open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паўлаўск (Варонеская вобласьць)

**Па́ўлаўск** () — горад (з 1711 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Паўлаўскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 25 047 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца на левым беразе Дону за 156 км на поўдзень да Варонежу.

Горад заснаваны ў 1709 годзе Пятром I як вайсковая вэрф, якая была перанесена з Варонежу, і расейская крэпасьць. Крэпасьць будавалася швэдамі, паланёнымі пад Палтавай.

Да 1711 году места насіла назву Осерэд. Осерэдзкая крэпасьць была перайменаваная ў Навапаўлаўск паводле загаду цара пасьля няўдалага Пруцкага паходу ў памяць аб страчанай на карысьць Асманскай імпэрыі крэпасьці Сьвятога Паўла на Азоўскім моры. У тым жа годзе крэпасьць атрымала статус гораду і стала называцца Паўлаўскам. На Паўлаўскай вэрфі будаваліся вайсковыя караблі і ствараўся расейскі флёт. У месцы былі пабудаваны гарматны і ліцейныя заводы, адкрыты канатная і ваўняная фабрыкі. Горад у той час называлі малым Санкт-Пецярбургам. У 1779 годзе Паўлаўск атрымаў статус павятовага гораду. У 1781 годзе быў зацьверджаны герб гораду — срэбраны шчыт з выявай Сьвятога апостала Паўла.

У XVIII—XIX стагодзьдзях горад паступова згубіў сваё былое значэньне, аднак заставаўся адным з самых добраўпарадкаваных гарадоў у Варонескай губэрні. У канцы XVIII стагодзьдзя горад быў практычна зьнішчаны чатырма вялікімі пажарамі.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Паніна (Варонеская вобласьць)

**Па́ніна** () — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Панінскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 6129 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца за 65 км на ўсход да Варонежу. Маецца чыгуначная станцыя.

## Вонкавыя спасылкі

* Мястэчка ў базе зьвестак Расеі

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Баравіца

Назву **Баравіца** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Баравіца — вёска ў Качэрыцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Баравіца — вёска ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці
Новахапёрск

**Новахапёрск** () — горад (з 1710 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Новахапёрскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 6188 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца на левым беразе ракі Хапёр (прыток Дону) за 202 км да Варонежу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Каравяк

**Каравя́к** (з 1964 году — *Дру́жная*) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 14 чалавек
* 2010 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ленінскі сельсавет (Горацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Горацкага раёну
Сьцяг Моладава

**Сьцяг Моладава** — сьцяг мястэчка Моладава Янаўскага раёну. Сьцяг і герб зацьверджаны Ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 101.

## Апісаньне
Сьцяг Моладава ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча жоўтага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у верхняй дрэўкавай частцы якога намаляваны герб вёскі Моладава.

## Глядзіце таксама
* Герб Моладава

## Вонкавыя спасылкі
* [Указ [Прэзыдэнт Рэспублікі Беларусь|прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь] ад  г. № 101]

Моладава
Рап’ёўка (Варонеская вобласьць)

**Рап’ёўка** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Рап’ёўскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 5448 чалавек паводле зьвестак за 2015 год. Месьціцца на беразе ракі Патудань (прыток Дону) за 100 км на паўднёвы захад да Варонежу. Заснаванае ў 1757 годзе перасяленцамі з тэрыторыі сучаснае Ўкраіны.

## Вонкавыя спасылкі

* Сяло ў базе зьвестак Расеі

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Рап’ёўка

Назву **Рап’ёўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Рап’ёўка — сяло ў Варонескай вобласьці
* Рап’ёўка — сяло ў Пензенскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Рап’ёўка — былое сяло ў Крыме
Грыбанаўскі

**Грыба́наўскі** () — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Грыбанаўскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва на 2017 год складала 15 040 чалавек. Месьціцца за 200 км на паўднёвы ўсход да Варонежу. Маецца чыгуначная станцыя на лініі Паворына — Гразі.

## Вонкавыя спасылкі

* Грыбанаўскі. Варонескі гід

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Зьміцер Салошкін

**Зьміцер Салошкін** — грамадзкі й дзяржаўны дзяяч Беларусі. Сябра й намесьнік старшыні партыі БНФ. Месца нараджэньня — Беларусь, Менск. Час нараджэньня — 27 ліпеня 1970 году. Вучыўся ў Беларускім дзяржаўным мэдінстытуце, які скончыў у 1995 годзе па спэцыяльнасьці пэдыятрыя. З 1995 па сёньняшні дзень працуе лекарам-рэаніматолягам РНПЦ “Маці і дзіця”. У тым жа годзе стаў сябрам партыі БНФ. У 1998 годзе ўдзельнічаў у заснаваньні й дзейнасьці першай незалежнай студэнцкай арганізацыі Беларусі “З’адзіночаньне Беларускіх Студэнтаў”.

Працаваў выкладчыкам спартовай мэдыцыны ў Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце фізычнай культуры.

Вылучаўся кандыдатам на выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў у 2004 годзе.

З 2013 году адказны сакратар Управы Сойму Партыі БНФ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітыкі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Партыі Беларускага народнага фронту
Аляксандар Стральцоў

**Алякса́ндар Стральцо́ў**  — грамадзкі дзяяч Беларусі. Месца нараджэньня — Беларусь, Менск. Час нараджэньня — 27 сьнежня 1970 году. У 1993 годзе скончыў Беларускую Дзяржаўную палітэхнічную акадэмію. З 1996 па 1999 вучыўся на асьпірантуры Навукова-дасьледчага інстытуту эканомікі Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь па сэкцыі «Рэгіянальная эканоміка».

У 2010—2016 гг. працаваў выкладчыкам Цэнтру бізнэс-адукацыі Эўрапейскага Гуманітарнага Ўнівэрсытэту (Вільня).

## Грамадзкая дзейнасьць
З 1990 па 1999 году быў сябрам БНФ «Адраджэньне» — Партыі БНФ. З 1999 па 2003 гг. у знак нязгоды з падзелам арганізацыі выйшаў з партыі. Быў прызначаны намесьнікам старшыні Маладзёвай Фракцыі БНФ 1994—1996 гг. Сябра Сойму Партыі БНФ. З 2003 па 2007 гады быў намесьнікам старшыні Міжнароднай камісіі, з 2009 па 2011 быў старшынём Камісіі партыйнага навучаньня Партыі БНФ. З 2011 па 2019 гг. быў намесьнікам старшыні Партыі БНФ. У маі 2019 пакінуў Партыю БНФ у другі раз у знак нязгоды з рашэньнем старшыні партыі Рыгора Кастусёва ўзяць удзел у гей-парадзе ў Вільні (Літва). На дадзены момант не вядзе палітычнай дзейнасьці.

## Веравызнаньне. Сямейны стан
Рыма-каталік. Жанаты. Мае 4 дзяцей.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітыкі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Партыі Беларускага народнага фронту
Выбары губэрнатара Прыморскага краю Расеі (2018)

Датэрміновыя **выбары губэрнатара Прыморскага краю** адбыліся ў два туры. Першы тур выбараў, у адпаведнасьці з пастановай Заканадаўчага сходу Прыморскага краю, адбыўся 9 верасьня 2018 году ў адзіны дзень галасаваньня. Паўторнае галасаваньне (другі тур) адбылося 16 верасьня 2018 году.  Выбары прызнаныя несапраўднымі 20 верасьня 2018 году рашэньнем выбарчай камісіі Прыморскага краю.
Паводле Статута Прыморскага краю, кіраўнік суб’екта Расейскай Фэдэрацыі абіраўся на пяцігадовы тэрмін грамадзянамі Расеі, якія жывуць на тэрыторыі краю, шляхам усеагульнага й таемнага галасаваньня.

Да ўдзелу ў выбарах Выбарчай камісіяй Прыморскага краю было дапушчана пяць кандыдатаў: Андрэй Андрэйчанка (ЛДПР), Андрэй Ішчанка (КПРФ), Аляксей Казіцкі (Справядлівая Расея), Андрэй Тарасенка (Адзіная Расея), Юлія Талмачова (Расейская партыяй пэнсіянэраў за сацыяльную справядлівасьць»).

– Мы сабралі копіі пратаколуў практычна з усіх выбарчых участкаў. Па меры яўкі сюды старшыняў участковых камісій мы ўжыцьцяўлялі параўнаньне тых пратаколуў, якія прыносілі старшыні, з тымі дадзенымі, што былі ў нас у копіях пратаколаў.
У адзін момант зьявілася старшыня з копіяй пратаколу, які моцна адрозьніваўся ад нашых. Яна прыйшла сюды здаваць пратакол, учатак гэта быў 2840. На яе ўчастку была павялічана яўка на 1000 выбарцаў, яны былі прыпісаны кандыдату Тарасенку. Яны разыходзіліся з нашай копіяй, якая была заручана найстрогім парадку, абсалютна слушна аформлена, зь пячаткаю і подпісам. Адпавядала з тэлефоннымі дадзенымі, якія мы папярэдне атрымвалі.

Мы паказалі разыходжаньне старшыню камісіі, папярэдзілі пра крымінальную адказнасьць за фальсыфікацыю… Старшыня запанікавала, сказала, што ў яе тэмпэратура, што яна дапусьціла памылку — і тут жа здала сапраўдны пратакол. І такіх участкаў, з разыходжаньнямі, у нас сем! Калі мы злавілі першы й сталі потым выяўляць астатнія, у тэрытарыяльнай камісіі адбылася паніка, яны зразумелі, што старшыні баяцца крымінальнай адказнасьці, і вырашылі іх схаваць. То бок была дадзена каманда старшыням, якія яшчэ не здалі пратаколы. Яны былі выведзены на трэці паверх. Нас туды не пускалі, паліцыя перакрыла ўваходы. Дадзеныя там заносіліся ў ДАС "Выбары", абыходзячы гэта памяшканьне. То бок у нас гэтыя слупкі пустыя, але гэтыя дадзеныя занесены ў ДАС "Выбары". І дадзеныя, занесеныя ў ДАС "Выбары", разыходзяцца з нашымі прыкладна на 1000—1100 выбарцаў па кожным участку. То бок прыпісана яўка парадку 7000 чалавек, усё на карысьць Тарасенку. Усё гэта можам дакумэнтальна давесьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыморскі край
Катэгорыя:Выбары 2018 году
Катэгорыя:Выбары ў Расеі
Упірава

**Упі́рава** (таксама — *Упры́ў*) — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Опальскага сельсавету.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Псышчаўскага сельсавету ў склад Опальскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 243 чалавекі
* 1999 год — 337 чалавек

## Асобы
* Андрэй Мазько (нар. 1955) — беларускі паэт, сябра Саюзу беларускі пісьменьнікаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Опальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Храпы

**Хра́пы** — вёска ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Цяцерынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 40 чалавек
* 1999 год — 41 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Цяцерынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Круглянскага раёну
Вартыцк

**Варты́цк** — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзяць у склад Опальскага сельсавету.

## Гісторыя
Да Другой сусьветнай вайны ў вёсцы жыло 682 жыхары ў 108 будынках. У чэрвені 1943 году фашысты спалілі 108 будынкаў, забілі 82 жыхары.

26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Псышчаўскага сельсавету ў склад Опальскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 264 чалавекі
* 1999 год — 354 чалавекі

## Інфармацыя для турыстаў
* Праваслаўная капліца

## Крыніцы

Катэгорыя:Опальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Выжары

Назву **Выжары** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Выжары — вёска ў Качэрыцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Выжары — вёска ў Ігуменскім раёне Менскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Выжары — лясны пасёлак у Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва
Цярноўка (Цярноўскі раён)

**Цярно́ўка** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Цярноўскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 5671 чалавек паводле зьвестак за 2010 год. Месьціцца за 216 км да Варонежу.

## Вонкавыя спасылкі

* Даведнік паштовых індэксаў

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Вараб’ёўка (Варонеская вобласьць)

**Вараб’ёўка** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Вараб’ёўскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 4800. Месьціцца за 210 км на паўднёвы ўсход да Варонежу. Каля 5 км ад населенага пункту знаходзіцца чыгуначная станцыя.

## Вонкавыя спасылкі
* Даведнік паштовых індэксаў

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Кашырскае (Варонеская вобласьць)

**Кашы́рскае** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кашырскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 4342 чалавекі паводле зьвестак за 2010 год. Месьціцца за 40 км на поўдзень да Варонежу. Сяло было заселенае ў 1764 годзе сялянамі з Кашырскага павету Маскоўскай губэрні. У 1895—1908 гадох у населеным пункце была пабудавана Пакроўская царква.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Даведнік паштовых індэксаў
* Кашырскае. Варонескі гід.

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Барысаглебск

**Барысагле́бск** () — горад (з 1779 году) у Расеі. Знаходзіцца ў Варонескай вобласьці. Насельніцтва складае 62 669 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Быў заснаваны ў XVII стагодзьдзі. Месьціцца за 204 км на ўсход ад Варонежу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Населеныя пункты Варонескай вобласьці
Альхавацкі раён

**Альхава́цкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Альхаватка.

## Геаграфія
Альхавацкі раён мяжуе з Каменскім, Падгоранскім, Расашанскім раёнамі і Белгародзкай вобласьцю. Плошча раёну складае 1030 км².

## Гісторыя
Альхавацкі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Альхавацкі раён / Варонескі гід.
Рудзк

**Рудзк** — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Зьяўляецца цэнтрам Рудзкага сельсавету. Празь вёску працякае рака Няслуха. Празь вёску праходзіць аўтатраса .

## Насельніцтва
* 2009 год — 682 чалавекі
* 1999 год — 731 чалавек

## Асобы
* Пётар Казакевіч (нар. 1955) — доктар тэхнічных навук, прафэсар, чалец-карэспандэнт НАН Беларусі 

## Крыніцы

Катэгорыя:Рудзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Няслуха

**Няслу́ха** — рака ў Дарагічынскім і Янаўскім раёнах Берасьцейскай вобласьці, левы прыток ракі Піны. Даўжыня 32 км.

Плошча вадазбору 422 км². Сярэднегадавы расход у вусьці каля 1,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,51 ‰.
Пачынаецца каля вёскі Заплесьсе Дарагічынскага раёну, у верхнім цячэньні называецца **Стры́мня**. Цячэ ў межах раўніны Загародзьдзе і нізіны Прыпяцкае Палесьсе.

Вусьце насупраць вёскі Патапавічы Янаўскага раёну. Асноўныя прытокі — рака Самароўка і рака Струга (леваруч). Даліна пераважна невыразная, у ніжнім цячэньні трапэцападобная (шырыня да 2 км). Пойма двухбаковая, шырыня 50—100 м (правабярэжная) і 10—50 м (левабярэжная). Рэчышча каналізаванае, яго шырыня ў вярхоўі 4—10 м, у нізоўі 16—20 м.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 275
* 
* 

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Янаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Дарагічынскага раёну
Грынь Івановіч

**Грынь Івановіч** — беларускі друкар і гравёр 16 стагодзьдзя.

Нарадзіўся ў мястэчку Заблудаў Гарадзенскага павету. Быў вучнем кнігадрукара Івана Фёдарава ў Заблудаўскай друкарні. Пазьней у 1577—1579 гадах вучыўся ў майстра Лаўрэнцыя Філіповіча. Пасьля навучаньня рабіў шрыфты і аздобы для выданьняў Фёдарава ў Львове і Астрогу. У 1582 годзе зрабіў шрыфт для друкарні Мамонічаў у Вільні. У 1583 годзе вярнуўся ў Львоў, дзе падпісаў дагавор зь Фёдаравым на выраб новых шрыфтоў. Пасьля сьмерці Фёдарава ў 1583 годзе зьвесткі пра Івановіча адсутнічаюць.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Тыпографы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Беларускія гравэры
Катэгорыя:Асобы XVI стагодзьдзя
Выбары губэрнатара Хабараўскага краю Расеі (2018)

**Выбары губэрнатара Хабараўскага краю** прайшлі ў Хабараўскам краі (Расея) ў верасьні 2018 году. Першы тур адбыўся 9 верасьня ў адзін дзень галасаваньня адначасна з выбарамі мэра Хабараўска. Бо ніводны кандыдат не набраў абсалютнай большасьці галасоў, на 23 верасьня прызначаны другі тур. У другім туры кандыдат ад ЛДПР Сяргей Фургал апярэдзіў дзейнага губэрнатара, кандыдата ад Адзіная Расея Вячаслава Шпорта, набраўшы 69,57 % галасоў выбарцаў.

Губэрнатар Хабараўскага краю абіраецца тэрмінам на 5 гадоў да 2023 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Хабараўскі край
Катэгорыя:Выбары 2018 году
Катэгорыя:Выбары ў Расеі
Выбары губэрнатара Ўладзімерскай вобласьці Расеі (2018)

**Выбары губэрнатара Ўладзімерскай вобласьці** праходзілі ва Ўладзімерскай вобласьці (Расея) ў верасьні 2018 году. Першы тур прайшоў 9 верасьня ў адзін дзень галасаваньня, адначасна з выбарамі ў Заканадаўчы сход. Бо ніхто з кандыдатаў не набраў абсалютнай большасьці галасоў, другі тур прызначаны на 23 верасьня. У яго выйшлі дзейны губэрнатар Сьвятлана Арлова (Адзіная Расея) і кандыдат ад ЛДПР Уладзімер Сіпягін. Нам другім галасаваньні выйграў Уладзімер Сіпягін. Губэрнатар абіраецца тэрмінам на 5 гадоў.

На 1 студзеня 2018 году ў вобласьці было зарэгістравана 1 140 816 выбарцаў. Гэта на 48 тысячаў менш, чым на папярэдніх выбарах 2013 году (1 189 006 выбарцаў).

## Крыніцы

Катэгорыя:Уладзімерская вобласьць
Катэгорыя:Выбары 2018 году
Катэгорыя:Выбары ў Расеі
Выбары кіраўніка Рэспублікі Хакасія ў Расеі (2018)

**Выбары кіраўніка Рэспублікі Хакасія** — старшыні Ўраду Рэспублікі Хакасія (Расея) праходзяць у верасьні 2018 году. Першы тур выбараў адбыўся ў адзін дзень галасаваньня 9 верасьня. Бо ніхто з кандыдатаў ня змог набраць абсалютнай большасьці галасоў, на 23 верасьня прызначаны другі тур, у які выйшлі Валянцін Канавалаў (КПРФ) і дзейны кіраўнік рэспублікі Віктар Зімін (Адзіная Расея). Аднак 21 верасьня Зімін зьняў сваю кандыдатуру. У другім туры, які чакаецца 7 кастрычніка, разам з Канавалавым павінен узяць удзел Андрэй Філягін (Справядлівая Расея).

Кіраўнік Хакасіі абіраецца тэрмінам на 5 гадоў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Хакасія
Катэгорыя:Выбары 2018 году
Катэгорыя:Выбары ў Расеі
Катастрофа Іл-20 у Сырыі (2018)

**Катастрофа Іл-20** &mdash; зьнішчэньне самалёта радыёэлектроннай выведкі Іл-20 войска Расеі са складу авіяцыйнай групы ВПС Расеі ў Сырыі, якое адбылося на тэрыторыі Сырыйскай Арабскай Рэспублікі 17 верасьня 2018 году. Прычына падзеньня самалёта &mdash; удар ракеты.

## Падзеі
17 верасьня 2018 году Ізраіль прыняў разьвязак нанесьці ракетны ўдар па мэтах у Латакіі. Удару чатырох ізраільскіх Ф-16 падпалі пад вайсковыя аб’екты, на якіх, па заяве ізраільскага боку, ішла рыхтоўля да перадачы сыстэм вытворчасьці зброі ад Ірана лібанскай шыіцкай групоўцы «Хэзбала» (Ізраіль лічыць іранская прысутнасьць у Сырыі пагрозай дзяржаўнай бясьпекі). Ізраільскія вайскоўцы апавясьцілі прадстаўнікоў расейскага вайсковага камандаваньня ў Сырыі, паводле словаў расейскага міністра абароны — за хвіліну да ўдару.

Месца падзеньня самалёта выяўлена ў 27 км заходней населенага пункта Баняс (вобласьць Тартус)
Міністар абароны Расеі Сяргей Шайгу ўсклаў віну на ізраільскі бок.

## Водгук падзеі
На сусьветным роўні шэраг службовых асобаў выказалі спачуваньні маскальскаму боку, ад Ізраіля выступіў прэм’ер-міністар Біньямін Нэтаньяху, ад Францыі кіраўнік Мінабароны Флоранс Парлі, ад ЗША прэзыдэнт Дональд Трамп і спэцпрадстаўнік дзяржсакратара па Сырыі Джэймз Джэфры. Спачуваньні ў зьвязку з згубай пятнаццаці маскальскіх вайскоўцаў выказаў Прэзыдэнт Сырыі Башар Асад.

Катэгорыя:Зьбітыя самалёты
Атручэньне Скрыпалёў

Атручэньне Сяргея Скрыпаля й яго дачкі Юліі адбылося 4 сакавіка 2018 гаду ў Солсбэры (Вялікабрытанія). Сяргей Скрыпаль — былы супрацоўнік ГРУ, які мае падвойнае грамадзянства, Расеі і Вялікабрытаніі, і яго дачка, грамадзянка Расейскай Фэдэрацыі Юлія, якая прыляцела з Масквы наведаць бацьку, былі атручаны нэрвова-паралітычным рэчывам і шпіталізаваны ў несьвядомым стане.

У сувязі з атрыманым атручваньнем таксама быў шпіталізаваны сяржант крымінальнай паліцыі Нік Бэйлі, які першым праводзіў агляд дома пацярпелых. 29 сакавіка Юлія прыйшла ў сябе й пачала даваць паказаньні, 10 красавіка яе выпісалі зь лякарні й перавезьлі ў шпіталь на брытанскай вайсковай базе. 7 красавіка стала вядома, што стан Сяргея Скрыпаля таксама прыкметна палепшыўся. 18 траўня ён быў выпісаны зь лякарні.

## Міжнародныя наступствы
Урад Вялікабрытаніі зьвінаваціў Расею ў дачыненьні да замаху на забойства Скрыпалёў і ў парушэньні Канвэнцыі пра забарону хімічнай зброі. Масква гэтыя вінавачаньні катэгарычна аспрэчвае й лічыць, што атручваньне зьяўляецца правакацыяй, якая магла быць арганізавана спэцслужбамі саміх Вялікабрытаніі ці ЗША. Грымнуў дыпляматычны канфлікт.

4 ліпеня 2018 году стала вядома яшчэ пра адзін выпадак атручваньня рэчывам клясы «Навічок», на гэты раз яго ахвярамі сталі жыхары мястэчка Эймсбэры, што разьмешчанае за 11 км на поўнач ад Солсбэры.

5 верасьня 2018 году брытанская паліцыя назвала імёны й апублікавала фатаграфіі двух расейскіх грамадзян, якія падазраюцца ў атручваньні Скрыпалей. Па зьвестках брытанскіх спэцслужбаў, яны зьяўляюцца афіцэрамі ГРУ, якія прыбылі ў Вялікабрытанію пад выдуманымі імёнамі. Прэм’ер-міністар Вялікабрытаніі Тэрэза Мэй заявіла, што атручваньне было санкцыянавана расейскім кіраўніцтвам, а міністар бясьпекі Вялікабрытаніі ўсклаў адказнасьць за атручваньне асабіста на Ўладзімера Пуціна. Расея ў чарговы раз адхіліла ўсе абвінавачваньні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Міжнародныя інцыдэнты
Катэгорыя:Расейскі дзяржаўны тэрарызм
Катэгорыя:2018 год у палітыцы
Малашка

**Малашка** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Аляксей Малашка — беларускі гісторык
* Валеры Малашка — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністар працы і сацыяльнай абароны (2016-2017 гг), Міністар аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
* Віктар Малашка — беларускі вучоны ў галіне вэтэрынарыі
* Віталь Малашка — беларускі палітык, і грамадзкі дзяяч, дэпутат Вярхоўнага Савету БССР 12-га скліканьня.
Барыс Гюнтэр

**Барыс Гюнтэр** ( — ) — беларускі палітык, і грамадзкі дзяяч, дэпутат Вярхоўнага Савету БССР 12-га скліканьня.

## Жыцьцяпіс

### Арышт у 8 гадоў
Нарадзіўся ў сям’і актораў. Маці — расейка, бацька — з павалжанскіх немцаў. З 8 гадоў жылі ў Разані прама ў тэатры.

Пасьля таго, як Барыс сунуў алавяннага салдаціка ў разэтку і выключыў усё сьвятло ў тэатры, нехта напісаў данос, што хлопец сарваў патрыятычны спэктакль. Гэта расцанілі як дывэрсію і арыштавалі бацькоў Барыса, а праз тры дні і яго самога. З бацькамі Барыс сустрэўся толькі праз тры гады — калі іх вызвалілі. Хлопчыка месяц трымалі ў разанскім сьледчым ізалятары, у камэры разам зь ім было каля 30 чалавек — дзяцей рознага ўзросту. Падчас допытаў Барыса фізычна катавалі, выбіваючы прызнаньне, што нехта яго падштурхнуў да дывэрсіі. Суду не было. Перавезьлі ў Маскву і адправілі на двухмесячны этап да гораду Ангарску ў дзіцячы дом для дзяцей асуджаных. Бацькі вызваліліся ў 1954 годзе, уладкаваліся на працу ў Іркуцку і забралі сына з інтэрнату.

Пасьля няўдалай спробы паступіць у інстытут, куды яго не ўзялі з-за судзімасьці бацькоў, і службы ў арміі, яго накіравалі працаваць сьлесарам на паўвыспу Мангушлак (Казахстан), прымаў удзел у будаўніцтве знакамітага маяка ў горадзе Актаў. Праз 13 гадоў пераехаў жыць у Гомель, дзе працаваў на Гомсельмашы.

## Дэпутацкая дзейнасьць
У Вярхоўны Савет быў абраны ад Гомельскай-Сельмашаўскай акругі. Зь першага дня ўтварэньня Апазыцыі БНФ быў яе актыўным сябрам. Уваходзіў у склад Ценевага Кабінэту Апазыцыі БНФ.

Быў сакратаром Камісіі ВС у пытаньнях працы, цэнаў, занятасьці і сацыяльнай абароны насельніцтва. Уваходзіў у склад Часовай камісіі ВС па ацэнцы дзейнасьці службовых асобаў у сувязі зь ліквідацыяй наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.

У студзені 1991 году ў складзе дэлегацыі Апазыцыі БНФ быў у Вільні, калі туды былі ўведзеныя савецкія войскі з мэтай падавіць імкненьне летувісаў да Незалежнасьці. Узнагароджаны мэдалём Літоўскай Рэспублікі «Памяці 13 студзеня».

Барыс Гюнтэр быў адным з аўтараў пакету дакумэнтаў, якія ляглі ў падмурак прынятых 25 жніўня 1991 году Пастановы аб абвяшчэньні незалежнасьці Беларусі.

Удзельнік галадоўкі дэпутатаў 11-12 красавіка 1995 году ў Авальнай залі, абвешчанай на знак пратэсту супраць ініцыяванага Лукашэнкам рэфэрэндуму аб ліквідацыі статусу беларускай мовы як адзіна дзяржаўнай, ліквідацыі статусу дзяржаўных сымбаляў «Пагоні» і Бел-Чырвона-белага сьцяга, эканамічнай інтэграцыі з Расеяй і праве прэзыдэнта распускаць парлямэнт.

Пасьля заканчэньня дэпутацкіх паўнамоцтваў пэўны час працаваў у праваабарончым цэнтры «Вясна».

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія палітыкі
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня
Катэгорыя:Сябры Партыі Беларускага народнага фронту
Баранавіцкае слова

**«Баранавіцкае слова»** — культурна-асьветніцкае выданьне Баранавіцкага аддзяленьня Таварыства Беларускай Мовы. Выдаваўся ў 1991—1994 гг.

Рэдкалегія: Лідзія Антановіч, Міхась Бернат, Мікола Блажэй, Анатоль Блінкоўскі, Сяржук Гоўша, Тамара Зьверава, М.Кадыка, Л.Казлова, Віктар Карлінскі, В.Махай, Пётар Сахарэвіч, Мікола Северцаў, Віктар Скок.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:СМІ ў Баранавічах
Катэгорыя:Беларускія газэты
Апошні паядальнік грахоў (фільм)

«**Апо́шні паяда́льнік грахо́ў**» () — амэрыканскі фільм рэжысэра Майкла Лэндана, прэзэнтаваны 9 лютага 2007. Зьняты паводле аднайменнага раману 1998 року Фрэнсын Рывэрз.

## Сюжэт
Дзеяньне разьвіваецца ў 1850-я рокі ў Апалачыі ў паселішчы амэрыканскіх валійцаў. Дзесяцігадовая Кадзі смуткуе па сваёй любімай бабулі — адзіным чалавеку, які любіў яе безумоўна, бо Кадзі адчувае, што бацькі вінавацяць яе ў гібелі малодшай сястры. На цырымоніі пахаваньня бабулі Кадзі глядзіць у вочы вясковага паядальніка грахоў — чалавека, які паводле валійскай традыцыі адпускае грахі памерлага.

У гэты час непадалёк ад іхняга паселішча зьяўляецца прапаведнік. Паразмаўляўшы зь незнаёмцам, дзяўчынка пачынае ўсьведамляць, што паядальнік грахоў — падман, і даведваецца пра Ісуса і хрысьціянства. Пасьля хросту яна мірыцца са сваёй сям’ёй.

Аднак навяртаньне Кадзі прыводзіць да трагедыі і раздраю ў іхняй зьнітаванай грамадзе, якая даведваецца пра жахлівую таямніцу заснаваньня ўласнай вёскі.

## У ролях
* Генры Томас — *Божы чалавек*
* Луіза Флэтчэр — *Міз Эльда*
* Ліяна Лібэрата — *Кадзі Форбс*
* Сорэн Фултан — *Фэган Кай*
* Ст’юарт Фінлэй-МакЛэнан — *Броган Кай*
* Пітэр Ўінгфілд — *Паядальнік грахоў*

## Успрыняцьце
«Апошні паядальнік грахоў» ня быў пасьпяховым у пракаце, зарабіўшы за два тыдні паказаў усяго $388 390.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра эвангелізм
Катэгорыя:Фільмы Майкла Лэндана-малодшага
Канатоп (Янаўскі раён)

**Канато́п** — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Рудзкага сельсавету. Празь вёску праходзіць аўтатраса .

## Насельніцтва
* 2009 год — 156 чалавек
* 1999 год — 197 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Рудзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Філятаймія

**Філятаймі́я** (ад  +  — «любоў да часу») — калекцыянаваньне і вывучэньне кішэнных календароў.

Дзякуючы адсутнасьці вялікіх выдаткаў філятаймія ёсьць даволі папулярным відам калекцыянаваньня, у прыватнасьці ў Гішпаніі, Расеі, Польшчы, Украіне.

## Крыніцы

## Літаратура
* Лидерс А. Календаристика-2000 // Лавка коллекционера. — 2000. — № 6 (22).
* Малявин Д. «Вечные» карманные календари СССР // НГ Коллекция. — 2000. — № 8. 4 октября.

Катэгорыя:Калекцыянаваньне
Катэгорыя:Календары
Красны Беражок

Назву **Красны Беражок** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Красны Беражок — вёска ў Качэрыцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Красны Беражок — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці
Тыльцы

**Ты́льцы** — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 чалавек
* 1999 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ходцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Сухое

**Сухо́е** (таксама — *Сухэ́*) — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2009 год — 478 чалавек
* 1999 год — 533 чалавекі

## Асобы
* Зьмітро Віталін (1912—2004) — беларускі паэт, празаік, журналіст

## Крыніцы

Катэгорыя:Рудзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Чараўнік (гульня)

**«Чараўні́к»** (), іначай **«Маха́ньне рука́мі»** () — гульня Рычарда Бартла, створаная ў 1977 року. Першапачаткова гуляецца з алоўкам і паперай, цяпер створаныя таксама праграмы для X Window System, электроннага ліставаньня, Java, Android і ўэбу.

## Гульнёвы працэс
Два (ці болей) гульцоў зьяўляюцца чараўнікамі, мэтай якіх — застацца апошнім. Чараўнікі могуць прамаўляць заклінаньні на іншых чараўнікоў, сябе ці выкліканых монстраў. Заклінаньні выконваюцца жэстамі: на кожным ходзе гулец абірае два жэсты (для кожнай рукі): «плясканьне» (C), «маханьне» (W), «хапаньне» (S), «варушэньне пальцамі» (F), «працягнутая далонь» (P) ці «нумар» (D). Ёсьць таксама немагічныя рухі «ўдар» (>) і «нічога» (-). Пасьля таго, як усе чараўнікі падрыхтавалі свае жэст, ход адбываецца адначасна.

Шматхадовыя жэсты ўтвараюць заклінаньні. Напрыклад, выкананьнем на адным ходзе S (хапаньня) і наступным ходай той жа рукой жэсту D (нумар) ўтвараецца «магічная ракета» (SD) пры ўмове, што няма перашкоды накшталт «процізаклінаньня». Вялікае значэньне ў гульні мае запамінаньне таго, якія заклінаньні былі прамоўленыя ўсімі бакамі, каб павялічыць эфэкт уласных заклінаньняў ды зашкодзіць выкананьню чужых.

Такім чынам, гульня ўяўляе зь сябе чыстую стратэгію; за выняткам заклінаньня «блытаніна», якое выдае адвольны жэст, усе іншыя заклінаньні прадказальныя, што прыпадабняе гульню да шахматаў ці го.

## Вонкавыя спасылкі
* Гісторыя «Чараўніка» паводле стваральніка 
* Правілы гульні 
* Ўэб-гульня «Warlocks» 
* «Warlocks» для Android 
* 

Катэгорыя:Гульні ручыцамі
Катэгорыя:Гульні з паперай і алоўкам
Катэгорыя:Шматкарыстальніцкія онлайнавыя гульні
Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне на Pascal
Чарнагосьце

**Чарнаго́сьце** — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Соржыцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 40 чалавек
* 1999 год — 57 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Соржыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бешанковіцкага раёну
Крытышын (неадназначнасьць)

**Крытышын** — тапонім:

* Крытышын — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Крытышын — вадасховішча ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці, каля вёскі Крытышын
Аннаўскі раён

**А́ннаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Анна.

## Геаграфія
Аннаўскі раён мяжуе з Эрцільскім, Цярноўскім, Грыбанаўскім, Новахапёрскім, Талаўскім, Баброўскім і Панінскім раёнамі. Плошча раёну складае 2098,02 км².

## Гісторыя
Аннаўскі раён быў утвораны 14 траўня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Эканоміка
Прамысловы патэнцыял уключае ў сябе 17 прадпрыемстваў. Найбольшую ўдзельную вагу займаюць прадпрыемствы апрацоўваючай вытворчасьці, як то вытворчасьць харчовых прадуктаў, паліграфія, вытворчасьць іншых немэталічных мінэральных прадуктаў, вытворчасьць машынаў і абсталяваньня. Вытворчасьць і разьмеркаваньне электраэнэргіі, газу і вады.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Аннаўскі раён / Варонескі гід.
Астрагоскі раён

**Астраго́скі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Астрагоск.

## Геаграфія
Астрагоскі раён мяжуе з Рап’ёўскім, Хахольскім, Кашырскім, Ліскаўскім, Каменскім раёнамі і Белгародзкай вобласьцю. Плошча раёну складае 1730 км².

## Эканоміка
Сельская гаспадарка раёну прадстаўлена сельскагаспадарчымі прадпрыемствамі, фэрмэрскімі гаспадаркамі і асабістымі падсобнымі гаспадаркамі насельніцтва. Колькасьць занятых у сельскай гаспадарцы складае 5259 чалавек ці 24,4% ад агульнай колькасьці занятых у эканоміцы раёну.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Астрагоскі раён / Варонескі гід.
Багучарскі раён

**Багуча́рскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Багучар.

## Геаграфія
Багучарскі раён мяжуе зь Верхнемамонскім, Петрапаўлаўскім, Расашанскім і Канцяміраўскім раёнамі, а таксама з Растоўскай вобласьцю. Плошча раёну складае 2180 км².

## Гісторыя
Багучарскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР. Пэрыяд калектывізацыі, які пачаўся ў 1928 годзе скончыўся ў 1933 годзе. Сучасныя межы раёну склаліся ў 1970 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Багучарскі раён / Варонескі гід.
Ліга нацыяў УЭФА

**Ліга нацыяў УЭФА** () — двухгадовае міжнароднае футбольнае спаборніцтва эўрапейскіх мужчынскіх нацыянальных зборных, заснаванае ў 2018 року.

У першым сэзоне ўсе ўдзельнікі былі падзеленыя на чатыры групы, пераможцы якіх згуляюць у «матчы чатырох», а таксама аўтаматычна трапляюць у фінальную частку ЧЭ-2020.

## Мінуўшчына
У кастрычніку 2013 прэзыдэнт Нарвэскай футбольнай асацыяцыі Юнгвэ Гален пацьвердзіў намер стварыць для чальцоў УЭФА трэці міжнародны турнір нацыянальнага ўзроўню. Турнір пакліканы палегчыць ці замяніць правядзеньне таварыскіх матчаў.

27 сакавіка 2014 року на XXXVIII чарговым кангрэсе УЭФА ў Астане прапанова стварэньня Лігі нацыяў была адзінагалосна падтрыманая ўсімі 54 краінамі-сябрамі УЭФА.

## Фармат
55 нацыянальных зборных УЭФА (дадалося Косава) падзяляюцца на чатыры лігі (дывізіёны): 12 камандаў у лізе A, 12 камандаў у лізе B, 15 камандаў у лізе C і 16 камандаў у лізе D. Кожная зь лігаў падзяляецца на чатыры групы (па тры ці чатыры каманды), унутры якой гуляюць па кругавой сыстэме дома і ў гасьцёх.

Пераможцы чатырох групаў найвышэйшага дывізіёну — Ліга A — гуляюць у фінале Лігі нацыяў з двума паўфіналамі і фіналам.

Паміж лігамі адбываецца ратацыя: пераможца кожнай з чатырох групаў лігі аўтаматычна пераходзіць у вышэйшую лігу з наступнага сэзону, а каманда, якая заняла апошняе месца, выбывае ў ніжэйшую лігу.

Ліга нацыяў УЭФА дазваляе таксама кваліфікавацца на Чэмпіянат Эўропы па футболе. Акрамя «фіналу чатырох» у Лізе A, будуць праводзіцца яшчэ чатыры плэй-оф у падобным фармаце. Перамжца кожнай з групаў выходзіць у паўфінал. Калі пераможцам ёсьць ужо адна з кваліфікаваных зборных, ейнае месца займае наступная паводле рэйтынгу. Калі ва ўсёй лізе засталося меней за чатыры некваліфікаваныя зборныя, месцы ў плэй-оф гэтай лігі дастаюцца камандзе зь ніжэйшае лігі. Паміж імі разьмяркоўваюцца 4 пуцёўкі на ЧЭ (з 24 агулам).

Кожны сэзон Лігі нацыяў будзе гуляцца ў верасьні — лістападзе няцотнага року (групавы этап) і сканчацца ў чэрвені наступнага (фінал чатырох Лігі A).

## Фіналы чатырох

## Глядзіце таксама
* Ліга нацыяў КАНКАКАФ

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Спаборніцтвы УЭФА
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2018 годзе
Катэгорыя:Рэгулярныя спартовыя спаборніцтвы
Бутурлінаўскі раён

**Бутурлі́наўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Бутурлінаўка.

## Геаграфія
Бутурлінаўскі раён мяжуе з Баброўскім, Талаўскім, Новахапёрскім, Вараб’ёўскім і Паўлаўскім раёнамі. Плошча раёну складае 1810 км².

## Гісторыя
Бутурлінаўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Эканоміка
Прамысловасьць раёну прадстаўлена, у асноўным, прадпрыемствамі перапрацоўчай і харчовай прамысловасьці.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Бутурлінаўскі раён / Варонескі гід.
Вараб’ёўскі раён

**Вараб’ёўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Вараб’ёўка.

## Геаграфія
Вараб’ёўскі раён мяжуе з Бутурлінаўскім, Калачаўскім, Новахапёрскім і Паўлаўскім раёнамі. Плошча раёну складае 1236 км².

## Гісторыя
Вараб’ёўскі раён быў утвораны 30 чэрвеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Насельніцтва
Асноўнай прычынай зьніжэньня колькасьці зьяўляецца натуральнае і мэханічнае зьмяншэньне насельніцтва. У 2014 годзе колькасьць памерлых у 2,1 разы перавышала нараджальнасьць, колькасьць прыбыўшых больш чым у 3 разы ніжэй колькасьці тых, хто выехаў з раёну.

## Эканоміка
Асноўным напрамкам вытворчай дзейнасьці раёну зьяўляецца сельскагаспадарчая вытворчасьць.

## Вонкавыя спасылкі

* Вараб’ёўскі раён / Варонескі гід.
Верхнемамонскі раён

**Верхнемамо́нскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Верхні Мамон.

## Геаграфія
Верхнемамонскі раён мяжуе з Паўлаўскім, Калачаўскім, Петрапаўлаўскім, Багучарскім і Расашанскім раёнамі. Плошча раёну складае 1350 км².

## Гісторыя
Верхнемамонскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР. З 1934 году знаходзіцца ў складзе Варонескай вобласьці.

## Эканоміка
Вядучай галіной эканомікі раёну зьяўляецца сельская гаспадарка. Плошча сельскагаспадарчых угодзьдзяў складае 93 тыс. га. Асноўнымі вытворцамі расьлінаводчай і жывёлагадоўчай прадукцыі зьяўляюцца сельскагаспадарчыя арганізацыі, як то калгасы і сялянска-фэрмэрскія гаспадаркі.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
* Верхнемамонскі раён / Варонескі гід.
Верхняхаўскі раён

**Верхняха́ўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Верхняя Хава.

## Геаграфія
Верхняхаўскі раён мяжуе з Эрцільскім, Панінскім, Нававусманскім і Рамонскім раёнамі, а таксама Ліпецкай вобласьцю. Плошча раёну складае 1255 км².

## Гісторыя
Верхняхаўскі раён быў утвораны 12 студзеня 1965 году ў адпаведнасьці з пастановай Прэзыдыюму Вярхонага савету РСФСР.

## Эканоміка
Вядучай галіной эканомікі раёну зьяўляецца сельская гаспадарка. Прамысловасьць раёну прадстаўлена ў асноўным перапрацоўчымі прадпрыемствамі.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Верхняхаўскі раён / Варонескі гід.
Грыбанаўскі раён

**Грыба́наўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Грыбанаўскі.

## Геаграфія
Грыбанаўскі раён мяжуе з Паворынскім, Новахапёрскім, Аннаўскім і Цярноўскім раёнамі, а таксама Тамбоўскай вобласьцю. Плошча раёну складае 2015,6 км².

## Гісторыя
Грыбанаўскі раён быў утвораны 18 студзеня 1935 году ў выніку разьдзяленьня Барысаглебскага раёну.

## Эканоміка
Эканоміка раёну мае аграрны напрамак. Плошчу ральляў налічвае каля 110 тыс. га.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Калачаўскі раён

**Кала́чаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Калач.

## Геаграфія
Калачаўскі раён мяжуе зь Петрапаўлаўскім, Верхнемамонскім, Паўлаўскім і Вараб’ёўскім раёнамі, а таксама Тамбоўскай і Растоўскай абласьцямі. Плошча раёну складае 2105,83 км².

## Гісторыя
Калачаўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Эканоміка
Эканоміку раёну вызначае аграпрамысловы комплекс, у склад якога, акрамя апрацоўчых прадпрыемстваў, уваходзяць сельскагаспадарчыя прадпрыемствы розных формаў уласнасьці і сялянскіх гаспадаркі.

## Вонкавыя спасылкі
* Калачаўскі раён / Варонескі гід.
Каменскі раён (Варонеская вобласьць)

**Ка́менскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Каменка.

## Геаграфія
Каменскі раён мяжуе з Астрагоскім, Ліскаўскім, Паўлаўскім, Падгоранскім і Альхавацкім раёнамі. Плошча раёну складае 999,17 км².

## Гісторыя
Каменскі раён быў утвораны 10 красавіка 1973 году ў адпаведнасьці з пастановай Прэзыдыюму Вярхоўнага савету РСФСР.

## Эканоміка
Прамысловасьць раёну прадстаўлена трыма асноўнымі прамысловымі прадпрыемствамі: ААТ «Еўдакаўскі алейнатлушчавы камбінат», ААТ «Каменкамалако» і ТАА «Завод расьлінавых алеяў Каменскі».

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Ключы

**Ключы́** — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 чалавек
* 1999 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Забалацкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёну
Машок

Назву **Машок** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Машок — вёска ў Качэрыцкім раёне
** Машок — вёска ў Чавускім раёне
Канцяміраўскі раён

**Канцямі́раўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Канцяміраўка.

## Геаграфія
Канцяміраўскі раён мяжуе з Расашанскім і Багучарскім раёнамі, а таксама з расейскай Растоўскай вобласьцю і Луганскай вобласьцю Ўкраіны. Плошча раёну складае 2330 км².

## Гісторыя
Канцяміраўскі раён быў утвораны ў 1928 годзе, аднак пазьней пасьля стварэньні Варонескай вобласьці быў скасаваны. 3 сакавіка 1964 году быў утвораны нанова ў адпаведнасьці з пастановай Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету РСФСР.

## Эканоміка
Вядучай галіной эканомікі раёну зьяўляецца сельская гаспадарка.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Кашырскі раён

**Кашы́рскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Кашырскае.

## Геаграфія
Кашырскі раён мяжуе з Нававусманскім, Панінскім, Баброўскім, Ліскаўскім, Астрагоскім і Хахольскі раёнамі, а таксама з Варонежам і Новаваронежам. Плошча раёну складае 1060,20 км².

## Гісторыя
Кашырскі раён быў утвораны 24 сакавіка 1977 году ў адпаведнасьці з пастановай Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету РСФСР.

## Эканоміка
Вытворчасьць сельскагаспадарчай прадукцыі зьяўляецца асноўнай галіной эканомікі раёну. Галоўнымі вытворцамі жывёлагадоўчай і расьлінаводчай прадукцыі ёсьць сельскагаспадарчыя арганізацыі. Сялянскія фэрмэрскія гаспадаркі вырабляюць у асноўным прадукцыю расьлінаводзтва, як то сланечнік, збожжавыя, у меншай ступені цукровыя буракі.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Кашырскі раён / Варонескі гід.
Ліскаўскі раён

**Лі́скаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Ліскі.

## Геаграфія
Ліскаўскі раён мяжуе з Кашырскім, Баброўскім, Паўлаўскі, Каменскім і Астрагоскім раёнамі. Плошча раёну складае 1950 км².

## Гісторыя
Ліскаўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР. 13 чэрвеня 1934 году раён увайшоў у склад Варонескай вобласьці.

## Транспарт
На тэрыторыі раёну разьмешчаны прадпрыемствы чыгуначнага і рачнога транспарту.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Нававусманскі раён

**Нававу́сманскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Новая Усмань.

## Геаграфія
Нававусманскі раён мяжуе з Рамонскім, Верхняхаўскім, Кашырскім і Панінскім раёнамі, а таксама Варонежам. Плошча раёну складае 1320 км².

## Гісторыя
Нававусманскі раён быў утвораны 18 верасьня 1929 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР. 13 чэрвеня 1934 году раён увайшоў у склад Варонескай вобласьці.

## Насельніцтва
Раён актыўна далучаецца да субурбанізацыйных працэсаў фармаваньня Варонескай аглямэрацыі. Ягонае насельніцтва хутка расьце, у тым ліку за кошт міграцыйнага прыросту.

## Эканоміка
У раёне разьвіта сельская гаспадарка, якая спэцыялізуецца на вытворчасьці і вырошчваньні збожжа, цукровых буракоў, сланечніка, рапсу, соі, гародніны і садавіны паводле прагрэсіўных тэхналёгіяў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Нававусманскі раён / Варонескі гід.
Новахапёрскі раён

**Новахапёрскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Новахапёрск.

## Геаграфія
Новахапёрскі раён мяжуе з Грыбанаўскім, Вараб’ёўскім, Талаўскім, Аннаўскім, Бутурлінаўскім і Паворынскім раёнамі, а таксама Валгаградзкай вобласьцю. Плошча раёну складае 2340 км².

## Гісторыя
Новахапёрскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Новахапёрскі раён / Варонескі гід.
Ніжнедзявіцкі раён

**Ніжнедзяві́цкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Ніжнедзявіцак.

## Геаграфія
Ніжнедзявіцкі раён мяжуе зь Семілуцкім, Хахольскім і Рап’ёўскім раёнамі, а таксама Курскай і Белгародзкай абласьцямі. Плошча раёну складае 1240 км².

## Гісторыя
Ніжнедзявіцкі раён быў утвораны ў 1928 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР. У 1963 годзе быў скасаваны і аб’яднаны з Хахольскім раёнам, аднак 12 студзеня 1965 быў зноўку створаны.

## Эканоміка
Вызначальнай галіной раёну зьяўляецца сельская гаспадарка. Плошча сельгасугодзьдзяў скаладе 94 тыс. га. Ральля займае 71,2 тыс. га. У структуры пасяўных плошчаў збожжавыя займаюць 53% ад агульнай плошчы ральлі.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
* Ніжнедзявіцкі раён / Варонескі гід.
Паворынскі раён

**Паво́рынскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Паворына.

## Геаграфія
Паворынскі раён мяжуе з Грыбанаўскім і Новахапёрскім раёнамі, а таксама з Барысаглебскам, Саратаўскай і Валгаградзкай абласьцямі. Плошча раёну складае 1090 км².

## Гісторыя
Паворынскі раён быў утвораны 27 сакавіка 1946 году ў выніку зьмяншэньня Барысаглебскага раёну, які апасьля быў поўнасьцю ліквідаваны, а ягоныя тэрыторыі адыйшлі да Паворынскага раёну. Ты ня менш, у 1963 годзе Паворынскі раён быў ліквідаваны, але адноўлены 9 сьнежня 1970 году.

## Эканоміка
Вядучымі галінамі, якія забясьпечваюць асноўны аб’ём валавога прадукту раёну, зьяўляюцца: прамысловасьць, сельская гаспадарка, гандаль, будаўніцтва і транспарт.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
* Паворынскі раён / Варонескі гід.
Падгоранскі раён

**Падго́ранскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Падгоранскі.

## Геаграфія
Падгоранскі раён мяжуе з Расашанскім, Альхавацкім, Каменскім і Паўлаўскім раёнамі. Плошча раёну складае 1580 км².

## Гісторыя
Падгоранскі раён быў утвораны 1 ліпеня 1928 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Эканоміка
Асноўным эканамічным прадпрыемствам раёну зьяўляўся Падгоранскі цэмэнтавы завод, які зачыніўся ў канцы 2008 году. У сувязі з гэтай падзеяў адбыўся адток раённага насельніцтва.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
* Падгоранскі раён / Варонескі гід.
Панінскі раён

**Панінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Варонескай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Паніна.

## Геаграфія
Панінскі раён мяжуе зь Верхняхаўскім, Эрцільскім, Кашырскім, Аннаўскім, Баброўскім і Нававусманскім раёнамі. Плошча раёну складае 1390 км².

## Гісторыя
Панінскі раён быў утвораны ў 1928 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Эканоміка
Раён мае выразную сельскагаспадарчую накіраванасьць.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
* Панінскі раён / Варонескі гід.
Башня

**Башня́** (таксама — *Башэ́нь*) — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Рудзкага сельсавету. На поўдні вёскі працякае Дняпроўска-Бужанскі канал.

## Гісторыя
Да 2013 году вёска ўваходзіла ў Крытышынскі сельсавет. Пасьля ліквідацыі сельсавету, 26 чэрвеня 2013 году перададзена ў склад Рудзкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 18 жыхароў
* 1999 год — 46 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Рудзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Гэльская школа

**Гэльская школа** (, трансьліт. гэлскэл) — ірляндзкамоўная агульнаадукацыйная школа ў Ірляндыі.

У 1-й палове XX стагодзьдзя існавалі толькі ў Гэльшчыне — у заходніх графствах Ірляндыі, дзе пераважала ірляндзкая мова. У 1972 годзе ў графствах Рэспублікі Ірляндыя, дзе пераважала ангельская, зьявілася 16 гэльскіх школаў, зь іх 11 пачатковых і 5 сярэдніх. У 1973 годзе заснавалі ТАА «Гэльскае школьніцтва», якое стала ствараць прыватныя гэльскія школы як у Рэспубліцы Ірляндыя, гэтак і ў Паўночнай Ірляндыі. На верасень 2017 году звыш 53 000 вучняў наведвалі 336 гэльскіх школаў у Рэспубліцы Ірляндыя, зь якіх было 66 сярэдніх (20%). Пагатоў звыш 13 000 вучняў хадзілі ў больш як 40 сярэдніх гэльскіх школаў сталічнага Дублінскага графства. У Паўночнай Ірляндыі звыш 11 000 вучняў хадзілі ў 41 гэльскую школу, у тым ліку ў 6 сярэдніх. З 2000-х гадоў гэльскія школы займелі прэстыж, бо іх выпускнікі ў сувязі зь дзьвюхмоўем сталі паступаць ва ўнівэрсытэт больш як утрая часьцей (22%) за выпускнікоў ангельскамоўных (7%) школаў Ірляндыі.


Irish language medium school sign Newry.jpg|Вывеска гэльскай школы ў Ньюры (Паўночная Ірляндыя, 2006 г.)


## Крыніцы

Катэгорыя:Адукацыя ў Рэспубліцы Ірляндыі
Катэгорыя:Ірляндзкая мова
Катэгорыя:Адукацыя Ірляндыі
Катэгорыя:Школьная адукацыя
Катэгорыя:Эўрапейскія школы
Жмакі

**Жма́кі** — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Азерскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 24 чалавекі
* 1999 год — 34 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Азерскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Узьдзенскага раёну
Полькавічы

Назву **Полькавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Полькавічы — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласьці
* Полькавічы — вёска ў Качэрыцкім раёне Магілёўскай вобласьці