open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Царква Сьвятога Мікалая (Новы Пагост)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Новым Пагосьце. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Новым Пагосьце збудавалі ў 1878 годзе.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 4-часткавую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю: 3-ярусная шатровая званіца, нізкая трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залі, паўкруглая апсыда. Шатровы дах асноўнага аб’ёму завяршаецца купалам-цыбулінай на 8-гранным барабане, яшчэ адзін купал-цыбуліна ўзвышаецца над шатром званіцы. У дэкоры фасадаў выкарыстоўваюцца формы царкоўнай архітэктуры Маскоўскай дзяржавы: кілепадобныя і руставаныя ліштвы аркавых аконных і дзьвярнога праёмаў, аркатурныя фрызы, кутнія лапаткі — атынкаваныя яны кантрастава вылучаюцца на паліхромным фоне бутавай муроўкі.

У скляпеністым памяшканьні малітоўнай залі захоўваецца драўляная скульптура «Ўкрыжаваньне» XVІІ—XVІІІ стагодзьдзяў, абразы XІX ст. «Маці Божая Адзігітрыя», «Забойства Яна», «Арханёл Гаўрыла», «Арханёл Міхал», іканастас.

## Галерэя
 
Novy Pahost, Mikałajeŭskaja. Новы Пагост, Мікалаеўская (1900).jpg|каля 1900 г.
Novy Pahost, Mikałajeŭskaja. Новы Пагост, Мікалаеўская (1901-17).jpg|да 1918 г.
Novy Pahost. Новы Пагост (1916).jpg|1916 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Новы Пагост
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Новы Пагост
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Новы Пагост)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Новым Пагосьце. Знаходзіцца ў заходняй частцы колішняга мястэчка. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.  

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Новым Пагосьце збудавалі ў 1593 годзе з фундацыі канцлера Льва Сапегі і караля і вялікага князя Жыгімонта Вазы. У 1656 годзе будынак касьцёла аднавілі па пажары.

Новы драўляны касьцёл збудавалі ў 1766 годзе.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Новы Пагост апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1845 годзе ён упамінаецца як струхнелы. У 1859 годзе будынак касьцёла аднавілі і пашырылі.

### Найноўшы час
У 1949 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад склад збожжа, пазьней — пад спартовую залю. У 1990 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта прастакутны зруб пад 2-схільным дахам, які выходзіць на фасад трыкутным франтонам, завершаным 3-яруснай 4-граннай сыгнатуркай, над алтарнай часткай — 1-яруснай. Да 5-граннай апсыды далучаюцца бакавыя квадратныя ў пляне высокая і нізкая закрысьціі. Гарызантальна ашаляваныя фасады падзяляюцца лучковымі аконнымі праёмамі і брусамі-сьцяжкамі.

Касьцёл атачаецца бутавай агароджай, у куце якой, перад касьцёлам, стаіць 4-гранная 2-ярусная драўляная вежа-званіца. Верхні каркасны адкрыты ярус-звон накрываецца пакатым шатровым дахам, ніжні глухі гарызантальна ашаляваны.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Новы Пагост
Катэгорыя:Касьцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Плюсы)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Плюсах. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры нэараманскага стылю. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы касьцёл у Плюсах збудавалі ў 1770 годзе.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Плюсы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1860 годзе стары касьцёл адрамантавалі. У пачатку XX ст. у мястэчку збудавалі новы мураваны касьцёл.

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі сьпярша пад школу, потым — пад краму. У 1989 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, якія яго аднавілі.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэараманскага стылю. Гэта 3-нэфавая 2-вежавая базыліка памерамі 33,5 × 18,8 × 34 м, зь 5-граннай апсыдай і бакавымі закрысьціямі. Абапал 3-часткавага фасаду ўзвышаюцца 2-ярусныя 4-гранныя вежы зь сьпічастымі шатрамі. У цэнтры фасад завяршаецца 2-гранным атыкавым шчыпцом з круглай люкарнай наверсе і 5-пралётнай аркадай унізе. Аркавы ўваходны праём афармляецца прастакутным парталам. Архітэктура будынка засноўваецца на форме паўцыркульнай аркі, пакладзенай у малюнак уваходнага партала, трыфорыюма над ім, біфорыюма вежаў. Другі ярус галоўнага фасаду вылучаецца аркатурным фрызам, завершаным 2-гранным шчытом з акном-ружай. Бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца высокімі аркавымі аконнымі праёмамі ў 2-абломных цагляных ліштвах і лапаткамі ў прасьценках, апярэзваюцца зубчастымі фрызамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Плюсы
Катэгорыя:Касьцёлы Віцебскай дыяцэзіі
Царква Ўсьпеньня Багародзіцы (Шаркоўшчына)

**Царква́ Ўсьпе́ньня Багаро́дзіцы** — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) у Шаркоўшчыне. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне мястэчка, на беразе ракі Дзісны. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі з рысамі мадэрну.

## Гісторыя

Драўляную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Шаркоўшчыне збудавалі ў 1912 годзе на месцы царквы Сьвятога Пасаду.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі з рысамі мадэрну. Мае 4-частквую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю: прытвор з званіцай, бабінец, малітоўная заля, 5-гранная апсыда з бакавымі рызьніцамі. Асноўны аб’ём завяршаецца 8-гранным сьветлавым барабанам, накрытым шатром з купалам-цыбулінай. Чатыры грані барабана завяршаюцца невялікімі шатрамі на трапэцападобных франтонах з дыяганальнымі сьцяжкамі. Званіца выступае на франтальным фасадзе неглыбокім рызалітам, мае вэртыкальна выцягнутыя прапорцыі і завяршаецца купалам-цыбулінай. Прастакутны праём галоўнага ўвахода завяршаецца 2-схільнай навісьсю на фігурных брусчатых кранштэйнах. У афармленьні фасадаў выкарыстоўваецца разнастайная шалёўка: вэртыкальная ў фрызавай і цокальнай частках, гарызантальная — на цэнтральнай роўніцы. Высокія праёмы афармляюцца фігурнымі разнымі ліштвамі.

У інтэр’еры захоўваюцца абразы XVІІІ—XІX стагодзьдзяў: «Маці Божая Адзігітрыя», «Маці Божая ўсіх Смуткуючых», «Збавіцель», «Уседзяржыцель на стальцы», «Апостал Павал», «Апостал Пётар», «Сьвяты Мікола», «Ушэсьце Гасподне», «Маці Божая зь дзіцем», «Уваскрасеньне Хрыстова», «Праабражэньне», «Пакроў Прасьвятой Багародзіцы», «Усьпеньне Багародзіцы», «Віленскія мучанікі», «Раство Хрыстова», «Сашэсьце Сьвятога Духа на апосталаў».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Шаркоўшчына
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Мадэрнісцкія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Шаркоўшчыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1912 годзе
Катэгорыя:Драўляныя праваслаўныя храмы Беларусі
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Усьпеньня Найсьвяцейшай Панны Марыі
Опса (возера)

**О́пса** — возера ў Беларусі, у басэйне ракі Акунёўкі. Знаходзіцца ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці, за 16 кілямэтраў на паўднёвы захад ад места Браслава. Плошча паверхні возера 0,93 км². Даўжыня 3 км, найбольшая шырыня 580 м. Найбольшая глыбіня дасягае 20,2 м, сярэдняя складае 6, 1 м. Аб’ём вады 5,66 млн м³. Даўжыня берагавой лініі 7,8 км. 

