open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гаўдэрык

**Гаўдэрык** (, ; каля 830—900) — Сьвяты, заступнік сялянаў Каталёніі

## Біяграфія
Фэрмэра Гаўдэрыка кананізавалі як сьвятога каля 990 году на правінцыйнай радзе ў Нарбоне. З пачатку тысячагодзьдзя ён стаў заступнікам каталёнскіх сялянаў. Месца яго нараджэньня перайменавалі ў «Сант-Гальдэрык».

У 1627 годзе Рэжыналь дэ Пок напісаў біяграфію Сьвятога Гаўдэрыка на гішпанскай мове. Існуюць дзьве біяграфіі на францускай мове: ананімная (1716 год) і Марціна Джампі (1828 год).

## Глядзіце таксама
* Гаўдэрых

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Гельгаўд (імя)

**Гельгаўд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Гельгаўд — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага і германскага helm 'шалом' і гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота', або ад гоцкага і бургундзкага auds 'багацьце, спор'

## Носьбіты
* Гельгаўд ( 926) — граф Мантрэю
* Гельгаўд ( каля 1024) — бэнэдыктынскі манах, гісторык

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гельгаўд

**Гельгаўд** (; ? — каля 1024) — бэнэдыктынскі манах, гісторык.

## Біяграфія
Быў манахам бэнэдыктынскага абацтва Флёры і капэлянам францускага караля Робэрта II Набожнага, жывот якога ён напісаў. Хаця раньнія рэдактары гэтага паўагіяграфічнага твору выказвалі думку, што «каштоўнасьць яго не вялікая ані зь літаратурнага, ані з гістарычнага пункту гледжаньня», цяпер ён лічыцца даволі каштоўным.

## Глядзіце таксама
* Гельгаўд (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Францускія гісторыкі
Гаўдэрых

**Гаўдэрых**, **Гаўдэрык**, **Галтрык** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гаўдэрых, Гаўдэрык або Гаўтрык (Gauderich, Gaudericus, Gautrikr, Gautrik), Галдэрык або Голдрык (Goldericus, Goldric) і Рыхгаўд (Richcoz) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гаўд- (-гаўт-, -каўд-) (імёны ліцьвінаў Гаўтоўт, Гаўдземунда, Саргоўд; германскія імёны Gautald, Gaudemund, Saregaud) паходзіць ад германскага *gautaz 'гот' або гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота', аснова -голд- (-голт-) (імёны ліцьвінаў Голдзін, Каргоўт, Мінігаўд; германскія імёны Goldine, Caragolt, Minegolt) — ад гоцкага gulth 'золата', а аснова -рых- (-рык-) (імёны ліцьвінаў Дзітрык, Індрых, Эрык; германскія імёны Hindrich, Ditricus, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны', германскага rikja 'магутны, каралеўскі'.

## Носьбіты
* Гаўдэрых Вэлетрыйскі ( каля 897) — біскуп Вэлетры 
* Гаўдэрык (каля 830 — 900) — Сьвяты, заступнік Каталёніі
* Герасім, Астап, Васіль і Ільля Галтрыкі (Голтрыкі) — жыхары вёскі Віраслаўкі (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1768 годзе

## Глядзіце таксама
* Гаўд
* Рых

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гельгаўд (граф Мантрэю)

**Гельгаўд**, **Гільгаўд** (; ? — 926 — граф Мантрэю.

## Біяграфія
Відаць, можа атаясамлівацца з аднайменным (*Heligaudus*) абатам Сэн-Рык’е. Пад камандаю Рола браў удзел у бітве з нарманамі пад Э ў 925 годзе. У наступным годзе ваяваў разам з каралём Рудольфам супраць нарманаў Рагенольда, дзе і памёр.

Меў сыноў Эрлюэма, Эрарда і Лямбэрта.

## Глядзіце таксама
* Гельгаўд (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Графы Францыі
Мегінгаўд

**Мегінгаўд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Мегінгаўд (Megingaud) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад германскага magin, megin 'сіла, улада, энэргія' і гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота', або ад гоцкага і бургундзкага auds 'багацьце, спор'

## Носьбіты
* Мегінгаўд Вюрцбурскі (710—783) — біскуп Вюрцбургу
* Мегінгаўд Трырскі ( 1015) — арцыбіскуп Трыру
* Мегінгаўд Айхштэцкі ( 1014 або 1015) — арцыбіскуп Айхштэту

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Менгальд

**Менгальд** (; ? — 892) — граф Юі, Сьвяты.

## Біяграфія
Адзіная крыніца зьвестак пра Менгальда — Vita et miracula Mengoldi, ананімны тэкст XII ст., які папулярызаваў культ сьвятога ў рэгіёне Юі, калі яго мошчы перанесьлі туды. У XVI ст. біскуп Льежу Эрард дэ Ля Марк абвясьціў заслугі сьвятога вартымі даверу. У 1658 годзе Vita Mengoldi апублікаваў і крытычна прааналізаваў Жан Балянд.

## Глядзіце таксама
* Мегінгаўд

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Мегінгаўд Вюрцбурскі

**Мегінгаўд** (; 710—783) — біскуп Вюрцбургу (754—769).

## Біяграфія
Разам зь пераемнікам Баніфацыя Люлем, арцыбіскупам Майнцу, даручыў Вілібальду напісаць Vita Bonifatii («Жывот Баніфацыя»), найбольш раньнюю біяграфію біскупа-місіянэра. У сваёй прадмове Вілібальд сьцьвярджае, што часткова абапіраўся на сьведчаньне Мегінгаўда зь першых вуснаў. Баніфацы ўпамінае дыякана зь іменем Мегінгаўд у лісьце ад 737 або 738 году датычна абацтва Фрыцляр, дзе Мегінгаўд, відаць, быў манахам. Таксама разам зь Люлем быў сьведкам заснаваньня абацтва Фульда.

## Глядзіце таксама
* Мегінгаўд

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Міраслава Сапілка

**Мірасла́ва Сапíлка** (; сапраўднае імя **Юлія Сямёнаўна Місько-Пастушэнка**; 29 жніўня 1897, Віньнікі, Львоўскі павет, Аўстра-Вугорская імпэрыя — 28 лістапада 1937, Кіеў, УССР, СССР) — украінская паэтка, празаіца расстралянага адраджэньня.

## Жыцьцяпіс

Нарадзілася ў сялянскай сям’і. Зь дзяцінства батрачыла. Пасьля 1917 году ўладкавалася на працу мадысткай. З раньняга ўзросту захапілася літаратурай, асабліва паэзіяй.

У 1927 пазнаёмілася і зьблізілася зь пісьменьнікамі В. Бабінскім, М. Ірчанам, Гірняком — сябрамі літаратурнай арганізацыі «Горно». У 1928 пачала друкавацца ў часопісах «Вікна», «Сяйво» і іншых газэтах Заходняй Украіны.

У 20-х гадах Міраслава Сапілка падтрымлівала сувязь з заходнеўкраінскім рэвалюцыйным падпольлем, сябравала з сябрамі КПЗУ. Удзельнічала ў нелегальных сходах чыгуначнікаў, да якіх належаў муж паэткі — Міхаіл Пастушэнка. Двойчы арыштоўвалася польскай дэфэнзівай.

У канцы 1930 году пераехала ў Савецкую Ўкраіну, спачатку ў места Камянец-Падольскі, дзе працавала ў краязнаўчым музэі. Затым (1932) пераехала ў Харкаў. Міраслава Сапілка была чаліцай літаратурнай арганізацыі Заходняй Украіны. Кніга вершаў «Роботящим рукам» (1931). Выступіла яна і як празаіца, напісаўшы вялікую аповесьць «Затишне місто Забобонники».

Міраслава Сапілка была арыштаваная ў першай палове 1937 года разам з мужам Міхалам Пастушэнкам. На допытах ні яна, ні ейны муж ні ў чым не скампрамэтавалі сябе і адпрэчылі ўсе абвінавачваньні сьледзтва. І ўсё ж 22 лістапада 1937 г. асобая нарада пры НКУС СССР прыгаварыла паэтка да расстрэлу. Прысуд быў выкананы 28 лістапада ў Кіеве. Верагодней за ўсё, ейнае цела было пахаванае на Лук’янаўскіх могілках. Доўгі час пра ейны лёс нічога не было вядома, афіцыйна лічылася, што яна загінула ў высылцы 18 лістапада 1942 году.

Рэабілітаваная пасьмяротна.

У Віньніках ёсьць вуліца Міраславы Сапілкі.

## Творчасьць

Свае першыя паэтычныя спробы паэтка і празаіца Міраслава Сапілка апублікавала ў Польшчы ў 1928 годзе ў часопісах «Сяйво» і «Вікна», друкавалася таксама ў галіцкіх газэтах. 12 мая 1929 года Міраслава апынулася ў ліку заснавальнікаў літаратурнага гуртка «Горно».

У 1973 г. выйшаў зборнік выбраных твораў Міраславы Сапілкі «Да сонца».

## Творы
* «Роботящим рукам» (1931).
* «До сонця», Мирослава Сопілка. («Дніпро», Київ, 1973).

## Крыніцы

Катэгорыя:Украінскія паэткі
Катэгорыя:Украінскія літаратаркі
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Гільдэгарда

**Гільдэгарда** — жаночае імя.

## Паходжаньне
Гільдэгарда — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад hild 'вайна, бітва' і gard 'абарона'.

## Носьбіты
* Гільдэгарда ( 783) — жонка караля франкаў Карла Вялікага
* Гільдэгарда (828 — 856 або 859) — дачка караля франкаў Людовіка II Нямецкага
* Гільдэгарда Бінгенская (1098—1179) — ігуменьня, Сьвятая

## Крыніцы

Катэгорыя:Жаночыя імёны
Валянцін Стэфановіч

**Валянцін Стэфановіч** (нар. 14 кастрычніка 1972 г.) — беларускі праваабаронца і палітычны вязень, сябра Рады Праваабарончага цэнтру «Вясна», віцэ-прэзідэнт Міжнароднае фэдэрацыі за правы чалавека (FIDH).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1972 г. у Менску.

У пачатку 90-х гг. удзельнічаў у акцыях Беларускага народнага фронту, у 1994 г. быў назіральнікам ад БНФ на першых прэзыдэнцкіх выбарах у Беларусі.

Скончыў інстытут міжнародных працоўных адносінаў, спэцыяльнасьць — правазнаўства.

У 1996 г. стаў сузаснавальнікам «Маладога Фронту», у 1997 г. абраны сустаршынём арганізацыі, але неўзабаве пакінуў яе.

Зь верасьня 1998 г. — у праваабарончай арганізацыі «Вясна». Намесьнік старшыні з 2000 году.

## Арышт і ўвязьненьне
14 ліпеня 2021 г. арыштаваны карніцкімі органамі рэжыму Лукашэнкі ў сябе дома. Першапачаткова разам з іншымі кіраўнікамі «Вясны» Алесем Бяляцкім і Ўладзімерам Лабковічам абвінавачаны ў тым, што праваабаронцы «не зарэгістравалі арганізацыю, якой яны кіруюць, ва ўстаноўленым парадку ў якасці юрыдычнай асобы, а таксама ў якасці падаткаплацельшчыка, і не прадставілі адпаведныя звесткі ў падатковыя органы, чым схавалі ад падатковых органаў звесткі аб ажыццяўлёных выплатах, асобах, якія выплацілі ад імя арганізацыі працы (якія аказалі паслугі) і ўхіліліся ад прызнання арганізацыі падаткавым агентам». Потым дадаткова разам зь імі абвінавачаны ў кантрабаньдзе і «фінансаваньні групавых дзеяньняў, якія груба парушаюць грамадзкі парадак».

3 сакавіка 2023 г. у судзе Ленінскага раёна судзьдзя Марына Запасьнік прызначыла Стэфановічу 9 гадоў зьняволеньня ў калёніі ва ўмовах узмоцненага рэжыму.

Выйшаў са зьняволеньня 19 сакавіка 2026 году, быў вывезены з Беларусі ў Летуву.

## Сям’я
Мае сына і дачку.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Беларускія праваабаронцы
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Беларускія вязьні сумленьня паводле „Міжнароднай амністыі“
Катэгорыя:Праваабарончы цэнтар «Вясна»
Катэгорыя:Сябры Маладога Фронту
Гродгаўд (імя)

**Гродгаўд**, **Рогаўд**, **Рогаўт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Гродгаўд, Ротгаўд або Рогаўд (Hrodgaud, Rotgaud, Rogaudus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) (імёны ліцьвінаў Рудалт, Родмант, Эйруд; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) паходзіць ад гоцкага hroþ 'слава, перамога', а аснова -гаўд- (-гаўт-, -каўд-) (імёны ліцьвінаў Гаўтоўт, Гаўдземунда, Саргоўд; германскія імёны Gautald, Gaudemund, Saregaud) — ад германскага *gautaz 'гот' або гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *в которого квиту печати чотыры: <…> Адама Роговтовича* (8 жніўня 1542 году).

## Носьбіты
* Гродгаўд ( 776) — апошні лянгабардзкі герцаг Фрыўлі

У XVI ст. існавалі рака Рогаўда (*Роговда*) і маёнтак Рогаўды (*Роговды*) у Жамойцкім старостве.

## Глядзіце таксама
* Грода
* Гаўд

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гродгаўд

**Гродгаўд** (; ? — 776) — апошні лянгабардзкі герцаг Фрыўлі (774—776).

## Біяграфія
У 776 годзе паўстаў супраць свайго гаспадара Карла Вялікага і, паводле некаторых звестак, абвясьціў сябе каралём. Аднак Карла загадзя папярэдзіў пра паўстаньне папа Адрыян I, які лічыў, што рыхтуецца змова лянгабардаў і бізантыйцаў супраць франкаў. Карл хутка перайшоў Альпы і разграміў Гродгаўда. Ён адхіліў Гродгаўда ад улады і замяніў яго Маркарыем, а ў гарадох Фрыўлі паставіў франконскіх графаў.

## Глядзіце таксама
* Гродгаўд (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Старажытнагерманскія народы
Ірмінгарда

**Ірмінгарда**, **Эрмінгарда** — жаночае імя.

## Паходжаньне
Ірмінгарда — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад ermin/irmin 'вялікі, магутны' і gard 'абарона'.

## Носьбіты
* Ірмінгарда з Геспэнгаў (778—818) — жонка імпэратара Захаду Людовіка I Пабожнага
* Ірмінгарда Турская ( 851) — жонка імпэратара Захаду Лётара I
* Ірмінгарда Кёльнская ( 1082 або 1089) — Сьвятая

## Крыніцы

Катэгорыя:Жаночыя імёны
Сьвінтыла (імя)

**Сьвінтыла**, **Сьвінтэла** (*Сьвінтала*, *Швінтэль*, *Зьвіндзель*, *Зьвінель*, *Сьвідэль*, *Сьвітэль*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сьвінтыла, Сьвентыла або Сьвітыла (Svinthila, Suentilo, Suitila) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сьвінд- (-сьвент-, -сьвіт-) (імёны ліцьвінаў Швендэр, Сьвентальд, Сьвентагал; германскія імёны Schwender, Switald, Galsuintha) паходзіць ад гоцкага swinþs 'моцны, магутны'.

У Прусіі (ваколіцы Мэмэлю) існавала вёска *Schwentzell*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Ивашко Свитель* (2 лістапада 1582 году); *ыменичком Нацевичовскимъ [[Майшагола|Мойшакгольскым]]… Петръ Мачулевич Звинелевичъ* (2 чэрвеня 1605 году); *Szwintele… Swinteła* (1744 год); *zaścianki… Świntała… wioski… Świntała* (1782—1783 гады); *Georgius Swidelewicz* (4 кастрычніка 1792 году).

## Носьбіты
* Сьвінтыла ( паміж 633 і 635) — кароль вэстготаў

На 1906 год існавала вёска Зьвіндзелішкі ў Дзьвінскім павеце Віцебскай губэрні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сьвінтыла

**Сьвінтыла** (; каля 588 — паміж 633 і 635) — кароль вэстготаў (621—631).

## Біяграфія
Меў брата Гайлу. Быў адным з водцаў войска караля Сісебута. Узяў уладу па заўчаснай сьмерці Рыкарэда II. 

За валадараньнем Сьвінтылы ў 625 годзе вэстготы выціснулі бізантыйцаў з поўдня, што зрабіла яго першым каралём, які кіраваў усім Пірэнэйскім паўвостравам. Таксама ачоліў выправу супраць баскаў. У 630 годзе адбылося паўстаньне пад камандаю Сісенанда, падтрыманага франконскім каралём Дагабэртам I. Яно прывяло да страты стальца Сьвінтылам. 4-ы Таледзкі сабор (633 год), скліканы Сісенандам, абгрунтаваў зьмену стальца меркаванымі злачынствамі Свінтылы.

Паводле Люі дэ Салясара, які жыў у 1658—1734 гадох і карыстаўся страчанымі пазьней гістарычнымі крыніцамі, у 630 годзе Сьвінтыла ажаніўся з Тэўдылай (Тэадорай), дачкой караля Сісебута. У гэтым шлюбе нарадзіліся двое дзяцей: сын Рыкімір (альбо Рыхімір) і дачка Любігатона.

## Глядзіце таксама
* Сьвінтыла (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вэстготаў
Стэфановіч

**Стэфановіч** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Андрэй Стэфановіч — беларускі перакладчык
* Валянцін Стэфановіч — беларускі праваабаронца і палітычны вязень

## Глядзіце таксама
* Стэфан
* Стэфана
* Стэфанава
* Стэфанаў
* Стэфанова
* Стэфаноўская
* Стэфаноўскі
* Стэфанская
* Стэфанскі
* Стэфанюк
Сьвінтарог (імя)

**Сьвінтарог** (*Сьвіндарог*, *Швінтарог*), **Сьвентарог** (*Швентарог*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Рагінсьвінда (Raginswinda) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сьвінд- (-сьвент-, -сьвіт-) (імёны ліцьвінаў Швендэр, Сьвентальд, Сьвентагал; германскія імёны Schwender, Switald, Galsuintha) паходзіць ад гоцкага swinþs 'моцны, магутны', а аснова -раг- (-рэг-) / раган- (імёны ліцьвінаў Рагла, Рагін, Рагвалод; германскія імёны Ragilo, Ragenus, Ragvald) — ад гоцкага raginon 'гаспадарыць, судзіць, выракоўваць', ragin 'вырак'. Такім парадкам, імя Сьвінтарог азначае «магутны вырак».

Гісторык Павал Урбан у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» на падставе варыятыўнасьці ў гістарычных крыніцах імёнаў мітычнага князя і князя Сьвідрыгайлы (Швідрыгайлы), а таксама аналёгіяў зь імёнамі Сьвятаслаў (Сьвентаслаў), Сьвятаполк (Сьвентаполк), Сьвятабор (Сьвентабор) і Сьвятавіт (Сьвентавіт) даводзіць заходнеславянскае паходжаньне першай часткі імя: Сьвяты — Сьвенты. Другая частка адпавядае беларускаму слову «рог».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Швинъторогу 8 локоть сукна махальского з мыта ковенъского* (27 сакавіка 1486 году); *Судереви, близко Вильни, што держалъ Воитъко Шедиборовичъ Швенъторог* (2 ліпеня 1493 году); *Швинторог* (летапіс Красінскага, летапіс Рачынскага, Румянцаўскі летапіс, Еўраінаўскі летапіс); *Szwintoroha* (Хроніка Быхаўца); *Swintorog* або *Swintoroh* (Альшэўскі летапіс); *Свинторог* або *Свиндорог* (Хроніка літоўская і жамойцкая); *in campo Swintoroha* (Альбэрт Каяловіч, 1650 год); *Kazimier Szwentrog* (1667 год); *Józef Szwentróg*, *na mejscu Wojciecha Szwentroga* (1690 год); *Swintorohus Xiąże* (1789 год).

## Носьбіты
* Сьвінтарог — легендарны літоўскі князь, пэрсанаж міталягічнага цыклю пра перадгісторыю Вільні; паводле Хронікі польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі, меў сына Германта Сьвінтарогавіча (*Germont Swintorogowicz*)
* Сьвінтарог — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1486 годзе
* Войтка Шадзіборавіч Сьвінтарог — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе

У XVI ст. існавалі маёнтак і «баярскі грунт» Швентрагі (*Швентроги*) у Жамойцкім старостве.

У 1738 годзе ўпамінаецца сенажаць Сьвінтарога (*sianożęc Świntorocha*) у Вільні, каля Ніжняга замка.

## Глядзіце таксама
* Сьвінт
* Рага

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Дняпро Рагачоў

«**Дняпро**» — беларускі футбольны клюб з Рагачова, які ладзіць свае хатнія матчы на стадыёне ДЮСШ-1.

## Гісторыя
Да 1991 года гуляў у чэмпіянаце БССР, у 1992 годзе трапіў у наваствораную трэцюю лігу чэмпіянату Беларусі. Пасьля пасьпяховага сэзону 1996 году клюб перайшоў у першую лігу, дзе гуляў да 2005 году. У сэзоне 2005 году страціў месца ў першай лізе і паводле фінансавых чыньнікаў спыніў існаваньне.

Пасьля футбольны клюб з Рагачову браў удзел у чэмпіянаце Гомельскай вобласьці. У красавіку 2014 году каманда пад назвай «МКК-Дняпро» дапоўніў склад удзельнікаў другой лігі, але чэмпіянат клюб пачаў ужо як «Рагачоў-МКК». У выніку каманда апынуўся ў сярэдзіне табліцы, заняўшы 15 месца з 24 удзельнікаў.

У пачатку 2015 году, дзякуючы высілкам камэрцыйнага дырэктара клюбу Андрэя Іваненкі, клуб зрабіў значныя крокі на шляху папулярызацыі. Быў запушчаны клюбная бачына ў Сеціве, пачалі праводзіцца забаўляльныя мерапрыемствы на стадыёне. Адной жа з самых слынных акцыяў стала заяўка ў склад каманды вядомага беларускага сьпевака Дзьмітра Калдуна, які, аднак, гэтак і не зьявіўся на полі. У чэмпіянаце ж справы клюбу рабіліся не найлепшым чынам, ён хутка апусьціўся ў канец табліцы. У траўні 2015 году Іваненка пакінуў сваю пасаду ў клюбе. У выніку каманда скончыла сэзон на 17 месцы пры 20 удзельніках. У пачатку 2016 году каманда ўмацавалася шэрагам гульцоў «Жлобіну», які спыніў выступы ў другой лізе, аднак пасьля пасьпяховага старту (дзьве перамогі ў першых двух турах) стала трываць шэраг паразаў. Гэтак і ня здолеўшы істотна палепшыць сытуацыю, «Рагачоў» завершыў сэзон на 11 месцы пры 13 удзельніках.

У пачатку 2017 году стала вядома, што празь фінансавыя праблем каманда можа не заявіцца ў другую лігу. У красавіку афіцыйна стала вядома, што рагачоўскага клюбу бракуе сярод удзельнікаў другой лігі ў 2017 годзе. У канцы 2019 году дружына з Рагачову была названая сярод меркаваных удзельнікаў другой лігі наступнага сэзону. У красавіку 2020 году рагачоўскі «Дняпро» афіцыйна павярнуўся на рэспубліканскі ўзровень. Пачатак сэзона 2020 году для каманды атрымаўся няўдалым, аднак па ўзмаценьні складу улетку зьявіліся перамогі, у тым ліку рагачоўская каманда нанесла адзіную ў сэзоне паразу лідэру — магілёўскаму «Дняпру». Тым ня менш, гэтага не хапіла дзеля выхаду ў фінальны раўнд.

У пачатку 2021 году клюб канчаткова перайшоў у прыватнае валоданьне Андрэя Іваненкі, які запрасіў спонсараў. Пасьля гэтага каманда праз года была адроджаная. Ужо пад назовам «Дняпро» рагачоўцы ўзялі ўдзел у розыгрышу другой лігі, заняўшы апошні 10 радок у Гомельскім дывізіёне. У 18 матчах дружына атрымала 18 паразаў.

## Статыстыка

## Крыніцы

Катэгорыя:Рагачоў
Сьвяты Бутвід

**Бутвід** (, ; ? — каля 1120) — хрысьціянскі місіянэр у Швэцыі, Сьвяты.

## Біяграфія
Нрадзіўся ў Сёдэрманляндзе (Швэцыя), выправіўся ў гандлёвае падарожжа ў Ангельшчыну, дзе пазнаёміўся з хрысьціянствам і навярнуўся ў хрысьціянскую веру. Сьвяты Зігфрыд з Вэкшэ разам зь Сьвятым Давідам і Сьвятым Эскілем адправілі Бутвіда назад у Швэцыю у якасьці місіянэра. Місіянэры пашыралі хрысьціянства ў асноўным у Сёдэрманляндзе і Вэстманляндзе, у ваколіцах возера Мэлярэн.

Паводле легенды, Бутвіда забілі сякерай падчас катаньня на лодцы. Спачыў у Салемскай царкве (Salems kyrka) каля 1120 году.

## Глядзіце таксама
* Бутывід

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Віда Аснабруцкі

**Віда** (, ; ? — 1101) — біскуп Аснабруку (1093—1101).

## Біяграфія
Быў канонікам у Аснабруку, пазьней пробашчам катэдры. У час спрэчкі пра інвэстытуру напісаў дакумэнт «Liber de controversia inter Hildebrandum et Heinricum imperatorem». Дакумэнт склалі паміж 1084 і 1085 гадамі ад імя Бэна II з Аснабруку і Лімара з Брэмэну. У ім абгрунтоўвалася высьвячэньне арцыбіскупа Вібэрта Равенскага на папу Клімэнта III. У той жа час не ўхвалялася адлучэньне Генрыха IV ад Царквы Грыгорыюсам VII. Гэты запіс захаваўся толькі ў выглядзе ўрыўка з 1118 году.

У 1093 стаў біскупам Аснабруку. Працягнуў справу сваіх папярэднікаў: замацаваў уладаньні, набыцьцё якіх яны рыхтавалі. У яго часы катэдра і біскупская рэзыдэнцыя ў Аснабруку пацярпелі ад пажару, аднак мошчы ўдалося выратаваць. З таго часу жыў у Ібургу.

## Глядзіце таксама
* Від (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Віда Курскі

**Віда** (, ; да 1096 — 17 або 18 траўня 1122) — біскуп Куру (1096—1122).

## Біяграфія
Упершыню ўпамінаецца ў 1096 годзе як канонік Аўгсбургу, перш чым таго ж году стаў біскупам Куру. Прэзэнтаваў папскі бок у спрэчцы пра інвэстытуру і вёў шырокае ліставаньне з папамі Пасхаліюсам II і Калікстам II, але таксама наладзіў кантакты з каралём Генрыхам V. З 1110 году быў папскім пасярэднікам у справах паўднёвай Нямеччыны. Каля 1120 году хацеў рэзыгнаваць, але папа Калікст II адхіліў гэтую просьбу. Заснаваў госьпіс на Сэптымэры, які ўпершыню ўпамінаецца ў 1186 годзе.

Памёр у манастыры Пэтэрсгаўзэн і спачыў у Куры.

## Глядзіце таксама
* Від (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Відукінд

**Відукінд** (; 755 — 7 студзеня 807) — водца саксаў, які ваяваў супраць франкаў Карла Вялікага.

## Біяграфія
Ня браў удзелу баях асабіста, аддаючы перавагу ўплываць здалёк. У 777 годзе зьбег у тады яшчэ паганскую Данію, адкуль кіраваў паўстанцамі. У 782 годзе падрыхтаваў удалае паўстаньне, якое прывяло да цяжкай паразы франкаў у бітве пад Зюнтэлі на берагах Вэзэру. У 785 годзе здаўся каралю франкаў Карлу Вялікаму, перайшоў разам з сваім паплечнікам Абіа ў хрысьціянства і быў памілаваны, у адрознасьці ад мноства саксонскіх паўстанцаў, якіх франкі пакаралі сьмерцю.

## Глядзіце таксама
* Відукінд (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Нямеччыны
Відымір

**Відымір**, **Відымер** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Відымір — імя германскага паходжаньня, якое складаецца з фармантаў -від- (усходнегерманскія імёны Vidimer, Widericus, Widbod), які паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва', і -мір- (-мер-) (усходнегерманскія імёны Vidimer, Walamer, Witimirus), які паходзіць ад гоцкага і бургундзкага meris 'славуты, выбітны'.

## Носьбіты
* Відымір I ( 474) — кароль остготаў
* Відымір II — кароль остготаў, сын Відыміра I

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Відымір I

**Відымір I**, **Відымер I** (; ? — 474) — кароль часткі остготаў у Паноніі (469—474).

## Біяграфія
Сын Вандалара, брат каралёў Валаміра і Тэадэміра. У канцы лета або пачатку восені 473 году група Відыміра, сабраўшы ўраджай, пакінула Панонію і ўварвалася ў Італію, аднак пацярпела там шэраг паразаў.

Меў сына Відыміра II, караля остготаў.

## Глядзіце таксама
* Відымір

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі остготаў
Відымір II

**Відымір II**, **Відымер II** () — кароль часткі остготаў.

## Біяграфія
Асноўная наратыўная крыніца пра Відыміра II — праца гоцкага гісторыка сярэдзіны VI ст. Ярдана «Пра паходжаньне і дзеі гетаў».

Паводле гэтага аўтара, Відымір II быў сынам Відыміра I. Разам з сваім бацькам вывеў частку свайго народу ў Італію. Калі старэйшы Відымір памёр у 474 годзе, імпэратар Гліцэрыюс падарункамі пераканаў яго выйсьці з сваім аддзелам з Італіі ў Галію, да роднасных вэстготаў. 

## Глядзіце таксама
* Відымір

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі остготаў
Відукінд (імя)

**Відукінд** (*Відкінт*, *Відгінт*, *Вітгінт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Відукінд або Відзікінт, пазьней Вэдыгінт (Widukind, Widikint, Wedigint) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва', аснова -кінд- (-кінт-) (імёны ліцьвінаў Кінціла, Кіндэр; германскія імёны Kintilo, Kinder) — ад гоцкага і германскага kinds 'дзіцё, род', а аснова -генд- (-гент-, -гінт-) (імёны ліцьвінаў Гінтэр, Агінт, Эйгінт; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'.

У Прусіі адзначалася прозьвішча Wiedekind.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Видкинт Ровкетайтис* (1537 год); *Antoni Stanisław Witgintt* (1807 год); *Anastazja Witgint* (1810 год); *Konstanty Edmind Antoni Widgint* (1823 год).

## Носьбіты
* Відукінд Саксонскі (755—807) — водца саксонцаў, які ваяваў супраць франкаў Карла Вялікага
* Відукінд Карвэйскі (925—973) — нямецкі храніст і агіёграф з Саксоніі, аўтар «Дзеяў саксаў»
* Відукінд фон Вальдэк ( 1269) — біскуп Аснабруку

Відґінты (Widgint) гербу Троска — літоўскі шляхецкі род.

## Глядзіце таксама
* Від
* Кінда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Відырых (імя)

**Відырых** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Відырых — імя германскага паходжаньня, якое складаецца з фармантаў -від- (усходнегерманскія імёны Vidimer, Widericus, Widbod), які паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва', і -рых-, які паходзіць ад rik 'валадар'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Widerich* (1339 год).

## Носьбіты
* Відырых ( па 376) — кароль остготаў
* Відырых або Вітырых (V ст.) — остгоцкі нобіль, бацька Эўтарыха

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сігвід

**Сігвід** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Сігвід — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад словаў з значэньнем «перамога» і «дрэва».

## Носьбіты
* Сігвід Бэнгтсон ( па 1314) — дзяржаўны дзяяч Швэцыі, акруговы староста ў графстве Марк; меў сыноў Кнута і Бэнгта Сігвідсонаў
* Сігвід Рыбінг ( па 1341) — швэдзкі нобіль, уладальнік замка Фалькенбэрг; меў сыноў Пэтэра і Арвіда Сігвідсонаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сігвід Рыбінг

**Сігвід Рыбінг** (; ? — па 1341) — швэдзкі нобіль, уладальнік замка Фалькенбэрг.

## Біяграфія
Паходзіў з шляхецкага роду паўднёвага Галянду. Нямецкая хроніка сьцвярджае, што ён быў у сваяцтве з Кнутам Порсэ.

Ажаніўся да 1341 году з Мартай Ульфсдотэр, дачкой Сьвятой Брыгіта. Сьвятая Біргіта параўнала яго з разбойнікам. Характар жорсткага чалавека мог стаць прычынай атрыманьня Сігвідам прозьвішча Рыбінг.

Меў сыноў Пэтэра і Арвіда Сігвідсонаў Рыбінгаў.

## Глядзіце таксама
* Сігвід

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Швэцыі
Будзівід (імя)

**Будзівід**, **Будвід** (*Будзьвіт*, *Будвіць*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бодвід, Будвід або Будвіт (Bodwidus, Boduidh, Boduit, Bodwith) і Відбад (Widbod) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -буд- (-бод-) (імёны ліцьвінаў Будзіла, Будар, Будрых; германскія імёны Budilo, Buder, Boderich) паходзіць ад бургундзкага buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар', а аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'. Такім парадкам, імя Будзівід азначае «пасланьнік моцы».

Яшчэ гісторык Юзэф Пузына выводзіў імя Будзівід ад паўночнагерманскага (скандынаўскага) імя Бутвід. Гісторык Павал Урбан у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» адзначае адпаведнік імя Будзівід — князя бодрычаў Будзівоя.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *[[Будзікід|Боудикидъ]] и братъ его Боудивидъ* (Галіцка-Валынскі летапіс); *Jacobo Budwidocz* (*Jacobus Budwidocz*; 1 жніўня 1472 году); *Gregorio Budwidowicz* (*Gregorius Budwidowicz*; 8 лютага 1494 году); *Мацко Будвидовичъ* (1528 год); *з Будивидишокъ* (1567 год); *Parafia poludowicka… Budzwitowszczyzna* (1784 год); *Budwiciowa* (каля 1785 году).

## Носьбіты
* Будзівід (1240-я — 1295) — вялікі князь літоўскі
* Рыгор Будвідавіч — літоўскі баярын, які ў 1494 годзе засьведчыў наданьне Пятра Міхайлавіча Сьвірскага касьцёлу ў Малым Мядзеле
* Мацька Будвідавіч — вяшванскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Лаўрын Будвід — магілёўскі ўраднік, які ўпамінаецца ў 1664 годзе

Будвіды (Budwid) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

## Глядзіце таксама
* Бода
* Від

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Васількі (Менская вобласьць)

**Васількі́** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Рудзенскага сельсавету.

## Гісторыя
На пачатку ХХ ст. вёска ў Цітвянскай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні. Была вядома як крухмальны завод «Цітва», які пабудавалі ў 1911 годзе. 

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

З чэрвеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй. 

Да 31 сакавіка 1977 году Васількі ўваходзілі ў склад Цітвянскага сельсавету, пасьля перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Рудзенскага пассавету.

## Насельніцтва
* 2002 год — 18 двароў, 37 жыхароў
* 2009 год — 126 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Рудзенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Відырых

**Відырых** () — кароль остготаў (з 376).

## Біяграфія
Сын караля остготаў Вітыміра. Паводле Аміяна Марцэліна, стаў каралём па гібелі свайго бацькі. З прычыны непаўналецьця Відырыха, кіраваньне прынялі Алятэўс і Сапракс.

Паводле Аміяна Марцэліна, страціўшы надзею разам з Алятэўсам і Сапраксам адступіў да Днястру.

## Глядзіце таксама
* Відырых (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі остготаў
Акопы Кацярыны (Бор)

**Акопы Кацярыны**, або **Капец** — мясцовыя назвы гарадзішча, разьмешчанага за 1 км на поўдзень ад вёскі Бор Пухавіцкага раёну, ва ўрочышчы Падкапцы, сярод асушаных балот.

## Апісаньне
Вышыня над навакольлем з поўначы 4 м, з поўдня 2 м. Пляцоўка памерам 70×100 м выцягнутая з поўначы па поўдзень. З паўднёва-ўсходняга, паўднёвага і паўднёва-заходняга бакоў умацавана валам вышынёй 1,3 м і ровам глыбінёй 1,2 м. Паўночна-ўсходні, паўночны і паўночна-заходні бакі пляцоўкі таксама ўмацаваны валам вышынёй 2 м. Паўднёвая частка пляцоўкі ўмацавана яшчэ 2 дадатковымі радамі валоў вышынёй 0,8 м, шырынёй 4 м і равоў глыбінёй 1,4 м. З поўначы і поўдня выяўлены ўваходы на пляцоўку.

## Дасьледаваньні
Культурны пласт 0,3—0,4 м прасочаны па ўсёй пляцоўцы, найбольш інтэнсіўны каля валоў. Выявіла і абсьледавала ў 1985 г. Тацьцяна Бубенька. Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура
* Памяць : Пухавіцкі раён: гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / [укладальнік А. А.Прановіч; рэдкалегія: А. М. Карлюкевіч і інш.]. - Мінск : Беларусь, 2003. - 748 с. - 3000 экз. ISBN 985-01-0251-9

Катэгорыя:Гарадзішчы Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Бор (Пухавіцкі раён)
Відыла (імя)

**Відыла**, **Відул** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Відзіла, Відзела або Відула (Widilo, Widelo, Widulo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'. 

Варыянты імя ў гістарычным крыніцах: *Jan Widul* (1675—1677 гады).

## Носьбіты
* Відыла ( 1119) — біскуп Міндэну

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Відыла

**Відыла** (, ; ? — 1119) — антыбіскуп (1097—1105) і біскуп (з 1113) Міндэну.

## Біяграфія
Перад абраньнем біскупам быў клірыкам у Кёльне. У 1097 годзе кароль Генрых IV самастойна прызначыў яго біскупам Міндэну («Міндэнская схізма») у час спрэчкі з папам Грыгорыюсам.

У 1105 годзе папскі легат Гебгард III фон Цэрынген здолеў зьняць Відылу зь біскупскай катэдры на згоду караля. Замест яго біскупам Міндэну прызначылі Готшалка.

У наступны пэрыяд жыў пры каралеўскім двары. Па сьмерці Готшалка ў 1113 годзе зноў служыў біскупам у Міндэне да сваёй сьмерці.

## Глядзіце таксама
* Відыла (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Вальдгаўд (імя)

**Вальдгаўд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Вальдгаўд — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' (або wulþus 'слава, мажнасьць') і goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота' (або гоцкага і бургундзкага auds 'багацьце, спор')

## Носьбіты
* Вальдгаўд ( 836) — біскуп Льежу

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вальдгаўд

**Вальдгаўд**, **Вальтгаўд** (; ? — 836) — біскуп Леужу (810—836).

## Біяграфія
Сын графа Адэльрайда, бэніфіцыярыя караля франкаў Піпіна Кароткага.

У 810 годзе атрымаў катэдру Льежу ад Карла Вялікага. Браў удзел у некалькіх царкоўных саборах. Неаднаразова прыймаў у сваёй дыяцэзіі валадароў франкаў.

## Глядзіце таксама
* Вальдгаўд (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя франкаў
Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Ніва Доўбізна

«**Ні́ва**» — беларускі футбольны клюб з Доўбізны, аграгарадку зь Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
Футбольны клюб быў закладзены ў 2005 годзе з ініцыятывы мясцовага каапэратыва сельскагаспадарчай вытворчасьці Агра-Ніва. У 2020 годзе клюб стаў уладальнікам Кубка рэгіёнаў Беларусі. У 2021 годзе дзякуючы рэформе другой лігі чэмпіянату Беларусі ўзяў удзел у розыгрышы, дзе ў дывізіёне «Захад» Берасьцейскае вобласьці здолеў навязаць барацьбу клюбу «Маларыце», заняўшы другі радок. Выніковы правёўшы фінальны турнір вобласьці ў плэй-оф другой лігі ў 1/8 фіналу «Ніва» саступіла «Астраўцу», які і стаў пераможцам першынства.

У сэзоне 2022 году ў сваім дывізіёне «Захад» Берасьцейскае вобласьці «Ніва» стала наймацнейшай, не атрымаўшы аніводнай паразы. Гэтым разам у фінальным турніры «Ніва» бліскуча прайшла ўсе раўнды перагуляўшы гомельскі «Лясгас», гарадзенскі «Нёман-Белкард», салігорскі «Партызан» і менскія «Крумкачы». У выніку клюб стаў чэмпіёнам другой лігі. Пасьля перамогі галоўны трэнэр клюбу заявіў, што дружына будзе рыхтавацца да ўдзелу ў першай лізе. У лютым 2023 году Барыс Канявега, які раней быў футбалістам клюбу на працягу 2 гадоў, быў прызначаны галоўным трэнэрам каманды. У сэзоне 2023 году каманда знаходзілася пераважна ў сярэдзіне табліцы і скончыла чэмпіянат на 9-м месцы пры 17 удзельніках.

## Склад
: *Актуальны на 26 верасьня 2025 году*

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Доўбізна
Аляксандар Ірванец

**Алякса́ндар Васілевіч Ірванéц** (;  24 студзеня 1961, Львоў, УССР, СССР) — украінскі паэт, пісьменьнік, драматург, перакладнік.

## Жыцьцяпіс

Нарадзіўся 24 студзеня 1961 году ў Львове. Вырас у Роўне. Скончыў 8 клясаў Ровенскай сярэдняй школы № 18 (1976), Дубенскі пэдагагічны тэхнікум (1980) і Літаратурны інстытут імя Горкага (Масква, 1989). Пасьля заканчэньня пэдагагічнага тэхнікуму некалькі гадоў (у 1980-я) настаўнічаў.

17 красавіка 1985 году разам з Юрыем Андруховічам і Віктарам Небараком заснаваў літаратурную групу «Бу-Ба-Бу».

З 1993 году пастаянна жыве ў Ірпені пад Кіевам.

Вядомы Facebook-блогер.

Сябра Беларускага ПЭН-клюбу, украінскага ПЭН-клюбу, герой песьні гурта ВІА «ОВВА».

## Творчасьць

Творы перакладаліся на ангельскую, нямецкую, францускую, швэдзкую, польскую, чэскую, беларускую, расейскую, італійскую, харвацкую мовы. Напрыклад, раман «Роўна/Ровно» быў перакладзены на польскую мову ў 2006 годзе і двойчы выдаваўся ў Польшчы ў выдавецтве Prószyński i S-ka.

З пачатку 2000-х гадоў працуе ў драматургіі і прозе. Аўтар больш як двух дзясяткаў кнігаў і шматлікіх публікацыяў у часопісах і альманахах Эўропы і Паўночнай Амэрыкі. П’есы Аляксандра Ірванца ставіліся ў розных краінах, у прыватнасьці ў Нямеччыне, Украіне, Польшчы.

Перакладае зь беларускай, польскай, расейскай, францускай і чэскай моваў. Пераклаў зь беларускай творы В. Быкава і Ў. Арлова.

На беларускую мову тэксты А. Ірванца перакладалі Ў. Арлоў, В. Бурлак, А. Хадановіч, С. Прылуцкі, У. Гарбацкі.

## Творы

• «Вогнище на дощі» (Львів: Каменяр, 1986)

• «Тінь великого класика» (Київ: Молодь, 1991)

• «Рівне/Ровно (Стіна)» (2001; Львів: Кальварія, 2002)

• «Вірші останнього десятиліття» (Львів: Кальварія, 2001)

• «П’ять п'єс» (Київ: Смолоскип, 2002)

• «Очамимря: Повість та оповідання» (Київ: Факт, 2003)

• «Любіть!..» (Київ: Критика, 2004)

• «Лускунчик-2004» (Київ: Факт, 2005)

• «Преамбули і тексти. Збірка поезій» (Київ: Факт, 2005)

• «Хвороба Лібенкрафта», роман (Харків: Фоліо, 2010)

• «Мій хрест» (Харків: Фоліо, 2010; серія «Графіті», післямова Сергія Жадана)

• «Сатирикон — ХХІ» (Харків: Фоліо, 2011)

• «П’яте перо» Вибрана есеїстика (Луцьк: Твердиня, 2011)

• «Пісні війни»: вірші останніх років (Київ: Дух і літера, 2014)

• «Харків 1938» (Київ: Laurus, 2017).

## Крыніцы

Катэгорыя:Украінскія літаратары
Катэгорыя:Украінскія паэты
Катэгорыя:Украінскія перакладчыкі
Катэгорыя:Украінскія драматургі
Унівэрсытэт Эсбэры

**Унівэрсытэ́т Эсбэры** () — прыватны хрысьціянскі ўнівэрсытэт у Ўілмары (Кентакі, ЗША). Складаецца з 17 факультэтаў, якія прапануюць больш за 50 спэцыяльнасьцяў.

## Мінуўшчына

2 верасьня 1890 року мэтадыст Джон Ўэсьлі Г'юз заснаваў у Ўілмары Кентацкі коледж сьвятасьці, які пазьней атрымаў імя «айца амэрыканскага мэтадызму» біскупа Фрэнсіса Эсбэры.

У 2001 року адкрытая бібліятэка імя Кінлаў.

5 сакавіка 2010 року коледж пераўтвораны ва ўнівэрсытэт.

## Навучаньне

Ва ўнівэрсытэце Эсбэры навучаюцца студэнты з усіх 50 штатаў ЗША і ня менш за 80 краінаў. У студэнцкім інтэрнаце жывуць каля 90% навучэнцаў.

Праграмы падзеленыя на пяць кірункаў:

* Коледж мастацтваў, гуманітарных і грамадзкіх навук
* Дэйтанская дзелавая школа
* Школа майстэрства камунікацыяў
* Школа адукацыі
* Школа навук Шо

## Спорт
Спартовыя каманды ўнівэрсытэту называюцца "Арламі". Унівэрсытэт уваходзіць у III дывізіён НАСС, а таксама Нацыянальнай хрысьціянскай асацыяцыі студэнцкага спорту (НХАСС).

## Вядомыя выпускнікі
* Элі Стэнлі Джоўнз — місіянэр, эвангеліст, пісьменьнік, багаслоў
* Джэймз Бэнэт Прычард — біблійны археоляг
* Дын Джоўнз — актор
* Джо Фрэнк Гарыс — бізнэсовец, палітык
* Джозэф Расэл Пітз — палітык
* Тэд Стрыклэнд — палітык
* Джодзі Гайс — палітык

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 
* Афіцыйная спартовая бачына 

Катэгорыя:Вышэйшыя навучальныя ўстановы Кентукі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1890 годзе
Катэгорыя:Прыватныя вышэйшыя навучальныя ўстановы ЗША
Катэгорыя:Джэсамін (акруга, Кентукі)
Даўспрунг (імя)

**Даўспрунг** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Даўга або Дава (Daugo, Davo) і Спранка або Спрэнге (Spranco, Sprenge) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', а аснова -спронг- (германскае імя Spranco) мае повязі з дацкім, швэдзкім і нарвэскім sprang-, sprung- 'прарастаць', швэдзкім språng 'крыніца'. Такім парадкам, імя Даўспрунг азначае «годны парастак».

У Памор’і бытавала прозьвішча Sprung.

У Прусіі бытавала прозьвішча Sprung (Sprunk), у тым ліку ў ваколіцах Русі.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Довъспроункъ* (умова 1219 году); *Dorszprung-Cielico Petrunela* (XIX ст.).

## Носьбіты
* Даўспрунг ( па 1219) — літоўскі князь, пачынільнік роду Даўспрунгаў

Дорспрангі-Цяліцы і Доршпрунгі-Цяліцы — літоўскія шляхецкія роды.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Татыла-Бадвіла

**Татыла**, таксама вядомы пад імём **Бадвіла** (; ? — 552) — кароль остготаў (з 542).

## Біяграфія

Быў пляменьнікам караля Ільдыбада, сваяком Тэўды. У 541 годзе остготы абралі Татылу каралём. Узімку таго ж году бізантыйскія войскі рушылі з Равэнны, каб забраць у готаў тэрыторыі на поўнач ад По. Увесну 542 году здабыў перамогу над імпэрскім войскам у бітве пад Фавэнтай. Па гэтым трыюмфе на чале вялікай арміі аблажыў Флярэнцыю. Войскі Юстыніяна замкнуліся ў фартэцыі, у той час як Татыла набегам на поўдзень заняў Брындызі і Кумы, а па аблозе таксама Нэапаль (543 год). У час заваяваньня поўдня Апэнінскага паўвострава, паводле Рыгора Вялікага, каля 542 году сустрэўся ў Касінуме (Монтэ Касіно) зь Сьвятым Бэнэдыктам, які прадказаў хуткі канец яго валадарньня.

У наступным годзе генэрал Юстыніяна Бэлізарыюс высадзіўся ў Равэньне. Вайна ішла добра для готаў, якім удалося ўзяць гарады Асізі, Асколі, Фэрма і Азіма, што пагражала перапыніць зьвязак паміж Рымам і Равэннай. У сьнежні 545 году пачаў аблогу Рыму, якая скончылася уваходам у горад 17 сьнежня 546 году. Узмоцнены славай заваёўніка Рыму і зьвязам з франкамі Тэўдэбэрта I у красавіку 547 году выправіўся ў Равэну. Бэлізарыюс скарыстаўся слабасьцю пакінутай у Рыме залогі і здолеў адбіць Вечны горад. Калі Бэлізарыюса адклікалі ў Канстантынопаль, Татыла двойчы спрабаваў вярнуць Рым, і гэта ўдалося ў студзені 550 году. Аднак 12 чэрвеня 552 году Татылу забілі ў бітве пад Буста Галорум, калі ён кіраваў цяжкай коньніцай остготаў. Бітва скончылася поўным разгромам готаў. Яму ўспадкаваў Тэя, апошні кароль остготаў.

## Глядзіце таксама
* Бадвіла

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі остготаў
Вілібад (імя)

**Вілібад** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Вілібад — імя германскага паходжаньня, якое зьмяшчае пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах фармант -віл-, што паходзіць гоцкага wilja 'воля'.

## Носьбіты
* Вілібад ( 642) — патрыцыюс Правансу

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вілібальд (імя)

**Вілібальд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Вілібальд — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага wilja 'воля' і bald 'сьмелы, адважны'.

## Носьбіты
* Вілібальд (каля 700 — каля 787) — біскуп Айхштэту, Сьвяты
* Вілібальд з Майнцу ( па 760) — пробашч касьцёла ў Майнцы, аўтар жывота Сьвятога Баніфацыя (*Vita Sancti Bonifatii*)

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вілібад

**Віліба́д** (? — 642) — патрыцыюс Правансу.

## Біяграфія
Паходзіў з франконскага або бургундзкага шляхецкага роду. Быў адным з найбольш уплывовых ураднікаў Бургундзкага каралеўства.

## Глядзіце таксама
* Вілібад (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Патрыцыі Правансу
Катэгорыя:Нарадзіліся ў VI стагодзьдзі
Катэгорыя:Франская шляхта
Катэгорыя:Памерлі ў 640-я гады
Катэгорыя:Бургунды
Катэгорыя:Памерлі ў Бургундыі-Франшы-Камтэ
Бадвіла

**Бадвіла**, **Батвіла**, **Батвіл** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бадвіла або Бадвіл (Baduila, Badwila, Badvil) і Вілібад (Willibad) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -бад- (-бат-) (імёны ліцьвінаў Бадзіла, Батаўт, Батвін; германскія імёны Badila, Bathelt, Batwin) паходзіць ад германскага badhuo 'бітва', а аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *люди Сураское волости… а Батвилы* (1516 год).

## Носьбіты
* Татыла-Бадвіла ( 552) — кароль остготаў
* Даніель Батвіл (*Daniel Batwil*;  1682) — выхадзец зь Літвы, які быў рэктарам Віленскай акадэміі ў 1560—1663 гадох і Кроскага калегіюму ў 1663—1665 гадох; магістар філязофіі і гуманітарных навук (1648 год)

Батвілы — літоўскі шляхецкі род.

## Глядзіце таксама
* Бат
* Віла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вільфрыд

**Вільфрыд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Вільфрыд — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад старагерманскага will 'воля, жаданьне' і frid 'мір'.

## Носьбіты
* Сьвяты Вільфрыд (634—709) — біскуп Ёрку, Сьвяты
* Сьвяты Вільфрыд II ( 745 або 746) — біскуп Ёрку, Сьвяты

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вілігез (імя)

**Вілігез**, **Вілігіз** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Вілігез — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага wilja 'воля' і gais 'суліца, кап’ё'.

## Носьбіты
* Вілігез (каля 940 — 1011) — арцыбіскуп Майнцу, Сьвяты

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вілігіз

**Вілігіз**, **Вілігез** (; каля 940 — ) — арцыбіскуп Майнцу і эрцканцлер Сьвятой Рымскай імпэрыі (з 975), Сьвяты.

## Біяграфія
Паходзіў зь сялянскай сям’і, якая жыла на ўсходняй мяжы Гарца. Яго настаўнікам Ваўкольд, выхавальнік і дарадца прынца Атона (будучага Атона II) пры двары імпэратара Атона I. Выдатныя здольнасьці Вілігіза дазволілі яму зрабіць хуткую кар’еру пры двары, у 969 годзе няў пасаду свайго настаўніка, а ўжо праз два гады ён стаў канцлерам Нямеччыны. У 975 годзе, па сьмерці Рупрэхта, атрымаў пасьвячэньне ў арцыбіскупы Майнцу і адначасна стаў эрцканцлерам імпэрыі. Папа рымскі Бэнэдыкт VII уручыў зрабіў Вілігіза сваім вікарыем у Нямеччыне.

## Глядзіце таксама
* Вілігез (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Вілігад

**Вілігад** (; каля 745 — ) — хрысьціянскі місіянэр і першы біску Брэмэну, Сьвяты.

## Біяграфія
З усяго відаць, па пасьпяховым заканчэньні царкоўнай навучальнай установы ў Ёрку прыбыў паміж 765 і 770 гадамі з духоўнай місіяй у Фрызію. Праводзіў пасьпяховую місіянэрскую дзейнасьць, што ўвесь час пагражала яго жыцьцю. Яго падтрымліваў Карл Вялікі.

У 782 годзе праз паўстаньне саксаў мусіў згарнуць сваю дзейнасьць і выправіцца ў пілігрымку ў Рым. Па вяртаньні прыкладна два гады пражыў у кляштары Эхтэрнаху. Па тым, як водца саксаў Відукінд у 785 годзе прыняў хрост, вярнуўся ў Фрызію і працягную місіянэрскую дзейнасьць. Цэнтрам місіі абраў Брэмэн.

13 ліпеня 787 года атрымаў пасьвячэньне ў біскупы, а ў 789 годзе на сьвята Ўсіх Сьвятых асьвяціў у Брэмэне зноў адбудаваны з дрэва касьцёл.

Жывот сьвятога напісалі ў кляштары Эхтэрнаху.

## Глядзіце таксама
* Вілігад (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Катэгорыя:Праваслаўныя сьвятыя
Вільмар

**Вільмар** (; да 1133—1173) — біскуп Брандэнбургу (з 1161).

## Біяграфія
Быў прэманстрантам у Ляйцкаўскім кляштары. У 1156 годзе зьмяніў на пасадзе першага пробашча Лямбэрта.

Атрымаў высьвячэньне на біскуп Ляйцкаўскага абацтва, пераўтворанае ў часовы катэдральны капітул. Знаёмы з сытуацыяй у дыяцэзіі паводле сваёй папярэдняй дзейнасьці, працягваў мэты свайго папярэдніка Вігера.

У 1161 годзе зрабіў кляштар Пардуін катэдральным капітулам біскупства Брандэнбургу. Пры біскупстве заснавалі яшчэ адзін архідыяканат для ўсходняй часткі дыяцэзіі. Атрымаў ад Фрыдрыха I дакумэнт, у якім ня толькі пералічваліся ўсе прывілеі біскупства, але які таксама пацьвярджаў усю маёмасьць біскупства.

## Глядзіце таксама
* Вільмар (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Вілірых (імя)

**Вілірых** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Вілірых — імя германскага паходжаньня, якое зьмяшчае пашыраны ва ўсходнегерманскіх імёнах фармант -віл-, што паходзіць гоцкага wilja 'воля'.

## Носьбіты
* Вілірых ( 838) — другі біскуп Брэмэну

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вілірых

**Вілірых** (; ? — 838) — другі біскуп Брэмэну (з 804 або 805).

## Біяграфія
Належаў да кола найбольш верных вучняў Сьвятога Вілігада, таму па сьмерці Вілігада ў 789 годзе стаў яго пераемнікам на біскупскай катэдры ў Брэмэне. Аднак, фактычна прыступіў да кіраваньня біскупствам толькі ў 804 або 805 годзе, бо да гэтага часу ў Саксоніі адбываліся паўстаньні супраць франкаў.

У 823 годзе браў удзел у эвангелізацыйнай місіі ў Даніі разам з Эба Рэймскім і Галітгарам, біскупам Камбрэ. Гэтая місія мела вельмі абмежаваны посьпех, навяртаньне поўначы адбылося пазьней за Ансгарам.

## Глядзіце таксама
* Вілірых (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Вілгайла (імя)

**Вілгайла** (*Вілгал*, *Вільгал*, *Вільгела*), **Вілігайла** (*Вілікайл*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вілгілс (Wilgils, Uilgils) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) паходзіць ад гоцкага wilja 'воля', а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты' або ад асновы -гісіл- (-гіл-). Такім парадкам, імя Вілгайла азначае «жвавая воля».

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Вілігала (Wiligała, Willigalla).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Виликаилъ* (умова 1219 году); *uxor Villegaylen satrape* (Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга); *Вилкгаилу семъица* (1440—1450 гады); *Болько Вилькголовичъ* (1528 год); *Вилкгол Семашкович* (1537—1538 гады); *Froncem Wilgoyłowiczem* (1621 год); *od Mikołaja i Jana Wilgayłów* (1667 год); *Wilgieła* (1671—1681 гады).

## Носьбіты
* Вілгайла ( па 1219) — літоўскі князь
* Вілігайла — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера ў 1442 і паміж 1440 і 1450 гадамі
* Болька Вільголавіч — пералайскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Вілгал Сямашкавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Сьцяпан Паўлавіч Вільгойла — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе

## Глядзіце таксама
* Віла
* Гайла

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны