open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Даўнаршчына

**Даўна́ршчына** — вёска ў Беларусі, каля ракі Воўкі. Уваходзіць у склад Рубяжэвіцкага сельсавету Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Дава (Davo) і Нора або Нера (Noro, Nero) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', аснова -даг- (-дак-) (імёны ліцьвінаў Дагейка, Дакель, Ядаг; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago) — ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы' (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw), а аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць». Адзначаліся германскія імёны Danner і Dæghnar.

У Быдгашчы адзначалася германскае імя Douwner.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Засульскага ў склад Рубяжэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 15 чалавек
* 2010 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Навасельле (Стаўпецкі раён)

**Навасе́льле** — вёска ў Рубяжэвіцкім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1687 годзе як вёска Навасёлкі ў складзе маёнтку Засульле Менскага ваяводзтва ВКЛ.

28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Засульскага ў склад Рубяжэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 33 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Навасьвержанскі сельсавет

**Навасьве́ржанскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Новы Сьвержань.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Стаўпецкага раёну Баранавіцкай вобласьці.

30 кастрычніка 2009 году населеныя пункты Дразды, Ператокі і Стары Сьвержань перададзены Залускаму сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 3387 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 421


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Стаўпецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Стары Сьвержань

**Стары́ Сьве́ржань** — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Старасьвержанскага сельсавету.

## Гісторыя
30 кастрычніка 2009 году перададзеная з Навасьвержанскага ў Залускі сельсавет. 20 жніўня 2010 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Залужжа ў Стары Сьвержань. 24 сьнежня 2011 году сельсавет перайменаваны з Залускага ў Старасьвержанскі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 545 чалавек
* 1999 год — 666 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Старасьвержанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Ператокі

**Перато́кі** — вёска ў Старасьвержанскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Геаграфія
У ваколіцах вёскі знаходзіцца штучны вадаём.

## Гісторыя
30 кастрычніка 2009 году перададзеная з Навасьвержанскага ў Залускі сельсавет, які 24 сьнежня 2011 году перайменаваны ў Старасьвержанскі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 308 чалавек
* 1999 год — 390 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Старасьвержанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Апечкі (Менская вобласьць)

**Апе́чкі** — вёска ў Шашкоўскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 12 км ад Стоўпцаў.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Аталескага ў Шашкоўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 340 жыхароў
* 2009 год — 346 жыхароў
* 1999 год — 416 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Шашкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Караліна (Навасьвержанскі сельсавет)

**Каралі́на** — вёска ў Навасьвержанскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 10 чалавек
* 2009 год — 6 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Навасьвержанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Белькаўшчына

**Бе́лькаўшчына** — вёска ў Мікалаеўшчынскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 70 чалавек
* 1999 год — 120 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мікалаеўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Марозавічы (Менская вобласьць)

**Маро́завічы** — вёска ў Рубяжэвіцкім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2024 год — 1 чалавек
* 2010 год — 19 чалавек
* 1999 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Даўнары (Стаўпецкі раён)

**Даўнары́** — вёска ў Беларусі, каля ракі Нішоты. Уваходзяць у склад Рубяжэвіцкага сельсавету Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Дава (Davo) і Нора або Нера (Noro, Nero) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', аснова -даг- (-дак-) (імёны ліцьвінаў Дагейка, Дакель, Ядаг; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago) — ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы' (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw), а аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць». Адзначаліся германскія імёны Danner і Dæghnar.

У Быдгашчы адзначалася германскае імя Douwner.

## Насельніцтва
* 1909 год — 134 чалавекі
* 1999 год — 58 чалавек
* 2010 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Ліхачы (Стаўпецкі раён)

**Ліхачы́** — вёска ў Рубяжэвіцкім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Грань

**Грань** — хутар у Рубяжэвіцкім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Дзераўнянскі сельсавет (Стаўпецкі раён)

**Дзераўнянскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Дзераўная.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Дзераўнянскі сельсавет у складзе Івянецкага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай вобласьці) з цэнтрам у вёсцы Дзераўная. 27 сакавіка 1959 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя навастворанаму Хатаўскому сельсавету.

17 красавіка 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

24 сьнежня 2011 году Хатаўскі сельсавет перайменаваны ў Дзераўнянскі з цэнтрам у вёсцы Дзераўная.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 2012 году — 17

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 470
*  С. 421


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2011 годзе
Ніўнае (Менская вобласьць)

**Ні́ўнае** (таксама сустракаецца — *Ні́ўная, ж. (каля Ні́ўнай)*) — вёска ў Дзераўнянскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
З 12 кастрычніка 1940 году да 24 сьнежня 2011 году вёска ўваходзіла ў склад Хатаўскога сельсавету, які быў перайменаваны ў Дзераўнянскі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 394 чалавекі
* 1999 год — 504 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дзераўнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Хатава

**Хатава́** — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці. Хатава ўваходзіць у склад Дзераўнянскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска ў складзе маёнтку Рубяжэвічы ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

З 12 кастрычніка 1940 году да 24 сьнежня 2011 году вёска ўваходзіла ў склад і зьяўлялася цэнтрам Хатаўскога сельсавету, пасьля сельсавет перайменаваны ў Дзераўнянскі з цэнтрам у вёсцы Дзераўная.

## Насельніцтва
* 2010 год — 210 чалавек
* 1999 год — 335 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Дзераўнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Цясноўскі сельсавет

**Цясно́ўскі сельсавет ** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў паўночнай частцы Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Цеснавая 1.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Дзенісы, Драздоўшчына, Заменка, Зеневічы, Куль, Мешычы, Пятрылавічы, Сапуцевічы, Серкулі, Слабодка, Судзевічы, Цеснавая 1, Цеснавая 2 і хутары Алешкавец, Пятрова — перададзеныя ў склад Літвенскага сельсавету.

## Геаграфія
Плошча 875 га. 

## Насельніцтва
Насельніцтва 1753 чалавекі (2009 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Стаўпецкага раёну
Цеснавая 1

**Цеснава́я 1** — вёска ў Літвенскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году — цэнтар Цясноўскага сельсавету. 28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Цясноўскага ў Літвенскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 261 чалавек
* 2009 год — 282 чалавекі
* 1999 год — 323 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Літвенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Куль (Стаўпецкі раён)

**Куль** — вёска ў Літвенскім сельсавеце Стаўпецкага раёна Менскай вобласьці. Празь вёску праходзіць дарога .

## Гісторыя
28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Цясноўскага ў Літвенскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2015 год — 279 жыхароў, 105 двароў
* 2010 год — 783 жыхары
* 1999 год — 750 жыхароў

## Інфраструктура
У вёсцы разьмяшчаецца дзяржаўная ўстанова «Стаўпецкі псыханэўралягічны дом-інтэрнат».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Літвенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Пятрова (Стаўпецкі раён)

**Пятро́ва** — хутар у Літвенскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году хутар перададзены зь ліквідаванага Цясноўскага ў Літвенскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Літвенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Шашкі (Менская вобласьць)

**Шашкі́** — вёска ў Шашкоўскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Шашкоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 479 чалавек
* 2003 год — 487 чалавек
* 2009 год — 461 чалавек
* 2010 год — 488 чалавек
* 2013 год — 444 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шашкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Малая Гуменаўшчына

**Мала́я Гуме́наўшчына** — вёска ў Шашкоўскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 60 чалавек
* 1999 год — 82 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Шашкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Шашкоўскі сельсавет

**Шашко́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Шашкі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Шашкоўскі сельсавет у складзе Стаўпецкага раёну Баранавіцкай вобласьці.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Апечкі, Аталезь, Жаўнеркавічы, Жукаў Барок, Кругліца, Лапкі, Семенчыцы, Тулёнка, Хутар-Барок — ліквідаванага Аталескага сельсавету.

## Геаграфія
Плошча 17 621 га. 

## Насельніцтва
Насельніцтва 1803 чалавекі (2009).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 421

Катэгорыя:Шашкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Стаўпецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Нёман (Менская вобласьць)

**Нёман** — пасёлак у Шашкоўскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 333 чалавекі
* 1999 год — 395 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шашкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну
Прагулка (Згубленыя)

«**Прагулка**» () — чацьвертая сэрыя першага сэзону амэрыканскага тэлесэрыялу «Згубленыя». Упершыню паказаная 13 кастрычніка 2004 году на тэлеканале ABC. Рэжысэрам быў Джэк Брэндэр, а сцэнарыстам Дэйвід Ф’юры.

## Зьмест
Галоўны пэрсанаж сэрыі — Джон Лок.

### Успаміны
Джон Лок (Тэры О’Кўін) сядіць на сваёй працы. Самай звычайна — офіснай. У абедзены перапынак ён грае са сваім сябрам ў незвычайную гульню — «вайнушкі». Яго начальнік, Рэндзі Нэйшнз (Білі Рэй Гэліён), увесь час зьдзекуецца зь яго. Дома Лок тэлефануе дзяўчыне — Хэлен. Але тая, падобна, не яго дзеўчына, а псыхааналітык. Яна адмаўляецца ехаць зь ім у падарожжа, нягледзячы на тое, што Лок ужо набыў два квіткі. Затым Лок едзе ў Аўстралію, каб зьдзейсьніць мару — прыняць удзел у Вялікай Аўстралійскай выцечцы. Але страхавая кампанія яго не пускае. Мы даведваемся, што ён паралізаваны і вымушаны карыстаецца інвалідным вазком. Ён павінен вярнуцца дахаты — у Лос-Анджэлес. Затым мы бачым падзеі адразу пасьля крушэньня самалёту. Лок ляжыць на пяску, вакол бегаюць і крычаць людзі, а ён пазірае на свае ногі, і разумее, што яны рухаюцца, і ён можа хадзіць.

### Выспа
Уночы ў лягер прыходзяць дзікі. Яны шукаюць харчы і забіраюцца ў салён самалёту, дзе ўсё яшчэ ляжаць каля 20 нябожчыкаў. Згубленыя спачатку пужаюцца, але пасьля разумеюць, што няма чаго баяцца. А Лок прапануе пачаць паляваньне на дзікоў, каб здабыць мяса, паколькі запасы ежы скончыліся. Спачатку над яго прапановай сьмяюцца, але Лок кажа, што знайшоў сваю валізу, дзе ў яго шмат нажоў, якія ён вёз для ўдзелу ў Вялікай Аўстралійскай выцечцы. У гэты час Джэк Шэпард (Мэт’ю Фокс) хоча спаліць самалёт зь целамі загінулых, лічачы, што пахаваньне ня выратуе нябожчыкаў ад апаганьваньня дзікамі. Лок, Кейт Остын (Эванджэлін Лілі) і Майкл Доўсан (Гаральд Пэрына) выпраўляюцца на паляваньне, але дзік параніў Майклу нагу, і ён з Кейт вяртаецца ў лягэр, а Лок працягвае паляваньне. Роўз (Л. Скот Колдуэл) вельмі маркоціцца, бо яе муж пайшоў перад катастрофаю ў прыбіральню ў хвост самалёту і не вярнуўся. Але Роўз лічыць, што яе муж жывы. Джэк гаворыць зь ёю і раптам бачыць удалечыні чалавека, якога больш ніхто ня бачыць. Лок на паляваньні бачыць пачвару, але нам не паказываюць, хто гэта. Лок здолеў застацца ў жывых, але не расказвае, каго ён бачыў. Ён вяртаецца ў лягер з забітым дзіком. Клэр (Эмілі дэ Рэйвін) праводзіць памінальную імшу па загінулых, якіх спальваюць у фюзэляжы самалёту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Шпацыр на сайце Internet Movie Database
* Шпацыр на сайце TV.com
* Апісаньне сэрыі на Lostpedia.com
* Кадры з сэрыі на ''Lost-media.com''

Катэгорыя:Першы сэзон «Згубленых»
Асечана

**Асе́чана** — вёска ў Заборскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці. Разьмечшаная на дарозе Н8644.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Абчускага ў Заборскі (Кастрычніцкі) сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 44 чалавекі
* 2010 год — 30 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Заборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Рыкаўка

**Ры́каўка** (з 1918 году — *Кі́рава*) — пасёлак у Заборскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзены зь ліквідаванага Абчускага ў Заборскі (Кастрычніцкі) сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Заборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Прошыка

**Про́шыка** — вёска ў Заборскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 годзе як вёска Пярошыцы/Пярошык/Пярэшыцы ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. Да 9 красавіка 2013 году зьяўлялася цэнтрам Заборскага (Кастрычніцкага) сельсавету. 9 красавіка 2013 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Прошыкі ў вёску Калодніцу.

## Насельніцтва
* 1999 год — 189 чалавек
* 2010 год — 120 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Заборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Калодніца

**Кало́дніца** — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Заборскага сельсавету.

## Гісторыя
Упершыню згадваецца ў летапісе ў 1562 годзе як уладаньне князя Друцкага-Азярэцкага, які перадаў яе ва ўласнасьць пасынкам князя Рыгора Сенскага. 9 красавіка 2013 году цэнтар Заборскага (Кастрычніцкага) сельсавету перанесены зь вёскі Прошыка ў Калодніцу.

## Насельніцтва
* 1999 год — 322 чалавекі
* 2010 год — 218 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Заборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Худава

**Ху́дава** — вёска ў Заборскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
У 1579 годзе ва ўласнасьці князёў Друцкіх-Сакалінскіх.

## Насельніцтва
* 1999 год — 31 чалавек
* 2010 год — 20 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Заборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Еленка (Крупскі раён)

**Е́ленка** — вёска ў Бобрскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Мінуўшчына
Заснавана ў XVI стагодзьдзі, належала маёнтку Падбярэзьзе. Каля 1590 р. вёску атрымаў у спадчыну Мікалай Падбярэскі, потым Рафал Падбярэскі, 9 двароў, 5 валок зямлі. У 1641 р. па сьмерці Р. Падбярэскага ў закладзе ў Рыгора Абрамавіча Падбярэскага. Да 1772 р. вёска, уласнасьць пана Барташэвіча. Да канца XIX ст. 10 двароў, 67 жыхароў.

З 1924 року ў складзе Сакалавіцкага сельсавету, потым Бобрскага сельсавету Крупскага раёну. У 1930-я гады вяскоўцы аб’ядналіся ў калгас «Ленінец», 17 двароў, 70 жыхароў. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 7 чалавек, вёска амаль поўнасьцю спаленая нацыстамі. Пасьля вайны адбудаваная, з 1950 року ў складзе ўзбуйненага калгасу «Перамога», з 1960 р. — саўгасу, потым — калгасу «Бобр».

## Насельніцтва
* 1999 год — 8 чалавек
* 1998 год — 5 гаспадарак, 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бобрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Віктоліна

**Вікто́ліна** — вёска ў Бобрскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 2 чалавекі
*2021 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бобрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Узвод (фільм)

«**Узвод**» () — фільм рэжысэра Олівэра Стоўна. Фільм распавядае пра вайну ў Віетнаме. Чатыры прэміі «Оскар» у катэгорыях «Найлепшы фільм», «Найлепшая рэжысура», «Найлепшыя гукавыя эфэкты» і «Найлепшы мантаж». Прыз «Сярэбраны мядзьведзь» за найлепшую рэжысуру 37-га Бэрлінскага кінафэстывалю 1987 году.

## Акторы
* Чарлі Шын — *шараговец Крыс Тэйлар*
* Том Бэрэнджэр — *старэйшы сяржант Боб Барнз*
* Ўільям Дэфо — *сяржант Эліяс Гродын*
* Джоні Дэп — *шараговец Гэйтар Лэрнэр*
* Форэст Ўітакер — *Вялікі Гаральд*
* Тоні Тод — *сяржант Ўорэн*
* Франчэска Кўін — *шараговец Рамучы (Ра)*
* Джон Макгінлі — *сяржант Рэд О’Ніл*
* Рычард Эдсан — *Сэл*
* Кевін Дылан — *Бані*
* Рэджы Джонсан — *Джуніёр Мартын*
* Кіт Дэвід — *Кінг*
* Дэвід Нэйдорф — *Тэкс*
* Марк Мозэс — *лейтэнант Ўулфі*
* Дэйл Дай — *капітан Гарыс*

## Вонкавыя спасылкі
* Узвод на сайце Internet Movie Database 
* Узвод на сайце AllMovie 
* Узвод на сайце Rotten Tomatoes 

Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Олівэра Стоўна
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшы фільм
Катэгорыя:Фільмы 1986 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1986 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1986 году
Катэгорыя:Фільмы пра вайну ў Віетнаме
Катэгорыя:Ваенныя драмы
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Нацыянальны рэестар фільмаў ЗША
Катэгорыя:Фільмы Orion Pictures
Выдрыцкі сельсавет

**Вы́дрыцкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Выдрыца.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Крупскага раёну Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 году — Аршанскай).

30 кастрычніка 2009 году сельсавет скасаваны, усе населеныя пункты — Выдрыца, Вялікае Горадна, Малое Горадна, Прудок — перададзеныя ў склад Ухавальскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 334, 335, 359, 360

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Крупскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2009 годзе
Multishow ao Vivo: Ivete Sangalo no Madison Square Garden

***Multishow ao Vivo: Ivete Sangalo no Madison Square Garden*** — адзінаццаты альбом бразыльскай спявачкі Івэтэ Сангалу. Альбом быў запісаны падчас канцэрту, які адбыўся 4 верасьня 2010 году ў «Мэдысан-Сквэр-Гардэн» у Нью-Ёрку. Гэта чацьверты DVD спявачкі і першы міжнародны. Да выданьня альбома 7 сьнежня было папярэдне прададзена больш за 300 000 копіяў, што зрабіла яго залатым і тройчы плятынавым у Бразыліі.

## Трэк-ліст
# «Brasileiro» (кампазытары: Fábio Alcântara, Augusto Conceição, Duller) — 2:39
# «Acelera Aê» (Noite do Bem)» (кампазытары: Gigi, Magno Sant’Anna, Fabinho O’Brian, Dan Kambaiah) — 4:50
# «Cadê Dalila?» (кампазытары: Carlinhos Brown, Alain Tavares) — 3:12
# «Flores (Sonho Épico)» (кампазытар: Gutemberg, Roberto Moura, Tico Mahahtma, Carlinhos Maracanã) — 3:26
# «Desejo de Amar» (кампазытар: Alain Tavares e Rita Mendes) — 3:41
# «Darte» (пры ўдзеле Juanes) (кампазытар: Cássio Calazans) — 3:48
# «Pra Falar de Você» (кампазытары: Fabinho O’Brian, Rubem Tavares e Samir) — 4:04
# «Human Nature» (кампазытары: Steven Porcaro, Steve M. Porcaro e John Bettis) — 4:01
# «Pensando em Nós Dois» (пры ўдзеле Seu Jorge) (кампазытар: Samir) — 4:51
# «Me Abraça / Eternamente / Tá Tudo Bem / Pegue Aí» (кампазытары: Roberto Moura, Jorge Xaréu/Davi Salles/Alexandre Peixe/Lu, Jacka Maneiro, Cay) — 7:23
# «Where It Begins» (пры ўдзеле Нэлі Фуртада) (кампазытары: Ivete Sangalo, Нэлі Фуртада, Gigi, Lester Mendez) — 4:30
# «Easy» (кампазытар: Lionel Richie) — 3:58
# «Ahora Ya Sé (Agora Eu Já Sei)» (пры ўдзеле Дыега Торэса) (кампазытары: Ivete Sangalo, Gigi; вэрсія: Carolina Migoya) — 4:41
# «Meu Segredo» (кампазытар: Ramón Cruz) — 4:31
# «Berimbau Metalizado» (кампазытары: Duller, Miro Almeida, Dória) — 4:04
# «Qui Belê» (кампазытар: Ramón Cruz) — 3:04
# «Festa/Sorte Grande» (кампазытар: Anderson Cunha/Lourenço) — 3:37
# «Na Base do Beijo» (кампазытары: Alain Tavares e Rita Mendes) — 3:58

## Рэйтынгі

## Крыніцы

Катэгорыя:Альбомы Івэтэ Сангалу
Выдрыца (Менская вобласьць)

**Вы́дрыца** — вёска ва Ўхвальскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году цэнтар Выдрыцкага сельсавету. 30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Выдрыцкага ва Ўхвальскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 149 чалавек
* 1999 год — 222 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ухвальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Брышча

**Бры́шча** — вёска ў Хацюхоўскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Дакудаўскага ў Хацюхоўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Хацюхоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Папарнае

**Папа́рнае** — вёска ва Ўхвальскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Дзянісавіцкага ва Ўхвальскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2025 год - 0 чалавек  2010 год — 20 чалавек
* 1999 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ухвальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Кругліца

Назву **Кругліца** маюць:

* Кругліца — вёска ў Красналуцкім сельсавеце Чашніцкага раёну Віцебскай вобласьці
* Кругліца — вёска ў Кругліцкім сельсавеце Чашніцкага раёну Віцебскай вобласьці
* Кругліца — вёска ў Лукомальскім сельсавеце Чашніцкага раёну Віцебскай вобласьці
* Кругліца — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Кругліца — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці
* Кругліца — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці
Актавія

**Акта́вія** — вёска ў Ігрушкаўскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 6 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ігрушкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Батуры (Крупскі раён)

**Бату́ры** — вёска ў Ігрушкаўскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ігрушкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Майск

Назву **Майск** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Майск — пасёлак у Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Майск — пасёлак у Лоеўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Майск — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Майск — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці
Новае Жыцьцё

Назву **Но́вае Жыцьцё** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Новае Жыцьцё — былы пасёлак у Дрысенскім раёне
** Новае Жыцьцё — вёска ў Велікадолецкім сельсавеце Ўшацкага раёну
** Новае Жыцьцё — былая вёска ў Гарбаціцкім сельсавеце Ўшацкага раёну
** Новае Жыцьцё — былая вёска ў Сарочынскім сельсавеце Ўшацкага раёну

* Гомельская вобласьць:
** Новае Жыцьцё — пасёлак у Губіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Новае Жыцьцё — былы пасёлак у Гусявіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Новае Жыцьцё — пасёлак у Веткаўскім раёне
** Новае Жыцьцё — былы пасёлак у Гомельскім раёне
** Новае Жыцьцё — пасёлак у Добрускім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Новае Жыцьцё — былая вёска ў Асіпавіцкім раёне
** Новае Жыцьцё — былая вёска ў Бялыніцкім раёне
** Новае Жыцьцё — пасёлак у Краснапольскім раёне
** Новае Жыцьцё — вёска ў Бяседавіцкім сельсавеце Хоцімскага раёну
** Новае Жыцьцё — вёска ў Забялышынскім сельсавеце Хоцімскага раёну

* Менская вобласьць:
** Новае Жыцьцё — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Новае Жыцьцё — пасёлак у Крупскім раёне
** Новае Жыцьцё — вёска ў Лагойскім раёне
** Новае Жыцьцё — вёска ў Пухавіцкім раёне
** Новае Жыцьцё — вёска ў Смалявіцкім раёне

## Іншае
* Новае жыцьцё — беларуская грамадзка-палітычная газэта
* Новае жыцьцё — пратэстанцкая царква ў Менску

## Глядзіце таксама
* Жыцьцё
* Новае

## Заўвагі
Крупскі (пасёлак)

**Кру́пскі** — пасёлак у Крупскім раёне Менскай вобласьці. Знаходзіцца ў падпарадкаваньні Крупскага раённага выканаўчага камітэту.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1152 чалавекі
* 1999 год — 1230 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Асінаўка (Крупскі раён)

**Асі́наўка** — вёска ў Крупскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 51 чалавек
* 2010 год — 31 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крупскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Новы Засьценак

**Но́вы Засьце́нак** — былая вёска ў Крупскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Крупскага раёну
Ротань

**Ро́тань** — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Крупскага сельсавету.

## Гісторыя
13 сакавіка 2008 году цэнтар Крупскага сельсавету перанесены зь вёскі Худаўцы ў вёску Ротань.

## Насельніцтва
* 1999 год — 243 чалавекі
* 2010 год — 208 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крупскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Колас (неадназначнасьць)

Назву **Ко́лас** маюць:

* Колас — суквецьце расьліны
* Колас — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Колас — пасёлак у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласьці
* Колас — вёска ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці
* Колас — вёска ў Бобрскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці
* Колас — вёска ў Хацюхоўскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці
* Колас — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці

## Прозьвішча
* Георгі Колас — літаратуразнаўца, крытык
* Іван Колас (1923—2007)  — савецкі выведнік
* Зьміцер Колас — беларускі перакладчык
* Уладзімер Колас — кінарэжысэр, пэдагог, заснавальнік і кіраўнік (з 1990) Беларускага гуманітарнага ліцэю
* Якуб Колас — літаратурны псэўданім беларускага літаратара XX стагодзьдзя Канстанціна Міцкевіча

## Глядзіце таксама
* Коласава
Ухвальскі сельсавет

**Ухва́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Ўхвала.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Крупскага раёну Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 году — Аршанскай).

30 кастрычніка 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Выдрыца, Вялікае Горадна, Малое Горадна, Прудок — ліквідаванага Выдрыцкага сельсавету, а таксама ўсе населеныя пункты — Вялікі Вязок, Дубавое, Забалоцьце, Малы Вязок, Новы Сакол, Новыя Дзянісавічы, Папарнае, Стары Сакол, Старыя Дзянісавічы, Шынкі, Яджар — ліквідаванага Дзянісавіцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 334, 335, 441

Катэгорыя:Ухвальскі сельсавет
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Крупскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Барок (Крупскі раён)

**Баро́к** — вёска ў Хацюхоўскім сельсавеце Крупскага раёна Менскай вобласьці.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Нацкага ў Хацюхоўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 14 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Хацюхоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Дубешня

**Дубе́шня** — вёска ў Ігрушкаўскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Нацкага ў Ігрушкаўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 37 чалавек
* 1999 год — 39 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ігрушкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Красны Пахар

Назву **Красны Па́хар** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Красны Пахар — пасёлак у Веткаўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Красны Пахар — вёска ў Бялыніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Красны Пахар — вёска ў Крупскім раёне
** Красны Пахар — вёска ў Пухавіцкім раёне 

## Глядзіце таксама
* Красны
* Пахар
Івэтэ Сангалу

**Івэтэ Сангалу** (нарадзілася  у Жуазэйра) — бразыльская сьпявачка, мадэль, дызайнэр і вядучая, вядомая ва ўсім сьвеце як адна зь вядучых мастакоў у краіне, якая аднак не столькі папулярная ў ЗША, як Біёнсэй.

## Дыскаграфія

### Студыйныя альбомы
* 1999: *[[Ivete Sangalo (album)|Ivete Sangalo]]*
* 2000: *[[Beat Beleza]]*
* 2001: *[[Festa]]*
* 2003: *[[Clube Carnavalesco Inocentes em Progresso]]*
* 2005: *[[As Super Novas]]*
* 2009: *[[Multishow Registro: Pode Entrar]]*
* 2012: *Real Fantasia*
* 2014: *Multishow ao Vivo: Ivete Sangalo 20 Anos*

### Канцэртныя альбомы
* 2004: *[[MTV Ao Vivo: Ivete Sangalo]]*
* 2007: *[[Ivete no Maracanã (Multishow ao Vivo)|Multishow ao Vivo: Ivete Sangalo no Maracanã]]*
* 2010: *[[Multishow ao Vivo: Ivete Sangalo no Madison Square Garden]]*

### Складанкі
* 2002: *[[Se Eu Não Te Amasse Tanto Assim]]'
* 2005: *A Arte de Ivete Sangalo*
* 2005: *Novo Millennium*
* 2006: *O Melhor de Ivete Sangalo*
* 2008: *Sem Limite*
* 2008: *Perfil*
* 2010: *Duetos*

=== DVD ===
* 2004: *MTV Ao Vivo: Ivete Sangalo*
* 2007: *Multishow ao Vivo: Ivete no Maracanã*
* 2009: *Multishow Registro: Pode Entrar* <small>- DVD</small>
* 2010: *Duetos*
* 2010: *Multishow ao Vivo: Ivete Sangalo no Madison Square Garden*

=== Іншыя альбомы ===
* 2008: *A Casa Amarela''

## Крыніцы

Катэгорыя:Бразыльскія сьпевакі і сьпявачкі
Новы Шлях

Назву **Но́вы Шлях** маюць:

* Новы Шлях — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці, адселены пасьля аварыі на ЧАЭС
* Новы Шлях — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці
* Новы Шлях — пасёлак ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці
Б’еф

**Б’еф** () — частка ракі, каналу, вадасховішча ці іншага воднага аб’екту, якая злучаецца з пэўным гідратэхнічным збудаваньнем. У збудаваньні, якія могуць мець б’еф, вылучаюць плаціну, шлюз, гідраэлектрастаныю і іншыя.

Адрозьніваюць *верхні* б’еф, які разьмяшчаецца ў верхнім бегу ракі, і *ніжні*, які разьмешчаны па другі бок збудаваньня. Ролю верхняга б’ефа часта займае вадасховішча.

Б’еф, утвораны двума ці больш водападпорнымі збудаваньнямі і разьмешчаны на водападзельным участку воднай сыстэмы ці вадатоку, называецца *падзельным*.

## Глядзіце таксама
* Зьліў плаціны

Катэгорыя:Гідралёгія
Катэгорыя:Гідратэхніка
Ухвала (вёска)

**Ухва́ла** — вёска ва Ўхвальскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці. Цэнтар сельсавету.

## Гісторыя
У 1676 годзе згадваецца як сяло з царквой у Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 791 чалавек
* 1999 год — 1023 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ухвальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Гібайлавічы

**Гіба́йлавічы** (з 1964 году — *Зна́менская*) — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Мясрэды. Уваходзяць у склад Ухвальскага сельсавету Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
30 ліпеня 1964 году савецкія ўлады перайменавалі Гібайлавічы ў *Знаменскую*.

## Насельніцтва
* 1999 год — 98 чалавек
* 2010 год — 42 чалавекі

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ухвальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Сомры

**Со́мры** — вёска ва Ўхвальскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 58 км на паўднёвы захад ад гораду Крупкі, за 42 км ад чыгуначнай станцыі Бобр на лініі Берасьце—Масква, за 138 км ад Менску. Транспартныя сувязі ажыцьцяўляюцца па аўтадарозе Ўхвала—Сомры. На ўсходзе ад вёскі знаходзіцца балота, на паўднёвым захадзе — лес.

## Гісторыя
Вядомая з другой паловы XVII стагодзьдзя, уваходзіла ў склад Барысаўскага староства. У 1639 годзе належала Адаму Казаноўскаму. У 1670 годзе ў вёсцы налічвалася 5 дымоў, у 1781 годзе — 8 двароў. Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ўвайшла ў склад Расейскай імпэрыі. Уласнасьць Віленскага ваяводы М. Радзівіла. У 1795 годзе налічвалася 10 двароў і 87 жыхароў, у 1845 годзе — 17 двароў і 142 жыхары.

У канцы XIX — пачатку XX стагодзьдзя вёска знаходзілася ў Эсьмонскай воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1885 годзе налічвалася 25 двароў і 216 жыхароў. У 1897 годзе — 34 двары, 401 жыхар, дзейнічала царква. У 1917 годзе — 42 двары, 330 жыхароў, працаваў смалакурны завод.

З 20 жніўня 1924 году вёска ў Стараслабодзкім сельсавеце Крупскага раёну Барысаўскай акругі, з 18 чэрвеня 1927 году — Аршанскай акругі. Паводле перапісу 1926 году, у вёсцы было 67 двароў, 338 жыхароў, працаваў смалакурны завод. У час калектывізацыі быў створаны калгас «Чырвоная зорка». У 1930-я гады дзейнічаў смалакурны завод «Варашылава».

З 20 лютага 1938 году ў складзе Менскай вобласьці. У 1941 годзе ў вёсцы было 65 двароў і 322 жыхары.

У Вялікую Айчынную вайну з 1 ліпеня 1941 году акупаваная нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Улетку 1941 году каля вёскі вялі цяжкія абарончыя баі воіны 100-й стралковай дывізіі. Тут зьдзейсьніў свой подзьвіг Герой Савецкага Саюзу Я. Дз. Бяляеў (пахаваны ў Крупках). У кастрычніку 1942 году акупанты спалілі вёску і загубілі 180 жыхароў. У раёне дзейнічаў партызанскі атрад. Вызваленая 28 чэрвеня 1944 году. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінуў 31 жыхар вёскі. Пасьля вайны адбудаваная.

З 1950 году ў складзе ўзбуйненага калгасу імя Леніна. У 1959 годзе — 162 жыхары, у саўгасе «Ухвала». З 4 студзеня 1964 году ва Ўхвальскім сельсавеце. У 1968 годзе вёска ў саўгасе «Новая ніва», пазьней у калгасе «Ніва». У 1998 годзе — 24 гаспадаркі, 41 жыхар, дзейнічала пачатковая школа. З 2007 году ў складзе дзяржпрадпрыемства «Ухвала». На магіле ахвяраў фашызму ўсталяваны помнік.

## Славутасьці
* У навакольлі вёскі, ва ўрочышчах Гарадзішча і Швэдзкія магілы, захаваліся старажытныя курганы — помнікі археалёгіі.

## Насельніцтва
* **XVIII стагодзьдзе**: 1795 — 87 жыхароў, 10 двароў.
* **XIX стагодзьдзе**: 1845 — 142 жыхары, 17 двароў; 1885 — 216 жыхароў, 25 двароў; 1897 — 401 жыхар, 34 двары.
* **XX стагодзьдзе**: 1917 — 330 жыхароў, 42 двары; 1926 — 338 жыхароў, 67 двароў; 1941 — 322 жыхары, 65 двароў; 1959 — 162 жыхары; 1999 — 39 чалавек; 1998 — 41 жыхар, 24 гаспадаркі.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 — 18 жыхароў, 13 гаспадарак.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Францішак Ельскі

**Францішак Ельскі** (1738 — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Скарбнік, потым падстолі гарадзенскі (1777), падкаморы старадубскі (1780).

## Біяграфія

Прадстаўнік шляхецкага роду Ельскіх гербу «Пелеш», сын Уладзіслава і Алены з Бжастоўскіх.

На соймах 1778 і 1780 гадоў абіраўся скарбовым камісарам Вялікага Княства Літоўскага. Быў маршалкам Вярхоўнага Трыбуналу. Пасол на Чатырохгадовы сойм (1788—1792).

У часе Паўстаньне Т. Касьцюшкі ў 1794 годзе быў сябрам Цэнтральнай дэпутацыі Вялікага Княства Літоўскага.

Пазьней эміграваў, вярнуўся за кіраваньнем у Расейскай імпэрыі Паўла I. У француска-расейскую вайну ў 1812 годзе ўваходзіў у Часовы урад Вялікага Княства Літоўскага. Па другой эміграцыі жыў у Царстве Польскім.

У шлюбе з Амэліяй Прозар меў сыноў Уладзіслава, Людвіка, Міхала і Лявона.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Уладзіслаў
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1794 году
Бітва пад Рацлавіцамі

**Бітва пад Рацлавіцамі**, **Рацлавіцкая бітва** — бітва каля  пад Кракавам у часе паўстаньня 1794 году, што адбылася 4 красавіка 1794 году між польскімі паўстанскімі сіламі (Тадэвуш Касьцюшка; 4,4 тысячы чалавек, зь іх 2,4 тыс. рэгулярнай пяхоты і кавалерыі і 2 тыс. узброеных сялянаў-касінераў, 11 або 12 гарматаў), і расейскай вайсковай калёнай (Аляксандар Тармасаў; 5 тысячаў чалавек, 30 гарматаў). Бітва скончылася перамогай паўстанцкага войска.

## Перад бітвай
Сама бітва была ў пэўным сэнсе выпадковай і непажаданай для польскага боку. 1-я Вялікапольская кавалерыйская брыгада (кам. Мадаліньскі), чый выхад на Кракаў з базы пад Астраленкай фактычна паскорыў абвяшчэньне самога паўстаньня, прыцягнула за сабою да Кракава некалькі калёнаў расейскіх войскаў. Тымчасам галоўнакамандуючы Касьцюшка сабраў польскія рэгіянальныя часткі з-пад Кракава (у т. л. брыгаду Мадалінскага), дадаючы да іх атрады мабілізаваных падкракаўскіх сялянаў, і выйшаў з гэтым войскам з ваколіцы Кракава, спрабуючы адкрыць дарогу на Варшаву.

Каля в. Рацлавіцы адна з расейскіх калёнаў пад камандаваньнем генэрала Тармасава загарадзіла шлях польскаму войску, і, ведаючы пра блізкасьць яшчэ адной расейскай калёны (генэрала Дзянісава), якая дала б колькасную перавагу расейскім войскам, Касьцюшка быў вымушаны прыняць бітву.

## Бітва
Бітва пачалася безвыніковым змаганьнем рэгулярных войскаў абодвух бакоў. Далей Тармасаў аслабіў свой цэнтар, дзе стаяла і яго артылерыя, спрабуючы арганізаваць ахоп левага польскага флянгу. Гэта выкарыстаў Касьцюшка, які, карыстаючыся мясцовасьцю (яр, які вёў да расейскай пазыцыі), употай падвёў атрад з 320 касінераў да расейскай батарэі і асабіста павёў атрад у атаку на гарматы. Нечаканая атака бегма мела поўны посьпех, коштам 13 забітых касінеры ўзялі ўсе 12 гармат. Пазьней яшчэ адна атака касінераў зламала супраціў расейскіх войскаў на левым крыле і вымусіла расейскія войскі да агульнага адступленьня. Калёна генэрала Дзянісава пасьпела зьявіцца толькі на паратунак разьбітым сілам генэрала Тармасава.

## Вынікі
Перамога пад Рацлавіцамі была ўсяго тактычным посьпехам, аднак падняла маральны дух паўстаньня, да яго далучыліся новыя рэгіёны: большасьць польскіх земляў, Вялікае Княства Літоўскае і Курляндыя. Перамога таксама стала сыгналам да Варшаўскага паўстаньня, якое змусіла расейскія войскі пакінуць сталіцу Польшчы 17 красавіка. У гонар атрыманай перамогі Касьцюшка надаў некаторым асабліва адзначыўшымся сялянам-дабраахвотнікам званьне харунжых, а ў гонар іхняе адвагі на парадзе прайшоў перад войскамі ў нацыянальным малапольскім строі: сукмане — даматканым сялянскім кафтане.  Адным з крэпасных сялянаў, якія вызначыўся падчас атакі на гарматы, быў селянін Войцех Барташ, які пасьля стаўся нацыянальным героем Польшчы.

«Канфэдэратка», якую насілі войскі паўстаньня, і дзьве скрыжаваныя касы сталі ў часе Другой сусьветнай вайны эмблемай польскай 303-й зьнішчальнай эскадрыльлі.

Сцэны бітвы паказаныя на панараме «Рацлавіцкая бітва» ва Ўроцлаве.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына музэю «Рацлавіцкая панарама»

Катэгорыя:Паўстаньне 1794 году
Хацюхоўскі сельсавет

**Хацюхо́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Хацюхова.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Халопеніцкага раёну Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 году — Менскай). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Крупскага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены адноўленаму Халопеніцкага раёну. 1 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Крупскага раёну.

30 кастрычніка 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Брышча, Восава, Вялікія Жаберычы, Дакудава, Клён, Крыстопаўшчына, Малыя Жаберычы, Нявераўшчына, Прыклёнак, Шыялоўка — скасаванага Дакудаўскага сельсавету.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Барок, Запольле, Колас, Малое Восава, Нача, Плавучае Галае, Прыяміна зь ліквідаванага Нацкага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 18

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 334, 335, 407, 446
*  С. 58
*  С. 148

Катэгорыя:Хацюхоўскі сельсавет
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Крупскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Салаты (вёска)

**Салаты** () — вёска ў Езяроскім раёне Ўцянскага павету Летувы, каля мяжы зь Беларусяй.

У часе паўстаньня 1794 року пад Салатамі адбылася бітва літоўскага войска Рамуальда Гедройца з расейскім войскам князя Галіцына.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету
Хацюхова

**Хацюхо́ва** — вёска ў Хацюхоўскім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці. Хацюхова ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Хацюхоўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска Хаціхова ў складзе маёнтку Халопенічы ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Насельніцтва

* 2010 год — 461 чалавек
* 1999 год — 603 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Хацюхоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Янаўшчынскі сельсавет

**Я́наўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Янаўшчына.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Вялікахальнявіцкі сельсавет у складзе Чарэйскага раёну Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 году — Аршанскай). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Крупскага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены адноўленаму Халопеніцкаму раёну. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Крупскага раёну.

1 кастрычніка 1973 году сельсавет перайменаваны ў Янаўшчынскі.

30 кастрычніка 2009 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Баркі, Барсукі, Вялікія Хальнявічы, Глінаўка, Дудары, Клішына, Лісічына, Малы Каменец, Мялешкавічы, Падбярэзьзе, Пасёмкавічы, Янаўшчына і пасёлак Хальнявічы  — перададзеныя Халопеніцкаму сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 334, 335, 457
*  С. 151, 152

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Крупскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1973 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2009 годзе
Янаўшчына (Крупскі раён)

**Я́наўшчына** — вёска ў Халопеніцкім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году — цэнтар Янаўшчынскага сельсавету. 30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Янаўшчынскага ў Халопеніцкі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 72 чалавекі
* 1999 год — 155 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Халопеніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Пасёмкавічы

**Пасёмкавічы** — вёска ў Халопеніцкім сельсавеце Крупскага раёну Менскай вобласьці.

## Геаграфічнае становішча
Вёска разьмешчана на беразе Лукомальскага возера, за 5 км ад Новалукомлю і за 20 км ад адміністрацыйнага цэнтру сельсавету — Халопенічаў. Разьмяшчаецца побач з аўтамабільнай дарогай Стоўпцы — Новалукомаль (Н3815) і за 1 км ад скрыжаваньня з дарогай Клішына — Барсукі — Пасёмкавічы (Н-8689), якая ў сваю чаргу зьвязана з аўтамагістральлю М1 дарогамі Чарэя — Халопенічы (Н-3802) і Крупкі — Халопенічы (Н-8715). Адлегласьць ад вёскі да трасы М1 складае 45 км.

## Гісторыя
У 1676 годзе згадваецца як вёска Пасьніковічы ў Аршанскім павеце ВКЛ. Да 1958 г. вёска называлася Гавенавічы. 30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Янаўшчынскага ў Халопеніцкі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2019 год — 12 чалавек
* 2009 год — 12 чалавек
* 1999 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Халопеніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Галынка (Зэльвенскі раён)

**Галы́нка** — вёска ў Галынкаўскім сельсавеце Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар сельсавету.

## Гісторыя
23 сакавіка 2010 году вёска перайменаваная з Старой Галынкі ў Галынку.

## Насельніцтва
* 2010 год — 257 чалавек
* 1999 год — 289 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Зэльвенскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Акцябарская (Гарадзенская вобласьць)

**Акця́барская** — вёска ў Галынкаўскім сельсавеце Зэльвенскага раёна Гарадзенскай вобласьці.

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Зэльвенскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Вострава (Галынкаўскі сельсавет)

**Вострава** — вёска ў Галынкаўскім сельсавеце Зэльвенскага раёна Гарадзенскай вобласьці.

## Мінуўшчына
3 красавіка 1944 году партызаны зьнішчылі тутэйшы нямецкі гарнізон.

## Ахова здароўя

* Фэльдшарска-акушэрскі пункт
* Помнік загінулым землякам

## Славутасьці

* Сьвята-Міхайлаўская царква

## Вядомыя асобы

* Павел Булак (1902—1970) — беларускі прасавецкі партызан, вызваляў вёску ад нямецкіх захопнікаў.
* Аляксандр Захарчук (нар. 1960) — беларускі архітэктар.
* Серафім Татарын (1903—1988) — дзеяч нацыяльна-рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, рэдактар, пэдагог.

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на сайце зэльвенскага выканкама
* Паштовы індэкс

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Зэльвенскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Кабакі (Зэльвенскі раён)

**Кабакі́** (з 1969 году — *Сьне́жная*) — вёска ў Галынкаўскім сельсавеце Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Зэльвенскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Грыцэвіцкі сельсавет

**Грыцэ́віцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Грыцэвічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Клецкага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай вобласьці). 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Нясьвіскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Клецкаму раёну.

30 кастрычніка 2009 году сельсавету перададзены населеныя пункты Арэшніца, Драбаўшчына і Чаша Заастравецкага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 7

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 196
*  С. 266
*  С. 22


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Грыцэвічы (Менская вобласьць)

**Грыцэ́вічы** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Цэнтар Грыцэвіцкага сельсавету. Насельніцтва — 231 двор, 534 жыхары (2009).

## Насельніцтва
* 2009 год — 231 двор, 534 жыхары
* 1999 год — 578 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
*  

Катэгорыя:Грыцэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну