Грамады Ўкраіны

**Грамада Ўкраіны** або **тэрытарыяльная грамада** () — базавая тэрытарыяльная адзінка, уведзеная ў рамках адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 2015—2020 гадоў дзякуючы правядзеньню рэформы дэцэнтралізацыі ва Ўкраіне. Базавымі органамі мясцовага самакіраваньня ва Ўкраіне зьяўляюцца рады грамад. Тэрыторыі тэрытарыяльных грамад (якія, у сваю чаргу, дзеляцца на 7567 старастынськіх акруг) фармуюць раёны, некалькі раёнаў утвараюць вобласьці.

Гарады Кіеў і Севастопаль паводле канстытуцыі Ўкраіны маюць спэцыяльны статус і не ўваходзяць у склад раёнаў іншых рэгіёнаў краіны, бо адначасова самі зьяўляюцца асобнымі рэгіёнамі. Пры гэтым Севастопаль, як і ўвесь Крым, не кіруецца ўладамі Ўкраіны і кантралюецца Расеяй. Тэрыторыя Аўтаномнай Рэспублікі Крым ня ўдзельнічала ў адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформе 2015—2020 гадоў, і грамады там заканадаўча Ўкраінай не сфармаваныя.

Акрамя Крыма, не ўваходзяць у склад грамад таксама тэрыторыя Кіева і Чарнобыльская зона адчужэньня. На тэрыторыі, падкантрольнай ДНР і ЛНР, грамады існуюць толькі дэ-юрэ.

Згодна з законам Украіны аб мясцовым самакіраваньні тэрыторыя тэрытарыяльнай грамады — гэта непарыўная тэрыторыя, у межах якой тэрытарыяльная грамада ажыцьцяўляе свае паўнамоцтвы па вырашэньні пытаньняў мясцовага значэньня, як непасрэдна, так і праз органы мясцовага самакіраваньня.

У падкантрольных Украіне 11 грамадах Данецкай вобласьці і 8 грамадах Луганскай вобласьці паўнамоцтвы мясцовага самакіраваньня ажыцьцяўляюць вайскова-грамадзянскія адміністрацыі.

У адпаведнасьці з рэформай дэцэнтралізацыі тэрытарыяльныя грамады замянілі сельскія, пасялковыя і гарадзкія рады, утвораныя яшчэ ў часы СССР. Станам на 2020 год тэрытарыяльнымі грамадамі пакрытая ўся тэрыторыя Ўкраіны акрамя Аўтаномнай Рэспублікі Крым, дзе яны будуць утварацца ўжо пасьля дэакупацыі.

## Сутнасьць
Тэрытарыяльная грамада, адміністрацыйным цэнтрам якой вызначаны горад, зьяўляецца гарадзкой тэрытарыяльнай грамадой, цэнтрам якой вызначаны пасёлак гарадзкога тыпу — пасялковай, цэнтрам якой вызначана сяло — сельскім. У вёсках, дзе пражывае больш за 50 жыхароў, выбіраюць сельскага старасту, які ўваходзіць у выканаўчы камітэт рады грамады.

Ў бюджэце ТГ застаецца:
* 60% падатку на даходы фізычных асобаў;
* 100% падатку на маёмасьць;
* 100% адзінага падатку;
* 5% акцызнага падатку з розьнічнага гандлю (тытунь, алькаголь, нафтапрадукты);
* 100% падатку на прыбытак устаноў камунальнай уласнасьці;
* 100% плацяжоў за наданьне адміністрацыйных паслуг;
* 25% экалягічнага падатку.

Зь дзяржаўнага бюджэту АТГ непасрэдна атрымліваюць грошы на адукацыю, мэдыцыну, спорт, культуру, сацыяльную абарону.

Станам на 17 ліпеня 2020 году ва Ўкраіне створана 1470 аб’яднаныя тэрытарыяльныя грамады.

## Сьпіс тэрытарыяльных грамад

### Львоўская вобласьць
* Бабінская тэрытарыяльная грамада
* Бібрская тэрытарыяльная грамада
* Біскавіцкая тэрытарыяльная грамада
* Вэлыкалюбінская тэрытарыяльная грамада
* Вэлыкамасьціўская тэрытарыяльная грамада
* Вільшаныцкая тэрытарыяльная грамада
* Воле-Баранецкая тэрытарыяльная грамада
* Волыцкая тэрытарыяльная грамада
* Волютыцкая тэрытарыяльная грамада
* Гнізьдычыўская тэрытарыяльная грамада
* Грабавецкая тэрытарыяльная грамада
* Давыдзіўская тэрытарыяльная грамада
* Дублянская тэрытарыяльная грамада
* Жаўтанецкая тэрытарыяльная грамада
* Забатолціўская тэрытарыяльная грамада
* Зымнаводніўская тэрытарыяльная грамада
* Кам’янка-Бузькая тэрытарыяльная грамада
* Лапатынская тэрытарыяльная грамада
* Лукіўская тэрытарыяльная грамада
* Магэрыўская тэрытарыяльная грамада
* Мэдэныцкая тэрытарыяльная грамада
* Міжэнэцкая тэрытарыяльная грамада
* Мастыская тэрытарыяльная грамада
* Мураванская тэрытарыяльная грамада
* Ныжанковіцкая тэрытарыяльная грамада
* Новакалыніўская тэрытарыяльная грамада
* Новамітаўская тэрытарыяльная грамада
* Навастрылішчанская тэрытарыяльная грамада
* Підбэрізьціўская тэрытарыяльная грамада
* Радэхіўская тэрытарыяльная грамада
* Разьвадзіўская тэрытарыяльная грамада
* Рудкыўская тэрытарыяльная грамада
* Слаўская тэрытарыяльная грамада
* Салёнкіўская тэрытарыяльная грамада
* Судовавышнянская тэрытарыяльная грамада
* Трасьцянецкая тэрытарыяльная грамада
* Ходарыўская тэрытарыяльная грамада
* Чуквянская тэрытарыяльная грамада
* Шэгыніўская тэрытарыяльная грамада
* Шчырэцкая тэрытарыяльная грамада

### Кіеўская вобласьць
* Барышыўская тэрытарыяльная грамада
* Бэрэзанская тэрытарыяльная грамада
* Багуслаўская тэрытарыяльная грамада
* Барадзянская тэрытарыяльная грамада
* Бучанская тэрытарыяльная грамада
* Вэлыкадымерская тэрытарыяльная грамада
* Гастомельская тэрытарыяльная грамада
* Дзівычкіўская тэрытарыяльная грамада
* Калыцянская тэрытарыяльная грамада
* Каваліўская тэрытарыяльная грамада
* Мэдвынская тэрытарыяльная грамада
* Мыроніўская тэрытарыяльная грамада
* Піскіўская тэрытарыяльная грамада
* Ржышчыўская тэрытарыяльная грамада
* Студэныкіўская тэрытарыяльная грамада
* Ташанская тэрытарыяльная грамада
* Тэцііўская тэрытарыяльная грамада
* Узынская тэрытарыяльная грамада
* Фурсіўская тэрытарыяльная грамада
* Цыбліўская тэрытарыяльная грамада

### Жытомірская вобласьць
* Народыцкая тэрытарыяльная грамада

### Тарнопальская вобласьць
Тарнопальская меская грамада

## Крыніцы

## Літаратура
* Закон Украіны ад 5 лютага 2015 году № 157-VIII «Аб добраахвотным аб’яднаньні тэрытарыяльных грамад».

Катэгорыя:Грамады Ўкраіны
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Украіны
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі трэцяга ўзроўню