open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віталь Цыганкоў

**Віталь Цыганкоў** ( 1969, Шчучын) — беларускі журналіст.

Скончыў факультэт журналістыкі  БДУ. Працаваў у газэтах «Знамя Юности», «Звязда», «Свабода», карэспандэнтам Associated Press, «Независимой газеты», «Джы-джы прэс». Быў адным з заснавальнікаў БелаПАНа.

Ад 1994 году — на «Радыё Свабода». Сябра БАЖ ад дня заснаваньня, удзельнік устаноўчага зьезду.

Жанаты, мае сына.

## Прэміі
* 1995 — Прэмія Алеся Адамовіча
* 2009 — прэмія БАЖ «Вольнае слова»
* 2010 — прэмія БАЖ «Вольнае слова»

## Крыніцы

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шчучыне
Катэгорыя:Беларускія журналісты
М’ёндален (футбольны клюб)

«**М’ёндален**» () — нарвэскі футбольны клюб з гораду М’ёндалену. Заснаваны ў 1910 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:М’ёндален‎
Выня (неадназначнасьць)

Назву **Выня** маюць:

* Выня — рака ў Нясьвіскім і Капыльскім раёнах Менскай вобласьці, левы прыток ракі Лоша, басэйн Нёмана
* Выня — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці
Язьвіны

Назву **Язьвіны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Язьвіны — вёска ў Дарагічынскім раёне

* Менская вобласьць:
** Язьвіны — вёска ў Капыльскім раёне
** Язьвіны — вёска ў Салігорскім раёне
** Язьвіны — вёска ва Ўзьдзенскім раёне
Фонд імя Льва Сапегі

**Фонд імя Льва Сапе́гі** — беларуская асьветніцкае, грамадзкае, некамэрцыйнае аб’яднаньне, утворанае 26 чэрвеня 1992 року па ініцыятыве дэпутатаў мясцовых Саветаў зь Менску, Віцебску, Гомелю, Берасьця, Магілёва, Горадні ды іншых местаў Беларусі. 31 траўня 1999 року арганізацыя была перарэгістравана ў Міністэрстве юстыцыі. Арганізацыя аб’ядноўвае юрыстаў, эканамістаў, сацыёлягаў, выкладчыкаў, дэпутатаў мясцовых Саветаў, прадстаўнікоў культуры, прэсы й бізнэсу. Аб’яднаньне носіць імя канцлера Вялікага княства Літоўскага Льва Сапегі (1557—1633). Час яго жыцьця — гэта дзесяцігодзьдзі максымальнага росквіту Вялікага Княства Літоўскага — «залаты век» сярэднявечнай Беларусі, якому ў вялікай ступені спрыяў сваёй дзейнасьцю Сапега. Старшынём арганізацыі зьяўляецца Міраслаў Кобаса.

## Місія й мэты арганізацыі
Спрыяньне працэсам пасьлядоўнага ўстанаўленьня й разьвіцьця дэмакратычных рэформаў у Рэспубліцы Беларусь у галіне мясцовага самакіраваньня, павышэньня прававой культуры й абароны правоў грамадзянаў, разьвіцьця рынкавай эканомікі.

### Мэты
* Падрыхтоўка й правядзеньне рэформы мясцовага самакіраваньня.
* Станаўленьне й разьвіцьцё NGО на рэгіянальным узроўні.
* Абарона правоў і свабодаў чалавека ў лякальнай супольнасьці.
* Разьвіцьцё й падтрымка грамадзянскіх ініцыятываў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1992 годзе
Дзьмітры Бясьсьмертны

**Дзьмі́тры Бясьсьме́ртны** ( 3 студзеня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца кыргыскага клюбу «Алга».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Менск», з 2014 году пачаў выступаць за клюбны дубль і хутка замацаваўся ў ягоным складзе. 17 чэрвеня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў асноўнай камандзе «Менску», выйшаўшы на зьмену на 76-й хвіліне матчу супраць «Тарпэда-БелАЗ» (0:2). У сэзоне 2016 году стаў часьцей зьяўляцца ў галоўнай камандзе менчукоў, нярэдка і ў стартавым складзе, дзе звычайна выступаў на пазыцыі правага паўабаронцы. У сэзоне 2017 году ўжо трывала замацаваўся як асноўны правы паўабаронца каманды, часам выкарыстоўваўся на пазыцыі правага абаронцы.

У студзені 2019 году перайшоў у барысаўскі БАТЭ. Спачатку быў гульцом ратацыі, прыцягваўся да дублю, а з кастрычніка 2019 году ў сувязі з траўмаваньнем Аляксея Рыяса замацаваўся ў пачатковым складзе на пазыцыі правага абаронцы. У сэзоне 2020 году чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У лютым 2021 году падоўжыў кантракт з БАТЭ. У сэзоне 2021 году зьяўляўлся на полі нерэгулярна, а ў 2022 годзе стаў трывала прыцягвацца да пачатковага складу. У красавіку 2022 году падоўжыў пагадненьне з клюбам да канца 2023 году.

У сакавіку 2023 году праз забарону Міністэрства спорту і турызму ня быў дапушчаны да чэмпіянату Беларусі і ня браў удзелу ў афіцыйных матчах. У ліпені 2023 году пакінуў БАТЭ. У жніўні стала вядома, што гулец будзе заяўлены ў склад казаскага «Актабе», замяніўшы ў заяўцы расейца Ідрыса Ўмаева. У сьнежні 2024 году пакінуў каманду, згуляўшы ў ейным складзе 22 матчы. Пасьля быў гульцом расейскай «Кубані» з трэцяга дывізіёну мясцовага першынства. У ліпені 2025 году сышоў з каманды і прыяднаўская да кыргыскага клюбу «Алга».

### Міжнародная
Увосень 2015 году ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 17 студзеня 2016 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21), выйшаўшы на замену на 76-й хвіліне матчу супраць зборнай Кыргызстану на Кубку Садружнасьці ў Санкт-Пецярбургу.

У ліпені 2017 году выступаў за другую зборную Беларусі на Кубку Караля ў Тайляндзе. 16 лістапада 2019 году дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі ў адборачным матчы чэмпіянату Эўропы 2020 году супраць зборнай Нямеччыны (0:4), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Менску»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксандар Джыгера

**Алякса́ндар Джыге́ра** ( 15 красавіка 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца мазырскай «Славіі».

## Кар’ера
У жніўні 2015 году быў аддадзены ў арэнду клюбу «Зорка-БДУ» да канца сэзону. У сьнежні 2015 году вярнуўся ў БАТЭ з арэнды. У ліпені 2017 году аддадзены ў арэнду магілёўскаму «Дняпру» да канца сэзону. 

У студзені 2018 году, вярнуўшыся з арэнды, пачаў трэнавацца з БАТЭ, аднак ня трапіў на першы турэцкі збор каманды. У лютым 2018 году аддадзены ў арэнду клюбу «Прамень». У першай палове сэзону нярэдка зьяўляўся ў першай адзінаццатцы, але зь ліпеня амаль перастаў выходзіць на поле. У студзені 2019 году стала вядома пра тое, што паўабаронца па заканчэньні арэнды пакінуў «Прамень», а неўзабаве барысаўскі клюб абвесьціў аб разьвітаньні з Джыгерам па заканчэньні кантракту. У лютым 2019 году падпісаў кантракт зь менскім «Тарпэда». У ліпені 2019 году перайшоў у клюб «Смалявічы». 

У студзені 2020 году падоўжыў кантракт з «Смалявічамі». У сэзоне 2020 году заставаўся асноўным гульцом дружыны, але ня выратаваў яе ад вылету з элітнага дывізіёну. У сьнежні 2020 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Смалявічы». У студзені 2021 году пасьля прагляду склаў кантракт з гарадзенскім «Нёманам». Замацаваўся ў асноўным складзе, гуляў пераважна ў ад першых хвілінаў. У студзені 2022 году перайшоў у «Менск». Быў футбалістам пачатковага складу, але зь верасьня стаў часьцей выхадзіць на зьмену. У сьнежні 2022 году па заканчэньні пагадненьня пакінуў «Менск». У лютым 2023 году стаў гульцом казаскага «Акжэтпэсу».

Пасьля далучыўся да мазырскай «Славіі». У лістападзе 2023 году кантракт з клюбам быў скасаваны. У студзені 2024 году афіцыйна быў дапушчаны да прафэсійнай дзейнасьці спартовец у Беларусі камісіяй пры Генпракуратуры, пасьля чаго зноў пачаў трэнавацца з мазырчукамі і ў лютым склаў новы кантракт з клюбам. Цягам сэзону звычайна ці сам выходзіў на замену, ці яго замянялі падчас гульні. У сьнежні падоўжыў кантракт з «Славіяй».

## Дасягненьні
**БАТЭ**:
* Чэмпіён Беларусі: 2016
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2015
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2017

**«Славія»**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце БАТЭ
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Віталь Рыдлевіч

**Віталь Рыдлевіч** ( 19 красавіка 1991 году) — колішні беларускі футбаліст, брамнік.

## Кар’ера
У складзе наваполацка «Нафтану» быў з 2012 году, аднак адразу пачаў аддавацца ў арэнду, дзеля здабыцьця гульнёвай практыкі. У другой палове 2012 году быў брамнікам «Полацку» ў Першай лізе. Аднак, скласьці канкурэнцыю Ўладзімеру Жураву не атрымалася. У наступныя гады ў арэндах у «Слоніме» і «Зорцы»-БДУ зьяўляўся на поле яшчэ менш часу. Свой адзіны матч у Найвышэйшай лізе ў складзе «Нафтану» згуляў 17 чэрвеня 2015 году ў матчы супраць «Нёману». За час матчу футбаліст прапусьціў тры галы ў сваю браму. У лютым 2016 году пакінуў «Нафтан», ня вытрымаўшы канкурэнцыі. Доўгі час гулец не зьяўляўся ў прафэсійным футболе, але другую палову 2019 году бараніў колеры армянскага клюбу «Арагац» зь Першай лігі мясцовага чэмпіянату.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Чэрнікаўшчына

Назву **Чэрнікаўшчына** маюць:

* Чэрнікаўшчына — аграгарадок у Койданаўскім раёне Менскай вобласьці
* Чэрнікаўшчына — вёска ў Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці
Вождавац Бялград

«**Вождавац**» () — сэрбскі футбольны клюб з гораду Бялграду. Заснаваны ў 1912 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Бялградзе‎
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1912 годзе
Катэгорыя:1912 год у Сэрбіі
Выгода

Назву **Выгода** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Выгода — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Выгода — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Выгода — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Выгода — вёска ў Гайнаўскім павеце
** Выгода — вёска ў Ломжынскім павеце

## Глядзіце таксама
* Выгада
Галоўчыцы (Магілёўская вобласьць)

**Гало́ўчыцы** — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вепрынскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1668 годзе як вёска ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1999 год — 39 чалавек
* 2010 год — 14 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Нас няма, і вёскі такой няма, але мы тут жывём» — рэпартаж з «чарнобыльскай» вёскі Галоўчыцы

Катэгорыя:Вепрынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чэрыкаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Наўхавічы

**На́ўхавічы** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 5 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Радаўніца ў Чарнобыльскай зоне: «Мы не баімся радыяцыі, бо тут пахаваныя нашы бацькі»

Катэгорыя:Роўкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Драгунскія Хутары

**Драгу́нскія Хутары́** — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вепрынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 чалавек
* 1999 год — 20 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Самотніца ў «чарнобыльскай» вёсцы

Катэгорыя:Вепрынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чэрыкаўскага раёну
Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў

**[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]] 2015—2016 гадоў** — 61-ы розыгрыш трафэю з часоў Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў і 24-ы розыгрыш пад назвай Ліга чэмпіёнаў УЭФА. У фінале, які адбыўся на стадыёне «Сан-Сыра» ў Міляне 28 траўня 2016 году, «Рэал» перамог «Атлетыка» ў сэрыі пэнальці.

## Кваліфікацыйныя раўнды

### Першы кваліфікацыйны раўнд

### Другі кваліфікацыйны раўнд

### Трэці кваліфікацыйны раўнд

## Раўнд плэй-оф

## Групавы этап

### Група A

### Група B

### Група C

### Група D

### Група E

### Група F

### Група G

### Група H

## 1/8 фіналу

## 1/4 фіналу

## 1/2 фіналу

## Фінал

## Глядзіце таксама
* Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

2015
Катэгорыя:2015 год у футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Герб Абакану

**Герб Абакану** — герб места Абакану, што быў ухвалены рашэньнем выканаўчага камітэту 4 чэрвеня 1980 году.

## Апісаньне
Шчыт падзелены зьлева направа на сінюю й зялёную частку. На сінім полі каменныя выявы, што знайшлі ў Хакасіі. У зялёным полі чырвоная кветка. Уверсе надпіс назвы места «Абакан» залатымі літарамі.

## Значэньне
Блакітнае поле сымбалізуе неба і раку Енісей. Малюнкі залатых статуяў нагадваюць пра адзіную ў сьвеце калекцыю каменных статуяў, што месьцяцца ў Абакане. Зялёнае поле азначае стэп, што атачае горад. Кветка «гарачыя» — характэрны элемэнт мясцовае флёры, сымбалізуе росквіт гораду.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Абакану

## Літаратура
* Геральдика России / Борисов И.В. Козина Е.Н. — М.: АСТ: Астрель, 2005. — С. 61. — 423 с. — ; 5-27111355-8.

Катэгорыя:Абакан
Абакан
Юры Андруховіч

**Юры Андруховіч** (, нар. 13 сакавіка 1960 ў Станіславе) — украінскі паэт, празаік, перакладчык, эсэіст.

У 1985 годзе разам зь Віктарам Небаракам ды Аляксандрам Ірванцом заснавалі паэтычную суполку Бу-Ба-Бу. З 1991 году Андруховіч быў сурэдактарам літаратурна-мастацкага журналу «Четвер», супрацоўнічаў таксама з журналам «Перевал», выступіўшы ўкладальнікам дзьвух яго нумароў.

У часопісе «Сучасність» упершыню былі апублікаваныя ягоныя самыя вядомыя прозавыя творы: «Рекреації» (1992), «Московіада» (1993), «Перверзія» (1996) (пазьней выданыя ў 1997 годзе асобнымі кнігамі), эсэ «Центрально-Східна ревізія» («Сучасність», 2000, №3).

Прысутнасьць Андруховіча ў Івана-Франкоўску стала важным фактарам узьнікненьня г.зв. «станіслаўскага фэномэну» (кола мясцовых пісьменьнікаў) ды фармаваньня мясцовай мастацкай эліты. Творчасьць Андруховіча мае значны ўплыў на ход сёньняшняга літаратурнага працэсу ва Ўкраіне. Працы Андруховіча перакладзеныя на шмат моваў, сярод якіх польськая, ангельская, нямецкая, француская, расейская, вугорская, фінская, швэдзкая, гішпанская, чэская, славацкая ды эспэранта.

28 жніўня 2016 Андруховіч быў узнагароджаны мэдалём Гётэ.

Жанаты. Ягоная дачка Сафія таксама пісьменьніца.

## Беларускія пераклады
На беларускую мову вершы Андруховіча пераклаў Андрэй Хадановіч.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Юрій Андрухович з проектом Samohon (з порталу www.azh.com.ua)
* Працы Юрыя Андруховіча на «Українському Центрі»

Катэгорыя:Украінскія літаратары
Катэгорыя:Украінскія паэты
Катэгорыя:Украінскамоўныя пісьменьнікі
Кубак Азэрбайджану па футболе

**Кубак Азэрбайджану па футболе** — штогадовы кубак Азэрбайджану, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. У спаборніцтве прымаюць удзел 18 камандаў. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1992 годзе па распадзе СССР. У параўнаньні з буйнымі футбольнымі спаборніцтвамі ў многіх іншых краінах, турнір прыцягвае значна меншую ўвагу публікі, і нават квіткі на фінал Кубка Азэрбайджану рэдка бываюць распрададзеныя. У сувязі з гэтым Асацыяцыя футбольных фэдэрацыяў Азэрбайджану экспэрымэнтавала з фарматам, каб павысіць вядомасьць спаборніцтваў. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца «Карабах», які браў кубак 8 разоў.

## Пераможцы
* Карабах — 8 разоў
* Нэфтчы — 6
* Кяпаз — 4
* Хазар, Баку — 3
* Шамахы, Габала — 2
* Іншаатчы, Шафа, Сабах — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Пераможцы Кубка Азэрбайджану

Катэгорыя:Азэрбайджанскі футбол
Азэрбайджан
Аднога-Кузьмы

**Адно́га-Ку́зьмы** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Одно́га* і *Ку́зьмы*) — вёска (солтыства Плянты) ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараджэньня Яна Хрысьціцеля ў Новай Волі). Меншая частка —  каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Аднога была заснаваная праўдападобна напрыканцы 18 ст. у лясох Ялаўскай пушчы. У першай палове 19 ст. на засьценках Адногі былі заснаваныя невялікія вёскі Грыкі, Круглы Лясок, Мацейкавая Гара і Сахаркі, у якіх разам з Адногай у 1857 г. пражывала 135 жыхароў. Пасьля эпідэміі халеы 1860 г. засьценкі Сахаркі і Грыкі спынілі свае існаваньне, а ў самой Аднозе памерпла 40% жыхароў. Да канца 19 ст. прысёлак Сахаркі адрадзіўся і былі заснаваныя 2 новыя прысёлкі: Полька і Сакі. Амаль усе жыхары Адногі пакінулі сваю вёску ў час бежанства 1915 г.. У міжваенны пэрыяд Аднога прыналежала да гміны Тарнаполь (сядзіба гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 27 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы). Пасьля Другой сусьветнай вайны Аднога была далучаная да гміны Міхалова. У 2007 г. афіцыяная польская назва вёскі была зьмененая з *Odnoga-Kużmy* (*Аднога-Кужмы*) на *Odnoga-Kuźmy* (*Аднога-Кузьмы*).

## Зноскі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Rise Against

**Rise Against** — амэрыканскі панк-рок гурт, заснаваны ў сьнежні 1999 году ў Чыкага, Іліной. У цяперашні час гурт складаюць вакаліст/рытм-гітарыст Тым Макілрат, гітарыст/бэк-вакаліст Зак Блэр, басіст Джо Прынсайп, барабаншчык Брэндан Бэрнз.

Першыя пяць гадоў гурт супрацоўнічаў зь незалежным лэйблам Fat Wreck Chords, на якім выпусьціў два студыйныя альбомы, *The Unraveling* (2001) і *Revolutions per Minute* (2003). Абодва альбомы мелі значны посьпех на андэрграўнд-сцэне, і ў 2003 годзе гурт падпісаў кантракт з буйным лэйблам Geffen Records. Дэбютны альбом *Siren Song of the Counter Culture* на новым лэйбле прынёс гурту вялікі посьпех на мэйнстрым-сцэне, былі выпушчаныя некалькі сынглаў. Наступныя два альбомыs, *The Sufferer & the Witness* і *Appeal to Reason*, таксама былі пасьпяховымі і трымаліся на 10 і 3 месцы ў чарце Billboard 200, адпаведна. Праз 3 гады пасьля *Appeal to Reason* быў выпушчаны альбом *Endgame*. Усе чатыры альбомы, выпушчаныя Geffen Records, былі плятынавымі ў Канадзе, у той час як *The Sufferer & the Witness* і *Appeal to Reason* былі залатымі ў ЗША.

Rise Against таксама вядомыя сваёй прапагандай прагрэсіўных арганізацыяў, такіх як Amnesty International і It Gets Better Project. Гурт актыўна прапагандуе правы жывёлаў, бальшыня ўдзельнікаў зьяўляюцца сябрамі straight edge (апроч Бэрнза), прыхільнікамі PETA, і вэгетарыянцамі.

## Дыскаграфія
* *The Unraveling* (2001)
* *Revolutions per Minute* (2003)
* *Siren Song of the Counter Culture* (2004)
* *The Sufferer & the Witness* (2006)
* *Appeal to Reason* (2008)
* *Endgame* (2011)
* *The Black Market* (2014)
* *Wolves* (2017)

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Панк-рок гурты ЗША
Трылінка

**Трылі́нка** — дарожнае пакрыцьцё ў выглядзе пліткі шасьціграннае формы. Вынайдзеная і запатэнтаваная польскім інжынэрам Уладыславам Трылінскім. Выкарыстоўвалася ў 1935—1939 роках у Берасьці, іншых местах Палескага й іншых ваяводзтваў міжваеннай Польшчы. Плітка мела 6 граняў па 20 сантымэтраў, таўшчыню 15-20 сантымэтраў. Трылінка выраблялася ў мэталёвых формах, у якія закладалі колаты слупавіковы камень — сьпярша па кутах, пасьля па пэрымэтры і, урэшце, у сярэдзіне. Нарыхтоўка залівалася на палову вышыні росчынай высокай маркі і на палову — бедным бэтонам. Клалі трылінку трывалай каменнай асновай угору. Для кромкі дарогі каля бардзюраў выкарыстоўвалася асаблівая пяцігранная форма пліткі.

У Берасьці плітку выраблялі побач зь мескім паркам. Для вытворчасьці выкарыстоўвалі чорную базальтавую пароду ў буйных кавалках, якую прывозілі з кар’еру Янава Даліна на тэрыторыі цяперашняй Ровенскай вобласьці. Аддзел, створаны зь беспрацоўных, калоў гэтыя кавалкі да патрэбнага памеру.

Трылінку ўжывалі таксама на будаўніцтве дарогі Кобрынь — Пінск. Захаваліся пяць кілямэтраў трылінкай пад Пінскам. Вытворчасьць пліткі была арганізаваная таксама і ў Пінску, вёсках Сьнітава і Агдэмер. У гонар сканчэньня будаўнітва дарогі на выезьдзе зь Пінску быў усталяваны помнік з слупавіку, які прымяняўся ў вытворчасьці трылінкі.

