Царква Прачыстай Багародзіцы (Новы Сьвержань)

**Царква Прачыстай Багародзіцы** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Новым Сьвержані. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на гістарычным Рынку. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока, мастацкае аблічча якога пацярпела ў выніку надбудовы купалоў-цыбулінаў. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

У 1590 годзе Мікалай Радзівіл «Сіротка» заснаваў у Сьвержані Прачысьценскую царкву. Дакумэнтам ад 10 верасьня 1592 году ён выдзеліў ёй тры валокі зямлі, сенажаць і дармовы памол на млыне. Першая царква была драўлянай.

У 1743 годзе на месцы драўлянай збудавалі мураваную царкву, пры якой дзеяў заснаваны князем Міхалам Казімерам Радзівілам «Рыбанькам» манастыр базылянаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Новы Сьвержань апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць, аднак па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1833 годзе расейскія ўлады гвалтоўна адабралі царкву ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
У Другую сусьветную вайну помнік атрымаў пашкоджаньні, у канцы 1940-х гадоў яе адрамантавалі. 

У 1980-я гады царкву перадалі Беларускаму экзархату Маскоўскага патрыярхату. У 2010-я гады ў выніку рэканструкцыі замест аднаўленьня купала-бані над царквой паставілі маскоўскі пазалочаны купал-цыбуліну. Яшчэ адзін купал-цыбуліну паставілі над апсыдай. Апроч таго, помнік накрылі мэталёвай дахоўкай неўласьцівага помніку блакітнага колеру.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Гэта 1-нэфавая 1-вежавая базыліка, якая складаецца з прастакутных у пляне асноўнага і алтарнага аб’ёмаў. Да бакоў апошняга далучаюцца рызьніцы. Квадратная ў пляне вежа завяршалася фігурным купалам-баняй. Грані яе апрацоўваюцца роўнічнымі аркавымі нішамі, якія імітуюць вокны. Сьцены царквы ў верхняй частцы падзяляюцца паўцыркульнымі вокнамі з раструбамі ў абодва бакі. Адзіны дэкаратыўны элемэнт фасаду — партал бакавога заходняга ўвахода.

Інтэр’ер зальнага тыпу. У паўночнай частцы асноўнага аб’ёму вылучаецца бабінец з двума бакавымі ўваходамі. Хоры падтрымліваюцца дзьвюма драўлянымі калёнамі. Перакрыцьце бэлечнае з роўнічнай падшыўной стольлю.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (1900).jpg|каля 1900 г.
Śvieržań, Bazylanski. Сьвержань, Базылянскі (1901-14).jpg|да 1915 г.
Śvieržań, Rynak-Mienskaja. Сьвержань, Рынак-Менская (03.1943) (2).jpg|сакавік 1943 г. 
Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (03.1943) (3).jpg|сакавік 1943 г.  


Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (03.1943) (4).jpg|сакавік 1943 г. 
Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (03.1943) (5).jpg|сакавік 1943 г. 
Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (03.1943) (6).jpg|сакавік 1943 г. 
Śvieržań, Rynak-Mienskaja. Сьвержань, Рынак-Менская (03.1943).jpg|сакавік 1943 г. 


Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (05.1943).jpg|травень 1943 г.  
Śvieržań, Mienskaja, Bazylanski. Сьвержань, Менская, Базылянскі (05.1943).jpg|травень 1943 г.
Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (06.1943) (2).jpg|чэрвень 1943 г. 
Śvieržań, Rynak, Bazylanski. Сьвержань, Рынак, Базылянскі (06.1943).jpg|чэрвень 1943 г. 


### Сучасныя здымкі

Новый Свержень. Церковь Успения Пресвятой Богородицы 02.jpg|2007 г.
Novy Sverzhan Assumption Church 01.JPG|2013 г.
Novy Sverzhan Assumption Church 04.JPG|2013 г.
Novy Svieržań 2018.jpg|2018 г. 


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Новы Сьвержань
Новы Сьвержань
Новы Сьвержань