open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ірмгарда Карвацкая

**Ірмга́рда Карва́цкая** (; 15 сьнежня 1940, Дуйсбург, Паўночны Райн-Вэстфалія, Нямеччына — 9 сьнежня 2007, Мёнхэнглядбах, Паўночны Райн-Вэстфалія, Нямеччына) — нямецкая палітычная дзяячка. З шляхецкага роду Карвацкіх.

## Маладосьць
Была дачкой партовага работніка з Дуйсбургу. Пасьля школы, скончыла гандлёвыя курсы й працавала гандлёвай служкай. Затым навучалася ў адмысловай вышэйшай навучальнай установе, якую скончыла як працаўнік органаў сацыяльнага забесьпячэньня. Была рэфэрэнткай Зьвязу нямецкае каталіцкае моладзі ў біскупстве Эсэну, а ў 1971—1976 рэфэрэнткай Каталіцкіх унівэрсытэтаў Паўночнага Райну-Вэстфаліі.

## Палітычная дзейнасьць
Сяброўка Хрысьціянскага дэмакратычнага зьвязу ад 1965, ад 1975 старшыня аддзяленьня партыі ў Райнскай вобласьці. У 1975-1977 і ў 1979-1990 уваходзіла ў склад Рады Дуйсбургу. У 1976-2005 сябар Бундэстагу ад Паўночнага Райну-Вэстфаліі. У кастрычніку 1979-чэрвені 1983 бургамістарка Дуйсбургу.

4 кастрычніка 1982-1987 парлямэнцкая статс-сакратарка фэдэральнага міністра па справах моладзі, сям’і й аховы здароўя; 12 сакавіка 1987-21 красавіка 1989 — фэдэральнага міністра адукацыі й навукі; 17 лістапада 1994-28 кастрычніка 1998 — фэдэральнага міністра фінансаў. 28 кастрычніка 1998 пакінула ўрад.

## Далейшае жыцьцё
Ад 1999 старшыня дабрачыннага таварыства і наглядальнае рады Банку Эсэнскага біскупства. Памерла ад інфаркту.

## Вонкавыя спасылкі
* Асабісты сайт

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дуйсбургу
Катэгорыя:Памерлі 9 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 2007 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Мёнхэнглядбаху
Ірмгарда
Катэгорыя:Нямецкія палітыкі
Марыя Дэку

**Марыя Дэку** (*дзявочае Карвацкая*; ; 18 сакавіка 1901, Дусэльдорф, Нямеччына — 19 красавіка 1983, Кляйнблітэрсдорф, Нямеччына) — нямецкая палітычная дзяячка. З шляхецкага роду Карвацкіх.

Была дачкой дырэктара школы з Усходняе Прусіі й вінакура з Мозэля. Пасьля сканчэньня школы ў Кёльне, вывучала германістыку й мовазнаўства. У 1922 ажанілася зь юрыстам Рудольфам Дэку з Крэфэльду.

Ад 1925 працавала ў каталіцкім жаночым зьвязе. Разам з мужам была праціўніцай нацыянал-сацыялістаў, за што падверглася рэпрэсіям, да 1943 была падзеленая з малодшай дачкой.

Пасьля сканчэньня вайны была прызначаная вайсковым урадам адказнай за дэнацыфікацыю ў Ніжняй Баварыі й Верхнім Пфальцы. У 1946 увайшла ў абласны камітэт навастворанага Хрысьцянскага-Сацыяльнага Зьвязу. У лютым–чэрвені 1946 уваходзіла ў баварскі перадпарлямэнт, у ліпені-лістападзе 1946 сакратарка мясцовага Ўстаноўчага сходу. У сьнежні 1946-лютым 1948 уваходзіла ў баварскі ляндтаг прадстаўніком ад акругаў Нойнбург-форм-Вальд і Сульцбах-Розэнбэрг. Ейны муж у чэрвені 1946-верасьні 1947 быў старшынём акругі Сульцбах-Розэнбэрг.

Была прапанаваная на пасаду прэзыдэнта зямлі Баварыя, але зь перавагай у адзін голас дадзеная прапанова была адхіленая. Адной з прычынаў адмовы было тое, што Марыя Дэку была не баварскага, а ўсходнепрускага паходжаньня. У выніку вырашыла паехаць у сьлед за сваім мужам, які 1 сьнежня 1947 быў прызначаны кіраўніком акружной управы Ахену. На гэтым яна скончыла сваю палітычную кар’еру, хоць надалей і ўваходзіла ў нямецкі каталіцкі зьвяз жанчынаў, дзіцячы стралковы зьвяз, таварыства Кляўдэль. Была прадстаўніцай міжнароднага жаночага руху й руху за мір. Апошнія свае гады бавіла ў атачэньні сваіх дачок.

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1901 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дусэльдорфе
Катэгорыя:Памерлі 19 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1983 годзе
Марыя Дэку
Катэгорыя:Нямецкія палітыкі
Зыгмунт Караль Карвацкі

**Зы́гмунт Ка́раль Карва́цкі** (; псэўданім *Станіслаў Бонча* ();  20 кастрычніка 1893, Чарновец — 4 ліпеня 1916, Касьцюхноўка, цяпер Манэвыцкі раён, Валынская вобласьць, Украіна) — польскі вайсковы дзеяч, капітан (пасьмяротна). З шляхецкага роду Карвацкіх.

## Сям’я

Сын Караля, уладара Пасьмехаў і фальварку Чарновец, і Людвікі з Закжэўскіх Карвацкіх. Апроч яго ў сям’і яшчэ былі два сыны: Вацлаў і Стэфан.

## Дзейнасьць

Навучаўся ў гандлёвай школе ў Кельцах, Варшаве. Ад 1910 удзельнік скаўтынгу й польскіх незалежніцкіх арганізацыяў. У 1912 распачаў сельскагаспадарчае навучаньне ў Кракаве, тады ж далучыўся да Польскіх стралецкіх дружынаў. Неўзабаве стаў падхаружым, а ў 1913 атрымаў ад Юзафа Пілсудзкага афіцэрскую адзнаку “Парасоль”.

## Вайсковая дзейнасьць

1 жніўня 1914 прызначаны правадніком разьведвальнага патрулю на чале з Уладыславам Бяліна-Пражмоўскім (таксама туды ўваходзілі Януш Глухоўскі, Антоні Яблонскі, Стэфан Ганка-Кулеша, Станіслаў Гжмот-Скатніцкі, Людвік Кміціц-Скжынскі). Хутка пераведзены ў групу Мячыслава Рысь-Траяноўскага, якая вырушыла на Кельцэ. Неўзабаве вернуты да кавалерыі Бяліны, як улан, вахмістар, а пасьля шэф 1 швадрону Бяліны браў удзел у карчынскай апэрацыі ў верасьні 1914. 9 кастрычніка 1914 прызначаны падпаручнікам, у кастрычніку стаў камэндантам гарнізону ў Кельцах. У лістападзе 1914 прызначаны кіраўніком роты ў IV батальёне. Быў паранены пад Лаўчувэкам.

Пэўны час быў кіраўніком выведкі й камэндантам Польскае вайсковае арганізацыі ў радамскай акрузе. Неўзабаве быў прызначаны правадыром роты ў 5 палку пяхоты Легіёнаў польскіх. Браў удзел у валынскай кампаніі, дзе 4 ліпеня 1916 загінуў у бітве пад Касьцюхноўкай над Стырам. Быў пахаваны ў брацкай магіле ў Валанчэцку. Пасьмяротна прызначаны капітанам і ўзнагароджаны ордэнам Virtuti Militari 5 клясы й Крыжам Незалежнасьці зь мячамі.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 20 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе
Зыгмунт Караль
Катэгорыя:Польскія вайскоўцы
Катэгорыя:Узнагароджаныя Срэбным крыжам ордэна Віртуці Мілітары
Катэгорыя:Узнагароджаныя крыжам Незалежнасьці зь Мячамі
Катэгорыя:Памерлі 4 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1916 годзе
Катэгорыя:Загінулі ў баях Першай сусьветнай вайны
Nokia 5800 XpressMusic

**Nokia 5800 XpressMusic** — мультымэдыйны пяцідыяпазонны смартфон фірмы Nokia. Адносіцца да лінейкі XpressMusic. Раней быў вядомы пад кодавым імем **Tube**. Прадстаўлены публіцы 2 кастрычніка 2008 году.

Nokia 5800 — першы смартфон на аснове пятага выданьня S60. Nokia 5800 XpressMusic першы S60-смартфон з сэнсарным экранам (3,2-дзюймовы шырокаэкранны сэнсарны экран). У 2003—2005 Nokia ужо выпускала смартфоны з сэнсарным экранам на аснове Series 90 (Nokia 7700, Nokia 7710), але яны былі досыць хутка зьнятыя з вытворчасьці. Мадэль мае 8 гігабайт памяці, чаго досыць для захоўваньня каля 6000 песень. Прылада, у адрозьненьне ад гуглафона G1, мае 3,5-мілімэтровы раздым для слухавак. У яго таксама ўбудаваныя стэрэадынамікі.

Акрамя таго, тэлефон абсталяваны 3,2-мэгапіксэльнай камэрай зь лінзамі Carl Zeiss, і можа здымаць відэа.

Мабільнік прапаноўвае ўладальнікам мэню Media Bar, якое прадстаўляе хуткі доступ да любімых песень, відэакліпаў, фатаграфіяў, а таксама ўэб-сайтам (у тым ліку на Flash, які не падтрымлівае прамы канкурэнт Nokia 5800 — Apple iPhone 3G).

У сваю чаргу, іншае мэню, Contacts Bar, дазваляе выводзіць чатыры самыя патрэбныя кантакты на экран, а таксама адсочваць гісторыю SMS-перапіскі, абмену электроннымі лістамі, весьці часопіс званкоў, фатаздымкаў і запісаў у блог.

Прылада стане адным зь першых тэлефонаў, які падтрымлівае толькі што запушчаны сэрвіс Comes With Music, што дазваляе без абмежаваньняў запампоўваць музыку на мабільнік. Таксама Comes With Music падтрымліваюць васьмігігабайтны Nokia N95 і Nokia 5310 XpressMusic. Спэцыяльная вэрсія апошняга для Comes With Music выйдзе 16 кастрычніка.

Nokia 5800 XpressMusic паступіць у продаж па ўсім сьвеце ў чацьвёртым квартале 2008 году. Арыенціровачны кошт да падаткаў складзе 279 эўра. Першыя тэлефоны з падтрымкай Comes With Music зьявяцца ў пачатку 2009 году. Іх кошт пакуль не раскрываецца.

## Navigation Edition
21 жніўня 2009 Nokia выпусьціла Nokia 5800 Navigation Edition. У дадатак да Nokia 5800 у гэтай мадыфікацыі загадзя ўсталяваныя Nokia Maps. Да яе таксама дадавалася зарадная прылада для аўтамабілю  Абедзьве мадыфікацыі Nokia 5800 XpressMusic ды 5800 Navigation edition могуць вольна выкарыстоўвацца ў якасьці навігатараў дзякуючы новай вэрсіі Ovi maps, якую можна спампаваць з сайту nokia.com.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Nokia 5800 XpressMusic — Афіцыйны сайт кампаніі Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе
Станіслаў Мацкевіч

* Станіслаў Мацкевіч — польскі кансэрватыўны публіцыст
* Станіслаў Мацкевіч — польскі палітык
Юзэф Карвацкі

**Ю́зэф Карва́цкі** (; 1912, Галоўчыцы — 29 красавіка 1998) — польскі мастак, вайсковы дзяяч.

## Біяграфія
З шляхецкага роду Карвацкіх. Сын удзельніка польска-савецкай вайны Аркадзя Карвацкага й Браніславы з Чэжыкаў. Скончыў чатыры клясы школы, быў удзельнікам арганізацыі вясковае моладзі «Сеў». У 1933—1935 служыў у 83 палку пяхоты ў Кобрыні. У сакавіку 1939 зноўку мабілізаваны ў сваю частку.

Напачатку 2-е сусьветнае вайны служыў у 30 палескай дывізіі пяхоты ў раёне Велюня й Белхатава. Пазьбегшы палону, у кастрычніку 1939 вярнуўся дадому, дзе ўступіў у Армію Краёву. 31 кастрычніка 1944 арыштаваны НКУС за прыналежнасьць да АК. Быў зьняволены ў Белай, Беластоку, пазьней у канцэнтрацыйных лягерох Асташкава й Дзягілеўна каля Разані. Праз тры гады палону перабраўся ў Польшчу. Займаўся мастацтвам, маляваў пераважна пэйзажы, ладзіў выставы.

Юзэф
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1912 годзе
Катэгорыя:Жаўнеры Арміі Краёвай
Катэгорыя:Польскія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусьветнай вайны
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Народнай Рэспубліцы
Катэгорыя:Памерлі 29 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1998 годзе
Станіслаў Аляксандар Мяцельскі

**Стані́слаў Алякса́ндар Мяце́льскі** (*Мэтэльскі*; ; 25 студзеня 1885, Аполе-Люблінскае — 10 красавіка 1965, Згеж) – польскі грамадзкі дзеяч, выкладчык.

Паходзіў зь сярэднезаможняе сям’і, чые ўладаньні знаходзіліся ў Мяцеліне й Жэчыцы. У 1924 атрымаў дазвол на выкладаньне прыродазнаўства ў сярэдніх школах. Выкладаў у гімназіях Любліну, Пулавах, Цеханове. 1 сакавіка 1928-25 верасьня 1931 – дырэктар гімназіі імя Мікалая Каперніка ў Граеве, адкуль пераведзены ў гімназію й ліцэй у Згежы, дзе быў спачатку настаўнікам біялёгіі, пазьней выконваў функцыі дырэктара.

Пасьля вызваленьня ў 1945 Згежа стаў яго першым прэзыдэнтам. Быў арганізатарам грамадзкага, гаспадарчага й культурнага жыцьця ў горадзе. Празь узрост і хвробу жонкі, таксама настаўніцы Марыі Жэчыцкай, пайшоў на пэнсію. Пахаваны на могілках каля вуліцы Пятра Скаргі ў Згежы.