## Літаратура

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Будаўнічыя матэрыялы
Катэгорыя:Дарогі
Рытас Вільня

«**Рытас**» () — летувіскі баскетбольны клюб, які базуецца ў горадзе Вільні. Заснаваны ў 1997 годзе. Адзін з самых тытулаваных летувіскіх клюбаў, які мае ня толькі перамогі ў айчынных спаборніцтвах, але, таксама, і ў міжнародных турнірах. Свае хатнія матчы клюб праводзіць на «Авія-Салюшнс-Груп-Арэне» (зьмяшчальнасьць 11 тысячаў чалавек), у той час як ня топавыя матчы праходзяць на «Джып-Арэне» (зьмяшчальнасьць 2,5 тысячы чалавек), якая месьціцца побач з галоўнай пляцоўкай.

## Мінуўшчына
Гісторыя клюбу паходзіць ад 1964 году, калі ў Вільні быў заснаваны баскетбольны клюб «Статыба». «Статыба» прымаў удзел у чэмпіянатах СССР, найлепшым дасягненьнем клюбу зьяўляецца выніковы трэці радок у 1979 годзе. У 1997 годзе віленская газэта «Летувас Рытас» купіла клюб і пераназвала яго ў «Летувас Рытас».

Пасьля зьмены ўласьніка клюб загуляў мацней. У сэзоне 1998—1999 гадоў «Летувас Рытас» выйшаў у супэрфінал летувіскага чэмпіянату, але саступіў ковенскаму «Жальгірысу». Аднак ужо ў наступны сэзон «Летувас Рытас» перамог у супэрфінале «Жальгірыс» і стаў чэмпіёнам Летувы, перарваўшы шматгадовую гегемонію ковенскага клюбу. У 2002 годзе «Летувас Рытас» атрымаў перамогу ва ўпартай 7-матчавай сэрыі, якая скончылася ў овэртайме апошняга матчу. Гэты супэрфінал клюб зь Вільні правёў без свайго цэнтравога Робэртаса Яўтокаса, які трапіў у аварыю на матацыклі.

Сэзон 2004—2005 гадоў быў сэзонам вялікіх пераменаў для клюбу. Была пабудаваная новая хатняя арэна, «Авія-Салюшнс-Груп-Арэна», галоўным трэнэрам каманды ўпершыню стаў замежны спэцыяліст, да клюбу далучыліся 4 дасьведчаныя легіянэры. Усё гэта дало вынік і «Летувас Рытас» дамогся самага высокага дасягненьня за ўсю сваю гісторыю — атрымаў перамогу ў Кубку УЛЕБ і забясьпечыў сабе квіток на наступны сэзон Эўралігі.

## Дасягненьні
* **[[Чэмпіянат Летувы па баскетболе|Чэмпіён Летувы]] (7)**:
** 2000, 2002, 2006, 2009, 2010, 2022, 2024

* **Уладальнік [[Кубак Летувы па баскетболе|Кубка Летувы]] (3)**:
** 1998, 2009, 2010

* **Уладальнік [[Кубак караля Міндоўга|Кубка караля Міндоўга]] (2)**:
** 2016, 2019

* **Уладальнік Кубка УЛЕБ (3)**:
** 2005, 2009

* **Пераможца Паўночнаэўрапейскай лігі**:
** 2002

* **Пераможца [[Балтыйская бакетбольная ліга|Балтыйскай бакетбольнай лігі]] (3)**:
** 2006, 2007, 2009

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Летувіскія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1997 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі Адзінай лігі ВТБ
Геранімова

**Геранімо́ва** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Гаранімо́во*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Праабражэньня Гасподняга ў Таплянах) і каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Першы геранімоўскі фальварак быў заснаваны яшчэ на пачатку 17 стагодзьдзя ў межах гарадоцкіх маёмасьцяў заблудаўскага графства і называўся Новая Воля (пасьля гэтая назва перайшла на вёску Новая Воля). Пад канец 18 ст., калі Заблудаў прыналежаў Радзівілам, назва фальварку была замененая на Геранімова ад імя Міхала Гераніма Радзівіла. Маёнтак (абхопліваў сабой таксама вёскі Патока і Новая Воля) у 1820 г. ад Радзівілаў купіў Міхал Дзяконскі, які ўжо ў наступным годзе адпрадаў яго свайму брату . Новы ўладальнік пабудаваў у 1830 г. палац і добраўладкаваў цэнтр маёнтку (заснаваў агароды, сажалкі, закупляў аграрныя машыны). Казімер Дзяконскі памер у 1849 г. і быў пахаваны побач з палацам (ягоная магіла захавалася па сёньняшні дзень). Пасьля сьмерці ўдовы па Казімеру ў 1856 г. маёнтак у Геранімове атрымала дачка Міхала Дзйконскага — Ядвіга Алізар. У час яе гаспадараваньня маёнтак Геранімова лічыўся самым выдатным у навакольлі Беластоку. Праўдападобна каля 1870 г. маёнтак быў падзеляны на малыя фальваркі: у самім Геранімове, Каменны Брод, Казімерова, Лясанку, Марынку ды Міхаліну. У 1908 г. вялікі маёнтак перайшоў у рукі Аляксандра Яўгена Рамма (дваюроднага брата другога мужа Ядвігі Алізар), а ў 1916 г. адзіным уладальнікам стала Вольга Рамм. Раммы яшчэ да Першай сусьветнай вайны пабудавалі тут паравы млын, невялікі сьпіртавы і крухмальны заводы. У міжваенны пэрыяд Геранімова прыналежала да гміны  Міхалова Беластоцкага павету  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 108 жыхароў (48 каталікоў, 59 праваслаўных, 1 габрэй; паводле нацыянальнасьці былі гэта: 48 палякі, 53 беларусы, 1 габрэй і 6 расейцаў). Да 1930 г. В. Рамм прадала асаднікам з цэнтральнай Польшчы фальваркі ў Каменным Бродзе, Казімерове і Лясанцы. Ужо ў кастрычніку 1939 г. савецкія ўлады адабралі Раммам маёнтак і стварылі на ягоным месцы саўгас. В. Рамм і яе сыны прымушаныйы былі выехаць у Нямеччыну (з паходжаньня былі немцамі).

У час нямецкай акупацыі маёнтак перайшоў на ўласнасьць нямецкай дзяржавы, але ў 1943 г. быў спалены (разам з палацам). У лістападзе 1944 г. большасьць землі зьліквідаванага маёнтку былі падзеляныя прадстаўнікамі польскіх уладаў паміж былых працаўнікоў маёнтку ды мужыкоў з Казімерова, Тапалянаў, Патокі, Новай Волі ды Міхалова. Ужо ў 1949 г. улады адабралі частку дараваных мужыкам земляў і да 1952 г. заснавалі Дзяржаўную гаспадарку Геранімова, якая праіснавала да 1976 г. (калі была ўключаная ў Сельскагаспадарчы камбінат Міхалова). Пасьля палітычных пераменаў былы маёнтак быў праданы дзяржавай прыватнаму ўладальніку, які разьвівае тут птушынаю фэрму.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Міхалова
Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Кабылянка (Падляскае ваяводзтва)

**Кабыля́нка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Кобыля́нка*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход сьв. Міколы Чудатворцы ў Міхалове) і каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Вёска Кабыла была заснаваная ў мяжах гарадоцкіх маёмасьцяў у 18 ст., але ўжо на пачатку 19 ст. адыйшла да фальварку Нязбудка. У 1845 г. пражывалі тут 10 мужыцкія сем'і. На пачатку 20 ст. праводзілася тут ліквідацыя палоскаў і Кабылянка перамянілася з вёскі распаложанай уздож вуліцы ў хутаравы камплекс. У міжваенны пэрыяд Кабылянка прыналежала да гміны  Міхалова Беластоцкага павету  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 122 жыхароў (55 палякаў-каталікоў і 67 праваслаўных беларусаў). Увосені 1940 г. жыхары Кабылянкі самаарганізавалі каўгас, які быў распушчаны немцамі ў 1941 г.. У пасьляваенны пэрыяд шмат жыхароў працавала ў міхалоўскіх заводах, таму вёска не абязьлюднела. 

