open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Віктар Корзун

**Віктар Канстанцінавіч Корзун** нарадзіўся ў 29 красавіка 1957 г. у в. Калацічы Глускага раёна Магілеўскае вобласьці. 

У 1982 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «Правазнаўства».

Загадам Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусь ад 21.07.1998 прызначаны пракурорам Гарадзенскае вобласьці.

Пачынаў сваю службу ў органах пракуратуры з кастрычніка 1982 года, будучы вучнем у пракуратурах Стаўпецкага і Барысаўскага раёнаў Менскае вобласьці, рабіў памочнікам пракурора Барысаўскага раёна, пракурорам аддзела пракуратуры Менскае вобласьці па наглядзе за разглядам крымінальных спраў у судах. У далейшым займаў пасады пракурора Клецкага раёна, міжраённага пракурора, начальніка аддзела пракуратуры Менскае вобласьці па наглядзе за дазнаньнем і апэратыўна-вышуковаю дзейнасьцю. 
Зь ліпеня 1998 года рабіў у апараце пракуратуры Рэспублікі Беларусь на розных пасадах. Са сьнежня 2016 г. па верасень 2021 г. служыў на пасадзе пракурора Гарадзенскае вобалсьці. Апошнім часам &mdash; начальнікам арганізацыйна-кантрольнае ўправы Генэральнае пракуратуры Рэспублікі Беларусь.

## Узнанагроды
В. К. Корзун мае ўзнагароды: мэдалямі "За бездакорную службу" III, II і I ступені. Яму прысвоена ганаровае званьне "Заслужаны работнік органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь".

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры Гарадзенскай вобласьці
Віктар Марозаў

**Віктар Мікалаевіч Марозаў** нарадзіўся 9 ліпеня 1960 г. у п.Калінаўка Рэчыцкага раёна Гомельскае вобласьці.

У 1979 годзе скончыў Чарнігаўскі юрыдычны тэхнікум, а ў 1987 г. &mdash; Харкаўскі юрыдычны інстытут. В. М. Марозаў рабіў інспэктарам аддзела сацыяльнага забесьпячэньня Фрунзэнскага райвыканкама г. Харкава і юрысконсультам на прадпрыемствах г.Рэчыцы Гомельскае вобласьці. 
Службу ў органах пракуратуры пачаў у 1986 годзе. Рабіў памочнікам, старшым памочнікам Рэчыцкага міжрайпракурора. З 1993 па 1994 гады &mdash; пракурор аддзела, затым намесьнік начальніка аддзела агульнага нагляду, са студзеня 1994 г. па чэрвень 2003 г. &mdash; начальнік аддзела агульнага нагляду пракуратуры Гомельскае вобласьці. 
З чэрвеня 2003 г. па чэрвень 2008 г. &mdash; намесьнік пракурора Гомельскае вобласьці. В. М. Марозаў служыў на пасадзе пракурор Гарадзенскае вобласьці з чэрвеня 2008 г. па верасень 2016 г.
 
Загадам Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусь ад 30 верасьня 2016 г. прызначаны на пасаду пракурора Гомельскае вобласьці. 

## Узнагароды

В. М. Марозаў узнагароджаны мэдалямі «За бездакорную службу ІІІ і ІІ ступеняў, мэдалём «За працоўныя заслугі». Ганаровы працаўнік пракуратуры Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры Гарадзенскай вобласьці
Галоўная вайсковая пракуратура СССР

**Галоўная вайсковая пракуратура Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік** () &mdash; пракуратура, якая існавала да 1991 году ў СССР. Была падпарадкаваная Ген. пракуратуры СССР.

Акруга дзейнасьці &mdash; СССР.

Установа знаходзілася: СССР, м. Масква.

## Дзейнасьць
Пасьля стварэньня СССР стала самастойнаю дзяржаваю. Пачалалі стварацца дзяржаўныя ўстановы для назіраньня за выкананьнем савецкага права. У 1922 годзе была створана адзіная цэнтралізаваная пракуратура СССР. Пастановай ЦВК і СНК СССР ад 20 жніўня 1926 года ўведзена ў дзеяньне Палажэньне аб вайсковых трыбуналах і вайсковае пракуратуры, якое зьявілася ў СССР асноўным лістом для дзейнасьці вайсковых пракуратур акругаў, карпусоў, дывізыяў. Была ўтворана таксама вайсковая пракуратура Заходняе вайсковае акругі, якая пасьля пераўтворана ў вайсковую пракуратуру Заходняе асобнае, а затым і Беларускае вайсковых акругаў. 

Ёй была падпарадкаваная і Вайсковая пракуратура Беларускае вайсковае акругі, якая пасьля распаду СССР была пераўтвораная ў частку беларускае дзяржавы. Яе назвалі Беларуская вайсковая пракуратура. Земскімі ўстановамі былі  міжгарнізонныя вайсковыя пракуратуры, якія былі часткаю савецкае вайсковае пракуратуры.

Галоўная вайсковая пракуратура назірала за дзейнасьцю міжгарнізонных пракуратураў. Яны вялі сьледзтва над карнымі справамі, дзе абвінавачанымі былі вайскоўцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура СССР
Беларуская вайсковая пракуратура

**Беларуская вайсковая пракуратура** &mdash; пракуратура, якая існавала з 1991 па 2014 год. Была падпарадкаваная Ген. пракуратуры Беларусі.

Акруга дзейнасьці &mdash; Беларусь.

Установа знаходзілася: Беларусь, м. Менск.

## Дзейнасьць
Пасьля распаду СССР Беларусь стала самастойнаю дзяржаваю. Пачалалі стварацца дзяржаўныя ўстановы на аснове савецкіх установах. Вайсковая пракуратура Беларускае вайсковае акругі была пераўтвораная ў частку беларускае дзяржавы. Яе назвалі **Беларуская вайсковая пракуратура**. Ёй падпарадкавалі 11 міжгарнізонных вайсковых пракуратураў, якія існавалі раней і былі часткаю савецкае вайсковае пракуратуры.

Беларуская вайсковыя пракуратура назірала за дзейнасьцю міжгарнізонных пракуратураў. Яны вялі сьледзтва над карнымі справамі, дзе абвінавачанымі былі вайскоўцы.

У мэтах удасканаленьня сыстэмы органаў пракуратуры Рэспублікі Беларусь і аптымізацыі іх дзейнасьці Прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь 26 сакавіка 2014 г. падпісаны Указ № 137 "Аб ліквідацыі вайсковых пракуратур". 

У адпаведнасьці з Указам зь 1 верасьня 2014 г. ліквідаваны Беларуская вайсковая пракуратура і 11 міжгарнізонных вайсковых пракуратур.

Паўнамоцтвы па ажыцьцяўленьню нагляду за выкананьнем заканадаўства ва Ўзброеных Сілах Рэспублікі Беларусь, іншых войсках і вайсковых стварэньнях, дзяржаўных органах, у якіх прадугледжана вайсковая служба, ускладзены на Генэральную пракуратуру й земскія пракуратуры.

## Земскія ўстановы

Пракуратура мела свае земскія ўстановы, якія мелі назву ***міжгарнізонная пракуратура***. Сьпіс міжгарнізонных пракуратураў:

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве
* Старонка ў сеціве

## Крыніцы

Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Пракуратура Беларусі
Катэгорыя:Беларуская вайсковая пракуратур
Катэгорыя:Вайсковая пракуратура Рэспублікі Беларусь
Канчэлі

**Канчэ́лі** () — грузінскае прозьвішча. Вядомыя асобы:

* Аляксандар Канчэлі (1878—1948) — грузінскі савецкі юрыст, літаратар.
* Гія Канчэлі (1935—2019) — грузінскі кампазытар.
* Надар Канчэлі (1938—2015) — расейскі архітэктар.
* Саламэ Канчэлі (1921—1985) — грузінская акторка.
Сосны (Мядзельскі раён)

**Со́сны** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

Утворана ў 2011 годзе.

## Насельніцтва
* 2019 год — 79 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2011 годзе
Старынкі 1

**Стары́нкі 1** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1921—1945 гадах засьценак у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 59 жыхароў, 8 двароў.
* 1931 год — 61 жыхар, 10 двароў.
* 2009 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Рудзевічы (Мядзельскі раён)

**Ру́дзевічы** — вёска ў Беларусі, на рацэ Вузьлянцы. Уваходзяць у склад Сваткаўскага сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Грода, Рода або Руда (Hrodo, Roda, Ruodo) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У 1921—1939 гадох вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 190 жыхароў, 31 двор.
* 1931 год — 214 жыхароў, 39 двароў.
* 2009 год — 25 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Эгіпецкая мова

**Эґі́пецкая мо́ва** — мёртвая мова, якая была распаўсюджана ў Старажытным Эґіпце, складнік асобнае Афразійскае моўнае макрасям'і. У рамках якое, па меркаваньню некаторых навукоўцаў блізка да сэміцкіх моваў, але па іншаму меркаваньню блізка да чадзкіх моваў.

Самы раняшні вядомы сказ на эґіпецкае мове датаваны прыблізна 2690 рокам да. н. э., што робіць яе адное з самых старажытных пісьмовых моў разам з Шумэрскае. Апошняя фаза эґіпецкае мовы — копцкая мова, якая зьнікла да XVIII ст. і зараз выкарыстоўваецца, але толькі як мова багаслужэньня ў Копцкае Праваслаўнае Царкве, зь невялікімі спробамі адрадзіць як родную мову.

Навуковая дысцыпліна, якая вывучае эґіпецкую мову — лінгвістычная эґіпталёгія.

## Назва
Выкарыстоўваць тэрмін «старажытнаэґіпецкая мова» ня правільна, бо не існуе сучаснае эґіпецкае мовы. Цяперашняе насельніцтва Эґіпту выкарыстоўвае дыялект арабскае мовы. Выкарыстаньне тэрміну "старажытнаэґіпецкая мова" мае месца быць толькі ў сэнсу мовы Старажытнага Царства.

## Лінгвістычныя характарыстыкі
### Фанэтыка й фаналёгія
#### [[Галосныя]]
Паколькі галосныя гукі не адбіваліся на лісьце, нашыя веды аб іх вельмі слабыя, акустычныя й артыкуляцыйныя характэрыстыкі зычных гукаў зроблены на аснове копцкіх дадзеных, а таксама параўнаньня эґіпецкае мовы зь іншымі мовамі.

#### [[Зычныя]]
Ў эґіпецкае мове было 23 зычных гука, кожны зь якіх абазначаўся спецыяльным, так званым «альфабэтным знакам». На працягу гісторыі разьвіцьця эґіпецкае мовы адбываоіся працэсы аглушэньня звонкіх, рэдукцыі канчатковых гартанных ды інш.

### Марфалёгія
Ў эґіпецкае мове ёсьць наступныя часьціны мовы: назоўнік, займеньнік, прыметнік, лічэбнік, прыслоўе, дзеяслоў, прыназоўнік, часьціцы, выклічнік. Імёны малі мужчынскі й жаночы род, адзіны, дваісты й множны лік.

Асабістыя займеньнікі, у залежнасьці ад ўжываньня, прадстаўлены трыма разрадамі (суфіксальныя, залежныя й незалежныя). З указальных займеньнікаў пазьней адбыўся пэўны артыкль. Дзеяслоў мае спрагальныя й неспрагальныя формы (прычасьце, інфінітыў). Дзеясловы маглі быць пераходныя й непераходныя, сапраўднага і пакутнага залогу. Характэрнае асаблівасьцю зьяўляецца магчымасьць утварэньня пакутлівых дзеепрыметнікаў ад непераходных дзеясловаў. Пазьней вялікае значэньне набываюць формы апісальнага спражэньня, утвораныя з дапамогай дапаможных дзеясловаў. З ладаў можна вылучыць толькі загаданае. У раняшні пэрыяд у дзеяслова адсутнічала катэгорыя часу; дзеяслоўныя формы выказвалі аднаразовасьць — шматразовасьць, імгненнасьць — працягласьць, дзеяньне — стан. Пазьней за некаторымі формамі замацоўваецца тое ці іншае часовае значэньне.

Прыназоўнікі маглі быць простымі й складанымі, адукаванымі са спалучэньня простага прыназоўніка й іншымі часьцінамі мовы. Часьціцы маглі быць праклітычнымі і энклітычнымі. Яны надавалі розныя значэньня як дзеясловам, так і цэлым сказам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мёртвыя мовы
Ясін Буну

**Ясін Буну** (;  5 красавіка 1991 году) — мараканскі футбаліст, брамнік саудаўскага клюбу «Аль-Гіляль» і нацыянальнай зборнай Марока. Спартовец нарадзіўся ў канадзкім Манрэалі ў мараканскай сям’і, якая, калі малому было тры гады, вярнулася ў Марока.

## Кар’ера
### Клюбная
Гулец далучыўся да акадэміі клюбу «Выдад», якую скончыў і быў залічаны ў шэрагі асноўнай каманды клюбу. Дэбютаваў у складзе клюбу ў 2011 годзе. Сваімі нешматлікімі выступамі прыцягнуў увагу мадрыдзкага «Атлетыка», які набыў футбаліста 14 чэрвеня 2012 году. У Гішпаніі мараканец ня здолеў прабіцца ў асноўны склад, час ад часу зьяўляючыся ў заяўцы на гульні як рэзэрвовы брамнік. Пасьля сыходу ўлетку 2014 году Тыбо Куртуа і Даніеля Арансубіі брамнік стаў часьцей зьяўляцца на лаве запасных гульцоў, аднак 1 верасьня на правах арэнды перайшоў у «Сарагосу», якая тым часам знаходзілася ў другім дывізіёне. Першы час мараканец не выходзіў на пляцоўку, дэбютаваўшы толькі 11 студзеня ў прагуляным матчы супраць «Ляс-Пальмасу» зь лікам 5:3. Па вяртаньні ў Мадрыд пасьля двухгадовай арэнды, гулец сышоў у «Жырону». Мараканец чаргаваў гульні зь іншым брамнікам клюбу Рэнэ Раманам, а клюб прабіўся да ўдзелу ў розыгрышу Ля-Лігі. На пачатку 2019 году стаў асноўным бранікам клюбу, але паводле вынікаў сэзону 2018—2019 гадоў каталёнскі клюб страціў месца ў элітным дывізіёне. Тым ня менш, Буну застаўся выступаць у Ля-Лізе, бо быў прыдбаны «Сэвільляй». Брамнік, аднак, быў рэзэрвай для Томаша Вацліка, але пасьля сыходу чэха мараканец стаў часьцей зьяўляцца на пляцоўцы.

### Міжнародная
Буну меў магчымасьць выступаць як за зборную Канады, гэтак і за зборную Марока. Брамнік абраў Марока, за зборную якой дэбютаваў 15 жніўня 2013 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Буркіна-Фасо.

## Дасягненьні
**«Выдад»**:
* Чэмпіён Марока: 2010

**«Атлетыка»**:
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2014

**«Сэвільля»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2020, 2023

**«Аль-Гіляль»**:
* Чэмпіён Саудаўскай Арабіі: 2024
* Уладальнік Кубка Саудаўскай Арабіі: 2024
* Уладальнік Супэркубка Саудаўскай Арабіі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мараканскія футбалісты
Катэгорыя:Мараканскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Старынкі 2

**Стары́нкі 2** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з XVII стагоддзя. У 1652 годзе — сяло. З 1793 году ў Расейскай імпэрыі. У 1846 годзе — 18 двароў, 179 жыхароў, у складзе маёнтка Вузла Вялейскага павету, уладаньне графу Тызэнгаўза. У 1875 годзе ў вёсцы адкрыта школа граматы. Паводле перапісу 1897 года — 34 двары, 247 жыхароў. У 1904 годзе — вёска, 279 жыхароў і засьценак 44 жыхары.

У Першую сусьветную вайну пад нямецкай акупацыяй. У 1921—1939 гадах у складзе Польшчы, у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1921 годзе ў вёсцы 55 двароў і 302 жыхары, у засценку 8 двароў і 59 жыхароў.

З верасьня 1939 году ў складзе БССР. З 12 кастрычніка 1940 году ў Сваткаўскім сельсавеце Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці. З 20 верасьня 1944 году ў Маладэчанскай вобласьці. У 1940 годзе 59 двароў, 309 жыхароў. Арганізаваны калгас імя Варашылава. 

У Вялікую Айчынную вайну гітлераўцы спалілі 3 дамы і зьнішчылі 4 вяскоўцаў, яшчэ чатыры загінулі на партызанскім фронце. 

У 1949 годзе ў вёсцы аднавілі калгас. 

## Насельніцтва
* 1921 год — 302 жыхары, 55 двароў
* 1931 год — 335 жыхароў, 58 двароў
* 1960 год — 276 чалавек
* 1970 год — 191 чалавек
* 1997 год — 35 гаспадарак, 54 жыхары
* 2009 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Закарыя Абухляль

**Закарыя́ Абухля́ль** (;  18 лютага 2000 году) — мараканскі футбаліст, нападнік італьянскага клюбу «Тарына» і нацыянальнай зборнай Марока. Нарадзіўся ў Нідэрляндах у сям’і мараканкі і лібійца. Дэбютаваў у структуры клюбу ПСВ, але ў жніўні 2019 году перайшоў у клюб АЗ за 2 млн эўра. 24 чэрвеня 2022 году гулец склаў дамову з францускім клюбам «Тулюза».

## Дасягненьні
**«Тулюза»**:
* Уладальнік Кубка Францыі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Мараканскія футбалісты
Катэгорыя:Нідэрляндзкія футбалісты
Індыра Гандзі

**Індыра Прыядаршыні Гандзі** (; 19 лістапада 1917 году — 31 кастрычніка 1984 году) — індыйская палітыкіня і цэнтральная фігура Індыйскага нацыянальнага кангрэса. Яна была абрана трэцім прэм’ер-міністрам Індыі ў 1966 годзе, стаўшы першай жанчынай на гэтай пасадзе. Гандзі была дачкой Джавагарлала Нэру, першага прэм’ер-міністра краіны. Пасаду прэм’еркі займала з студзеня 1966 году па сакавік 1977 году і зноўку з студзеня 1980 году да свайго забойства ў кастрычніку 1984 году. Такім чынам, Гандзі ўваходзіць да ліку палітыкаў з самым доўгатэрміновым знаходжаньнем на чале Індыі.

Падчас прэм’ерства Нэру з 1947 па 1964 гады Гандзі лічылася ключовай памочніцай і суправаджала бацьку у ягоных шматлікіх замежных паездках. Яна была абрана прэзыдэнткай Індыйскага нацыянальнага кангрэса ў 1959 годзе. Па сьмерці бацькі ў 1964 годзе яна была прызначана сяброўкай Радж’я Сабгі і сталася сяброўкай кабінэту міністраў, атрымаўшы пасаду міністра інфармацыі і вяшчаньня Індыі ва ўрадзе Лала Багадура Шастры. На выбарах у парлямэнцкае кіраўніцтва партыі Кангрэса, якія адбыліся ў пачатку 1966 году пасьля сьмерці Шастры, яна перамагла свайго суперніка Марарджы Дэсаі і стала прэм’ер-міністаркай краіны.

За часам свайго кіраваньня Гандзі была вядомая сваімі палітычнымі недахопамі і беспрэцэдэнтнай цэнтралізацыяй улады. Яна ўвязалася на вайну з Пакістанам у падтрымку руху незалежнасьці і вайны за незалежнасьць ва Ўсходнім Пакістане, што прывяло да перамогі Індыі і стварэньня Банглядэшу, а таксама ўзмацьніла ўплыў Індыі на рэгіён Паўднёвай Азіі. Спасылаючыся на сэпаратысцкія тэндэнцыі, і на адказ на заклік да рэвалюцыі, Гандзі аб’явіла надзвычайнае становішча, якое трывала з 1975 па 1977 гады, калі асноўныя грамадзянскія свабоды былі здушаныя, а прэса была вымушаная праходзіць праз цэнзуру. У гэты ж час узмацьніўся дзяржаўны гвалт. У 1980 годзе яна вярнулася да ўлады пасьля свабодных і справядлівых выбараў. Пасьля таго, як Гандзі загадала правесьці ваенную апэрацыю «Блакітная зорка» з мэтай штурму Залатога храму, ейныя ўласныя ахоўнікі і сыкхаўскія нацыяналісты зладзілі пасьпяховы замах на яе 31 кастрычніка 1984 году.

У 1999 годзе Індыра Гандзі была названая «Жанчынай тысячагодзьдзя» ў інтэрнэт-апытаньні, зладжаным BBC. У 2020 годзе на думку рэдакцыі часопіса Time яна ўвайшла ў лік 100 самых уплывовых жанчынаў у сьвеце, якія вызначылі мінулае стагодзьдзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Індыйскія палітыкі
Язэп Скурко

**Язэп Скурко́**, **Іосіф Уладзіміравіч Скурко** (, Пількаўшчына — ) — беларускі паэт, драматург, перакладчык. Псэўданімы **Язэп**, **Бяроста**.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў вёсцы Пількаўшчына Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва (цяпер у Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі). 1956 годзе скончыў сярэднюю школу № 2 у Паставах і застаўся ў ёй працаваць піянэрважатым. У 1957 годзе бы прызваны на службу ў Савецкую Армію. Пасьля звальненьня са службы ў 1960 годзе паступіў на вучобу на філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, які скончыў у 1965 годзе. У 1965—1967 гадах працаваў у Цэнтральным камітэце ЛКСМБ. У 1967—1971 гадах — дырэктар Бюро міжнароднага маладзёжнага турызму «Спадарожнік», у 1971—1974 гадах — рэфэрэнт у апараце Савету Міністраў БССР. З 1974 года І. У. Скурко ў у Дзяржаўным камітэце БССР па тэлебачаньні і радыё — палітычны аглядальнік, камэнтатар, загадчык адзела, намесьнік галоўнага рэдактара Галоўнай рэдакцыі літаратурна-драматычных праграм Беларускага тэлебачаньня.

## Творчасьць
Вершы пачаў пісаць у час вучобы ў школе. Друкаваўся з 1962 года (верш «Нас, вёска родная, страчай» у «Настаўніцкай газэце»). Вершы друкаваліся ў зборніках «Дзень паэзіі-71, 75, 78», «Універсітэт паэтычны», «Адданасць», «Люблю будзённы дзень», «Заўсёды з Леніным», часопісах «Беларусь», «Полымя», «Маладосць», «Работніца і сялянка», «Бярозка», газетах «Звязда», «Чырвоная змена», «Літаратура і мастацтва», «Вячэрні Мінск», «Сельская газета».

Першы зборнік паэта «Бацькоўскі парог» выйшаў у 1973 годзе. У 1990 годзе быў выдадзены зборнік «Весніцы». Аўтар сцэнарыя дакумэнтальнага фільму «Драўгістэ — Дружба», зьнятага на кінастудыі «Беларусьфільм». Пераклаў на беларускую мову асобныя творы Б. Бокава, Б. Кежуна, А. Твардоўскага, К. Шавялёвай, М. Нагнібеды, К. Галчынскага.

Многія творы пакладзены кампазытарамі на музыку і сталі папулярнымі песьнямі. Сярод найбольш вядомых — «Сьвятло тваіх вачэй» (музыка І. Будніка), «Сьвіцязянка», (музыка К. Цесакова), «Бацькоўскі парог», «Верасы» (музыка І. Лучанка).

Сябра Саюзу пісьменьнікаў БССР з 1986 году.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Беларускія пісьменьнікі: біябібліяграфічны слоўнік : у 6 т. — Мінск, 1995. — Т. 5. — С. 375.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ
Катэгорыя:Савецкія паэты
Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускія паэты-песеньнікі
Катэгорыя:Савецкія перакладчыкі
Катэгорыя:Перакладчыкі паэзіі на беларускую мову
Катэгорыя:Савецкія драматургі
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Пількаўшчына

**Пі́лькаўшчына** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1868 годзе вёска Мядзельскай воласці Вілейскага павету Віленскай губэрні, 6 двароў, 49 жыхароў. У 1904 годзе вёска, 124 жыхары, у 1908 годзе — 19 двароў, 119 жыхароў.

У 1921 годзе вёска ў гміне Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 году Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва, 22 двары, 104 жыхары.

З 12 кастрычніка 1940 году ў Сваткаўскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году ў Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 году Менскай абласцей.

У 1948 годзе створаны калгас «Новы шлях». З 1950 да 1959 года вёска — цэнтар узбуйненага калгасу «Зара» (да 30 ліпеня 1957 года калгас імя Молатава), з 1988 году ў калгасе імя Леніна, з 1994 года ў аграфірме «Зара», з сакавіка 1997 году ў сельскагаспадарчым прадпрыемстве імя М. Танка (цэнтар — вёска Сваткі).

## Насельніцтва
* 1931 год — 24 двары, 132 жыхары
* 1940 год — 26 двароў, 134 жыхары
* 1960 год — 132 жыхары
* 1997 год — 40 двароў, 92 жыхары
* 2009 год — 61 чалавек

## Славутасьці

* Хата, у якой нарадзіўся Максім Танк. Хутар, на якім нарадзіўся паэт, знаходзіцца на ўскрайку лесу, за кілямэтар ад вёскі Пількаўшчына.

## Асобы
* Максім Танк (Яўген Іванавіч Скурко, 1912—1995) — народны паэт Беларусі.
* Язэп Скурко (1938—1989) — паэт, перакладчык, кінадраматург.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Вялікі камень мацкійскі

**Вялі́кі ка́мень мацкі́йскі** — геалягічны помнік прыроды Беларусі. Разьмешчаны за 400 м на паўночны захад ад в. Мацкі Мядзельскага раёну Менскай вобласьці. 

## Апісаньне
Валун складзены з граніту сярэднезярністага з кварцава-палевашпатавымі жылкамі таўшчынёй да З—5 см. Даўжыня 3,9 м, шырыня 3 м, вышыня 1,1 м, у абводзе 10,1 м, аб'ём бачнай часткі 12,8 м³, маса каля 34 т. Прынесены ледавіком каля 15—20 тысяч гадоў назад са Скандынавіі. Ахоўны статус нададзены ў 1997 годзе.

## Крыніцы

## Літаратура
* Мацкійскі Вялікі камень. 

## Спасылкі

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалёгія Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Славутасьці Мядзельскага раёну
Магдуліна

**Магду́ліна** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 22 жыхары, 5 двароў.
* 1931 год — 26 жыхароў, 6 двароў.
* 2009 год — 2 чалавекі
* 2019 год — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Кашонаўка

**Кашо́наўка** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1868 годзе Кашонаўка — засьценак Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, 1 двор, 8 жыхароў. У 1904 годзе Кашонаўка — вёска той жа воласьці і павету, 26 жыхароў, у 1908 годзе 25 жыхароў.

У 1921 годзе засьценак у складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 году Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва, 4 двары, 23 жыхары.

З 12 кастрычніка 1940 года ў Лук’янаўскім сельсавеце Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году Маладэчанскай вобласьці, з 1951 году ў Сваткаўскім сельсавеце, з 20 студзеня 1960 году ў Менскай вобласьці.

У 1948 годзе жыхары вёсак Кашонаўка і Старынкі арганізавалі калгас імя Кірава. З 1959 году вёска ў складзе калгасу «Зара», з 1 лютага 1988 году — калгасу імя Леніна (цэнтар — вёска Сваткі), з 1994 года — аграфірмы «Зара», з сакавіка 1997 году — сельскагаспадарчага прадпрыемства імя М. Танка (цэнтар — Сваткі).

## Насельніцтва
* 1921 год — 4 двары, 23 жыхары.
* 1931 год — 6 двароў, 25 жыхароў.
* 1940 год — 12 двароў, 62 жыхары
* 1960 год — 21 жыхар
* 1997 год — 2 двары, 5 жыхароў
* 2009 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Калінаўка (Мядзельскі раён)

**Калі́наўка** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1770 годзе вёска Мядзельскага староства Віленскага ваяводзтва.

У 1868 годзе вёска Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, побач быў аднайменны *засьценак Калінаўка* (з 1940-х вядомы як вёска Сівыя). У 1904 годзе ў вёсцы працавала школа граматы, дзе ў 1896/97 навучальным годзе вучыліся 12 хлопчыкаў.

З 1921 года вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

З 12 кастрычніка 1940 году ў Сваткаўскім сельсавеце Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году Маладэчанскай абласьцей, з 21 траўня 1951 году ў Лук’янаўскім, з 1952 году — Сваткаўскім сельсаветах, з 20 студзеня 1960 году ў Менскай вобласьці.

У 1948 годзе створаны калгас імя Калініна. У 1951—1952 гадах вёска — цэнтар узбуйненага калгасу з той жа назвай (3 вёскі), з 1952 году ў калгасе імя Молатава, які 30 ліпеня 1957 году перайменаваны ў калгас «Зара», з 1988 года ў калгасе імя Леніна (цэнтар — вёска Сваткі), з 1994 года ў аграфірме «Зара», з сакавіка 1997 года ў сельскагаспадарчым прадпрыемстве імя М. Танка (цэнтар — Сваткі).

## Насельніцтва
* 1770 год — 3 сям’і
* 1868 год — 7 двароў, 66 жыхароў
* 1904 год — 201 жыхар
* 1908 год — 28 двароў, 168 жыхароў
* 1921 год — 28 двароў, 141 жыхар
* 1931 год — 29 двароў, 152 жыхары
* 1940 год — 28 двароў, 147 жыхароў
* 1960 год — 104 жыхары
* 1997 год — 19 двароў, 33 жыхары
* 2009 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Скурко

**Скурко** — прозьвішча.

* Андрэй Скурко (нар. 1978) — рэдактар газэты «Наша Ніва»
* Віталь Скурко (1933—2000) — вучоны ў галіне мэханікі і пэдагог
* Язэп Скурко (1938—1989) — паэт, кінадраматург, перакладчык
* Яўген Скурко (1912—1995) — сапраўднае імя паэта Максіма Танка
Лачплэсіс (неадназначнасьць)

**[[Лачплэсіс]]** () — латыскі нацыянальны эпас. Іншыя значэньні:

* «Лачплэсіс» — рок-опэра 1986 року.
* Лачплэсіс — чыгуначная станцыя.
* Лачплэсіс — латвійскі нямы фільм 1930 року.
* Яніс Лачплэсіс ( 1958) — латыскі фінансіст, палітык.
* «Lāčplēsis» — латвійскі бровар.

## Глядзіце таксама
* Дзень Лачплэсіса — латыскае нацыянальнае сьвята.
* Ордэн Лачплэсіса — латвійскі ордэн.
Тыбэцкае нагор’е

**Тыбэцкае нагор’е**, ці **Гімалайскае нагор’е **(, піньінь: *Qingzang Gaoyuan*) — самае вялікае па плошчы (каля 2,5 млн км²) і найвышэйшае (сярэдняя вышыня 4877 м) нагор'е сьвету. Займае паўднёвую частку Цэнтральнай Азіі, пераважна на тэрыторыі Кітаю.

Абмежавана горнымі сыстэмамі: на захадзе — Памір і Гіндукуш, на поўначы — Куньлунь, на ўсходзе — Сіна-Тыбэцкія горы, на поўдні — Гімалаі. Плошча каля 2 млн км². У рэльефе спалучаюцца горныя сьцягі вышынёю да 6000—7000 м, падзеленыя шырокімі, плоскімі або слабаўзгорыстымі раўнінамі вышынёй 4000—5000 м.

## Геалёгія
Раўніны складзены з пясчанікаў, вапнякоў, кварцытаў, гліністых сланцаў, хрыбты — з гранітаў і гнэйсаў. Паўночная частка ўтварылася ў пэрыяд гэрцынскай, сярэдняя — ціхаакіянскай, паўднёвая — альпійскай складкавасьцяў. У пэрыяд альпійскай складкавасьці адбылося агульны ўздым Тыбэцкага нагор’я. На паўднёвай ускраіне, уздоўж паўночных схілаў Гімалаяў — тэктанічны прагін. Многія раёны сэйсмічныя, ёсьць гарачыя крыніцы, у тым ліку мінэральныя. Радовішчы золата, каляровых мэталяў, каменнага вугалю, гаручых сланцаў, жалезнай руды, сурмы, мыш'яку, каменнай солі і інш.

## Клімат

Клімат Тыбэцкага нагор’я рэзка кантынэнтальны, халодны. Сярэдняя гадавая тэмпэратура 0—5°С. Ападкаў на поўначы 100—200 мм, на поўдні 500—700 мм за год. Бываюць моцныя вятры. На раўнінах зіма бясьсьнежная. У далінах на паўднёвага ўсходу клімат больш мяккі, ападкаў да 400 мм за год. Сьнегавая лінія на вышыні 5000—6000 м (самая высокая на Зямлі), ледавікі найбольш часта сустракаюцца ў Каракаруме.

## Гідраграфія
Рачная сетка рэдкая. Рэкі горныя, парожыстыя, ледавіковага і сьнега-дажджавога жыўленьня, багатыя гідраэнэргіяй. На поўначы рэкі ўпадаюць у бясьсьцёкавыя салёныя азёры (найбольшае Намца). На поўдні і ўсходзе вытокі вялікіх рэк Азіі: Інд, Брахмапутра, Салуін, Хуанхэ, Янцзы, Мэконг і іх прытокаў.

## Флёра і фаўна
Пераважае расьліннасьць высакагорных пустынь і паўпустынь на маламагутных горна-пустынных глебах. У паўночнай частцы нагор’я і на паўднёвым захадзе — нізкая травяная расьліннасьць, значныя тэрыторыі заняты друзавай або саланчаковай пустыняй. Характэрныя прадстаўнікі расльіннасьці — тыбэцкая асака і балотніца. На поўдні трапляюцца ўчасткі горных стэпаў. Лясы на крайнім усходзе (елка, хвоя, бяроза) і ў далінах на паўднёвым усходзе (тугайныя лясы — лаза, таполя, ціс, падуб, хвойныя). Жывёльны сьвет: на поўначы характэрны капытныя — як, кулан, антылёпы аронга і ада, архар, блакітны баран. Ёсьць мядзьведзі, воўк, ліс, шакал, зайцы, пішчухі, тарбаган; з птушак — барадач-ягнятнік, гімалайскі сіп, арлан-даўгахвост, тыбэцкі ўлар, тыбэцкая саджа і інш. На поўдні (асабліва ў далінах) трапляюцца тыгар, кабарга, газэль, выдра, янот, малпы макакі; з птушак — каршун, сава, сокал і інш.

## Гаспадарчая дзейнасьць
У далінах і горных схілах сеюць галазёрны ячмень, авёс, гарох, грэчку; вядзецца адгонная жывёлагадоўля.

## Крыніцы

Катэгорыя:Узвышшы Кітаю
Катэгорыя:Тыбэт
Брусы (Мядзельскі раён)

**Брусы́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1848 вёска маёнтак Вузла Вялейскага павету Віленскай губэрні, уласьнасьць графа К. І. Тызэнгаўзу, 27 двароў, 249 жыхароў. У 1868 годзе у вёсцы 20 двароў, 278 жыхароў. З 1875 году ў вёсцы працавала школа граматы, у якой у 1896/97 навучальным годзе вучыліся 23 хлопчыкі і 4 дзяўчынкі. У 1904 годзе вёска, 469 жыхароў і выселкі, валоданьне памешчыкаў Пшаздзецкіх, 10 жыхароў, у складзе Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. У 1908 годзе у вёсцы 26 двароў, 480 жыхароў.

У Першую сусьветную вайну ў ваколіцах вёскі праходзіла лінія фронту. Тут разьмясціліся салдаты расейскай арміі, склады з боепрыпасамі і прадуктамі харчаваньня. 18—28 сакавіка 1916 году адбываліся баі Нарачанскай апэрацыі войскаў расейскіх армій, у час былі ўжыты атрутныя газы. 2-я расейская армія панесла значныя страты, толькі каля вёскі пахавана 700 расейскіх салдат.

З 1921 года вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва. Побач знаходзілася вартоўня Брусы, 7 жыхароў.

З 12.10.1940 г. да 23.12.1965 г. вёска — цэнтар Брусоўскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай, з 20.01.1960 г. Менскай абласьцей БССР, з 01.10.1973 г. у Узьленскім сельсавеце, з 23.03.1987 у Сваткаўскім сельсавеце.

У верасьні 1943 г. войскі нацысцкай Нямеччыны цалкам спалілі вёску, забілі 22 жыхары. У цэнтры вёскі пахаваны 41 жыхар вёскі Брусы, Лужы, Заазер’е і хутару Гаць, якіх 27.09.1943 г. забілі нацысцкія вайскоўцы (у 1981 годзе на магіле пастаўлены помнік). За 2,5 км на паўночны захад ад вёскі каля аўтамабільнай дарогі Мядзел—Вялейка пахаваныя 10 жыхароў з хутара Бароўка, якіх 13.07.1943 г. расстралялі, а потым спалілі вайскоўцы карных атрадаў (у 1975 г. на магіле пастаўлены абэліск).

Пасьля вайны Брусы адбудаваны. У 1948 годзе вёска тэлефанізаваная, у 1949 годзе створаны калгас «Сьцяг Перамогі». З 1954 годзе ў складзе калгасу імя Леніна (да 09.11.1961 г. калгас імя Сталіна, з 1988 г. цэнтар — вёска Сваткі), з 1994 г. у аграфірме «Зара», з сакавіка 1997 году ў сельскагаспадарчым прадпрыемстве імя М. Танка (цэнтар — вёска Сваткі).

## Насельніцтва
* 1921 год — 90 двароў, 486 жыхароў
* 1931 год — 98 двароў, 552 жыхароў
* 1940 год — 109 двароў, 328 жыхароў
* 1960 год — 400 жыхароў
* 1997 год — 114 двароў, 257 жыхароў
* 2009 год — 204 жыхары

## Інфармацыя для турыстаў

З вёскі Брусы гміны Мядзел Пастаўскага павету паходзіць дуда канца XIX — пачатку XX стагоддзяў. Так як і многія беларускія дуды, інструмэнт захоўваецца ў Летувіскім нацыянальным музэі ў Вільні. На выставах дуда пазначаецца музэем, як дуда з «Усходняй Летувы». Аднак у музэйным пашпарце (LNM EM 94) сапраўднае паходжаньне ўжо пазначанае.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Сваткі

**Сва́ткі** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Цэнтар Сваткаўскага сельсавету.

Разьмешчана на рацэ Вузьлянка каля аўтамабільнай дарогі Мядзел — Крывічы, за 20 км на паўднёвы ўсход ад гораду Мядзел, за 110 км ад Менску, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Княгінін.

## Насельніцтва
* 1921 год — 244 жыхары, 46 двароў
* 1931 год — 271 жыхар, 54 двары
* 2001 год — 564 чалавекі, 188 двароў
* 2009 год — 517 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Бонда (вёска)

**Бо́нда** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1846 вёска маёнтку Вузла Вялейскага павету Віленскай губэрні, валоданьне К. І. Тызэнгаўзу, 5 двароў, 43 жыхары. У 1868 годзе ў вёсцы 3 двары, 37 жыхароў. У 1904 годзе ў складзе Мядзельскай воласьці Вялейскага павету, 59 жыхароў, ў 1908 годзе 5 двароў, 67 жыхароў.

У 1921 г. вёска Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.

З 12.10.1940 году ў Брусоўскім сельсавеце Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 Маладэчанскай абласьцей, з 21.05.1951 г. у Сваткаўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. Менскай вобласьці, з 01.10.1973 г. у Вузьлянскім сельсавеце, з 23.03.1987 г. зноў у Сваткаўскім сельсавеце.

У 1948 годзе створаны калгас «Запавет Леніна». З 15.04.1954 г. вёска ў складзе калгасу імя Леніна (да 09.11.1961 г. калгас імя Сталіна, з 1988 цэнтар — Сваткі), з 1994 г. у аграфірме «Зара», з сакавіка 1997 году ў сельскагаспадарчым прадпрыемстве імя М. Танка (цэнтар — вёска Сваткі).

## Насельніцтва
* 1921 год — 13 двароў, 85 жыхароў
* 1960 год — 69 жыхароў
* 1997 год — 9 двароў, 12 жыхароў
* 2009 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Замашша

**За́машша** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1868 г. вёска Княгінінскай воласці Вялейскага павету Віленскай губэрні, 6 двароў, 67 жыхароў. З 1884 тут працавала школа граматы, у якой у 1896/97 навучальным годзе вучыліся 10 хлопчыкаў і 7 дзяўчынак. У 1904 годзе на месцы сучаснай вёскі існавалі: вёска (172 жыхары) і фальварак, валоданьне Пілсудскага, 12 жыхароў. У 1908 г. у вёсцы 19 двароў, 160 жыхароў.

З 1921 года вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

З 12.10.1940 году ў Сваткаўскім сельсавеце Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей, з 1952 г. у Брусоўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. у Менскай вобласьці, з 01.10.1973 ў Вузьлянскім, з 23.03.1987 г. у Сваткаўскім сельсавеце.

У 1940 годзе створаны калгас імя Леніна. У 1940 годзе 42 двары, 187 жыхароў. Пасьля вайны адноўлены калгас. З 1954 году вёска знаходзілася ў складзе калгасу імя Леніна (да 09.11.1961 г. калгас імя Сталіна, з 1988 цэнтар — вёска Сваткі), з 1994 г. — аграфірмы «Зара», з сакавіка 1997 г. — сельскагаспадарчага прадпрыемства імя М. Танка (цэнтар — Сваткі).

## Насельніцтва
* 1921 год — 31 двор, 173 жыхары
* 1940 год — 42 двары, 187 жыхароў
* 1960 год — 144 жыхары
* 1997 год — 19 двароў, 29 жыхароў
* 2009 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Даўжані

**Даўжа́ні** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1868 годзе вёска Княгінінскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, 9 двароў, 81 жыхар. У 1904 годзе у вёсцы 187 жыхароў, у 1908 годзе — 151 жыхар.

З 1921 года вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

З 12 кастрычніка 1940 году ў Сваткаўскім сельсавеце Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 года Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году Менскай абласьцей. У Вялікую Айчынную вайну ў верасьні 1943 года вёска спалена гітлераўцамі (31 двор), 92 жыхары забітыя, але пасьля вайны адноўлена.

У 1949 годзе арганізаваны калгас імя Кутузава. З 1954 году вёска ў складзе калгасу імя Сталіна, з 9 лістапада 1961 году — калгасу імя Леніна (з 1988 году цэнтар — вёска Сваткі), з 1994 году — аграфірмы «Зара», з сакавіка 1997 году — сельскагаспадарчага прадпрыемства імя М. Танка (цэнтар — вёска Сваткі).

## Насельніцтва
* 1921 год — 35 двароў, 117 жыхароў
* 1931 год — 38 двароў, 203 жыхары
* 1940 год — 31 двор, 92 жыхары
* 1960 год — 185 жыхароў
* 1997 год — 35 двароў, 65 жыхароў
* 2009 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Андрэйкі

**Андрэ́йкі** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1846 годзе вёска маёнтку Вузла Вялейскага павету Віленскай губэрні, валоданне графа К. І. Тызэнгаўзу. У 1904 годзе ў Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, працавала школа граматы, дзе ў 1896—1897 навучальным годзе вучыліся 20 хлопчыкаў і 8 дзяўчынак.

У 1921 годзе — вёска Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 году — Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва).

З 12 кастрычніка 1940 году — у Брусоўскім, з 1 кастрычніка 1973 году — Вузьлянскім сельсаветах Мядзельскага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Менскай вобласьці, з 23 сакавіка 1987 году — у Сваткаўскім сельсавеце.

У Вялікую Айчынную вайну ў верасьні 1943 году нацысты алкам спалілі вёску, забілі 12 жыхароў. 5 вяскоўцаў загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны і ў партызанскай барацьбе. Пасьля вайны вёска аднавілася.

У 1949 годзе арганізаваны калгас «Звязда». З 15 красавіка 1954 году ў складзе калгасу імя Леніна (да 9 лістападу 1961 году — калгас імя Сталіна з цэнтрам у вёсцы Сваткі), з 1994 году — у аграфірме «Зара», з сакавіка 1997 году — у сельскагаспадарчым прадпрыемстве імя М. Танка (цэнтар — вёска Сваткі).

## Насельніцтва
* 1846 год — 30 двароў, 249 жыхароў
* 1868 год — 285 жыхароў
* 1904 год — 425 жыхароў
* 1908 год — 465 жыхароў
* 1921 год — 81 двор, 438 жыхароў
* 1940 год — 85 двароў, 293 жыхары
* 1960 год — 281 жыхар
* 1997 год — 42 двары, 78 жыхароў
* 2009 год — 36 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Альсевічы (Менская вобласьць)

**Альсе́вічы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
З 1921 года вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 255 жыхароў, 45 двароў.
* 1931 год — 242 жыхары, 49 двароў i засценак — 39 жыхароў, 9 двароў.
* 2009 год — 14 чалавек
* 2019 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Шкленікова

**Шкленіко́ва** (таксама *Шкальніко́ва, Шка́льнікава*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
З 1921 да 1939 году вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 232 жыхары, 44 двары.
* 1931 год — 237 жыхароў, 48 двароў.
* 2009 год — 10 чалавек

## Славутасці

* Чортаў камень Шкленікоўскі — геалягічны помнік прыроды рэспубліканскага значэньня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Сівыя

**Сівы́я** (таксама * Сі́выя*), да 1940-х гадоў засьценак **Калінаўка** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома прынамсі з 1868 году як **засьценак Калінаўка**, побач з аднайменнай вёскай Калінаўка Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. 

З 1921 да 1939 году вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

Пасля 1945 года вядома як вёска **Сівыя**.

## Насельніцтва
* 1868 год — 26 жыхароў, 3 двары
* 1904 год — 67 жыхароў
* 1908 год — 64 жыхары, 12 двароў
* 1921 год — 58 жыхароў, 14 двароў.
* 1931 год — 72 жыхары, 12 двароў.
* 2009 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Баклан

**[[Бакланы|Бакла́н]]** — птушка сямейства Бакланавых. Іншыя значэньні:

## Асобы
* Андрэй Баклан (1917—1985) — савецкі вайсковы лётчык.
* Мікалай Баклан ( 1963) — савецкі і ўкраінскі актор тэатру і кіно.
* Станіслаў Баклан ( 1960) — ўкраінскі актор тэатру і кіно.
* Уладзімер Баклан ( 1978) — украінскі шахматны гросмайстар.

## Мясьціны
* Баклан — мястэчка ў правінцыі Дэнізьлі Эгейскага рэгіёну Турэччыны.
* Баклан — бухта ў Японскім моры Расеі.

## Іншае
*  — савецкая радыёлякацыйная станцыя.

## Глядзіце таксама
* Бакланаў
Валжанскія булгары

**Волскія булгары** (баўгары) — група булгарскіх плямёнаў, якое склала аснову насельніцтва Волскай Булгарыі.  Прыйшлі ў 2-й палове 7 ст.  на сярэднюю Волгу з Прыазоўя пасьля распаду Вялікай Баўгарыі (дзяржаўнае ўтварэньне, якое ўзьнікла ў 7 ст. паміж Донам і Кубаньню).

## Крыніцы

Катэгорыя:Цюрскія народы
Катэгорыя:Археалягічныя культуры
Катэгорыя:Сярэднявечныя Балканы
Катэгорыя:Вялікае перасяленьне народаў
Катэгорыя:Гісторыя Паўночнай Азіі
Катэгорыя:Гістарычныя этнасы Азіі
Віган

**Віган** (па-тагальску:*Lungsod ng Vigan*, , ) — горад на поўначы Філіпінаў, на заходнім узьбярэжжы востраву Люсон, за 400 км на поўнач ад Манілы. Адміністрацыйны цэнтар правінцыі Ілёкас Сур. Насельніцтва 53 935 чалавек.

У 1999 годзе быў уключаны ў Сьпіс сусьветнае спадчыны ЮНЭСКО, як найстаражытны гішпанскі каляніяльны горад.

## Гісторыя
Ужо да калянізацыі быў важным гандлёвым месцам. У 1572 годзе гэтыя мясьціны былі калянізаваныя гішпанцамі, якія і заснавалі горад.

## Славутасьці
Цэнтар гораду, пабудаваны ў гішпанскім стылі, вельмі добра захаваўся. Вылучаецца катэдра.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Філіпінаў
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Філіпінах
Чортаў камень Шкленікоўскі

**«Чортаў камень Шкленікоўскі»** — буйны ледавіковы валун каля вёскі Шкленікова Мядзельскага раёну Менскай вобласьці, геалягічны помнік прыроды рэспубліканскага значэньня. Разьмешчаны на полі, у 12 км на паўднёвы ўсход ад гораду Мядзел, за 3 км на паўночны захад ад вёскі Сваткі, у 1 км на поўдзень ад вёскі Шкленікова.

Даўжыня 4,6 м, вышыня 0,8 м; плошча ахоўваемай тэрыторыі — 14 м².

## Паданьне
Адносіцца да Чортавых камянёў-краўцоў і згодна паданьню:
 «*быццам тут жыў чорт, які па начах бясплатна шыў адзеньне. Аднойчы нейкая жанчына папрасіла яго: "Чарток, пашый мне за ўсіх ладней!" Чорт прышыў два рукавы як звычайна, а на сьпіне яшчэ і трэці. Кабета як убачыла тую працу, раззлавалася і крыкнула: "Каб ты праваліўся, чым так рабіць!" Ад гэтых слоў чорта панесла з каменя на возера, пасьля чаго яго ніхто больш не бачыў*."

## Крыніцы

## Літаратура
* Культавыя і гістарычныя валуны Беларусі / [А. К. Карабанаў, В. Ф. Вінакураў, Л. У. Дучыц і інш.]; Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут прыродакарыстання. — Менск: Беларуская навука, 2011. — 235 с. — ISBN 978-985-08-1295-7.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Памятныя камяні Беларусі
Катэгорыя:Геалёгія Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Славутасьці Мядзельскага раёну
Наўры

**На́ўры** (таксама *Наўра́ні (каля Наўра́нь)*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
З 1921 да 1939 году вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 231 жыхар, 43 двары
* 1931 год — 250 жыхароў, 38 двароў
* 2009 год — 42 чалавекі
* 2019 год — 21 чалавек

## Славутасьці
Каля вёскі курганны могільнік XI—XII стагодзьдзяў .

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Узла

**У́зла** (таксама *Ву́зла, н. (за Ву́злам)*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Сваткаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1662 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

З 1921 да 1939 году вёска ў складзе гміны Мядзел Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

У 1973—1987 гадах цэнтар Узьленскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 161 чалавек

## Славутасьці

* Руіны вадзянога млына.
* Рэшткі сядзібы.
* Хрысьціянскія могілкі.

### Страчаная спадчына

* Усьпенская царква.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сваткаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Леанардава

**Леана́рдава** (таксама *Ляна́рдава*) — вёска ў Беларусі, каля возера Дзягіляў. Уваходзіць у склад Слабадзкога сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Леанард або Ленарт (Leonard, Lennart) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У 1921—1939 гадох вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

Да 29 верасьня 2006 году вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1921 год — 24 жыхары, 2 двары.
* 1931 год — 16 жыхароў, 2 двары.
* 2009 год — 11 чалавек
* 2019 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабадзкі сельсавет (Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Муцеўшчына

**Му́цеўшчына** (таксама *Муця́ўшчына*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабадзкога сельсавету.

## Гісторыя
З 1921 да 1939 году вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

Да 29 верасьня 2006 году вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1921 год — 84 жыхары, 15 двароў
* 1931 год — 88 жыхароў, 19 двароў
* 2009 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабадзкі сельсавет (Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Царква Сьвятой Тройцы (Мікасецк)

**Царква Сьвятой Тройцы** — праваслаўны храм у в. Мікасецк Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
На паўднёвай ускраіне вёскі. Пабудавана ў 1926 годзе з дрэва.

## Архітэктура
Помнік народнага дойлідзтва. Вырашана прамавугольным зрубам з прыдзелам з паўночнага бакавога фасаду, накрытых перакрыжаванымі двухсхільнымі дахамі, завершанымі 4 галоўкамі. Да галоўнага фасаду далучана двух’ярусная чацьверыковая званіца з шатровым верхам і галоўкай. Ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі фасады члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.

## Інтэр’ер
У інтэр'еры апсіду вылучае двух’ярусны драўляны іканастас.


Mikasiecak, Trajeckaja. Мікасецак, Траецкая (1926-39) (2).jpg|Інтэр'ер царквы ў 1926-39
Mikasiecak, Trajeckaja. Мікасецак, Траецкая (1926-39).jpg|Царква ў 1926-39
Мікасецк. Свята-Троіцкая царква (01).jpg
Мікасецк. Свята-Троіцкая царква (03).jpg 


## Крыніцы

## Літаратура
* Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік / А. М. Кулагін; [рэдакцыйны савет: Г. П. Пашкоў, Л. В. Календа]. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2007. — 653 с 2000 экз. ISBN 978-985-11-0389-4

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1926 годзе
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Помнікі беларускага народнага дойлідзтва
Катэгорыя:Драўляныя хрысьціянскія храмы Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладэчанскай япархіі
Гарбы

**Гарбы́** (з 1969 — *Рама́шкі*) — вёска ў Беларусі, каля возера Дзягіляў. Уваходзяць у склад Слабадзкога сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гарбы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Гарбы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 году Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва.

Да 29 верасьня 2006 году вёска ўваходзіла ў склад Дзягільскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1921 год — 158 чал., 22 двары
* 1931 год — 154 чал., 30 двароў
* 2009 год — 30 чал.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабадзкі сельсавет (Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Рубанікі

Назву **Ру́банікі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Рубанікі — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Рубанікі — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці
Элект

**Элект** — фізычная асоба, якая па выбарах мусіць заняць пэўную пасаду, але яшчэ не заняла яе.

Гэты тэрмін часта выкарыстоўваецца па прэзыдэнцкіх выбарах і нават перад прысягай кандыдата-пераможцы, якога тады называюць абраным прэзыдэнтам. У выпадку пераабраньня кандыдата, які перамог, такой сытуацыі не ўзьнікае.

Падобна да прэзыдэнцкіх выбарах, на выбарах у мясцовыя органы ўлады таксама можна казаць пра адпаведных абраных кіраўнікоў, а ў выпадку парлямэнцкіх выбараў або выбараў у Эўрапейскі парлямэнт пра дэпутатаў, сэнатараў або сяброў Эўрапейскага парлямэнту (тэрмін адносіцца да гэтых людзей якія ня мелі мандата ў папярэдні тэрмін паўнамоцтваў), гэта значыць, калі яны ўпершыню атрымліваюць дэпутацкі мандат або калі яны вяртаюцца, каб яго выконваць).

## Глядзіце таксама
* Электарат

## Крыніцы

Катэгорыя:Канстытуцыйнае права