open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сямён Шапіра

**Сямё́н Бары́савіч Шапі́ра** ( 17 чэрвеня 1961, вёска Рачэнь, Любанскі раён, Менская вобласьць, БССР, СССР) — эканаміст. Чалец-карэспандэнт Беларускай інжынэрнай акадэміі (1997), доктар эканамічных навук (1999), акадэмік Міжнароднай акадэміі інфармацыйных працэсаў і тэхналёгіяў (2000).

Нарадзіўся ў сям’і Барыса Міронавіча Шапіры, які ў той час настаўнічаў, а з 1963 г. узначаліў калгас ў Любанскім раёне. У 1983 г. скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі. Працаваў галоўным эканамістам саўгасу «Камсамолец» у Койданаўскім раёне Менскай вобласьці, старшынём СКП «Маяк» ў Койданаўскім раёне. Быў адным з кіраўнікоў Аб’яднанай грамадзянскай партыі ў сярэдзіне 1990-х. У 1998—1999 гадох займаў пасаду дырэктара Беларускага навукова-дасьледчага інстытуту эканомікі і інфармацыі аграпрамысловага комплексу, у якім прайшоў падрыхтоўку ў асьпірантуры й дактарантуры ды абараніў спачатку кандыдацкую, затым доктарскую дысэртацыі. З 1999 г. начальнік Галоўнага ўпраўленьня эканомікі, з 2002 г. дырэктар Дэпартамэнта эканомікі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчаваньня. У 2004 г. узначаліў Агракамбінат «Дзяржынскі». З 18 красавіка 2008 г. міністар сельскай гаспадаркі і харчаваньня Рэспублікі Беларусь. З 20 траўня 2010 г. па 14 лістапада 2013 г. старшыня Гарадзенскага аблвыканкаму Рэспублікі Беларусь.

14 лістапада 2013 году прызначаны старшынём Менскага аблвыканкаму. 24 траўня 2017 году вызвалены з пасады ў сувязі зь пераходам на іншую працу. За некалькі дзён да гэтага ён быў прызначаны старшынём Беларускай фэдэрацыі хакею.

## Творы
* 
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў Беларускай сельскагаспадарчай бібліятэцы
* Пяць фактаў пра Сямёна Шапіру. Наша Ніва

Катэгорыя:Сябры-карэспандэнты
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Акадэмікі
Катэгорыя:Беларускія эканамісты
Катэгорыя:Палітыкі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі і харчаваньня Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Старшыні Гарадзенскага аблвыканкаму
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га скліканьня
Люксэмбург (правінцыя Бэльгіі)

**Люксэмбург** (, , , ) — адна зь дзесяці правінцыяў Бэльгіі і адна зь пяці валёнскіх правінцыяў. Мяжуе з правінцыямі Льеж і Намюр, Францыяй і дзяржавай Люксэмбург. Сталіца — Арлён. Паводле плошчы Люксэмбург зьяўляецца найбуйнейшай правінцыяй Бэльгіі, але пры гэтым гэта самая маланаселеная вобласьць у шчыльна населенай краіне. Складаецца з 44 муніцыпалітэтаў. Да 1839 году тэрыторыя Вялікага герцагства Люксэмбург. Жыхары правінцыі ў асноўным зьяўляюцца франкамоўным насельніцтвам, у прымежных зm Люксэмбургам раёнах пражывае меншасьць, якая размаўляе на люксэмбурскай мове.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
Намюр (правінцыя)

**Намюр** — адна зь дзесяці правінцыяў Бэльгіі і адна зь пяці валёнскіх правінцыяў. Мяжуе з усімі валёнскімі правінцыямі: Валёнскі Брабант, правінцыяй Льеж, правінцыяй Люксэмбург, Эно а таксама з Францыяй. Сталіца — Намюр. Насельніцтва на 1 студзеня 2005 году — 455 863 жыхары.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
Валёнскі Брабант

**Валёнскі Брабант** (, , , ) — адна зь дзесяці правінцыяў Бэльгіі і адна зь пяці валёнскіх правінцыяў. Найменшая з бэльгійскіх правінцыяў. Утворана 1 студзеня 1995 году ў хадзе падзелу правінцыі Брабант паводле моўнага прынцыпу на флямандзкую і валёнскую правінцыі. Мяжуе з Эно, правінцыяй Намюр, правінцыяй Льеж і Флямандзкім Брабантам. Сталіца — Ваўр. Складаецца з 27 муніцыпалітэтаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Валёнскі Брабант
Флямандзкая супольнасьць

**Флямандзкая супольнасьць Бэльгіі** (, таксама: Нідэрляндзкамоўная супольнасьць  — ) — адна з трох моўных супольнасьцяў Бэльгіі (нароўні з францускай і нямецкамоўнай).

Супольнасьць мае наступныя паўнамоцтвы:
* адукацыя (за выняткам прысваеньня вучоных ступеняў)
* культура і моўныя пытаньні
* Нідэрляндзкамоўнае тэле-і радыёвяшчаньне
* спорт

Да Флямандзкай супольнасьці адносяцца жыхары Флямандзкага рэгіёна і нідэрляндзкаамоўныя жыхары Брусэльскага сталічнага рэгіёна.

Катэгорыя:Супольнасьці Бэльгіі
Вячаслаў Рагойша

**Вячаслаў Рагойша** (5 чэрвеня 1942 году, Ракаў — 7 лістапада 2025) — беларускі філёляг, літаратуразнаўца.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 5 чэрвеня 1942 году ў в. Ракаў Валожынскага раёну Менскай вобласьці ў сялянскай сям’і.

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «беларуская мова і літаратура» (1963).

Доктар філялягічных навук. Прафэсар. Загадчык катэдры тэорыі літаратуры Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Акадэмік Міжнароднай акадэміі навук Эўразіі. Сябра вучонай рады філялягічнага факультэту БДУ і вучонай рады Нацыянальнага навукова-асьветніцкага цэнтру імя Ф. Скарыны пры міністэрстве адукацыі.
 
Старшыня Міжнароднага фонду Янкі Купалы (з 1996 году). Арганізатар міжнароднай навуковой канфэрэнцыі «Ракаўскія чытаньні» (з 1996 году).

Тэма кандыдацкае дысэртацыі: «Паэтыка Максіма Танка: Культура вобраза. Характар верша» (1967). Тэма доктарскае дысэртацыі: «Беларуская паэзія 20 стагодзьдзя ў кантэксьце ўсходнеславянскіх літаратураў: Тыпалёгія, рэцэпцыя, мастацкі пераклад» (1993).

Аўтар больш чым 800 навуковых публікацыяў і дасьледаваньняў па гісторыі і тэорыі беларускай літаратуры, беларуска-славянскіх літаратурных узаемасувязяў, па вершазнаўстве, праблемах тэорыі і практыкі мастацкага перакладу, паэтыцы літаратурнага твору, зь якіх амаль 300 — асноўныя навуковыя працы, у тым ліку 16 манаграфіяў. Першым дасканала дасьледваў рукапісы Янкі Купалы і знайшоў падчас гэтай працы дзясятак новых твораў беларускага клясыка Пісаў успаміны пра пісьменьніка Ўладзімера Караткевіча.