## Ураджэнцы
* Мікола Гайдук (1933—1998) — беларускі пісьменьнік, журналіст, краязнаўца, пэдагог.

## Зноскі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Шарль Бляндэн

**Шарль Бляндэн** (; 28 лютага 1824, Па-дэ-Кале, каралеўства Францыя — 19 лютага 1897, Ілінг, Лёндан, Брытанская імпэрыя) — францускі акрабат.

## Жыцьцяпіс
Шарль Бляндэн нарадзіўся ў сям’і цыркавых артыстаў, стаў акрабатам ужо ва ўзросьце 5 гадоў. Ён ведаў шмат цыркавых трукаў, але яго спэцыяльнасьцю было хадзіць па канаце. У 1855 року адпраўляецца ў ЗША. 30 чэрвеня 1859 першы раз зьдзейсьніў свой трук, які захаваў яго назаўжды ў гісторыі — першым у сьвеце прайшоў па-над Ніягарскім вадаспадам. Трук зьдзейсьнены над вадаспадам быў досыць звычайны для Шарля, таму ён пачаў паўтараць яго, ускладняючы рознымі дэталямі, напрыклад праход над вадаспадам з рознымі прадметамі, кшталту тачкі, або з чалавекам на плячах, або з завязанымі вачыма. Пасьля ён пераяжджае ў Ангельшчыну. У 1861 року паказвае складаныя трукі на канаце на вышыні 70 футаў у Крышталёвым палацы ў Лёндане. Акрамя Крышталёвага палацу Шарль таксама выступаў у Дубліне і іншых местах Брытаніі. У 1893—1894 роках Шарль грае ў тэатры ролю пантаміма. Апошні выступ Шарля адбыўся ў Бэлфасьце ў 1896 року. Шарль Бляндэн сканаў ад дыябэту 19 лютага 1897 року ва ўзросьце 72 гадоў у Ілінзе. Пахаваны на могілках Кенсэл Грын.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1824 годзе
Катэгорыя:Цырк
Катэгорыя:Памерлі ў 1897 годзе
Парлямэнцкія выбары ў Латвіі 2018 году

**Выбары ў 13-ю [[Саэйма|Саэйму]] [[Латвія|Латвіі]]** павінны адбыцца ўвосені 2018 году. Падчас выбараў у Саэйму Латвіі краіна мае 6 выбарчых акругаў — Відзэмэ, Курзэмэ, Латгалія, Зэмгалэ й горад Рыга. У склад Рыскай выбарчай акругі ўваходзіць замежная выбарчая акруга.

## Вынікі перадвыбарных апытаньняў

Катэгорыя:Выбары ў Латвіі
Reductio ad Hitlerum

**Reductio ad Hitlerum**, або **argumentum ad Hitlerum** (з лацінскай «*зьвядзеньне/апэляцыя да Гітлера*», Hitlerus ёсьць лацінізаванай формай імя Гітлера) — тэрмін, прыдуманы філёзафам Лео Штраўсам у 1951 годзе. Паводле Штраўса, гэта такі тып хітрыка, калі адзін з апанэнтаў параўноўвае погляды другога апанэнта з тымі, якіх прытрымліваўся Адольф Гітлер ці Нацыянал-сацыялістычная партыя. Выкарыстаньне гэтага выкруту часам называюць «*разыгрываньнем нацысцкае карты*».

## Сутнасьць выкруту
Выкрут часта прымае наступную форму: «Гітлер (ці нацысты) падтрымлівалі X, такім чынам, X — зло/нешта непажаданае/нешта дрэннае». Прыклад: «Гітлер падтрымліваў барацьбу з курэньнем, такім чынам, усе падобныя кампаніі — зло». Рытарычная каштоўнасьць аргумэнту складаецца ў тым, што ў бальшыні супольнасьцяў каштоўнасьці Гітлера й нацызму аўтаматычна лічацца непрымальнымі, і выкарыстаньне такога параўнаньня можа пацягнуць у апанэнта ўзьнікненьне эмацыйнай рэакцыі, якая не дазваляе даць рацыянальны адказ.

Прыклад контраргумэнту: «А калі Гітлер скажа, што двойчы два чатыры, то двойчы два аўтаматычна стане раўняцца пяці?»

Падвідамі гэтага выкруту зьяўляецца супастаўленьне прапановаў апанэнта з Галакостам, Гестапа, фашызмам ці таталітарызмам, а таксама з тэрарызмам. Можа выкарыстоўвацца таксама зваротная форма: «Гітлер быў супраць X, такім чынам, X — гэта добра».

## Глядзіце таксама
* Дэмагогія

## Крыніцы

## Літаратура
* *Gabriel H. Teninbaum* Reduction ad Hitlerum: Trumping the Judicial Nazi Card. Michigan State Law Review, Vol. 2009, p.&nbsp;541-578, 2009

Катэгорыя:Адольф Гітлер
Катэгорыя:Лацінскія словы і выразы
Катэгорыя:Лягічныя памылкі
Першы дывізіён чэмпіянату Вугоршчыны па футболе

**Першы дывізіён** — найвышэйшы дывізіён сыстэмы футбольных лігаў Вугоршчыны. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 12 клюбаў. Пасьля кожнага сэзону клюбы, які занялі два апошнія месцы, пераводзяцца ў Другі дывізіён, а іх месцы займаюць дзьве наймацнейшыя каманды другога дывізіёну. Дзейным чэмпіёнам зьяўляецца клюб «Фэрэнцвараш».

## Чэмпіёны
* Фэрэнцвараш — 36 тытулаў
* МТК — 23
* Уйпэшт — 20
* Гонвэд — 14
* Дэбрэцэн — 7
* Вашаш — 6
* Д’ёр, Чэпэль — 4
* Фэхэрвар — 3
* Будапэшт — 2
* Арадзя, Вац, Дунаўйвараш, Залаэгерсэг — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Чэмпіянат Вугоршчыны па футболе
Эстонскі музэй пажарнай аховы

**Эсто́нскі музэ́й пажа́рнай ахо́вы** () — музэй гісторыі пажарнай аховы ў Эстоніі. Першы эстонскі дабраахвотніцкі пажарны аддзел быў створаны ў 1788 року братэрствам чорнагаловых і стаў адной зь першых пажарных харугваў у Эўропе. Першыя прафэсійныя пажарныя дружыны былі заснаваныя неўзабаве па Першай сусьветнай вайне, у 1919.

