open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Адасеўшчына

**Ада́сеўшчына** — вёска ў Негарэльскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьць Беларусі. За 14 км ад Койданава, 49 км ад Менску, 5 км ад чыгуначнай станцыі Негарэлае.

## Гісторыя
Вядома з другой паловы XIX стагодзьдзя як вёска ў Менскім павеце Менскай губэрні, у Койданаўскай воласьці. У 1897 годзе 10 гаспадарак, 49 жыхароў, хлебазапасная крама. У 1917 г. 13 гаспадарак, 78 жыхароў. 20 жніўня 1924 г. ўключаная ў Нарэйкаўскі 1-ы сельсавет (18 сьнежня 1925 г. перайменаваны ў Ляхавіцкі, з 25 ліпеня 1931 г. да 23 жніўня 1937 г. нацыянальны польскі сельсавет) Койданаўскага раёну Менскай акругі. З 29 чэрвеня 1932 году Дзяржынскага, з 31 ліпеня 1937 г. Менскага, з 4 верасьня 1939 г. зноў Дзяржынскага раёнаў, з 20 жніўня 1938 г. ў Менскай вобласьці. У 1926 г. 16 двароў, 75 жыхароў. У гады калектывізацыі арганізаваны калгас. Пад час Вялікай Айчыннай вайны з 28 чэрвеня 1941 г. да 7 ліпеня 1944 г. акупавана нямецкімі захопнікамі. На фронце загінулі 4 жыхары. Пасьля вайны адносілася да калгасу «Чырвоны сьцяг», у складзе Негарэльскага сельсавету. У 2009 г. ў складзе філіяла «Крыон-Агра». 30 кастрычніка 2009 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Негарэльскага пасялковага савету ў Негарэльскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1924 год — 13 двароў, 78 жыхароў; 1997 год — 12 двароў, 13 жыхароў; 1999 год — 13 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 7 двароў, 13 жыхароў; 2010 год — 5 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Негарэльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Александрова (Койданаўскі раён)

**Александро́ва** — вёска ў Дабрынёўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьць Беларусі. За 35 км на паўднёвы ўсход ад Койданава, 45 км ад Менску, 33 км ад чыгуначнай станцыі Койданава. На лініі Менск-Баранавічы.

## Гісторыя
Вядома з другой паловы XIX стагодзьдзя як вёска Ўзьдзенскай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні. У 1897 г. 16 двароў, 112 жыхароў, у аднайменным выселку — 2 двары, 11 жыхароў, ва ўрочышчы — 1 двор, 8 жыхароў. Вяскоўцы акрамя земляробства займаліся бандарным рамяством. У 1917 г. ў вёсцы было 23 гаспадаркі, 134 жыхары, у лясной старожцы — 3 гаспадаркі, 10 жыхароў. Ад 20 жніўня 1924 г. да 1939 году ў складзе Зенькавіцкага сельсавету Ўзьдзенскага раёну. З 20 лютага 1938 г. ў Менскай вобласьці. У 1939 г. уключаная ў склад Дабрынёўскага сельсавету Дзяржынскага раёну. У гады калектывізацыі арганізаваны калгас «Камінтэрн». У Вялікую Айчынную вайну з 28 чэрвеня 1941 г. да 6 ліпеня 1944 г. акупавана нямецкімі захопнікамі. 22 чэрвеня 1942 г. фашысты расстралялі 20 мірных жыхароў вёскі. У пасьляваенны час знаходзілася ў складзе саўгасу імя М. Казея. У 2009 г. ў складзе філіялу «ММК-Агра». Помнікі: партызанам ва ўрочышчы Доўгі востраў, на месцы стаянкі партызанскага атрада М. М. Нікіціна, на брацкай магіле 9 партызан, якія загінулі 14 чэрвеня 1942 г. ў змаганьні зь немцамі, магіле Міхаіла Шапашнікава, партызана-кулямётчыка атрада М. М. Нікіціна, на магіле ахвяр фашызму (1958 год), на брацкай магіле савецкіх воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1997 год — 22 двары, 37 жыхароў; 1999 год — 26 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 14 двароў, 20 жыхароў; 2010 год — 15 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Андрыеўшчына

**Андрые́ўшчына** — вёска ў Бараўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьць Беларусі. За 22 км ад Койданава, 55 км ад Менску, 24 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1900 годзе ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 13 двароў, 104 жыхары.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1996 — 7 двароў, 10 жыхароў; 1999 — 14 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 2010 — 7 жыхароў

## Ураджэнцы
* Антон Марэцкі (нарадзіўся 13 чэрвеня 1936 году) — філёзаф. Кандыдат філязофскіх навук (1979).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Бараўскі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Сяргей Раброў

**Сяргей Раброў** (;  3 чэрвеня 1974 году, Горлаўка, УССР) — былы ўкраінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны. Сярод вядомых клюбаў Сяргея знаходзяцца кіеўскае «Дынама», «Тотэнгэм Готспур», «Ўэст Гэм Юнайтэд» і «Фэнэрбахчэ». На сёньня зьяўляецца галоўным трэнэрам нацыянальнай зборнай Украіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fanatukr.com

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Антонаўшчына (Менская вобласьць)

**Анто́наўшчына** — вёска ў Путчынскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьць Беларусі. За 32 км ад Койданава, 49 км ад Менску, 34 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1909 годзе ўваходзіла ў Рубяжэвіцкую воласьць Менскага павету. 109 жыхароў. У 1921—1939 гг. у складзе Польшчы, з 17 верасьня 1939 г. у БССР. 28 траўня 2013 году вёска перададзеныя зь ліквідаванага Волменскага ў Путчынскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 9 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 12 двароў, 15 жыхароў
* 1999 год — 19 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Падлетак

**Падле́так** — юнак альбо дзяўчына ў пераходным ад дзяцінства да юнацтва ўзросьце. Сучасная навука вызначае падлеткавы ўзрост у залежнасьці ад краіны (рэгіёна пражываньня) і культурна-нацыянальных асаблівасьцяў, а таксама полу (ад 12—14 да 15—17 гадоў).

У 12—17 год у падлеткаў узмацняюцца другасныя палавыя прыкметы. У дзяўчынаў зьяўляюцца аплавы: гэта прыкмета таго, што ў мацінцах пачалі разьвівацца і сьпець заплодкавыя вузы. Да 12—15 гадоў у хлопчыкаў пачынаецца рост валасянога покрыву на твары, целе, падпахавых западзінах, узьнікаюць палюцыі — першая прыкмета палавога пасьпяваньня юнакоў.

Звычайна гэты ўзрост завуць пераходным. У гэты час у падлеткаў узьнікаюць частыя звады з бацькамі, хтосьці з падлеткаў шукае сябе, свае мэты ў жыцьці, захапляецца філязофіяй, імкнецца больш спазнаць аб процілеглым поле. Так і ўзьнікаюць адносіны паміж падлеткамі і камунікаваньне падлеткаў.

## Беларусь
Паводле 272-га артыкула Працоўнага кодэксу Рэспублікі Беларусь 1999 году, «заключэньне працоўнай дамовы дапушчаецца з асобамі, якія дасягнулі 16 гадоў. Зь пісьмовай згоды аднаго з бацькоў працоўная дамова можа быць заключаная з асобай, якая дасягнула 14 гадоў». 15 кастрычніка 2010 году Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь зацьвердзіла Пастанову № 144 «Аб усталяваньні пераліку лёгкіх відаў працы, якія могуць выконваць асобы ва ўзросьце ад 14 да 16 гадоў». Да іх ліку прылічылі 68 відаў працы, зь іх 33 віды (49 %) ў сельскай гаспадарцы і 25 (37 %) — у галіне паслугаў. Пагатоў падлеткі з 14 гадоў маглі працаваць да 8 гадзінаў у будні цягам дзённага часу. У 2011 годзе звыш 30 000 падлеткаў працавалі па найме ў вольны ад навучаньня час.

## Крыніцы
Аўдыторыя

**Аўдыто́рыя** ( — «месца для слуханьня») — памяшканьне, прызначанае для вусных выступаў перад публікай.

Аўдыторыя — гэта вялікі, адмыслова абсталяваны пакой. Вялікую частку аўдыторыі займаюць месцы для слухачоў, арыентаваныя ў адзін бок. Звычайна маецца ўзвышэньне — сцэна. На ёй або перад ёй звычайна ўсталяваная трыбуна. За сцэнай маецца дошка для запісаў альбо экран для відэаінфармацыі. Маецца магчымасьць вывешваньня плякатаў. У аўдыторыі маецца шматлямпавае асьвятленьне, альбо вялікая колькасьць высокіх і шырокіх вокнаў. У цяперашні час аўдыторыі маюцца ў кожнай вышэйшай вучэбнай установе і ў любым грамадзка-палітычным цэнтры. У школах аўдыторыя завецца актавай заляй, у тэатрах і кінатэатрах аналягічнае памяшканьне завецца залам для гледачоў.

Катэгорыя:Памяшканьні
Андрэй Пятаў

**Андрэ́й Пя́таў** (;  28 чэрвеня 1984 году, Кіраваград) — колішні украінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны па футболе і клюб «Шахтар» з Данецку.

## Дасягненьні
**«Шахтар»**:
* Чэмпіён Украіны: 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2020, 2023
* Уладальнік Кубка Ўкраіны: 2008, 2011, 2012, 2013, 2016, 2017, 2018, 2019
* Уладальнік Супэркубка Ўкраіны: 2008, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017, 2021
* Пераможца Кубка УЭФА: 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на shakhtar.com

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Дзьмітры Чыгрынскі

**Дзьмітры Чыгрынскі** (;  7 лістапада 1986 году, Заслаў, УССР) — колішні украінскі футбаліст. Таксама выступаў за зборную Ўкраіны па футболе.

## Дасягненьні
**«Шахтар»**:
* Чэмпіён Украіны: 2006, 2008, 2011, 2012, 2013, 2024
* Уладальнік Кубка Ўкраіны: 2008, 2011, 2012, 2013, 2024
* Уладальнік Супэркубка Ўкраіны: 2008
* Уладальнік Кубка УЭФА: 2009

**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2010

**АЕК**:
* Чэмпіён Грэцыі: 2018

## Кур’ёзы
Восеньню 2010 году рок-гурт з Барсэлёны ўзяў сваю назву як даніну павагі да яго, і тых, хто не атрымаў прызнаньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fcbarcelona.cat

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Андрэй Гусін

**Андрэй Гусін** (; 11 сьнежня 1972, Золачаў, УССР — 17 верасьня 2014, Кіеў, Украіна) — украінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны па футболе (1993—2006). Вядомы дзякуючы выступам за кіеўскае «Дынама», разам зь якім неаднаразова станавіўся чэмпіёнам Украіны. Памёр у выніку аварыі на матацыкле, за сабою пакінуў жонку і траіх дзяцей.

## Дасягненьні
**«Дынама»**:
* Чэмпіён Украіны (7): 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2004
* Уладальнік Кубка Ўкраіны (4): 1998, 1999, 2000, 2003

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fanatukr.com

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Вершы.ru

**Вершы.ru** — сайт, паэтычны партал, прысьвечаны беларускай паэзіі. На сайце можна пазнаёміцца з творамі беларускіх паэтаў — ад клясыкі да сучаснасьці.

Сайт дае магчымасьць апублікаваць свае вершы на беларускай мове.

Паэтычны партал «Вершы.ru» таксама аказвае бескарысную дапамогу ў стварэньні паэтычных старонак беларускіх пісьменьнікаў.

Сайт зьяўляецца ўдзельнікам конкурсу «Інтэрнэт-прэмія» ТИБО-2011.

Партал пастаянна праводзіць рэйтынг аўтараў мэтадам галасаваньня ўдзельнікаў сайта. На сайце разьмешчаны вершы каля 300 аўтараў на беларускай мове.

