open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Музэй Фрыдэрыка Шапэна (Варшава)

**Музэй Фрыдэрыка Шапэна ў Варшаве** — біяграфічны музэй ў Варшаве, у Астроскім замку, створаны ў 1954 годзе Таварыствам імя Фрыдэрыка Шапэна, які паказвае жыцьцё і творчасьць Шапэна. З 2005 году належыць Нацыянальнаму інстытуту Ф. Шапэна.

1 сакавіка 2010 году а 12 гадзіне была адчыненая новая мультымэдыйная музэйная экспазыцыя, якая ахапіла новы будынак ля замку. На працягу першага месяца музэй быў адчынены толькі для спэцыяльных гасьцей. Музэй каштаваў каля 81,5 млн злотых, а сродкі выдаткоўваліся часткова зь бюджэту краіны, а таксама з фундатараў Эўрапейскага зьвязу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Фрыдэрык Шапэн
Шапэн, Фрыдэрык
Катэгорыя:Музэі Варшавы
Катэгорыя:Славутасьці Варшавы
Матчы зборнай Беларусі па футболе 1993 году

__БЯЗЬ_ЗЬМЕСТУ__
### Таварыскі матч

### Таварыскі матч

Катэгорыя:1993 год у футболе
Катэгорыя:Зборная Беларусі па футболе
Малышэвічы

Назву **Малышэ́вічы** маюць:

* Малышэвічы – беларускі шляхецкі род татарскага паходжаньня

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Малышэвічы — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Малышэвічы — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці
Мінэт

**Мінэ́т** (&nbsp;— () казытаць, лашчыць, ад  — котка) — зьбіральная назва аральнага сэксу, пры якім чэлес пасіўна ўзбуджаецца ротам, языком, зубамі ці горлам партнэра, які прымае мінэт.

Сынонімы: *пэнілінкцыя, фалятарызм* ( — чэлес). Магчыма выкананьне дзеля дасягненьня чэлесам эрэкцыі, пры частковай эрэкцыі, пры эрэктыльнай дысфункцыі, а таксама як заменная форма плоцевай дзейнасьці пры хваравітым похвавым плоцевым чыне.

## Віды мінэтаў

* **Фэляцыя** ( — смакчу) — найбольш распаўсюджаная назва аральнага сэксу на Захадзе. Пры фэляцыі чэлес і/ці машонка пасіўна ўзбуджаюцца праз пацалункі, лізаньня, пакусваньне ці смактаньне з боку прымаючага партнэра.
* **[[Ірумацыя]]** ( — ir- — «унутры» + ruma — «сасок») — форма пранікальнага аральнага сэксу, які прадугледжвае, у адрозьненьне ад фэляцыі, самастойныя фрыкцыі чэлеса ў ротавай паланіне і глотцы. Прымаючы партнэр застаецца пасіўным. Гэтая форма плоцевых зносінаў таксама можа выконвацца без пранікненьня, мэтадам зьдзяйсьненьня актыўных штуршковых рухаў чэлеса між ног партнэра, між верхнімі часткамі ягоных сьцёгнаў ці між жыватамі двух партнэраў.
* **[[Аўтафэляцыя]]** (ад  — *сам* і  — *смакчу*) — разнавіднасьць мінэту, форма плоцевага самазадавальненьня, пры якім чэлес лашчыцца ротам і языком самастойна.

## Выкарыстаньне
* Мінэт прымяняецца падчас папярэдніх любошчаў з мэтай узмацніць ці выклікаць эрэкцыю ў партнэра.
* Мінэт практыкуецца як самастойная форма сэксу, якой не папярэднічаюць і не наступнічаюць іншыя формы сэксуальнага кантакту.
* Жанчыны могуць прымяняць мінэт у заключнай фазе традыцыйнага каітусу ў спробе перасьцярогі ад цяжарнасьці.
* Пры цяжарнасьці жанчыны ў той пэрыяд, калі звычайны сэкс зьвязаны зь цяжкасьцямі ці непрымальны.

## У кіно

Часта гэтыя чыны выкарыстоўваюцца пры здыманьні непрыстойнага кіно.
## Вонкавыя спасылкі
* Артыкул «Минет» у «Сексуальной энциклопедии»
* Артыкул «Минет» у «Медицинской энциклопедии»

Катэгорыя:Аральны сэкс
Катэгорыя:Формы сэксуальнай актыўнасьці
Нявежа (Летува)

**Няве́жа** () — шостая па даўжыні рака Летувы і адзін з самых доўгіх прытокаў Нёману. Даўжыня складае 209 км, плошча вадасбору складае 6140 км². Нявежа мае каля 70 прытокаў. Рака цячэ празь Сярэднялетувіскую нізіну. Замярзае ў лістападзе — студзені, ледаход у лютым — першай палове красавіка. Крыніца ракі знаходзіцца ў Анікштаўскім раёне Ўцянскага павету. Потым яна цячэ ў паўночна-заходнім кірунку, але пасьля Панявежу паварочвае на паўднёвы захад. Пасьля Кейданаў Нявежа ўпадае ў Нёман.

Назва ракі паходзіць ад фінскага *nevo* — «балота». У верхняй частцы рака мае балоцістыя берагі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Летувы
Нявежа

## Рэкі

### [[Беларусь]]
* Нявежа — рака ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці

### [[Летува]]
* Нявежа — рака ў Анікштаўскім раёне Ўцянскага павету
Беларускае навуковае таварыства (1918)

**Беларускае навуковае таварыства** (**БНТ**) — першая беларуская навуковая ўстанова, якая дзейнічала ў Вільні ў 1918—1939 гадах. Сярод заснавальнікаў Вацлаў Ластоўскі, Іван і Антон Луцкевічы, Вінцэнт Сьвятаполк-Мірскі, Ян Станкевіч, Уладзіслаў Талочка і іншыя. Кіроўны орган — урад, які абіраўся на агульным сходзе сяброў БНТ.

Праводзіла дасьледаваньні ў галіне гісторыі, літаратуры, мовы, фальклёру і этнаграфіі Беларусі. Сябры БНТ бралі ўдзел у працы міжнароднага зьезду гісторыкаў у Варшаве і рэгіянальнага ў Львове. Выдавала навуковыя збонікі «Гадавік Беларускага навуковага таварыства ў Вільні» і «Запісы Беларускага навуковага таварыства».

Несупынна ў працы таварыства ўдзельнічалі А. Луцкевіч, С. Паўловіч, У. Самойла, А. Станкевіч, А. Трэпка. Пры таварыстве дзейнічаў Беларускі музэй імя І. Луцкевіча і бібліятэка.

31 кастрычніка 1933 году ў зьвязку з правядзеньнем палітычнай рэформы беларускага правапісу БНТ склікала надзвычайнае паседжаньне, вынікам якога было прыняцьцё рэзалюцыі супраць рэформы, дзе паказвалася яе русіфікацыйная скіраванасьць і слабы навуковы падмурак.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя беларускай навукі
Катэгорыя:Арганізацыі Вільні
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія арганізацыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1918 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1939 годзе
Катэгорыя:1918 год у Беларусі
Сбер Банк (Беларусь)

**«Сбер Банк»** — камэрцыйны банк Беларусі, заснаваны ў 1991 годзе пад назвай «Белпрамбудбанк».

Адзін з найстарэйшых і найбуйнейшых банкаў краіны. Адным з прыярытэтных кірункаў дзейнасьці банку ёсьць фінансаваньне інвэстыцыйных праектаў прадпрыемстваў разнастайных формаў уласнасьці.

## Рэквізыты
БІК — 153001369. S.W.I.F.T. — BPSBBY2X. АКПА — 00040583. УНП — 100219673.

## Дзейнасьць
Сетка філіяў улучае: 2 прадстаўніцтвы, 7 філіяў, 28 аддзяленьняў, 6 аддзяленьняў філіяў, 74 разьлікова-касавых цэнтраў (РКЦ), 12 цэнтраў банкаўскіх паслугаў (ЦБП), 48 бюро банкаўскіх паслугаў (ББП).

На 1 кастрычніка 2010 актывы банку складалі 7,3 трлн беларускіх рублёў, статутны фонд — 416,5 млрд рублёў.

### Паслугі банку

* Крэдытаваньне
* Фінансаваньне інвэстыцыйных праектаў
* Гандлёвае фінансаваньне
* Разьлікова-касавае абслугоўваньне
* Электроннае банкаўскае абслугоўваньне
* Міжнародныя разьлікі
* Валютныя апэрацыі
* Паслугі па інкасацыі і дастаўцы гатоўкі і іншых каштоўнасьцяў
* Банкаўскае захоўваньне
* Разьмяшчэньне вольных грашовых сродкаў
* Апэрацыі на рынку каштоўных папераў
* Дэпазытарнае абслугоўваньне
* Паслугі з выкарыстаньнем плястыкавых картак

## Мінуўшчына
У верасьні 1991 году быў заснаваны акцыянэрны камэрцыйны банк «Белпрамбудбанк». У кастрычніку 1999 году перайменаваны ў Адкрытае акцыянэрнае таварыства «Белпрамбудбанк». У сьнежні 2009 году прададзены расейскаму «Сбербанку» за 280 млн даляраў і крэдытную лінію ў $2 млрд.

У сакавіку 2011 перайменаваны ў «БПБ-Банк», у кастрычніку таго ж году — у «БПБ-Сбербанк». 24 кастрычніка 2017 году «БПБ-Сбербанк» ажыцьцявіў першы ў Беларусі міжнародны разьлік з выкарыстаньнем разьмеркаванага рэестра (блёкчэйн) ў выглядзе акрэдытыва. 27 жніўня 2021 году «Белпрамбудбанк-Сбербанк» («БПБ-Сбербанк») скараціў сваю назву да «Сбер Банк»().

Банк знаходзіцца пад санкцыямі ЗША (сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў; зь лютага 2022 году), Канады (з красавіка 2023 году), Новай Зэляндыі (са жніўня 2023 году).

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* ЗАТ «БПБ-лізінг»

Катэгорыя:Банкі Беларусі
Катэгорыя:Савецкі раён (Менск)
Катэгорыя:Верасень 1991 году
Катэгорыя:1991 год у Беларусі
Катэгорыя:Акцыйныя таварыствы Беларусі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1991 годзе
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў сьпісе СВГ
Скаўтынг для хлопцаў (кніга)

**«Скаўтынг для хлопцаў»** () — першая скаўцкая кніга, выдадзеная Робэртам Бадэн-Паўэлам у 1908 годзе ў Лёндане. Кніга зьяўляецца чацьвертым бэстсэлерам XX стагодзьдзя.

## Гісторыя

У 1906—1908 гг. Робэрт Бадэн-Паўэл дасканала вывучае творы Пэсталёцыя, Эпіктэта, Ціта Лівія, аналізуе досьвед выхаваньня спартанцаў, плямёнаў Афрыкі, японскіх самураяў, традыцыі брытанскіх ды ірляндзкіх народаў. Усё гэта робіцца з адной мэтай — напісаньне кнігі «Скаўтынг для хлопцаў» (альбо «Разьведка для хлопцаў», ). Таксама ён дадае свой ваенны досьвед выведніка й вайскоўца. Кніга была напісаная спэцыяльна ў лёгкай форме, як бяседы каля вогнішча.

Перад яе выданьнем Бадэн-Паўэл праверыў сваю тэорыю на практыцы. Дзеля гэтага ён сабраў 22 хлопцы і правёў зь імі ўлетку 1907 году 8 дзён у намётавым лягеры на выспе Браўнсі, недалёка ад паўднёвага ўзьбярэжжа Ангельшчыны (графства Дорсэт). Дзеці падзяляліся на 5 патрулёў, кожны зь якіх ачольваў лідэр. На працягу 8 дзён іх чакала насычаная і яркая праграма.

У першы дзень — разьмяшчэньне, стварэньне патрулёў і разьмеркаваньне абавязкаў, а таксама інструктаж лідэраў. У другі дзень вывучалася лягерная справа: разьвядзеньне вогнішча й прыгатаваньне ежы, вязаньне вузлоў, арыентаваньне, правілы гігіены. У трэці дзень Робэрт Бадэн-Паўэл вучыў распазнаваць падрабязнасьці навакольнага асяродзьдзя паблізу (напр. — сьляды), а таксама далёка ад назіральніка. Чацьверты дзень быў прысьвечаны вывучэньню жывёл, птушак, расьлін, зорак. Пяты — рыцарству: гонар, законы, лаяльнасьць каралю, афіцэрам, рыцарскія адносіны да жанчыны (ўсе гэта ён узяў ад традыцыяў рыцарска-манаскага ордэна іянітаў на высьпе Мальта, дзе ён служыў у 1890—1893 гг., а таксама легенды пра рыцараў Круглага Стала караля Артура). У шосты дзень хлопцы навучаліся надаваць дапамогу пры апёках, нястоме, атручваньнях, як дзейнічаць падчас панікі. У сёмы дзень Бадэн-Паўэл распавядаў дзецям пра каляніяльную геаграфію, гісторыю, славутую гісторыю Брытанскай імпэрыі, яе арміі ды флота, растлумачыў абавязкі сапраўднага грамадзяніна. Апошні дзень быў днём гульняў ды спаборніцтваў. Усё на працягу лягера падавалася без лекцыяў. Уся інфармацыя даводзілася да дзяцей у займальнай, гульнёвай форме. Напачатку Бадэн-Паўэл паказваў ды распавядаў, а потым праводзіў практычныя заняткі. Усе дзеці засталіся задаволенымі лягерам.

У студзені 1908 году кніга «Scouting for Boys» выходзіць шасьцю асобнымі сшыткамі (часткамі), па тэмах-бяседах: «Закон скаўтаў», «Высьлежваньне», «Камфорт у лягеры», «Як стаць дужым», «Высакароднасьць рыцараў», «Як паступаць падчас няшчасных выпадкаў», «Цьвярозасьць», «Як будаваць масты», і іншае.

Кніга неаднойчы перавыдавалася, перакладзена на шмат моваў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Скаўцкі рух
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1908 годзе
Сяргей Палуян

**Сярге́й Епіфа́навіч Палуя́н** (19 кастрычніка 1890, мястэчка Брагін Рэчыцкага павету Менскай губэрні — 20 красавіка 1910, Кіеў) — беларускі пісьменьнік, публіцыст, літаратуразнаўца. Адзін з заснавальнікаў нацыянальнай літаратурна-мастацкай крытыкі.

## Жыцьцяпіс
Быў трэцім дзіцём у сям’і арандатара Епіфана Іванавіча і Аляксандры Дзьмітрыеўны Палуян (5 дачок і 3 сыны). Празь пяць месяцаў пасьля нараджэньня Сяргея сям’я пераехала на сталае месца жыхарства ў вёску Крышычы Юравіцкай воласьці Мазырскага павету, дзе ў 1897 годзе набылі ўласны фальварак.

Вучыўся ў Мазырскай прагімназіі, дзе зблізіўся з рэвалюцыянэрамі, распаўсюджваў улёткі, праклямацыі, удзельнічаў у мітынгах. Пасьля быў накіраваны ў гімназію ў Мітаве (цяпер г. Елгава, Латвія).

У 1908 годзе ўвайшоў у кіроўны орган БСГ. Праз канфлікт з бацькам, які не падтрымоўваў рэвалюцыйную дзейнасьць сына, самавольна зьехаў у гэтым самым годзе ў Кіеў.

