Jitters

«**Jitters**» (, *«[[Джытэр]]»*, *«Фанаты рок-музыкі»*; трансьліт.:*«Джытэрс»*) — рок-гурт зь Менску, які граў у асноўным рок-н-рол і постграндж, адзін з галоўных беларускіх прадстаўнікоў брытанскага інды-року свайго часу. Яго першапачатковы склад быў сфармаваны ў 1998 годзе, калектыў выдаў паўнафарматны альбом «Split Before, Together Now» (разам з «Hair Peace Salon»), а таксама некалькі самотнікаў. У 2007 годзе музыкі прыпынілі сумесную творчасьць і ўліліся ў іншыя гурты: Канстанцін Карман — у «Hair Peace Salon», Іван Барзенка й Павал Кудрын — у «beZ bileta».

## Гісторыя

### Раньнія гады як трыё (1998—2002)
Гурт «Jitters» быў заснаваны ў Менску (Беларусь) у 1998 годзе школьнымі сябрамі Канстанцінам Карманам, Яўгенам Вялем і Сяргеем Кандраценкам. Натхнёныя творчасьцю сусьветна вядомых ангельскамоўных альтэрнатыўных і грандж гуртоў «Soundgarden», «The Smashing Pumpkins», «Pearl Jam», «Alice in Chains», «Nirvana», «Mudhoney» хлопцы набылі свае першыя музычныя інструмэнты й вырашылі таксама навучыцца граць мэлядычны і ўрачыста-псыхадэлічны рок.

Першы выступ «Jitters» адбыўся ў менскім клюбе «Альтэрнатыва» (пасьля перайменаваны ў «А-клуб») у 1999 годзе. Недахопы выканаўчага майстэрства (а хлопцы з музычнага боку пачыналі практычна з нуля) напачатку ўдзельнікі кампэнсавалі энэргетыкай. На дэбютны рэклямны CD «Jitters» трапілі дзьве ангельскамоўныя кампазыцыі «Floating Light» і «Consumed», і, як адзначыў Алег ''«О’К»'' Клімаў з «Музыкальнай газеты» ў сваім аглядным артыкуле, песьні былі напісаны новымі рамантыкамі, якія адхварэлі брыт-попам.

Той апублікаваны водгук шэф-рэдактара быў хутчэй пасрэдны (*«трэба працаваць, ёсьць над чым»*); тым ня менш, дзякуючы першай плытцы ў 2001 годзе гурт быў запрошаны да ўдзелу ў Рэспубліканскім музычным фэстывалі «Рок-кола» ў Наваполацку, дзе атрымаў спэцыяльна прысуджаны ім дадатковы чацьвёрты дыплём ляўрэата. Відавочцы памятаюць іх захапляльны выступ на гарадзкім сьвяце ў 2002 годзе: сцэна на праспэкце Скарыны насупраць КДБ і гучныя сьпевы «Pick me up» () у яго вокны.

На наступны год «Jitters» амаль разышліся, бо трыё пакінуў барабаншчык Яўген Вяль, які іміграваў, а Канстанцін Карман пачаў граць на бас-гітары ў гурце «Маркі». Паўза ў творчасьці «Jitters» працягвалася каля паўгоду, але потым калектыў сабраўся зноў і ў абноўленым складзе.

### Квартэт (2003—2007)
У 2003 год «Jitters» уступіў як квартэт: да заснавальнікаў Канстанціна й Сяргея далучыліся гітарыст і бэк-вакаліст Алег Вяль і барабаншчык Артур Лучкоў зь вельмі блізкага да трыё гурта. Абодва музыкі тады адначасова гралі і ў менскім інды-рок і брыт-поп гурце «Hair Peace Salon», што пакінула свой істотны сьлед на гучаньні «Jitters».

З прыходам Алега ды Артура музыка зьмянілася, і гэта ўжо можна было адчуць па новым матэрыяле, які дазволіў атрымаць першы прыз у намінацыі «Рок-музыка» на фэстывалі «Piirideta Muusika» (), што прайшоў у горадзе Нарве (Эстонія) у чэрвені 2004 году, на якім выступіў і «Hair Peace Salon». У ліпені таго ж году гурт пасьпяхова ўдзельнічае з рамантычнай рок-праграмай у польскім фэстывалі «Басовішча-2004». Як тады напісала Вольга ''«ОСА»'' Самусік з «Музыкальнай газеты» па выніках шоў: *«Тут відавочна адчуваўся стыль. Недзе можна было правесьці паралель з „[[Muse]]“»*.

У кастрычніку 2005 году Алег Вяль пакідае склад «Jitters» з пэўных тэхнічных і лягічных прычынаў, а таксама каб больш часу ўдзяляць свайму гурту «Hair Peace Salon», дзе ён быў франтмэнам, і за гітарай яго зьмяняе Іван Барзенка, які да гэтага граў у гуртах «Rosary», «Paparis», «Port Mone», «Па Глазам». Вясною 2006 году «Jitters» для запісу новай кружэлкі «Pick Me Up» запрашаюць і новага барабаншчыка: замест Артура Лучкова, які застаўся гастралявальным удзельнікам гурта яшчэ на некалькі месяцаў, партыі бубнаў выканаў ужо знаёмы слухачам па гуртах «Rosary», «Port Mone», «Usplёsk», «Paparis», «Крамбамбуля» ды «beZ bileta» Павал Кудрын.

2006 год артысты правялі за частымі канцэртамі, у тым ліку разам з «Hair Peace Salon», «Open Space», «Milque Twins», што таксама былі прадстаўнікамі брытанскай хвалі рок-музыкі ў Беларусі, выйшлі ў фінал фэстывалю «Navarra Underground». У падтрымку сьвежага матэрыялу з кружэлкі «Pick Me Up», прэзэнтацыя якой прайшла 25 кастрычніка ў клюбе «ЁЁ», «Jitters» разам з «Hair Peace Salon» зьезьдзілі на польскія фэстывалі «Rock bez Igły» (Тыхы), «Fiesta Borealis» (Алецка) (таксама разам з «beZ bileta»). Пасьля гэтага хлопцы ўзялі невялічкі творчы адпачынак.

У 2007 годзе заснавальнік гурта Канстанцін Карман паўнапраўна ўваходзіць у склад «Hair Peace Salon», а, каб замацаваць адносіны, 25 кастрычніка на лэйбле гуказапісу «West Records» выдаецца сумесны альбом «Split Before, Together Now», на які трапілі самотнікі «Gipsy» («Hair Peace Salon») і «Pick Me Up» («Jitters»), пагатоў музыкі «Jitters» дапамаглі сябрам з «Hair Peace Salon» у напісаньні іх часткі дыску: акрамя Канстанціна Кармана, які сьпеў партыі бэк-вакалу й падыграў у сьпевах на сынтэзатары, ігра Івана Барзенкі на клявішных была пазначана на дзьвюх першых кампазыцыях кружэлкі. Жывая прэзэнтацыя CD адбылася 18 лістапада. На вокладку дыска трапілі два дзіцячыя чаравікі, зьвязаныя шнуркамі як сымбал аб’яднаньня гуртоў.

*«Энэргетыкай калектыў бярэ, вельмі інтэлігентнай, але цікавай і сьмелай. Хуліганісты вакал настойліва пралазіць у вушы, вельмі ўпэўненыя аранжыроўкі даюць задавальненьне»,* — такім было меркаваньне крытыка Алены Сабалеўскай з «Музыкальнай газеты» на частку альбома «Jitters», дзе яна параўнала музыку калектыву з творчасьцю «Travis», «Radiohead», «Muse», «Blur» ды «Coldplay».

### Спыненьне дзейнасьці (2008)
*«Мы вырашылі часова „замарозіць“ праект „Jitters“,* — паведамляў айчыннаму парталу альтэрнатыўнай музыкі «XLAM.BY» Канстанцін Карман напярэдадні прэзэнтацыі прэзэнтацыі альбому «Split Before, Together Now», — *а паколькі з „Hair Peace Salon“ мы даўно знаёмыя й сябруем, то для аб’яднаньня не было ніякіх перашкодаў. Мы й раней „абменьваліся“ музыкамі. Цяпер у „[[Hair Peace Salon|HPS]]“ будзе два галасы»*. Пасьля гэтага з 2008 году «Jitters» больш не выпускалі новага матэрыялу, а музыкі гурта канчаткова разышліся па іншым калектывам: Канстанцін Карман узмацніў склад «Hair Peace Salon», Павал Кудрын і Іван Барзенка — «beZ bileta», прычым апошні зь іх у 2011 годзе стаў лідэрам кавэр-гурту «КонтраБанда», а з 2015 году таксама прымае ўдзел у ангельскамоўным інды-рок калектыве «The Bruised Trouveres»; вядучы гітарыст Сяргей Кандраценка пераехаў у Нідэрлянды. Прыкметна, што Канстанцін Карман з бас-гітарыста й вакаліста стаў клявішнікам і вакалістам «Hair Peace Salon», таму што ў тым гурце ўжо быў свой бас-гітарыст, а ў знаёмага хлопцам па сумесных выступленьнях артыста падчас камандзіроўкі ў Шатляндыю як раз быў куплены сынтэзатар Roland JP-8000, гэта й стала матэрыяльнай падставай адказаць станоўча на прапанову калег зьмяніць профіль.

## Стыль
Трыё з самага пачатку рабіла націск на гітары ў песьнях, і ў 2000 годзе «Музыкальная газета» паводле першых уражаньняў ад іх акрэсьліла творчасьць гурта як грандж. Іх пасьлядоўнікі з гурту «МутнаеВока» праз «Музыкальную газету» ў 2007 годзе аднесьлі яго менавіта да першага пакаленьня беларускага гранджу. *«Хлопцы „Jitters“, прадстаўнікі [[андэграўнд]] культуры пачатку нулявых, прыпісанай да [[Менск|сталічных]] клюбаў таго часу „28“, „База“ й іншых, былі тымі, хто сярод п’яных [[Падлетак|падлеткаў]] і на сьціплай апаратуры ўсё ж такі граў добрую [[Музыка|музыку]] й якіх на самой справе прыемна слухаць»,* — разважала напярэдадні Рок-каранацыі 2001 журналіст Тацьцяна Заміроўская.

Журы беларускага музычнага фэстывалю «Рок-кола» 2001 году адзначыла прызэраў «Jitters», таму што яны *«гралі на самой справе нядрэнна, [[Фанк-рок|прыфанкава]] так, месцамі мэлёдыкай падобнай да [[брыт-поп]]у — усё было прафэсійна й вельмі прыгожа»,* — у свой час рэзюмавала вынікі шоў Тацьцяна Заміроўская з «Музыкальнай газеты». Праграму, якую выканалі музыкі «Jitters» на фэстывалі «Басовішча-2004», крытыкі акрэсьлілі як *«нешта [[брыт-поп]]аўскае, што перамяжоўваецца з эйсід-джазам»*. Таксама да гэтага музычнага жанру «Jitters» залічалі таварышы па айчыннай «брытанскай» кагорце з гурта «Клёндайк».

У цэлым гучаньне калектыву параўноўваецца з творчасьцю «Hair Peace Salon»: Алег *«О’К»* Клімаў на старонках «Музыкальнай газеты» пасьля праслухоўваньня прома-дыскаў 2005 году абодвух гуртоў вызначыў, што *«пра „Jitters“ можна напісаць усё тое, што напісана пра „[[Hair Peace Salon|HPS]]“. Можа, „жітэрсы“ крыху больш рэзкія. А палова складу „Jitters“ і зусім грае ў „Hair Peace Salon“… ці наадварот»*. *«Далей „Jitters“ — амаль нічога не зьмянілася — ратацыя „Hair Peace Salon“ на 50%»*, — галоўны рэдактар сайту «tvordom.com» Янка Бусел адзначыў па выніках годных і роўных выступаў абодвух гуртоў запар у рамках вечарыны брытанскага року ў сакавіку 2005 году. СЛЭП як канцэртны аглядальнік «XLAM.BY» паўтарыў думку абодвух, бо *«ад перамены месцаў складнікаў сума ня зьменьваецца»*. *«Цудоўна згуртаваным блокам выглядалі й слухаліся „Hair Peace Salon“ і „Jitters“»*, — адзначала W. для «Музыкальнай газеты» ў справаздачы зь вясновага трыбьюту «Depeche Mode» у 2006 годзе, вылучыў *«якасны брыт-рок»*, але й заўважыў, што *«агульнанароднае прызнаньне наўрад ці здарыцца»*, бо мэнталітэт іх суайчыньнікаў *«не пад тое заточаны»*. *«Мы даўно ведаем адзін аднаго й паважаем творчасьць кожнага»*, — камэнтаваў для музычнага парталу LiveSound.by выхад сумеснага альбому ў 2007 годзе лідэр «Hair Peace Salon» Алег Вяль, — *«таму й па стылю мы падобныя. Ды й сьпяваем на ангельскай мове»*.

На фоне выступленьняў таксама брыт-рокераў «Open Space», «Milque Twins», «Hair Peace Salon» з сумеснага канцэрту восеньню 2006 году аглядальнік «Музыкальнай газеты» Слэп пісаў, што *«большая частка народу ішла слухаць менавіта іх»* («Jitters»), якія *«ўзялі слухача галаруч»*, было таксама адзначана, што *«яны зьвярнуліся да слухача шчырасьцю вакалу, лірычнасьцю ды самазабыцьцёвым выкананьнем, што атрымалася ў тым ліку за кошт высокага майстэрства новага барабаншчыка Паўла Кудрына (хлопец проста чараўнік, так лёгка й вольна ён граў)»*. Ён жа ўжо як аўтар «XLAM.BY» на прыкладзе міні-альбому «Pick Me Up» прыйшоў да высновы, што гурт перадае «*сучасны гук [[рок-н-рол]]у»*
Музыку «Jitters» у рэцэнзіі альбому «Split Before, Together Now» Тацьцяна Заміроўская са штотыднёвіка «Белорусская деловая газета» апісала словамі: *«назойлівая, аўтэнтычная й [[Блюз-рок|па-блюзаваму]] шалапутная — у ёй прысутнічае неўтаймаваная танцавальнасьць, як у „[[Gomez]]“ і „[[Happy Mondays]]“, і начыста адсутнічаюць пафасныя рэфлексіі»*.

Што тычыцца моўнага пытаньня, то музыкі ангельскамоўнага гурта ў адным з інтэрвію айчыннаму парталу альтэрнатыўнай музыкі «XLAM.BY» у сярэдзіне 2000-х выказалі меркаваньне, што з-за таго, што яны не сьпяваюць на беларускай мове, іх зь цяжкасьцю запрашалі на фэстывалі ды кепска «круцілі» па радыё, нягледзячы на якасную творчую працу саму па сабе.

## Ацэнкі
Калегі музыкаў па грандж сцэне з гурта «Caravan» на пытаньне «Музыкальнай газеты» пра каманды, якія ім даспадобы, у другім студзеньскім нумары 2005 году вылучылі *«выдатныя калектывы»* «Hair Peace Salon» і «Jitters», прычым апошніх за тое, што *«яны граюць арыгінальную музыку»*. Віталь Артыст, франтмэн гурту beZ bileta, праз Tuizn.fm таксама пахваліў абодва калектывы ў 2006 годзе: *«Я вельмі рады, што давялося прадстаўляць [[Беларусь|нашу краіну]] з такімі гуртамі, як „Jitters“ і „Hair Peace Salon“. У [[Алецка (гміна)|Алецка]] мы па-сапраўднаму „запалілі“*. *З гэтага часу там будуць больш паважаць [[Беларусы|беларусаў]]»*. У 2007 годзе ўдзельнікі гурту «Мутнаевока» на прапанову Ганны Сіваковай з «Музыкальнай газеты» назваць сваіх канкурэнтаў згадалі «Jitters» і ацанілі гурт як «*вельмі клёвы*».

Падчас візыту журналістаў «Музыкальнай газеты» да гурта «Hair Peace Salon», зь якім калектыў неаднаразова выступаў і запісваўся, напрыканцы 2006 году гурт «Jitters» атрымаў станоўчую адзнаку ад удзельнікаў першага. Бас-гітарыст каманды Максім Дзевічэнскі і барабаншчык Артур Лучкоў заўважылі, што, хаця абодва праекты граюць розную музыку з супрацьлеглым настроем, яны маюць агульныя карані й мысьленьне. Лідэр квартэту Алег Вяль прызнаўся, што пасьля яго сыходу з «Jitters» абодва гурты загучалі больш упэўнена й пазбавіліся падабенства, якое раней прыпісвалася камандам, аднёсшы немалую заслугу ў гэтым на карысьць свайго пераемніку Івана Барзенкі.

Мультыіструмэнталіст Павел Кудрын у ацэнках «Hair Peace Salon» апісваўся як вельмі таленавіты барабаншчык, які *«настолькі спрытна перадае свае [[рыф]]аны — вельмі складаныя, ламаныя, але ў той жа час даходлівыя да папсовасьці — што ўзьнікае адчуваньне палёту ў яго гульні, што ён танцуе за [[Ударная ўстаноўка|ўстаноўкай]]»*. Алег Вяль, экс-гітарыст і бэк-вакаліст «Jitters», падчас выступленьня на тэлеканале «Сталічнае тэлебачаньне» у 2010 годзе быў названы *«адным з лепшых беларускіх рок-выканаўцаў»*. Алег Клімаў, музычны экспэрт «Experty.by», у 2012 годзе прыпісаў яго ж да шэрагу *«лепшых айчынных рок-вакалістаў, якія сьпяваюць на [[Ангельская мова|ангельскай мове]]»*.

*«Хлопцы з „HPS“ заўсёды захапляліся творчасьцю не вельмі вядомай, але каханай у пэўных колах каманды „Jitters“. А сёньня яны дагналі іх па майстэрству, сталі побач і ў чымсьці нават абышлі»*, — у 2007 годзе падсумавала дзесяцігодзьдзе існаваньня абодвух Алена Сабалеўская з «Музыкальнай газеты». Музычны крытык Тацьцяна Заміроўская на старонках «БелГазеты» ў 2007 годзе выказала асабістае меркаваньне, што *«шчыра кажучы, ужо лепш бы „Hair Peace Salon“ распаліся й увайшлі ў склад „Jitters“, чым наадварот»*. Яе калега па выданьні Зьміцер Безкаравайны па выніках зборнага канцэрту ў падтрымку выпуску кампіляцыі «Наша музыка-2» ўвосень 2004 году кантраставаў, паўшчуваў «Jitters» за шумную, але занудлівую й незапамінальную праграму.

*«Нягледзячы на багацьце каманд, якія граюць у стылі брыт-рок, гэты музычны напрамак у нашай краіне доўгі час заставаўся ў цяні. І вось здарыўся прарыў», —* такімі словамі сустракаў выхад дыска «Split Before, Together Now» LiveSound.by.

## Дыскаграфія
* «Promo Disk 2000» (самотнік, 2000)
* «Promo Disk 2003» (самотнік, 2003)
* «Promo Disk 2004» (самотнік, 2004)
* «Promo Disk 2005» (самотнік, 2005)
* «Jaded» (самотнік, 2005)
* «Pick Me Up» (самотнік, 2006)
* «Split Before, Together Now» (сумесны альбом з удзелам «Hair Peace Salon», 2007)

## Удзельнікі

* Канстанцін Карман — вядучы вакал, бас-гітара (1998—2007)
* Сяргей Кандраценка — гітара (1998—2007)
* Іван Барзенка — сола-гітара, бэк-вакал, клявішныя (2005—2007)
* Павал Кудрын — ударныя (2006—2007)

;Былыя ўдзельнікі
* Яўген Вяль — ударныя (1998—2002)
* Алег Вяль — сола-гітара, бэк-вакал (2003—2005)
* Артур Лучкоў — ударныя (2003—2006)

; Часовая шкала

## Заўвагі

## Літаратура
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Спасылка на апошнія запісы (Bandcamp)

Катэгорыя:Квартэты
Катэгорыя:Беларускія рок-гурты
Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага року
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1998 годзе