## Навуковыя творы
* Уводзіны ў літаратуразнаўства. Вершаванне: курс лекцый. — Мінск: БДУ, 2002. — 140 с.
* Рукапісная спадчына Янкі Купалы: каталог / навук. рэд. і аўтар прадмовы В. П. Рагойша. — Мінск: Чатыры чвэрці, 2008. — 480 с.
* Паэтычны слоўнік. Выданьне трэцяе. — Мінск: Беларуская навука, 2004.
* Беларускае вершаваньне. Вучэбны дапаможнік для студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў па філалагічных спецыяльнасцях. — Мінск: БДУ, 2010.

## Крыніцы

## Літаратура
* Дзесяць саг пра Караткевіча / Вячаслаў Рагойша. — Менск : Мастацкая літаратура, 2020. — 167 с. — (Люстэрка лёсу). ISBN 978-985-02-2013-4.
## Вонкавыя спасылкі
*  Саюз беларускіх пісьменнікаў
*  Біяграфія на slovo.ws
* [Біяграфія на старонцы філялягічнага факультэту [Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт|БДУ] ]

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ракаве
Катэгорыя:Беларускія навукоўцы
Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Беларускія лексыкографы
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія філёлягі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Купалазнаўцы
Катэгорыя:Дактары філялягічных навук
Ян Міхал Салагуб

**Ян Міхал Салагуб** (каля 1697 — ) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Лоўчы (1724—1731) і падскарбі вялікі літоўскі (1731—1746), ваявода берасьцейскі (з 1746).

Быў старостам рэчыцкім, азярышчанскім, стралецкім і саньніцкім. Кавалер ордэна Белага Арла (1732).

Валодаў Горы-Горкамі, Чарэяй, Туравам, Івянцом.

## Біяграфія

Прадстаўнік шляхецкага роду Салагубаў гербу «Праўдзіч», сын Гераніма (каля 1640 — 1708), чашніка ковенскага, і Кацярыны з Гротгусаў.

Зрабіў выдатную палітычную кар’еру. 16 лютага 1713 атрымаў урад чашніка жамойцкага, 22 верасьня 1722 — падкаморыя гастынскага. З 24 сакавіка 1724 стаў лоўчым вялікім літоўскім, таго ж году быў брыгадзірам войска Вялікага Княства Літоўскага. Абіраўся маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1729 і 1747. 16 сьнежня 1731 атрымаў урад падскарбія вялікага літоўскага, 24 лістапада 1746 — ваяводы берасьцейскага. Пахаваны ў касьцёле Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі ў Менску.

Першы раз ажаніўся ў 1706 з Аленай (да 1685 — 1727), дачкой кашталяна гастынінскага Яна Шамоўскага. Другі раз — 28 лютага 1728 з Крыстынай (пам. у 1751), дачкой ваяводы віцебскага Андрэя Казімера Крышпін-Кіршэнштайна і ўдавой харунжага надворнага літоўскага Казімера Пакаша. Трэці раз — у ліпені 1739 з Тэрэзай (1720—1773), дачкой ваяводы віленскага Казімера Дамініка Агінскага. Другі і трэці шлюбы былі бядзьдзетнымі. Дзеці ад першага шлюбу:
* Кацярына (1708—1778), манашка 
* Юзэф Антоні (1709—1781), ваявода віцебскі
* Антоні Юзэф (па 1710 — 1759), генэрал літоўскай артылерыі 
* Ганна (каля 1710 — 1756), жонка падкаморага гастынінскага Тамаша Шчавінскага

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Ян Міхал
Катэгорыя:Лоўчыя вялікія літоўскія
Катэгорыя:Ваяводы берасьцейскія
Рэд Бул Зальцбург

«**Рэд Бул**» () — аўстрыйскі футбольны клюб з гораду Зальцбургу. Заснаваны ў 1933 годзе як *SV Austria Salzburg*. 17-разовы чэмпіён Аўстрыі і дзевяціразовы ўладальнік Кубка Аўстрыі. Праз спонсарскія абмежаваньні, якія УЭФА выкарстоўвае ў сваіх турнірах, у матчах эўракубкаў клюб мае назву як «Зальцбург», а таксама выкарыстоўваецца іншы лягатып, які пазбаўлены спонсарскага згадваньня. Клюб доўгі час быў вядомы як «Аўстрыя», але празь некалькі спонсарскіх назваў, у выніку атрымаў назоў «Рэд Бул» у 2005 годзе. Кампанія Red Bull GmbH ня толькі зьмяніла назву клюбу, але і зьмяніла традыцыйныя фіялетава-белыя колеры, на чырвона-белыя. Зьмена прывяла да таго, што некаторыя фанаты каманды стварылі новы клюб, які атрымаў традыцыйную назву «Аўстрыя».

## Гісторыя

Клюб быў заснаваны 13 верасьня 1933 году пад назвай «Аўстрыя» ў выніку зьліцьця двух гарадзкіх клюбаў, якія мелі назвы «Гэрта» і «Рапід». У 1950 годзе клюб быў распушчаны, але зноўку ў хуткім часе адноўлены. Да Бундэсьлігі новы клюб здолеў далучыцца ў 1953 годзе. У першым сэзоне каманда заняла 9-е месца з 14 клубаў, пазьбягаючы вылету зь лігі дзякуючы перавагі над супернікамі на пяць пунктаў.

Ураджэнец Вены Эрых Пробст стаў першым у гісторыі клюбу гульцом, які атрымліваў запрашэньні ў нацыянальную зборную Аўстрыі, правёўшы ў шэрагах нацыянальнае каманды 19 матчаў. 9 кастрычніка 1965 году Адольф Мацэк, які 4 разы апранаў кашулю нацыянальнай зборнай, стаў першым мясцовым гульцом клюбу, які атрымліваў запрашэньне ў аўстрыйскую зборную.

Зальцбург упершыню ў сэзоне 1970—1971 гадоў скончыў сэзон у першай тройцы, атрымаўшы срэбраныя мэдалі, саступіўшы першы радок клюбу «Вакер» зь Інсбруку, толькі на адзіны бал прапусьціўшы наперад канкурэнта. Дзякуючы другому месцу, у сэзоне 1971—1972 гадоў «Аўстрыя» дэбютавала ў эўрапейскіх спаборніцтвах, узяўшы ўдзел у розыгрышу Кубка УЭФА. Аднак, дэбют ня быў удалым, у першым матчы ў гасьцёх супраць румынскага клюбу УТА «Аўстрыя» трывала паразу зь лікам 1:4, і, не зважаючы на хатнюю перамогу зь лікам 3:1 у матчы ў адказ, далей крочыў румынскі клюб. У 1974 годзе зальцбурскі клюб упершыню выйшаў у фінал Кубка Аўстрыі, але саступіў венскай «Аўстрыі» зь лікам 1:2 у гасьцёх. Матч у адказ скончыўся ўнічыю 1:1.

У 1978 годзе афіцыйная назва клюбу была зьменена на «Казыно», а ў 1997 годзе на «Вюстэнрот», дзякуючы спонсарскай дамове з аўстрыйскай карпарацыяй фінансавых паслуг. Але каманду працягвалі называць «Аўстрыя». У 1994 годзе «Аўстрыя» ўпершыню ў гісторыі трапіла ў фінал Кубка УЭФА, але двойчы саступіла італьянскаму «Інтэрнацыянале». У тым жа сэзоне 1993—1994 гадоў клюб упершыню стаў чэмпіёнам Аўстрыі, абыйшоўшы на 2 пункты венскай «Аўстрыі». На наступны сэзон клюб здолеў абараніць тытул, калі зальцбурскі клюб толькі паводле розьніцы мячоў абыйшоў грацкі «Штурм». У сэзоне 1995—1996 гадоў клюб чакала няўдача, выніковае 8-е месца пазбавіла ўсё ж такі ад матчаў на вылет зь лігі. Але ў наступным сэзоне клюб зноўку стаў чэмпіёнам краіны, абышоўшы венскі «Рапід» на тры пункты.

## Склад
: *Актуальны на 22 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зальцбург
Ласіцкаўшчына

**Ласі́цкаўшчына** — вёска ў Путчынскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 18 км ад Койданава, 46 км ад Менску, 20 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя ў Велікасельскай воласьці Менскага павету, 16 двароў, 88 жыхароў.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 15 двароў, 31 жыхар; 1999 год — 21 жыхар
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 11 двароў, 18 жыхароў; 2010 год — 10 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Энэргетык

**Энэргетык** — чыгуначны прыпынак у Койданаўскім раёне Менскай вобласьці паміж чыгуначнай станцыяй Негарэлае і чыгуначным прыпынкам Асіна на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі.

Катэгорыя:Станцыі Беларускай чыгункі
Ясюцевічы

**Ясю́цевічы** — вёска ў Койданаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 7 км ад Койданава, 37 км ад Менску, 8 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У пачатку 20-х гадоў XX стагодзьдзя ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 32 двары, 184 жыхары. Помнік на брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан.

## Насельніцтва
* 2010 год — 42 жыхары
* 1 студзеня 2004 году — 27 двароў, 47 жыхароў
* 1999 год — 61 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Койданаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Энэргетыкаў

**Энэрге́тыкаў** — пасёлак, цэнтар Негарэльскага сельсавету Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. Побач чыгуначны прыпынак Энэргетык на лініі Менск — Баранавічы. На правым беразе р. Ператуць. За 13 км ад Койданава, 51 км ад Менску, 3 км ад Негарэлага.

## Гісторыя
Вядомы з XVI стагодзьдзя як сяло Негарэлае ў Менскім павеце ВКЛ. З 1569 г. у Менскім ваяводзтве Рэчы Паспалітай. Перасадачная і паштовая станцыя на конным тракце Менск — Наваградак. У 1588 г. у Станькаўскай воласьці. Належаў Радзівілам, уваходзіў у Койданаўскае графства. Паводле інвэнтара маёнтку Койданава 1621 г., вёска, 41 двор. 3 1793 г. у Койданаўскай воласьці Менскага павету. У канцы XIX ст. працавалі два вадзяныя млыны, фабрыка сыроў. У 1871 г. за 2 км ад маёнтку на лініі Менск — Баранавічы адкрыта чыгуначная станцыя Негарэлае. У 1937 г. тут была створана Негарэльская МТС. Пасьля 1958 г. разьмяшчалася вытворча-рамонтная база трэсту «Захадэлектрасеткабуд», пазьней узьнік рабочы пасёлак. Дзейнічае праваслаўная царква.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2453 чалавекі
* 1 студзеня 2004 году — 933 двары, 2445 жыхароў
* 1999 год — 2203 чалавекі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Негарэльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Асіна (чыгуначны прыпынак)

**Асіна** — чыгуначны прыпынак ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці паміж чыгуначнымі прыпынкамі Энэргетык і Мязінаўка на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі. За 1 км ад в. Скароднае. Ранейшая назва 806 км.

Катэгорыя:Прыпынкі Беларускай чыгункі
Жгунскі сельсавет

**Жгу́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрускага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Жгунь.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Добрускага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Мязінаўка

**Мязінаўка** (Мезенаўка) — чыгуначны прыпынак ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці паміж чыгуначным прыпынкам Асіна ды станцыяй Коласава (Стаўпецкі раён) на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі. У 1 км ад в. Старая Мезенаўка, ля в. Новая Мезенаўка.

Катэгорыя:Станцыі Беларускай чыгункі
Новая Мезенаўка

**Но́вая Ме́зенаўка** — вёска ў Негарэльскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 25 км ад Койданава, 59 км ад Менску, побач чыгуначны прыпынак Мязінаўка.

## Гісторыя
Вядома з XIX стагодзьдзя. У пачатку XX ст. засьценак у Койданаўскай воласьці Менскага павету, 1 двор, 25 жыхароў.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1997 год — 15 двароў, 15 жыхароў; 1999 год — 16 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 6 двароў, 9 жыхароў; 2010 год — 6 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Негарэльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Пяцігор’е

**Пяцігор’е** — чыгуначны прыпынак паміж чыгуначнымі прыпынкамі Бярэжа ды Станькава на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі. Побач знаходзіцца сяльгасугодзьдзі «Пяцігор’я» — філіі агракамбінату «Дзяржынскі» ды в. Мораўшчына.

Катэгорыя:Станцыі Беларускай чыгункі
Кеша

**Кеша Роўз Сэберт** (, больш вядомая пад сваім сцэнічным псэўданімам **Ke$ha**;  1 сакавіка 1987 году, Лос-Анджэлес, ЗША) — амэрыканская поп-сьпявачка, аўтарка песьняў, кампазытарка.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сьпявачкі ЗША
Red Bull GmbH

**Red Bull GmbH** — аўстрыйская кампанія па вытворчасьці энэргетычных напояў, найбольш вядомы зь якіх — Red Bull. Фірма была заснаваная Дытрыхам Матэшыцам у 1984 годзе. Галоўнае прадпрыемства знаходзіцца ў мястэчку Фушль-ам-Зээ пад Зальцбургам.

Red Bull GmbH валодае таксама шэрагам спартовых клюбаў, у тым ліку футбольным клюбам «Рэд Бул Зальцбург».