## Іншыя праекты паэтычнага партала
* Вершы пра каханьне
* Вершы пра вайну
* Камуністычныя вершы
* Вершы пра Беларусь
* Вершы пра маці
* Вершы пра беларускую мову
* Чарнобыль у вершах і прозе
* Вершы і казкі для дзяцей
* Вершы пра беларускую чыгунку
* Водгукі на вершы беларускіх паэтаў.

### Разьдзел «Паэзія і прырода. Поры году ў беларускай паэзіі»
* Завіруха — вершы пра зіму.
* Сонейка — вершы пра вясну.
* Купальле — вершы пра лета.
* Лістапад — вершы пра восень.

### Паэтычныя старонкі
* Ніла Гілевіча
* Максіма Танка
* Яўгеніі Янішчыц
* Янкі Купалы
* Якуба Коласа
* Рыгора Барадуліна
* Аркадзя Куляшова
* Пімена Панчанкі
* Петруся Броўкі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка сайта

Катэгорыя:Паэзія
Катэгорыя:Беларускія вэб-сайты
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2009 годзе
Антосіна

**Анто́сіна** — вёска ў Фаніпальскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. За 20 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
Вядома з ХVІ стагодзьдзя. У 1588 г. уводзіла ў склад Койданаўскай воласьці. У 1876 г. належала шляхціцу А. І. Багдашэўскаму. У пачатку ХХ ст. у Койданаўскай воласьці Менскага павету, 11 двароў. 49 жыхароў; побач знаходзіўся засьценак Антосіна, 1 двор, 7 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 38 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 17 двароў, 33 жыхары
* 1999 год — 34 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Юры Базыль Баркоўскі-Дунін

**Юры Базыль Баркоўскі-Дунін** (1640 — ) — вайсковец.

## Біяграфія
Адзіны сын Каспара, палкоўніка войск Рэчы Паспалітай, які за заслугі ў Смаленскай вайне атрымаў ад Уладзіслава IV маёмасьць у Чарнігаўскім ваяводзтве, дзе заснаваў вёску Баркоўку, родавае гняздо украінскай галіны таго роду. У часе паўстаньня Хмяльніцкага Каспар Баркоўскі, разам з жонкаю і дачкою, быў замардаваны казакамі. Ацалеў толькі сын Юры Базыль, які выхоўваўся ў Гетманшчыне. Ён прыняў праваслаўнае веравызнаньне і ўступіў ў казацкае войска, у якім даслужыўся да вышэйшых чыноў: у 1668—1672 гг. быў сотнікам выбельскім і ўдзельнічаў у 1669 г. у пасольстве ад гетмана Мнагагрэшнага да Масквы, у 1672—1686 гг. быў палкоўнікам чарнігаўскім, у 1686—1702 гг. генэральным абозным.

Паданьне падае, што па зьняцьці Самайловіча ў 1687 г. князь Галіцын прапаноўваў Баркоўскаму гетманскую булаву, жадаючы за гэтую паслугу 10 тысяч рублёў. Але, з-за сквапнасьці Баркоўскага гешэфта не адбылося і гетманам зрабіўся Мазепа, які падкупіў Галіцына грашыма пазычанымі ў Баркоўскага. Затое не шкадаваў грошаў Баркоўскі на рэлігійныя справы. Адрэстаўраваў чарнігаўскую царкву Спаса (1675), спрычыніўся да аднаўленьня Елецкага манастыра. Шмат якая цэрквы чарнігаўшчыны мелі ягоныя грашовыя ахвяраваньні, што адзначалася ў цэрквах шыльдаю з выявай гербу Лебедзь, бо належаў да самых багатых паноў ва ўсёй Гетманшчыне. Быў жанаты на Марыі, дачцэ чальца казацкай старшыны Базыля Шубы.

Пахаваны быў у Елецкім манастыры. На ягоным надмагільлі быў зроблены вялікі надпіс, які распавядаў аб ягоных заслугах. Пакінуў 2 сыноў Міхала і Андрэя ды 4 дачок. Але ў сучасьнікаў ня меў да сябе павагі, бо быў сквапны, зласьлівы. тэрарызаваў паддадзеных ды гвалціў кабет. Нават існавала паданьне, што ён быў крывасмокам і служыў д’яблу, таму і адорваў цэрквы сваімі дарамі, каб захаваць спакой сваёй душы.

## Літаратура
* Korduba M. Borkowski Jerzy Bazyli Dunin. // Polski słownik biograficzny. T. II. Kraków. 1936. S. 332.
* Борковський-Дунін Юрій-Василь. // Енциклопедія Українознавства. Т. 1. Львів. 1993. С. 161.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1640 годзе
Катэгорыя:Украінскія вайскоўцы
Арцём Мілеўскі

**Арцём Мілеўскі** (;  12 студзеня 1985 году, Менск, БССР) — былы украінскі футбаліст, нападнік. У 2006—2012 гадах выступаў за нацыянальную зборную Ўкраіны. Нарадзіўся ў Менску, але пазьней прыняў украінскае грамадзянства, дзякуючы чаму атрымаў магчымасьць згуляць за ўкраінскія зборныя. Срэбраны прызэр моладзевага чэмпіянату Эўропы 2006 году. Лепшы бамбардзір чэмпіянату Ўкраіны сэзону 2009—2010 гадоў.

## Кар’ера
У ліпені 2017 году падпісаў кантракт зь берасьцейскім «Дынама», якое пакінуў у ліпені 2018 году. У студзені 2019 году вярнуўся ў берасьцейскае «Дынама», зь якім падпісаў кантракт на 2 гады.

## Дасягненьні
«**Дынама Кіеў**»:
* Чэмпіён Украіны: 2004, 2007, 2009
* Уладальнік Кубка Ўкраіны: 2003, 2005, 2006, 2007
* Уладальнік Супэркубка Ўкраіны: 2006, 2009, 2011

«**Дынама Берасьце**»:
* Чэмпіён Беларусі: 2019
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2018
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2018, 2019
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2017

## Статыстыка

## Крыніцы

 
## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fcdynamo.kiev.ua
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Уладзіслаў Вашчук

**Уладзіслаў Вашчук** (;  2 студзеня 1975 году, Кіеў) — украінскі футбаліст, які выступаў у абароне. Больш за ўсё вядомы дзякуючы выступам за кіеўскае «Дынама» і зборную Ўкраіны па футболе (1996—2007).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fpl.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Багданаўшчына

**Багда́наўшчына** — вёска ў Станькаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 16 км ад Койданава, 37 км ад Менску, 14 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1924 годзе засьценак Багданаўшчына знаходзіўся ў Станькаўскай воласьці Менскага павету, 12 двароў, 87 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 14 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 8 двароў, 14 жыхароў
* 1999 год — 14 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Бакінава

**Бакі́нава** — вёска ў Бараўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 8 км ад Койданава, 48 км ад Менску, 10 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
Вядома з XIX стагодзьдзя. У 1909 г. маёнтак Бакінава ў Койданаўскай воласьці, 1 двор, 19 жыхароў. У Вялікую Айчынную вайну ў Бакінаўскім лесе (3 км ад вёскі) знаходзіўся штаб 125-га партызанскага атрада імя Сталіна.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1996 — 24 двары, 40 жыхароў; 1999 — 42 жыхары
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 — 20 двароў, 27 жыхароў; 2010 — 30 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Бараўскі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Баравікі (Койданаўскі раён)

**Баравікі́** — вёска ў Дабрынёўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 25 км ад Койданава, 30 км ад Менску, 17 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль, каля шашы Негарэлае — Самахвалавічы.

## Гісторыя
Вядома з XIX стагодзьдзя. Знаходзілася ў Станькаўскай воласьці Менскага павету. У 1876 г. належала шляхціцу А. П. Баравіку. У XX ст. засьценак Баравікі ў Самахвалавіцкай воласьці, 8 двароў, 50 жыхароў. Помнік землякам, якія загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны. 28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Рубілкаўскага ў Дабрынёўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 275 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 75 двароў, 245 жыхароў
* 2010 год — 269 жыхароў

## Курганны могільнік
Каля вёскі, на ўсходняй ускраіне, каля будынка зернесушылкі знаходзіцца курганны могільнік, 2 насыпы: адзін прадаўгаваты, амаль прамавугольны, памерам 12,5×10×1,5 м, другі круглы, вышынёй 0,9 м, дыямэтрам 8 м. На схілах і вяршынях курганаў — сьляды магілаў і надмагільных камянёў (яшчэ ў 1930 г. тут былі вясковыя могілкі). Адкрыў і абсьледаваў у 1930 г. А. Рынейскі, абсьледаваў у 1977 г. і 1979 г. Ю. Заяц. Раскопкі не праводзіліся.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Баравое (Менская вобласьць)

**Бараво́е** — вёска ў Бараўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 9 км ад Койданава, 45 км ад Менску, 10 км ад чыгуначнай станцыі Негарэлае.

## Гісторыя
Вядома з XVI стагодзьдзя. У 1589 г. у Койданаўскай воласьці Менскага павету, належала Радзівілам. З 1793 г. у Койданаўскай воласьці. У 1865 г. адкрыта пачатковая школа. З 1924 г. цэнтар сельсавету Койданаўскага раёну, з 1932 г. цэнтар Бараўскога нацыянальнага польскага сельсавету, з 1936 г. Бараўскога беларускага сельсавету, з 1937 г. — Менскага, з 1939 г. — Койданаўскага раёнаў. У 1940 г. 104 двары, 514 жыхароў. У Вялікую Айчынную вайну ў вёсцы дзейнічала падпольная патрыятычная група. Помнікі: капліца-пахавальня канца XIX ст., на брацкай магіле савецкіх воінаў, землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, мэмарыяльная дошка ў гонар падпольшчыкаў.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1970 — 99 двароў, 288 жыхароў; 1992 — 138 двароў, 410 жыхароў; 1999 — 429 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 — 146 двароў, 376 жыхароў; 2010 — 417 жыхароў

## Выбітныя ўраджэнцы
* Антон Савасьцюк (1927—1998) — філёзаф. Член-карэспандэнт АН Беларусі (1989), доктар філязофскіх навук (1984), прафэсар (1985).
* Леанід Валодзька (1928—1978) — фізык. Акадэмік АН Беларусі (1977, член-карэспандэнт 1969), доктар фізыка-матэматычных навук (1966), прафэсар (1967). Заслужаны дзяяч навукі Беларусі (1971).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Бараўскі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Баркі (Койданаўскі раён)

**Баркі́** — вёска ў Дабрынёўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 30 км ад Койданава, 41 км ад Менску, 28 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1924 годзе засьценак і хутар Баркі ў Станькаўскай воласьці Менскага павету, у засьценку 7 двароў, 55 жыхароў, на хутары 10 двароў, 33 жыхары.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 12 двароў, 17 жыхароў; 1999 год — 11 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 4 двары, 6 жыхароў; 2010 год — 4 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Батурова

**Батуро́ва** — вёска ў Дзямідавіцкім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 18 км ад Койданава, 46 ад Менску, 16 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1924 годзе ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 23 двары, 163 жыхары.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 32 двары, 66 жыхароў; 1999 год — 49 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 20 двароў, 37 жыхароў; 2010 год — 21 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзямідавіцкі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Бобраўка

**Бо́браўка** — вёска ў Койданаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 5 км ад Койданава, 35 км ад Менску, 7 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1920-я гады засьценак Бобраўка ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 8 двароў, 79 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1 жыхар
* 1 студзеня 2004 году — 2 двары, 5 жыхароў
* 1999 год — 2 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Койданаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Буда (Койданаўскі раён)

**Бу́да** — вёска ў Дзямідавіцкім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 22 км ад Койданава, 25 км ад Менску, 8 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 23 двары, 101 жыхар.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 10 двароў, 11 жыхароў; 1999 год — 11 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 6 двароў, 7 жыхароў; 2010 год — 12 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзямідавіцкі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Булынкі

**Булы́нкі** — вёска ў Дабрынёўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 23 км ад Койданава, 35 км ад Менску, 7 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
У 1924 годзе засьценак Булынкі ў Самахвалавіцкай воласьці Менскага павету, 9 двароў, 60 жыхароў. 28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Рубілкаўскага ў Дабрынёўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 10 двароў, 25 жыхароў; 1999 год — 25 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 10 двароў, 21 жыхар; 2010 год — 13 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Булыншчына

**Булы́ншчына** — вёска ў Станькаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 16 км ад Койданава, 58 км ад Менску, 7 км ад чыгуначнай станцыі Негарэлае.