## Мінуўшчына
Эстонскі музэй пажарнай аховы быў створаны ў 1974 року, такім чынам гэта адзін з найстарэйшых падобных музэяў ва Ўсходняй Эўропе. Да 2003 року музэй разьмяшчаўся ў былым пажарным цэху на вуліцы Вана-Віру. З 2007 музэй знаходзіцца ў будынку пажарнай станцыі на вуліцы Раўа.

Экспазыцыя складаецца са старога проціпажарнага начыньня, існуюць пляны пашырэньня музэю, у тым ліку адкрыцьця выставы пажарных аўтамабіляў і задзейнічаньня гістарычнае вежы пажарнага цэху.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына   

Катэгорыя:Музэі пажарнай аховы
Катэгорыя:Музэі Таліну
Ціванюкі

**Ціванюкі́** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Цівонюкі́*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, у большасьці праваслаўныя (Божай Маці ў Юшковым Грудзе) і каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Пасяленьне на месцы сёньняшніх Ціванюкоў заснавалі ў XVIII ст. у лясох Ялаўскай пушчы пчаляры Якаў і Рыгор Ціванюкі. На пачатку XIX ст. на землях Ціванюкоў заснаваныя былі засьценкі Андрэйчыкі, Кардашы, Назаркі і Самольнікі. У Андрэйчыках была пабудаваная цаґлярня, у якой працавалі жыхары Назаркаў і Кардашаў. Жыхары Самольнікаў займаліся бондарствам. У 1857 г. у Ціванюках пражывалі 34 сям’і, але ў выніку эпідэміі халеры да 1859 г. іх колькасьць зьнізілася да 17. Канец XIX ст. прынёс хуткае раьвіцьцё Ціванюкоў, бо ў 1910 г. было ўжо 378 жыхароў вёскі. На бэзанства 1915 г. падалася 21 сям’я. У міжваенны пэрыяд Ціванюкі прыналежалі да гміны Ялаўкі  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 148 жыхароў (50 каталікоў і 98 праваслаўных, усе былі пагалоўна запісаныя палякамі). У міжваенны пэрыяд спынілі свае існаваньне прысёлкі Андрэйчыкі і Назаркі, але былі заснаваныя Безухі, Грахі, Калецьнікі і Мікіціны. Пасьля Другой сусьветнай вайны Ціванюкі былі далучаныя да гміны Міхалова. У 1950 г. у Ціванюках пражывала 305 чалавек і з таго моманту колькасьць насельніцтва сыстэматычна спадае.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Мажа (неадназначнасьць)

Назву **Мажа** маюць:

* Мажа — рака ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці, правы прыток ракі Морач, басэйн Дняпра
* Мажа — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці
Шымкі (гміна Міхалова)

**Шы́мкі** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Шы́мкі*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

Побач зь вёскай праходзіць ваяводзкая дарога  .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі каталікі (парафія Перамяненьня Панскага ў Ялоўцы), пераважна польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыі і праваслаўныя (прыход Узьнясеньня Крыжа Гасподняга ў Ялоўцы) зь беларускай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Шымкі былі заснаваныя праўдападобна на пачатку 16 ст. побач з гасьцінцам з Бельску ў Ваўкавыск. Паводле некаторых дакумэнтаў першым жыхарам быў Сымон (Шымка) Матус, сын асочніка з Луплянкі. Сымон таксама быў асочнікам, але побач зь ягонай сядзібай пачалі сяліцца бортнікі і вытворцы смалы. Паводле сьпісаў ялоўскага стараства ў 1623 г. пражывала тут ужо 60 сем'яў, якія працавалі на 32 валоках зямлі. У палове 17 ст. Шымкі былі зьнішчаныя татарамі і ў 1701 г. пражывала тут толькі 40 сем'яў. Калі на пачатку 19 ст. царскія ўлады ліквідавалі ялоўскае стараства, Шымкі сталі цэнтрам воласьці, якая абхоплівала вёскі: Буды, Цісоўка, Кандраткі, Навасады, Заляшаны і мястэчка Ялоўку. У палове 19 ст. у выніку эпідэміі халеры колькасьць жыхароў Шымкаў зьнізілася з 426 чалавек да 271 у 1869 г., дадатковай трагэдыяй быў поўны пажар вёскі ў 1880 г.. На бежанства 1915 г. выехала ажно 80% жыхароў вёскіў. У міжваенны пэрыяд Шымкі прыналежалі да гміны Ялоўка  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 600 жыхароў (412 каталікоў і 188 праваслаўных; палякамі было запісаных 568 зь іх, беларусамі толькі 30, 2 расейцамі). З кастрычніка 1939 г. Шымкі былі цэнтрам сельсавету, скасаванага немцамі ў 1941 г. Пасьля Другой сусьветнай вайны Шымкі былі далучаныя да гміны Міхалова (праз нейкі час — з 1954 г. па 1973 г. былі цэнтрам грамады Шымкі, а праз 3 гады пасьля скасаваньня грамады нават цэнтрам самастойнай гміны, ліквідаванай у 1976 г.). У 1950 г. у Шымках пражывала 765 чалавек і з таго моманту колькасьць насельніцтва сыстэматычна зьмяншаецца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Міневічы (неадназначнасьць)

Назву **Міневічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Міневічы — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Міневічы — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва
Воплі Відоплясова

**Воплі Відоплясова ** () — украінскі рок-гурт, утвораны ў 1986 годзе. Лідэр гурту — вакаліст
Алег Скрыпка.

## Гісторыя

## Склад

### Цяперашнія ўдзельнікі

* ** [[Алег Скрыпка]] **&nbsp;— вакал, баян, гітара, саксафон, труба, праграмавання, клавішні
* **[[Сяргей Сахно]]**&nbsp;— барабаны, перкусія, бэк-вакал
* **[[Яўген Рагачэўскі]]**&nbsp;— гітара, бэк-вакал

### Калiшнія ўдзельнікі

* Юрый Здарэнка (в гурце з 1986 па 1991)&nbsp;— гітара, вакал
* Аляксандр Піпа (в гурце з 1986 па 2007)&nbsp;— бас гітара, бэк-вакал

## Дыскаграфія

### ''Студыйныя альбомы''

* Країна мрій (1994)
* Музіка (1997)
* Хвилі Амура (2000)
* Файно (2002)
* Були деньки (2006)
* Чудовий світ (2013)

### ''Канцэртныя альбомы''
* Або або (1991)
* Закустика (1993)
* В.В. на сцені фестивалю РОК-СІЧ (2008)

### ''Зборкі рэміксаў''
* День нароDJення (2001)

### ''Сінглы''
* Музіка (single) (1996)
* Любов (1998)
* Мамай (2001)
* Гімн-Славень України (2008)
* Ладо (2009)
* Чіо Чіо Сан (2009)
* Відпустка (2010)

### ''DVD''
* Відеоколекція (DVD) (2007)
* Відеоколекція (collector's edition, 2DVD) (2008)

### ''Неафіцыйныя альбомы''
* Хай живе ВВ (1987)
* Перший концерт в Москві (1988)
* Зв’язок (1989)
* Танці (1989)
* Hey, O.K.! (Гей, любо!) (1991)

Катэгорыя:Украінскія рок-гурты
Акжэтпэс Какшатаў

«**Акжэтпэс**» () — казаскі футбольны клюб з гораду Какшатаў. Заснаваны ў 1957 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Какшатаў
Зора Кіпель

**Зора Кіпель**, дзяв. **Савёнак** (1 ліпеня 1927, Менск — 14 красавіка 2003, ЗША) — беларуская грамадзкая дзяячка дыяспары, літаратуразнаўца, публіцыстка, рэдактарка. Жонка Вітаўта Кіпеля.

