Каханавічы

**Каха́навічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Бярозаўкі. Цэнтар сельсавету Дрысенскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 575 чалавек. Знаходзяцца за 20 км на паўночны ўсход ад Дрысы, на скрыжаваньні аўтамабільных дарог на Дрысу, Расоны, граніцу з Расеяй.

Каханавічы — даўняе мястэчка гістарычнай Полаччыны. Да нашага часу тут захаваліся рэшткі палацава-паркавага комплексу Храпавіцкіх, помніка архітэктуры XIX ст. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся палац Храпавіцкіх.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Каханавічы ўпамінаюцца ў XVII стагодзьдзі як уладаньне Лавейкаў. Паселішча ўваходзіла ў склад Полацкага ваяводзтва.

Каля 1628 году Крыстына Лавейка выйшла замуж за Яўстаха Храпавіцкага. Пазьней Каханавічы перайшлі да Навачынскіх. У 1694 годзе Флярыян і Эва Навачынскія фундавалі тут царкву Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла. Па 1710 годзе іхная адзіная дачка Мар’яна выйшла замуж за Аляксандра Рудаміну-Дусяцкага. Апошні прадаў Каханавічы Дамініку Храпавіцкаму. Ад Дамініка маёнтак перайшоў да ягонага сына Яўстаха, які разам з сваёй маці Ружай з Рыпінскіх у 1750 годзе збудаваў тут новую царкву на месцы старой.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Каханавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні. Мястэчка знаходзілася ў валоданьні Храпавіцкіх. У 1823 годзе Яўстах Храпавіцкі збудаваў тут рымска-каталіцкую капліцу Маці Божай. У 2-й палове XIX ст. у Каханавічах было 26 двароў, працавалі лякарня і школа.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Каханавічы занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Каханавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Каханавічы вярнулі БССР, дзе яны сталі цэнтрам сельсавету. Статус паселішча панізілі да вёскі.

На 1998 год у Каханавічах было 276 двароў. У 2009 годзе Каханавічы атрымалі афіцыйны статус «аграгарадку».


Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (1912) (2).jpg|Сядзіба Храпавіцкіх
Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (1910).jpg|Сядзіба Храпавіцкіх
Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (1900).jpg|Палац, уваход
Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (M. Chrapavickaja, 1910).jpg|Палац, паркавы фасад


Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (1912).jpg|Палац, паркавы фасад 
Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (1910) (3).jpg|Палац, інтэр’ер 
Kachanavičy, Chrapavicki. Каханавічы, Храпавіцкі (1910) (4).jpg|Палац, інтэр’ер  
Kachanavičy. Каханавічы (1901-17).jpg|Царква-мураўёўка


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1838 год — 359 чал. (177 муж. і 182 жан.), зь іх шляхты 36 муж. і 38 жан., духоўнага стану праваслаўнага 2 муж. і 3 жан., купцоў-хрысьціянаў 6 муж. і 5 жан., мяшчанаў-хрысьціянаў 2 муж. і 3 жан., мяшчанаў-юдэяў 76 муж. і 87 жан., сялянаў зямянскіх 37 муж. і 29 жан., аднадворцаў 14 муж. і 11 жан., адстаўных салдатаў 4 муж. і 6 жан.; 1883 год — 272 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1904 год — 24 чал.; 1998 год — 609 чал.; 1999 год — 640 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 575 чал.

### Інфрастуктура
У Каханавічах працуюць сярэдняя школа-сад, амбуляторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Сядзібна-паркавы комплекс Храпавіцкіх (XIX ст.)
У Каханавічах знаходзіцца магіла І. Храпавіцкага.

### Страчаная спадчына
* Капліца (1823)
* Палац Храпавіцкіх (XIX ст.)
* Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1878; мураўёўка)

## Асобы
* Ігнат Храпавіцкі (1817—1894) — беларускі фальклярыст, грамадзкі дзяяч

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Каханавічы, Radzima.org