Скончыў жыцьцё самагубствам. Некаторыя дасьледчыкі выказваюць вэрсію пра гвалтоўную сьмерць.

Пахаваны на кіеўскіх Байкаўскіх могілках (зьнішчаныя ў даваенны час).

Меў сына ад сувязі са сваёй каханкай Натальляй.

## Творчасьць
Аўтар празаічных твораў «Вёска», вершаў у прозе «Хрыстос уваскрэс» і іншых.

Падчас перабываньня ў Кіеве супрацоўнічаў з часопісам украінскай моладзі «Українська хата», друкаваўся ў газэце «Рада» і часопісе «Світло». Пісаў у «Нашу Ніву». У «Лістах з Украіны» зрабіў сыстэматызаваны агляд культурна-гістарычнага жыцьця ўкраінскага народу і беларуска-ўкраінскіх літаратурных сувязяў пачатку ХХ стагодзьдзя.

Адзін з заснавальнікаў беларускай прафэсійнай літаратурнай крытыкі. Аўтар артыкулу «Аб нацыянальнай школе ў Беларусі», рэцэнзіі на кнігу «Другое чытаньне для дзетак беларусаў» Якуба Коласа.

Дасьледаваў беларуска-ўкраінскія літаратурныя сувязі, выступаў за разьвіцьцё беларускай мовы і культуры. Падтрымліваў духоўнае адраджэньне іншых нацыяў — чувашоў, якутаў, украінцаў.

Складаў беларускую хрэстаматыю для дзяцей.

## Ушанаваньне памяці
Зборнік твораў С. Палуяна пад назвай «Лісты ў будучыню» быў выдадзены ў 1986 годзе.

С. Палуяну прысьвечаныя паэма «Курган» і верш Янкі Купалы «Памяці С. Палуяна», першы і апошні прыжыцьцёвы зборнік твораў «Вянок» і некалькі вершаў М. Багдановіча, верш у прозе «Раны» Ядвігіна Ш.

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* Календарыюм // Czasopis № 10/2005.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брагіне
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Памерлі ў Кіеве
Катэгорыя:Самагубцы
Катэгорыя:Пахаваныя на Байкавых могілках
Ветах (гурт)

**Ве́тах** — беларускі гурт дударскай музыкі, утвораны Вячаславам Калацэем у 1997 годзе. Ветах — традыцыйная назва Месяца ў трэцяй квадры.

## Гісторыя
Адпачатку «Ветах» мае ўласную сьпеўную дзіцячую групу-спадарожнік і супрацоўнічае са сьпеўна-харэаграфічным гуртом «Верас» Тацяны Пладуновай. Апошнім часам выхаванцы абодвух гуртоў усё больш актыўна дапамагаюць заснавальнікам «Ветаху» і зьяўляюцца хутчэй іх калегамі, чым вучнямі па фальклёрным руху. Ад стварэньня рэпэртуар гурта — каляндарныя і працоўныя песьні, дударская і смыковая музыка, гульні, абрады і танцы паўночнай, заходняй і цэнтральнай Беларусі. Іх пераймаюць як з фанаграм і відэазапісаў аўтэнтычных вясковых выканаўцаў, так і выяжджаючы ў фальклёрныя экспэдыцыі. Стылістычна вынік творчай дзейнасьці гурта — т. зв. «пост-фальклёр», другасныя формы каранёвай руральнай культуры, якія існуюць ва ўмовах гораду. Гурт рэгулярна выяжджае зь Менску, дзе са старэйшымі носьбітамі традыцыі і аднагодкамі-жыхарамі мясцовых вёсак спраўляе каляндарныя абрады. Ім абавязкова адзначаюцца сьвяты «Сонечнага крыжа» (Вялікдзень, Купальле, Дзяды, Каляды). З 2001 году тры-чатыры разы ў сэзон (напярэдадні асноўных фальклёрных сьвят) «Ветах» дае вялікі канцэрт-вечарыну з танцавальнай дударскай музыкай у менскіх клюбах (гэтая зьява вядома як «Музычная вандроўка па Крывіі без баяна»). Публіка, што зьбіраецца на вечарыну, мае магчымасьць вывучыць народныя гульні і танцы Беларусі, узяць удзел у выкананьні старажытных рытуальных песень.

## Музычныя інструмэнты
Для акампанэмэнту ўдзельнікі гурту выкарыстоўваюць: акарыну (керамічны аэрафон), флейту, скрыпку, гусьлі (майстры Вадзім Пархімовіч, Алесь Жукоўскі), дуду (майстaр Віктар Кульпін), розныя віды ўдарных. Гурт «Ветах» неаднаразова ўдзельнічаў у этэрах радыёклюбу «Фальклор» на Радыё-1 Беларусі, выступаў на розных канцэртных пляцоўках Беларусі, Эстоніі, Летувы, Латвіі, Польшчы, Нямеччыны, Бэльгіі і Францыі з такімі выканаўцамі, як Laiksne, Ліцьвіны, Госьціца, Натальля Матыліцкая, Guda, Kuokle, Musica Radicum, Reketukas, Meguva, Cerulites, Kapela dudarska «Manugi», Kapela Dudziarzy Wielkopolskich.

## Дыскаграфія
* «*Тэмпаральнасць*» (CD, травень 1999)
* «*Страла*» (CD, чэрвень 2004)
* «*Vietah Live on DVD*» (DVD, ліпень 2006)
* «*Vietah in an Acid Childhood*» (CD, сьнежань 2007)
* «*Дуды Юр’я зімовага*» (DVD, люты 2008)
* «*Сонца — на лета, зіма — на мароз!*» (DVD, травень 2010)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная хатняя старонка

Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты
Масакра (фільм)

**«Маса́кра»** — беларускі містычны трылер, зьняты ў 2010 годзе рэжысэрам Андрэем Кудзіненкам на Нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм».

Дзеяньне «Масакры» адбываецца на беларускіх землях у 60-я гады XIX стагодзьдзя, пасьля жорсткага задушэньня паўстаньня Кастуся Каліноўскага 1863—1864 гадоў. За сцэнарную аснову ўзята навэла «Локіс» Праспэра Мэрымэ пра мядзьведзя-пярэваратня і матывы старабеларускіх легендаў.

Большая частка фільму здымалася ў палацава-паркавым комплексе Сьвятаполкаў-Чацьвярцінскіх у мястэчку Жалудок (Шчучынскі раён, Гарадзенская вобласьць).

## Назва
Слова «Масакра» (; ; ) зьяўляецца запазычаньнем з ангельскай мовы і мае сынанімічнае значэньне са словамі «кровапраліцьце», «забойства», «разьня», «вынішчэньне», «бойня».

Паводле словаў галоўнага рэжысэра аднайменнага фільму Андрэя Кудзіненка:

Масакра — гэта азначае «крывавая бойка», што было заўсёды на тэрыторыі Беларусі, ва ўсе часы. Заўсёды партызаншчына, акупацыя… Тэрыторыя крыві тут была заўсёды. І вось такая мэтафара — барацьбы і за зямлю, і за каханьне. Заўсёды ўсе фільмы — пра любоў: любоў да жанчыны, любоў да зброі.

## Сюжэт
У 60-я гады XIX стагодзьдзя на Беларусі (у Паўночна-Заходнім краі Расейскай імпэрыі) жорстка задушана нацыянальнае паўстаньне. Усталёўваецца атмасфэра страха і смутку, радавыя маёнткі пераходзяць да новых уладальнікаў.