## Біяграфія
Нарадзілася ў Менску ў сям’і Лявона і Апалоніі Савёнкаў. У 1944 г. разам з бацькамі апынулася ў Нямеччыне. Вучылася ў Беларускай гімназіі імя Я. Купалы ў Рэгенсбургу. Скончыла Лювэнскі ўнівэрсытэт (1944, Бэльгія) і Ратгерскі ўніверсітэт (ЗША).

Доўгі час працавала ў Публічнай бібліятэцы Нью-Ёрку, ад 1981 г. была загадчыцай Славянскага аддзела. У 1983 г. скончыла літаратуразнаўчы факультэт Ратгерскага ўнівэрсытэту. Была сябрам Беларускага інстытуту навукі і мастацтва (БІНіМ), Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня (БАЗА), у 1991-95 г рэдагавала газэту «Беларус». Адна са старшынь рэдкалегіі ангельска-беларускага слоўніку.

Аўтарка прац па гісторыі Беларусі, старажытнай літаратуры, асьвеце. Выдала на ангельскай мове ў сваім перакладзе «Беларускага Трышчана» (Нью-Ёрк; Лёндан, 1988). Аўтар шэрагу публікацыяў па беларусазнаўчай тэматыцы. Разам з мужам сабрала велізарную калекцыю беларускіх і беларусазнаўчых выданьняў на Захадзе, якая захоўваецца ў Нью-ёрскай публічнай бібліятэцы і на падставе якой быў створаны бібліяграфічны даведнік «Беларускі і беларусаведны друк на Захадзе», які выйшаў ужо пасьля яе сьмерці.

Пахаваная на беларускім праваслаўным могільніку ў Іст-Брансўіку. Над труною, пакрытаю бел-чырвона-белым сьцягам, разьвітальнае словы сказа ў старшыня Беларуска-Амэрыканскага Задзіночаньня сп. Антон Шукелойць. Акордам да ягоных словаў прагучаў жалобны марш «Сьпі пад курганам герояў».

Асаблівай увагі заслугоўваюць успаміны і дзёньнік дзяячкі, у якіх адлюстроўваецца жыцьцё беларусаў дыяспары. Твор «*Дні аднаго жыцьця..»* — гэта своесаблівы летапіс беларусаў, якія апынуліся спачатку ў Эўропе, потым у ЗША. Да ўсяго твор — гэта цікавы сацыялінгвістычны матэрыял для вывучэньня беларускай дыяспарнай мовы. Рэгулярныя запісы пра штодзённыя справы жанчына рабіла цягам 1978—1994 гг. Такім чынам, чытач можа стаць сьведкам 16 гадоў жыцьця сям’і актыўных амэрыканскіх беларусаў. Запісы пераважна кароткія, робленыя хутчэй для памяці, прысьвечаныя падзеям дня. Тут шмат побытавых дэталяў, асобаў, справаў. Усё гэта дае магчымасьць зразумець і адчуць, што значыць быць беларусам на чужыне штодня.

Прэмія імя Зоры Кіпель прысуджаецца Асацыяцыяй Беларусістаў Паўночнай Амэрыкі за лепшую кнігу, артыкул, студэнцкую працу.

## Літаратура
* Юрэвіч Л. Літаратурны рух на эміграцыі. Мн., 2002.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дні аднаго жыцьця…, Зора Кіпель на Беларускай палічцы
* Слоўнік.орг

Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія эмігранты
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Старая Луплянка

**Стара́я Лупля́нка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: ''Лу́плянка Старая́) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова, адміністрацыйна падлягае сотыству ў Новай Луплянцы.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі каталікі (парафія Перамяненьня Панскага ў Ялаўцы), пераважна польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыі і праваслаўныя (прыход Узьнясеньня Крыжа Гасподняга ў Ялаўцы) зь беларускай нацыянальнай ідэтыфікацяй.

## Гісторыя
Гісторыя Старой Луплянкі цесна зьвязаная з Новай Луплянкай і толькі ў 1921 г. узгадваецца як самастойная вёска. У міжваенны пэрыяд Старая Луплянка прыналежала да гміны  Ялаўка  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 185 жыхароў (8 каталікоў і 177 праваслаўных, усе пагалоўна запісаныя былі палякамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Старая Луплянка была далучаная да гміны Міхалова. Значнай падзеяй пасьляваенннай гісторыі быў пажар у 1947 г., калі згарэла ўся вёска. У 1950 г. у Старой Луплянцы пражывала 235 чалавек і з таго моманту колькасьць насельніцтва сістэматычна спадае.

## Зноскі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Новая Луплянка

**Но́вая Лупля́нка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Лу́плянка Но́ва*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі каталікі (парафія Перамяненьня Панскага ў Ялаўцы), пераважна польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыі і праваслаўныя (прыход Узьнясеньня Крыжа Гасподняга ў Ялаўцы) зь беларускай нацыянальнай ідэтыфікацяй.

## Гісторыя
Луплянка была заснаваная на мяжы 15 і 16 стагодзьдзяў у мяжах Ялаўскай пушчы. Першымі яе жыхарамі былі асочнікі Рыгор Матус, Антон Барада ды Яська Салавей. У час валочнай памеры вёска была перанесеная ў новае месца, на ўсход ад балатністага хрудка, на якім першапачаткова знаходзілася. У 1623 г. пражывалі тут 33 сем'і, якія працавалі на 55 валоках зямлі. У час вайны 1655 - 1660 Луплянка была зьнішчаная швэдзкімі вайскамі, а жыхары ў большай частцы забітыя. Пасьля вайны ацалелыя луплянкаўцы адбудавалі вёску, а ў гонар загіблых пабудавалі капліцу. Празь некалькі гадоў капліца сталася праваслаўнай царквой, у якой маліліся жыхары акалічных вёскаў, якія не рынялі ўніі. У 1701 г. пражывала тут толькі 11 сем'яў, якія працавалі на 6 ды 1/6 валоках зямлі. У час Вялікай Паўночнай вайны Луплянка была ізноў зьнішчаная. Некал'кі сем'яў асочнікаў спрабавала пасьля адбудаваць спаленую праваслаўную капліцу, але ялаўскі стараста не пагадзіўся на гэта і капліца была адбудаваная ў недаступным балотным месцы ў тайне побач зь вёскай Бахуры. Пасьля 1795 г., калі было ліквідаванае ялаўскае стараства, Луплянка стала цэнтрам новастворанай юшкоўскай воласьці. У 1857 г. пражывала тут 452 жыхароў, але ў выніку эпідэміі тыфу і халеры ў 1869 г. колькасьць жыхароў зьнізілася да 260. У 1869 г. землі вёскі былі падзеляныя паміж мужыкоў і гэта паспрыяла разьвіцью - у 1910 г. пражывалі тут ужо 992 чалавекі. У 1915 г. 138 на 140 ўсіх луплянскіх сем'яў выехала ў бежанства ў Расею. У міжваенны пэрыяд Новая Луплянка (упершыню Луплянка была падзеленая на Новую і Старую Луплянку) прыналежала да гміны  Ялаўка  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 72 жыхароў (9 каталікоў і 63 праваслаўных, усе пагалоўна запісаныя былі палякамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Новая Луплянка была далучаная да гміны Міхалова. У 1950 г. у Новай Луплянцы пражывала 295 чалавек і з таго маменту колькасьць насельніцтва сістэматычна спадае.

## Зноскі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Ляўшы (Падляскае ваяводзтва)

**Ляўшы́** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Ле́ўшэ*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй. Меншую частку жыхароў складаюць этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараджэньня Яна Хрысьціцеля ў Новай Волі). 

## Гісторыя
Вёска была заснаваная на пачатку 18 ст. у межах гарадоцкіх маёмасьцяў заблудаўскага графства. Мужыкі зь Ляўшоў працавалі тады ў фальварку ў Юльянцы. У 1847 г. пражывала тут мужыцкіх сем’яў ды сям’я жыдоўскага арандатара корчмы. У міжваенны пэрыяд Ляўшы прыналежалі да гміны  Міхалова Беластоцкага павету  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 46 жыхароў (33 каталікоў і 13 уніятаў, усе былі запісаныя палякамі). У 1967 г. побач зь вёскай быў адкрыты завод дабычы торфу, у якім працавала большасьць жыхароў.. 

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Дынама-Аўто Тыраспаль

«**Дынама-Аўто**» () — малдаўскі футбольны клюб з гораду Тыраспалю. Заснаваны ў 2009 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Тыраспаль
Плянты (неадназначнасьць)

Назву **Плянты** маюць:

## Населеныя пункты
### Беларусь
* Гарадзенская вобласьць
** Плянты — вёска ў Шчучынскім раёне

### Польшча
* Плянты — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва
Ордэн Чырвонага Сьцяга

**О́рдэн Чырво́нага Сьця́га** (**ордэн «Чырвоны сьцяг»**) — адзін з найвышэйшых ордэнаў СССР. Першы з усіх савецкіх ордэнаў. Быў заснаваны для ўзнагароды за асаблівую адвагу, самаадданасьць і мужнасьць, праяўленыя пры абароне сацыялістычнай Айчыны. Ордэнам Чырвонага Сьцяга таксама ўзнагароджваліся вайсковыя часткі, ваенныя караблі, дзяржаўныя і грамадзкія арганізацыі. Да заснаваньня ордэна Леніна ў 1930 годзе, Ордэн Чырвонага Сьцяга быў найвышэйшым ордэнам Савецкага саюзу.

## Гісторыя
За аснову ордэна быў прыняты знак ордэна «Чырвоны Сьцяг» РСФСР, заснаваны 16 верасьня 1918 году падчас Грамадзянскай вайны дэкрэтам УЦВК. Першапачаткова ордэн меў назву «Чырвоны Сьцяг». Падчас Грамадзянскай вайны аналягічныя ордэны былі заснаваны ў іншых савецкіх рэспубліках.

1 жніўня 1924 году быў заснаваны агульнасаюзны ордэн «Чырвоны Сьцяг», які адрозьніваўся надпісам «СССР» замест «РСФСР» на стужцы на ніжняй частцы ляўровага вянка. Усе ордэны савецкіх рэспублік, якімі ўзнагароджвалі ў 1918—1924 гадах былі прыроўненыя да агульнасаюзнага ордэну. Статут ордэна быў зацьверджаны пастановай Прэзыдыюму ЦВК СССР ад 11 студзеня 1932 году (19 чэрвеня 1943 году і 16 сьнежня 1947 году ў гэтую пастанову ўказамі Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету СССР уносіліся зьмены і дапаўненьні).

Апошняя рэдакцыя статуту ордэна была зацьверджана ўказам Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету СССР ад 28 сакавіка 1980 году.

## Узнагароды
Ордэнам Чырвонага Сьцяга былі ўзнагароджаны ВЛКСМ, газэта «Красная звезда», Двойчы Чырвонасьцяжны Балтыйскі флёт, Ваенная акадэмія паветрана-касьмічнай абароны імя маршала Савецкага Саюзу Г. К. Жукава, Ваенна-паветраная інжынэрная акадэмія імя прафэсара М. Я. Жукоўскага, Ваенная акадэмія хімічнай абароны імя маршала Савецкага Саюзу С. К. Цімашэнкі, Санкт-Пецярбурскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча ім. С. М. Кірава (двойчы), Кіеўскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча імя М. В. Фрунзэ (двойчы), Разанскае вышэйшае паветрана-дэсантнае каманднае вучылішча (двойчы), Ваенны інстытут Міністэрства абароны (Ваенны ўнівэрсытэт), Балтыйскі дзяржаўны тэхнічны ўнівэрсытэт «Ваенмех», маскоўская міліцыя, гарады Ленінград (Петраград), Капейск, Грозны, Ташкент, Валгаград (Царыцын), Луганск, Севастопаль.


Orden Krasnogo Znameni RSFSR 1918.jpg|Ордэн Чырвонага сьцяга РСФСР, 1918 год
Order_of_Red_Banner,_Armenian_SSR.jpg|Ордэн Чырвонага сьцяга Армянскай ССР
Order of Red Banner, Georgian SSR, 1923.png|Ордэн Чырвонага сьцяга Грузінскай ССР, 1923 год



1933 orden znameni p95 nh.jpg|Паштовая марка СССР, 1933 год
Stamp of USSR 1042.jpg|Паштовая марка СССР,1946 год
Awards of the USSR-1952. CPA 1706.jpg|Паштовая марка СССР,1952 год
Ненад Адамавіч

**Не́над Ада́мавіч** (;  12 студзеня 1989 году, Топала, СФР Югаславія) — сэрбскі футбаліст, атакуючы паўабаронца і нападнік клюбу «Бежанія».

## Кар’ера
Выхаванец бялградзкага «Партызану», пазьней выступаў у розных клубах Сэрбіі. У 2012—2013 гадох выступаў за сэрбскі клюб «Хайдук», адкуль разам з Лазарам Весялінавічам у ліпені 2013 году перайшоў у менскае «Дынама». У складзе «Дынама» адразу замацаваўся ў аснове. Звычайна выступаў на пазыцыі флянгавага паўабаронцы, але нярэдка выкарыстоўваўся ў якасьці цэнтральнага нападніка. У сэзоне 2014 году канчаткова перайшоў на пазыцыю нападніка. З 8 галамі стаў адным з найлепшых бамбардзіраў клюбу ў сэзоне, які, аднак, ня здолеў захаваць першы радок да канца чэмпіянату. Сэзон 2015 году пачаў ня вельмі ўдала, футбалісту не шанцавала ў першых матчах першынства, калі нярэдка ягоныя стрэлы прыходзіліся ў каркас брамы. Аднак 31 траўня 2015 году гулец усё ж такі здолеў адзначыцца, аформіўшы дубль у хатнім матчы супраць «Нафтану». Пры гэтым лік сьпярша быў адкрыты гасьцямі, такім чынам рэзультатыўны посьпех Ненада дапамог камандзе атрымаць валявую перамогу. Двойчы ў галявых эпізодах асыстэнтам выступаў іншы балканскі легіянэр, Фатас Бэчырай. У ліпені 2016 году пакінуў менскае «Дынама». У сакавіку 2018 году падпісаў кантракт з клюбам «Віцебск». У студзені 2019 году перайшоў у казаскі клюб «Жэтысу».

## Дасягненьні
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2015
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2015

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце менскага «Дынама»
* 
* 
* 
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты