Вольга Дучымінская

**Во́льга Дучымі́нская** (), пры нараджэньні **Рашатыловіч** (Решетилович; 8 чэрвеня 1883, в. Мыкалаіў, цяпер у Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласьці, Украіна — 24 верасьня 1988, Івана-Франкоўск, Украіна) — украінская пісьменьніца, паэтка, журналістка, перакладніца, народная настаўніца, адна з актыўных арганізатарак жаночага руху Галічыны, фальклярыстка, супрацоўніца часопісу «Жіноча Доля», дысыдэнтка.

## Жыцьцяпіс
Пачатковую адукацыю Вольга атрымала дома. Працягвала вучобу ў пятай клясе жаночай спэцыяльнай школы ў Станіслававе (старая назва Івана-Франкоўска). Скончыць вучобу не ўдалося, бо ў 1897 годзе памёр бацька. У 1899 годзе Вольга паехала ў Пшэмысьль, дзе працягнула вучобу ў настаўніцкай сэмінарыі, якую скончыла ў 1902 годзе. У 1902 годзе Вольга Рэшэтыловіч стала настаўніцай і амаль 30 гадоў працавала на пэдагагічнай ніве ў розных населеных пунктах цяперашняй Львоўскай і Івана-Франкоўскай абласьцей.

У 1905 годзе Вольга выйшла замуж за Пятра Дучымінскага. У 1914 годзе муж пайшоў на фронт. Пазьней у складзе Ўкраінскай Галіцкай Арміі зьехаў і не вярнуўся. Жыў і памёр у Чэхаславаччыне.

В. Дучымінская працавала да 1930 г. і з-за хваробы горла выйшла на пэнсію. Пасьля выхаду на пэнсію яе запрасілі на працу ў адзьдзел крытыкі і рэцэнзіяў часопісу «Жіноча Доля», дзе яна працавала да 1939 году. Пасьля 1939 году Вольга Дучымінская была адной з арганізатарак Музэю этнаграфіі і мастацкіх рамёстваў у Львове. У 1939—1941 гг. — яна экскурсаводка, у 1944—1949 гг. — бібліятэкарка, малодшая супрацоўніца Этнаграфічнага музэю. Выязджала у навуковыя экспэдыцыі, збірала матэрыялы па духоўнай і матэрыяльнай культуры бойкаў і гуцулаў, дасьледавала этнаграфічную дзейнасьць І. Франка і Ф. Калесы.

23 лістапада 1949 г. па справе аб замаху на Яраслава Галана 66-гадовая Вольга Дучымінская была арыштаваная. Яна правяла два гады ў турме. 25-26 мая 1951 г. яе судзіў ваенны трыбунал. Прысуд — 25 гадоў лягераў па артыкулах 54-1а і 54-11 КК УССР. Пасля сьмерці Сталіна 19 чэрвеня 1956 года справа Вольгі Дучымінскай была перагледжаная. Тэрмін скарацілі да дзесяці гадоў. 19 сьнежня 1958 года напаўжывая Вольга Дучымінская была вызваленая. Ёй было 75 гадоў.

У суботу 24 верасня 1988 года Вольга Дучымінская памерла на 106-м годзе жыцьця. Пахаваная на могілках у Чукалаўцы, што пад Івана-Франкоўскам. Рэабілітаваная толькі пасьмяротна ў 1992 годзе.

## Творчасьць
Літаратурную дзейнасьць пачала ў 16 гадоў. Менавіта тады зьявіліся ейныя першыя вершы і менавіта тады яна пазнаёмілася з Іванам Франкам, які дапамог маладой пісьменьніцы ўвайсьці ў вялікі сьвет літаратуры. Дэбют В. Дучымінскай як паэткі адбыўся ў 1905 годзе, калі ейны верш «Послідні звуки» быў надрукаваны ў львоўскай газэце «Діло» пад псэўданімам «Ірма Остапівна». У 1911 г. выйшаў першы (і адзіны пры жыцьці паэткі) зборнік зь пятнаццаці вершаў Ірмы Астапіўны «Китиця незабудьків».

Вольга Дучымінская валодала шасьцю мовамі: украінскай, польскай, нямецкай, расейскай, чэскай і францускай (у такім парадку пісьменьніца сама пазначала валоданьне мовамі) і перакладала з чэскай, нямецкай і расейскай.

Народная настаўніца была не толькі паэткай, яна вядомая як фэміністка. Жаночы рух захапляў яе зь першага года пэдагагічнай дзейнасьці. У 1906 г. В. Дучымінская пазнаёмілася з Натальляй Кобрынскай. Навэлю «Сніг» прысьвяціла сваёй духоўнай маці Натальлі Кобрынскай. В. Дучымінская — аўтарка шэрагу літаратуразнаўчых артыкулаў пра Н. Кобрынскую: «Жіночий рух у Західній Україні», «Тернистим шляхом», «Борець за долю жінок», якія друкаваліся ў Варшаве ў 1967, 1968, 1970 гг..

Друкавалася пад рознымі псэўданімамі і крыптонімамі(Барвінок Олег, Лучинська Ольга, Ольга Д., Остапівна Ірма, Поважна, Поважна О., Рута, Рута О., О. Д., О. Д-ка).

У 1945 годзе выйшла ейная вядомая аповесьць «Еті» пра генацыд габрэяў, якая не спадабалася новай савецкай уладзе. В.Дучымінскую папрасілі напісаць твор пра тое, як ўкраінскія нацыяналісты падчас вайны вынішчалі жыдоў, рабавалі і забівалі іх народ. Яна адмовілася.

## Творы

• Зборнік вершаў «Китиця незабудьків», 1911.

• Наталія Кобринська як феміністка, 1934.

• Зборнік навэляў «Сумний Христос», 1992.

• Зборнік вершаў «Чую… молитву Землі», 1996.

• Зборнік вершаў «Вибрані поезії», 1996.

• Вибрані твори, 2014.

## Крыніцы

Катэгорыя:Украінскія літаратаркі
Катэгорыя:Украінскія паэткі
Катэгорыя:Украінскія фэміністкі
Катэгорыя:Дысыдэнты