Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Жупраны)

**Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры другой паловы XIX стагодзьдзя ў Жупранах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка пры гістарычным Рынку, на вуліцы Францішка Багушэвіча. Дзее. Твор архітэктуры нэаготыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Каля 1550 году ў Жупранах збудавалі першы драўляны касьцёл. У канцы XVI ст. яго на пэўны час прыстасавалі пад кальвінскі збор.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Жупраны апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1854 годзе з фундацыі графа Адама Чапскага пачалося будаваньне мураванага касьцёла. У будаўнічых працах браў удзел будучы беларускі пісьменьнік Францішак Багушэвіч. Праз брак грошай і нацыянальна-вызвольнае паўстаньня 1863—1864 гадоў будаваньне прыпынілася. У 1875 годзе новы касьцёл асьвяцілі пад тытулам Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла.

У 1900 годзе тут адпелі Францішка Багушэвіча, які спачыў на могілках за касьцёлам.

### Найноўшы час
За савецкім часам набажэнствы ў касьцёле не перапыняліся.

## Архітэктура
Помнік архітэкутуры нэаготыкі. Мае спрошчаны аб’ёмна-прасторавы выгляд — накрыты 2-схільным дахам цагляны паралелепіпэд, да якога з франтальнага боку далучаецца 3-ярусная прастакутная ў пляне вежа, завершаная васьмерыком зь сьпічастымі праёмамі і шатром. Імклівасьці ўгару надаюць маленькія вежачкі, якія абрамляюць галоўную вежу. Элемэнты нэаготыкі: сьпічастыя вокны, аркатурныя паясы на сьценах. Задняя сьцяна роўная, аздабляецца крыжам. Сьцены дэкаруюцца ўзорамі з бутавага каменя.

Унутраная прастора падзяляецца на тры нэфы васьмю калёнамі на высокіх пастамэнтах. Цэнтральны нэф перакрываецца цыліндрычнымі скляпеньнямі, бакавыя нэфы — крыжовымі. Захаваўся арнамэнтальны росьпіс XIX стагодзьдзя. Налева ад увахода вісіць белая мармуровая мэмарыяльная дошка ў гонар Францішка Багушэвіча.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (U. Zahorski, 1898).jpg|У. Загорскі, 1898 г.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1900).jpg|каля 1900 г.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1907).jpg|1907 г.
Župrany. Жупраны (1911).jpg|1911 г.


Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Župrany, Rynak. Жупраны, Рынак (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Župrany. Жупраны (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1916).jpg|1916 г.


Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1916) (2).jpg|1916 г.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (F. Krauskopf, 1916).jpg|Ф. Краўскопф, 1916 г.
Župrany, Rynak. Жупраны, Рынак (1916).jpg|1916 г.
Župrany, Rynak. Жупраны, Рынак (1916) (2).jpg|1916 г.


Župrany, Rynak. Жупраны, Рынак (1916) (3).jpg|1916 г.
Župrany, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Сьвятых Пятра і Паўла (1916).jpg|1916 г.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (02.1917).jpg|люты 1917 г.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1930).jpg|1930 г.


Župrany, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Сьвятых Пятра і Паўла (1930).jpg|1930 г.
Župrany, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Сьвятых Пятра і Паўла (1930) (2).jpg|1930 г.
Župrany, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Сьвятых Пятра і Паўла (1932).jpg|1932 г.
Župrany, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Жупраны, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1935).jpg|1935 г.


### Сучасныя здымкі

Касцёл, в. Жупраны.jpg|Агульны выгляд
Фото путешествия по Беларуси 153.jpg|Бакавы фасад
Church of the Holy Apostles Peter and Paul in Zhuprany.jpg|З боку апсыды
Kasciol Sv. apostalau Piatra j Paula (Zuprany).jpg|З боку поля


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Кулагін А. М. Адраджэнне готыкі. — , 1993. — 71 с.
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла, Глёбус Беларусі

Жупраны
Жупраны
Жупраны
Катэгорыя:Жупраны