На ўсходнім беразе возера стаіць гістарычнае мястэчка Опса.

## Апісаньне
Катлавіна лагчыннага тыпу падзяляецца на 2 плёсы. Схілы вышынёй 15—18 мэтраў, у верхняй частцы разараныя. Шмат затокаў. Берагі вышынёй да 1 м, стромкія, пад хмызьняком, на поўдні нізкія, забалочаныя. Выспа 0,1 га. Дно на глыбіні 1,5—3 мэтру пясковае, да 8—10 м глеістае, ніжэй сапрапэлевае.

Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадае канал і выцякае ручай у возера Пагошчу. Зарастае да глыбіні 2,5 м. Прыбярэжная расьліннасьць пашыраецца ў паласе ад 10—15 да 30 мэтраў.

Каля возера вёскі Якавічы і Янулі. Праходзіць аўтамабільная дарога  (Браслаў — Відзы — Паставы — Мядзел).

## Флёра і фаўна
У возеры водзяцца шчупак, лешч, карп, язь, плотка, карась, акунь, лінь ды іншыя віды рыбаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёну
Опса (неадназначнасьць)

Назву **О́пса** маюць:
* Опса — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
* Опса — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне ракі Акунёўкі
Царква ў гонар Абраза Багародзіцы Ўсіх Смуткуючых Радасьць (Шаркоўшчына)

**Царква ў гонар Абраза Багародзіцы Ўсіх Смуткуючых Радасьць** — помнік гісторыі канца XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Шаркоўшчыне. Знаходзіцца ў цэнтры мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Шаркоўшчыне збудавалі ў 1897 годзе на месцы драўлянай царквы 1841 году.

Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі царкву, будынак якой у 1970-я гады перарабілі пад Дом культуры. У 1990-я гады будынак царквы перадалі Беларускаму экзархату Маскоўскага патрыярхату.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. 4-часткавую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю фармуюць 2-ярусная (васьмярык на чацьверыку) шатровая званіца з купалам-цыбулінай, кароткая трапезная, кубападобны аб’ём малітоўнай залі, паўкруглая апсыда. 4-схільны дах асноўнага аб’ёму завяршаецца купалам-цыбулінай на 8-гранным барабане. У архітэктурна-дэкаратыўным афармленьні помніка выкарыстоўваюцца матывы дойлідзтва Маскоўскай дзяржавы: кілепадобныя броўкі над аркавымі аконнымі праёмамі, аркатура, руставаныя кутнія лапаткі. Уваход вылучаецца аркавым парталам.

## Галерэя
 
Šarkoŭščyna, Carkoŭnaja. Шаркоўшчына, Царкоўная (1900).jpg|1900 г.
Šarkoŭščyna, Dzisna. Шаркоўшчына, Дзісна (1931).jpg|1931 г.
Šarkoŭščyna, Dzisna. Шаркоўшчына, Дзісна (1934).jpg|1934 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Шаркоўшчына
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Бабінец (заказьнік)

**«Ба́бінец»** — рэспубліканскі біялягічны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў жніўні 1979 году на паўднёвым усходзе Рудабельскага раёну Гомельскай вобласьці.

На паўднёвым захадзе каля Ніўнага (Ламавіцкі сельсавет) з заказьніка выцякае рака Няслаўка. На паўночным усходзе ад заказьніка знаходзіцца Падветка (Любанскі сельсавет) і Вішанскае нафтарадовішча, на ўсходзе — вёска Паросьлішча. Зьмяшчае мясьціны росту журавінаў на вярховым тарфяным балоце Паросьлішча. Асноўная частка балота была пакрытая хваёва-мховай і хваёва-хмызьнякова-мховай расьліннасьцю.

## Крыніцы

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Рудабельскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Рудабельскі раён)
ПТБ-1

**ПТБ-1** ()&nbsp;— польскае тэлебачаньне. Галоўны ўласьнік&nbsp;— польская дзяржава. Вяшчае на ўсю Польшчу. Усе перадачы на польскай мове. Вяшчае мастацкія карціны, забавы, навіны.

## Даходы
ПТБ-1 мае грашовую падтрымку ад польскае дзяржавы. Асаблівасьць ПТБ-1&nbsp;— адсутнасьць платнае рэклямы, бо аснова даходаў — грошы са скарбу краіны.

## Глядзіце таксама
* Старонка ў сеціве

Катэгорыя:Тэлебачаньне польскай мовай
Катэгорыя:Дзяржаўныя каналы ў Польшчы
ПТБ-3

**ПТБ-3** () — польскае тэлебачаньне. Галоўны ўласьнік — польская дзяржава. Вяшчае на ўсю Польшчу. Усе перадачы на польскай мове, але раз на тыдзень маецца перадача на беларускай мове. Вяшчае мастацкія фільмы, забавы, навіны.

## Мова вяшчаньня
Аснова для вяшчаньня для ПТБ-3 — польская мова. Яна прыблізна займае 99% часу вяшчаньня. У Падляскім ваяводзтве ПТБ-3 мае перадачы на мовах меншасьцяў:
* беларусаў
* летувісаў
* ўкраінцаў.

### Беларуская мова
ПТБ-3 у Беластоку і Падляскім ваяводзтве мае перадачу для беларусаў беларускац мовай. Яе назва ***[[Беларускі тыдзень]]***. Перадача доўжыцца амаль 20 хвілін. У ёй расказваецца пра жыцьцё беларусаў Падляшша. Аснова для перадачаў — беларускія культурныя падзеі.

### Летувіская мова
Летувіская мова перадаецца раз на тыдзень. Перадача мае назву ***Летувіская панарама***. На ёй расказваецца пра культурнае жыцьцё летувісаў Падляшша, асабліва ў мястэчку Сейны. Час перадачы прыблізна 10 хвілін.

### Украінская мова
Украінская мова перадаецца раз на тыдзень. Перадача мае назву ***Ўкраінскі перагляд***. На ёй расказваецца пра культурнае жыцьцё ўкраінцаў Падляшша, асабліва паўднёвае часткі Падляскага ваяводзтва. Час перадачы прыблізна 15 хвілін.

## Даходы
ПТБ-3 мае грашовую падтрымку ад польскае дзяржавы. Асаблівасьць ПТБ-3 — адсутнасьць платнае рэклямы, бо аснова даходаў грошы са скарбу краіны.

## Заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве.

Катэгорыя:Тэлебачаньне на польскай і беларускай мовах
Катэгорыя:Польскія тэлеканалы
Катэгорыя:Дзяржаўныя каналы ў Польшчы
Эска-ТБ

**Эска-ТБ** ()&nbsp;— польскае тэлебачаньне. Вяшчае на ўсю Польшчу. Усе перадачы на польскае мове. Вяшчае музыку (кліпы), забавы, навіны музыкі і шоў-бізнэсу. Мае свайго двайніка Поля-ТБ, але Эска-ТБ паказвае больш англамоўныя песьні.

## Даходы
Эска-ТБ мае грашовыя сродкі ад продажу часу перадачы для платнае рэклямы.

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

Катэгорыя:Тэлебачаньне польскай мовай
Катэгорыя:Недзяржаўныя каналы ў Польшчы
Катэгорыя:Музычныя тэлеканалы ў Польшчы
ТБ-Трываю

**ТБ-Трываю** ()&nbsp;— польскае тэлебачаньне. Вяшчае на ўсю Польшчу. Усе перадачы на польскае мове. Вяшчае каталіцкія перадачы, прамыя перадачы каталіцкіх богаслужбаў (імша), мастацкія карціны верніцкага зьместу, навіны. Вяшчае зь места Торунь. Мае цесныя зносіны з радыё «Марыя».

## Даходы
ТБ-Трываю мае грашовыя сродкі ад дзяржавы, каталіцкага касьцёла Польшчы. ТБ-Трываю ня мае платнае рэклямы.

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

Катэгорыя:Тэлебачаньне польскай мовай
Катэгорыя:Недзяржаўныя каналы ў Польшчы
Тэлебачаньне ў Летуве

**Тэлебачаньне ў [[Летува|Летуве]]** пачало трансьляцыі 30 красавіка 1957 годзе. Яно трансьлявалася ў Вільні й ейнае ваколіцы, мела назву **ТБ Вільня** і было чорна-белым. З 26 лютага 1975 году пачало трансьляцыі каляровае тэлебачаньне.

## Сьпіс тэлеканалаў
На 2021 год існуе некалькі летувіскіх тэлеканалаў:
* ЛРТ-Тэлебачаньне
* ЛРТ-Плюс

## Крыніцы
ЛРТ-Тэлебачаньне

**ЛРТ-Тэлебачаньне** () &mdash; летувіскае тэлебачаньне. Трансьлюецца на ўсю Летуву. Усе перадачы на летувіскай мове. Трансьлюе мастацкія карціны, забавы, навіны.

## Даходы
ЛРТ-Тэлебачаньне мае грашовыя сродкі ад продажу часу перадачы для платнае рэклямы.

## Глядзі таксама
* Старонка ў сеціве

## Крыніцы

Катэгорыя:Тэлебачаньне на летувіскай мове
Катэгорыя:Тэлеканалы ў Летуве
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Гарадзішча)

**Царква́ Ўзьві́жаньня Сьвято́га Крыжа́** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Гарадзішчы. Знаходзіцца на заходняй ускраіне мястэчка, на гістарычнай Царкоўнай вуліцы. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры, мастацкае аблічча якога пацярпела ад маскоўскай перабудовы. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Утварае адзіны ансамбль з драўлянай званіцай.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Драўляную грэцка-каталіцкую (уніяцкую) царкву ў Гарадзішчы збудавалі ў 1764 годзе з фундацыі Пацаў. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Гарадзішча апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. Па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

У 1879 годзе будынак пацярпеў ад маскоўскай перабудовы.

### Найноўшы час
За савецкім часам набажэнствы ў царкве не перапыняліся.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Мае 3-зрубную падоўжна-восевую кампазыцыю, якая складаецца з прастакутнага ў пляне прытвора, кубападобнага аб’ёму малітоўнай залі і 5-граннай апсыды. Асноўны аб’ём накрываецца 4-схільным 2-ярусным шатровым дахам з заломам, завершаны купалам-цыбулінай на 8-гранным барабане і дэкаруецца на схілах слыхавымі кілепадобнымі вокнамі. Архітэктура мае насычаны разнастайны дэкор, які ўлучае роўную балюстраду ў цокальнай частцы, карнізы з сухарыкамі і разнымі падзорамі ў завяршэньні гарызантальна ашаляваных сьцен, арнамэнтальныя філёнгавыя лапаткі і аркатурны пас прытвора.

Унутраная прастора малітоўнай залі і апсыды перакрываецца шатровым скляпеньнем на ветразях. У прытворы на двух слупах разьмяшчаюцца хоры, да якіх вядуць бакавыя 2-маршавая ўсходы. Апсыда вылучаецца ад малітоўнай залі драўляным іканастасам, створаным у 1870-я гады.

Побач з царквой знаходзіцца збудаваная ў 1840-я гады драўляная званіца — 4-слуповая цэнтрычная пабудова, накрытая пакатым шатровым дахам. Царкоўны пагост атачае агароджа і пасадкі бярозы і клёна.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Гарадзішча (Баранавіцкі раён)
Гарадзішча
Гарадзішча
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1764 годзе
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідзтва
Катэгорыя:Драўляныя праваслаўныя храмы Беларусі
Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы ўзвышэньня Сьвятога Крыжа
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Пінскай і Лунінецкай япархіі
Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага (Дварэц)

**Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Дварцы. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка, на Наваградзкай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры нэарэнэсансу. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы касьцёл у Дварцы збудавалі ў 1516 годзе з фундацыі Мікалая Кезгайлы. У XVII ст. у касьцёле захоўваўся цудоўны абраз Маці Божай.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Дварэц апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1882 і 1895 гадох стары касьцёл адрамантавалі.

У 1904—1909 гадох у мястэчку збудавалі новы мураваны касьцёл.

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл. У 1993 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, якія яго аднавілі.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэарэнэсансу. Гэта 2-вежавая 3-нэфавая базыліка. Цэнтральны нэф накрываецца 2-схільным дахам, бакавыя — 1-схільнымі. Галоўны заходні фасад дэкаруецца рустам, філёнгамі, ліштвамі аркавых праёмаў, лучковымі франтонамі, разьвітым антаблемэнтам з трыгліфным фрызам. У завяршэньні фасаду 2 бакавыя вежы зь фігурнымі купаламі. Цэнтральны шчыт з паўцыркульным франтонам і бакавымі валютамі. Усе элемэнты дэкору і архітэктурныя абломы выконваюцца цаглянай муроўкай без тынкоўкі. Уваход празь невялікі прытвор з аркавым праёмам у руставаным абрамленьні.

