Мамонічы

**Браты Кузьма́ і Лука́ (''Лу́каш'') Іва́навічы Мамо́нічы** — купцы, друкары і грамадзкія дзеячы Вялікага Княства Літоўскага. Родам з Магілёўшчыны. Пры іхняй хаце ў Вільні ў 1574—1623 гадох існавала заснаваная на іхнія сродкі друкарня «*[[Друкарня Мамонічаў|Дом Мамонічаў]]*», у якой за час існаваньня выйшлі ад 80 да 100 кнігаў.

## Род
У сям’і Івана Мамоніча было тры сыны — Багдан, Кузьма і Лука. Багдан займаўся купецкай справай, Кузьма і Лука (*Лукаш*) доўгі час займаліся выдавецкай дзейнасьцю. У 1582 годзе Лука Мамоніч атрымаў прывілей на вайтоўства.

Кузьма быў жанаты, меў сына Льва, які таксама зрабіўся друкаром і працаваў з бацькам і дзядзем. У 1577, 1583, 1595 і 1601 гадох Кузьма займаў пасаду віленскага бурмістра.

Мамонічы мелі ўласны «папяровы млын» у мястэчку Павільна каля Вільні.

## Друкарня

У траўні 1574 году ў хаце Мамонічаў была арганізаваная друкарня Пётры Мсьціслаўца. Матэрыяльную дапамогу Мсьціслаўцу аказвалі таксама актыўныя прыхільнікі праваслаўя браты Зарэцкія. Маёмасьць Мсьціслаўца ў друкарні не выкарыстоўвалася.

У 1575—1576 гадох былі выдадзеныя «Эвангельле напрастольнае», «Псалтыр» і «Часовник». Выданьні былі багата аздобленыя, надрукаваныя на добрай паперы, буйным шрыфтом, з арнамантам і гравюрамі, упрыгожаныя ягадамі, лопнутымі гранатавымі яблыкамі, шышкамі, выгінаючыміся сьцябламі.

Неўзабаве між Мсьціслаўцам і Мамонічамі пачаўся канфлікт. Пётра Мсьціславец зьвярнуўся ў суд, і яму было прысуджанае ўсё друкарнае абсталяваньне і 30 коп грошаў, а Кузьме Мамонічу — выдадзеныя кнігі. Дзейнасьць друкарні аднавілася ў 1583 годзе пад кіраўніцтвам Кузьмы Мамоніча, ягонага брата Лукі і сына Кузьмы Льва (Лявона Кузьміча). Магчыма, зь імі супрацоўнічаў віленскі друкар , які выдаў у 1582 (або 1580) годзе Актоіх.

13 сакавіка 1586 году кароль Стэфан Баторы выдаў Мамонічам прывілей, які дазваляў друкаваць і прадаваць славянскія кнігі (пацьверджаны 16 красавіка 1590 году).

Да падпісаньня Берасьцейскай царкоўнай уніі 1596 году друкарня збольшага абслугоўвала патрэбы праваслаўных братэрстваў, братэрскіх школаў, цэркваў, простых местачкоўцаў. З XVII стагодзьдзя друкарня забясьпечвала патрэбы выключна ўніятаў. Справамі распараджаўся Лявон Кузьміч Мамоніч, імя якога ў выходных зьвестках выданьняў зьявілася ў 1609 годзе. Адсутнасьць кнігаў для праваслаўных сьведчыць пра адхіленьне Кузьмы і Лукі Мамонічаў ад справаў і пераходу кіраваньнем у рукі Лявона. Па сьмерці Кузьмы 16 ліпеня 1607 году Лявон успадкаваў друкарню.

Усе выданьні адрозьніваліся добрым мастацкім аздабленьнем, выкарыстаньнем сьвецкіх гравюраў. Мастак і гравёр Грынь Івановіч (вучань Івана Федаровіча) стварыў для друкарні курсіўныя шрыфты.

Да 1623 году выдадзена каля 85 выданьняў (паводле іншых зьвестак — 115) на царкоўнаславянскай, старабеларускай, лацінскай і польскай мовах.

## Глядзіце таксама
* Друкарня Мамонічаў
* Пётра Мсьціславец
* Грынь Івановіч

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Лев Мамонич — белорусский поэт и книгоиздатель конца XVI — начала XVII веков. История Беларуси IX-XVIII веков. Первоисточники.
* Кузьма Мамонич. Календарь истории Великого Княжества Литовского.

Катэгорыя:Друкары
Катэгорыя:Асобы Вялікага Княства Літоўскага