Катэгорыя:Нарадзіліся 25 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1885 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Люблінскім ваяводзтве
Катэгорыя:Памерлі 10 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1965 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Згежы
Катэгорыя:Асобы Польшчы
Уладзімер Аляксандравіч Мацкевіч

**Уладзі́мер Алякса́ндaравіч Мацке́віч** ( 1 сакавіка 1947, Мар’іна Горка, Пухавіцкі раён, Менская вобласьць, БССР) — беларускі вайсковы і дзяржаўны дзяяч, старшыня КДБ РБ (1995—2000).

## Біяграфія
Нарадзіўся 1 сакавіка 1947 году ў г. п. Мар’іна Горка Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

У 1970 г. скончыў Беларускі тэхналягічны інстытут па спэцыяльнасьці «хімічная тэхналёгія перапрацоўкі нафты і газу». У 1970—1973 гг. працаваў інжынэрам-тэхнолягам, начальнікам усталёўкі гідравычышчэньня дызэльных паліваў нафтаперапрацоўчага заводу ў г. Мазыр. У 1973—1976 гг. — другі, затым першы сакратар Мазырскага ГК камсамолу, другі сакратар Гомельскага АК камсамолу.

У 1978 годзе скончыў  пры Савеце міністраў СССР. У органах дзяржбясьпекі з 1976 г. Мінуў усе прыступкі, пачынальна ад апэрпрацаўніка. У 1982—1985 — начальнік Наваполацкага гараддзелу УКДБ БССР па Гомельскай вобласьці, з 1985 — намесьнік начальніка аддзелу, начальнік аддзелу 4-е ўправы КДБ БССР. У 1990—1994 — намесьнік начальніка, начальнік УКДБ Рэспублікі Беларусь па Менскай вобласьці. У 1994—1995 — начальнік УКДБ Рэспублікі Беларусь па Берасьцейскай вобласьці.

З 20 сьнежня 1995 г. па лістапад 2000 — старшыня КДБ РБ.

Указам А. Лукашэнкі ад 13 ліпеня 2001 году У. Мацкевіч быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Саюзнай Рэспубліцы Югаславія. 4 ліпеня 2002 году быў прызначаны таксама амбасадарам у Босьніі й Герцагавіне па сумяшчальніцтве. Адстаўлены з гэтых пасадаў быў 3 студзеня 2008 году.

У пачатку 2008 году Ўладзімер Мацкевіч вяртаўся ў Менск, праз пэўны час ізноў пераехаў у Маскву, дзе працаваў дарадцам генэральнага дырэктара найбуйной расейскай кампаніі «Совкомфлот». Цяпер працуе дарадцам кампаніі «Газпромнефть» у Менску.

Званьне — генэрал-лейтэнант (1999).

### КДБ РБ
Уладзімер Мацкевіч узначальваў Камітэт дзяржбясьпекі Беларусі са 20 сьнежня 1995 году па 27 лістапада 2000 году. Незадоўга да сваёй адстаўкі — 22 лістапада 2000 году — генэрал-лейтэнант У. Мацкевіч падпісаў пастанову аб ужываньні прэвэнтыўнага затрыманьня тэрмінам на 30 дзён у стаўленьні камандзіра воінскай часткі №3214 Дзьмітрыя Паўлічэнкі. Вось радкі з гэтага дакумэнта:

Дзьмітры Паўлічэнка быў арыштаваны па загадзе Генэральнага пракурора Алега Бажэлкі, але праз суткі вызвалены з унутранай турмы КДБ на асабісты загад Лукашэнкі.

## Узнагароды
* Ганаровая грамата Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь (26 лютага 1997)
* 15 мэдалёў
* імянная зброя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кароткія біяграфіі кіраўнікоў КДБ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мар’інай Горцы
Катэгорыя:Старшыні Камітэту дзяржаўнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія генэрал-лейтэнанты
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Сэрбіі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Босьніі і Герцагавіне
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага тэхналягічнага ўнівэрсытэту
Мацкевіч

**Мацке́віч** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Караліна Мацкевіч — беларуская біблеістка
* Іван Мацкевіч — беларускі актор
* Іван Мацкевіч — беларускі гандбаліст
* 
* 
* Юзэф Мацкевіч — польскі пісьменьнік, публіцыст, журналіст
* Юзэфа Мацкевіч — беларуская мовазнаўка

## Глядзіце таксама
* Міцкевіч
* Манкевіч
* Маркевіч
Мяцелі

**Мяце́лі** () — вёска ў Летуве, сярод азёраў Дусі і Мяцеляў. Уваходзяць у склад Сярэйскага староства Лазьдзейскага раёну Аліцкага павету. Насельніцтва на 2011 год — 195 чалавек. Знаходзяцца за 9 км на паўночны захад ад Сярэі.

Мяцелі — даўняе мястэчка гістарычнай Троччыны. Да нашага часу тут захаваўся касьцёл Перамяненьня Панскага, помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя.

## Назва
Тапонім Мяцелі зьвязваюць з возерам  Мяцелямі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Мяцелі датуецца 1508 годам. У гэты час яны ўваходзілі ў склад Троцкага павету Троцкага ваяводзтва.

У 1619 годзе Павал Стэфан Сапега збудаваў у Мяцелях Касьцёл Перамяненьня Панскага.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Мяцелі апынуліся ў складзе Прусіі, у 1807 годзе згодна з Тыльзіцкай мірнай дамовай — у складзе Расейскай імпэрыі, у Сейненскім павеце Сувальскае губэрні. На 1827 год у мястэчку было 52 будынкі.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Мяцелі занялі войскі Нямецкай імпэрыі

### Найноўшы час
Па польска-летувіскіх баях і падпісаньні пагадненьня паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Летувой у 1919 годзе Мяцелі апынуліся ў складзе Летувы. За часамі Другой сусьветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1827 год — 391 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2011 год — 195 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Інфраструктура
У Мяцелях знаходзіцца кіраўніцтва Мяцельскага рэгіянальнага парку, кемпінг «Vitrūna».

### Славутасьці
* Касьцёл Перамяненьня Панскага (1822)

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Летувы
Nokia 6600 fold

**Nokia 6600 fold** — пяцідыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. 



## Вонкавыя спасылкі

* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 6600 slide

**Nokia 6600 slide** — пяцідыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.

## Характарыстыкі

## Nokia 6600i slide
У трэцім квартале 2009 году была выпушчаная мадэль Nokia 6600i slide, якая адрозьніваецца лепшым разрозьненьнем камэры (5 Мп замест 3,2 Мп), а таксама большым аб’ёмам энэрганезалежнай памяці (20 Мб замест 18 Мб).

## Глядзіце таксама
* Nokia 3600 slide
* Nokia 6500 slide
* Nokia 6600 fold

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе
Рыта

**Ры́та** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Мухаўцу (басэйн Віслы). Цячэ ў Маларыцкім і Берасьцейскім раёнах. Даўжыня 62 км. Плошча вадазбору 1730 км². Выдатак вады ў вусьці 5,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6‰.

Пачынаецца ад трубы-рэгулятара каля вёскі Сушытніцы Маларыцкага раёну. Раней пачыналася з возера Крымна (Украіна), па мэліярацыйнай рэканструкцыі верхнюю плынь перавялі ў рэчку Маларыту (пры патрэбе частка сьцёку можа скіроўвацца ў Рыту). Цячэ Берасьцейскім Палесьсем. Вусьце каля ўсходняй ускраіны вёскі Літвінаў Берасьцейскага раёну. За 2 км вышэй за аўтамабільную дарогу Ляхаўцы — Макраны частка сьцёку Рыты скіроўваецца ў Лукаўскае вадасховішча, ніжэй за вусьце Маларыты рэчышча прымае прыродныя парамэтры.