Мастак і авантурыст з Санкт-Пецярбургу Мікалай Казанцаў з мэтай зарабіць грошай на адукацыю ў Італіі прыяжджае пад выглядам навукоўца ў таемны маёнтак старажытнага графскага роду Пазуркевічаў каталягізаваць рэдкую бібліятэку. Граф Уладзімер рыхтуецца да шлюбу. У маёнтку зьбіраюцца госьці, прычым у кожнага ёсьць свае прэтэнзіі да гаспадара. Пры гэтым Ганна, нявеста графа Ўладзімера Пазуркевіча, апынаецца каханкай Казанцава.

## Акторскі склад
* Дзьмітры Мілер — *граф Уладзімер Пазуркевіч*
* Андрэй Назімаў — *Мікалай Казанцаў, мастак-авантурыст*
* Марыя Курдзяневіч — *Ганна, нявеста пярэваратня, улюбеніца авантурыста*
* Аляксандар Кашпераў — *Ільля Фаміч Белазёрскі, генэрал*
* Сьвятлана Зелянкоўская — *памешчыца Астроўская*
* Аляксандар Колбышаў — *сьвяты айцец*

## Гісторыя стварэньня
Першапачаткова здымкі фільму мусілі адбывацца сумесна з польскімі і расейскімі кінавытворцамі ў Польшчы, але з-за эканамічнага крызісу рэжысэр фільму Андрэй Кудзіненка быў вымушаны адмовіцца ад гэтай ідэі. Новай пляцоўкай для кіназдымкаў стала вёска Жалудок у Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Як адзначае мастак-пастаноўшчык Артур Клінаў, маёнтак Чацьвярынскіх у Жалудку быў абраны пасьля наведваньня больш за дзясятак аб’ектаў па ўсёй краіне. Стваральнікам фільму нават прыйшлося часткова ўмацоўваць будынак. Дадатковым здымачным месцам таксама стала вёска Грушаўка Ляхавіцкага раёну. Большая частка стужкі здымалася ў лістападзе — сьнежні 2009 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Фільмы Андрэя Кудзіненкі
Катэгорыя:Містычныя фільмы
Катэгорыя:Трылеры
Катэгорыя:Беларускія гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы 2010 году
Катэгорыя:Беларускія фільмы 2010 году
Курманбэк Бакіеў

**Курманбэ́к Салі́евіч Бакі́еў** (; нарадзіўся 1 жніўня 1949 году, Масадан, Джалал-Абадзкая вобласьць, Кіргіская ССР, СССР) — кыргіскі палітычны і дзяржаўны дзяяч, лідэр палітычнага блёку «Народны рух Кыргыстану» (з 2004), прэм’ер-міністар Кыргыстану (2000—2002 і 2005). Прэзыдэнт Кыргыстану ў 2005—2010 гадох, прыйшоў да ўлады ў выніку «Тульпанавай рэвалюцыі». У 2009 годзе пераабраны. У ходзе забурэньняў 7—15 красавіка 2010 году быў зрынуты апазыцыяй і зьбег з краіны. 8 траўня 2010 году абвешчаны ў міждзяржаўны вышук на тэрыторыі СНД і ў міжнародным вышук Інтэрполам. У цяперашні час пражывае ў Беларусі.

## Глядзіце таксама
* Джаныш Бакіеў
* Тульпанавая рэвалюцыя
* Кыргіская рэвалюцыя 2010 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бакіеў хаваецца ў Бярэзінскім запаведніку. «Хартыя-97»

Катэгорыя:Нарадзіліся 1 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1949 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кыргыстане
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Кыргыстану
Катэгорыя:Прэзыдэнты Кыргыстану
Катэгорыя:Палітыкі-эмігранты
Беларускае навуковае таварыства

* Беларускае навуковае таварыства (1918) — існавала ў Вільні ў 1918—39 гадох
* Беларускае навуковае таварыства (1942) — існавала ў Менску ў 1942—43 гадох
Мар’ян Зьдзяхоўскі

**Мар’я́н Урсын Зьдзяхо́ўскі** гербу Равіч (; 30 красавіка 1861, Навасёлкі каля Ракава Менскай губэрні — 5 кастрычніка 1938, Вільня) — польскі гісторык літаратуры, філёляг, філёзаф, літаратурны крытык, публіцыст, рэктар унівэрсытэту Стэфана Баторыя ў Вільні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Польскія філёзафы
Катэгорыя:Польскія філёлягі
Катэгорыя:Рэктары Віленскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Пахаваныя на Антокальскіх могілках
Шэмрак Ровэрз Дублін

«**Шэ́мрак Ро́вэрз**» (, ) — прафэсійны ірляндзкі футбольны клюб з гораду Дубліна. Самы тытуляваны клюб Ірляндыі.

Быў заснаваны ў 1901 годзе. Дэбютаваў у чэмпіянаце Ірляндыі ў сэзоне 1922—1923 гадоў, і клюб адразу ж перамог у спаборніцтве. Гэта быў другі футбольны сэзон незалежнай Ірляндыі. А ў 1957 годзе «Шэмрак Ровэрз» стаў першым ірляндзкім клюбам, які прадстаўляў краіну на эўрапейскай арэне, у супрацьстаяньні з ангельскім «Манчэстэр Юнайтэд» ірляндцы былі слабей з агульным лікам 2:9.

## Дасягненьні
* **[[Прэм’ер-дывізіён чэмпіянату Ірляндыі па футболе|Чэмпіён Ірляндыі]]: 22 (рэкорд)**
** 1923, 1925, 1927, 1932, 1938, 1939, 1954, 1957, 1959, 1964, 
** 1984, 1985, 1986, 1987, 1994, 2010, 2011, 2020, 2021, 2022,
** 2023, 2025
* ** Уладальнік [[Кубак Ірляндыі па футболе|Кубка Ірляндыі]]: 26 (рэкорд)**
** 1925, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1936, 1940, 1944, 1945, 
** 1948, 1955, 1956, 1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 
** 1978, 1985, 1986, 1987, 2019, 2025
* **Уладальнік [[Кубак ірляндзкай лігі па футболе|Кубка ірляндзкай лігі]]: 2**
** 1977, 2013
* **Уладальнікі [[Супэркубак Ірляндыі па футболе|Супэркубка Ірляндыі]]: 18 (рэкорд)**
** 1925, 1927, 1932, 1933, 1935, 1938, 1942, 1950, 1952, 1955, 
** 1956, 1957, 1958, 1963, 1964, 1965, 1966, 1968

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Сайт заўзятараў «Шэмрак Ровэрз»

Катэгорыя:Дублін
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1901 годзе
Брэт Гарт

**Брэт Гарт** — (, псэўданім, сапраўднае імя **Фрэнсіс Брэтт Гарт** — ; 1836—1902) — амэрыканскі пісьменьнік, празаік.

## Біяграфія

Нарадзіўся ў месьце Олбані (штат Нью-Ёрк), у сям’і выкладчыка клясычнай латыні й грэцкага. Раньняя сьмерць бацькі прымусіла трынаццацігадовага хлопчыка кінуць школу й пайсьці працаваць па найманьні. Далейшае інтэлектуальнае разьвіцьцё Гарта было плёнам самаадукацыі — зь юнацкасьці ён шырока й прагна чытаў.

Адкрыцьцё ў 1848 годзе золата ў Каліфорніі рэзка ўзмацніла міграцыю амэрыканскага насельніцтва на заходняе ўзьбярэжжа ЗША. Пасьля ад’езду старэйшага брата й маці, якая другасна выйшла замуж за віргінскага адваката (будучага палкоўніка Старботла ў аповедах Гарта), сямнаццацігадовы Фрэнк рушыў усьлед за сям’ёй у Каліфорнію.

## Крытыка

## Творы Гарта ў драме й музыцы

## Вонкавыя спасылкі
* Скрадзены партсігар. Апавяданне ў перакладзе Ганны Янкуты
* Поўная бібліяграфія Брэта Гарта. 

Катэгорыя:Літаратары ЗША
Катэгорыя:Нарадзіліся 25 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1836 годзе
Катэгорыя:Памерлі 5 траўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1902 годзе
Дзераўная (Гарадзенская вобласьць)

**Дзераўна́я** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Вёска Дзераўная зьяўляецца цэнтрам Дзераўноўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Дзераўная на Radzima.org

Катэгорыя:Дзераўноўскі сельсавет (Слонімскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Нагуевічы

**Нагу́евічы** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дзераўноўскага сельсавету.

## Агульныя зьвесткі
Вёска заснавана на левым беразе ракі Іса, правым прытоку ракі Шчара.

Нагуевічы ўпершыню згадваюцца ў 1569 годзе як сяло ў складзе маёнтку Шылавічы Станіслава Няміры Збожнага, адзін з асяродкаў саляварніцтва. Тут месьцліся адмыслова збудаваныя саляныя грэблі.

Жыхары маюць назвы для розных частак вёскі: Сяло (цэнтральная вуліца), Пяшчанка (вуліца на пяшчанай глебе) і Новая вуліца.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзераўноўскі сельсавет (Слонімскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Авалён

**Авалён** (, ) — мітычны востраў з дойдзеных да нас францускіх і ангельскіх апрацовак кельцкіх легендаў. На Авалёне быў перапахаваны легендарны кароль Артур; у іншых варыянтах легенды: Авалён — месца прыбыцьця Фэі Морганы. На Авалёне выхоўвалася фэя Мэлюзіна.

Як клясычны элемэнт Артураўскага цыклю, Авалён упершыню зьяўляецца ў Гальфрыда Монмуцкага ў «Гісторыі каралёў Брытаніі». Згодна з хронікай Гальфрыда, на гэтай высьпе быў выкаваны меч Артура, а потым і сам кароль быў перавезены туды дзеля вылячэньня пасьля сваёй апошняй бітвы. Далейшае разьвіцьцё вобраза Авалёна атрымоўвае ў «Прароцтвах Мэрліна» таго ж Гальфрыда, дзе амаль увасабляецца па сваім апісаньні антычным «Выспам блаславёных».

Згодна з сучасным тлумачэньнем, міт аб Авалёне — водгалас дахрысьціянскіх паданьняў аб «Выспах блаславёных», які атаясамліваўся з паўвыспай Авалён у Валіі, — сьвятым для кельтаў.

## Глядзіце таксама
* Кароль пад гарой
* Выспы блаславёных
* Роджэр Жэлязны

Катэгорыя:Кельцкая міталёгія
Катэгорыя:Міталягічныя астравы
Сьвятавольскі сельсавет

**Сьвятаво́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар савету — вёска Сьвятая Воля.

Колькасьць жыхароў — 1434. Агульная колькасьць двароў — 695.

## Гісторыя
8 жніўня 1959 году да Івацэвіцкага раёну далучаны Сьвятавольскі сельсавет скасаванага Целяханскага раёну.

9 жніўня 2022 году у склад сельсавету ўключаны вёскі і землі скасаванага Амяльнянскага сельсавету - Амяльная, Глінная, Гошча, Каранная, Коланск і Аброўскага сельсавету - Аброва.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 468


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Зорны шлях

**«Зо́рны шлях»** () — папулярны навукова-фантастычны франчайз, які ўлучае на сёньняшні дзень шэсьць тэлевізійных сэрыялаў (у тым ліку мультыплікацыйны), 11 поўнамэтражных фільмаў, сотні кніг і аповедаў, велізарную колькасьць кампутарных гульняў. Паводле матываў кінаэпапэі створана мноства прац прыхільнікаў. «Зорны шлях» зрабіў значны уплыў на амэрыканскую масавую культуру і па праву заслужыў статус субкультуры.

Аўтарам ідэі «Зорнага шляху», а таксама сэрыялу «Зорны Шлях: Арыгінальны сэрыял», які паклаў пачатак эпапэі і выйшаў на экраны 8 верасьня 1966 году, быў Джын Родэнбэры.

## Тэлевізійныя сэрыялы
Менавіта тэлевізійныя сэрыялы паклалі пачатак эпапэі: 24 чэрвеня 1964 году выходзіць пілётны эпізод Star Trek: The Original Series (TOS) «The Cage» («Клетка») на канале NBC з Джэфры Гантэрам у ролі капітана Крыстафэр Пайк, папярэдніка Джэймза Т. Кэрка. Зрэшты, сэрыя ня выклікала запалу ў кіраўніцтва канала, і праект быў адкладзены. Да таго ж адмовіўся ад здымак Гантэр. 26 жніўня 1965 году NBC заказвае другі пілётны эпізод («Where No Man Has Gone Before» — «Дзе перш ніхто не бываў»), але сцэнар быў прыбраны ў далёкую скрыню і сэрыя выйшла праз год у арыгінальным сэрыяле «Зорнага шляху». Яна была трэцяй па ліку ў першым сэзоне. 8 верасьня 1966 году на канале NBC адбылася прэм’ера «Зорны Шлях: Арыгінальны сэрыял». З тых часоў на экраны вышлі яшчэ пяць сэрыялаў, якія утрымоўваюць у агульнай складанасьці 726 эпізодаў.

## Фільмы
На сёньняшні дзень зьнята 11 поўнамэтражных фільмаў. Шэсьць зь іх зьвязаныя з «Арыгінальным сэрыялам», тры — з «Наступным пакаленьнем» () і адзін зь іх, сёмы, уяўляе сабой злучнае зьвяно паміж «Арыгінальным сэрыялам» і «Наступным пакаленьнем». У ім удзельнічаюць героі як «Арыгінальнага сэрыялу», так і «Наступнага пакаленьня».

## Сэрыялы і фільмы «Зорнага шляху» ў храналягічным парадку
Храналягічны парадак падзеяў у сусьвеце «Зорнага шляху» адрозьніваецца ад парадку выхаду на экран фільмаў і сэрыялаў. Азначэньне храналёгіі ўскладняецца тым, што ў некаторых фільмах і эпізодах героі падарожнічаюць у часе. Ніжэй прыведзены сьпіс фільмаў і сэрыялаў паводле храналёгіі разьвіцьця падзеяў:

# Зорны шлях 4: Вандраваньне дадому (асноўная частка)
# Зорны шлях: Першы кантакт (асноўная частка)
# Зорны шлях: Энтэрпрайз
# Зорны шлях (2009) (асноўная частка)
# Зорны Шлях: Арыгінальны сэрыял
# Зорны шлях: Анімацыйны сэрыял
# Зорны шлях: Фільм
# Зорны шлях 2: Гнеў Хана
# Зорны шлях 3: У пошуках Спока
# Зорны шлях 4: Вандраваньне дадому (пачатак і канец)
# Зорны шлях 5: Апошняя мяжа
# Зорны шлях 6: Неадчыненая краіна
# Зорны шлях: Пакаленьні (пачатак)
# Зорны шлях: Наступнае пакаленьне
# Зорны шлях: Глыбокі космас 9 (1-2 сэзоны)
# Зорны шлях: Глыбокі космас 9 (3 сэзон), Зорны шлях: Вояджэр (падзеі разьвіваюцца раўналежна)
# Зорны шлях: Пакаленьні (асноўная частка)
# Зорны шлях: Глыбокі космас 9 (4-5 сэзоны)
# Зорны шлях: Першы кантакт (пачатак і канец)
# Зорны шлях: Глыбокі космас 9 (6-7 сэзоны)
# Зорны шлях: Паўстаньне
# Зорны шлях: Вояджэр (канец)
# Зорны шлях: Адплата
# Зорны шлях: 11 (2009) (эпізадычна)
Зорны шлях: The Motion Picture

**«Зорны шлях: Кінафільм»** (ангел. Star Trek: The Motion Picture) — першы поўнамэтражны навукова-фантастычны фільм, дзеяньне якога адбываецца ў сусьвеце «Зорны шлях».

Прэм’ера фільму адбылася: 6 сьнежня 1979 году.
Бюджэт фільму: 35 000 000 даляраў.
Касавыя зборы ў кінатэатрах ЗША у год паказу: 34 000 000 даляраў.
Поўныя касавыя зборы ў кінатэатрах ЗША: 82 000 000 даляраў.
Касавыя зборы па ўсім сьвеце: 139 000 000 даляраў.

## Сюжэт

Час дзеяньня — 2271 год.
З глыбінь космасу да Зямлі набліжаецца неапазнаны аб’ект гіганцкага памеру, які заве сябе «Ві-джэр» і які не ўступае ў які-небудзь кантакт. Зоркалёт «USS Энтэрпрайз» зьяўляецца адзіным у флёце караблём, які можа ў малы тэрмін дабрацца да гэтага дзіўнага аб’екта.
Гэтае заданьне разам з караблём перадаюцца былому капітану «Энтэрпрайза», а цяпер контар-адміралу Зорнага флёту Джэймзу Т. Кэрку, які бярэ з сабой і ўсю сваю старую каманду.

## Акторы

* Ўільям Шатнэр — контар-адмірал Джэймз Тыбэрыюс Кэрк
* Леанард Німой — камандэр Спок
* Дэфорэст Кэлі — камандэр, доктар Леанард «Боўнз» МакКой
* Джэймз Духан — камандэр, галоўны інжынэр Мантгомэры «Скоці» Скот
* Нішэль Нікалз — лейтэнант-камандэр Ухура
* Джордж Такеі — лейтэнант-камандэр Хікару Сулу
* Ўолтэр Кеніг — лейтэнант Павел Чэхаў
* Грэйс Лі Ўітні — Галоўны старшына Джэніс Рэнд
* Мажэл Барэт — мэдсястра Крыстын Чапел
* Пэрсіс Камбата — лейтэнант Айлія
* Стывен Колінз — капітан Ўілард Дэкер
* Марк Ленард — капітан клінгонскага зоркалёта

Катэгорыя:Зорны шлях
Катэгорыя:Фільмы 1979 году
Вялікая Гаць

**Вялі́кая Гаць** — вёска ў Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у Сьвятавольскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 757 чалавек
* 1999 год — 927 чалавек

## Інфраструктура
У вёсцы знаходзіцца крама, сярэднеадукацыйная школа, дзіцячы садок, бібліятэка, сталовая.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Надвор’е ў Вялікай Гаці на «Weather-in.by»

Катэгорыя:Сьвятавольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёну
Сьвятая Воля

**Сьвята́я Во́ля** — вёска ў Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар Сьвятавольскага сельсавету.

## Гісторыя
23 лістапада 1724 году Аўгуст II Моцны надаў паселішчу права мястэчка з правядзеньнем штогадовых таргоў. З 1761 году — уладаньне Міхала Казімера Агінскага.

## Галерэя

Выява:2021.08.22 Exaltation of the Holy Cross church in Sviataja Volia 01.jpg
Выява:2021.08.22 Exaltation of the Holy Cross church in Sviataja Volia 02.jpg
Выява:Ww1-german-cemetry-in-sviataja-volia.jpg


## Насельніцтва
* 2010 год — 440 чалавек
* 2008 год — 458 чалавек
* 1999 год — 596 чалавек

## Галерэя

Выява:2021.08.22 Exaltation of the Holy Cross church in Sviataja Volia 01.jpg
Выява:2021.08.22 Exaltation of the Holy Cross church in Sviataja Volia 02.jpg
Выява:Ww1-german-cemetry-in-sviataja-volia.jpg


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьвятая Воля на «Radzima.org»
* Сьвятая Воля на «globustut.by»

Катэгорыя:Сьвятавольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івацэвіцкага раёну
Sony Ericsson K770i

**Sony Ericsson K770i** — мабільны тэлефон фірмы Sony Ericsson. Апарат фатаграфічнай сэрыі Cyber-shot, які належыць да сярэдняга сэгмэнту. Перамежны паміж K550 ды K810i. Фотакамэра 3,2 Мп, аўтафокус, сьветадыёдная падсьветка.

K770i
Турная

Назву **Турная** маюць:

* Турная — вёска ў Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Турная — вёска ў Кобрынскім раёне Берасьцейскай вобласьці
Аляксей Марачкін

**Аляксе́й Анто́навіч Ма́рачкін** (нарадзіўся 30 сакавіка 1940, в. Папоўшчына, цяпер Новая Слабада Чэрыкаўскага раёну) — беларускі мастак, жывапісец, пэдагог, грамадзкі дзяяч. Псэўданім: *Алесь Мара*.

## Жыцьцяпіс
Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага пэдагагічнага інстытуту (1962). Працаваў па разьмеркаваньні ў вёсцы Рубель Столінскага раёну, служыў у Пячах пад Барысавам. Пасьля войска і двух гадоў працы настаўнікам у СШ № 4 г. Жодзіна паступіў у Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (скончыў у 1972).

Сябра Саюзу мастакоў (з 1974). Пэўны час працаваў у Менску як вольны мастак, пасьля — галоўным мастаком Мастацкага фонду (1982—1986). У 1988—1997 гг. працаваў у Беларускай акадэміі мастацтваў, выкладаў, з 1990 году загадваў катэдрай жывапісу. Паводле палітычных матываў быў вымушаны пакінуць пасаду ў 1997 годзе.

Сябра аргкамітэту БНФ у 1988—1989 гадох, сябра БНФ з 1989, сябра Сойму з 1989 па цяперашні час, сакратар Управы БНФ (1989—1993), старшыня камісіі па культуры БНФ. У 1990 годзе балятаваўся ў Вярхоўны Савет БССР.

Адзін з заснавальнікаў і першы старшыня мастацкай суполкі «Пагоня» (з 1991).

Старшыня міжнароднага грамадзкага аб’яднаньня «Згуртаваньне беларусаў сьвету „Бацькаўшчына“» (2005—2009).

У 2009 годзе ўвайшоў у грамадзкі арганізацыйны камітэт «Міленіюм Літвы». У звароце арганізацыйнага камітэту паведамлялася, што назва Літва датычыцца старажытнай тэрыторыі Беларусі, а цяперашнія беларусы да пачатку XX стагодзьдзя называлі сябе ліцьвінамі.

Жанаты, мае сына, унукаў.

## Творчасьць
Удзельнік мастацкіх выставак з 1966 году. Працуе пераважна ў станкавым жывапісе ў жанрах партрэту, тэматычнай карціны, краявіду і нацюрморту.

Працы А. Марачкіна захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі, у музэях і прыватных галерэях Беларусі, Польшчы, Нямеччыны, ЗША.

## Узнагароды
Узнагароджаны мэдалём Францішка Скарыны за высокія дасягненьні ў справе нацыянальнага адраджэньня, прапаганду культурнай спадчыны беларускага народу (1992). Двойчы адмовіўся ад ганаровага дзяржаўнага званьня: «Заслужаны мастак БССР» у 1989 годзе, пратэстуючы супраць сыстэмы дзяржаўнага патранату і кантролю за мастацтвам, і «заслужаны мастак Рэспублікі Беларусь» у 1995 на знак пратэсту супраць антыбеларускай і антыдэмакратычнай палітыкі Аляксандра Лукашэнкі.


Выява:Alex Mara Exhibition Buraukin.jpg|З паэтам Генадзем Бураўкіным
Выява:Alex Mara Exhibition Skripnichenko.jpg|З мастаком Георгіем Скрыпнічэнкай
Выява:Alex Mara Exhibition.jpg|


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Старонка на праекце «Хто ёсьць хто ў Рэспубліцы Беларусь»

Катэгорыя:Мастакі XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Мастакі XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Сябры Беларускага народнага фронту
Каміла Марцінкевіч

**Камі́ла Марцінке́віч** (па мужу **Асіпо́віч**; 4 сьнежня 1834, Менск — 1900, Вільня) — музыка, кампазытарка, пэдагогіца, удзельніца рэвалюцыйнага ру­ху на Беларусі ў 1860-я гады. Дачка В. Дунін-Марцінкевіча.

## Жыцьцяпіс

Фартэпіяннай ігры вучылася ў менскім пансыёне Мантэграндзі. Адна з вучаніц Дамініка Стафановіча. Выступала з васьмігадовага ўзросту з канцэртамі ў Менску, Слуцку, Кіеве, Варшаве. Побач з творамі Ф. Шапэна і Ф. Ліста выконвала ўласныя варыяцыі на тэму песьні А. Варламава «Чырвоны сарафан». 3ь іншых яе твораў вядома фантазія «У летуценьні мінулага». Уваходзіла ў тэатральную трупу бацькі; у 1852 годзе брала ўдзел у паказе ў Менску першай беларускай опэры «Сялянка». Выкладала музыку ў прыватных пансыёнах.

Цяжкае матэрыяльнае становішча сям’і не дазволіла Каміле скончыць кансэрваторыю. Асноўным яе заняткам зь сярэдзіны 1850-х гг. стала музычна-пэдагагічная і асьветніцкая дзейнасьць. На пачатку 1860-х гадоў яна арганізавала ў Менску і мястэчку Гарадок на Маладэчаншчыне школы для дзяцей беднаты.

У 1861—1863 - сябра менскай арганізацыі кіраўнічага органу паўстанцаў Літоўскага правінцыяльнага камітэту. Удзельнічала ў вулічных дэманстрацыях, вучыла чальцоў нелегальных гурткоў рэвалюцыйным гімнам, уласным прыкладам натхняла на рэвалюцыйную барацьбу супраць самадзяржаўя. Першы раз была арыштаваная і зьмешчаная ў псыхіятрычную бальніцу ў Менску ў чэрвені 1861. Выпушчаная пасьля маніфэстацыяў пратэсту. Зноў арыштаваная 3 лютага 1863; сасланая ў Салікамск (Пермская губэрня). У ссылцы ўзяла шлюб з лекарам К. Асіповічам. Цяжка хворая, атрымала дазвол вярнуцца на радзіму ў 1880-х гг. 

Памерла ў 1884 (па іншай інфармацыі ў 1900) годзе. Пахаваная ў Вільні на Бэрнардынскіх могілках. 

## Літаратура

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія кампазытары
Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Высланыя
Катэгорыя:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч

Катэгорыя:Памерлі ў 1900 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Пахаваныя на Бэрнардынскіх могілках
Катэгорыя:Асобы Менску
Катэгорыя:Асобы Вільні
Катэгорыя:Рэвалюцыянэркі Расейскай імпэрыі
Моўная перашкода

**Моўная перашкода** — абцяжаранасьць зносінаў няведаньнем агульнай мовы.

Нястача зносінаў назіраецца датуль, пакуль прынамсі адзін з бакоў ня вывучыць новую мову, што вымагае: 1) часу й 2) намаганьняў.

Найбольшую складанасьць уяўляе вывучэньне новай мовы па пераезьдзе ў новую краіну ў сталым узросьце.

Іншыя спосабы пераадоленьня:
#міжнародная штучная мова;
#спрашчэньне маўленьня да агульнага слоўніка;
#стварэньне новага міжмоўя.

Катэгорыя:Мовазнаўства
Вабольнікі

**Вабо́льнікі** () — горад у паўночнай Летуве. Горад знаходзіцца ў Біржаўскім раёне Панявескага павету. Колькасьць насельніцтва налічвае каля 1,1 тысячы чалавек. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Аўкштота.

## Гісторыя
Упершыню паселішча ўзгадваецца ў 1555 годзе. З 1775 году Вабольнікі атрымалі гарадзкія правы. У 1792 годзе вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі пацьвердзіў гарадзкія правы і зацьвердзіў герб гораду. У 1950 годзе Вабольнікам паўторна быў наданы статус гораду, а 8 красавіка 1997 году быў зацьверджаны сучасны герб гораду.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Панявескага павету
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Драўнянавалакністая пліта сярэдняй шчыльнасьці

**[[Драўнянавалакністая пліта]] сярэдняй шчыльнасьці, ДВПСШ, MDF** () — плітны матэрыял, што выгатоўваецца мэтадам сухога прэсаваньня дробнадыспэрснай драўнянай габлюшкі пры высокім ціску і тэмпэратуры. У якасьці зьвязваючага ўжываюцца карбамідныя смолы, мадыфікаваныя мэламінам. Гэта забясьпечвае вельмі нізкую эмісію фармальдэгіду, параўнальную з эмісіяй натуральнай драўніны (кляса эмісіі фармальдэгіду — Е1).

## Глядзіце таксама

* ДВП
* ДГП

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Яндэкс-слоўнік

Катэгорыя:Драўняныя матэрыялы
Катэгорыя:Кампазытныя матэрыялы
Зорны шлях: Гнеў Хана

**«Зорны шлях 2: Лютасьць Хана»** (таксама: «Гнеў Хана», ангел. Star Trek II: The Wrath of Khan) — другі поўнамэтражны навукова-фантастычны фільм, дзеянне якога адбываецца ў сусьвеце Star Trek.

Прэм'ера фільму адбылася: 4 чэрвеня 1982 году.
* Бюджэт фільму: 12 000 000 $.
* Касавыя зборы ў кінатэатрах ЗША у год паказу: 40 000 000 $.
* Поўныя касавыя зборы ў кінатэатрах ЗША: 79 000 000 $.
* Касавыя зборы па ўсім сьвеце: 97 000 000 $.

## Дасягненьні

«Гнеў Хана» афіцыйна прызнаны першым фільмам, у якім часткова выкарыстоўвалася кампутарная графіка.

Катэгорыя:Зорны шлях
Катэгорыя:Фільмы 1982 году
Марміт

**Мармі́т** ( — «кацёл для кіпячэньня») — у рэстараннай справе і грамадзкім харчаваньні цеплавое харчовае абсталяваньне, асноўным прызначэньнем якога зьяўляецца кароткачасовая падтрымка гарачага стану страваў.

## Характарыстыка
Уяўляюць сабой ёмістасьці простакутнай, авальнай, круглай формы нізкага або сярэдняга профілю з накрыўкай. Для захоўваньня прадуктаў, паўфабрыкатаў і гатовай ежы ў падагрэтым выглядзе выкарыстоўваюцца марміты, выгатаваныя з гліняку ці нержавеючай сталі, марміты зь нержавеючай сталі або срэбра (у тым ліку глыбокага профілю) ўжываюцца, акрамя таго, і для прыгатаваньня ежы.

Цеплавая апрацоўка ў мармітах зьдзяйсьняецца як традыцыйнымі спосабамі (сьпіртавымі гарэлкамі), так і з выкарыстаньнем інтэнсыфікаваных мэтадаў, якія дазваляюць павысіць каэфіцыент цеплаперадачы (награвальныя элемэнты).

## Клясыфікацыя

### Па памерах
Існуюць настольныя (так званыя «чафінг-дыш», ), перасоўныя і стацыянарныя марміты.

«Чафінг-дыш» вельмі шырока ўжываюцца для арганізацыі швэдзкіх сталоў, на банкетах і фуршэтах. У такіх мармітах можна захоўваць як выпечку, так і кашы, гарніры, другія стравы. Зазвычай маюць простакутную форму, выгатоўваюцца зь нержавеючай сталі.

### Па відзе паліва
У залежнасьці ад энэрганосьбіту марміты могуць быць газавыя і электрычныя. Ежа зьмяшчаецца наверх марміту і падаграецца зьнізу палівам (могуць выкарыстоўвацца таксама зьнічкі).

### Па спосабе падаграваньня
* паравыя марміты, дзе прадукты ў гастраёмістасьцях знаходзяцца ў 3-5 см ад вады, разагрэтай ТЭНамі да тэмпэратуры 80-85 °С;
* сухія, дзе дно гастраёмістасьцяў падаграюцца ТЭНам, разьлічаным на працу ў паветраным асяродзьдзі;
* шклокерамічныя;
* інфрачырвоныя, дзе зазвычай крыніца цеплавога выпрамяненьня, выкананая ў выглядзе адмысловай лямпы або трубкі з кварцавага шкла, знаходзіцца вышэй за абаграваны прадукт;
* камбінаваныя.

Найбольш распаўсюджаныя на цяперашні час паравыя марміты, у якіх выключанае (у адрозьненьне ад сухіх мармітаў) падгараньне густых соўсных страваў.

### Па прызначэньні
* для першых страваў складаюцца з падстаўкі-аснаваньня і ўстаўленых у яе аднае або двух каструляў адмысловай формы і бяз тоўстага дна.
* для другіх страваў могуць быць круглыя, простакутныя, авальныя, квадратныя. Маюць устаўкі-кантэйнэры са сталі або парцаляны, які мае большую ступень цеплаперадачы.
* для гарачых напояў выкарыстоўваюцца толькі для падачы на стол. Закіпяціць ваду ў іх немагчыма з-за недастатковай тэмпэратуры.
* для падаграваньня соўсаў значна меншага памеру і падаграюцца з дапамогай грэючай зьнічкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кухенныя прылады
Катэгорыя:Ёмістасьці
Псаглаўцы

**«Псаглаўцы»** () — гістарычны раман Алаіса Ірасэка, напісаны ў 1883—1884 гадах і ўпершыню апублікаваны ў часопісе «Květy» у 1884 годзе. Першае кніжнае выданьне выйшла ў 1885 годзе і вытрымала больш за трыццаць перавыданьняў. Дыялёгі ў рамане напісаныя ходзкім дыялектам. Галоўныя героі рамана — Ян Сладкі Козіна, Крыштаф Грубы і Мацей Пршыбек. Назва «Псаглаўцы» апісвае мянушку народа ходаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Творы Алаіса Ірасэка
Старадаўнія чэскія легенды

**«Старадаўнія чэскія легенды»** () — кніга Алаіса Ірасэка, якая ўпершыню выйшла ў праскім выдавецтве «Бібліятэка падрастаючай моладзі» ў 1894 годзе і ўяўляе сабой шэраг легендаў і апавяданьняў, якія адлюстроўваюць падзеі чэскай гісторыі са старажытных часоў усутыч да канца XVIII ст.

Паводле гэтай кнігі ў 1952 годзе быў зьняты аднайменны анімацыйны фільм даўжынёй у 91 хвіліну, рэжысэр Іржы Трнка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Творы Алаіса Ірасэка
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1894 годзе
Білінгвізм

**Білінгві́зм** або **двухмо́ўе** (ад  «двойчы» і  «мова») — папераменнае карыстаньне дзьвюма мовамі. Калі ва ўжытку знаходзяцца тры й больш моваў, прынята гаварыць пра **шматмоўе** або **полілінгвізм**.

Білінгвізм як складаная зьява дасьледуецца ў розных аспэктах, зь якіх асноўныя: псыхалягічны, пэдагагічны, сацыялінгвістычны. **Псыхалягічны** аспэкт двухмоўя зьвязаны з асаблівасьцямі псыхалягічнага складу індывіда, зь яго разумовымі здольнасьцямі, эмацыянальнай прыстасаванасьцю, з праблемай пераключэньня з аднаго моўнага коду на другі. **Пэдагагічны** бок білінгвізму закранае розныя аспэкты навучаньня другой мовы, у тым ліку і ўплыў адной мовы на працэс засваеньня другой. **Сацыялінгвістычны** аспэкт двухмоўя ахоплівае кола пытаньняў, зьвязаных з вывучэньнем адносінаў «білінгвізм — грамадзтва», такіх як: сфэра выкарыстаньня першай і другой мовы; ступень авалодваньня мовамі; разьмеркаваньне камунікацыйных функцыяў паміж мовамі; кантынгент ахопленых двухмоўем чальцоў соцыюму і шырыня выкарыстаньня другой мовы, сьвядомае ўмяшаньне грамадзтва ў моўныя працэсы і г. д.

Пры фармаваньні двухмоўя з блізкароднасных моваў, і пры нізкай моўнай кампэтэнтнасьці білінгва (носьбіта дзьвюх моваў), можа ўзьнікаць моўная інтэрфэрэнцыя.

## Чыньнікі
* пражываньне ў дзяржаве, дзе родная мова ня ёсьць дамінантай;
* зацікаўленасьць у замежнай мове;
* неабходнасьць засвоіць другую мову дзеля справы, збору зьвестак або забавы;
* навучаньне ў замежнай мове;
* перасяленьне ў краіну, дзе мясцовая мова шануецца ня больш за родную;
* выхаваньне за мяжой у грамадзе з роднаю моваю;
* пражываньне ў памежжы аднолькава шанаваных моваў;
* ужываньне бацькамі розных моваў або мовы адрознай ад мовы грамады;
* частыя ўзаеміны ў грамадзе на розных мовах пры аднолькавай іх шанаванасьці;
* засваеньне другой мовы адным з бацькоў;
* вывучэньне мовы тэкстаў, шанаваных у сваім веравызнаньні;
* шлюб з асобаю, у сям’і якой родная мова не ўжываецца.

## Глядзіце таксама
* Шматмоўнае ўспрыманьне

## Крыніцы
Філязофская гісторыя

**«Філязофская гісторыя»** () — аповесьць Алаіса Ірасэка, напісаны ў 1877 годзе, які адносіцца да так званага «літомышльскага пэрыяду» (1874—1888) яго творчасьці. Дзеяньне аповесьці адбываецца ў 1840-я гады ў горадзе Літомышлі — адным з правінцыяльных цэнтраў чэскага патрыятычнага руху наконадні рэвалюцыі 1848 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Творы Алаіса Ірасэка
Нобэлеўская прэмія міру

**Но́бэлеўская прэ́мія мі́ру** — адна зь пяці прэміяў, якія ўручаюцца штогод Нарвэскім Нобэлеўскім камітэтам у Осьлё «за ўмацаваньне братэрства між народамі, за скасаваньне або зьмяншэньне колькасьці дзейных войскаў, а таксама за правядзеньне і прамоцыю мірных кангрэсаў».

## Патрабаваньні ўставу камітэту
Намінаваць на прэмію могуць:
* чальцы нацыянальных парлямэнтаў, урадаў і прадстаўнікі міжпарлямэнцкіх зьвязаў
* чальцы Пастаяннага арбітражнага трыбуналу і Міжнароднага трыбуналу справядлівасьці ў Гаазе
* сябры Інстытуту міжнароднага права
* прафэсары гісторыі, паліталёгіі, філязофіі, права і тэалёгіі ўнівэрсытэтаў, рэктары і кіраўнікі ўнівэрсытэтаў па дасьледваньні міру і міжнародных адносінаў
* былыя ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі міру, у тым ліку прадстаўнікі арганізацыяў, якія атрымоўвалі гэтую прэмію
* былыя і дзейсныя сябры Нарвэскага Нобэлеўскага камітэту
* пастаянныя дарадцы Нарвэскага Нобэлеўскага інстытуту

## Сьпіс ляўрэатаў Нобэлеўскай прэміі міру

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Камітэту па ўганараваньні Нобэлеўскай прэміяй