Унутраная прастора падзяляецца на тры нэфы, перакрыцьці скляпеністыя.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Dvarec, Navahradzkaja, Śviatoha Antonija. Дварэц, Наваградзкая, Сьвятога Антонія (1918).jpg|1918 г.
Dvarec, Navahradzkaja, Śviatoha Antonija. Дварэц, Наваградзкая, Сьвятога Антонія (1930-39).jpg|1930-я гг.
Dvarec, Navahradzkaja, Śviatoha Antonija. Дварэц, Наваградзкая, Сьвятога Антонія (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Касьцёл Божага Цела ў в. Дварэц Дзятлаўскага раёну, foto 1 by futureal.jpg|Агульны выгляд
Касьцёл Божага Цела ў в. Дварэц Дзятлаўскага раёну, foto 4 by futureal.jpg|З боку апсыды
Брама касьцёла.jpg|Брама


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дварэц
Катэгорыя:Касьцёлы Гарадзенскай дыяцэзіі
Царква Покрыва Багародзіцы (Дварэц)

**Царква Покрыва Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Дварцы. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на рагу Наваградзкай і Моўчадзкай вуліцаў. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Дварцы збудавалі ў 1866—1869 гадох.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Падоўжана-восевую кампазыцыю фармуюць 2-ярусная 4-гранная званіца-прытвор, прасторная трапезная, папярочны аб’ём малітоўнай залі, прастакутная апсыда. Роўнічныя фасады праразаюцца адзінарнымі і здвоенымі аркавымі вокнамі ў руставаных ліштвах. Сылуэт завяршаюць самкнуты сфэрычны купал з купалам-цыбулінай над званіцай і купал-цыбуліна на 8-гранным барабане асноўнага аб’ёму. Стрыманы дэкор абмяжоўваецца філёнгамі, шырынкамі, прафіляванымі карнізамі і шырынкавымі фрызамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Дварэц
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Покрыва Багародзіцы
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Дварэц
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Дзяляцічы)

**Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Дзяляцічах. Знаходзіцца ў паўночнай частцы колішняга мястэчка, на могілках пры Віленскай вуліцы. Дзее як прыпісная да Любчанскай Ільлінскай царквы. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры.

Утварае адзіны ансамбль з мураванай званіцай.

## Гісторыя

Драўляную могілкавую царкву ў Дзяляцічах збудавалі ў 1876 годзе.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Да кубападобнага аб’ёму малітоўнай залі далучаецца 2-ярусны бабінец і 5-гранная апсыда з 2 нізкімі бакавымі рызьніцамі. Шатровы дах асноўнага зруба завяршаецца купалам на гранёным барабане. Уваход празь нізкую прыбудову прытвора. Гарызантальна ашаляваныя фасады праразаюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах з сандрыкамі, дэкаруюцца кутнімі лапаткамі.

У інтэр’еры захоўваецца абраз пачатку XIX ст. «Маці Божая зь дзіцем».

Побач з царквой стаіць 2-ярусная званіца з бутавага каменю.

## Галерэя

Дзяляцічы. Краявіды (02).jpg|Бакавы фасад
Дзяляцічы. Краявіды (03).jpg|Званіца
Дзяляцічы. Краявіды (01).jpg|Брама


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дзяляцічы
Дзяляцічы
Касьцёл Маці Божай Нястомнай Дапамогі (Карэлічы)

**Касьцёл Ма́ці Бо́жай Нясто́мнай Дапамо́гі** — помнік архітэктуры першай паловы XX стагодзьдзя ў Карэлічах. Знаходзіцца ў цэнтры места, на ўзвышшы ў паўночна-заходнім сэктары забудовы гістарычнага Рынку. Дзее. Твор архітэктуры мадэрну.

## Гісторыя

Мураваны касьцёл у Карэлічах збудавалі ў 1938 годзе на сродкі графаў Жаўтоўскіх.

Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад вінна-гарэлкавую краму. У 1991 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, якія яго адрэстаўравалі.

## Архітэктура

Помнік архітэктуры мадэрну. Мае падоўжана-восевую кампазыцыю, у цэнтры якой кубападобны аб’ём малітоўнай залі пад 4-схільным дахам, завершаны 8-гранным барабанам з паўсфэрычным купалам. Да паніжанай прастакутнай у пляне апсыды далучаюцца дзьве закрысьціі. Галоўны ўваход вылучаецца аб’ёмам нартэкса-хораў з 4-калённым портыкам дарычнага ордэра.

Унутраная прастора перакрываецца роўнай бэтоннай стольлю. Інтэр’ер аздабляюць галоўны алтар Маці Божай Нястомнай Дапамогі і дзьве алтарныя кампазыцыі: налева — Найсьвяцейшага Сэрца Пана Езуса, направа — Сьвятога Казімера.

Касьцельны пляц атачаецца штакетнай агароджай на цагляных слупках.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Карэлічы
Катэгорыя:Касьцёлы Гарадзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касьцёлы Карэліцкага раёну
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Найсьвяцейшай Панны Марыі
Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Карэлічы)

**Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Карэлічах. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычным Рынку. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Карэлічах збудавалі ў 1866 годзе. У 1877 годзе пры ёй збудавалі драўляную царкоўнапрыходзкую школу.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Аб’ёмна-прасторавая кампазыцыя 3-часткавая: прастакутная ў пляне трапезная з званіцай над ёй, кубападобны аб’ём малітоўнай залі з бакавымі прыдзеламі, паўкруглая апсыда з рызьніцамі. Асноўны 2-ярусны аб’ём накрываецца пакатым 4-схільным дахам і завяршаецца 8-гранным сьветлавым барабанам з гранёным сфэрычным купалам і купалам-цыбулінай. Фасады дэкаруюцца кутнім рустам, пілястрамі, прафіляваным карнізам, філёнгамі, ліштвамі аркавых аконных праёмаў. Галоўны і бакавыя ўваходы вылучаюцца аркавымі парталамі.

Усярэдзіне дамінуе цэнтральная заля з прасторай сьветлавога барабана, які падтрымліваюць 4 калёны і скляпеньні-ветразі. Апсыда вылучаецца драўляным іканастасам. У трапезнай усходы на званіцу. У інтэр’еры захоўваюцца абразы XVIII ст. «Маці Божая Адзігітрыя» і «Пакроў».

## Галерэя

Kareličy, Pietrapaŭłaŭskaja. Карэлічы, Петрапаўлаўская (1900).jpg|каля 1900 г.
Kareličy, Vilenskaja. Карэлічы, Віленская (1901-14).jpg|да 1915 г.
Kareličy, Kryvaja-Ruta. Карэлічы, Крывая-Рута (1916).jpg|1916 г.
Kareličy, Rynak-Plabanskaja. Карэлічы, Рынак-Плябанская (Berner, 1915-17).jpg|1915—1917 гг.


Kareličy, Rynak-Vilenskaja. Карэлічы, Рынак-Віленская (1918).jpg|1918 г.
Kareličy. Карэлічы (1918).jpg|1918 г.
Kareličy, Rynak-Vilenskaja. Карэлічы, Рынак-Віленская (1937).jpg|1937 г.
Kareličy, Pietrapaŭłaŭskaja. Карэлічы, Петрапаўлаўская (04.1944).jpg|красавік 1944 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Карэлічы
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Карэлічы
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятых апосталаў Пятра і Паўла
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Наваградзкай і Слонімскай япархіі
Сядзіба Радзівілаў (Карэлічы)

**Сядзіба Радзівілаў** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XVII—XVIII стагодзьдзяў у Карэлічах. Існавала да XIX ст.

## Гісторыя
Першую драўляную сядзібу ў Карэлічах Радзівілы збудавалі ў XVII ст. Захавалася яе апісаньне на 1640 год. За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) у 1655 годзе сядзібу зруйнавалі.

Адноўленую ў другой палове XVII ст. сядзібу зноў зруйнавалі ў 1706 годзе за часамі Вялікае Паўночнае вайны. У 1730-я гады Радзівілы збудавалі новую сядзібу.

## Архітэктура
На 1640 год сядзіба складалася з драўляных пабудоваў княскага двара (палац, дом аканома, 2-павярховыя сьвірны з балюстраднымі галерэямі, кухня) і гаспадарчай часткі (дом парабкаў, стайні, бровар, саварня, сьвірны, гумно ды іншае), якая злучалася з княскім дваром праз браму з назіральнай пляцоўкай, з боку мястэчка ў двор вяла 2-ярусная брама, атынкаваная звонку глінай, з трыма жылымі пакоямі ў верхнім ярусе. Палац — 1-павярховы будынак з двума алькежамі, накрыты гонтавым дахам з двума дэкаратыўнымі флюгерамі, складаўся з прыхожай, трох жылых пакояў, ядальні, кухні, каморы. Галоўны ўваход вылучаўся слупавым ганкам, завершаным купалам. Каля палаца быў сад.

У другой палове XVII ст. сядзіба складалася з двух драўляных 1-павярховых будынкаў, накрытых саломай, кухні, саварні, варыўні, стайняў, сьвірнаў, двух млыноў і іншых гаспадарчых пабудоваў.

Апошняя сядзіба — помнік архітэктуры барока. Яна складалася з палаца, флігеля, гаспадарчых пабудоваў, дзьвюх брамаў (з боку мястэчка і з дарогі на Наваградак), вялікага саду. Палац — 2-павярховы прастакутны ў пляне драўляны будынак, завершаны вальмавым гонтавым дахам з мансардай. На першым паверсе — прыхожая, гардэроб, заля, тры жылыя пакоі, парадныя сходы на другі паверх, тры жылыя пакоі якога аздабляліся палатнянымі шпалерамі з выявамі кветак, размалёўкай, творамі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва (каляровая кафля і разная мэбля). Перад палацам былі кветнікі, за ім — «італьянскі» сад на трох тэрасах з прастакутнымі дзялянкамі пладовых дрэваў і хмызьняку. У садзе былі лябірынты, аранжарэя.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Карэлічы
Катэгорыя:Радзівілы
Катэгорыя:XVII стагодзьдзе ў Беларусі
Царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка (Кажан-Гарадок)

**Царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Кажан-Гарадку. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка, на могілках. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры.

## Гісторыя
Драўляную могілкавую царкву ў Кажан-Гарадку збудавалі ў XIX ст.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Першапачаткова 4-сьценны зруб накрываўся чаротавым вальмавым дахам з драўляным крыжам на вільчыку. Фасады падзяляліся лапаткамі і прастакутнымі аконнымі праёмамі.

У інтэр’еры захоўваецца драўляны разны ківоры, выкананы Ёсіфам Астапчыкам па 1818 годзе, абразы XVIII ст. «Маці Божая Адзігітрыя Казанская», «Маці Божая з Эмануілам і Сьвяты Мікалай», «Сьвяты Пётар», «Сьвяты Павал», «Мікалай Цудатворца».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Кажан-Гарадок
Кажан-Гарадок
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Сімяона Стоўпніка
Кажан-Гарадок
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідзтва
Клецкі замак

**Клецкі замак** — помнік гісторыі і абарончай архітэктуры ў Клецку. Знаходзіцца паміж цэнтрам места і Клецкім возерам. Існаваў у XI—XVIII стагодзьдзях.

## Гісторыя

Дзядзінец у Клецку збудавалі, відаць, у XI ст., вакольны горад — у XII—XIII стагодзьдзях. У першай палове XIII ст. дзядзінец узмацнілі. У сярэдзіне XIII ст. фартыфікацыі вакольнага гораду зруйнавалі.

У 1503 году замак спалілі крымскія татары, пазьней яго аднавілі. На тэрыторыі вакольнага гораду ў 1-й палове XVII ст. разьмяшчаўся асабісты двор Радзівілаў. У XVII—XVIII ст. усе фартыфікацыі разбурыліся.

## Архітэктура
Складаўся зь дзядзінца (Высокага замка) і вакольнага гораду (Дольнага замка). Пляцоўка першапачатковага дзядзінца мела форму, блізкую да круга, умацоўвалася валам, з боку поля — ровам. Мела драўляную сьцяну ў выглядзе складзеных клецяў (адсюль назва гораду).

Ужо ў XIII ст. Высокі замак меў мураваны склеп і цэйхгаўз з зброяй. Дольны замак складаўся зь землянога вала з драўлянай сьцяной і рова, мостам злучаўся з Высокім замкам.

## Галерэя

Klecki zamak. Клецкі замак (T. Boretti, 1894) (2).jpg|Т. Барэці, 1894 г.
Klecki zamak. Клецкі замак (A. Visłocki, 1923).jpg|А. Віслоцкі, 1923 г.
Klecki zamak. Клецкі замак (1901-39).jpg|да 1939 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Замкі Беларусі
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Клецак
Вялікая сынагога (Клецак)

**Вялікая сынагога** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Клецку. Знаходзілася ў цэнтры места, на Віленскай вуліцы. Твор архітэктуры барока.

## Гісторыя
Мураваную Вялікую сыногогу ў Клецку збудавалі ў XVIII ст.

У час Другой сусьветнай вайне нацысты зьнішчылі жыдоўскую грамаду места.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Гэта быў 1-павярховы прастакутны ў пляне будынак пад 2-схільным дахам. Галоўны ўваход вылучаўся 2-павярховым рызалітам, які завяршаўся шчытом зь люнэтам у цэнтральнай частцы. Перакрыцьцё рабілася па мэталічных бэльках, фасады дэкараваліся на вуглах лапаткамі і карнізамі простага профілю. Аконныя праёмы мелі лучковую форму. Да галоўнай залі бажніцы з двух бакоў далучаліся 2-ярусныя галерэі.

## Галерэя

Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (3.07.1917).jpg|3 ліпеня 1917 г.
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (A. Visłocki, 1923).jpg|А. Віслоцкі, 1923 г.
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1930).jpg|1930 г.
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1901-39).jpg|да 1939 г.


Klecak, Vilenskaja. Клецак, Віленская (1901-39).jpg|да 1939 г.
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1919-39).jpg|да 1939 г.
Kleckaja synagoga. Клецкая сынагога (1938).jpg|1938 г.
Klecak, Vilenskaja. Клецак, Віленская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


## Крыніцы

## Літаратура
* Трусаў А. Беларускія сінагогі // Беларуская мінуўшчына. № 3, 1996.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Зьнішчаныя сынагогі Беларусі
Катэгорыя:Клецак
Царква Сьвятога Мікалая (Кажан-Гарадок)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Кажан-Гарадку. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на гістарычным Рынку. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

Новую драўляную царкву ў Кажан-Гарадку збудавалі ў 1818 годзе. Па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У другой палове XIX ст. да царквы прыбудавалі званіцу і прытвор з купаламі-цыбулінамі.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры, які вылучаецца вытанчанасьцю прапорцыяў і плястычнасьцю малюнка. Мае пірамідальна-цэнтрычную кампазыцыю, якая складаецца зь пяці зрубаў, пастаўленых па крыжы, і з званіцай над уваходам. Будынак падкрэсьліваецца сярэднім зрубам, які вылучаецца сваім аб’ёмам, вышынёй і памерамі. Чатыры невялікія вежы з купаламі-банямі на астатніх зрубах групуюцца сымэтрычна вакол сярэдняга. Пяцікупальле стварае ў прасторы пірамідальную кампазыцыю. Вонкавая архітэктура традыцыйна простая зь мінімальным выкарыстаньнем дэкаратыўных сродкаў. Гонтавы шацёр званіцы і вальмавыя дахі бабінца завяршаюцца купаламі-цыбулінамі на глухіх гранёных шыйках. Вэртыкальна ашаляваныя сьцены апярэзваюцца аркатурным фрызам і зубчастым карнізам, падзяляюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Уваход празь нізкі прытвор пад пакатым 2-схільным дахам.

Усярэдзіне малітоўная заля перакрываецца пірамідальным скляпеньнем на ветразях. Бабінец падзяляецца на два ярусы, на верхнім зь якіх разьмяшчаюцца хоры, раскрытыя ў залю фігурнай аркай. Мае багатую ўнутраную аздобу. У інтэр’еры захоўваюцца абразы: «Зьвеставаньне» (XVІІІ ст.), «Нараджэньне Хрыстова» (мяжа XVІІІ—XІX ст.), «Маці Божая зь дзіцем», «Сьвятыя Кузьма, Аляксей і Дзям’ян» (абодва XІX ст.).

На плянавальнай восі царквы адасоблена стаіць званіца. Гэта 2-ярусная цэнтрычная пабудова. Ніжні 4-гранны ярус зрубны, другі — адкрыты каркасны пад шатровым гонтавым пакрыцьцём. Ярусы падзяляюцца разьвітым гонтавым адлівам-карнізам.

## Галерэя

Кожан-Городок, Свято-Николаевская церковь.jpg|З боку Рынку
Church of Saint Nicholas in Kažan-Haradok (2).jpg|Агульны выгляд
Nikolaevskaya Church in Kozhan Gorodok.JPG|Бакавы фасад
Кажан-Гарадок. Драўляная царква (01).jpg|З боку апсыды


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Кажан-Гарадок
Кажан-Гарадок
Кажан-Гарадок
Царква Покрыва Багародзіцы (Клецак)

**Царква́ По́крыва Багаро́дзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Клецку. Знаходзіцца ў паўночнай частцы места, на могілках пры гістарычнай Нясьвіскай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Клецку збудавалі ў 1876—1879 гадох на месцы драўлянай царквы Сьвятога Пасаду 1786 году.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Сымэтрычна-восевая аб’ёмна-прасторавая кампазыцыя складаецца з рознавялікіх прастакутных аб’ёмаў званіцы, трапезнай, кубападобнай малітоўнай залі і арыентаванай на ўсход апсыды. Цэнтральны аб’ём накрываецца 4-схільным пакатым дахам з драўляным 2-ярусным васьмерыковым барабанам, завершаным шатром з купалам-цыбулінай. Падобнае драўлянае завяршэньне — васьмярык на чацьверыку з шатром і купалам-цыбулінай — таксама мае 3-ярусная званіца. Галоўны ўваход вылучаецца драўляным прытворам. Да яго з 3 бакоў вядуць сходы, выкладзеныя з ружовага вапняку. Сьцены будынка праразаюца прастакутнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах. Кутнія часткі дэкаруюцца магутнымі лапаткамі, пэрымэтрам будынка выступае драўляны карніз простага профілю, аздоблены бляшаным арнамэнтальным падзорам.

Кампазыцыя ўнутранай прасторы будуецца на кантрасьце нізкіх памяшканьняў трапезнай і апсыды з больш высокай цэнтральнай заляй. Памяшканьні адкрываюцца ў малітоўную залю лучковымі аркавымі прасьветамі. Апсыда вылучаецца драўляным іканастасам.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Klecak, Niaśviskaja, Pakroŭskaja. Клецак, Нясьвіская, Пакроўская (1907).jpg|1907 г.
Klecak, Niaśviskaja, Pakroŭskaja. Клецак, Нясьвіская, Пакроўская (1928).jpg|1928 г.
Klecak, Niaśviskaja, Pakroŭskaja. Клецак, Нясьвіская, Пакроўская (1901-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Старыя могілкі і царква ў Клецку.jpg|Агульны выгляд
Клецк. Свята-Пакроўская царква на старых могілках (03).jpg|Бакавы фасад
Клецк. Свята-Пакроўская царква на старых могілках (02).jpg|Уваход


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Клецак
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Покрыва Найсьвяцейшай Панны Марыі
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Клецак
Катэгорыя:Храмы Слуцкай япархіі
Клецкі мячэт

**Клецкі мячэт** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Клецку. Знаходзіўся ў заходняй частцы места, на Татарскай вуліцы. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры.

## Гісторыя
У XVI стагодзьдзі татары зьявіліся на Клеччыне.

Апошні драўляны мячэт у Клецку збудавалі ў 1881 годзе. Прыход заснавалі ў 1886 годзе. Зямлю пад мячэт ахвяраваў Якуб Якубоўскі ў 1880 годзе. Дрэва, каб будаваць, падарылі князі Радзівілы.

Будынак рамантаваўся ў 1911, 1930—1931 гадох.

3 ліпеня 1944 году, падчас захопу Клецку бальшавіцкімі войскамі Першага Беларускага фронту, будынак мячэту згарэў. Па 1945 годзе тутэйшыя татары маліліся ў доме імама.

## Галерэя

Klecak, Tatarski. Клецак, Татарскі (1901-27).jpg|да 1928 г.
Klecak, Tatarski. Клецак, Татарскі (1928).jpg|1928 г.
Klecak, Tatarski. Клецак, Татарскі (1932).jpg|1932 г.
Klecak, Tatarski. Клецак, Татарскі (1919-39).jpg|да 1939 г.


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Мячэты Беларусі
Катэгорыя:Клецак
Сабор Пакрова Багародзіцы

* Сабор Покрыва Прасьвятой Багародзіцы (Баранавічы)
* Сабор Пакрова Багародзіцы (Горадня)
Кітайскі Тайбэй

**Кіта́йскі Тайбэ́й** () — назва, якая выкарыстоўваецца Кітайскай Рэспублікай для ўдзелу ў некаторых міжнародных арганізацыях і амаль ва ўсіх спартовых спаборніцтвах, такіх як Алімпійскія гульні, Азіяцкія гульні і Ўнівэрсыяда. Міжнародная супольнасьць шырока выкарыстоўвае тэрмін «Кітайскі Тайбэй» з-за шэрагу пагадненьняў, якія вынікаюць з складанасьці палітычнага статусу Кітайскай Рэспублікі і яе міжнародных адносін. Па-першае, КНР супраць выкарыстаньня тэрміну «Кітайская Рэспубліка», бо трактуе гэта, як прызнаньне легітымнасьці ўраду, які КНР лічыць няісным, і існаваньне двух Кітаяў. Па-другое, КНР пярэчыць выкарыстаньню назвы «Тайвань», бо гэта сьведчыць пра тое, што Тайвань выступае як суб’ект асобна ад КНР. Кітайская Рэспубліка і КНР лічаць сябе адзіным законным урадам усяго Кітая, уключаючы Тайвань.

## Гісторыя зьяўленьня тэрміну
Тэрмін зьявіўся ў 1979 годзе ў якасьці кампраміснага варыянту, які здаволіў Кітайскую Рэспубліку і КНР. Важную ролю адыграла тое, што ў кітайскай мове для слова «кітайскі» існуе два асобныя прыметнікі. У КНР тэрмін «Кітайскі Тайбэй» перакладаюць, ужываючы прыметнік «Чжунго» (), гэта значыць „кітайскі“ як той, што адносіцца да кітайскай дзяржавы, а ў Кітайскай Рэспубліцы — «чжунхуа» ().

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 國民體育季刊 No. 156. Focus Topic: Olympic Model
* Chinese Taipei Olympic Committee Official Website
* Swiss Residency Permits Refer the Nationality of ROC Citizens as «Chinese Taipei»

Катэгорыя:Палітыка Рэспублікі Кітаю
Касьцёл Божага Цела (Крашын)

**Касьцёл Божага Цела** — помнік архітэктуры першай паловы XX стагодзьдзя ў Крашыне. Знаходзіцца ў заходняй частцы колішняга мястэчка каля могілак, пад адрасам *вуліца Паўлюка Багрыма, 22*. Дзее. Твор архітэктуры мадэрну.

За касьцёлам знаходзіцца магіла паэта Паўлюка Багрыма з помнікам у выглядзе стэлы зь невялічкім бюстам паэта, а таксама памятны валун з надпісамі па-лацінску і па-беларуску: «*Vita brevis — Patria eterna*», што азначае «*Жыцьцё кароткае — Радзіма вечная*».

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Крашыне збудавалі ў 1442 годзе.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па дргуім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Крашын апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1818 годзе ў мястэчку збудавалі новы драўляны касьцёл.

У 1881 годзе паэт і каваль Паўлюк Багрым уласнаруч вырабіў жырандолю для сядзібы Сьвятаполк-Завадзкіх, якія пазьней перадалі яе ў касьцёл.

### Найноўшы час
У 1920-я гады ў Крашыне збудавалі новы мураваны касьцёл. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, у будынку якога разьмясьцілі музэй Паўлюка Багрыма. У 1990-я гады будынак касьцёла вярнулі каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры мадэрну. Прастакутны ў пляне ўзьняты на высокі цокаль будынак з пашыранай алтарнай часткай і прастакутнай апсыдай-рызалітам, завершанай 2-гранным шчытом. Фасад праразаецца ў цэнтры высокай і глыбокай аркавай нішай, якая з бакоў дэкаруецца лапаткамі і прастакутнымі нішамі. У завяршэньні фасаду высокі прастакутны атык з 2-гранным шчытом і кутнімі 4-граннымі пінаклямі; у цэнтры рэльефная выява крыжа. 2-схільны дах з вальмай на апсыдай завяршаецца вытанчанай 8-граннай шатровай сыгнатуркай. Бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі з аркавымі броўкамі.

Ва ўнутранай прасторы апсыда адкрываецца ў нэф аркавым прасьветам і асьвятляецца тарцовай паўкруглай люкарнай. Памяшканьні перакрываюцца цыліндрычным скляпеньнем. Пры ўваходзе галерэя хораў. У інтэр’еры захоўваецца абраз XIX ст. «Апостал».

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі і графіка

Krašyn, Božaha Cieła. Крашын, Божага Цела (1914) (1).jpg|Стары касьцёл, 1914 г.
Krašyn, Božaha Cieła. Крашын, Божага Цела (1914) (3).jpg|Інтэр’ер старога касьцёла, 1914 г.
Krašyn, Božaha Cieła. Крашын, Божага Цела (1930) (2).jpg|Праект новага касьцёла, 1930 г.


### Сучасныя здымкі

Крашын, касьцёл Божага Цела.jpg|Агульны выгляд
Krošyn. Крошын (2008).jpg|Жырандоля Паўлюка Багрыма
MogilaBahryma.JPG|Магіла Паўлюка Багрыма


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Крашын
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Парнаграфія ў Армэніі

**Парнаграфія ў [[Армэнія|Армэніі]]** забароненая і караецца законам. Дзіцячая парнаграфія забароненая і караецца зьняволеньнем да 7 гадоў. Законам аб карах Армэніі (§ 263) за выраб і распаўсюджаньне парнаграфіі (г. зн. малюнкі, дзіва), яе паказ караецца да 2 гадоў зьняволеньня або да 500 мінімальных заработных платаў Армэніі.

## Мінулае
У Армэніі парнаграфія была даступная для невялікага кругу асоб. Порнавырабы тайна «па-ціху» прывозілі з-за мяжы, як правіла з Заходняе Эўропы, асабліва з Францыі. У пачатку XX стагодзьдзя Армэнія была часткаю Расейскае імпэрыі. Гэта дало магчымасьць знаёмства насельнікамі армянскіх зямель заходніх тэхнічных навінак. Разам зь імі ў Армэнію прывезьлі кіно і фатаграфіі, дзе нейкія зь іх мелі непрыстойны зьмест.

Пасьля прыходу бальшавікоў і стварэньня Армянскае ССР пачалі стварацца ўмовы адпачынку: корчмы й кінатэатры. У іх насельнікі краіны маглі глядзець дзіва, у тым ліку й порнафільмы. Людзі, якія мелі ўласныя кінакамэры і фотапараты, рабілі непрыстойныя здымкі насельнікаў. 

У 1980-ыя гады ледзь усе рынкі краіны мелі месца продажаў відэа, дзе таксама можна было купіць порна. Прадаваліся порначасопісы, як правіла зь Францыі, Нямеччыны й ЗША. З узьнікненьнем сеціва асноўнаю крыніцаю раздачы порнавырабаў стала сеціва.

Пасьля распаду СССР армянскія порнавырабы вывозілі па-за краіну ў Эўропу, ЗША, Брытанію й Ірляндыю, Японію й далей у іншыя краіны сьвету. 

Порнавырабы ў Армэніі сталі даступнымі для простага чалавека. Кінатэатры краіны паказвалі порнафільмы, напрыклад «Эманюэль» і іншыя. Прадаваліся порначасопісы, як правіла зь Францыі й ЗША.

## Вытворчасьць
Невядома час стварэньня першае порнастужкі ў Армэніі. У краіне неіснуюць прызнаныя дзяржаваю вытворцы порна, але разам з тым вытворчасьць порна забаронае і караецца законам. Самаробнае порна ў краіне вырабляецца й распаўсюджваецца старонкамі празь сеціва, або паміж людзьмі «з рук у рукі».

Рынак краіны мае ўсе віды порна:
* ММ;
* ЖЖ;
* МЖ;
* Скоталожніцтва.

Удзел у ММ, ЖЖ і скоталожніцтва не выдзяляецца асобна ад іншых відаў порнавырабаў, як у суседнім Іране. Права Армэніі ў дачыненьні парнаграфіі падобнае да эўрапейскага права.

Запіс плоцевага чыну МЖ для прагляду для ўласнага прагляду не караецца. Адна к у грамадзкім месцы забараняецца і караецца. Замужняя жанчына можа чыніць плоцкія дзеяньні не са сваім мужам, а запіс аб тым ня будзе караным. Незамужняя жанчына чыніць плоцкія дзеяньні з мужчынам, то яны ня будуць пакараныя дзяржаваю. Існуе ў Армэніі людзі, што маюць пра існаваньне «армянскага каханьня»
.

## Глядзіце таксама
* Парнаграфія ў Грузіі
* Парнаграфія ў Азэрбайджане

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Армянскія порнаакторкі
Парнаграфія ў Баўгарыі

**Парнаграфія ў Баўгарыі** забароненая і караецца законам. Порнафільмы і перадачы ў жывую празь сеціва караюцца законам. У Баўгарыі адсутнічаюць прызнаныя законам порнавытворцы, хоць самаробнае порна існуе. Простыя насельнікі краіны могуць грузіць зь сеціва непрыстойнае дзіва і спакойна яго глядзець. Продаж і платны паказ забаронены і караецца законам.

## Мінуўшчына
У камуністычнай Баўгарыі парнаграфія была даступная для невялікага кола асобаў. Порнавырабы патаемна «па-ціху» прывозілі з-за мяжы, як правіла з Заходняе Эўропы. Пасьля зьменаў ва ўладзе і падзеньня ўраду бальшавікоў порнавырабы сталі шырока прадавацца ў Баўгарыі. Порнавырабы сталі даступнымі для простага чалавека. У 1990-ыя гады ледзь усе рынкі краіны мелі месца продажаў відэа, дзе таксама можна было купіць порна. Сталі прадавацца порначасопісы замежныя і самаробныя баўгарскія.

Першае баўгарскае порна было зьнятае ў 1992 годзе.

## Права
Кара за выраб порна і за яе распаўсюджаньне да 1 году зьняволеньня (да 2 гадоў, калі абвінавачаны карыстаўся сецівам) і навязка ад 1000 да 3000 баўгарскіх леваў. За продаж і распаўсюджаньне дзіцячае парнаграфіі прадугледжаная кара да 1 году зьняволеньня або навязка да 2000 леваў. Цікавае, дзяржава церпіць паказ начны паказ порна па тэлебачаньню і продаж порнавырабаў у закрытых для дзяцей месцах продажу. Грамадзтва часта зьвяртае ўвагу га даступнасьць порнавырабаў.

## Дзіцячая парнаграфія

У 2010 годзе двое галяндцаў былі злоўленыя за распаўсюджаньне порна ў жывую празь сеціва, дзе ўдзельнічала адна 19-гадовая баўгарка.

У 2011 годзе было злоўлена 20 мужчынаў з рознымі грамадзянствамі. Яны паказвалі ў жывую (праз Скайп) дзіцячае порна зь дзецьмі ад 2 да 11 гадоў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Парнаграфія ў Баўгарыі
Царква Раства Багародзіцы (Лахва)

**Царква Раства Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Лахве. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы колішняга мястэчка, на беразе ракі Сьмердзі. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Лахве збудавалі ў 1889 годзе на месцы касьцёла XVII ст., фундаванага Радзівіламі.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 4-часткавую падоўжна-восевую кампазыцыю, галоўнае месца ў якой займае кубападобны асноўны аб’ём зь пяцьцю купаламі-цыбулінамі, да якога з усходу далучаецца паўкруглая апсыда з 2 бакавымі рызьніцамі, з захаду — невялікі бабінец і масіўная званіца. Высокая 4-ярусная (2 васьмерыкі на 2 чацьверыках) шатровая званіца кантрастуе зь ніжэйшымі аб’ёмамі. Апрацоўка фасадаў багатая — высокія 2-ярусныя карнізы, прафіляваныя пасы, какошнікі, пэрспэктыўныя парталы.

У інтэр’еры захоўваюцца абразы XVII — XVIII стагодзьдзяў: «Ян Златавуст», «Уваскрасеньне — сашэсьце ў пекла», «Маці Божая Адзігітрыя», «Спас» (XVII ст.), драўляная скульптура «Ўкрыжаваньне» XIX стагодзьдзя.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Łachva, Baharodzickaja. Лахва, Багародзіцкая (1929).jpg|1929 г.
Łachva, Baharodzickaja. Лахва, Багародзіцкая (1941).jpg|1941 г.
Łachva, Baharodzickaja. Лахва, Багародзіцкая (1942).jpg|1942 г.


### Сучасныя здымкі

Лахва (Лунінецкі раён). Праваслаўная царква (02).jpg|Агульны выгляд
Лахва (Лунінецкі раён). Свята-Раства-Багародзіцкая царква (02).jpg|Галоўны фасад
Лахва (Лунінецкі раён). Праваслаўная царква (01).jpg|Інтэр’ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Лахва
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Лахва