open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Найпрыгажэйшы малачай

**Найпрыгажэ́йшы малача́й** (Пуансэтыя) — від хмызьнякоў сямейства малачайных.

У прыродзе расьце ў Мэксыцы. З ХІХ стагодзьдзя атрымаў пашырэньне ў якасьці хатняй расьліны на Каляды. Лісьце зьмяшчае белы сок. Мае мянушку «калядная зорка». Ярка-ружовыя прыкветкі месьцяцца на версе атожылкаў і трымаюцца некалькі тыдняў. У прыродных умовах прыкветкі ярка-чырвоныя. За час шматгадовага адбору вывелі таксама жоўтыя, пэрсікавыя, крэмавыя і плямістыя прыкветкі. Кветкі — дробныя і жоўта-зеленаватыя. У даўніну ацтэкі выкарыстоўвалі прыкветкі ў якасьці фабравальніка для касмэтыкі і тканіны, а белы сок — для лекаваньня ад ліхаманкі. Яны называлі расьліну «куэтлаксохітл». Для захаваньня лісьця і прыкветкаў патрабуе шмат сонца і пастаяннай тэмпэратуры ад +20 градусаў Цэльсія, а таксама вільготнага грунту і адсутнасьці скразьнякоў.

У 1828 годзе 1-ы амбасадар ЗША ў Мэксыцы Джоэл Пойнсэт упершыню ўбачыў найпрыгажэйшы малачай, некалькі ўзораў якога адправіў у свае аранжарэі ў Грынвіле (штат Паўднёвая Караліна). Амбасадар Пойнсэт разаслаў вырашчаныя расьліны ў батанічныя сады. У 1830-я гады найпрыгажэйшы малачай сталі вырошчваць на продаж пад назвай пуансэтыя ў гонар амбасадара, які прывёз расьліну ў ЗША з Мэксыкі. Пазьней звычай упрыгожваць малачаем дом на Каляды пашырыўся з Амэрыкі на Эўропу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мальпігіякветныя
Катэгорыя:Прырода Мэксыкі
Катэгорыя:Флёра Паўночнай Амэрыкі
Катэгорыя:Хрысьціянскі фальклёр
Кола (неадназначнасьць)

* Кола — круглы дыск, які абарачаецца вакол сваёй восі.
* Кола (напой) — салодкі газаваны напой, які вытвараецца на аснове арэхаў кола.
* «Кола грукатала» — 5-ы студыйны альбом гурта «Палац», выдадзены ў 2012 годзе.
* Кола — гурток членаў Сойму і Сэнату ў Польшчы

## Глядзіце таксама
* «Келіх кола» — беларуская застольная песьня XVI стагодзьдзя.
** «Келіх кола»  — 1-ы альбом гурта «Стары Ольса», які выйшаў у 2001 годзе.
* «Рок-кола» — беларускі музычны фэстываль, які ў 1990—2007 гадах ладзілі ў Полацку й Наваполацку.
* Аўтамагістраль «Кола» — фэдэральная аўтадарога Расеі ад Санкт-Пецярбурга да Севераморска.
Польскае радыё

**Польскае Радыё** () —  дзяржаўнае прадпрыемства Польшчы з галоўнаю сядзібаю ў Варшаве. Выпускае ў этэр перадачы для ўсяе краіны й абласныя радыёперадачы для асобных ваяводзтваў.

## Гісторыя
Заснаванае 18 жніўня 1925 году. У 1936 годзе Польскае радыё выпусьціла ў этэр першыя перадачы на кароткіх хвалях, прызначаныя для слухачоў за мяжою Польшчы.

## Мовы
Польскае радые мае некалькі службаў на розных мовах. Асноўная мова вяшчаньня — польская.

Сьпіс моваў вяшчаньня:
# ангельская
# беларуская
# габрэйская
# нямецкая
# расейская
# польская
# украінская

### Беларуская мова
15 сьнежня 1991 году пачалося вяшчаньне на беларускай мове.

## Глядзіце таксама
* Беларускае Радыё Рацыя
* ПТБ-3
* Беларускі тыдзень
* Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Беларуская служба Польскага Радыё

Катэгорыя:Прэса Варшавы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Радыёстанцыі Польшчы
Агнешка Бругер

**Агнешка Бругер** (; у дзявоцтве **Мальчак** (), нар. , Лягніца, Польская Народная Рэспубліка) – нямецкі палітык партыі Саюз 90/Зялёныя. Дэпутат Бундэстагу 17, 18, 19 скліканьняў.

## Асабістае жыцьцё й адукацыя
Яе бацькі пераехалі з Лягніцы ў Дортмунд у 1989 годзе. У Дортмундзе Малчак скончыла Малінкрадцкую гімназію-прыватную сярэднюю школу, якой кіруе рымска-каталіцкая . Вывучала паліталёгію ў Тубінгенскім унівэрсытэце. Абралася шлюбам 3 сьнежня 2011 году й зьмяніла прозьвішча на Бругер.

## Палітычная кар’ера
З 2005 па 2007 год Бругер была чальцом  Тубінгенскага ўнівэрсытэту. З 2007 па 2009 год кіравала «», моладзевай арганізацыяй Саюзу 90/Зялёных, у Бадэн-Вюртэмбэргу.

Бругер была абрана дэпутатам Бундэстагу на . З таго часу яна займае пасаду прэс-сакратара сваёй парлямэнцкае групы ў Камітэце абароны й Падкамітэце па раззбраеньні, кантролю над узбраеньнямі й нераспаўсюджаньні зброі.

У якасьці чальца Камітэта па абароне Бругер шмат падарожнічала, каб наведаць войскі  ў іх місіях за мяжою, у тым ліку ў рамках  (2015 год) і Нямецкае інтэрвэнцыі супраць Ісламскае дзяржавы на авіябазе  (2016 год).

У выніку беспасьпяховых перамоваў пра стварэньне кааліцыйнага ўрада як з хрысьціянскімі дэмакратамі (Хрысьціянска-дэмакратычным саюзам і ХСС), так і са Свабоднай дэмакратычнай партыяй па выніках выбараў у Бундэстаг 2017 году Бругер уваходзіла ў францыю Саюзу 90/Зялёных з 14 чалавекаў. У пачатку 2018 году яна стала часткаю кіраўніцтва сваёй парлямэнцкае групы вакол сустаршыняў Катрын Гёрынг-Экарт і . У гэтае якасьці яна курыруе ініцыятывы групы па замежных справах, абароне й палітыцы разьвіцьця.

## Іншыя віды дзейнасьці
* Чалец кансультатыўнай рады  з 2015 году
* Чалец кансультатыўнай рады 
* Чалец Камісіі па эўрапейскай бясьпецы й рэформе  Інстытута мірнае дасьледаваньняў і палітыкі бясьпекі пры 
* Чалец-заснавальнік  з 2010 году

## Палітычныя пазыцыі
У мінулым Бругер галасавала за ўдзел Нямеччыны ў міратворчых сілах ААН, а таксама ў міратворчых і ваенных місіях Эўрапейскага Зьвязу, замацаваных Арганізацыяю Аб’яднаных Нацый на афрыканскім кантынэнце, напрыклад, у Малі ( (2013, 2014, 2015, 2016 й 2017 годы) і  (2013, 2014, 2015, 2016, 2017 й 2018 годы), ЦАР (2014) і Лібэрыі (2015).

Па Лібіі, Судану, Паўднёваму Судану й Самалі Бругер мае зьмешаную гісторыю галасаваньня. Яна выступала супраць удзелу Нямеччыны ў , устрымалася ад галасаваньня наконт місіяў у  (Судан) (2017), Паўднёвым Судане (2017) пасьля таго, як раней галасавала за абедзьве місіі (2010, 2011, 2012, 2013, 2014 й 2015 годы). З 2009 году рэгулярна ўстрымлівалася ад галасаваньня наконт падаўжэньня мандату місіі . Яна таксама галасавала супраць удзелу Нямеччыны ў  (2016 і 2017) або ўстрымалася (2015).

23 лістапада 2020 году ўзяла шэфства над Марфаю Рабковаю, актывісткаю «Вясны» й беларускаю палітычнаю зьняволенаю.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія Агнешкі Бругер на сайце Бундэстагу
* Агнешка Бругер на сайце 
* Старонка Агнешкі Бругер на сайце партыі Саюз 90/Зялёныя
* 

Катэгорыя:Сябры Саюза 90 — Партыі зялёных
Катэгорыя:Сябры бундэстага Нямеччыны
Тора Бора

**То́ра Бо́ра** (, «Чорная пячора») — пячорны комплекс, частка горнага хрыбту Сафэд Гох ва ўсходнім Аўганістане. Знаходзіцца ў раёне Пачыр Аў Агам правінцыі Нангархар, прыкладна за 50 км на захад ад Хайбэрскага перавалу і за 10 км на поўнач ад граніцы Фэдэральна кіраваных пляменных тэрыторыяў Пакістану.

## Мінуўшчына
Пасьля савецкага ўварваньня ў Аўганістан у Торы Боры з дапамогай ЦРУ ЗША была створаная вайсковая база маджагедаў. Увосені 1980 року, падчас апэрацыі „Шквал“, комплекс быў узяты спэцпадразьдзяленьнем КДБ СССР „Каскад“ і 66-й мэханізаванай стралецкай брыгадай 40-й савецкай арміі.

У чэрвені 1981 року падразьдзяленьні 66-й мэханізаванай стралецкай брыгады і 11-й Джалалабадзкай пяхотнай дывізіі ізноў узялі ўмацаваньні маджагедаў у Торы Боры.

У ліпені 1983 року адбылася яшчэ адна апэрацыя 66-й мэханізаванай стралецкай брыгады ў Торы Боры.

У часе амэрыканскага ўварваньня ў Аўганістан гэты пячорны комплекс быў адной зь цьвердзяў Талібану і Аль-Каіды. У сьнежні 2001 року тут адбылася бітва вайскоўцаў ЗША з баевікамі, паколькі Тора Бора была меркаваным месцам хованкі лідэра Аль-Каіды Усамы бін Ладэна. Паводле апісаньняў у заходніх СМІ, тут разьмяшчаліся да 2000 чалавек, дзейнічалі шпіталь, гідраэлектрастанцыя, офісы, гатэль, склады ўзбраеньня, дарогі шырынёй для праезду танкаў, разгалінаваныя сыстэмы тунэляў і вэнтыляцыі. Калі комплекс у рэшце рэшт быў захоплены, ніякіх сьлядоў „умацаванай фартэцыі“ не знайшлося. Тора Бора аказалася сыстэмай прыродных пячораў, дзе пражывалі ня болей за 200 баевікоў. Склады зброі і абмундзіраваньня існавалі, але сьлядоў ніякіх іншых высокатэхналягічных збудаваньняў не знайшлося.

Пазьней Талібан адваяваў комплекс, які стаў важнай базай Талібану. У 2017 року Тора Бора была захопленая Харасанскім ІДІЛам, але неўзабаве адваяваная аўганскімі вайскоўцамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фотагалерэя — *[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]*

Катэгорыя:Пячоры Аўганістану
Катэгорыя:Рэльеф правінцыі Нангархару
Жан-Франсуа Штаерт

**Жан-Франсуа Штаерт** (, ;  7 лютага 1961, Бэрн, кантон Бэрн, Швайцарыя) – швайцарскі палітык , дэпутат   47, 48, 49 й 50 скліканьняў ад кантона Фрыбур.

## Біяграфія
Навучаўся ў пачатковай школе Марыі Ўорд у Фрыбуры з 1967 па 1972 год, а затым перайшоў у  ў тым жа горадзе, дзе навучаўся з матэматычна-прыродазнаўчым ухілам з 1972 па 1978 гады. Затым паступіў ва , дзе з 1978 па 1989 гады вывучаў збольшага гісторыю Швайцарыі. У меншае ступені займаўся сучаснаю гісторыяю й камунікатыўнымі дасьледаваньнямі.

З 2002 году Штаерт быў дэлегатам па міжкантанальных справах ва ўправе адукацыі кантону Во. Стаў вядомы швайцарскай грамадзкасьці дзякуючы сваёй прафэсійнай дзейнасьці ў Сацыял-дэмакратычнай партыі Швайцарыі: у 1993–1998 гадох – цэнтральны сакратар па друку й інфармацыі, у 1998–2000 гадох – генэральны сакратар партыі й яе парлямэнцкае групы ў Фэдэральным Сходзе.

Быў дэпутатам . Ад студзеня 2002 году па сьнежань 2007 году быў сябрам . Пасьля сьмерці  у чэрвені 2007 году Штаерт заняў ейнае крэсла ў Нацыянальнай Радзе Фэдэральнага Сходу Швайцарыі. У Нацыянальную Раду Фэдэральнага Сходу Швайцарыі пераабіраўся ў 2007, 2011 і 2015 гадох. 15 ліпеня 2011 году ўзяў шэфства над Ільлём Васілевічам, беларускм палітвязьнем, удзельнікам Плошчы 2010. Падаў у адстаўку з пасады дэпутата Нацыянальнай Рады Фэдэральнага Сходу Швайцарыі ў пачатку 2017 году.

У лістападзе 2016 году Штаерт быў пераабраны ў Дзяржаўную раду кантону Фрыбург у другім туры. На 2020 год быў віцэ-прэзыдэнтам і дырэктарам па плянаваньні, ахове навакольнага асяродзьдзя й будаўніцтве Дзяржаўнай рады кантону Фрыбург.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка Жана-Франсуа Штайерта на сайце Дзяржаўнага савета кантону Фрыбург
* Старонка Жана-Франсуа Штайерта на сайце Федэральнага Сходу Швейцарыі
* 

Катэгорыя:Сябры Нацыянальнай Рады Швайцарыі
Катэгорыя:Сябры Сацыял-дэмакратычнай партыі Швайцарыі
Сьцяг Магілёва

**Сьцяг Магілёва** — адзін зь дзяржаўных знакаў горада Магілёва. Сьцяг і герб Магілёва зацьверджаны Ўказам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 3 студзеня 2005 г. № 1.

## Апісаньне
Сьцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча серабрыстага (белага) колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у сярэдзіне пярэдняга боку якога — выява герба горада Магілёва.

## Глядзіце таксама
* Герб Магілёва

## Вонкавыя спасылкі
* Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 3 студзеня 2005 г. № 1

Катэгорыя:Магілёў
Магілёў
Уладзімер Цумараў

**Уладзімер Міхайлавіч Цу́мараў** (нар. , в. Ананьеўка, Бялыніцкі раён, Магілёўская вобласьць, БССР, СССР) — беларускі палітычны дзеяч, старшыня Магілёўскага гарвыканкаму (2013—2022).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў 1960 годзе ў вёсцы Ананьеўка Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці. У 1980 годзе скончыў Магілёўскі політэхнічны тэхнікум, у 1985 годзе — Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут, у 2002 — Расейскую акадэмію дзяржаўнае службы пры Прэзыдэнце Расейскай Фэдэрацыі.

У 1980 годзе працаваў старэйшым тэхнікам канструктарска-тэхналягічнага бюро з вопытнай вытворчасьцю Інстытута будаўніцтва і архітэктуры Дзяржбуда БССР у Менску. У 1985—1990 гадах займаў розныя пасады ў Магілёўскіх абласным, а затым гарадзкім камітэтах ЛКСМБ.

У 1990—1992 гадах быў кіраўніком аддзелу па справах моладзі Магілёўскага гарвыканкаму. У 1992—1995 гадах быў дырэктарам Магілёўскага абласнога цэнтру занятасьці. З 1995 па 1999 гг. працаваў на пасадзе намесьніка старшыні Магілёўскага гарвыканкаму. У 1999 годзе стаў кіраўніком адміністрацыі Цэнтральнага раёну г. Магілёва. З 2003 г. па красавік 2013 г. працаваў на пасадзе кіраўніка ўправы Ленінскага раёну Магілёва.

16 красавіка 2013 году прызначаны старшынём Магілёўскага гарвыканкаму. Вызвалены ад гэтай пасады 3 кастрычніка 2022 году.

## Узнагароды
* мэдаль «За працоўныя заслугі»,
* Ордэн Пашаны (2020).

## Сям’я
У шлюбе з Таісіяй ( 8 лістапада 1961). Мае сына Максіма ( 18 лютага 1983), дачок Марыю ( 13 студзеня 2008) і Маргарыту ( 25 верасьня 2009).

## Крыніцы

Катэгорыя:Старшыні Магілёўскага гарадзкога выканаўчага камітэту
Катэгорыя:Кіраўнікі адміністрацыяў гарадзкіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Намесьнікі старшыні Магілёўскага гарадзкога выканаўчага камітэту
Вейна (Магілёўскі раён)

**Ве́йна** — мястэчка (афіцыйна — аграгарадок) у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вяйнянскага сельсавету.

Знаходзіцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва.

## Гісторыя
У 1611 годзе Вейна, як і Пячоры, што цяпер уваходзяць у склад сяла, згадваюцца як вёскі ў складзе Магілёўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1996 — 1544 жыхары, 555 двароў.

## Славутасьці
* Сьвята-Пакроўская царква (1-я палова XIX стагодзьдзя) — помнік архітэктуры клясыцызму, 

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вяйнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёну
Будраўшчына

Назву **Будраўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Будраўшчына — вёска ў Ракаўскім сельсавеце Валожынскага раёну
** Будраўшчына — вёска ў Дорскім сельсавеце Валожынскага раёну
Будраўшчына (Дорскі сельсавет)

**Бу́драўшчына** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Бярэзіны і Іслачы. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Будэр (Buder) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 23 чалавек
* 2009 — 14 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Есьманы

**Есьманы́** (таксама сустракаецца — *Ясьманы́*) — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Баранаўкі. Уваходзяць у склад Дорскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Есьман — беларуская форма германскага імя Эшман (Eschmann), якое таксама мае форму Эсман (Esmann).

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году Есьманы ўваходзілі ў склад Сугваздаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 38 чалавек
* 2009 — 16 чалавек
* 2019 — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Захажэва

**Захажэ́ва** (таксама сустракаецца — *Захажо́ва*) — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавету. 

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 34 чалавекі
* 2009 — 18 чалавек
* 2019 — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Расмус Андрэсэн

**Расмус Андрэсэн** (, нар. , Эсэн, Паўночны Райн — Вэстфалія, Заходняя Нямеччына) — нямецкі палітык партыі Саюз 90/Зялёныя, дэпутат Эўрапейскага парлямэнту IX скліканьня.

## Біяграфія
Андрэсэн правёў дзяцінства з большага ў  й належыць да дацкае меншасьці . Скончыў школу ў , у 2009 годзе атрымаў ступень бакаляўра ў галіне адміністрацыі й камунікатыўных навук ва  ў Даніі. Падчас вучобы з 2008 году працаваў у Фолькетынгу. Вучыцца на магістра паводле спэцыяльнасьці «Кіраваньне» ў .

## Палітычная кар’ера
Пачаў займацца палітычнаю дзейнасьцю ў падлеткавым узросьце, уступіўшы ў Саюз 90/Зялёныя (Нямеччына) і  (Данія). Да 2014 году займаў розныя пасады ў моладзевых групах абедзьвюх партыяў, быў, між іншым, старшынёю «» на зямельным узроўні. У 2012 годзе стаў сябрам зямельнае рады партыі Саюз 90/Зялёныя, у 2013 годзе ўпершыню ўвайшоў у гарадзкую раду .

З 2009 па 2019 год Андрэсэн быў сябрам  ад . На момант першага абраньня ён быў самым маладым дэпутатам зямельнага парлямэнту (23 году). З 2017 па 2019 год займаў пасаду віцэ-прэзыдэнта .

Па выніках  стаў дэпутатам Эўрапейскага парлямэнту. З таго часу працуе ў Камітэце па бюджэце. Таксама зьяўляецца каардынатарам парлямэнцкае групы партыі Саюз 90/Зялёныя ў камітэце.

У дадатак да даручэньняў камітэта Андрэсэн уваходзіць у дэлегацыю парлямэнту па сувязях з Канадаю. Таксама зьяўляецца чальцом Эўрапэйскага інтэрнэт-форуму,  й міжгрупы Эўрапейскага парлямэнту па морах, рэках, астравах і прыбярэжных зонах.

## Іншыя віды дзейнасьці
* Чалец-заснавальнік  з 2010 году

## Палітычныя пазыцыі
16 сакавіка 2021 году ўзяў шэфства над Ігарам Банцэрам, франтмэнам гурта «» і беларускім палітвязьнем.

У траўні 2021 году Андрэсэн далучыўся да групы з 39 заканадаўцаў, пераважна з партыі Саюз 90/Зялёныя з Эўрапарлямэнту, якая ў лісьце заклікалі лідэраў Нямеччыны, Францыі і Італіі не падтрымліваць расейскі арктычны праект здабычы  «» коштам 21 мільярда даляраў ЗША ў сувязі з праблемамі для клімату.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль эўрадэпутата

Катэгорыя:Сябры Саюза 90 — Партыі зялёных
Катэгорыя:Дэпутаты Эўрапарлямэнту з Нямеччыны
Соф’я Зянько-Пачыкоўская

**Со́ф’я Зянько́-Пачыко́ўская** (сакавік 1892, в. Ласокіна, Валожынскі раён, Менская вобласьць — 7 ліпеня 1977) — беларуская народная сьпявачка і казачніца. Песьні, прыпеўкі, казкі, пацешкі, якія яна выконвала, вылучаліся народнай фантазіяй, адухоўленасьцю, трапнасьцю і дасьціпнасьцю народнага слова. У аснове яе рэпэртуару — каляндарна- і сямейна-абрадавыя песьні. Ад яе запісана каля 400 твораў беларускага фальклёру (запісаў сын Уладзімер). Некаторыя песьні Зянько-Пачыкоўскай увайшлі ў рэпеэртуар Маладэчанскага народнага ансамблю «Спадчына».

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1892 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожынскім раёне
Катэгорыя:Беларускія сьпявачкі
Катэгорыя:Беларускія фальклярысты
Катэгорыя:Беларускія казачнікі
Уладзімер Пуцыла

**Уладзімер Рыгоравіч Пуцыла** — беларускі судзьдзя й адвакат. Мае першы кваліфікацыйны кляс судзьдзі.

## Біяграфія
У 1996 годзе вызвалены ад пасады судзьдзі суда Ленінскага раёну Магілёву й прызначаны судзьдзёю Магілёўскага абласнога суда.

У 2004 годзе працаваў намесьнікам старшыні Магілёўскага абласнога суда.

18 лютага 2005 году прызначаны судзьдзёю Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь.

З 26 лютага 2008 году па 5 чэрвеня 2013 году працаваў судзьдзёю, потым і старшынём суда гораду Менску.

5 чэрвеня 2013 году прызначаны судзьдзёю Вярхоўнага суда Рэспублікі Беларусь, 21 красавіка 2016 году вызвалены ад пасады паводле ўласнага жаданьня.

Працуе адвакатам у адвакацкім бюро «Петрашэвіч і партнёры», спэцыялізуецца на адміністрацыйным, грамадзянскім, крымінальным і гаспадарчым праве.

## Сям’я
Мае сына Алега, які працуе адвакатам.

## Узнагароды

* нагрудны знак Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь «Ганаровы работнік юстыцыі Беларусі».

## Санкцыі ЭЗ
27 лютага 2012 году Пуцыла як старшыня суда гораду Менску, які адхіліў апэляцыі палітвязьняў Паўла Севярынца й Аляксандра Атрошчанкава, быў унесены ў Чорны спіс Эўразьвязу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія адвакаты
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Царква Сьвятога Мікалая (Азярніца)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Азярніцы. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Азярніцы збудавалі ў 1867 годзе як прыпісную да царквы Раства Багародзіцы ў Міжэвічах. У XIX ст. маёнтак Азярніца належаў сьвятару Антону Аліфяровічу.

## Архітэктура
Прыклад сынадальнага кірунку эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Падоўжана-восевую кампазыцыю фармуюць 2-ярусная 4-гранная званіца-прытвор, прасторная трапезная, папярочны аб’ём малітоўнай залі, прастакутная апсыда. Роўнічныя фасады праразаюцца адзінарнымі і здвоенымі аркавымі вокнамі ў руставаных ліштвах. Сылуэт завяршаюць самкнуты сфэрычны купал з купалам-цыбулінай над званіцай і купал-цыбуліна на 8-гранным барабане асноўнага аб’ёму. Уваход праз 4-слуповы аркавы рундук з бочкавым кілепадобным пакрыцьцём. Стрыманы дэкор абмяжоўваецца філёнгамі, шырынкамі, прафіляванымі карнізамі і шырынкавымі фрызамі.

Царкву атачае бутавая агароджа з 4-слуповай брамай.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Aziarnica, Maćviej Makarevič. Азярніца, Мацьвей Макарэвіч (1899).jpg|Магіла Мацьвея Макарэвіча, 1899 г.
Aziarnica, Mikałajeŭskaja. Азярніца, Мікалаеўская (1930-39).jpg|1930-я гг.
Aziarnica, Mikałajeŭskaja. Азярніца, Мікалаеўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Aziarnica, Mikałajeŭskaja. Азярніца, Мікалаеўская (1944).jpg|1944 г.


### Сучасныя здымкі

Азярніца. Свята-Мікалаеўская царква (01).jpg|Агульны выгляд
Азярніца. Свята-Мікалаеўская царква (02).jpg|Галоўны фасад
Азярніца. Свята-Мікалаеўская царква (03).jpg|З боку апсыды
Азярніца. Свята-Мікалаеўская царква (04).jpg|Магіла


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Азярніца
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Мікалая
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Азярніца
Царква Сьвятога Прарока Ільлі (Бялавічы)

**Царква Сьвятога Прарока Ільлі** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Бялавічах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з элемэнтамі стыляў барока і клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Утварае адзіны ансамбль з брамай-званіцай.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Першую драўляную царкву ў Бялавічах збудавалі ў 1630 годзе. У другой палове XVIII ст. у мястэчку паставілі новую драўляную царкву.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Бялавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. Аднак па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1885 годзе перад царквой збудавалі званіцу зь мясцовага бутавага каменю.

### Найноўшы час
За савецкім часам царква працягвала дзеяць.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з элемэнтамі стыляў барока і клясыцызму. Гэта адзіны падоўжаны прастакутны зруб, які пераходзіць у 2-гранную апсыду, 2-схільны дах якой пераходзіць у вальмавы. Над франтонам галоўнага фасаду ўзвышаецца чацьверыковая вежа з купалам-баняй. У XIX ст. да фасаду дабудавалі аднолькавы вышынёй каркасны прытвор. Вэртыкальна ашаляваныя сьцены праразаюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі і ўмацоўваюцца брусамі-сьцяжкамі ў прасьценках.

Усярэдзіне сьцены дэкаруюцца пілястрамі з разнымі капітэлямі. Пры ўваходзе на 2 слупах месьціцца галерэя хораў.

Перад царквой стаіць 3-ярусная шатровая брама-званіца. Яе масіўны ніжні ярус праразаецца шырокай праязной аркай і ўмацоўваецца контрфорсамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі вылучаюцца атынкаваныя і пабеленыя элемэнты архітэктурнага дэкору — лапаткі, руст, прастакутныя панэлі, ліштвы лучковых праёмаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Бялавічы
Бялавічы
Бялавічы
Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Вензавец)

**Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Вензаўцы. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Вензаўцы збудавалі ў
1872—1875 гадох на месцы драўлянай царквы Сьвятога Пасаду 1755 году, разабранай у 1871 годзе.

21 верасьня 2010 году пастановай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь царкве надалі статус гістарычна-культурнай каштоўнасьці рэгіянальнага значэньня.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Падоўжна-восевая сымэтрычная прасторавая кампазыцыя пасьлядоўна ўлучае 3-ярусную шатровую званіцу (2 васьмерыкі на чацьверыку), кароткую трапезную, кубападобны асноўны аб’ём і паўкруглую апсыду. Пакаты 4-схільны дах асноўнага аб’ёму завяршаецца пяцьцю купаламі-цыбулінамі, якія дапаўняецца купалам-цыбулінай званіцы. Атынкаваныя фасады маюць насычаную архітэктурную плястыку, запазычаную з царкоўнага дойлідзтва Маскоўскай дзяржавы: вялікія фасадныя аркавыя парталы ў кілепадобным абрамленьні, какошнікі, прастакутныя панэлі цокаля і званіцы, круглыя прафіляваныя разэткі, роўнічныя ліштвы аркавых аконных праёмаў, буйнапрофільны карніз з сухарыкамі. Галоўны ўваход праз масіўны і глыбокі аркавы партал на буйных пілёнах.

## Галерэя

Viazaviec, Pietrapaŭłaŭskaja. Вязавец, Петрапаўлаўская (1867).jpg|1867 г.
Viazaviec, Pietrapaŭłaŭskaja. Вязавец, Петрапаўлаўская (1867) (2).jpg|1867 г.
Viazaviec, Pietrapaŭłaŭskaja. Вязавец, Петрапаўлаўская (1900).jpg|каля 1900 г.
Viazaviec, Pietrapaŭłaŭskaja. Вязавец, Петрапаўлаўская (1941).jpg|1941 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Вензавец
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятых апосталаў Пятра і Паўла
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Вензавец
Хан Канг

**Хан Канг** (, 27 лістапада 1970 году, Кванджу, Паўднёвая Карэя) — паўднёвакарэйская пісьменьніца. Ляўрэатка Нобэлеўскай прэміі па літаратуры (2024).

## Жыцьцяпіс
Хан Канг — дачка пісьменьніка Хан Сунг-вона. Яна нарадзілася ў Кванджу. У дзесяцігадовым узросьце разам зь сям’ёй пераехала ў Сэул (яна апісвае гэты эпізод у рамане «Заняткі грэцкай мовы» /희랍어 시간 (2011)). Яна вывучала карэйскую літаратуру ва ўнівэрсытэце Ёнсэ (прыватны ўнівэсытэт у Сэуле). Зь лета 2013 году Хан Канг выкладае крэатыўнае пісьмо ў Сэульскім інстытуце мастацтваў, адначасова працягваючы пісьменьніцкую кар’еру. Цікава, што ейны брат Хан Далім — таксама пісьменьнік. Падчас прэзыдэнцтва Пак Кын Хэ імя пісьменьніцы фігуравала ў чорным сьпісе разам зь іншымі 10 000 імёнамі артыстаў і дзеячоў культуры, «варожых да ўладаў». Гэта азначала, што за імі сачылі і пазбаўлялі дзяржаўнай падтрымкі.

Пісьменьніца часта пакутуе ад мігрэні.

## Творчасьць
Літаратурную дзейнасьць пачала, калі адзін зь ейных вершаў быў надрукаваны ў зімовым нумары часопіса «Літаратура і грамадзтва» (Munhakgwa sahoe). Афіцыйна пачала сваю кар’еру з апавяданьня «Чырвоны якар» (Bulgeun dat), надрукаванага ў 1994 годзе. Першы зборнік прозы «Каханьне Ёсу»(여수의 사랑) зьявіўся ў 1995 годзе. У 2007 годзе яшчэ да перакладу на іншыя мовы набыла славу дзякуючы раману «Вэгетарыянка» (채식주의자). У 2016 годзе з раманам «Вэгетарыянка» стала ляўрэаткай Міжнароднай Букераўскай прэміі (Man Booker International Prize) .

У беларускім кантэксьце асабліва актуальным творам пісьменьніцы зьяўляецца раман «Надыходзіць хлопец». У цэнтры рамана — сумна вядомая масакра ў Кванджу ці паўстаньне ў Кванджу, буйным карэйскім месцы, якое ўсьлед за Сэулам узьняла рокаш супраць хунты ў траўні 1980 году. Хунта гвалтоўна задзейнічала войскі і паліцыю супраць мірных дэманстрантаў, у выніку чаго загінулі каля 2000 чалавек. Паводле тагачасных афіцыйных паўднёвакарэйскіх зьвестак, загінулі сотні мірных людзей.

Хан таксама музыка і прыхільніца мастацтва, што часта адлюстроўваецца ў ейных творах. Напрыклад, раман «Твая халодная рука» апавядае пра скульптара і яго мадэль. Калі Хан выдала зборнік эсэ «Ціхая песьня» (2007), яна таксама выпусьціла кружэлку зь песьнямі ўласнага напісаньня і выкананьня.

Паводле раманаў пісьменьніцы «Немаўля Буда» і «Вэгетарыянка» зьнятыя фільмы.

## Бібліяграфія
* 여수의 사랑, Каханьне Ёсу, Yeosu-ui sarang, 1995
* 검은 사슴, Чорны алень, Geomeun saseum, 1998
* 아기 부처 Немаўля Буда, Agi bucheo, 1999
* 내 여자의 열매 Мая жонка, Nae yeoja-ui yeolmae, 2000
* 그대의 찬 손 Твая халодная рука, Geudae-ui chaga-un son, 2002
* 내 이름은 태양꽃 Мае імя Сонечная кветка, 2002
* 붉은 꽃 이야기 Гісторыя чырвонай кветкі, 2003
* 가만가만 부르는 노래 Ціхая песьня, 2007
* 천둥 꼬마 선녀 번개 꼬마 선녀 Шумлівыя дзеці, фэі-маланкі, фэі-дзяўчынкі, 2007
* 채식주의자, Вэгетарыянка, Chaeshik ju-ui-ja, 2007
* 눈물상자 Сьлёзная скрынка, 2008
* 바람이 분다, 가라 Сыходзь, уздымаецца вецер, Barami bunda, gara, 2010
* 희랍어 시간 Заняткі грэцкай мовы, Hirabeo shigan, 2011
* 노랑 무늬 영원 Адвечны жоўты матыў, 2012
* 소년이 온다 Надыходзіць хлопец, Sonyeani onda, 2014

## Крыніцы

Катэгорыя:Карэйскія пісьменьніцы
Катэгорыя:Карэйскія літаратары
Катэгорыя:Ляўрэаты Букераўскай прэміі
Капліца (Сакалова)

**Капліца** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Сакалове. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка.  У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі гвалтоўна перарабілі каталіцкую капліцу пад царкву Маскоўскага патрыярхату. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

У наш час у будынку капліцы дзее **царква Сьвятога Яна Прадцечы** Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату.

## Гісторыя
Драўляную могілкавую капліцу ў Сакалове збудавалі ў 1820 годзе. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1864 годзе расейскія ўлады гвалтоўна перадалі капліцу Ўрадаваму сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царкве).

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта 1-зрубны аб’ём пад 2-схільным дахах з вальмай над алтарнай сьцяной. У агульнай кампазыцыі вылучаецца нетрадыцыйна асымэтрычна разьмешчаная ва ўсходняй алтарнай сьцяне нізкая рызьніца пад вальмавым дахам. Дах над галоўным фасадам праразаецца 8-гранным барабанам з шатровым верхам і купалам-баняй у завяршэньні, над алтарнай часткай — барабан з купалам. Вэртыкальна ашаляваныя фасады рытмічна падзяляюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах і вэртыкальнымі сьцяжкамі ў прасьценках. Рытм галоўнага фасаду ствараюць трыкутныя франтоны галоўнага аб’ёму і прастакутнага ў пляне прытвора.

У інтэр’еры алтарная частка вылучаецца драўляным іканастасам, выкананым у 1865 годзе. Захоўваюцца абразы XVIII—XIX стагодзьдзяў: «Сьвяты Юры», «Маці Божая Адзігітрыя», «Укрыжаваньне з прадстаячымі», «Ісус Хрыстос», «Арханёл Міхал», «Аляксандар Неўскі», «Таемная вячэра», «Маці Божая Знаменьне», абраз-таблетка «Маці Божая Адзігітрыя і Мікалай Цудатворца».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Сакалова
Катэгорыя:Сакалова
Цябуты (Менская вобласьць)

**Ця́буты** — вёска ў Беларусі, каля ракі Дараўлянкі. Уваходзяць у склад Дорскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Тэўтабод або Цябод (Teutobod, Thiabod) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 78 чалавек
* 2009 год — 51 чалавек
* 2019 год — 22 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Яўген Зінічаў

**Яўге́н Мікала́евіч Зі́нічаў** (; 18 жніўня 1966, Ленінград, РСФСР, СССР — 8 верасьня 2021, Нарыльск) — расейскі дзяржаўны дзеяч. Міністар Расейскай Фэдэрацыі па справах грамадзянскай абароны, надзвычайных сытуацыях і ліквідацыі наступстваў стыхійных бедзтваў (2018—2021), сябра Савету бясьпекі Расейскай Фэдэрацыі (2018—2021).

## Жыцьцяпіс
З 1987 году служыў у КДБ СССР. З 2006-га па 2015 год быў асабістым ад’ютантам Уладзімера Пуціна. У 2015 годзе быў прызначаны намесьнікам дырэктара ФСБ.

Міністар Расейскай Фэдэрацыі па справах грамадзянскай абароны, надзвычайных сытуацыях і ліквідацыі наступстваў стыхійных бедзтваў ад 18 траўня 2018 году да 8 верасьня 2021 году, сябора Савету бясьпекі Расейскай Фэдэрацыі ад 28 траўня 2018 году да 8 верасьня 2021 году. На пасадзе кіраўніка МНС ён зьмяніў Уладзімера Пучкова, які пакінуў пасаду міністра пасьля пажару ў кемераўскім гандлёвым цэнтры «Зімняя вішня».

Трагічна загінуў 8 верасьня 2021 году ў Нарыльску падчас здымак міжведамасных вучэньняў па абароне арктычнай зоны Расеі для навучальнага фільму МНС Расеі, зваліўся на скалы пры спробе выратаваць жыцьцё апэратара здымачнай групы, які таксама загінуў. Спачуваньні ў сувязі з трагічнай гібельлю Яўгена Зінічава выказаў прэзыдэнт Расеі Ўладзімер Пуцін, якога з загінулым зьвязвалі даўгія гады супольнай працы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сябры КПСС
Катэгорыя:Супрацоўнікі Камітэту дзяржаўнай бясьпекі СССР
Катэгорыя:Супрацоўнікі ФСБ
Катэгорыя:Міністры Расеі
Катэгорыя:Памерлі ад падзеньняў
Сугвазды

**Су́гвазды** (таксама сустракаецца — *Сугва́зды*) — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавету. За 12 кілямэтраў на ўсход ад г. Валожыну, 70 кілямэтраў ад Менску, 17 кілямэтраў ад чыгуначнай станцыі Палачаны.

Да 30 кастрычніка 2009 году цэнтар Сугваздаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 362 чалавекі
* 2001 — 386 чалавек, 144 двары
* 2009 — 284 чалавекі
* 2019 — 279 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Касьцёл Сьвятых Анёлаў-Ахоўнікаў (Раготна)

**Касьцёл Сьвятых Анёлаў-Ахоўнікаў** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Раготне. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, каля гістарычнага Рынку. Дзее. Твор архітэктуры позьняга клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Парафія ў Раготне існуе з 1400 году. Першы касьцёл збудавалі з дрэва.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Раготна апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1840 годзе замест драўлянага ў мястэчку збудавалі мураваны касьцёл. Аднак па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1866 годзе расейскія ўлады гвалтоўна зачынілі касьцёл і перарабілі яго пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
У 1920-я гады ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі будынак касьцёла каталікам. У 1947 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад краму.

У 1988 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, пачаліся рэстаўрацыйныя працы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры позьняга клясыцызму. Гэта магутны прастакутны ў пляне аб’ём, накрытым 2-схільным дахам. З бакоў галоўнага фасаду, які вылучаецца 6-калённым портыкам зь вялізным антаблемэнтам, узвышаюцца чацьверыковыя вежы-званіцы. Фасады рытмічна падзяляюцца лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасьценках. На трыкутным франтоне портыка і гранях вежаў — аркавыя нішы і аконныя праёмы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Раготна
Раготна
Шараі (Валожынскі раён)

**Шараі́** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 17 чалавек
* 2009 — 8 чалавек
* 2019 — 14 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Слуцкая

**Слу́цкая** — прозьвішча.

## Вядомыя асобы
* Настасься Слуцкая (XV—XVI стст.) — слуцкая княгіня;
* Соф’я Слуцкая (1585—1612) — беларуская праваслаўная сьвятая і асьветніца;
* Юлія Слуцкая ( 1964) — беларуская журналістка, палітычная вязынка.

## Іншае
* «Анастасія Слуцкая» — беларускі фільм 2003 року
Аляксей Аляксандравіч Волкаў

**Аляксе́й Алякса́ндравіч Во́лкаў** ( 7 верасьня 1973, Менск) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага камітэту судовых экспэртызаў Рэспублікі Беларусь, генэрал-маёр юстыцыі (2015).

## Біяграфія
У 1996 годзе скончыў Беларускі інстытут правазнаўства.

З 1996 года па 2011 год працаваў на розных пасадах у органах пракуратуры.

З 1 студзеня 2012 году па 23 ліпеня 2013 году працаваў начальнікам управы Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь па Менску.

23 ліпеня 2013 году прызначаны першым намесьнікам старшыні Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь.

9 кастрычніка 2020 году прызначаны старшынёю Дзяржаўнага камітэту судовых экспэртызаў Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды
* мэдаль «За бездакорную службу» III ступені (2013)
* мэдаль «За бездакорную службу» II ступені
* мэдаль «За бездакорную службу» I ступені (2018)

## Міжнародныя санкцыі
31 жніўня 2020 году Волкаў быў уключаны ў сьпіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію й забарона на ўезд у Летуву ў сувязі з тым, што *«сваімі дзеяньнямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсыфікацыю [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2020 году|прэзыдэнцкіх выбараў 9 жніўня]] й наступнае гвалтоўнае здушэньне [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|мірнае пратэстаў]]»*. 6 лістапада 2020 году Волкава дадалі ў Чорны сьпіс Эўразьвязу. Пры абгрунтаваньні ўвядзеньня санкцыяў адзначалася, што ён як першы намесьнік старшыні Сьледчага камітэту Рэспублікі Беларусь нясе адказнасьць за кампанію рэпрэсіяў і запалохваньня на чале з Камітэтам пасьля прэзыдэнцкіх выбараў, у прыватнасьці, расьсьледаваньні супраць Каардынацыйнае рады й мірнае дэманстрантаў.

24 лістапада 2020 году да санкцыяў ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, а 11 сьнежня — і Швайцарыя. Акрамя таго, 6 лістапада Волкаў трапіў пад санкцыі Вялікабрытаніі й Канады.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кіраўнікі дзяржаўных камітэтаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Беларускія генэралы
Катэгорыя:Беларускія юрысты
Волкаў

**Во́лкаў** () — расейскі прозьвішча.

* Аляксандар Мяленцьевіч Волкаў (1891–1977) — расейскі пісьменьнік, драматурґ, перакладчык і матэматык
* Аляксей Аляксандравіч Волкаў (нар. 1973) — беларускі дзяржаўны дзеяч, унесены ў Чорны сьпіс Эўразьвязу
* Аляксей Аляксеевіч Волкаў (1890–1942) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзяяч, кіраўнік ЦК КПБ
* Валянцін Волкаў (1881–1964) — беларускі жывапісец, народны мастак Беларусі. Аўтар малюнка герба БССР
* Мікола Волкаў (нар. 1985) — беларускі гісторык
Максімовіч

**Максімо́віч** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Валеры Максімовіч ( 1962) — беларускі паэт, літаратуразнаўца, доктар філялягічных навук
* Вячаслаў Максімовіч ( 1944) — беларускі савецкі трэнэр у грэка-рымскай барацьбе
* Карл Максімовіч (1827—1891) — расейскі батанік
* Марк Максімовіч ( 1974) — беларускі мастак, галерыст
* Усевалад Максімовіч (1894—1914) — украінскі мастак-графік, ілюстратар, дэкаратар
Царква Сьвятога Мікалая (Палонка)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) у Палонцы. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка пад адрасам *вуліца Лясная, 6*. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Драўляную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Палонцы збудавалі ў 
пачатку XX ст. замест зруйнаванага касьцёла пры кляштары дамініканаў. Пры царкве, якая атрымала тытул Сьвятой Параскевы Пятніцы, заснавалі царкоўна-прыходзкае папячыцельства і царкоўна-прыходзкую школу. 

У 1937 гады завяршылася будаваньне царквы, па чым яна атрымала тытул Сьвятога Мікалая.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае сымэтрычна-восевую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю. Да квадратнага ў пляне асноўнага хваёвага зруба далучаюцца: з усходу — 5-гранная апсыда з 2 бакавымі рызьніцамі, з захаду — прытвор з 3-яруснай (васьмярык на двух чацьверыках) званіцай з шатровым верхам над ім. Пакаты 4-схільны дах асноўнага зруба завяршаецца 8-гранным сьветлавым барабанам з гранёным купалам-цыбулінай на невысокім шатры. Падобныя 4 купалы-цыбуліны ўзвышаюцца над кутамі зруба. Фасады падзяляюцца высокімі прастакутнымі аконнымі праёмамі.

Інтэр’ер асьвятляецца высокімі прастакутнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах і аркавымі вокнамі сьветлавога барабана. Апсыду вылучае драўляны іканастас позьняй працы. У царкве захоўваецца абраз XVIII ст. «Маці Божая Апека».

## Галерэя

Pałonka, Piatnickaja. Палонка, Пятніцкая (1916).jpg|1916 г.
Pałonka, Piatnickaja. Палонка, Пятніцкая (1916) (2).jpg|1916 г.
Pałonka, Piatnickaja. Палонка, Пятніцкая (R. Janas, 1916).jpg|Р. Янас, 1916 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Палонка
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Мікалая
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Палонка
Мануэль Сарацын

**Мануэль Фэрдынанд Тэадор Сарацын** (;  6 лютага 1982, Паўночны Райн — Вэстфалія, Заходняя Нямеччына) — нямецкі палітык партыі Саюз 90/Зялёныя, дэпутат Бундэстагу ад зямлі Гамбург 16, 17, 18, 19 скліканьняў.

## Раньняе жыцьцё й адукацыя
Сарацын нарадзіўся ў Дортмундзе, а з 1995 году жыве ў Гамбургу. Пасьля заканчэньня мясцовай гімназіі імя Фрыдрыха-Эбэрта ў 2001 годзе й грамадзянскай службы ён пачаў вывучаць гісторыю, польскую мову й права ў  ў 2002 годзе. У 2005 годзе перавёўся ў Гамбурскі ўнівэрсытэт, дзе ў 2013 годзе скончыў вучобу ў галінах гісторыі, усходнеэўрапейскіх дасьледаваньняў й права.

## Палітычная кар’ера
З 2004 па 2008 год Сарацын быў дэпутатам .

Сарацын зьмяніў  у Бундэстагу 13 траўня 2008 году. У ім ён зьяўляецца сябрам Камітэту па эўрапейскіх справах й Камітэта па замежных справах. З 2008 па 2013 год ён таксама працаваў у падкамітэце па эўрапейскіх пытаньнях Камітэта па бюджэце. У сваёй парлямэнцкай групе адказвае за ўсходнеэўрапейскі палітычны вэктар. У дадатак да даручэньняў камітэтаў Сарацын з 2018 году займае пасаду намесьніка старшыні Нямецка-польскай парлямэнцкай групы сяброўства.

24 чэрвеня 2015 году ўзяў шэфства над Міколам Дзядком, беларускім актывістам і палітвязьнем. 9 ліпеня 2020 году стаў патронам Ігара Лосіка, беларускага блогера й палітычнага зьняволенага.

## Іншыя віды дзейнасьці
* Сябра праўленьня форуму «»
* Прэзыдэнт Асацыяцыі Паўднёва-Ўсходняй Эўропы
* Сябра апякунскай рады  (з 2012)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*  
* Біяграфія Мануэля Сарацына на сайце Бундэстагу

Катэгорыя:Сябры бундэстага Нямеччыны
Катэгорыя:Сябры Саюза 90 — Партыі зялёных
Мілянская катэдра

**Міля́нская катэ́дра** ( ;  ), афіцыйна **Мэтрапольная катэдра-базыліка Нараджэньня Сьвятой Марыі** () — рыма-каталіцкі катэдральны храм у Міляне (Лямбардыя, Італія). Сядзіба арцыбіскупа Міляну.

Будаўніцтва распачалася ў 1386 року, цягнулася амаль шэсьць стагодзьдзяў і скончылася ў 1965 року. Гэта найбольшы храм у Італіі (паколькі Базыліка Сьвятога Пятра тэрытарыяльна належыць да Ватыкану), другі паводле велічыні ў Эўропе і трэці ў сьвеце.

## Мінуўшчына
Пачатак будаўніцтва супаў з прыходам да ўлады ў Міляне Джана Галеаца Вісконці. Катэдру пачаў будаваць ягоны кузэн, арцыбіскуп Антоніё да Салюца. Сродкі на пабудову зьбіралі праз ахвяраваньні. Архітэктар Сымонэ да Арсэніга заплянаваў узьвесьці храм у . Аднак Вісконці, каб трымацца апошняй эўрапейскай моды, у 1389 року прызначыў архітэктарам францускага інжынэра Нікаля дэ Банавэнтуру, які надаў будынку рысы . Праца ішла хутка, і да сьмерці Джана Галеаца будоўля была завершаная амаль напалову. Аднак пасьля гэтага будаўніцтва амаль цалкам спынілася да 1480 року.

У 1500—1510 за Лядавіка Сфорцам быў збудаваны васьмікутны купал, а інтэр’ер аздоблены статуямі постацяў зь Бібліі. У 1552 на хорах быў усталяваны вялікі арган.

Калі Карлё Барамэа стаў мілянскім арцыбіскупам, ён з новым архітэктарам Пэлегрына Пэлегрыні намагаліся надаць храму рысы рэнэсансавага стылю, каб падкрэсьліць „рымскасьць“ у адрозьненьне ад чужой цяпер готыкі. У 1575—1585 роках быў перабудаваны прэзьбітэрыюм, дададзеныя новыя алтары і баптыстэрыюм. У 1577 Барамэо кансэкраваў новы касьцёл.

У XVII стагодзьдзі фасад быў зноў перароблены ў готыку і завершанае перакрыцьце даху.

У 1762 року паўстала адна з адметнасьцяў катэдры — шпіль вышынёй 108,5 м, завершаны статуяй Мадонны.

Аздабленьне фасаду скончылася за Напалеонам I, які паабяцаў аплаціць усе выдаткі на будаўніцтва з францускай скарбніцы. У падзяку на вярхушцы аднаго з шпіляў усталяваная статуя Напалеона, хоць той і ня выканаў абяцаньне. У катэдры адбылася каранацыя Банапарта на караля Італіі.

Нязначныя працы працягваліся і скончыліся толькі ў XX стагодзьдзі: апошняя брама была адкрытая 6 студзеня 1965 року. Гэтая дата лічыцца сканчэньнем будаўніцтва храму. Падчас бамбаваньня Міляну хаўрусьнікамі катэдра атрымала нязначныя пашкоджаньні ў параўнаньні зь іншымі будынкамі паблізу і хутка адноўленая.

## Архітэктура
Галоўны нэф з чатырма , перасечаны трансэптам і працягнуты хорамі ды апсыдай. Вышыня нэфу прыкладна 45 м — найвышэйшыя скляпеньні сярод існых гатычных храмаў. Нэфы падзеленыя 40 слупамі вышынёй 24,5 м. Памер вокнаў апсыды — 20,7 × 8,5 м. Будынак мураваны, пакрыты мармурам з капальняў, перададзеных у вечнае карыстаньне касьцёлу Джанам Галеаца Вісконці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Гатычная архітэктура Лямбардыі
Катэдра
Катэгорыя:Рыма-каталіцкія катэдры Італіі
Катэгорыя:Збудаваньні зь лініямі мэрыдыянаў
Катэгорыя:Катэдры і саборы Лямбардыі
Катэгорыя:Славутасьці Міляну
Катэгорыя:Пахавальні Вісконці
Катэгорыя:Касьцёлы Мілянскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:П’яца-дэль-Дуома (Мілян)
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі
Комі АССР

**Комі Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка** (, на комі *Коми Автономнӧй Сӧветскӧй Социалистическӧй Республика*) — аўтаномная рэспубліка на паўночным захадзе РСФСР, утвораная 22 жніўня 1921 году пад назвай *Аўтаномная вобласьць Комі (Зыран)*, у 1936 годзе пераўтвораная ў аўтаномную рэспубліку.
Сталіцай Комі АССР быў горад Сыктыўкар.

## Гісторыя

22 жніўня 1921 году з усходніх частак Архангельскай і Паўночна-Дзьвінскай губэрній РСФСР была ўтворана аўтаномная вобласьць Комі (Зыран).
5 сьнежня 1936 году па новай канстытуцыі СССР АВ Комі (Зыран) была пераўтворана ў Комі АССР.
29 жніўня 1990 году Вярхоўны Савет аўтаномнай рэспублікі абвясьціў яе сувэрэнітэт у якасьці Комі ССР; 24 траўня 1991 году Зьезд Народных дэпутатаў РСФСР унёс новую назву ў арт. 71 канстытуцыі РСФСР.
26 траўня 1992 году Вярхоўны Савет Комі прыняў закон пра зьмену назвы Комі ССР у Рэспубліку Комі. 9 сьнежня 1992 году новая назва была ўнесеная Зьездам народных дэпутатаў у канстытуцыю Расейскай Фэдэрацыі. Гэтая папраўка ўступіла ў сілу з 12 студзеня 1993 году.

## Адміністрацыйны падзел

У склад Комі АССР уваходзілі:
* Іжэмскі раён
* Лецкі раён
* Прылускі раён
* Старажэўскі раён
* Сыктыўкарскі раён
* Саснагорскі раён
* Троіцка-Пячорскі раён
* Удорскі раён
* Вусць-Вусінскі раён
* Вусць-Вымскі раён
* Вусць-Куламскі раён
* Вусць-Цілемскі раён

## Дэмаграфія

Згодна зь перапісам 1939 году 72,5% насельніцтва рэспублікі складалі комі. У 1989 годзе гэтая лічба скарацілася да 23,3%. У 1989 годзе беларусы складалі 2,1% насельніцтва (ці 26 730 чалавек).

Катэгорыя:Аўтаномныя рэспублікі РСФСР
Царква Раства Багародзіцы (Наваельня)

**Царква Раства Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Наваельні. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне мястэчка пад адрасам *Наваяльнянскі пляц, 14А*. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Наваельні збудавалі ў
1876—1879 гадох на месцы пастаўленай у 1755 годзе драўлянай царквы Сьвятога Пасаду, якая згарэла ў 1847 годзе. Пры царкве заснавалі царкоўна-прыходзкае папячыцельства, працавалі школы ў Ведравічах і Наваельні з 84 навучэнцамі хлопчыкамі і 11 дзяўчынкамі.

У 2010 годзе царкве надалі статус гістарычна-культурнай каштоўнасьці рэгіянальнага значэньня.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Складаецца з кубападобнага аб’ёму малітоўнай залі пад пакатым 4-схільным дахам, прастакутнай трапезнай і апсыды. Над дахам узвышаецца вялікі купал-цыбуліна на 8-гранным барабане, над уваходам і апсыдай — меншыя купалы-цыбуліны. Аркавыя аконныя праёмы і круглыя люкарны бакавых фасадаў аб’ядноўваюцца ў 2 ярусы агульнай кілепадобнай ліштвай. Выгляд кілепадобных арак маюць уваходныя парталы 3 паперцяў і абрамленьні аркавых аконных праёмаў. Дэкор фасадаў улучае крапаваныя шырынкамі пілястры, прафіляваныя карнізы, аркатурныя фрызы, нішы.

Унутраная прастора перакрываецца цыліндрычным скляпеньнем на падпружных арках.

## Галерэя

Navajelnia, Baharodzickaja. Наваельня, Багародзіцкая (1900).jpg|каля 1900 г.
Navajelnia, Baharodzickaja. Наваельня, Багародзіцкая (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Navajelnia, Baharodzickaja. Наваельня, Багародзіцкая (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Наваельня
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Наваельня
Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Езуса (Наваельня)

**Касьцёл Найсьвяцейшага Сэрца Езуса** — помнік архітэктуры першай паловы XX стагодзьдзя ў Наваельні. Знаходзіцца ў цэнтры мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры мадэрну, часткова зруйнаваны савецкімі ўладамі.

## Гісторыя

Новы драўляны касьцёл у Наваельні збудавалі ў 1936 годзе. Па Другой сусьветнай вайне ў 1957 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл і часткова зруйнавалі яго дзеля прыстасаваньня будынка пад кінатэатар.

У 1994 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, у 2000 годзе скончылася яго адбудова.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры мадэрну. Гэта працяглы прастакутны ў пляне аб’ём пад 2-схільным дахам, які пераходзіць у 5-гранную апсыду зь нізкімі бакавымі закрысьціямі. Да фасаду далучаецца шырокі нартэкс з завяршэньнем ступенчатага абрысу. Сьцены праразаюцца вузкімі і высокімі прастакутнымі вокнамі-шчылінамі. Уваход праз шырокую і глыбокую прастакутную нішу.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Наваельня
Катэгорыя:Наваельня