Абалона двухбаковая, нізкая, забалочаная (шырыня 0,3—0,5 км), перасечаная мэліярацыйнымі каналамі, у высокай і сярэдняй плыні мэліяраваная. Рэчышча каналізаванае амаль на ўсім працягу з выняткам 3,5 км вышэй за вусьце. Берагі стромкія, месцамі абрывістыя.

Замярзае ў 3-й дэкадзе сьнежня, лёд трымаецца да сярэдзіны сакавіка. Веснавы ледаход 7 дзён. Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў пачатку 3-й дэкады сакавіка. Рака прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Маларыцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Берасьцейскага раёну
Рычанка

**Рыча́нка**, **Рыча** — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне Дзьвіны. Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 208 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,29‰.

Выцякае з возера Рычы за 1 км на ўсход ад вёскі Крываселі, цячэ праз возера Муйса, упадае з паўднёвага ўсходу ў возера Дрысьвяты, за 0,4 км на паўночны ўсход ад вёскі Дрысвяты.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 315

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёну
Рова

**Ро́ва** — рака ў Смалявіцкім і Барысаўскім раёнах Менскай вобласьці, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 29 км. Плошча вадазбору 245 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰.

Пачынаецца за 5 км на захад ад мястэчка Зялёны Бор Смалявіцкага раёну, вусьце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Навасёлкі Барысаўскага раёну. Мае каналізаванае рэчышча на трох дзялянках: выток — 2,2 км на ўсход ад Зялёнага Бору (8,0 км); паўднёвая ўскраіна вёскі Слабодка Барысаўскага раёну — 0,3 км вышэй за вусьце ракі Чарніца (2 км); вёска Краснае Барысаўскага раёну — вусьце (9 км).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 310

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Смалявіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёну
Росіца (рака)

**Ро́сіца** — рака ў Беларусі і Латвіі, правы прыток Дзьвіны. Цячэ ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 51 км (у межах Беларусі 36 км). Плошча вадазбору 279 км² (у Беларусі каля 150 км²). Выдатак вады ў вусьці 1,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3‰.

## Асноўныя прытокі
* *Левы*: ручай Бярозаўка.
* *Правы*: ручай Росіца

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Пустыні на тэрыторыі, прыналежнай да Латвіі, вусьце на граніцы з Латвіяй за 0,7 км на захад ад вёскі Новага Сяла Дрысенскага раёну. Цячэ ў межах Латгальскага ўзвышша.

Даліна трапэцападобная, яе шырыня 150—200 м, найбольшая — 1 км (каля вёскі Данькаў Дрысенскага раёну), найменшая — 40 м (ніжэй за возера Чорнае). Абалона чаргуецца па берагах (шырыня 20—70 м), каля вёскі Данькаў двухбаковая (шырыня 50 м), у вусьцевай частцы яе няма. Рэчышча на тэрыторыі Латвіі і 1 км на Беларусі каналізаванае, далей мерна зьвілістае.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Латвіі
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Рось (рака)

**Рось**, **Рос**, **Ро́са** — рака ў Беларусі, левы прыток Нёману. Цячэ ў Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 99 км. Плошча вадазбору 1250 км². Выдатак вады ў вусьці 6,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰. 

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Харужаўка, Ваўкавыя, Плішча, ручай Ясенавіца
* *Левыя*: Сьвянціца, Нятупа, Вехатнянка, Ваўпянка

У маляўнічай мясьціне ніжэй за ўток ракі Ваўпянкі ўтварылася Воўпаўскае вадасховішча

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Ваўкавыск
* *[[гарадзкі пасёлак|Мястэчкі]]*: Поразаў, Краснасельскі, Рось

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца ў забалочанай мясцовасьці за 2 км на захад ад вёскі Лозаў Сьвіслацкага раёну, цячэ ў межах Ваўкавыскага ўзвышша. Упадае ў Нёман за 1,8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дубна Мастоўскага раёну.

Даліна трапэцападобная (шырыня 1 км у вярхоўі да 2,5 км у ніжняй плыні), перасечаная глыбокаўрэзанымі далінамі прытокаў і ярамі. Абалона паміж вёскамі Зарачанамі і Падросьсю Ваўкавыскага раёну адсутнічае, на астатнім працягу двухбаковая, забалочаная, парасла хмызьняком, у вусьцевай частцы высокая, сухая (шырыня 400—600 м). Рэчышча на працягу 3 км ад вытоку каналізаванае, ніжэй зьвілістае. Каля вёскі Лічыцаў і мястэчка Краснасельскага падзяляецца на 2 рукавы, якія ўтвараюць выспы (даўжынёй 1,5 км і 3,5 км).

Замярзае ў пачатку сьнежня, крыгалом у пачатку сакавіка.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ваўкавыскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Мастоўскага раёну
Рудзея

**Рудзе́я**, **Рудзейка** — рака ў Магілёўскім і Чавускім раёнах Беларусі, правы прыток ракі Расты (басэйн Дняпра). Даўжыня 40 км. Плошча вадазбору 318 км². Выдатак вады ў вусьці 1,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰.

Асноўны прыток — рака Чарняўка (праваруч).

Пачынаецца на паўночнай ускраіне вёскі Макоўня Магілёўскага раёну, вусьце ў межах вёскі Цемналесьсе Чавускага раёну. Цячэ Аршанска-Магілёўскай раўнінай.

Даліна трапэцападобная, шырынёй 0,2—0,5 км, у асобных месцах да 1 км. Абалона перарывістая, чаргуецца па берагах (шырыня 0,1—0,15 км). Рэчышча на працягу 7,9 км ад вытоку каналізаванае, ніжэй па плыні зьвілістае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 312
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Чавускага раёну
Рудзейка

**Рудзейка** (*Рудзіка*, *Рудка*), **Родзейка** (*Родзіка*, *Родка*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Родзіка або Рудзіка, пазьней Рудэк (Hruodicho, Rodicho, Ruadicho, Rudek) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) (імёны ліцьвінаў Рудалт, Родмант, Эйруд; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад гоцкага hroþ 'слава, перамога'.

У 1626 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Jacobus Rodig, Witthenensis Borussus*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *у Колтянех [[Вісбар|Визбору]] пять чоловековъ: Рудеику а [[Даргвойн|Деркгъвоинъ]]* (1440—1492 гады); *у Болниках [[Радзівіл Осьцікавіч|Радивилу Остиковичу]] шеснадцать чоловеков: Родеика* (9 лістапада 1449 году); *in curia nostra Rudicowicz* (17 ліпеня 1450 году); *homines illiberos Rodeyko* (28 траўня 1522 году); *Юрыи Родиковичъ* (1528 год); *Федько, Ярмошъ, Родихъ Кокоречичи* (1563 год); *Andrzey, Stasz a Sthepan Rudzikowiczy, doylidy [[Масты|Mostowsczi]]* (1558 год); *Гапонъ Рудикъ* (12 ліпеня 1560 году); *Jurko Rudziekowicz* (1563 год); *Совостюкъ Рудиковичъ… Яковъ Рудиковичъ… Гринъ Рудикъ, войтъ Охоновъскій* (24 красавіка 1580 году); *челед неволна: [[Гендрута|Кгенъдрута]] Рудеиковна* (22 кастрычніка 1593 году); *Валентей Рудиковичъ… Мартинъ Рудикъ* (23 кастрычніка 1597 году); *Sophia Rudykówna* (1675—1677 гады); *Rudziki* (1744 год); *Marcin Rudzikiewicz* (1777 год).

## Носьбіты
* Юры Родзікавіч — баярын Ковенскага павету, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году

Радкевічы (Rodkiewicz) гербаў Ліс, Лук, Пабог, Рудніца і Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды.

Рудкевічы (Rudkiewicz) — літоўскі шляхецкі род.

Руткевічы (Rutkiewicz) гербу Ястрабец — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету.

Радкевіч (Rodkiewicz), Родзік (Rodzik), Раткевіч (Rotkiewicz) і Руткевіч (Rutkiewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На 1905 год існаваў маёнтак Рудзейкаўшчына ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні.

На 1906 год існавала вёска Родзікі ў Дрысенскім павеце Віцебскай губэрні.

У былым Жамойцкім старостве існуе вёска Рудыкі, на гістарычнай Вількаміршчыне — Рудыкішкі, у гістарычнай Прусіі — Рудэкен.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рудня (прыток Усьвячы)

**Ру́дня** — рака ў Віцебскім раёне Беларусі, правы прыток ракі Ўсьвячы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 21 км. Плошча вадазбору 88 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,28‰.

Асноўны прыток — рака Думанка.

Пачынаецца за 4 км на паўднёвы захад ад вёскі Кавалёва, вусьце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Новааляксандраўка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 313

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёну
Руднянка

**Рудня́нка** — рака ў Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці і Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці, левы прыток ракі Грыўды (басэйн Нёману). Даўжыня 19 км. Плошча вадазбору 110 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1‰.

Асноўны прыток — рака Цулаўка. Прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў

Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Заводны Лес Слонімскага раёну, цячэ сярод лесу, месцамі абалона забалочаная. Упадае ў Грыўду на паўднёвым усходзе ад вёскі Любішчыцы Івацэвіцкага раёну. У сярэдняй і нізкай плыні каналізаваная.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 313

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Слонімскага раёну
Рудзянка

**Рудзя́нка** — рака ў Рудабельскім і Шацілавіцкім раёнах, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 29,7 км. Плошча вадазбору 205 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6‰.

Асноўны прыток — рака Пясчанка (праваруч).

Пачынаецца каля паўночна-заходняй ускраіны вёскі Расьсьвет Рудабельскага раёну, вусьце за 3 км на ўсход ад вёскі Скалка Шацілавіцкага раёну. На ўсіх працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 312

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Рудабельскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шацілавіцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Ружанка

**Ружа́нка**, **Муцьвіца** — рака ў Беларусі, правы прыток Зальвянкі (басэйн Нёмана). Цячэ ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Даўжыня 19 км. Плошча вадазбору 237 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2‰.

Асноўны прыток — рака Поплава. На рацэ стаіць мястэчка Ружаны.

Пачынаецца ва ўрочышчы Ялашоўцы за 3,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Верчыцаў, упадае ў Зальвянку на паўднёвым усходзе ад вёскі Запольля. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 11,4 км перад вусьцем. У малаводныя гады ў вытокавай частцы перасыхае. Прымае сьцёк зь невялікіх рэчак і каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёну
Рута

**Ру́та** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Сэрвачы (басэйн Нёману). Цячэ ў Наваградзкім і Карэліцкім раёнах Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 26 км. Плошча вадазбору 132 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,7‰.

Пачынаецца каля вёскі Руткі 1 Наваградзкага раёну, цячэ ў межах Наваградзкага ўзвышша празь мястэчка Карэлічы, упадае ў Сэрвач за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад мястэчка. У мястэчку Карэлічах сажалка (плошча 0,53 км²).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Ruta // 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Наваградзкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёну
Рутка

**Ру́тка** — рака ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Асьліку (басэйн Дняпра). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 52 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5‰.

Пачынаецца за 0,7 км на ўсход ад вёскі Шаўкавіньне, вусьце за 3 км на паўднёвы захад ад вёскі Дарожкавічы. Мае каналізаванае рэчышча на дзялянцы даўжынёй 5,5 км паміж вёскамі Шаўкавіньне і Паўнавічы.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 314

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Круглянскага раёну
Рыбчанка

**Рыбча́нка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Іліі (басэйн Нёману). Цячэ ў Маладэчанскім і Вялейскім раёнах Менскай вобласьці. Даўжыня 30 км. Плошча вадазбору 518 км². Выдатак вады ў вусьці 3,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Удра, Канатопка
* *Левыя*: Бервячанка

## На рацэ
* *[[Гарадзкі пасёлак|Мястэчка]]*: Радашкавічы
* *Зона адпачынку*: Рыбчанка

## Агульныя зьвесткі
Утвараецца на сутоках рэчак Вязынкі і Гуйкі ў мястэчку Радашкавічах, цячэ пераважна паўночнымі схіламі Менскага ўзвышша, упадае ў Ілію за 1,4 км на паўночны захад ад вёскі Беражка.

Даліна ў верхняй і ніжняй плыні трапэцападобная, яе вышыня 3—4 км, у сярэдняй плыні невыразная. Абалона на вялікім працягу двухбаковая (шырыня 0,5—1 км), парасла хмызьняком, забалочаная. Рэчышча зьвілістае, у межах мястэчка Радашкавічаў (1,5 км) каналізаванае, яго шырыня ў межань 15—17 км. У маляўнічай мясьціне на рацэ зона адпачынку Рыбчанка. Каля вёскі Раёўкі сажалка (плошча 0,15 км²).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 314—315.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Сьведзь

**Сьведзь** — рака ў Каленкавіцкім, Шацілавіцкім і Рэчыцкім раёнах Гомельскай вобласьці, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 49 км. Плошча вадазбору 625 км². Выдатак вады ў вусьці 2,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3‰.

Пачынаецца за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Падлукі Каленкавіцкага раёну, вусьце за 3 км на ўсход ад вёскі Сьведзкае Рэчыцкага раёну. Цячэ паўночнай часткай Гомельскага Палесься.

Даліна невыразная, у сярэдняй плыні месцамі трапэцападобная, шырынёй 1—3 км. Схілы вышынёй 5—7 м, спадзістыя. Абалона двухбаковая (шырыня 0,5—1 км), моцна перасечаная мэліярацыйнымі каналамі. Рэчышча (шырыня 10—20 м) каналізаванае, апрача невялікай дзялянкі каля вусьця.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 322

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Каленкавіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шацілавіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Рэчыцкага раёну
Сьвячанка

**Сьвяча́нка**, **Сьвяча** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Вулы (басэйн Дзьвіны). Цячы ў Сеньненскім, Чашніцкім і Бешанковіцкім раёнах Віцебскай вобласьці. Даўжыня 84 км. Плошча вадазбору 551 км². Выдатак вады ў вусьці 3,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

*Прытокі* — рака Сьвінка (левы), невялікія ручаі і мэліярацыйныя каналы.

## Агульныя зьвесткі

Выцякае з возера Вялікага Сьвятога за 1,6 км на ўсход ад вёскі Замошша, вусьце за 1,8 км на захад ад вёскі Бродаў Бешанковіцкага раёну. Цячэ праз азёры Хотлінскае, Маеўскае, Сьцержань (да ўтоку ў гэтае возера рака называецца Сьвячай), Слабадзкое.

Даліна амаль на ўсім працягу трапэцападобная, каля вытоку і возера Сьцержані У-падобная; пераважная шырыня 0,2—0,4 км, каля азёраў, празь якія цячэ Сьвячанка, пашыраецца да 1—1,5 км. Абалона двухбаковая, чаргуецца па берагах, шырыня 0,1—0,3 км, каля вёскі Вярхоўя і Бродаў Бешанковіцкага раёну адсутнічае. Рэчышча ад вытоку на працягу 10,6 км каналізаванае. Пераважная шырыня рэчышча 5—10 м, у ніжняй плыні да 15 м.

У басэйне ракі знаходзіцца возера Белае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 329

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Чашніцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бешанковіцкага раёну
Сьвідовец

**Сьвідо́вец**, **Сьвідо́ўка**, **Бало́тніца**, **Пло́тніца** — рака ў Жытомірскай вобласьці Ўкраіны і Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Убарці (басэйн Дняпра). Даўжыня 61 км. Плошча вадазбору 600 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,44‰.

Пачынаецца за 6 км на паўднёвы захад ад вёскі Кованка Алеўскага раёну, вусьце каля вёскі Картынічы (раней рака ўпадала ў раку Лохніца — прыток Убарці). На тэрыторыі Беларусі мае каналізаванае рэчышча (даўжыня 16 км). Рака цячэ лясістай мясцовасьцю.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 323

## Вонкавыя спасылкі
* Świdówka

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Ўкраіны
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёну
Сьвіна

**Сьвіна́** — рака ў Гарадоцкім, Полацкім і Шумілінскім раёнах Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Обалі (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 24 км. Плошча вадазбору 360 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6‰.

Выцякае з возера Малое Белае за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Прудок Гарадоцкага раёну, цячэ праз возера Ласосна, вусьце за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Казьяны Шумілінскага раёну. Цячэ паўночна-ўсходняй часткай Полацкай нізіны, лясістай мясцовасьцю. Прымае прытокі з 47 азёраў, якія займаюць каля 14% вадазбору.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 323—324

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Полацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шумілінскага раёну
Сьвінавод

**Сьвінаво́д** — рака ў Лельчыцкім і Жыткавіцкім раёнах Гомельскай вобласьці, правы прыток ракі Прыпяці (басэйн Дняпра). Даўжыня 46 км. Плошча вадазбору 511 км². Выдатак вады ў вусьці 2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰.

Асноўны прыток — рака Мутнянка (леваруч).

Пачынаецца за 4 км на поўнач ад вёскі Данілевічы Лельчыцкага раёну, вусьце за 1 км на поўнач ад вёскі Перароўскі Млынок Жыткавіцкага раёну. У нізкай плыні большую частку сьцёку перахоплівае Крушынная канава. Рака цячэ ўсходняй часткай нізіны Прыпяцкае Палесьсе, лясістай забалочанай мясцовасьцю.

Даліна ў вярхоўі месцамі трапэцападобная, вузкая, у сярэдняй і нізкай плыні невыразная, зьліваецца з прылеглай мясцовасьцю. Абалона ў высокай плыні перарывістая, чаргуецца па берагах, у сярэдняй плыні шырыня 0,3—0,8 км, у нізкай — зьліваецца з абалонай Прыпяці. Рэчышча зьвілістае, шырыня 1—6 м.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 324

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Жыткавіцкага раёну
Сьвіслач (басэйн Нёману)

**Сьві́слач** — рака ў Беларусі, левы прыток Нёману. Цячэ ў Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 121 км. Плошча вадазбор 1800 км², у межах Беларусі 1432 км². Выдатак вады ў вусьці 9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Рудаўка, Куклянка, Бераставічанка, Верацейка, Пікелка
* *Левыя*: Устачанка, Нятупа, Крынкі, Уснарка, Одла, Індурка, Лашанка

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля вёскі Занкаў 1 Сьвіслацкага раёну, у верхняй і сярэдняй плыні цячэ ўсходнімі схіламі Гарадзенскага і заходнімі схіламі Ваўкавыскага ўзвышшаў, упадае ў Нёман за 1,2 км на поўнач ад места Сьвіслачы.

Даліна ў верхняй і ніжняй плыні трапэцападобная, яе шырыня 0,8—2 км, у сярэдняй невыразная. Схілы спадзістыя і мерна стромкія, парэзаныя далінамі прытокаў і ярамі. Абалона двухбаковая, яе шырыня 300—500 м, роўная, у сярэдняй плыні невыразная, пераважна забалочаная. Рэчышча на працягу 30,6 км каналізаванае: ад вытоку да вёскі Дварчанаў (8,5 км) і ад граніцы з Польшчай да вёскі Ярмолічаў (22,1 км). На астатнім працягу зьвілістае, ягоная шырыня ў вярхоўі 3—6 м, ніжэй 10—35 м, месцамі да 60 м.

Замярзае ў канцы сьнежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с, 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бераставіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Гарадзенскага раёну
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Катэгорыя:Граніцы Беларусі
Катэгорыя:Граніцы Польшчы
Грэбень

Назву **Грэ́бень** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Грэбень — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці
* Грэбень — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці

## Прозьвішчы
**Грэбень** — беларускае прозьвішча.

#### Вядомыя носьбіты
* Міхаіл Грэбень — расейскі актор. Бацька — Юры Грэбень
* Юры Грэбень — заслужаны артыст Расеі, актор тэатра «Галёрка», г. Омск. Сын — Міхаіл Грэбень 

## Глядзіце таксама
* Грабяні 
* Грабянёўскі 

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Свольна

**Сво́льна** — рака ў Пскоўскай вобласьці Расеі і Віцебскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Дрысы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 99 км (даўжыня на Беларусі 93 км). Плошча вадазбору 1510 км². Выдатак вады ў вусьці 11,7 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2‰.

## Асноўныя прытокі
* *Левыя*: Лоньніца, Лешня
* *Правыя*: Піжаўка, Водзьга

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Нёчарыца (Себескі раён), цячэ Полацкай нізінай па мяжы Расонскага і Дрысенскага раёнаў, сярэдняя і ніжняя плынь ў Дрысенскім раёне, вусьце насупраць вёскі Цясты, разьмешчанай на левым беразе Дрысы. Верхняя і сярэдняя плынь ракі ў лясістай мясцовасьці. Цячэ праз азёры Лісна і Бузянка.

Даліна пераважна трапэцападобная, шырыня ў верхняй і сярэдняй плыні 0,4—0,6 км, у ніжняй 0,8—1,5 км. Абалона перарывістая, пераважная шырыня каля 0,1 км, у нізоўі 0,2—0,3 км. Рэчышча зьвілістае, месцамі моцназьвілістае, шырыня 18—20 м.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў ніжняй плыні ў 1-й дэкадзе красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 4,5 м, найбольшая 7,6 м (1956 год). Замярзае ў сярэдзіне сьнежня, крыгалом у пачатку красавіка. Веснавы крыгаход 2 дні.

У басэйне ракі знаходзіцца возера Белае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 327—328

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Расеі
Катэгорыя:Рэкі Расонскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Міхаіл Грэбень

**Міхаі́л Ю́р'евіч Грэ́бень** ( 22 ліпеня 1967, Омск) — расейскі актор.

## Біяграфія
Міхаіл Грэбень нарадзіўся 22 ліпеня 1967 году ў Омску.

Скончыў Новасыбірскую тэатральную вучэльню. Творчую дзейнасьць пачаў у 1987 годзе. Служыў у Запалярным тэатры драмы ім. У. Маякоўскага гораду Нарыльску.

У трупе Чалябінскага дзяржаўнага акадэмічнага тэатру драмы ім. Н.Арлова з 16 лютага 1995 году.

Мае дваіх дзяцей.

Бацька — Юры Грэбень, заслужаны артыст Расеі, актор тэатра «Галёрка», г. Омск.

## Прызнаньне і ўзнагароды
* 1997 — Міжнародны фэст «Тэатр бяз меж» (Магнітагорск)
* 2005 — Прэмія Губэрнатара Чалябінскай вобласьці.
* 2007 — Нагрудны знак «За высокія дасягненьні» міністэрства культуры і масавых камунікацый РФ.

## Творчасьць
* «Дробка» Ж.Летраз — *Жак Фонтанж*
* «Леў узімку» Д.Голдмэн — *Джон*
* «На ўсякага мудраца даволі прастаты» А. Н. Астроўскага — *двайнік Глумова*
* «Ідэальны муж» О.Ўайльда — *Харольд*
* «Вішнёвы сад» — А. П. Чэхава — *Эпіходаў*
* «Жаніцьба» М. У. Гогаля — *Анучкін*
* «Мая выдатная лэдзі» — *Гэры*
* «Марыя Ст’юарт» Шылера — *O`Кэлі*
* «Захавальнік вясёлкі і зачараваны прынц» А.Урбановіча — *навуковец*
* «Таямніца Ардэнскага лесу» Юлія Кіма — Дзюбуа
* «Энэргічныя людзі» В. М. Шукшына — *Кузькін*
* «Шасьцёра пэрсанажаў у пошуках аўтара» Л.Пірандэла — *актор*
* 1998 — «Чума на абодзьве вашы хаты» Рыгора Горына. Рэжысэр: Навум Арлоў — *Самсон*
* 1999 — «Скандал! Скандал!» (па п'есе «Школа зласлоўя» Р. Шэрыдана). Рэжысэр: Аркадзь Кац — *Кэйрлес*
* «Яблычны злодзей» Ксеніі Другунскай — *Пеця Ялавецкі*
* 2004 — «Чужое дзіця» У. Шкваркіна. Рэжысэр: Уладзімер Гурфінкель — *Сенячка*
* 2005 — «Памінальная малітва» Рыгора Горына. Рэжысэр: Уладзімер Гурфінкель — *Чарльз*

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 22 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Омску
Катэгорыя:Савецкія акторы
Катэгорыя:Расейскія акторы
Вялікі гадронны калайдэр

**Вялі́кі гадро́нны кала́йдэр, ВГК** (таксама *Вялікі гадронны паскаральнік*; ) — самы вялікі ў сьвеце паскаральнік часьцінак гадронаў (пратонаў) і цяжкіх іёнаў, створаны для вывучэньня вынікаў іх сутыкненьняў. Знаходзіцца ў CERN (Эўрапейскай Радзе Ядзерных Дасьледаваньняў) каля Жэнэвы. ВГК разьмяшчаецца на тэрыторыі Францыі і Швайцарыі.

Вялікі гадронны калайдэр зьяўляецца самай вялікай штучнай машынай у сьвеце. Яго структурныя элемэнты знаходзяцца ў тунэлі ў форме круга даўжынёй , на глыбіні ад 50 да 175 мэтраў пад зямлёй.

Сынхратрон прызначаны разганяць пратоны з энэргіяй 7 ТэВ (7×1012 электронвольт) на часьцінку. Вынікі вымяраюцца двума вялікімі дэтэктарамі элемэнтарных часьцінак: ATLAS і CMS, двума меншымі ALICE і LHCb, і малымі TOTEM, CASTOR і LHCf.

Першыя выпрабаваньні працы паскаральніка адбыліся 11 і 24 жніўня 2008 году.

## Гісторыя
Першыя прапановы аб пабудове гадроннага калайдэра зьявіліся ў 1984 годзе і былі афіцыйна ўхваленыя праз 10 гадоў. Яго папярэднікам быў вялікі электрон-пазытронны паскаральнік (LEC), які афіцыйна пачаў працаваць 13 лістапада 1989 году з удзелам кіраўнікоў дзяржаваў і міністраў навукі эўрапейскіх краінаў. Праз 11 гадоў, 2 лістапада 2000 году электронна-пазытронны калайдэр быў зачынены каб вызваліць танэль для пабудовы ВГК. Паскаральнік ВГК пачаў сваю працу 10 верасьня 2008 году. Для кіраваньня пратонных пучкоў выкарыстоўваюцца 1624 звышправадніковых магніты. Апошні з магнітаў быў усталяваны 27 лістапада 2006 году. Магніты працуюць пры тэмпэратуры 1,9К (-271&nbsp;°C), і для іх ахалоджаньня выкарыстоўваецца вадкі гель. Будаўніцтва лініі ахалоджаньня скончана 19 лістапада 2006 году. 19 верасьня 2008 году адбылося здарэньне з трансфарматарам, які абслугоўваў ахалоджаньне паскаральніка. Празь некалькі дзён адбылася аварыя аднаго з магнітаў і ўцечка гелію. Рамонт працягнуўся больш году, паскаральнік у сярэдзіне лістапада быў наладжаны і ўвечары 23 лістапада сутыкнуліся першыя пратоны.

Пасьля сэрыі рамонтаў 20 лістапада 2009 году паскаральнік зноў быў запушчаны. Чакалася, што да студзеня — лютага 2010 году энэргія пучкоў пратонаў у танэлі паскаральніка дасягне 7 ТэВ ці 3,5 ТэВ на пучок, што ў некалькі разоў болей за цяперашнія вынікі. Дасягнуць гэтай энэргіі ўдалося 30 сакавіка 2010 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Фізыка элемэнтарных часьцінак
Катэгорыя:Экспэрымэнтальная фізыка
Катэгорыя:Паскаральнікі часьцінак
Катэгорыя:Фізычны экспэрымэнт
Nokia Eseries

**[[Nokia]] Eseries** — сэрыя прадуктаў, якія вытворца пазыцыянуе як прылады для бізнэсу з пашыранымі магчымасьцямі падлучэньня.

## Функцыі апаратаў

## Магчымасьці для бізнэсу
### Электронная пошта
Акрамя досыць багатых характарыстак, Nokia прапаноўвае цэлы спэктар дастасункаў, якія дазваляюць эфэктыўна выкарыстоўваць апараты лінейкі ў бізнэс-асяродзьдзі. Мабыць, найболей распаўсюджаным, зьяўляецца вольна распаўсюджваны кампаніяй дастасунак Mail for Exchange, які дазваляе сынхранізаваць зьмесьціва апарата (электронную пошту, нататкі, кантакты, напамінкі аб сустрэчах і інш.) з паштовай скрыняй, разьмешчанай на сэрвэры Microsoft Exchange пасродкам  па сетках GSM/3G/WLAN.

### Праца з дакумэнтамі
У штатнае апраграмаваньне тэлефонаў гэтай сэрыі ўваходзяць дастасункі для працы з асноўнымі фарматамі офісных дакумэнтаў — Mobile Word, Mobile Spreadsheets, Mobile Presentations.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Расейскамоўны сайт Nokia for business
* Блог E-Series.org

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
NMT

**NMT** (**Nordic Mobile Telephone**) — аналягавы стандарт мабільнай сувязі ў дыяпазоне частасьцяў ад 453 да 468 МГц. 

## Асаблівасьці
Значна большая ў параўнаньні зь іншымі стандартамі плошча абслугоўваньня адной базавай станцыі і адпаведна меншыя выдаткі, а таксама малое згасаньне сыгналу на адкрытай прасторы, што аптымальна для шырокіх тэрыторыяў зь нізкай шчыльнасьцю насельніцтва. 

Вялікая далёкасьць — магчымасьць карыстацца сувязьзю на адлегласьці ў некалькі дзясяткаў кілямэтраў ад базавай станцыі (тэарэтычна да 100 км, асабліва ўлетку) і нават за межамі гарантаванай зоны пакрыцьця, калі абанэнт можа падлучыць высокаэфэктыўныя накіраваныя антэны і ўзмацняльнікі. 

Слабая перашкодаўстойлівасьць — у гэтым частасным дыяпазоне ўзровень індустрыяльных перашкод вышэй, чым у дыяпазонах 800, 900 і 1800 МГц. У вялікіх гарадах гэта выяўляецца ў дакучлівым шыпеньні і трэску ў дынаміках. 

Меншыя, чым у лічбавых стандартах, магчымасьць падаваньня шырокага спэктру сэрвісных паслуг. 

Неабароненасьць ад падслухоўваньня. Абанэнту NMT-450 карысна ведаць, што яго перамовы лёгка прымае ЎКХ-прымач які адпавядае дыяпазону. Таму ні аб якой прыватнасьці казаць не прыходзіцца. 

Габарыты, вага, спажываньне энэргіі акумулятараў у тэлефонных апаратаў больш, чым у лічбавых сыстэмах, а час працы адпаведна менш. У новых мадэлях гэтыя недахопы меней выяўленыя. 

Верагоднасьць паніжэньня якасьці сувязі ўсярэдзіне памяшканьняў вышэй. 

Невысокая абанэнцкая ёмістасьць сетак, абумоўленая дыяпазонам выкарыстоўваных частасьцяў і асаблівасьцямі тэхнічных рашэньняў, можа павялічваць час дазвону ў моманты пікавай нагрузкі. Па гэтым чыньніку ў буйных гарадах лік адначасова выкарыстоўваных нумароў у межах адной соты стандарту NMT-450 абмежавана. Але абанэнтам тэлефанаваць не забароніш і зьяўляецца адпаведная праблема. 

NMT-450 менш усяго адпавядае патрабаваньням «гарадзкога» стандарту і больш за ўсё падыходзіць для маланаселеных раёнаў.

## Пэрспэктывы
Падчас мадэрнізацыяў распрацоўваюцца новыя вэрсіі стандарту. Для павелічэньня ёмістасьці сотавых сетак стандарту NMT-450 плянуецца выкарыстаць крок частаснай сеткі 12,5 кГц замест стандартнага кроку 25 кГц, што дазволіць павялічыць колькасьць працоўных каналаў з 180 да 359. Але гэтым прывілеем змогуць скарыстацца толькі ўладальнікі новых мадэляў тэлефонаў. 

Мяркуецца выкарыстаць часовы падзел каналаў, як у лічбавых сыстэмах (праца некалькіх абанэнтаў на адной частаце). 

У эўрапейскіх краінах у гэтага стандарту пэрспэктыва адна — поўная адмова ад NMT-450 і пераход на тэхналёгію IMT-MC-450 (CDMA2000).

Катэгорыя:Стандарты мабільнай тэлефаніі
Тонкаплёнкавы транзыстар

Тонкаплёнкавы транзыстар (TFT, ) — разнавіднасьць палявога транзыстара, пры якой як мэталічныя кантакты, так і паўправадніковы канал праводнасьці вырабляюцца ў выглядзе тонкіх плёнак (ад 1/10 да 1/100 мікрона).

Вынаходзтва датуецца 1959 годам.

Ужываюцца, напрыклад, у ВК-маніторах як элемэнты кіраваньня актыўнай матрыцай на вадкіх крышталях.
Аднак самі тонкаплёнкавыя транзыстары, як правіла, не зьяўляюцца досыць празрыстымі.

## Вонкавыя спасылкі
* Тонкаплёнкавыя транзістары з падсьвятленьнем ад арганічных сьвятлодыёдаў 

Катэгорыя:Транзыстары
Катэгорыя:Электронныя кампанэнты
H.263

**H.263** — гэта стандарт сьціску відэа, прызначаны для перадачы відэа па каналах з даволі нізкай прапускной здольнасьцю (звычайна ніжэй 128 кбіт/с). Ужываецца ў праграмным забесьпячэньні для відэаканфэрэнцый.

Выкарыстоўваныя альгарытмы ахоўваюцца патэнтамі, таму ў некаторых краінах распрацоўнікі кодэкаў ня могуць вольна распаўсюджваць сваё ПА.

Стандарт H.263 быў першапачаткова распрацаваны ITU-T для выкарыстаньня ў сыстэмах, якія базуюцца на H.324 (PSTN і іншыя сыстэмы відэаканфэрэнцый і галасавой сувязі), але пасьля знайшоў ужываньне ў H.323 (відэаканфэрэнцыі, заснаваныя на RTP/IP), H.320 (відэаканфэрэнцыі, заснаваныя на ISDN), RTSP (струменевае аўдыё і відэа) і SIP (Інтэрнэт-канфэрэнцыі).

H.263 уяўляе сабой разьвіцьцё стандарту H.261, папярэдняй распрацоўкі ITU-T — стандарту відэасьціску, і альгарытмаў MPEG-1 і MPEG-2. Першая вэрсія была завершаная ў 1995 годзе і ўяўляла сабой добрую замену для састарэлага H.261 на каналах з любой прапускной здольнасьцю. Наступным разьвіцьцём праекту зьяўляецца H.263v2 (таксама вядомы як H.263+ або H.263 1998) і H.263v3 (вядомы як H.263++ або H.263 2000).

Новы пашыраны кодэк ад ITU-T (у партнэрстве MPEG) пасьля H.263 — гэта стандарт H.264, таксама вядомы як AVC і MPEG-4, частка 10. Паколькі H.264 мае істотна пашыраныя магчымасьці ў параўнаньні з H.263, ён стаў асноўным пры распрацоўцы праграмнага забесьпячэньня для відэаканфэрэнцый. Большасьць сучаснага праграмнага забесьпячэньня гэтага кірунку падтрымлівае H.264, таксама як і H.263 або H.261.

Катэгорыя:Відэакодэкі
Катэгорыя:Рэкамэндацыі ITU-T