Палацава-паркавы комплекс Сьлізьняў (Новадзявяткавічы)

**Палацава-паркавы комплекс Сьлізьняў** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XVII—XIX стагодзьдзяў у Новадзявяткавічах. Знаходзіцца на паўночнай ускраіне колішняга мястэчка, на беразе ракі Грыўды. Твор рамантычнай архітэктуры.

Комплекс складаўся з парку і палаца, які злучаўся ліпавай алеяй з касьцёлам Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і ўтвараў зь ім адзіны ансамбль. У 1944 годзе палац узарвалі савецкія партызаны (часткова захавалася паўночнае крыло).

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Сядзібу ў Дзявяткавічах заснавалі Мялешкі ў XVII ст., якія збудавалі драўляны палац і мураваны скарбец. У 1677 годзе Тэадор Мялешка прадаў сваю частку маёнтку Дзявяткавічаў Аляксандру Казімеру Сьлізьню. У канцы XVIII ст. драўляны палац Мялешкаў згарэў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У сярэдзіне XIX ст. Альфрэд Сьлізень збудаваў з выкарыстаньнем муроў старажытнага скарбца новы палац у ангельскім стылі.

### Найноўшы час
За часамі Другой сусьветнай вайны ў 1944 годзе палац ўзарвалі савецкія партызаны. Часткова захаванае паўночнае крыло былога палаца заняла кантора саўгасу.

## Архітэктура
Палац — помнік рамантычнага стылю з выкарыстаньнем формаў сярэднявечнай архітэктуры. Гэта быў 3-павярховы будынак пад мансардавым дахам: з тарца ўзвышалася прастакутная ў пляне вежа з зубчастым парапэтам, на вуглох якой навісалі круглыя пінаклі. Супрацьлеглы тарэц будынка завяршылі дзьве 2-ярусныя кутнія вежы з зубчастымі парапэтамі. Да палаца далучалася зашклёная аранжарэя.

Цэнтральны корпус палаца захоўваў часткова плян і некаторыя рысы старадаўняга скарбца (скляпеністыя столі, аздоба дзьвярэй, невялікія вокны). На першым паверсе праз увесь яго корпус цягнуўся калідор, уздоўж якога разьмяшчаліся залі і пакоі рознага памеру і прызначэньня (гасьцёўні, кухня, пякарня ды іншыя).

## Парк
Парк пэйзажнага тыпу з элемэнтамі рамантызму, захаваўся часткова. Плошча каля 12 га. Парадавая частка мела сымэтрычна-восевы разьвязак. На аснове кампазыцыйнай восі разьмяшчаліся палац, парадны партэр, фіксаваны бакавымі флігелямі, доўгая ўязная алея. Аснова кампазыцыі пэйзажнай часткі — вялікая цэнтральная паляна з бакоў якой месьцяцца групы дрэваў. Водная сыстэма складецца з сажалак, злучаных пратокамі ў абалоне ракі Грыўды. 3 поўдня да парку далучаецца сад. У дрэвастоі пераважаюць мясцовыя віды, фон складаюць ясень і вольха. 3 экзотаў растуць рабіньнік рабіналісты, сьнежнаягаднік белы, конскі каштан звычайны.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925).jpg|1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (2).jpg|1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (3).jpg|1925 г.


Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (4).jpg|1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (5).jpg|1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (6).jpg|1925 г.


Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (7).jpg|1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (8).jpg|1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1926).jpg|1926 г.


### Гістарычныя здымкі

Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1907).jpg|1907 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1901-39).jpg|да 1939 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1919-39).jpg|да 1939 г.


Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1919-39) (2).jpg|да 1939 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1919-39) (3).jpg|да 1939 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1944-49).jpg|1940-я гг.


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Федорук А. Т. Девятковичская усадьба и ее владельцы (XV—XX века) // Слонімшчына вачыма навукоўцаў і краязнаўцаў: Матэрыялы рэгіян. гіст.-краязн. канф., прысвеч. 750-годдзю г. Слоніма і 70-годдзю заснав. Слонім. раён. краязн. музея імя І. Стаброўскага. — Слонім: ГАУПП «Слонімская друкарня», 2002. — . С. 92—104.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Новадзявяткавічы