## Гісторыя
У 1924 годзе ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 9 двароў, 50 жыхароў. 30 кастрычніка 2009 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Ляхавіцкага ў Станькаўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 7 двароў, 9 жыхароў; 1999 год — 6 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 3 двары, 3 жыхары; 2010 год — 2 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Бярэжа (вёска)

**Бярэ́жа** — вёска ў Фаніпальскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 8 км ад Койданава, 22 км ад Менску, 1 км ад чыгуначнага прыпынку Бярэжа.

## Гісторыя
Вядома з XIX стагодзьдзя. У 1876 г. належала шляхціцу А. І. Багдашэўскаму.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 46 двароў, 113 жыхароў; 1999 год — 99 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 38 двароў, 90 жыхароў; 2010 год — 88 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Купалападобны горад

**Купалападобны горад** () — тэарэтычны альбо выдумлены адменьнік збудаваньня, які зьмяшчае вялікую гарадзкую тэрыторыю пад адным дахам. Па многіх вызначэньнях, купал зьяўляецца гермэтычным месцам, дзе падтрымліваецца штучны атмасфэрны ціск, што ўтварае месца для пражываньня з кантраляванай тэмпэратурай і якасьцю паветра. Купалападобныя гарады служылі прадметам навуковай фантастыкі і футуралёгіі з пачатку XX стагодзьдзя, і могуць разьмяшчацца на Зямлі, Месяцы альбо іншай плянэце.

## Этымалёгія
Паходжаньне канцэпту купалападобнага гораду дакладна ня высьветлена. Фраза «купалападобны горад» увайшла ва ўжытак у XIX стагодзьдзі з рознымі сэнсавымі адценьнямі, азначаючы ўрбаністычную панараму зь сягаючымі да купальнага даху гмахамі. Вядома, што адным зь першых гэты тэрмін ужыў Ўільям Дэлізл Гэй у сваёй кнізе «За тры сотні гадоў адсюль» (), якая апісвае футурыстычную цывілізацыю, дзе большая частка чалавецтва жыве на дне мора ў шкляных купалападобных гарадах, што дазваляе выкарыстоўваць зямную паверхню ў асноўным для сельскай гаспадаркі. Іншыя прыклады з пачатку XX стагодзьдзя адзначаныя ў некаторых каталёгах па навуковай фантастыцы.

## Тэмы
Аўтары выкарыстоўвалі тэму купалападобнага гораду ў адказ на мноства праблемаў, часам з выгадай для насельніцтва, якое жыве ў ягоных межах, часам наадварот. Праблема забруджваньня паветра і іншых тыпаў разбурэньня навакольнага асяродзьдзя зьяўляюцца асноўным матывам, асабліва ў апавяданьнях сярэдзіны-канца XX стагодзьдзя. У некаторых творах купалападобныя гарады ўяўляюць апошняе месца чалавечае расы, якая загінула ці загінае. Фільм «Уцёкі Логана» 1976 году апрацоўвае абедзьве гэтыя тэмы. Пэрсанажы ў межах купалу пражываюць у камфортных умовах, але горад служыць таксама і для іх кантраляваньня, каб упэўніцца, што патрэбы чалавецтва ўжо ніколі не пераўзыдуць ягоных сродкаў.

У мастацкай літаратуры купалападобныя гарады інтэрпрэтаваліся як сымбаль калыскі альбо ўлоньня, якое адначасова гадуе і ахоўвае чалавецтва. Тым часам, як іншыя творы навуковай фантастыкі акцэнтуюць на ідэі калянізацыі іншых сусьветаў, купалападобныя гарады абмяжоўваюцца сваімі жыхарамі, з тым падтэкстам, што ў выпадку кантакту з вонкавым сьветам адбудуцца надзвычай разбуральныя і хаатычныя наступствы.

## Інжынэрныя прапановы
У 1960—1970 гадах канцэпт купалападобных гарадоў шырока абмяркоўваўся па-за межамі асяродзьдзя навуковай фантастыкі. Адным разам амэрыканскі архітэктар Рычард Бакмінстэр Фулер апісаў 3-кілямэтровы геадэзічны купал, што мусіць ахопліваць частку Мангэтану, рэгулюючы надвор’е і паніжаючы забруджваньне паветра.

Купальны горад таксама прапаноўвася для Г’юстану і раней для Вінускі, Вэрмонт.

## Крыніцы

Катэгорыя:Калянізацыя космасу
Катэгорыя:Навуковая фантастыка
Катэгорыя:Выдуманыя гарады
Юры Радзівіл (ваявода наваградзкі)

**Юры Радзівіл** (, Зьдзецел Наваградзкага ваяводзтва — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода наваградзкі (з 1746).

Трымаў Любашанскае і Наваградзкае староствы.

## Біяграфія

Зь нясьвіскай лініі роду Радзівілаў гербу «Трубы», сын Мікалая Фаўстына, ваяводы наваградзкага, і Барбары з Завішаў. Меў братоў Удальрыка Крыштапа, Альбрэхта і Станіслава.

Навучаўся ў піярскім «Калегіюм Нобіліюм» у Варшаве. Ягонай палітычнай кар’еры спрыяў Міхал Казімер Радзівіл «Рыбанька». Абріаўся паслом на сойм 1746, быў маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1744.

У 1744 зрабіўся палкоўнікам гусарскай харугвы знаку каралевіча Фрыдэрыка Хрысьціяна.

Ажаніўся з Салямэяй Ганнай Сапяжанкай. Не пакінуў нашчадкаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Юры
Катэгорыя:Пісары вялікія літоўскія
Максім Калінічэнка

**Максім Калінічэнка** (;  26 студзеня 1979 году, Харкаў, УССР) — украінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны па футболе. Апошнім клюбам гульца быў крымскі клюб «Таўрыя».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fanatukr.com

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Руслан Ратань

**Руслан Ратань** (;  29 кастрычніка 1981 году, Палтава) — былы ўкраінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны па футболе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fcdnipro.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Вячаслаў Сьвідзерскі

**Вячаслаў Сьвідзерскі** (;  1 студзеня 1979 году, Кіеў) — былы ўкраінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны (2005—2007). Вядомы дзякуючы выступам за шэраг украінскіх і расейскіх клюбаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fcdnipro.dp.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Багдан Шуст

**Багда́н Шуст** (;  4 сакавіка 1986 году, Судовая Вішня) — былы украінскі футбольны брамнік, які выступаў за зборную Ўкраіны па футболе (2006—2007).

## Дасягненьні
**«Шахтар»**:
* Чэмпіён Украіны: 2005, 2006, 2008
* Уладальнік Кубка Ўкраіны: 2008
* Уладальнік Супэркубка Ўкраіны: 2008
* Уладальнік Кубка УЭФА: 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на zarya.lg.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Алег Блахін

**Алег Блахін** (;  5 лістапада 1952 году, Кіеў) — украінскі футбольны трэнэр і былы футбаліст, галоўны трэнэр зборнай Ўкраіны па футболе (2003—2007 і 2011—2012). У 2011 годзе Блахін разам зь Ігарам Бяланавым і Віталем Старухіным быў прызнаны легендай украінскага футболу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на www.fifa.com
* Статыстыка на www.klisf.info

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Катэгорыя:Украінскія футбольныя трэнэры
Катэгорыя:Трэнэры ФК «Масква»
Катэгорыя:Трэнэры зборнай Украіны па футболе
Сяргей Назаранка

**Сяргей Назаранка** (;  16 лютага 1980 году, Кіраваград, УССР) — былы украінскі футбаліст. Выступаў за зборную Ўкраіны па футболе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Чарнаморцу»
* Статыстыка на ffu.org.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Украінская асацыяцыя футболу

**Украінская асацыяцыя футболу** — арганізацыя, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне футболам ва Ўкраіне. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Кіеве. Займаецца арганізацыяй нацыянальнага чэмпіянату, зборных краіны, падтрымкай, разьвіцьцём і папулярызацыяй усяго футболу ў цэлым. Да 2019 мела назву Фэдэрацыя футболу Ўкраіны.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Футбольныя арганізацыі
Катэгорыя:Украінскі футбол
Дынама (стадыён, Кіеў)

**Стадыён «Дынама» імя Валера Лабаноўскага** () — стадыён у Кіеве. Хатні стадыён каманды «Дынама», умяшчальнасьць 16 873 гледачы. Быў пабудаваны ў 1333 году. Памеры поля — 100 × 75 мэтру.

## Галерэя

Stadion DK.JPG
Lobanovsky Dynamo Stadium.jpg
UEFA Cup Semifinal in Kiev (DK vs SD) 192.jpg
UEFA Cup Semifinal in Kiev (DK vs SD) 034.jpg


## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны
Катэгорыя:Кіеўскі спорт
Катэгорыя:Дынама Кіеў
Катэгорыя:Стадыёны Ўкраіны
Арсэнал Кіеў

«**Арсэнал**» () — ўкраінскі футбольны клюб з Кіева. Каманда была заснаваная ў 2001 годзе.

## Вынікі выступаў
### Чэмпіянат Украіны па футболе ў вышэйшай лізе

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Валмечка

**Валме́чка** — вёска ў Путчынскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 34 км ад Койданава, 49 км ад Менску, 36 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя фальварак у Рубяжэвіцкай воласьці Менскага павету, 1 двор, 34 жыхары. У 1920—1939 гг. у складзе Польшчы, з 17 верасьня 1939 г. у БССР. 28 траўня 2013 году вёска перададзеныя зь ліквідаванага Волменскага ў Путчынскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 24 жыхары
* 1 студзеня 2004 году — 21 двор, 35 жыхароў
* 1999 год — 40 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Валоўнікі (Менская вобласьць)

**Вало́ўнікі** — вёска ў Путчынскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 18 км ад Койданава, 47 км ад Менску, 20 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
Вядома з XVI стагодзьдзя. У 1589 годзе ўваходзіла ў Старынкаўскую воласьць. У 1885 г. адкрыта школа граматы (14 хлопчыкаў). У 1924 г. у Велікасельскай воласьці Менскага павету, 30 двароў, 183 жыхары.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 25 двароў, 56 жыхароў; 1999 год — 49 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 16 двароў, 35 жыхароў; 2010 год — 27 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Валярова

**Валяро́ва** — вёска ў Дабрынёўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 27 км ад Койданава, 40 км ад Менску, 27 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 4 двары, 8 жыхароў; 1999 год — 9 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 5 двароў, 6 жыхароў; 2010 год — 5 жыхароў

## Славутасьці
Помнік на магіле невядомага савецкага воіна, які загінуў у Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Васілеўшчына (Путчынскі сельсавет)

**Васіле́ўшчына** — вёска ў Путчынскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 36 км ад Койданава, 56 км ад Менску, 34 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1909 годзе ў Рубяжэвіцкай воласьці Менскага павету, 4 двары, 27 жыхароў. 28 траўня 2013 году вёска перададзеныя зь ліквідаванага Волменскага ў Путчынскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 15 двароў, 25 жыхароў
* 1999 год — 35 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Васілеўшчына (Фаніпальскі сельсавет)

**Васіле́ўшчына** — вёска ў Фаніпальскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 19 км ад Койданава, 11 км ад Менску, 5 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
У 1924 годзе ў Самахвалавіцкай воласьці Менскага павету, 8 двароў, 62 жыхары.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 33 двары, 73 жыхары; 1999 год — 57 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 25 двароў, 54 жыхары; 2010 год — 50 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў
* Помнік на брацкай магіле 483 савецкіх воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.
* Каля вёсцы знаходзяцца:
** Селішча за 1,1 км на паўночны захад ад вёскі, на ўзгорку каля лесу. Плошча 0,4 га. Культурны пласт да 0,15 м. Адкрыў у 1987 годзе Ю. Заяц. Знойдзена кераміка ХІ — 1-й паловы XIII ст.
** Могільнік-1 за 0,8 км на поўнач ад вёскі, у лесе, зьлева ад дарогі на вёску Слабодка. 11 курганоў вышынёй 0,5—1,5 м, дыямэтрам 4—11 м. Адзін насып пашкоджаны ямай і норамі. Адкрыў у 1983 годзе, раскапаў у 1987 годзе Ю. Заяц. Гэта адзін з курганных могільнікаў, які быў абсьледаваны ў 1930 годзе. А. Рынейскім у вярхоўях ракі Пціч. У аснове насыпу на мацерыку прасочваецца пласт попелу ад рытуальнага вогнішча, на якім знойдзены рэшткі ганчарнага гаршчка канца XIII—XIV ст.
** Могільнік-2 за 650 м на поўнач ад вёскі. 7 насыпаў. Зьнішчаны ў 1976 годзе.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Данілавіцкі сельсавет

Назву **Данілавіцкі сельсавет** маюць:

* Данілавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зьдзецельскага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Данілавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці
Лапцевічы

**Ла́пцевічы** (з 1960 году — *Васілько́ва*, потым — *Васі́лькава*) — вёска ў Станькаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 16 км ад Койданава, 39 км ад Менску, 14 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У 1924 годзе ў Станькаўскай воласьці Менскага павету, 46 двароў, 260 жыхароў. Помнік 36 землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Насельніцтва
* 1999 год — 22 жыхары
* 1 студзеня 2004 году — 16 двароў, 18 жыхароў
* 2010 год — 13 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вертнікі

**Ве́ртнікі** — вёска ў Путчынскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 18 км ад Койданава, 63 км ад Менску, 20 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
Вядома з XVI стагодзьдзя. У 1588 г. у Койданаўскай воласьці, мела 34 валокі зямлі, сяляне плацілі чынш (грашовы падатак), адпрацоўвалі паншчыну. Помнікі: на брацкай магіле савецкіх воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, і на магіле партызана С. В. Адамовіча.

## Насельніцтва
* 2010 год — 67 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 46 двароў, 78 жыхароў
* 1999 год — 111 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Путчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вінаградаўка (Койданаўскі раён)

**Вінагра́даўка** — вёска ў Койданаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 5 км ад Койданава, 38 км ад Менску, 3 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Насельніцтва
* 2010 год — 26 жыхароў
* 1 студзеня 2004 году — 10 двароў, 13 жыхароў
* 1999 год — 16 жыхароў

## Славутасьці
Помнік на магіле ахвяр фашызму ва ўрочышчы Рыжаўка.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Койданаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вітаўка (Менская вобласьць)

**Ві́таўка** — вёска ў Беларусі, каля ракі Вязенскай. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавету Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 20 км ад Койданава, за 22 км ад Менску, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Вітаўт ёсьць дакладнай фанэтычнай транскрыпцыяй старагерманскай формы *Witold* (упамінаецца ў 828 годзе). На тоеснасьць імя Вітаўт з германскім імём *Witold* (*Witolt*), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю лацінізацыю імя Вітаўта (*Witoldus*) — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст . Тым часам сярод паноў Малдаўскага княства пашырылася імя *Витолтъ* (цалкам адпаведнае германскаму *Witolt*), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах.

## Гісторыя
У 1709 годзе ўпамінаецца як вёска ў складзе фальварку Гарадзішча ў Менскім ваяводзтве Вялікаа Княства Літоўскага.

У канцы XIX ст. у Самахвалавіцкай воласьці Менскага павету, 2 двары, 17 жыхароў, праваслаўная царква. У пачатку XX ст. 5 двароў, 45 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1909 год — 47 чалавек
* 1999 год — 12 чалавек
* 1 студзеня 2004 году — 6 двароў, 7 чалавек
* 2010 год — 9 чалавек

## Славутасьці
Помнік прыроды — Вітаўская крыніца.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вішнёўка (Бараўскі сельсавет)

**Вішнёўка** — вёска ў Бараўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 6 км ад Койданава, 44 км ад Менску, 8 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя фальварак у Самахвалавіцкай воласьці Менскага павету, 2 двары, 17 жыхароў.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 24 двары, 55 жыхароў; 1999 год — 35 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 15 двароў, 29 жыхароў; 2010 год — 21 жыхар

## Крыніцы

Катэгорыя:Бараўскі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вішнёўка (Станькаўскі сельсавет)

**Вішнёўка** — вёска ў Станькаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 11 км ад Койданава, 30 км ад Менску, 13 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя ў Самахвалавіцкай воласьці Менскага павету, 2 двары, 17 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 жыхары
* 1 студзеня 2004 году — 3 двары, 3 жыхары
* 1999 год — 7 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Войтаўка 1

**Во́йтаўка 1** — вёска ў Станькаўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 3 км ад Койданава, 45 км ад Менску, 3 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя ў Койданаўскай воласьці Менскага павету, 11 двароў, 57 жыхароў. 30 кастрычніка 2009 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Ляхавіцкага ў Станькаўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 3 двары, 5 жыхароў; 1999 год — 2 жыхары
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 2 двары, 3 жыхары; 2010 год — 1 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вязанка (Койданаўскі раён)

**Вя́занка** — вёска ў Фаніпальскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. За 24 км ад Койданава, 17 км ад Менску, 6 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 48 двароў, 140 жыхароў; 1999 год — 130 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 40 двароў, 118 жыхароў; 2010 год — 107 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Аханяны

**Аханя́ны** — вёска ў Данілавіцкім сельсавеце Зьдзецельскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Данілавіцкі сельсавет (Зьдзецельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну
Вязань

**Вя́зань** — вёска, цэнтар Фаніпальскага сельсавету Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 17 км ад Койданава, 15 км ад Менску, 2 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
Вядома з XVI стагодзьдзя. У 1620 г. уваходзіла ў склад маёнтку Койданава. У 1876 г. вёска ў Станькаўскай воласьці Менскага павету, належала шляхціцу А. І. Багдашэўскаму, дзейнічалі царква і касьцёл, працаваў вадзяны млын.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 91 двор, 347 жыхароў; 1999 год — 171 жыхар
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 76 двароў, 167 жыхароў; 2010 год — 194 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Воўкавічы (Койданаўскі раён)

**Во́ўкавічы** — вёска ў Фаніпальскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 28 км ад Койданава, 16 км ад Менску.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1703 годзе як вёска Воўчкавічы ў складзе фальварк Чаркасы ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

У канцы XIX ст. у Самахвалавіцкай воласьці Менскага павету, дзейнічаў касьцёл. У 1884 г. адкрыта школа граматы (16 вучняў — 14 хлопчыкаў, 2 дзяўчынкі). У пачатку XX ст. вёска, 60 двароў, 323 жыхары, і фальварак, 1 двор, 77 жыхароў.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 77 двароў, 234 жыхары; 1999 год — 200 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 68 двароў, 192 жыхары; 2010 год — 188 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Воўка

**Во́ўка** — вёска ў Бараўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 13 км ад Койданава, 48 км ад Менску, 15 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
Вядома з XVI стагодзьдзя. У 1588 г. у Рубяжэвіцкай воласьці, мела 10 валок зямлі. Належала магнатам Радзівілам. 3 1793 г. у Велікасельскай воласьці Менскага павету. Помнік на брацкай магіле савецкіх воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1996 год — 30 двароў, 69 жыхароў; 1999 год — 48 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 26 двароў, 50 жыхароў; 2010 год — 41 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Бараўскі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вялікае Белякова

**Вялі́кае Беляко́ва** — вёска ў Дзямідавіцкім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 20 км ад Койданава, 45 км ад Менску, 22 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.

## Гісторыя
У пачатку XX стагодзьдзя ў Старасельскай воласьці Менскага павету, 8 двароў, 85 жыхароў.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 год — 7 двароў, 12 жыхароў; 1999 год — 14 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 5 двароў, 7 жыхароў; 2010 год — 4 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзямідавіцкі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Вялікае Сяло (Койданаўскі раён)

**Вялі́кае Сяло́** — вёска ў Бараўскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. За 15 км ад Койданава, 53 км ад Менску, 17 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
Вядома з XVI стагодзьдзя. У 1589 г. у Старынкаўскай воласьці, 70 двароў, карчма. Мела назвы Вялікае, сяло Вялікае, сяло Малое. З 1793 г. цэнтар воласьці Менскага павету. У 1874 г. адкрыта прыходзкая школа, вучыўся 21 хлопчык. У 1886 г. 54 двары, 442 жыхары. У пачатку XX ст. цэнтар Велікасельскай воласьці Менскага павету, 145 двароў, 903 жыхары. У 1924 г. вёска ўвайшла ў склад Койданаўскага раёну. Помнік 55 землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. 30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Старынкаўскага ў Бараўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1991 — 136 двароў, 476 жыхароў; 1999 — 420 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 — 162 двары, 420 жыхароў; 2010 — 295 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Бараўскі сельсавет (Койданаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Машчонае

**Машчо́нае** — вёска ў Фаніпальскім сельсавеце Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 9 км ад Койданава, 35 км ад Менску, 7 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
У пачатку ХХ стагодзьдзя ў Койданаўскай воласьці Менскага павету.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1924 год — 38 двароў, 207 жыхароў; 1997 год — 45 двароў, 116 жыхароў; 1999 год — 113 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 40 двароў, 111 жыхароў; 2010 год — 80 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Фаніпальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Белякі (Гарадзенская вобласьць)

**Белякі́** — вёска ў Вензавецкім сельсавеце Зьдзецельскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
13 ліпеня 2007 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Гярбелевіцкага ў Вензавецкі сельсавет.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вензавецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну
Валоўнікі (Гарадзенская вобласьць)

**Вало́ўнікі** — вёска ў Вензавецкім сельсавеце Зьдзецельскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вензавецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну
Гернікі

**Ге́рнікі** — вёска ў Вензавецкім сельсавеце Зьдзецельскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У 1624 годзе згадваюцца як Гірнікі ў складзе Маркаўскага войтаўства Зьдзецельскай воласьці ва ўласнасьці Сапегаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вензавецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зьдзецельскага раёну
Фэлікс Марцінкевіч

**Фэ́лікс Станісла́вавіч Марцінке́віч** (1 лютага 1920, в. Машчонае, Койданаўскі раён — 13 жніўня 1992) — эканаміст. Акадэмік АН БССР (1969, член-карэспандэнт 1966), доктар эканамічных навук (1964), прафэсар (1965).

## Біяграфія
Закончыў БДУ (1946). З 1947 г. у Інстытуце эканомікі АН БССР (у 1964—1980 дырэктар). Адначасова ў 1966-1970 гг. у Беларускім інстытуце народнай гаспадаркі. Навуковыя працы па разьвіцьці і разьмяшчэньні прадукцыйных сіл Беларусі, эфэктыўнасьці сельскагаспадарчай вытворчасьці. Дасьледаваў заканамернасьці разьмяшчэньня галін сельскай гаспадаркі і фармаваньня сельскагаспадарчых зон. Удзельнічаў у распрацоўцы навуковых прагнозаў па комплексным выкарыстаньні прыродных рэсурсаў і разьвіцьці прадукцыйных сіл Палесься. Адзін з аўтараў і навуковы рэдактар кніг «Эканамічная геаграфія Беларускай ССР» (1956), «Беларуская ССР» (1957), «Сацыяльна-эканамічныя пераўтварэнні ў Беларускай ССР за гады Савецкай улады» (1970).

## Крыніцы

## Літаратура
* Марцінкевіч Фелікс Станіслававіч. // Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна. Мінск. 2004. С. 607.

Катэгорыя:Беларускія эканамісты
Катэгорыя:Дактары эканамічных навук
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі