла ў валоданьне князя І. Ф. Паскевіча. У 1852 год Церахоўка ўвайшла ў Краснабудзкую воласьць Гомельскага павету.

У 1871 годзе чыгунка злучыла Церахоўку з Гомелем. На 1886 год у вёсцы было 245 двароў, дзейнічала царква, працавалі пачатковая школа і 4 ветракі. У 1896 годзе ў вёсцы збудавалі шпіталь, у якім тады працавалі дзьве мэдычныя сястры і лекар. У той жа час адкрылася пачатковая школа.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Церахоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.

У 1926 годзе Церахоўка вярнулася ў склад БССР, у Краснабудзкім раёне. У жніўні 1927 году вёска стала цэнтрам раёну. 27 верасьня 1938 году Церахоўка атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу.

У Другую сусьветную вайну з 23 жніўня 1941 да 27 верасьня 1943 году Церахоўка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 25 сьнежня 1962 году мястэчка ўвайшло ў склад Добрускага раёну.

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* **XVIII стагодзьдзе**: 1788 год — 598 чал.; 1798 год — 877 чал.
* **XIX стагодзьдзе**: 1834 год — 1328 чал.; 1886 год — 1571 чал.; 1897 год — 1105 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1926 год — 1588 чал.; 1939 год — 3,1 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2003 год — 3,2 тыс. чал.; 2006 год — 2,1 тыс. чал.; 2008 год — 2,0 тыс. чал.; 2009 год — 1821 чал. (перапіс); 2016 год — 3128 чал.; 2017 год — 3057 чал.; 2018 год — 3044 чал.

### Рэлігія
Дзейнічаюць царква Сьвятога Арханёла Міхаіла (з 1995 году) і рэлігійная супольнасьць эвангелістаў.

### Адукацыя
У Церахоўцы працуюць сярэдняя школа і цэнтар пазашкольнай работы.

## Эканоміка
Прадпрыемствы лёгкай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасьці.
* Завод перапрацоўкі льну
* Хлебазавод
* Пункт мытнага афармленьня

## Транспарт
З Гомелю ў Церахоўку рэгулярна ходзяць аўтобусы і прыгарадныя цягнікі.

## Вуліцы
Сьпіс вуліцаў: Беларуская, Вакзальная, Жданава, Чыгуначная, Заводзкая, Залінейная, Камсамольская, Леніна, Лермантава, Мічурына, Кастрычніцкая, Першамайская, Перамогі, Пушкіна, Савецкая, Стэпавая.

Таксама існуюць Мічурына і Савецкі завулкі, Лугавы праезд.

## Турыстычная інфармацыя
За 27 км ад Церахоўкі знаходзіцца Курган Сяброўства (Манумэнт Сяброўства) — пункт сходу дзяржаўных граніцаў Беларусі, Расеі і Ўкраіны.

## Галерэя

Belarus-Tsyerakhowka-School 1-2.jpg|Школа
Belarus-Tsyerakhowka-Hospital.jpg|Шпіталь
Belarus-Tsyerakhowka-Water Tower.jpg|Вадацяжная вежа
Belarus-Tsyerakhowka-Pushkin Street-Well-1.jpg|Студня

Belarus-Tsyerakhowka-Church of Michael Archangel.jpg|Царква
Belarus-Tsyerakhowka-Cafe and Hair Cut.jpg|Кавярня
Belarus-Tsyerakhowka-Food Store-1.jpg|Крама
Belarus-Tsyerakhowka-Grain Elevator-4.jpg|Элеватар


## Асобы
* Леанід Гаўрылкін (1935—1989) — беларускі пісьменьнік, драматург. Сябра Саюзу пісьменнікаў Беларусі.
* Аляксандар Кароткі — бас Вялікага тэатру ў Маскве
* Аляксандар Касьцючэнка (1958—2019) — тэатральны мастак. Сябра Беларускага саюзу мастакоў (2000).
* Леанід Рахленка (1907—1986) — народны артыст СССР, які працаваў у Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы
* Руся — рок-сьпявачка

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Гомельшчына ў легендах і паданьнях / Складаньне, запіс і апрацоўка А. М. Ненадаўца. — Менск: Беларусь, 2001. 

## Вонкавыя спасылкі
* Артыкул у газэце «Гомельская праўда»
* Старонка Церахоўская сярэдняй школы
* Выгляд з космасу на local.live.com
* Блог пра Церахоўку

Катэгорыя:Церахоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Добрускага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Катэгорыя:Населеныя пункты БССР, якія страцілі статус райцэнтру