Паўлінка (спэктакль, Нацыянальны тэатар імя Янкі Купалы)

«**Паўлінка**» — камэдыя паводле п’есы Янкі Купалы «Паўлінка» ў пастаноўцы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы. Найстарэйшы спэктакль тэатру, своеасаблівая візытоўка, сымбаль Купалаўскай сцэны. Адметны спалучэньнем яскравых народных характараў, цікавага сюжэту, народных песень і танцаў, мілагучнай мовы клясыка беларускае літаратуры і выдатнага майстэрства выканаўцаў. За час існаваньня спэктаклю ўдзел у ім бралі некалькі пакаленьняў найлепшых артыстаў краіны. Спэктакль стаў сапраўднай школай сцэнічнага майстэрства. Менавіта гэтай пастаноўкай у Купалаўскім тэатры штогод адкрываецца новы сэзон.

## Гісторыя пастаноўкаў

### Пастаноўка 1917 году
Камэдыяй «Паўлінка» ў пастаноўцы Ф. Ждановіча распачало сваю дзейнасьць у Менску 23 красавіка 1917 году Першае беларускае таварыства драмы і камэдыі. Творчая дзейнасьць таварыства стварыла глебу для заснаваньня галоўнага беларускага драматычнага тэатру. Трупа таварыства, акрамя Менску, іграла «Паўлінку» ў Асіпавічах, Бабруйску, Жлобіне, Магілёве, Воршы, Радашкавічах, Слуцку. Ролі ў спэктаклі выконвалі:
* Аляксандра Ліпніцкая (Ліпнічанка), Паўліна Мядзёлка — *Паўлінка*
* Фларыян Ждановіч — *Якім Сарока*
* Усевалад Фальскі — *Якім Сарока*, *Адольф Быкоўскі*
* Антон Крыніца — *Сьцяпан Крыніцкі*
* М. Шут — *Альжбэта*
* В. Тарасік — *Агата*.

### Пастаноўка 1920 году
З адкрыцьцём Беларускага дзяржаўнага тэатру спэктакль Першага беларускага таварыства драмы і камэдыі з некаторымі дапрацоўкамі быў перанесены Ф. Ждановічам на сцэну БДТ і прадстаўлены 17 верасьня 1920 году, на чацьвёрты дзень пасьля адкрыцьця тэатру.

### Пастаноўка 1927 году
У 1927 годзе рэжысэр Я. Міровіч аднавіў пастаноўку «Паўлінкі», зрабіў значныя карэктывы, паглыбіў сацыяльнае гучаньне сцэнічнага твору.

## Цяперашняя пастаноўка
Вехай у сцэнічнай гісторыі «Паўлінкі» не толькі ў Купалаўскім тэатры, але й у беларускім тэатральным мастацтве ўвогуле стала пастаноўка Л. Літвінава, упершыню прадстаўленая 23 траўня 1944 году ў Томску, дзе тэатар знаходзіўся ў эвакуацыі. Пастаноўка стала сапраўднай клясыкай беларускага тэатральнага мастацтва. Менавіта ў гэтае трактоўцы спэктакль ідзе на Купалаўскай сцэне і па сёньняшні дзень .

У 1952 годзе спэктакль купалаўцаў быў экранізаваны студыяй «Беларусьфільм». У 1980 годзе 28 сакавіка тэатар паказаў 1000-е прадстаўленьне камэдыі.

## Акторы
### Выканаўцы ролі Паўлінкі
* Р. Кашэльнікава (выконвала ролю Паўлінкі ў 1936—1965)
* Л. Шынко
* Л. Драздова
* Б. Дакальская (1953—1963)
* А. Доўная (1963—1982)
* Т. Літвіненка
* З. Белахвосьцік (1982—2000)
* Ю. Шпілеўская (1998 — 2014)
* С. Зелянкоўская
* В. Гарцуева
* К. Яворская
* М. Голубева (цяпер)
* К. Алейнікава (цяпер)

### Выканаўцы іншых роляў
* Ул. Дзядзюшка, Э. Шапко, П. Кармунін, Б. Уладамірскі, Г. Гарбук, А. Кавальчук, А. Гарцуеў — *Сьцяпан Крыніцкі*
* Л. Ржэцкая, Н. Гейц, Р. Кашэльнікава, Я. Кавалёва, А. Доўгая, М. Захарэвіч — *Альжбэта*
* Г. Глебаў, Г. Грыгоніс, З. Стома, Г. Аўсяньнікаў, А. Луцэвіч, Арнольд Памазан — *Пранцысь Пустарэвіч*
* В. Пола, Г. Макарава, А. Рынковіч, М. Зінкевіч, Н. Качаткова, Т. Міронава — *Агата*
* І. Шаціла, Б. Кудраўцаў, Ул. Кудрэвіч, Г. Гарбук, А. Мароз, А. Дзянісаў, А. Уладамірскі, С. Чуб — *Якім Сарока*
* Б. Платонаў, З. Стома, Т. Кін-Камінскі, А. Памазан, А. Гарбуз, П. Яскевіч — *Адольф Быкоўскі*
* С. Бірыла, З. Браварская, М. Захарэвіч, Т. Мікалаева, Ул. Рагаўцоў — *Вядучыя*

## Пастаноўкі па-за межамі краіны
* Дзьвінская беларуская гімназія (Даўгаўпілс, 1922)
* Люцынская беларуская гімназія (Латвія, 1923)
* Беларускі народны тэатар (Вільня, 1927)
* Беларускі народны тэатар (Рыга, 1928)
* Мастацкі тэатар імя Я. Райніса (Рыга, 1928)
* Тэатар імя І. Франка (Кіеў, 1982)
* Нова-Маскоўскі драматычны тэатар (1969)

## Водгукі

## Крыніцы

## Літаратура
* Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Паўлінка (драматычны твор)» / Аўтар — А.Сабалеўскі — C. 463—465.
* Гаробчанка, Т. Купалаўскія вобразы на беларускай сцэне. — Мн., 1976.
* Няфёдаў, Ул. Беларускі тэатр: Нарыс гісторыі. — Мн., 1959.
* Усікаў, Я. Беларуская камедыя. — Мн., 1979.
* Ярош, М. Драматургія Янкі Купалы. — Мн., 1959.

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка спэктаклю з відэаролікам і фотагалерэяй на сайце [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|тэатру] ]
* Відэазапіс спэктаклю ў Нацыянальным тэатры імя Я. Купалы на сайце YouTube
* Паўлінка і яе дынастыя на сайце Минский Курьер
* Інфармацыя аб спэктаклі на сайце afisha.tut.by
* Неўміручая «Паўлінка» на сайце газэты «Культура»
* «Паўлінка» метит в Книгу рекордов Гиннесса на сайце naviny.by

Катэгорыя:Беларускія спэктаклі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Спэктаклі на беларускай мове