Янка Юхнавец

**Я́нка Юхнаве́ц** (сапраўднае імя **Іва́н Змі́трыкавіч Юхнаве́ц**; псэўданімы: Я.Юхна, К.Юхневіч; крыптонім Я. Ю.; 21 лістапада 1921 — 6 студзеня 2004) — беларускі паэт, пісьменьнік, драматург, мастак, скульптар.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў вёсцы Забродку пад Бягомлем (цяпер Докшыцкі раён Віцебскай вобласьці) у сялянскай сям’і. Да Нямецка-савецкае вайны скончыў сярэднюю школу. Бацькоў ды пяцярых малодшых братоў спалілі карнікі-летувісы ў гады вайны, сам Янка Юхнавец быў арыштаваны СД і вывезены ў Нямеччыну летам 1944 году. У Нямеччыне вучыўся ў Беларускай гімназіі імя Янкі Купалы. Трапіў у лягеры перамешчаных асобаў (Рэгенсбург, Міхельсдорф, Розэнгайм), у якіх знаходзіўся ў 1945—1949 роках. Жыў у Баварыі, працаваў на сельскай гаспадарцы. Дэбютаваў у друку ў 1948 годзе (часопісы «Шыпшына» і «Сакавік»).

У 1949 годзе скончыў Вольны ўнівэрсытэт у Мюнхэне па спэцыяльнасьці заходнеэўрапейскае права. У гэтым жа годзе зьехаў у ЗША, дзе працаваў у сфэры кампутарнага бізнэсу. Большую частку жыцьця правёў у эміграцыі. У розныя часы належаў да грамадзкіх і царкоўных арганізацыяў: Беларуска-Амэрыканскага Задзіночаньня (БАЗА), Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы (БАПЦ), да літаратурных суполак «Шыпшына», «Сакавік» (Нямеччына), «Баявая Ўскалось» (Канада), «Конадні» (ЗША).

У сакавіку 2004 году Фундацыяй Крэчэўскага заснаваная Літаратурная прэмія імя Янкі Юхнаўца з мэтаю ўшанаваньня памяці выбітнага пісьменьніка ды спрыяньня разьвіцьцю літаратуры, яна прысуджаецца ў дзень нараджэньня пісьменьніка — штогод 3 лістапада.

## Творчасьць
У эміграцыі пачаў пісаць вершы ды прозу (першыя вершы апублікаваныя ў 1947 годзе ў часопісе «Шыпшына» ды ў 1948 годзе ў часопісе «Сакавік»). Аўтар апавяданьняў, навэляў, гістарычнай аповесьці-ўспамінаў «Яно». Не зазнаў уплыву беларускай савецкай літаратурнай традыцыі.

### Зборнікі паэзіі
* «Шорах моўкнасьці» (Нью-Ёрк, 1955)
* «Новая элегія» (Баварыя, 1964)
* «Калюмбы» (Нью-Ёрк, 1967)
* «Творы» (т.т. 1-3, Нью-Ёрк, 1989—1990)

### Зборнікі твораў
* «Дань майго часу» (1993)
* «Сны на чужыне» (Менск, сэрыя «Галасы беларускага замежжа» выд. Мастацкая літаратура, 1994)
* Урачыстасьць у садзе. Драматычныя начыркі. (Нью-Ёрк, 1996)

Творы аўтара за савецкім часам былі забароненыя.

## Крыніцы

## Бібліяграфія
* 

## Літаратура
* Па прызванні і абавязку: літаратурна-крытычныя артыкулы / Ян Чыквін; граф. Марэк Авечка, — Беласток, — Беластоцкі ўнівэрсытэт, — 2005, — ст. 236, — ISBN 83-7431-034-0.

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія Янкі Юхнаўца ў зборніку «Беларускія пісьменьнікі» (1917—1990) на Slounik.org
* Аповесьць «Яно» // Каханы горад: Зборнік эміграцыйнае ваеннае прозы / Укл. Л. Юрэвіч. Мінск: Беларускі кнігазбор, 2006. — 372 с — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, кн. 9). 
* Першая частка аповесьці «Яно» // Часопіс «Тэрмапілы». №6, 2002 г. ISSN: 1506-6576
* Другая частка аповесьці «Яно» // Часопіс «Тэрмапілы». №8, 2004 г.
* Сны на чужыне. Менск: Мастацкая літаратура, 1994. 
* Верш «Гутаркі лесасека» (1962 г., Нью-Ёрк). Старонкі 181—182 // Архэ-Пачатак. №3 (32), 2004 г. ISSN 1392-9682
* Драмы на «Камунікаце»
* BIELARUS.org — №492 — Сьв. Памяці

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Трэцім Райху і яго акупаваных тэрыторыях
Катэгорыя:Лягеры для перамешчаных асобаў
Катэгорыя:Сябры Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня
Катэгорыя:Асобы Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Сябры Баявой Ускалосі