Баркулабаўскі абраз Маці Божай

**Баркулабаўскі абраз Маці Божай** — твор выяўленчага мастацтва XVII ст., хрысьціянская сьвятыня.

Паходзіць з Ушэсьценскага манастыра ў мястэчку Баркулабаве. Адзін з найвялікшых шэдэўраў беларускай школы іканапісу, які захоўвае выразныя рысы старажытнабізантыйскай асновы. Ушаноўваецца як цудоўны, сьвяткаваньне 11 ліпеня (у дзень зьяўленьня абраза ў манастыры).

## Апісанне
Баркалабаўская Адзігітрыя, намаляваная тэмпэрай на хваёвай аснове з пазалочаным разьбяным фонам — адзін з найвялікшых шэдэўраў беларускай школы іканапісу, які захоўвае выразныя рысы старажытнабізантыйскай асновы. 

Божая Маці ўбрана ў цёмна-пурпурны мафорый, упрыгожаны трыма залатымі ажурнымі зоркамі і залатой карункавай аблямоўкай з пэндзьлямі, цёмна-зялёная сукенка мае шырокі жамчужны обнізь на гарлавіне і поручах, залаты німб, гравіраваны прамяністым зьзяньнем. Аблічча Багародзіцы выканана царскай прыгажосьці, высакароднасьці і смутку. Схіліўшы галаву да Божага Дзіцяці, якое сядзіць на Яе левай руцэ, высока паднятай уверх правай рукой Яна паказвае на дзясьніцу Сына. Немаўля Хрыстос, у белым хітоне-кашулі з адкладным каўняром, з чырвоным поясам, і вохрыста-чырвоным гімаціі з багатым залатым асістам, зьлёгку павернуты да Маці Божай, благаслаўляе правай рукой, у левай руцэ трымае скрутак.

## Гісторыя
Навукоўцы выказваюць меркаваньне, што абраз створаны на мяжы XVI—XVII ст. ці ў 1-й пал. XVII ст. ў цэнтральнабеларускім рэгіёне (магчыма, на тэрыторыі паміж Слуцкам і Слонімам).

Першапачаткова знаходзілася ў праваслаўным Баркулабаўскім жаночым манастыры (адсюль назва), заснаваным Б. Сьцяцкевічам у 1648 годзе. У манастырскім архіве захоўвалася легендарнае паданьне пра паходжаньне абразу. Паводле яго ў 1659 годзе нейкі «князь вояў рускіх» Пажарскі вяртаўся «з Польшчы», маючы пры сабе патаемна гэты абраз Багародзіцы. Калі атрад князя праходзіў каля манастыру, «абраз стаў нерухомы» і ніякія намаганьні людзей не здолелі зрушыць яго з месца. Пажарскі зразумеў, што абраз жадае застацца ў манастыры і перадаў яго ігуменьні Фаціньні Кіркораўне.

На думку навукоўцаў, падзеі малі адбывацца трохі раней. Згаданы ў паданьні князь Пажарскі — гэта Сямён Раманавіч Пажарскі, які ў 1655 годзе прымаў на чале конных злучэньняў маскоўскага войска ўдзел у баявых дзеяньнях на Беларусі падчас 13-гадовай вайны — аблоге Старога Быхава, Слуцка, захопе Клецка, бітве пад Цімкавічамі. Князь Сямён Пажарскі разьбіў воінскія злучэньні ВКЛ пад Цімкавічамі, захапіў шмат палонных, літоўскія вайсковыя сьцягі і літаўры, разграбіў і спаліў Цімкавічы. Верагодна, тады і ўзяў князь у свой абоз адзначаны вялікі абраз Божай Маці, які ён не выпадкова пакінуў потым у Баркалабаўскім манастыры, адным з нямногіх пасьля абвяшчэньня Берасьцейскай царкоўнай уніі праваслаўных прыстанкаў Беларусі

Абраз праславіўся у Баркулабаўскім манастыры многімі цудамі, аб чым сьведчылі яго шматлікія копіі ў навакольных цэрквах. Найвялікшым цудам лічылася тое, што абраз перажыў усе войны XVII—XX ст. і ганеньні на рэлігію ў XX ст.

Доўгі час, пасьля таго як у 1920 годзе манастыр быў закрыты, абраз знаходзіўся ў адным з храмаў Быхава. Абраз быў выяўлены 27-й экспэдыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР у 1974 годзе. У ліпені 2010 году яго вярнулі ў адноўлены манастыр у Баркулабава.

## Хрэсны ход
Штогод 23 ліпеня ладзілі 2 хрэсныя ходы з Магілёва і Быхава да Баркулабаўскага абраза Божай Маці. У сьвяточным набажэнстве  ў Баркулабаўскім манастыры бралі ўдзел бабруйскі і магілёўскі япіскапы. Хрэсны ход з Магілёва займаў 40 км і пачынаўся паўгадзінным малебнам а 6:00 у Мікольскім манастыры. А 9:00 і а 11:00 рабіліся прывалы ў Буйнічах на паўгадзіны і ў Салтанаўцы на гадзіну. А 14:00 рабілі 2-гадзінны прыпынак на абед у Дашкаўцы. А 19:00 паломнікі прыбывалі ў Баркулабаў для ўдзелу ў гадзінным вечаровым набажэнстве. Пасьля начлегу багамольцы бралі ўдзел у сьвяточным набажэнстве і брацкай трапезе.

## У нумізматыцы
10 кастрычніка 2012 году Нацыянальны банк Беларусі выпусьціў срэбную памятную манэту «Ікона Прасьвятой Багародзіцы «Баркалабаўская» наміналам 20 рублёў. 28 сьнежня 2012 году дадаткова выпусьцілі ў абарачэньне 3 манэты: 2 залатыя наміналам 50 і 1000 рублёў, а таксама срэбную — наміналам 500 рублёў. Дызайнэркай манэтаў была Сьвятлана Заскевіч. Чаканку ажыцьцявіла нямецкая «Мынца Бэрнгарда Маера» ў Карлсфэльдзе (зямля Баварыя). Прастакутныя манэты мелі кант зь пярэдняга і адваротнага бакоў, які выступаў па пэрымэтры. Мелі якасьць пруф.

Пасярод авэрсу манэтаў месьціўся арнамэнт у выглядзе вінаграднай лазы для абазначэньня Багародзіцы. Унутры арнамэнту знаходзіўся памятны крыж на Заслаўскім замчышчы ў сувязі за сьвяткаваньнем 1000-годзьдзя Праваслаўнай царквы ў Беларусі і проба стопку. Уверсе разьмясьцілі рэльефны відарыс дзяржаўнага гербу Беларусі 1995 году і ў 2 радкі надпіс «Рэспубліка Беларусь». Унізе абазначаўся намінал: 20, 50, 500 або 1000 рублёў. Справа ад наміналу пазначаўся 2012 год чаканкі.

Пасярод рэвэрсу манэтаў знаходзіўся Балкулабаўскі абраз Прасьвятой Багародзіцы. Унізе быў надпіс «Баркалабаўская». На срэбных манэтах наміналам 20 і 500 рублёў месьціліся выявы німбаў над Багародзіцай і Ісусам Хрыстом, а таксама зорак і шляка на адзеньні Багародзіцы, як і царкоўны арнамэнт золатам.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Баркулабаў
Баркулабаў
Катэгорыя:Славутасьці Магілёўскай вобласьці
Катэгорыя:Беларускі іканапіс
Катэгорыя:Зьявіліся ў XVII стагодзьдзі