Пазыцыі ў баскетболе

**Пазыцыі ў [[баскетбол]]е** ці амплюа, у асноўным тры: абаронца, форвард, цэнтравы. Больш дакладна гульцоў можна падзяліць на 5 катэгорыяў: гульнёвы абаронца, атакуючы абаронца, лёгкі форвард, цяжкі форвард і цэнтравы. Дадзеныя пазыцыі не рэгулююцца правіламі баскетболу і маюць фармальны характар. Збольшага пазыцыі заснаваныя па прынцыпе знаходжаньня на пляцоўцы: пярэдняя лінія і задняя.

## Задняя лінія
### Гульнёвы абаронца

Гульнёвы абаронца () ці **першы нумар** — пазыцыя гульца ў баскетбольнай камандзе. Гульнёвы абаронца лепей за ўсіх бачыць поле, аналізуе месцазнаходжаньне нападаючых — і падчас прарыву і падчас пазыцыйнай атакі. Ён — дыспэтчар, распасоўшчык, які пачынае ўсе камбінацыі і ўмацоўвае аброну, страхуе каманду пры хуткіх адрывах..

Для гульцоў гэтага амплюа характэрна выдатнае валоданьне мячом, хуткасьць (некаторыя гульнёвыя могуць паспрачацца з прафэсійнымі лёгкаатлетамі), спрытнасьць падчас праходу да колцаў, шмат хто валодае добрым скокам і могуць рабіць слэм-данк, як і больш высокія гульцы. Сярэдні рост гульнёвых абаронцаў — 175—190 см.

Калі баскетбол толкі рабіўся папулярным, мэтаю 1-га нумару было адно толькі розыгрыш камбінацыі ў пачатку атакі, але цяпер гульнёвы можа выконваць функцыі атакуючага абаронцы — так званыя «комбагарды». Яскравы прыклад такога гульца — Ален Айвэрсан, які з малым баскетбольным ростам (183 см), пачынаў кар’еру ў якасьці гульнёвага, але ў сапраўднасьці гуляў як 2-і нумар.

Самым тытуляваным гульцом на гэтай пазыцыі зьяўляецца Мэджык Джонсан (рост 6' 9") — ён атрымаў званьне самага каштоўнага гульца НБА (MVP) 3 разы за сваю кар’еру. Сярод іншых гульцоў з такой узнагародаю — Оскар Робэртсан, Ален Айвэрсан і Стыў Нэш.

### Атакуючы абаронца

Атакуючы абаронца () ці **другі нумар** — пазыцыя гульца ў баскетбольнай камандзе. Гульцы гэтага тыпу зазвычай вельмі хуткія, спрытныя, валодаюць выскомі скачком і ростам прыблізна 190—200 см (але ёсьць і ніжэйшыя). Атакуючы абаронца абавязкова павінен выдатна кідаць мяч зь сярэдняй і далёкай адлегласьці і хуткі дрыблінг. Галоўнаю мэтаю 2-га нумару зьяўляецца набор ачкоў, некаторыя зь іх могуць выступаць у якасьці гульнёвага (камбогард) ці лёгкага форварда (свынгмэн).

Шмат хто зь легендарных баскетбалістаў былі атакуючымі абаронцамі:
* Майкл Джордан — *(#23 Chicago Bulls)
* [[Рэджы Мілер]] — *(#31 Indiana Pacers)*
* [[Клайд Дрэксьлер]] — *(#22 Blazers, Rockets)*
* [[Оскар Робэртсан]] — *(#1 Bucks)*
* [[Джэры Ўэст]] — *(#44 LA Lakers)*
* [[Алан Г’юстан]] — *(#20 New York Knicks)*

Сярод сучасных гульцоў [[НБА]] можна адзначыць:
* [[Кобі Браянт]] — *(#24 LA Lakers)*
* [[Вінс Картэр]] — *(#25 Dallas Maverics)*
* [[Рэй Ален]] — *(#34 Miami Heat)*
* [[Ману Жынабілі]] — *(#20 SA Spurs)*
* [[Трэйсі Макгрэдзі]] — *(#1 Detroit Pistons)*
* [[Дуэйн Ўэйд]] — *(#3 Miami Heat)*
* [[Бэн Гордан]] — *(#7 Detroit Pistons)*

== Пярэдняя лінія ==
=== Лёгкі форвард ===

Лёгкі форвард () ці *'трэці нумар** — пазыцыя гульца ў [[баскетбол|баскетбольнай камандзе]]. Галоўнай мэтай для яго, як і для [[атакуючы абаронца|атакуючага абаронцы]] зьяўляецца набор ачкоў, але ў адрозьненьне ад абаронцаў, гульцы нападзеньня маюць больш высокі рост, а таму, лепей падбіраюць мяч і блякуюць кідкі. Сярэдні рост 195—210 см.

=== Цяжкі ці магутны форвард ===

Цяжкі форвард () ці **чацьверты нумар** — пазыцыя гульца ў [[баскетбол|баскетбольнай камандзе]]. Галоўнаю мэтаю 4-га нумару зьяўляецца падбор () мяча падчас нападу і абароны. Таму магутныя форварды павінны быць трывалымі і моцнымі фізычна. Сярэдні рост іх каля 200—210 см. Гульцы гэтага тыпу лёгка закідаюць мяч у кошык, але робяць яны гэта ня так, як менш высокія гульцы накшталт [[Атакуючы абаронца|атакуючыя абаронцы]].

Зь цягам часу стыль гульні на пазыцыі цяжкага форварда зьмяняўся, і можна сустрэць гульцоў якія набіраюць па 20—25 ачкоў за матч, і яшчэ пасьпяваюць гуляць у абароне: ([[Кэвін Гарнэт]], [[Тым Данкан]], [[Дырк Навіцкі]]), але і такіх, што цалкам займаюцца абаронаю і мала калі скончваюць атакі каманды: ([[Дэніс Родман]], [[Бэн Ўолес]]).

=== Цэнтравы ===

Цэнтравы () ці **пяты*' нумар — пазыцыя гульца ў баскетбольнай камандзе. Самы высокі гулец у камандзе (рост 210—225 см), асноўнай мэта якога — гуляць пад кальцом. Некаторыя гульцы гэтага амплюа могуць яднаць з высокім ростам, атлетычнымі дадзенымі высокую рухомасьць і гуляць далей ад кошыка, займаючы пазыцыю цяжкога форварда, за што атрымалі назву [[цэнтарфорвард]].

Прызнанымі майстрамі на пазыцыі цэнтравога лічацца — [[Ўілт Чэмбэрлен]] (шмат яго рэкордаў дасюль не пабіта, напрыклад, 100 ачкоў за адну гульню), [[Дуайт Говард]] (*#12 «Лос-Анджалес Лэйкерз»'') і Яо Мін. Шакіл О’Ніл, Біл Расэл, Гакім Аладжувон, Карым Абдул-Джабар прызнаныя найлепшымі цэнтравымі за ўсе часы.

## Крыніцы