open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Голае цела ў кіно

[міні|Выява [Нямое кіно|нямога запісу пацалунку жанчын, 1880-ыя гады.]]
**Голае цела ў кіно** было з самага пачатку існаваньня кінэматографу. Выява голага цела чалавека трэба было адрозьніваць ад распусты. Часта выява голага цела можна было назваць або прастытуцыя, або парнаграфія. Голае чалавечае цела можа быць проста голым, або часткова ці поўнасьцю пакрытаю, напрыклад коўдраю. Паказ голага чалавечага цела часта выклікала спрэчкі і пакараньні з боку дзяржавы за распаўсюджваньне распусты.

Голае цела чалавека — абавязкоая частка стужак: парнаграфічных і эратычных.

## Глядзіце таксама
* Забароненыя дачкі
* Пасьля балю
* Сад Эдэму

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Кінэматограф
Катэгорыя:Парнаграфія
Катэгорыя:Голае цела ў кіно
Катэгорыя:Сэксуальнасьць у выдумцы
Катэгорыя:Цэнзура ў кінэматографе
Сад Эдэму

***Сад Эдэму*** () — амэрыканская стужка, зьнятая ў 1954 годзе рэжысэрам Максам Носэкам.

## Зьмест

Удава і яе малая дачка жыве з цесьцем, які мае жорсткі нораў. Яны бягуць ад яго. Па пасьля падарожжа яны знаходзяць прытулак у людзей. Гэтыя людзі бавяць час на беразе і голымі адпачываюць.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Сад Эдэму'' на БЗФІ

Катэгорыя:Фільмы 1954 году
Віталь Неўскі

**Віта́ль Мікала́евіч Не́ўскі** — беларускі астраном-аматар.

## Жыцьцяпіс
Цікавіцца астраноміяй пачаў у школе, наведваў астранамічны гурток Станцыі юных тэхнікаў пад кіраўніцтвам Уладзімера Голубева. Тады сабраў свой уласны тэлескоп, а ў 1992 року разам з бацькам пабудаваў у  пад Віцебскам  — першую прыватную ў Беларусі.

У 1992—1994 роках служыў у войску. Навучаўся ў Віцебскім тэхналягічным унівэрсытэце. Працаваў у расейскім Астранамічным навуковым цэнтры.

Адкрыў пэрыядычную камэту  і стаў адным з адкрывальнікаў камэты .

За адкрыцьцё вышэйпамянёных камэтаў двойчы атрымліваў  (2013, 2014).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія астраномы
Катэгорыя:Адкрывальнікі астэроідаў
Катэгорыя:Адкрывальнікі камэтаў
Катэгорыя:Астраномы-аматары
Рымбут

**Рымбут** (*Рымбутка*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Рэмбод, Рымбод, Рымбот, Рымбота або Рымпота (Rembod, Rimbodes, Rimbotus, Rimboto, Rimpoto) і Бодэрым (Bauderrim) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымель, Рыман, Рымунд; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-) (у старажытных тэкстах *bod* праз доўгае *о* пісалася як *baud*). Такім парадкам, імя Рымбут азначае «непарушны корань» (тое ж, што і Бутрым).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *людемъ… Римъбутъкеевичъ з братомъ своимъ Пацомъ* (4 жніўня 1546 году).

## Глядзіце таксама
* Рым
* Бота
* Бода

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Нянькі (фільм, 1994)

**«Ня́нькі»** () — амэрыканская камэдыя 1994 году рэжысэра і сцэнарыста Джона Парагона. Галоўныя ролі выканалі браты Пітэр і Дэйвід Пол ды браты Крыстыян і Джозэф Казынз. Сюжэт датычыцца ідэнтычных братоў-блізьнятаў бодзібілдараў, якія абараняюць 10-гадовых ідэнтычных братоў-блізьнятаў, пакінутых пад апеку іхнім карумпаваным дзядзькам. У краінах СНД фільм мае культавы статус.

## Зьмест

Браты-блізьнюкі Пітэр (Пітэр Пол) і Дэйвід Фальконэ (Дэйвід Пол) працуюць афіцыянтамі, але мараць адкрыць уласны рэстаран. Карумпаваны прадпрымальнік Фрэнк Гілгэрст (Джарэд Мартын) пастанавіў даць дзяржаўным прадстаўнікам паказаньні, праз што атрымаў пагрозы ад свайго былога бізнэсовага партнэра. Пагроза сыходзяць ня толькі бізнэсоўцу, але і ягоным пляменьнікам-блізьнюкам. Пасьля таго, як двайняты Фальконэ ратуюць жыцьцё Гілгэрста ў парку, ён наймае іх, каб яны абаранялі ягоных пляменьнікаў, плацячы ім больш, чым яны калі-небудзь зараблялі ў сваім жыцьці. Неўзабаве Гілгэрст зьязджае з фэдэральнымі агентамі, пакідаючы Пітэра і Дэйвіда з парай вельмі гарэзных блізьнюкоў. Разбэшчаныя хлопчыкі не адразу ладзяць зь целаахоўнікамі, але паступова Дэйвіду і Пітэру атрымоўваецца знайсці зь імі агульную мову, у выніку яны становяцца сябрамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Нянькі на Кінакіпа
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1994 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1994 году
Катэгорыя:Фільмы Джона Парагона
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Кінакамэдыі ЗША
Катэгорыя:Кінакамэдыі 1994 году
Катэгорыя:Фільмы-баевікі ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра няняў
Катэгорыя:Фільмы пра блізьнюкоў
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Кароткамэтражны фільм

[міні|справа| і [Чарлі Чаплін у фінальнай сцэне кароткамэтражнае стужцы .]]
**Кароткамэтражны фільм** таксама **кароткі фільм, кароткамэтражка, кароткі мэтраж, кароткі мэтар** () — кінэматаграфічны твор з адносна невялікай працягласьцю, недастатковым для кваліфікацыі ў якасьці паўнаметражнага мастацкага фільма. Кароткамэтражныя стужкі могуць быць як прафэсійнаю, так і самаробнаю вытворчасьці. Іх часта ствараюць незалежныя некамэрцыйныя альбо малабюджэтныя рэжысэры, якія такім чынам даказваюць свой талент у зборы сродкаў для будучых стужкаў. Яны часта фінансуюцца за кошт грантаў, спонсараў, некамэрцыйных арганізацый альбо асабістых сродкаў.

Існуе мноства кінафэстываляў, якія спецыялізуюцца на кароткамэтражных стужках, якія вызначаюць розную максімальную працягласьць фільмаў, дапушчаных да ўдзелу. 

## Працягласьць
Няма адзінага ўзору адносна працягласьці кароткамэтражных стужкаў, але ёсьць некаторыя парады. У ЗША, дзе ўручаецца «Оскар» вызначае кароткамэтражны фільм як «зроблены кінэматаграфічны фільм, які доўжыцца да 40 хвілін, уключаючы сьпіс удзельнікаў фільма».

## Крыніцы

Катэгорыя:Кароткамэтражныя фільмы
Катэгорыя:Тэорыя кіно
Катэгорыя:Тэрміналёгія кіно і відэа
Катэгорыя:Фільмы паводле працягласьці
Мастацкі фільм

**Мастацкі фільм** — тое ж, што гульнявы фільм, то бок твор кінамастацтва, які палягае на зьмесьце, увасобленым у сцэнары і зразумелым рэжысэрам з дапамогай акторскай гульні, рэжысэрскага, апэратарскага і іншых мастацтваў.

У больш агульным значэньні пад мастацкім фільмам разумеецца стужка як выраб
мастацкай творчасьці, які ствараецца ня толькі з дапамогай акторскай гульні, але любымі іншымі папярэдне падрыхтаванымі сродкамі, напрыклад, з дапамогай сродкаў мультыплікацыі. Такі фільм можа быць створаны і ў формах дакумэнтальнага і навукова-папулярнага фільма.

## Глядзіце таксама
* Кастусь Каліноўскі (фільм)
## Крыніцы

## Літаратура
* Художественный фильм // «Кино: Энциклопедический словарь» / С. И. Юткевич. — М.: Савецкая энцыклапедыя, 1987. — 640 с.
* Художественный фильм // «Кинословарь» / С. И. Юткевич. — М.: Советская энциклопедия, 1970. — Т. 2 М-Я. Дополнения, указатель. — 1424 с.
* Власов М. П. «Виды и жанры киноискусства». — М.: Знание, 1976. — С. 22. — 112 с.

## Вонкавыя спасылкі
* Мастацкі фільм "Культурны код"мастацкі фільм "Культурны код"
* Мастацкі фільм пра Скарыну пакажуць у эфіры беларускага тэлебачання
*Новы мастацкі фільм пра св. Ігнацыя Лаёлу
* Мастацкі фільм (1927, ч/б, нямы) Кастусь Каліноўскі

Катэгорыя:Тэрміналёгія кіно і відэа
Катэгорыя:Фільмы
Бутрым (прозьвішча)

**Бутрым** — беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя Бутрым.

## Носьбіты
* Венанцы Бутрым (1936—2003) — беларускі пісьменьнік і мастак
* Сэвэрын Бутрым (1910—1981) — польскі актор і рэжысэр

## Глядзіце таксама
* Бутрымовічы
* Бутрымава
* Бутрымаўцы
* Бутрыманцы
Пасьля балю

***Пасьля балю*** () — француская кароткамэтражная нямая стужка, якая была зьнятая ў 1897 годзе. Здымаў яе рэжысэр Жорж Мэльес і яно мае лічбу 126 ў зборніку стужак.

## Зьмест

Слуга дапамагае ў разьдзяваньні сваёй пані. Слуга дапамагае пані мыцца. Слуга льле валу са збану на цела пані. Слуга выцірае ручніком голае цела сваёй пані.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Пасьля балю'' на БЗФІ

Катэгорыя:Фільмы 1897 году
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Францускія кароткамэтражныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Жоржа Мэльеса
Катэгорыя:Кароткамэтражныя фільмы 1897 году
Абель

**Абель** (*Абэль*, *Абыла*, *Абуль*, *Абаль*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Абіла, пазьней Абэль (Abilo, Abel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова аб- (імёны ліцьвінаў Абор, Абуд, Абрат; германскія імёны Abar, Abbud, Abrada) паходзіць ад гоцкага aba 'мужчына, муж'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *мещанин Могилевский Санко Абыла* (1578—1580 гады); *u Abolewicza, dzierżawców nieruchomości należących do starostwa [[Рэжыца|rzeżyckiego]]* (2 ліпеня 1774 году); *Klemens Andrzej Abelewicz* (1800 год); *Anna Abelowicz* (1801 год); *Michał Obelewicz* (1802 год); *Jozefa Obielewicz* (1820 год).

## Носьбіты
* Флярыян Вінцэнтавіч Абялевіч (*Абелевич*) — селянін з ваколіцаў Вількаміру, які меў у валоданьні зямлю на 1882 год

Абулевічы (Abulewicz) гербу Навіна — літоўскі шляхецкі род.

Засьценак і вёска з назвай Абелішкі існавалі на гістарычных Ашмяншчыне і Прусіі (каля Караляўцу). На гістарычнай Слонішчыне існуе вёска Абелькавічы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Марк Шайфлі

**Марк Ша́йфлі** (;  15 сакавіка 1993 году) — канадзкі хакеіст, цэнтральны нападнік клюбу «Вініпэг Джэтс» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2011 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Вініпэг Джэтс» у першым раўндзе пад агульным 7-м нумарам.

## Кар’ера
Шайфлі прайшоў праз хакейную лігу Антарыё. У 2011 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Вініпэг Джэтс» пад 7-м нумарам. Хакеіст рыхтаваўся да сэзону ў трэнавальным лягеры клюбу, дзе браў удзел у паказальных матчах. Гулец абвесьціў, што будзе насіць швэдар з 55-м нумарам, паколькі ягоны улюбёны 19-м нумар быў заняты. Падчас перадсэзоннай падрыхтоўкі ён забіў два галы і аддаў дзьве галявыя перадачы ў выставачнай гульні супраць «Каламбус Блю Джэкетс». 3 кастрычніка 2011 году «Джэтс» абвесьцілі, што яны з Шайфлі пагадніліся на кантракт пачаткоўца. Канадзец запачаткаваў кар’еру ў НХЛ 6 кастрычніка 2011 году ды адзначыўся першым голам у НХЛ 19 кастрычніка 2011 году ў матчы супраць «Таронта Мэйпл Ліфс». Згуляўшы ў сямі гульнях, ён вярнуўся ў клюбу «Бары Колтс» з хакейнай лігі Антарыё.

Правёўшы некалькі сэзонаў у розных клюбах зь мінорных лігаў, Шайфлі своё першы поўны сэзон НХЛ згуляў толькі ў 2013—2014 гадах. Цягам усяго свайго часу знаходжаньня ў «Джэтс» канадзец быў адным зь лідэраў у атацы і ў распранальні. У сэзоне 2015—2016 гадоў хакеіст упершыню ў прафэсійнай кар’еры перавысіў адзнаку ў 20 галоў за сэзон і зьдзейсьніў свой першы хет-трык у НХЛ. У выніку ён завяршыў рэгулярны сезон з рэкордам за кар’еру ў 61 пункт за 71 гульню і стаў лідэрам каманды паводле колькасьці галоў. У наступных сэзонах паказьнікі толькі паляпшаліся. У рэгулярным сэзоне 2018—2019 гадоў Шайфлі зарабіў за сэзон 84 пункты.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Вініпэг Джэтс»
Давірд

**Давірд** (*Тавірд*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Давэрд або Давэрт (Dawert, Daverdt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', а аснова -верд- (-верт-, -вірт-) (імёны ліцьвінаў Верцель, Гальвірд, Явірт; германскія імёны Wertel, Geilwird, Ewirth) паходзіць ад гоцкага wairths, стараверхненямецкага werd 'годны, пачэсны'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Стякгивилу з братомъ, с Тавирдомъ чотыри чоловеки* (1440—1492 гады).

## Носьбіты
* Рэгіна Давірдава (*Довирдова*) — шляхцянка з ваколіцаў Вількаў, якая мела ў валоданьні зямлю на 1882 год

## Глядзіце таксама
* Даўга
* Верта

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ляўра Гемсэр

**Ляўра Гемсэр** (,  5 кастрычніка 1950 году, Інданэзія, Ява Сурабая) — нідэрляндзкая акторка, якая стала вядомаю сваімі вобразамі распусьніц і палятух.

## Жыцьцяпіс
Ляўра Гемсэр нарадзілася 5 кастрычніка 2950 году ў месьце Сурабая ў Інданэзіі. Яе сапраўднае імя Ляўрэта Марсія Гемсэр, а . Ва ўзросьце 4 год у 1955 годзе Ляўра Гемсэр ад’ехала разам з бацькамі ў Нідэрлянды. Вучылася і атрымала званьне «кравец адзеньня» і яшчэ вучылася ў мастацкім вучылішчы. Правяла свае маленства ў месьце Утрэхт.

У 1974 годзе пераехала ў Італію ў места Рым. Першаю стужкаю, дзе зьнялася Ляўра Гемсэр была стужка *[[Свабоднае каханьне]]*. Стужка зрабіла Ляўру Гемсэр вядомаю ў Італіі. У 1975 годзе Ляўра Гемсэр грала ў стужцы *[[Эманюэль 2]]*, дзе была масажысткаю з Тайлянду. Далей Ляўра Гемсжр праыягвала здымацца ў кіно, дзе мела ўдзел у сэксе з мужчынамі. Яна абавязкова паказвала свае голае цела ў сваіх стужках.

У 1980-ых гадах прыпыніла здымкі, бо стала старою. Ляўра Гемсэр была касьмерам і спраьавала зьмяніць свой вобраз у кіно. Яна здымалася ўжо без паказу свайго голага цела. Цяпер выступала з новым імем **Мойра Чэн**. Аднак сваю дзейнасьць у кіно не змагла працягнуць.

Мела мужа Габрыель Тынты, за якога выйшла замуж у 1976 годзе і жыла зь ім да 1991 годзе. Пасьля сьмерці мужа жыве ў Рыме.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ляўра Гемсэр на БЗФІ
* Ляўра Гемсэр на БЗСД
* [Жыцьцяпіс Ляўры Гемсэр](https://www.searchmytrash.com/articles/lauragemser(4-06).shtml)
* Апісаньне Ляўры Гемсэр і яе дзейнасьць

Катэгорыя:Нідэрляндзкія кінаакторкі
Катэгорыя:Інданэзійскія кінаакторкі
Катэгорыя:Нідэрляндцы інданэзійскага паходжаньня
Катэгорыя:Людзі інда
Катэгорыя:Асобы Сурабая
Катэгорыя:Нідэрляндзкія эмігранты ў Італіі
Катэгорыя:Парнаграфія ў Італіі
Катэгорыя:Парнаграфія ў Нідэрляндах
Катэгорыя:Парнаграфія ў Бэльгіі
Выкарыстаньне плоці ў кіно

[міні|[Ізабэля Сарлі — вядомая са сваіх стужак.]]
**Выкарыстаньне плоці ў кіно** пачалося адразу ж пасьля стварэньня кінэматографу. Кіно мае ў сваім зьместце голае цела і паказвае насільле. Большасьць стужкі апісываюць насільле мужчын над жанчынамі. У ЗША такія стужкі зьвязаныя з кіна тужкамі зробленымі ў 1960-ых і 1970-ых гадах. У Амэрыцы называюць **сэксплюатацыйныя стужкі**.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Голае цела ў кіно
Катэгорыя:Парнаграфія
Катэгорыя:Жанры кіно
Кейл Макар

**Кейл Макар** (;  30 кастрычніка 1998 году) — канадзкі хакеіст, абаронца клюбу «Каларада Эвэланш» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2017 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Каларада Эвэланш» у першым раўндзе пад агульным 4-м нумарам.

## Кар’ера
Яшчэ хлопцам быў задрафтаваны клюбам «Мэдысын Гэт Тайгерз» з Заходняй хакейнай лігі ў 2013 годзе. Пасьля гуляў у юніёрскай камандзе «Калгары Флэймз». Каб захаваць права ўдзелу ў NCAA, Макар у канцы сэзону 2014—2015 гадоў далучыўся да клюбу «Брукс Бандытс» з Албэрцкай юніёрскай хакейнай лігі, набраўшы пяць пунктаў у трох гульнях рэгулярнага сэзону. Дапамогшы «Бандытам» пракрочыць у фінал, Макар стаў трэцім сярод абаронцаў паводле вынікаў, паклаўшы на ўласны рахунак 7 пунктаў у 20 гульнях.

Дзякуючы хуткаму прагрэсу перад драфтам НХЛ у 2017 годзе, Макар зважаўся галоўным актывам і адным з найлепшых дасяжных абаронцаў. Хакеіста апісвалі як дынамічнага фігурыста, які стварае пагрозу супернікам кожны раз, калі знаходзіцца на лёдзе. У рэшце рэшт Макар быў абраны «Каларада Эвэланш» пад 4-м нумарам. Тым ня менш, хлопец не адразу прыяднаўся да каманды з НХЛ, а некалькі сэзонаў гуляў у студэнцкай лізе.

14 красавіка 2019 году «Эвэланш» склалі з Макарам трохгадовы кантракт пачаткоўца. Першым голам у НХЛ адзначыўся адразу першым кідком падчас трэцяй гульні першага раўнду плэй-оф Кубка Стэнлі 2019 году супраць «Калгары Флэймз». Такім чынам, ён стаў першым абаронцам, які забіў гол у плэй-оф у сваім дэбюце. У першым жа матчы сэзону 2019—2020 гадоў хакеіст адзначыўся голам у браму «Вэгас Голдэн Найтс». Ён агулам правёў добры сэзон, за што быў уганараваны мэмарыяльным трафэем Калдэра як найлепшы навак году. У сваім другім прафэсійным сэзоне ён быў намінаваны на трафэй Джэймза Норыса, які атрымлівае найлепшы абаронца лігі, але здабыў трафэй у наступным сэзоне 2021—2022 гадоў. У тым жа годзе стаў уладаром Кубка Стэнлі.

Перад гэтым 24 ліпеня 2021 году канадзец узгодніў з «Эвэланш» новы кантракт на шэсьць гадоў на суму 54 мільёнаў даляраў. Макар назьбіраў 20 пунктаў у першых 17 гульнях сэзону 2022—2023 гадоў, прычым ягоны 20-м гол быў здабыты ў гульні ў большасьці ў матчы супраць «Далас Старз» 21 лістапада 2022 году. Гэты гол надаў яму 200-ы пункт у кар’еры НХЛ у 195 гульнях, такім чынам Макар найхутчэй сярод усіх абаронцаў лігі дакрочыў да такога паказьніку. Папярэдні рэкардсмэн Сяргей Зубаў дасягнуў гэтай адзнакі за 207 гульняў. 6 сакавіка 2024 году канадзец зрабіў свой першы хет-трык у НХЛ у пераможным матчы над «Дэтройт Рэд Ўінгс», што здараецца даволі рэдка для абаронцаў. 3 красавіка 2025 году абаронца правёў свой 30-ы гол у сэзоне, стаўшы дзявятым абаронцам у гісторыі НХЛ, які дасягнуў гэтай адзнакі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Уладальнікі трафэю Колдэра
Катэгорыя:Уладальнікі трафэю Кона Смайта
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Каларада Эвэланш»
Оўэн Паўэр

**Оўэн Па́ўэр** (;  22 лістапада 2002 году) — канадзкі хакеіст, абаронца клюбу «Бафала Сэйбрз» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2021 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Бафала Сэйбрз» у першым раўндзе пад агульным першым нумарам.

## Кар’ера
Зважаючы на тое, што Паўэр паходзіць з Антарыё, ён пачаў сваю кар’еру ў хакейнай лізе Антарыё. У 2020 годзе браў удзел у NCAA, баронячы колеры Мічыганскага ўнівэрсытэту. Паўэр быў абраны пад першым нумарам у агульным заліку на драфце НХЛ 2021 году камандай «Бафала Сэйбрз», аднак пастанавіў сабе вярнуцца ў Мічыган на другі сэзон, стаўшы першым гульцом, абраным пад першым нумарам, які вярнуўся ў студэнцкі хакей пасьля Эрыка Джонсана ў 2006 годзе.

8 красавіка 2022 году Паўэр склаў трохгадовую працоўную ўгоду пачаткоўца з «Сэйбрз». Запачаткаваў кар’еру ў НХЛ 12 красавіка ў матчы супраць «Таронта Мэйпл Ліфс». У наступным матчы супраць «Сэнт-Луіс Блюз» зарабіў першы пункт, зрабіўшы галявую перадачу Алексу Таку. Першым голам адзначыўся 21 красавіка ў матчы супраць «Нью-Джэрзі Дэвілз». У дэбютным сэзоне Паўэр забіў чатыры галы і зрабіў 31 галявую перадачу ў 79 гульнях. Ён быў лідэрам сярод усіх абаронцаў-пачаткоўцаў як паводле перадачаў, гэтак і паводле пунктаў, і быў намінаваны на памятны трафэй Колдэра. 11 кастрычніка 2023 году Паўэр падпісаў з «Сэйбрз» новы сямігадовы кантракт на 58,45 мільёнаў даляраў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты і хакеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бафала Сэйбрз»
Працоўная партыя Курдыстану

**Працо́ўная па́ртыя Курдыста́ну** ( ), скарочана **ППК** — курдзкі збройны палітычны і паўстанцкі рух, які змагаецца за аўтаномію Курдыстану і правы курдаў у Турэччыне.

Эўрапейскі Зьвяз, НАТО, Ізраіль, Іран, Сырыя, Турэччына ды шэраг іншых дзяржаваў прызналі ППК тэрарыстычнай арганізацыяй за ейныя спосабы змаганьня. Найперш курдзкая партыя паўстала ў адказ на парушэньні правоў турэцкіх курдаў і змагалася за незалежнасьць Курдыстану. Пасьля турэцкага перавароту 1980 року ўлады забаранілі карыстацца курдзкай мовай і арыштоўваюць за публічныя размовы ёю. Турэцкая дзяржава адмаўляе існаваньне курдаў, паказваючы, нібыта ППК спрабуе схіліць туркаў называцца курдамі.

У 1984 року Працоўная партыя Курдыстану  супраць турэцкіх уладаў; у канфлікце ўжо загінулі больш за 40 000 чалавек, пераважна цывільных курдаў. У 1999 правадыр ППК Абдула Аджалан быў схоплены і асуджаны да пажыцьцёвага зьняволеньня. У 2013 року ППК абвясьціла пра спыненьне вагню і пачала выхад з Турэччыны ў Ірацкі Курдыстан, але ў ліпені 2015 року замірэньне было парушанае. Як ППК, так і Турэччына карыстаюцца тэрарыстычнай тактыкай і забойствамі цывільных жыхароў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Супраціўнікі Ісламскай дзяржавы Іраку і Леванту
Катэгорыя:Курдзкі ірэдэнтызм
Катэгорыя:Камунізм у Курдыстане
Катэгорыя:Курдзкі сэпаратызм
Катэгорыя:Курдзкія нацыяналістычныя арганізацыі
Катэгорыя:Паўстанцкія рушэньні
Катэгорыя:Партызанскія рухі
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Аўстралія прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Вялікабрытанія прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія ЗША прызналі тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Ірак прызнаў тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Іран прызнаў тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Канада прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Новая Зэляндыя прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Сырыя прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Турэччына прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Эўрапейскі Зьвяз прызнаў тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізацыі, якія Японія прызнала тэрарыстычнымі
Катэгорыя:Арганізаваныя злачынныя групоўкі Турэччыны
Катэгорыя:Дэмакратычны канфэдэралізм
Катэгорыя:Лібэртарна-сацыялістычныя партыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2025 годзе
Катэгорыя:Забароненыя курдзкія партыі
Катэгорыя:Забароненыя камуністычныя партыі
Катэгорыя:Фэдэралісцкія партыі
Катэгорыя:Сэпаратысцкія партыі
Катэгорыя:Сацыялістычна-фэмінісцкія партыі
Катэгорыя:Сацыялістычныя партыі Турэччыны
Алексі Ляфрэньер

**Алексі́ Ляфрэнье́р** (;  11 кастрычніка 2001 году) — канадзкі хакеіст, нападнік клюбу «Нью-Ёрк Рэйнджарз» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2020 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Бафала Сэйбрз» у першым раўндзе пад агульным першым нумарам.

## Кар’ера

У 2017 годзе юнаком Ляфрэньер трапіў у каманду «Рымускі Асэанік» у Квэбэцкую галоўную юніёрскую хакейную лігу. У першы ж год закінуў 42 шайбу, найбольш чым некалькі Сыдні Кросьбі ў 2004 годзе. Пасьля скарочанага сэзону 2019—2020 гадоў Ляфрэньер зважаўся галоўным актывам перад драфтам НХЛ 2020 году. У рэшце рэшт, ён быў задрафтаваны першым нумарам клюбам «Нью-Ёрк Рэйнджарз» 6 кастрычніка 2020 году. 12 кастрычніка хакеіст падпісаў кантракт пачаткоўца з камандай.

14 студзеня 2021 году дэбютаваў у НХЛ у дэрбі супраць «Нью-Ёрк Айлэндэрз», зрабіўшы адзін кідок у браму за матч. 28 студзеня Ляфрэньер закінуў свой першы гол у матчы супраць «Бафала Сэйбрз», дзякуючы чаму ягоная дружына здабыла перамогу зь лікам 3:2 у авэртайме. 7 траўня 2022 году канадзец забіў свой першы гол у плэй-оф у 4-й гульні сэрыі плэй-оф Кубка Стэнлі супраць «Пітсбург Пінгвінз». 30 сакавіка 2024 году спартовец адзначыўся першым хет-трыкам, зарабіўшы агулам пяць пунктаў, у матчы супраць «Арызоны Каётыз».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нью-Ёрк Рэйнджарз»
Ягор Шаранговіч

**Ягор Шаранговіч** ( 6 чэрвеня 1998 году) — беларускі хакеіст, нападнік клюбу «Калгары Флэймз» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2018 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Нью-Джэрзі Дэвілз» у пятым раўндзе пад агульным 141-м нумарам. У гэтым клюбе выступаў да 2023 году.

## Кар’ера
Шаранговіч пачаў кар’еру ў Беларусі, дзе зь менскім «Дынама-Раўбічы» браў удзел у розыгрышах Найвышэйшай лігі, то бок другім дывізіёне краіны. Пазьней бараніў колеры «Беларусь-U20» у Экстралізе. Быў заўважаны ў Паўночнай Амэрыцы, таму быў задрафтаваны у хакейнай лізе Злучаных Штатаў. Шаранговіч выбраў застацца ў Беларусі і дэбютаваў у КХЛ зь менскім «Дынама» у сэзоне 2017—2018 гадоў. У пачатковым сэзоне ў 47 гульнях закінуў 4 шайбы і назьбіраў 12 пунктаў. Па сканчэньні сэзону Шаранговіч быў абраны «Нью-Джэрзі Дэвілз» у пятым раўндзе, 141-м у агульным заліку, на драфце НХЛ 2018 году.

19 ліпеня 2018 году падпісаў трохгадовы кантракт з «д’ябламі». Не зважаючы на тое, што Шаранговіч браў удзел трэнавальным лягеры клюбу НХЛ, сэзон пачаў у фарм-клюбе каманды «Бінггэмптан Дэвілз» з Амэрыканскай хакейнай лігі (АХЛ). 10 кастрычніка закінуў сваю першую шайбу ў рамках чэмпіянату АХЛ.

У выніку затрымкі сэзону 2020—2021 гадоў праз пандэмію каранавірусу 16 ліпеня 2020 году хакеіст пастанавіў вярнуцца ў менскае «Дынама» на правах арэнды ад і гуляць у КХЛ да аднаўленьня паўночнаамэрыканскага сэзону. 16 студзеня 2021 году беларус забіў свой першы гол у НХЛ у браму Яраслава Галака з «Бостан Бруінз». Гол у авэртайме даў «д’яблам» перамогу зь лікам 2:1. 2 красавіка 2022 году адзначыўся першым хет-трыкам у матчы супраць «Флорыды Пантэрз».

Пасьля завяршэньня дзеі кантракту пачаткоўца 27 чэрвеня 2023 году Шаранговіч у якасьці абмежавана свабоднага агента быў абменены поруч з выбарам у трэцім раўндзе на драфце 2023 году ў «Калгары Флэймз», а таксама ў абмен Тайлера Тафолі. На наступны дзень, то бок 28 чэрвеня, была складзеная ўгода тэрмінам на два гады на 6,2 мільёнаў даляраў. 14 красавіка 2024 году закінутая шайба ў браму «Арызоны Каётыз» сталася для яго 59-м пунктам у сэзоне. Такім чынам хакеіст усталяваў новы рэкорд паводле выніковых пунктаў сярод беларускіх хакеістаў за адзін сэзон у НХЛ, абыйшоўшы Міхаіла Грабоўскага. 1 ліпеня 2024 году падоўжыў супрацу з камандай, умацаваўшы гэты новым пяцігадовым кантрактам на 28,75 мільёнаў даляраў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бінггэмптан Дэвілз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нью-Джэрзі Дэвілз»
Аляксей Протас

**Аляксей Протас** ( 6 студзеня 2001 году) — беларускі хакеіст, цэнтральны нападнік клюбу «Вашынгтон Кэпіталз» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2019 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Вашынгтон Кэпіталз» у трэцім раўндзе пад агульным 91-м нумарам.

## Кар’ера
Пратас пачынаў кар’еру ў родным Віцебску. Пасьля пераехаў у амэрыканскі Дэнвэр, дзе год згуляў у моладзевым складзе «Каларада Эвэланш», але ўжо хутка вярнуўся ў Беларусь. Хакеіст два сэзоны правёў ў складзе юніёрская каманды зборнай Беларусі, якая ў тыя часы спаборнічала ў Найвышэйшай лізе, то бок другім дывізіёне айчыннага першынства.

У 2018 годзе на драфце Канадзкай хакейнай лізе быў абраны клюбам «Прынс Альбэрт Райдэрз», пасьля чаго далучыўся да складу каманды. У дэбютным сэзоне паклаў на свой рахунак 40 пунктаў у 61 гульні, чым зьвярнуўся да сябе ўвагу з боку клюбаў Нацыянальнай хакейнай лігі. У выніку на драфце НХЛ 2019 году Протас быў абраны пад 91-м нумарам клюбам «Вашынгтон Кэпіталз». Хакеіст браў удзел у дзенасьці трэнавальнага лягера каманды ўлетку. Тым ня менш, беларус працягнуў бараніць колеры «Прынс Альбэрт Райдэрз», назьбіраўшы за няпоўны сэзон, які быў датэрмінова скончаны праз пандэмію каранавірусу, 80 пунктаў за 58 гульняў. Гэты зрабіла яго дзявятым хакеістам паводле выніковасьці агулам і найлепшым паводле гэтага паказьніка сярод эўрапейцаў.

Сэзон 2020—2021 гадоў Протас гуляў на правах арэнды ў складзе сталічнага «Дынама» ў Кантынэнтальнай хакейнай лізе (КХЛ). Дэбютаваў у КХЛ 5 верасьня 2020 году ў хатнім матчы супраць казаскага «Барыса». 11 лістапада 2020 году ў матчы супраць «Сібіры» менскае «Дынама» здабыло найбуйнейшую перамогу ў сэзоне (6:0). 19-гадовы Протас, закінуўшы ў сустрэчы пятую шайбу, пераўзвысіў рэкорд Ягора Шаранговіча паводле галоў у адным сэзоне сярод гульцоў каманды ў веку да 20 гадоў. За сэзон нападнік назьбіраў 18 пунктаў у 58 гульнях і яшчэ 4 пункты ў 5 гульнях плэй-оф. Пасьля таго, як сэзон у Менску скончыўся, Протас прыяднаўся да «Гэршы Бэарз», філію «Кэпіталз» у Амэрыканскай хакейнай лізе.

Нарэшце, у сэзоне 2021—2022 гадоў Протас быў выкліканы да складу «Кэпіталз», і 28 лістапада 2021 году хакеіст адзначыўся першым голам у НХЛ у пераможным матчы супраць «Караліны Гарыкейнз». 19 студзеня 2024 году беларус склаў новую працоўную ўгоду з сталічнікамі тэрмінам на пяць гадоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Прынс Альбэрт Райдэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гэршы Бэарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Вашынгтон Кэпіталз»
Літоўскі дарожнік

«**Літоўскі дарожнік**» або «**Паведамленьні аб літоўскіх дарогах**» () — умоўная назва крыжацкага помніка, складзенага паміж 1384 і 1401 гадамі і апублікаванага ў 1863 годзе ў якасьці дадатку да хронікі Віганда. Падае апісаньні 100 маршрутаў Жамойцю і Літвой, складзеных на падставе нататак ордэнскіх выведнікаў і праваднікоў. Упамінае сотні населеных пунктаў, звычайна з пазначэньнем адлегласьці паміж імі, а часам і з пазначэньнем іх уладальнікаў.

Помнік меў выгляд разрозьненых аркушаў, якія нямецкі выдавец дзеля публікацыі ў 1863 годзе ўпарадкаваў і пранумараваў, падзяліўшы на два разьдзелы з умоўнымі назвамі: «Дарогі ў Жамойць» () і «Дарогі ў Аўкштоту або Верхнюю Літву» ().

27 кастрычніка 2024 году гісторык Вячаслаў Насевіч прызнаў, што пры падрыхтоўцы сваёй публікацыі 2016 году не зьвярнуў увагі на адпаведнае месца ў прадмове нямецкага выдаўца, якая сьведчаць, што назва «Аўкштота» не ўпаміналася ў арыгінальным тэксьце помніка (такую ж памылку яшчэ раней зрабіў гісторык Алег Ліцкевіч, які ў сваёй публікацыі 2010 году таксама некрытычна ўспрыняў адпаведны назоў з тэрмінам «Аўкштота»).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гістарычныя дакумэнты
Катэгорыя:Гістарыяграфія
Уладзіслаў Калячонак

**Уладзісла́ў Калячонак** ( 26 траўня 2001 году) — беларускі хакеіст, абаронца клюбу «Тэхас Старз» з Амэрыканскай хакейнай лігі. У 2019 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Флорыда Пантэрз» у другім раўндзе пад агульным 52-м нумарам.

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў Найвышэйшай лізе айчыннага першынства. У 2018 годзе быў задрафтаваны клюбам «Лёндан Найтс» з хакейнай лігі Антарыё. Згуляўшы за гэты клюб толькі адзіны матч, абаронца прыяднаўся да клюбу «Флінт Файрбэрдс» з той жа лігі.

Калячонак быў абраны клюбам «Флорыда Пантэрз» у другім раўндзе драфту НХЛ пад агульным 52-м нумарам. 13 верасьня 2019 году ён склаў з клюбам трохгадовае працоўнае пагадненьне пачаткоўца. Пандэмія адклала пачатак сэзону 2020—2021 гадоў, у выніку чаго Калячонак пастанавіў сабе вярнуцца на радзіму, дзе пэўны час гуляў у складзе сталічнага «Дынама». Пасьля далучыўся да клюбу «Сырак’юз Кранч» з Амэрыканскай хакейнай лігі (АХЛ), дзе на заканчэньні сэзону зарабіў дзьве галявыя перадачы ў дзесяці гульнях.

26 ліпеня 2021 году хакеіст быў абменены клюбам у «Арызону Каётыз» на Антона Строльмана і выбарам у другім раўндзе драфту 2024 году і ў сёмым раўндзе 2023 году. У наступным сэзоне 2021—2022 гадоў Калячонак спачатку спаборнічаў у фарм-клюбе «Тусан Роўдранэрз» з АХЛ. Стаўшы трэцім у камандзе паводле колькасьці заробленых пунктаў на пачатку розыгрышу, абаронца атрымаў сваё першае запрашэньне ў НХЛ 11 студзеня 2022 году. На наступны дзень ён дэбютаваў у лізе у пераможным матчы супраць «Таронта Мэйпл Ліфс». Першым голам адзначыўся ў матчы супраць «Калгары Флэймз». У сэзоне 2022—2023 гадоў амаль не гуляў у складзе «Арызону», усё яшчэ баронячы колеры толькі «Тусан Роўдранэрз». Сэзон 2023—2024 гадоў зноў пачаў у тусанскім клюбе, але 6 лістапада «Арызона» адклікала яго пасьля траўмы свайго абаронцы Юўса Вялімякі. У складзе клюбу зьявіўся толькі адзін раз, 25 лістапада, у матчы супраць «Вэгас Голдэн Найтс». Аднак падчас гульні ён атрымаў пашкоджаньне. Акрыяўшы, вярнуўся ў Тусан, але ў красавіку 2024 году зноў быў выкліканы да «Арызоны», каб замяніць траўмаванага Максіміляна Шубэра. 10 красавіка адзначыўся голам у браму «Ванкувэр Кэнакс».

Неўзабаве па заканчэньні рэгулярнага сэзону 2023—2024 гадоў «Каётыз» прыпыніў сваё існаваньне, а з улікам таго, што франшыза пераехала ў Солт-Лэйк-Сіці, Калячонак далучыўся да навастворанай «Юты». У чэрвені ён склаў кантракт з клюбам на два гады ды згуляў у пачатковым матчы каманды ў НХЛ. 9 лютага 2025 году прыяднаўся да «Пітсбург Пінгвінз». Па заканчэньні сэзону 10 ліпеня 2025 году Калячонак быў абменены ў «Далас Старз» на Мэта Дамбу і выбар у другім раўндзе драфту 2028 году. У выніку гулец быў накіраваны ў даччыны клюб «Тэхас Старз».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лёндан Найтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Флінт Файрбэрдс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Сырак’юз Кранч»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Тусан Роўдранэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Арызона Каётыз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юта Мамат»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Пітсбург Пінгвінз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Тэхас Старз» Сыдар-Парк
БРІКС

**БРІКС** альбо **БРЫКС** — міждзяржаўная арганізацыя палітычна-эканамічнага супрацоўніцтва. Назва — першыя літары дзяржаваў-заснавальніцаў (Бразылія, Расея, Індыя, Кітай, Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка). З 2009 року склад пашырыўся, і ў 2024 да арганізацыі далучыліся Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Іран, Эгіпет ды Этыёпія. Арганізацыя перарасла ў геапалітычны блёк, які займае каля 30% зямной паверхні і 45% сусьветнага насельніцтва. Пяць дзяржаваў-заснавальніцаў уваходзяць і ў «Вялікую дваццатку» і складаюць геапалітычную процівагу дзяржавам «Вялікай сямёркі».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыйны партал БРІКС

Катэгорыя:Нэалягізмы 2000-х
Катэгорыя:Эканамічная клясыфікацыя краінаў
Катэгорыя:Міжнародныя палітычныя арганізацыі
Катэгорыя:Міжнародныя эканамічныя арганізацыі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2009 годзе
Кухта

**Ку́хта** — беларускае, польскае, расейскае ды чэскае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты

* Алег Кухта (1970) — расейскі сьпявак, актор
* Антон Кухта (1991) — украінскі футбаліст
* Віктар Кухта (1937) — беларускі біяхімік
* Глэйдыс Кухта (1915—1998) — опэрная сьпявачка ЗША
* Зыгфрыд Кухта (1944) — польскі гандбаліст
* Марцін Кухта (1875—1956) — беларускі і летувіскі друкар
* Тацяна Кухта (1990) — беларуская вясьлярка
* Усевалад Кухта (1922—1991) — беларускі тэатральны рэжысэр
* Юлія Кухта (1195—2002) — беларуская Праведніца народаў сьвету
* Ян Кухта (1997) — чэскі футбаліст

## Глядзіце таксама
* Кухто
* Кухты
Кухто

**Кухто́** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Мікалай Кухто (1919—2006) — беларускі савецкі інжынэр-мэханік
* Сяргей Кухто (1959—1999) — беларускі маляр

## Глядзіце таксама
* Кухта
* Кухты
Юлія Кухта

**Ю́лія Я́каўлеўна Ку́хта** (1913 — 9 сакавіка 2002) — беларуская Праведніца народаў сьвету (1999).

## Жыцьцяпіс
Сям’я жыла ў вёсцы . Маці памерла заўчасна, пакінуўшы чатырох дзяцей: Ваню, Юлію, Еўдакію і Цімафея. Бацька ажаніўся другім разам, але неўзабаве таксама памёр.

У 1930-х Юлія сышла жыць у Бешанковічы да стрыечнай сястры. Працавала пасудніцай у сталоўцы, а пасьля трапіла пакаёўкай у сям’ю Ліпы і Сары Дворкіных. Разам зь імі ў 1940 року пераехала ў Менск.

Пасьля пачатку нямецкага нападу Юлія Кухта з Дворкінымі намагаліся выбрацца зь Менску, аднак каля  іх застаў нямецкі авіяналёт; яны былі вымушаныя вярнуцца, па дарозе згубіўшы Сару Дворкіну. Ліпа Дворнік быў у камандзіроўцы, дзе загінуў ад бамбаваньня. Дзеці Дворкіных засталіся жыць зь Юліяй Кухтай і цёткай Ганнай ды ейным мужам Фэліксам. Калі нацысты ўтварылі гета, усе жыды сышлі жыць туды. Адтуль Юлія Кухта неўзабаве забрала Аліка і Марка Дворкіных да сябе. Каб пракарміць дзяцей, хадзіла да суседзяў мыць падлогі, а пасьля ўладкавалася на кухню ў нямецкі шпіталь. Дзяцей Дворкіных ахрысьціла ў царкве, за што магла атрымліваць дадатковае харчаваньне.

Па сканчэньні вайны з эвакуцыі ў Чкалаве вярнулася маці Сара Дворкіна. Яны пачалі жыць усе разам, а калі Сара другім разам выйшла замуж, Юлія засталася зь дзецьмі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія Праведнікі народаў сьвету
Сухадол

Назву **Сухадо́л** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Сухадол — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці

## Прозьвішчы
**Сухадо́л** — беларускае прозьвішча

### Вядомыя носьбіты

## Іншае
* Сухадол — марскі порт у Прыморскім краі

## Глядзіце таксама
* Сухадолаўка
* Сухадолы
* Сухадольле
* Сухадольны
* Сухадольныя
* Сухадольск
* Сухадольскае
* Сухадольская
* Сухадольскі
* Сухадольскія
* Сухадольшчына
Гаплягрупа R1a

**Гаплагрупа R1a** — гаплягрупа ДНК Y-храмасомы чалавека, характэрная для Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы, Сярэдняй і Паўднёвай Азіі.

Гаплягрупа R1a мае пашыранасьць ў беларусаў (50%), лужычанаў (63%), палякаў (каля 56%), расейцаў (47%), украінцаў (44%), латышоў (39%), летувісаў (34%); сярод брахманаў індыйскіх штатаў Заходняя Бэнгалія і Утар-Прадэш гэтая гаплягрупа сустракаецца з частасьцю 72 і 67% адпаведна; мае пашырэньне ў Сярэдняй Азіі сярод таджыкаў (68%), кіргізаў (64%), памірцаў (82,5%); таксама сустракаецца ў Скандынавіі (23% у Ісьляндыі, 18—19% у Швэцыі і каля 27% у Нарвэгіі).

## Носьбіты
* Радзівілы: паводле ДНК-тэсту парэшткаў Мікалая Радзівіла «Рудога».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вячаслаў Насевіч, Этнічнасць нашых продкаў, Пэрсанальны сайт беларускага гісторыка Вячаслава Насевіча, 2023 г.

Катэгорыя:Гаплягрупы Y-ДНК чалавека
Катэгорыя:Палеаантрапалёгія Эўропы
Катэгорыя:Палеаантрапалёгія Азіі
Віснар

**Віснар** (*Вішнар*, *Вішнэр*, *Вішанар*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Віснар, Віснэр або Вісэнэр (Visnar, Wisner, Wisener) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віс- (-віз-, -веш-) (імёны ліцьвінаў Вісігерд, Вісімунт, Вішымут; германскія імёны Wisigard, Wisemund, Vismuot) паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны', а аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'.

У Прусіі бытавала імя Вісенар: *Wissenar* (*Wyssenor*). Апроч таго, у Прусіі адзначалася прозьвішча Wiesner, у ваколіцах Мэмэлю — Wissner. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *filius Wyszanarow* (1502 году); *людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Петку Виснаровичу* (люты 1510 году); *homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Pethka Wisnarowicza* (16 жніўня 1511 году); *nobilis… Adam Vysnarowicz* (20 красавіка 1526 году); *Ja Martyn Wisznarowicz* (8 красавіка 1546 году); *Янъ Виснаръ* (1567 год); *Simon Wischner Lituanus et Polonus* (1570 год); *Magdalena Wisznarowicz* (1741 год).

## Носьбіты
* Ян Віснар — васілішкаўскі баярын, які ўпамінаецца ў ппопісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1567 году

## Глядзіце таксама
* Віс
* Нор

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Аляксей Коласаў

**Аляксей Коласаў** ( 4 студзеня 2002 году) — беларускі хакеіст, брамнік клюбу «Легай Волі Фэнтамз» з Амэрыканскай хакейнай лігі, а таксама клюбу «Філадэлфія Флаерз» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2021 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Філадэлфія Флаерз» у трэцім раўндзе пад агульным 78-м нумарам.

## Кар’ера
У хакейную школу трапіў пасьля таго, як ягоная бабуля ўбачыла аб’яву аб наборы ў дзіцячую школу. На першых жа трэнаваньнях адразу заняў браму. Выхоўваўся ў СДЮШАР БФСТ «Дынама». Навучаўся ў Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце фізычнай культуры паводле спэцыяльнасьці хакейнага трэнэра.

Спачатку спаборнічаў у Найвышэйшай лізе, якая ёсьць другой паводле значэньня лігай краіны. Сэзон 2020—2021 гадоў Коласаў пачаў у складзе «Дынама-Маладэчна» з Экстралігі. Празь некаторы час праз абмежаваньні на паездкі з чыньніку пандэміі каранавірусу галоўныя брамнікі менскага «Дынама» сталі недасяжнымі да гульні, а Коласаў дэбютаваў у Кантынэнтальнай хакейнай лізе. У 2020 годзе быў задрафтаваны клюбам «Эры Отэрз» з хакейнай лігі Антарыё, але застаўся ў Беларусі ў складзе сталічнага «Дынама». Праз год быў абраны на драфце НХЛ 2020 году пад 78-м нумарам «Філадэлфія Флаерз». Як і год раней хакеіст застаўся на радзіме. У сэзоне 2022—2023 гадоў быў асноўным брамнікам менскага «Дынама», згуляўшы больш за іншых галкіпэраў каманды. У тым сэзоне ў 42 матчах рэгулярнага чэмпіянату трымаў каэфіцыент надзейнасьці на паказьніку 2,55. У плэй-оф за тры матчы адбіў 88 кідкоў суперніка. Сэзон 2023—2024 гадоў бараніў колеры «Дынама» на правах арэнды. Цягам сэзону шматкроць трапляў у розныя топы маладых гульцоў, а таксама прызнаваўся найлепшым брамнікам тыдня. Па заканчэньні сэзону стала вядома, што «Філадэлфія Флаерз» чакае прыбыцьця Коласава.

2 красавіка 2024 году стала вядома, што брамнік выправіцца ў АХЛ, дзе далучыцца да фарм-клюбу «Лігай Вэлі Фэнтамз». Згуляўшы толькі адзін матч, пазьней паведамлялася, што ў Коласава ёсьць праблемы з адаптацыяй за акіянам. Адзін з былых партнэраў па камандзе згадваў, што сам Коласаў меў сумневы наконт знаходжаньня ў амэрыканскім клюбе. Увосень 2024 году дэбютаваў у НХЛ у складзе «Філадэлфія Флаерз», стаўшы першым беларускім брамнік у гісторыі лігі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Легай Волі Фэнтамз» Алентаўн
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Філадэлфія Флаерз»
Ацень

**Ацень** (*Атэн*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Ацін або Адзена, пазьней Атэн (Atin, Adeno, Atten) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гад- (-ад-, -ат-) (імёны ліцьвінаў Ядвіга, Гатман, Бернат; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад гоцкага *haþus, германскага hathu 'бой'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Ateniowicz* (1786—1788 гады).

## Носьбіты
* Аляксандар і Станіслаў Атэновічы (*Atenowicz*) — уладальнікі гаспадаркі ў Вялікіх Лепах каля Дзевянішак на 1934 год

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Атле Лі Макграт

**А́тле Лі Макгра́т** (; 21 красавіка 2000 году) — нарвэскі гарналыжнік.

## Кар’ера
Браў удзел у моладзевых спаборніцтвах 2018 і 2019 гадоў. Першую перамогу ў гонках пад эгідай Міжнароднай фэдэрацыі лыжнага спорту здабыў у красавіку 2018 году, выйграўшы адразу тры спаборніцтвы запар. 29 лістапада 2018 году ўпершыню выступіў на этапе Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў. Ужо праз тры тыдні, 18 сьнежня 2018 году, фінішаваў на подыюме этапу Кубка Эўропы, заняўшы другі радок у гіганцкім слаламе. 12 студзеня 2019 году дэбютаваў на этапе Кубка сьвету ў Адэльбадэне. 23 сьнежня 2019 году Макграт зарабіў свае першыя пункты на этапе Кубка сьвету, заняўшы 24-е месца ў паралельным гіганцкім слаламе ў Альта-Бадыі. 14 лютага 2020 году здабыў першую перамогу на этапе Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў. У самым пачатку гарналыжнага сэзону 2021—2022 гадоў на этапе ў аўстрыйскім Цюрсе ў паралельным гіганцкім слаламе быў трэцім, апярэдзіўшы больш знакамітых супернікаў. 25 студзеня 2022 году заняў другі радок у слаламе на этапе Кубка сьвету ў Шлядмінгу.

Няблана правёў сэзон 2024—2025 гадоў, часта ўздымаючыся на подыюм, у тым ліку стаўшы пераможцам у слаламе на этапе ў Вэнгене. Дзякуючы гэтаму паводле вынікаў сэзону трапіў у дзясятку найлепшых у агульным заліку ды быў пятым у заліку слаламістаў. На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў аўстрыйскім Заальбаху здабыў срэбны мэдаль у слаламе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Профіль на Ski-DB.

Катэгорыя:Нарвэскія гарналыжнікі
Катэгорыя:Гарналыжнікі і гарналыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Гарналыжнікі і гарналыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Зіцін

**Зіцін** (*Жыцень*, *Жыдэн*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Сіцін або Зіцін, пазьней Сыдэн (Sittin, Sidden) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сід- (сіт-, зыд-) (імёны ліцьвінаў Сіціла, Жыдавін, Сыдэр; германскія імёны Sitil, Sidewine, Sidierius) паходзіць ад гоцкага sidus 'звычай, нораў'.

У Ноўгарадзе бытавалала імя Жыдзена (*Жидена*).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Zitinowicz* (1802—1803 гады); *Franciszka Żydenowicz* (1838 год).

## Носьбіты
На 1913 год існавала мясцовасьць Жыценішкі або Гай (Życieniszki alias Gaj) у Немянчынскай парафіі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Тувінская Вікіпэдыя

**Тувінская Вікіпэдыя** () — разьдзел Вікіпэдыі на тувінскае мове, заснаваны 11 жніўня 2013 году. Гэта 233-ы паводле велічыні разьдзел Вікіпэдыі ў сьвеце,  году зьмяшчае  .

24 кастрычніка 2024 году колькасьць артыкулаў у тувінскае Вікіпэдыі дасягнула 3527. Тувінская вікіпэдыя была ў інкубатары зь 10 траўня 2010 году. Тувінская Вікіпэдыя была ў інкубатары больш за 10 гадоў.

## Глядзіце таксама
* Тэлуская Вікіпэдыя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Интернетти Тыва дылче очулдурарының нарын айтырыглары на тувінскае мове

Катэгорыя:Разьдзелы Вікіпэдыі
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2013 годзе
Інгуская Вікіпэдыя

**Інгуская Вікіпэдыя** () — разьдзел Вікіпэдыі на інгускае мове, заснаваны 19 красавіка 2018 году. Гэта 255-ы паводле велічыні разьдзел Вікіпэдыі ў сьвеце,  году зьмяшчае  .

2 лістапада 2024 году колькасьць артыкулаў у інгускае Вікіпэдыі дасягнула 2166. Інгуская вікіпэдыя была ў інкубатары больш за 10 гадоў. 

Адміністратарам інгускае вікіпэдыі зьяўляецца Муса Яўлоеў.

## Глядзіце таксама
* Тувінская Вікіпэдыя
* Тэлуская Вікіпэдыя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Разьдзелы Вікіпэдыі
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2018 годзе
Кінакіпа

**Кінакіпа** — беларускамоўная старонка ў сеціве, яна дае магчымасьць бясплатна глядзець мастацкія стужкі і іншыя стужкі.

Старонка ў сеціве ўзьнікла прыблізна ў ліпені 2023 году. Старонка дае магчымасьць глядзець стужкі без папярэдняе аплаты і ўліку. Старонка ўзьнікла на аснове тэлеграм-каналу, які даваў магчымасьць глядзець зь беларускім перакладам замежныя стужкі. Па стане на ліпень 2023 году старонка мае прыблізна 700 стужак і сэрыялаў.

## Падыход да публікацыі
На сайце публікуюцца стужкі, якія былі дасланыя адміністрацыі сайта. Сам сайт не бярэ пераклады зь іншых сайтаў.

## Сьпіс карцінаў
Ніжэй можна чытаць сьпіс стужак на Кінакіпе:

## Мультфільмы
Сьпіс мульфільмаў:

Сьпіс мульсэрыялаў:

## Глядзіце таксама
* АніБел
* Беларусьмузык
* Гаварунбай
* Зьнічка
* Скрынка
* СонейкаПрадакшн
* 91 дзень

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве
* Тэлеграм-канал на Тэлеграме
* Кінакіпа на ВКонтакте

Катэгорыя:Старонкі ў сеціве пра кіно
Катэгорыя:Беларускія вэб-сайты
Катэгорыя:Базы зьвестак фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2023 годзе
Юпорн

**Юпорн** () — парнаграфічны вэб-сайт. Галоўны зьмест — паказ голага цела карыстальнікам сеціва. Старонка месьціцца ў невядомым месцы.

Старонка была заснаваная ў 2006 годзе і знаходзіцца а ўласнасьці Порнгабу
, а можа і іншыя ўласьнікі.

Юпорн карыстаецца патокавым мультымэдыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Порнасайт
Катэгорыя:Відэахостынг
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:Дармовая парнаграфія
Катэгорыя:Сэрвісы відэа на запатрабаваньне
Іксэніксікс

**Іксэніксікс** () — выстава ў сеціве, якая перадае ў сеціве дзіва. Галоўны зьмест дзіва — паказ голага цела карыстальнікам сеціва. Старонка месьціцца ў невядомым месцы. Дзіва ў старонкі перадаецца са ўсяго сьвету. Верагодна маюцца зь беларускімі ўдзельнікамі.

Старонка была заснаваная ў 1997 годзе і знаходзіцца ва ўласнасьці Іксвідэа.

Старонка заняла 46 месца сярод старонак, якія глядзелі ў сьвеце ў 2023 годзе.

Іксэніксікс карыстаецца патокавымі мультымэдыя.

## Глядзіце таксама
* Порн24.анляйн
* Онліфанс
* Іксгамстэр

## Крыніцы

Катэгорыя:Порнасайт
Катэгорыя:Відэахостынг
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Дармовая парнаграфія
Катэгорыя:Сэрвісы відэа на запатрабаваньне
Магун

**Магун** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Магон або Магуна (Magonus, Maguno) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова маг- (мак-, мег-) (імёны ліцьвінаў Макула, Магер, Максьвіта; германскія імёны Maccula, Mager, Meguswind) паходзіць ад гоцкага mēgs 'адзін з бацькоў' або бургундзкага magus 'хлопчык, сын'.

У Прусіі бытавала імя *Mackune*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Maguny* (1744 год); *Magun* (1861—1864 гады); *Piotr Magunowicz* (1883 год).

## Носьбіты
* Міхал, Канстанцыя, Дамінік, Алена, Юры, Антаніна, Вінцэнт, Ян і Марыя Магуну (*Magun*) — уладальнікі гаспадарак у Пашылайцях каля Рэшы на 1936 год

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Порн24.анляйн

**Порн24.анляйн** () — порнасайт, які перадае ў сеціве дзіва. Галоўны зьмест дзіва — паказ голага цела карыстальнікам сеціва. Старонка месьціцца ў невядомым месцы й была заснаваная ў чэрвені 2018 году.

Порна24 карыстаецца патокавымі мультымэдыя. Старонка — база зьвестак.

## Глядзіце таксама
* Твыстэс

## Крыніцы

Катэгорыя:Порнасайт
Катэгорыя:Відэахостынг
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:Дармовая парнаграфія
Катэгорыя:Сэрвісы відэа на запатрабаваньне