## Галерэя

Файл:Red Bull Headquarters 1 (DFdB).JPG|Штаб-кватэра Red Bull GmbH у мястэчку Фушль-ам-Зээ


Катэгорыя:Аўстрыйскія кампаніі
Катэгорыя:Напоі
Негарэлае (станцыя)

**Негарэлае** — чыгуначная станцыя паміж чыгуначнымі прыпынкамі Клыпаўшчына ды Энэргетык на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі. Станцыя адкрыта ў 1871 г., калі празь вёску Негарэлае прайшла Маскоўска-Берасьцейская чыгунка. Пасьля 1921 г., ад памежнай станцыі Негарэлае бралі пачатак маршруты кур’ерскіх транскантынэнтальных цягнікоў «Негарэлае — Уладзівасток», тут праходзіў міжнародны экспрэс «Маньчжурыя — Стоўбцы». Станцыя Негарелае была канцавым пунктам Заходнеэўрапейскага маршрута экспрэсу «Парыж — Негарэлае».

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станцыі Беларускай чыгункі
Станькава (чыгуначны прыпынак)

**Станькава** — чыгуначны прыпынак паміж чыгуначнымі прыпынкамі Бярэжа ды Пяцігор’е на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі. З канца XIX ст. называўся «Плятформа Чапскага», «Плятформа графаў Чапскіх». 

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станцыі Беларускай чыгункі
Фаніпаль (чыгуначная станцыя)

**Фаніпаль** — чыгуначная станцыя ў м. Фаніпаль Койданаўскага раёну Менскай вобласьці, паміж чыгуначнымі прыпынкамі Воўчкавічы і Бярэжа на Берасьцейскім напрамку. У 1871 годзе быў пабудаваны чыгуначны прыпынак Чэчын, пазьней ён стаў чыгуначнай станцыяй Токараўка, у гонар А. Токарава, заснавальніка чыгункі Масква — Берасьце і губэрнатара Менскай губэрні, з 9 жніўня 1876 году Фаніпаль, чыгуначнікі якой 14 лістапада 1917 году дапамаглі В. А. Пралыгіну правесьці ў Менск браняпоезд. Справа ад станцыі мэмарыял, які сьведчыць, што пад час баёў на станцыі загінула больш за 800 чалавек.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станцыі Беларускай чыгункі
Макабі Тэль-Авіў

«**Макабі**» — ізраільскі футбольны клюб з гораду Тэль-Авіва. Заснаваны ў 1906 годзе. 26-разовы чэмпіён Ізраілю, 24-разовы ўладальнік Кубка Ізраілю.

## Гісторыя

У пачатку 1920-х гадоў, не зважаючы на адсутнасьць якой-небудзь лігі, «Макабі» быў вядомы як наймацнейшая футбольная каманда ў рэгіёне і часта запрашаўся на шматлікія таварыскія матчы, нават супраць брытанскіх камандаў, бо брытанцы на той момант мелі Мандат у Палестыне. Афіцыйныя турніры пачалі ладзіць у 1928 годзе па стварэньні футбольнай асацыяцыі. У 1929 годзе каманда выйграла свой першы трафэй пасьля перамогі над ерусаліскім клюбамі «Макабі Гашманаі» зь лікам 4:0. Праз год «Макабі» зноў здабыў перамогу ў чэмпіянаце пасьля перамогі каманды 48-га палка брытанскага войска зь лікам 2:1. Трэці раз перамога напаткала клюб у 1933 годзе, калі пераможаны быў тэль-авіўскі «Гапаэль» зь лікам 1:0.

У 1936 годзе клюб быў запршаны ў турнэ ў ЗША. Па дарозе за акіян «Макабі» двойчы згуляў у Францыі, прагуляўшы 2:0 парыскаму «Расінгу» і «Лілю» зь лікам 3:1. У ЗША «Макабі» перамог каманду зорак Нью-Ёрку на стадыёне Янкі, калі за гульнёй назіралі 50 тысяч гледачоў. «Макабі» таксама перамогла каманду Амэрыканскай футбольнай лігі ў Брукліне і Філадэлфіі, а таксама згуляў у Канадзе, дзе ўнічыю скончыўся матч супраць каманды ўсіх зорак Таронта. Працягваючы свой тур «Макабі» саступіла клюбу «Сэнт-Луіс Старз» зь лікам 3:2 і клюбу «Бостан Сэлтыкс». Вярнуўшыся з-за акіяну гульцы «Макабі» ўчынілі страйк, бо гульцы не атрымалі выплатаў. У 1937 годзе, праз год страйкоўцы скончылі свой байкот, бо футбольная асацыяцыя выканала патрабаваньні гульцоў. У гэтым жа годзе «Макабі» яшчэ раз здабыў перамогу ў лізе.

## Дасягненьні
* **[[Чэмпіянат Ізраілю па футболе|Чэмпіён Ізраілю]]: 26**
** 1936, 1937, 1939, 1942, 1947, 1950, 1952, 1954, 1956, 1958,
** 1968, 1970, 1972, 1977, 1979, 1992, 1995, 1996, 2003, 2013,
** 2014, 2015, 2019, 2020, 2024, 2025

* **Уладальнік [[Кубак Ізраілю па футболе|Кубка Ізраілю]]: 24**
** 1929, 1930, 1933, 1941, 1946, 1947, 1954, 1955, 1958, 1959, 
** 1964, 1965, 1967, 1970, 1977, 1987, 1988, 1994, 1996, 2001, 
** 2002, 2005, 2015, 2021

* **Уладальнік [[Кубак Тота|Кубка Тота]]: 9**
** 1993, 1999, 2009, 2015, 2018, 2019, 2021, 2024, 2025

## Склад
: *Актуальны на 22 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Тэль-Авіве
Мікалай Львоў

**Мікалай Аляксандравіч Львоў** (4 (15) траўня 1753, маёнтак Мікольскае-Чарэнчыцы каля Таржку, цяпер Цьвярская вобласьць — 23 сьнежня 1803 (3 студзеня 1804), Масква) — архітэктар, графік, паэт, перакладчык, музыка.

## Сабор сьвятога Ёсіфа ў Магілёве
Архітэктар праваслаўнага сабору сьвятога Ёсіфа ў Магілёве.

Будаваўся ў 1780—1798 гг. з цэглы за казённы кошт паводле загада імператрыцы Кацярыны II у гонар сустрэчы з аўстрыйскім манархам Ёзэфам II. 29 траўня 1780 году манархі ў памяць аб сваёй сустрэчы паклалі камяні ў падмурак будучага храма. Праект храма быў адзначаны на конкурсе ў Пецярбургу 1-й прэміяй.

У 1802 годзе загадам Сынода храм атрымаў статус катэдральнага. У 1932—1937 гг. у будынку сабора дзейнічаў музэй гісторыі рэлігіі і атэізму. У 1937 г. Урадам БССР прынята рашэнне аб рэканструкцыі гораду з далейшым пераносам сталіцы зь Менску ў Магілёў. У тым жа годзе сабор сьв. Ёсіфа руйнуюць, на яго месцы пачалося будаўніцтва гасьцініцы «Дняпро» (дабудавана ў 1939 годзе).

У кастрычніку 2011 годзе намесьнік старшыні Магілёўскага гарвыканкама Ігар Шардыка паведаміў, што сабор трапіў у лік першых у чарзе на аднаўленьне разбураных помнікаў архітэктуры Магілёва. Адзін зь верагодных варыянтаў аднаўлення сабора — у фармаце канцэртнай залі. Верагодна, што царкву адновяць на іншым, негістарычным, месцы (якое цяпер занятае гасьцініцай).

## Галерэя

Priory Palace.jpg|Прыярацкі палац у Гатчыне
Church of Saint Catherine (Valday) 02.jpg|Царква Вялікамучаніцы Кацярыны (Львоўская ратонда) у г. Валдай
Ц. Пресвятой троицы.jpg|Царква прасьвятой Тройцы, Санкт-Пецярбург
Torzhok 002.jpg|Бюст М. А. Львова ў Таржку


## Крыніцы

## Літаратура
* А. М. Кулагін «Праваслаўныя храмы на Беларусі». Мінск, Беларуская Энцыклапедыя, 2001

## Вонкавыя спасылкі

* Фатаздымкі сабора сьв. Ёсіфа на radzima.org

Катэгорыя:Асобы Магілёва
Бэкерых

**Бэкерых** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Бэкерых зьяўляецца часткай кантона Рэданж. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 2172 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 714 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 28,41 км² (па займанай плошчы 22 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 400 м (58 месца з 116 камун), найменшы 265 м (75 месца з 116 камун).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Бэрдорф

**Бэрдорф** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Грэвэнмахэр. Камуна Бердорф зьяўляецца часткай кантона Эхтэрнах. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1600 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 465 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 21,93 км ² (па займанай плошчы 44 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 384 м (74 месца з 116 камун), найменшы 165 м (13 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Бэтэмбур

**Бэтэмбур** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, размяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Бэтэмбур зьяўляецца часткай кантона Эш-сюр-Альзэт. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 9861 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 3576 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 21,49 км ² (па займанай плошчы 47 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 338 м (100 месца з 116 камун), найменшы 267 м (78 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Башараж

**Башараж** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Башараж зьяўляецца часткай кантона Капэлен. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 7250 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаецца 2941 хатняя гаспадарка. Займае плошчу 19,14 км² (па займанай плошчы 61 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 378 м (81 месца з 116 камун), найменшы 271 м (81 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Бэванж-сюр-Атэр

**Бэванж-сюр-Атэр** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Бэванж-сюр-Атэр зьяўляецца часткай кантона Мерш. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1995 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 766 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 18,87 км² (па займанай плошчы 64 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 393 м (64 месца з 116 камун), найменшая 225 м (41 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Бэцдорф

**Бэцдорф** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Грэвэнмахэр. Камуна Бэцдорф зьяўляецца часткай кантона Грэвэнмахэр. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 3030 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 1030 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 26,08 км ² (паводле займанай плошчы 29 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 358 м (91 месца з 116 камун), найменшы 218 м (37 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Булед

**Булед** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Булед зьяўляецца часткай кантона Вільц. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 931 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 375 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 32,13 км ² (паводле займанай плошчы 16 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 487 м (30 месца з 116 камун), найменшы 319 м (110 месца з 116 камун).

## Крыніцы

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Бус (Люксэмбург)

**Бус (Люксэмбург)** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Грэвэнмахэр. Камуна Бус (Люксэмбург) зьяўляецца часткай кантона Рэміх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1260 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 460 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 15,43 км ² (паводле займанай плошчы 78 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 294 м (112 месца з 116 камун), найменшы 150 м (10 месца з 116 камун).

## Крыніцы

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Вальфэрданж

**Вальфэрданж** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Вальфэрданж зьяўляецца часткай кантона Люксэмбург. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 7383 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 3249 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 7,06 км ² (паводле займанай плошчы 113 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 405 м (54 месца з 116 камун), найменшы 228 м (44 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Віяндэн

**Віяндэн** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Віяндэн зьяўляецца часткай кантона Віяндэн. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт, вядомы сярэдневечным замкам і домам дзе жыў Віктор Гюго, калі ён знайшоў палітычнага прытулку ў Люксэмбургу (цяпер у ім знаходзіцца музэй пісьменьніка).

Насельніцтва складае 1772 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаецца 772 хатніх гаспадаркі. Займае плошчу 9,67 км ² (паводле займанай плошчы 108 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 515 м (19 месца з 116 камун), найменшая — 198 м (27 месца з 116 камун).

## Крыніцы

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Віхтэн

**Віхтэн** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Віхтэн зьяўляецца часткай кантона Рэданж. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 990 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 390 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 12,26 км ² (паводле займанай плошчы 98 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 384 м (74 месца з 116 камун), найменшая 264 м (74 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Дыкірх

**Дыкірх** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Дыкірх зьяўляецца часткай кантона Дыкірх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 6450 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 2100 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 12,42 км ² (паводле займанай плошчы 96 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 396 м (62 месца з 116 камун), найменшая 187 м (23 месца з 116 камун).

## Крыніцы

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Дзюдэлянж

**Дзюдэлянж** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, размяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Дзюдэлянж зьяўляецца часткай кантона Эш-сюр-Альзэт. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 18295 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 8300 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 21,38 км ² (паводле займанай плошчы 49 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 435 м (33 месца з 116 камун), найменшы 256 м (67 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Джордж Мікеш

**Джордж Мікеш** (,  — ) — ангельскі пісьменьнік вугорскага паходжаньня.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў месьці Шыклаш, пасьля сьмерці бацькі пераехаў з маткаю ў Будапэшт. Паступіў у Будапэшцкі ўнівэрсытэт (), і атрымаў ступень доктара юрыспрудэнцыі. Па канчатку вучобы працаваў часапісцам. У 1938 годзе быў накіраваны ў Лёндан асьвятляць падзеі вакол падпісаньня Мюнхэнскай дамовы. Тамака знайшоў працу ў іншай газэце й застаўся на ўсё жыцьцё. Большасьць яго кніг маюць гумарыстычны характар, аднак, ён таксама напісаў кнігі пра канцлягеры (1945) і пра таемную паліцыю Вугоршчыны (1959).

Быў двойчы жанаты, ёсьць сын ад першага шлюбу й дачка ад другога. Захапляўся кулінарыяй і гульнёй у тэніс.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шыклашы
Катэгорыя:Вугорскія літаратары
Катэгорыя:Вугорскія журналісты
Клерво (Люксэмбург)

**Клерво́** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Клерво зьяўляецца часткай кантона Клерво. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1892 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 928 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 25,49 км ² (паводле займанай плошчы 32 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 521 м (15 месца з 116 камун), найменшы 322 м (113 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Кальмар-Бэрг

**Кальмар-Бэрг** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Кальмар-Бэрг зьяўляецца часткай кантона Мэрш. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт, а ў ім — замак Бэрг, рэзыдэнцыя вялікіх герцагаў.

Насельніцтва складае 1864 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 729 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 12,31 км ² (паводле займанай плошчы 97 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 372 м (85 месца з 116 камун), найменшы 201 м (29 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Кансдорф

**Кансдорф** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Грэвэнмахэр. Камуна Кансдорф зьяўляецца часткай кантона Эхтэрнах. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1759 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 620 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 25,72 км ² (паводле займанай плошчы 30 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 393 м (64 месца з 116 камун), найменшы 219 м (38 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Контэрн

**Контэрн** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Контэрн зьяўляецца часткай кантона Люксэмбург. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 3479 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 1237 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 20,55 км ² (паводле займанай плошчы 52 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 356 м (93 месца з 116 камун), найменшы 237 м (50 месца з 116 камун).

## Крыніцы

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Ляк-дэ-ля-От-Сюр

**Ляк-дэ-ла-От-Сюр** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Ляк-дэ-ля-От-Сюр зьяўляецца часткай кантона Вільц. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1530 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаецца 671 хатняя гаспадарка. Займае плошчу 48,50 км ² (паводле займанай плошчы 6 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 537 м (8 месца з 116 камун), найменшая 284 м (95 месца з 116 камун).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Лярашэт

**Лярашэт** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Люксэмбург. Камуна Лярашэт зьяўляецца часткай кантона Мэрш. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1839 чалавек (на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 662 хатнія гаспадаркі. Займае плошчу 15,40 км² (паводле займанай плошчы 79 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 420 м (43 месца з 116 камун), найменшы 266 м (77 месца з 116 камун).

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Мэрцыг (Люксэмбург)

**Мэрцыг** (, ) — камуна ў Люксэмбургу, разьмяшчаецца ў акрузе Дыкірх. Камуна Мэрцыг зьяўляецца часткай кантона Дыкірх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.

Насельніцтва складае 1714 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне разьмяшчаюцца 550 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 11,10 км ² (паводле займанай плошчы 102 месца з 116 камун). Найвышэйшы пункт камуны над узроўнем мора складае 409 м (50 месца з 116 камун), найменшая 302 м (104 месца з 116 камун).

## Крыніцы

Катэгорыя:Грамады Люксэмбургу
Яхімаўшчына

Назву **Яхімаўшчына** маюць:

* Яхімаўшчына — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Яхімаўшчына — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Яхімоўшчына
Юльян Корсак

**Юльян Корсак** (, Страла — ) — польскамоўны паэт і перакладчык. Сябра Адама Міцкевіча і Антонія Эдварда Адынца, зь якімі вёў ліставаньне.

## Біяграфія

Прадстаўнік шляхецкага роду Корсакаў гербу «Ліс», сын Яна і Караліны з Ордаў.

Навучаўся ў Шчучынскай школе піяраў і Віленскім ўнівэрсытэце (1823—1826). У 1829 годзе жыў у Санкт-Пецярбургу. У 1830 годзе вярнуўся ў свой маёнтак Стралу (цяпер Зьдзецельскі раён). Ажаніўся зь Юзэфай Мацкевіч. Апошнія гады жыў у Наваградку.

Аўтар зборнікаў «Вершы» (1830, 2-е выд. 1836) і «Новыя вер­шы» (т. 1—2, 1840), якія зьмяшчаюць і творы беларускай тэматыкі: «Да Нёма­на», «Да І(гната) Д(амейкі)» і інш. Пад уплывам творчасьці Адама Міцкевіча засвоіў рамантычны стыль лірычнай паэзіі, у якім выкарыстоўваў клясычныя і беларускія фальклёрныя матывы. Перакладаў на поль­скую мову Піндара, Вэргіліюса, Гарацыюса, Дантэ, Фрыдрыха Шылера, Джорджа Байрана, Ўільяма Шэксьпіра.

Некаторыя вершы Юльяна Корсака («Пілігрым», «Баркарола») паклаў на музыку Станіслаў Манюшка. Уладзіслаў Сыракомля прысьвяціў Ю. Корсаку артыкул «Нататкі з дзіцячых уражаньняў» (1853).

## Крыніцы

## Літаратура
* Да Нёмана: верш // Раса нябёсаў на зямлі тутэйшай: Бел. польскамоўн. паэзія XIX ст.: (Зборнік) / Уклад., прадм. і камент. У. Мархеля. — Менск, 1998.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слоніме
Катэгорыя:Польскія паэты
Катэгорыя:Польскія перакладчыкі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту
Фірдаўсі

**Хакім Абулькасім Мансур Хасан Фірдаусі Тусі** (, 935, Тус — каля 1020 ці 1026) — пэрсыдзкі паэт, аўтар эпічнай паэмы «Шагнамэ», якому прыпісваецца таксама паэма «Юсуф і Зулейха», якая заснаваная на біблейска-каранічным сюжэце пра Ёсіфа. Карыстаецца вялікай папулярнасьцю й лічыцца нацыянальным паэтам у Іране, Таджыкістане, Узбэкістане й Аўганістане. Мянушку «Хакім» («мудрэц», «вучоны») ён атрымаў за глыбіню й шырыню сваіх ведаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 935 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тусе
Катэгорыя:Пэрсыдзкія паэты
Аляксандар Ходзька

**Алякса́ндар Хо́дзька** (; 30 жніўня 1804, Крывічы — 27 сьнежня 1891, Нуазі-ле-Сэк ля Парыжу) — паэт, фальклярыст і ўсходазнавец; брат Юзэфа і Міхала Ходзькі.

## Біяграфія

Навучаўся ў Віленскай гімназіі. У 1820 годзе, падрыхтаваўшыся пад наглядам Тамаша Зана, паступіў на аддзяленьне літаратуры і мастацтваў Віленскага ўнівэрсытэту. Пазнаёміўся з Адамам Міцкевічам. Удзельнік Таварыства філярэтаў, за што ў 1823 быў арыштаваны і да 1824 знаходзіўся пад сьледзтвам. У 1825 годзе скончыў Віленскі ўнівэрсытэт з ступеньню кандыдата філязофіі.

Прадоўжыў вучобу ў Санкт-Пецярбургу ў Вучэбным аддзяленьні жывых моваў пры Азіяцкім дэпартамэнце Міністэрства замежных справаў. У часе вучобы зблізіўся з Адамам Міцкевічам, Аляксандрам Пушкіным, Васілём Жукоўскім. Адзінаццаць гадоў працаваў перакладчыкам, а затым сакратаром расейскага консульства ў Пэрсіі. У 1841 выехаў на адпачынак у Італію і Францыю. З 1842 году жыў у Парыжы, дзе сустрэўся з калегамі па вучобе і родных братоў Станіслава і Міхала. Выехаў у Лёндан, дзе сёлета выдаў свой збор паданьняў і песень народаў Пэрсіі. Адзін з гэтых твораў — «Прыгоды і імправізацыі Кёр-Аглы» на францускую мову пераклала Жорж Санд.

Вярнуўшыся ў Парыж, працаваў на ніве ўсходазнаўства. Выдаў «Пэрсыдзкую граматыку» (1852), за якую атрымаў ад Напалеона III крыж ганаровай лігі, напісаў дасьледваньне па курдзкай мове, падрыхтаваў размоўнік па турэцкай мове, а таксама працу пра помнікі стараславянскага пісьменства і інш. У 1857—1883 прафэсар катэдры славянскіх моваў і літаратур у Калеж дэ Франс.

Памёр 27 сьнежня 1891 году ў Нуазі-ле-Сэк пад Парыжам і пахаваны на могілках Манмарансі.

## Творчасьць
У 1829 выдаў зборнік «Паэзія», некаторыя песьні і баляды якога заснаваныя на беларускім фальклёры («Маліны», «Васілёк», «Алеся», «Зух», «Старац»). У зборнік ўвайшлі таксама пераклады навагрэцкіх і марлацкіх песень. Азнаёміўшыся з зборнікам Адам Міцкевіч напісаў А. Ходзьку ліст з Жэнэвы:

Баляду «Гербы» ды некаторыя іншыя творы на беларускую мову пераклаў Кастусь Цьвірка.

## Бібліяграфія
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Аляксандр Ходзька // Філаматы і філарэты — Мн.: 1998. — (Беларускі кнігазбор).
* Ходзька Аляксандр // 

Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Філярэты
Катэгорыя:Польскія паэты
Катэгорыя:Польскія перакладчыкі
Катэгорыя:Польскія ўсходазнаўцы
Катэгорыя:Дыпляматы Расейскай імпэрыі
Вуць (неадназначнасьць)

Назву **Вуць** маюць:

* Вуць — рака ў Добрускім і Гомельскім раёнах Гомельскай вобласьці Беларусі, левы прыток Сажа (басэйн Дняпра)
* Вуць — вёска ў Добрускім раёне Гомельскай вобласьці
Стэп (неадназначнасьць)

Назву **Стэп** маюць:

* Стэп — раўніна, парослая травяністай расьліннасьцю, ва ўмераных і субтрапічных зонах паўночнага і паўднёвага паўшар’я
* Стэп — пасёлак у Добрускім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі

## Глядзіце таксама
* Стэпавае
* Стэпавая
* Стэпавы
Вуцеўскі сельсавет

**Вуцеўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрускага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вуць.

Пасьля другога ўзбуйненьня БССР з 8 сьнежня 1926 году сельсавет у складзе Чырванабудзкага раёну Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 году ў складзе Церахоўскага раёна. Пасьля скасаваньня акруговай сыстэмы 26 ліпеня 1930 году ў Церахоўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці. 26 мая 1960 году ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Церахоўскага пассавета перададзены вёскі Высокі Хутар і Прудоўка. З 25 сьнежня 1962 году ў складзе Добрускага раёна. 8 сьнежня 1966 году да сельсавету далучана частка скасаванага Гардуноўскага сельсавету (вёска Гардуны і пасёлак Іванпольле). На 1 студзеня 1974 году ў складзе Ўцеўскага сельсавету 6 населеных пунктаў. 28 сакавіка 2023 году ў склад сельсавету зь Церахоўскага сельсавету перададзены пасёлак Высокі Хутар.

Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году (6 населеных пунктаў) — 1498 чалавек, зь іх 95,5 % — беларусы, 3,0 % — расейцы, 0,9 % — украінцы; паводле перапісу 2019 году (6 населеных пунктаў) — 1207 чалавек.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Добрускага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Джым Керы

**Джэймз Ю́джын «Джым» Ке́ры** (; , Ньюмаркет, правінцыя Антарыё, Канада) — амэрыкана-канадзкі кінаактор-камэдыянт, сцэнарыст, прадусар, вядомы па фільмах *«[[Маска (фільм, 1994)|Маска]]»*, *«[[Эйс Вэнтура: Вышук хатніх жывёлаў]]»*, *«[[Эйс Вэнтура: Калі кліча прырода]]»*, *«[[Тупы й яшчэ тупейшы]]»*, *«[[Ілжэц, хлус]]»*, *«[[Брус Усемагутны]]»*, *«[[Шоў Трумана]]»*, *«[[Чалавек на Месяцы]]»*, *«[[Вечнае зьзяньне чыстага розуму]]»*. Адзін з самых высокааплатных комікаў ЗША. Першая галоўная роля — Марк Кендал ў фільме «Аднойчы ўкушаны».

Уладальнік двух «Залатых Глёбусаў» — за ролі ў фільмах *«Шоў Трумана»* і *«Чалавек на Месяцы»*, намінант на шэсьць «Залатых Глёбусаў». Уладальнік 11 розных прэміяў MTV Movie Awards, намінант на прэмію BAFTA, а таксама ўладальнік шэрагу іншых прэміяў. Ён таксама атрымаў высокую ацэнку за драматычную ролю Джэфа Пічырыла ў трагікамэдыйным сэрыяле *«*Жартую*»*. ''The Guardian'' назваў яго адным зь лепшых актораў, які ніколі не атрымліваў намінацыі на «Оскар».

Не зважаючы на ​​тое, што Кэры больш вядомы дзякуючы ролям у якасьці камэдыйнага актора, ён меў посьпех у драматычных ролях. Ягоная першая драматычная роля вартая ўвагі ёсьць галоўная роля ў зьнятым па тэлебачаньні фільме *«*Жыцьцё на Мэйпл-Драйв*»* (1992).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Антарыё
Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Прадусары ЗША
Катэгорыя:Канадзкія акторы
Катэгорыя:Акторы XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Гумарысты
Катэгорыя:Імігранты ЗША
Г’ю Грант

**Г’ю Джон Мунга Грант** (; нар. 9 верасьня 1960, Лёндан) — брытанскі актор.

У асноўным здымаецца ў рамантычных камэдыях і мэлядрамах. Актор вядомы сваім амплюа сэрцаеда — як у жыцьці, так і на кінаэкране. Найбольш вядомыя фільмы зь яго ўдзелам — *«[[Чатыры вясельлі і пахаваньні]]»* (1994), *«[[Розум і пачуцьці (фільм)|Розум і пачуцьці]]»* (1995), *«[[Нотынггэм Гіл]]»* (1999), *«[[Дзёньнік Брыджыт Джонз (фільм)|Дзёньнік Брыджыт Джонз]]»* (2001), *«[[Любоў насамрэч]]»* (2003).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Брытанскія акторы
Морган Фрымэн

**Морган Фрымэн** (; нарадзіўся  году) — амэрыканскі актор, рэжысэр і наратар, ляўрэат прэміі «Оскар». Адзін з самых папулярных і паважаных актораў у Галівудзе.

## Выбраная фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Гільдыі кінаактораў ЗША за ўнёсак у кінэматограф
Таварыства філярэтаў

**Таварыства філярэтаў** (ад  — «аматары дабрачыннасьці») — таемнае патрыятычнае згуртаваньне студэнтаў Віленскага ўнівэрсытэту, якое дзейнічала ў 1820—1823 гадох.

Заснаванае філяматамі як адна з даччыных арганізацыяў. Мела за мэту ўзаемадапамогу і самаўдасканаленьне. Старшынём Таварыства філярэтаў быў Тамаш Зан. Адным з гурткоў філярэтаў кіраваў Ян Чачот.

Асноўны склад Таварыства складала моладзь 17—25 гадоў, што былі выхадцамі зь земляў колішняга Вялікага Княства Літоўскага. Са 135 чалавек, дапытаных камісіяй Мікалая Навасільцава, зь Беларусі (Віленская, Гарадзенская, Магілёўская, Менская губэрні і Беластоцкая вобласць) было 113 чалавек. З Каралеўства Польскага — усяго 6, з Украіны, пераважна з Валыні — 16.

## Вядомыя філярэты
* Тамаш Зан
* Ян Чачот
* Францішак Геранім Малеўскі
* Адам Міцкевіч
* Аляксандар Ходзька
* Ігнат Дамейка
* Антоні Эдвард Адынец
* Ануфры Петрашкевіч
* Юзаф Яжэўскі
* Ян Вернікоўскі
* Станіслаў Мараўскі

## Глядзіце таксама
* Беларускае нацыянальнае адраджэньне

## Крыніцы

Катэгорыя:Філярэты
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Анартосіс Фамагуста

«**Анартосіс**» () — кіпрскі футбольны клюб з гораду Фамагусты. Заснаваны ў 1911 годзе. 13-разовы чэмпіён Кіпру, 11-разовы ўладальнік Кубка Кіпру.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Фамагуста
Джоні Дэп

**Джон Крыстафэр «Джоні» Дэп II** (; нарадзіўся 9 чэрвеня 1963 году, Авэнсбора, Кентукі, ЗША) — амэрыканскі актор, рэжысэр, музыка, сцэнарыст і прадусар. Ляўрэат прэміі «Залаты глёбус» за ролю ў фільме Тыма Бэртана «Сўіні Тод, дэман-цырульнік з Фліт-стрыт».

Найбольшую вядомасьць атрымаў за ролі ў фільмах Тыма Бэртана, а таксама за ролю капітана Джэка Вераб’я ў сэрыі фільмаў «Піраты Карыбскага мора».

## Фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў ЗША
Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Кінарэжысэры ЗША
Катэгорыя:Прадусары ЗША
Тым Бэртан

**Тымаці (Тым) Ўільям Бэртан** (; 25 жніўня 1958, Бэрбанк, Каліфорнія, ЗША) — амэрыканскі кінарэжысэр, мультыплікатар і пісьменьнік, вядомы эксцэнтрык і эстэт. Майстар сучаснага відовішчнага кіно, часьцяком заснаванага на чорным гумары і макабрычных элемэнтах. Двойчы намінаваўся на Оскара. У 2008 годзе атрымаў Залаты глёбус за фільм «Суіні Тод — дэманічны цырульнік з Фліт-стрыт» у катэгорыі «Найлепшы фільм — мюзыкл або камэдыя». Брат мастака Дэніела Бэртана.

### Зрэжысаваныя фільмы
* *Pee-wee’s Big Adventure* (1985)
* Бітлджус (*Beetlejuice*) (1988)
* Бэтмэн (*Batman*) (1989)
* Эдвард — рукі-нажніцы (*Edward Scissorhands*) (1990)
* Вяртаньне Бэтмена (*Batman Returns*) (1992)
* Эд Вуд (*Ed Wood*) (1994)
* Марс атакуе! (*Mars Attacks!*) (1996)
* Сонная лагчына (*Sleepy Hollow*) (1999)
* *Planet of the Apes* (2001)
* Буйная рыба (*Big Fish*) (2003)
* Чарлі і чакалядная фабрыка (*Charlie and the Chocolate Factory*) (2005)
* Труп нявесты (*Corpse Bride*) (2005)
* Суіні Тод — дэманічны цырульнік з Фліт-стрыт (*Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street*) (2007)
* Аліса ў краіне цудаў (Аліса ў Дзівоснай краіне, *Alice in Wonderland*) (2010)
* Змрочныя цені (*Dark Shadows*) (2012)
* *Frankenweenie* (2012)
* *Big Eyes* (2014)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Паэма «Кашмар на Каляды» ў перакладзе Макса Шчура
* Вершы ў перакладзе Макса Шчура ды Сяргея Прылуцкага
* 
* 
*  Маркотная Смерць Хлопчыка-Вустрыцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Каліфорніі
Катэгорыя:Кінарэжысэры ЗША
Катэгорыя:Літаратары ЗША
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Залаты Глёбус»
Джон Траволта

**Джон Джо́зэф Траво́лта** (;  18 лютага 1954 году, Энглўуд, Нью-Джэрзі, ЗША) — амэрыканскі актор, танцор і сьпявак, ляўрэат прэміі Залаты глёбус, найбольш вядомы выкананьнем галоўных роляў у такіх фільмах, як «Ліхаманка суботняга вечара» (намінаваны на Оскар за найлепшую мужчынскую ролю), «Брыялін» і «Крымінальнае чытво» (намінаваны на Оскар за найлепшую мужчынскую ролю, саступіў Тому Гэнксу ў ролі Форэста Гампа).

## Выбраная фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нью-Джэрзі
Катэгорыя:Акторы ЗША
Жулі Дэпард’ё

**Жулі Дэпард’ё** (;  18 чэрвеня 1973) — француская кінаакторка, дачка знакамітага актора Жэрара Дэпард’ё.

## Крыніцы

Катэгорыя:Францускія акторкі
Том Гэнкс

**Томас Джэфры «Том» Гэнкс** (; нарадзіўся  году, Канкорд, Каліфорнія) — амэрыканскі актор і прадусар, які пачынаў у камэдыях для сямейнага прагляду («Вялікі», 1988), але да сарака гадоў дамогся ўсеагульнага прызнаньня ў якасьці сур’ёзнага драматычнага актора і атрымаў дзьве прэміі «Оскар» запар — за галоўныя ролі ў фільмах «Філадэлфія» (1993) і «Форэст Гамп» (1994) — зьяўляецца адным з двух актораў у гісторыі сусьветнага кінэматографа, якія атрымалі гэтую ўзнагароду два гады запар.

Том Гэнкс — праваслаўны вернік, наведвае адзін з амэрыканскіх прыходаў Канстантынопальскага патрыярхату.

Акрамя сваіх оскараносных роляў, Гэнкс вядомы сумеснымі працамі з рэжысэрам Стывэнам Сьпілбэргам. Па стане на 2006 год, фільмы з удзелам Гэнкса сабралі больш выручкі (каля 6 мільярдаў даляраў), за фільмы з удзелам любога іншага актора. Самы прыбытковы зь яго фільмаў — «Код да Вінчы» (2006). Таксама Том Гэнкс зьяўляецца акторам, якія атрымалі адзін з самых вялікіх ганарараў у гісторыі кіно (крыху больш за $ 51 млн, за ролю прафэсара Робэрта Лэнгдана ў фільме «Анёлы і дэманы»), больш за яго атрымаў толькі Джоні Дэп ($ 56,5 млн, за ролю Джэка Вераб’я ў «Піраты Карыбскага мора: На дзіўных берагох»).

## Выбраная фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Каліфорніі
Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Акторы XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя