open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Клейнікі

**Кле́йнікі** — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Клейнікі ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Клейнікаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 1689 чалавек
* 1999 год — 1242 чалавекі

## Інфраструктура
Аддзяленьне «Беларусбанку», крамы, сярэдняя школа, бібліятэка, комплексны прыёмны пункт ААТ «Брэстрайбытсэрвіс», дзіцячы цэнтар для дзяцей з асаблівасьцямі разьвіцьця, фап.

## Выхадцы
* Вольга Неўдах — Міс Беларусь-2002
* Юлія Скалковіч (нарадзілася ў Клейніках) — Міс Беларусь-2012

## Крыніцы

Катэгорыя:Клейнікаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Церабунь

**Церабу́нь** () — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Церабунь уваходзіць у склад Клейнікаўскага сельсавету. Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад Берасьця. Разьмешчаная на правым беразе ракі Лясной.

## Гісторыя
Вёска згадваецца ў прывілеі караля Ягайлы ад 17 лютага 1387 году. Сядзіба Грабоўскіх (19 стагодзьдзе). Ад 1921 да 1939 году ў складзе Польшчы. Падчас перапісу насельніцтва 1921 году ў вёсцы жылі 79 чалавек. Яны пазначылі сваю нацыянальнасьць як русіны.

## Насельніцтва
* 2009 год — 184 чалавекі
* 1999 год — 210 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Клейнікаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Каардынацыйны савет Беларускага саюзу грамадзкіх аб’яднаньняў расейскіх суайчыньнікаў

**Каардынацыйны савет Беларускага саюзу грамадзкіх аб’яднаньняў расейскіх суайчыньнікаў** () — рэспубліканская грамадзкая арганізацыя, якая аб’ядноўвае нацыянальная арганізацыя расейскіх суайчыньнікаў Беларусі. Створаная ў траўні 2003 году.

Мэты арганізацыі:
* каардынацыя дзейнасьці арганізацыя расейскіх суайчіньнікаў;
* правядзеньне сумесных мерапрыемстваў;
* сувязь з прадстаўніцтвамі Расеі ў Беларусі, Міжнародным саюзам расейскіх суайчыньнікаў, органамі дзяржаўнай улады Расеі.

У савет уваходзяць наступныя арганізацыі:

* Рэспубліканскае грамадзкае аб’яднаньне «Расейскае таварыства»; 
* Беларускае грамадзкае аб’яднаньне «Русь»;
* Менскае таварыства расейскай культуры «Русь»;
* Міжнародны фонд разьвіцьця татара-башкірскай спадчыны «Чышма»;
* Суполка беларускіх чувашэй «Атал»;
* Міжнароднае грамадзкае аб’яднаньне дагестанцаў «Ачаг»;
* Віцебская гарадзкая грамадзкая арганізацыя «Расейскі культурны цэнтар «Русь»;
* Віцебскае грамадзкае аб’яднаньне «Расейская суполка»;
* Расейскае дваранскае сабраньне (беларускае аддзяленьне)

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні
Прэм’ер Тузін

«**Прэм’ер Тузін**» — сэрыя штогадовых музычных складанак, складзеных зь песень пераможцаў інтэрнэт-гіт-параду «Тузін Гітоў». На цяперашні момант выйшлі наступныя дыскі:

* «Прэм’ер Тузін 2005»
* «Прэм’ер Тузін 2006»
* «Прэм’ер Тузін 2007»
* «Прэм’ер Тузін 2008»
* «Прэм’ер Тузін 2009»
* Шосты прэм’ер тузін (2011)

## Глядзіце таксама
* Тузін

## Крыніцы
Алівэтаны

**Алівэта́ны**, **Ордэн Нашае Панны з гары Алівэ́та** — каталіцкая манаская супольнасьць, створаная ў 1313. Жыве паводле Статуту сьвятога Бэнэдыкта. У цяперашні час афіцыйна завецца **Алівэтанскаю Кангрэгацыяй** і ўваходзіць у Бэнэдыктынскую канфедэрацыю.

## Гісторыя

Супольнасьць алівэтанаў была заснаваная ў 1313 Бэрнарда Таламэем, Патрыцыа Патрыцы і Амброджа Пікаламіні, юнакамі з высакародных сем’яў Сыены. Пазьней, калі супольнасьць разраслася, яна прыняла Статут сьвятога Бэнэдыкта і была зацьверджаная папам Клементам VI як манаскі ордэн у 1344.

Назва «алівэтаны» паходзіць ад іх першага прытулку, названага Монтэ Алівэта (гара аліўнага саду) у памяць пра пакуты Хрыста. Сёньня гэты кляштар вядомы як Монтэ Алівэта Маджорэ (г.зн. вялікі).

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт абацтва Монтэ Алівэта Маджорэ.

Алівэтаны
.bh

**.bh** — нацыянальны дамэн верхняга ўзроўню для Бахрэйна.

## Вонкавыя спасылкі
* Зьвесткі whois для дамэну .bh на сайце IANA

bh
Шумакі

**Шумакі́** () — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Шумакі ўваходзіць у склад Клейнікаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 95 чалавек
* 1999 год — 104 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Клейнікаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Клейнікаўскі сельсавет

**Кле́йнікаўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Клейнікі.

## Гісторыя
1 чэрвеня 2007 году вёска Казловічы перададзеная ў падпарадкаваньне гораду Берасьце, а 21 сьнежня 2007 году яна выключаная з складу сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Чына клубневая

— расьліна зь сямейства бабовых.

Шматгадовая расьліна вышынёй да 200 сантымэтраў.

Раней чыну клюбневую вырошчвалі ў палях, цяпер разьвядзеньне для харчавальнага выкарыстаньня вядзецца толькі ў садах і пераважна аматарамі "старых" карысных расьлінаў.

## Вонкавыя спасылкі

* Чина клубневая 

Катэгорыя:Бабовыя
Бабовакветныя

**Бабовакветныя** (па-лацінску: *Fabales*)  —  парадак у складзе кветкавых расьлінаў клады разіды (Rosids).

## Сістэматыка
У склад парадку бабовакветных уваходзяць 4 сямейства, усяго 754 родаў і звыш 20.000 відаў:
* *Polygalaceae*
* *Surianaceae*
* *Quillajaceae*
* Бабовыя (*Fabaceae*)
Канюшына лугавая

**Канюшына лугавая** (лацінская назва: *Trifolium pratense*) — від расьлін зь сямейства бабовых (*Fabaceae* альбо *Leguminosae*), падсямейства матыльковых (*Faboideae*). Цьвіце з траўня па кастрычнік.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Бабовыя
Канюшына

**Канюшы́на** (лацінская назва: *Trifolium*) — род расьлін з сямейства бабовых (*Fabaceae* альбо *Leguminosae*), падсямейства матыльковых (*Faboideae*). Батанічная назва роду паходзіць ад трайчастаскладанага лісьця расьлін (*лацінская мова:* tres = тры, folium = ліст).

## Апісаньне

Шматгадовыя травяністыя расьліны маюць трайчастаскладанае лісьце. Кветкі згрупаваныя ў адзіночную галоўку, кісьць (гроздзь) альбо парасон. Кветкі пераважна пурпурнага, белага альбо жоўтага колеру.

## Віды
У паўночным паўшар'і з умераным і субтрапічным кліматам адрозьніваюць каля 300 відаў канюшыны. Сярэдняэўрапейскія віды, а таксама важныя кармавыя расьліны, — гэта канюшына лугавая, якую таксама звуць канюшынай чырвонай (*Trifolium pratense*), канюшына малінавая (*Trifolium pratense*) і канюшына белая (*Trifolium repens*).

## Вонкавыя спасылкі
* Канюшына: навуковая клясыфікацыя, сьпіс відаў (''на ангельскай мове'')

Катэгорыя:Бабовыя
Статут сьвятога Бэнэдыкта

**Стату́т сьвято́га Бэнэды́кта** () — збор правілаў для манахаў, напісаны у 6 стагодзьдзі сьвятым Бэнэдыктам з Нурсіі. З 7 стагодзьдзя ўжываецца таксама ў жаночых манаскіх супольнасьцях.

Статут апісвае лад жыцьця, які звычайна азначаюць кароткім афарызмам *Ora et labora* — «маліся і працуй».

Катэгорыя:Каталіцтва
Сьвяты Бэнэдыкт
Дзогчэн

**Дзогчэн** («Вялікая дасканаласьць») — вучэньне, якое належыць галіне будызму Ньінгма і тыбэцкай традыцыі Бон. Гэты тыбэцкі тэрмін адпавядае санскрыцкім словам Аці-ёга або Махасандхі. Слова таксама мае сэнс стану Дзогчэн — адвечнага першапачатковага стану быцьця, стану поўнай абуджанасьці. Існуе таксама манастыр Дзогчэн, адзін з 6 найвялікшых манастыроў традыцыі Ньінгма ў Тыбэце. Ён знаходзіцца ва Ўсходнім Тыбэце (кітайская правінцыя Сычуань).

Катэгорыя:Будызм
Жыцьцё беларуса

«**Жыцьцё беларуса**» — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта, якая выходзіла ў Вільні з 19 жніўня да 12 лістапада 1925 году пад рэдакцыяй спачатку Язэпа Туркевіча, а пасьля (з № 8 за 3 кастрычніка 1925 году) Уладзімера Варавы. Першая газэта, якая выдавалася ад імя Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Бараніла правы беларусаў, у тым ліку права на выкарыстаньне роднай мовы. Інфармавала пра страйк у Крынках, змаганьне з камуністычнай ідэалёгіяй на Беласточчыне, беларускі грамадзка-культурны рух у Летуве й у Латвіі. Сярод зьмяшчаных на старонках газэты матэрыялаў — прамовы з трыбуны польскага Сойму беларускіх дэпутатаў Адама Станкевіча і Фабіяна Ярэміча, нарыс Антона Луцкевіча пра гісторыю нацыянальнага беларускага мастацтва, літаратурныя творы Янкі Купалы, Цішкі Гартнага, Уладзімера Сыча і Маладога. Усяго было выдадзена 20 нумароў, зь якіх 5 былі сканфіскаваныя.
## Вонкавыя спасылкі
* «Жыцьцё беларуса» (1925) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Саха (1923)

«**Саха**» — беларуская грамадзка-палітычная газэта, якая выходзіла з 18 красавіка 1923 году ў Вільні пад рэдакцыяй Макара Косьцевіча (Краўцова). Рэпрэзэнтавала сябе як орган рабочых і сялянаў Заходняй Беларусі. Інфармавала пра палітыку польскай народнай партыі «Вызваленьне», Лязанскую канфэрэнцыю, жыцьцё беларусаў у Беларускай ССР.

## Вонкавыя спасылкі
* «Саха» (18 красавіка 1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх (

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1923 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Зьніклі ў 1923 годзе
Юдаізм

**Юдаі́зм** — адна з найстарэйшых монатэістычных рэлігіяў і найбольш старажытная з захаваных да цяперашняга часу. У больш шырокім сэнсе ёсьць рэлігійны, нацыянальны й этычны сьветапогляд габрэйскага народа. У рэлігіязнаўстве прынята адрозьніваць у разьвіцьці юдаізму тры гістарычныя пэрыяды: храмавы (у пэрыяд існаваньня Ерусалімскага храма), талмудысцкі й рабінастычны (з VI стагодзьдзя па цяперашні час). Сучасны артадаксальны юдаізм склаўся на аснове руху фарысэяў (прушым) [3], які ўзьнік у эпоху росквіту Макавэяў (2 стагодзьдзе да н. э.). У сучасным юдаізьме няма адзінага й агульнапрызнанага інстытуту альбо асобы, якая мае аўтарытэт крыніцы права, настаўніцтва ці ўлады. Крыніцы права (Галах) сучаснага артадаксальнага юдаізму ёсьць Танах (Пісьмовая Тора) і Талмуд (Вусная Тора). Галах рэгулюе, у прыватнасьці, тыя сфэры жыцьця габрэяў, якія ў іншых прававых сыстэмах рэгулююцца крымінальным, грамадзянскім, сямейным, карпаратыўным і звычайным правам.

## Сымбалі

У істотным сэнсе, сымбалічнае значэньне ў юдаізьме маюць малітва Шма й захаваньне шабату й кашруту, нашэньне галаўнога ўбору стосы. Адзін са зьнешніх знакаў юдаізму з XIX стагодзьдзя — шасьціканцовая Зорка Давіда. Больш старажытным сымбалем юдаізму зьяўляецца сямісьвечнік мэнора, які, згодна зь Бібліяй і традыцыяй, стаяў у Скініі й Ерусалімскім храме. Дзьве разьмешчаныя побач прастакутныя скрыжалі з закругленай верхняй граньню таксама зьяўляюцца сымбалем юдаізму, часьцяком сустракаючыся ў арнамэнце й дэкарацыях сынагогаў. Часам на скрыжалях выгравіраваны дзесяць запаветаў, у поўнай альбо скарочанай форме, альбо 10 першых літар габрэйскага альфабэту, служачых для сымбалічнай нумарацыі запаветаў.

Біблія таксама апісвае сьцягі кожнага з дванаццаці каленаў. Паколькі традыцыйна лічыцца, што сучасныя габрэі, у асноўным паходзяць з калена Юды й існавалага на ягонай тэрыторыі Юдэйскага царства, леў ёсьць сымбаль гэтага племені, а таксама зьяўляецца адным з сымбаляў юдаізму. Часам леў малюецца з царскім скіпэтрам — знакам царскай улады, якой надзяліў гэта калена ў сваім прароцтве прабацька Якаў. Таксама сустракаюцца выявы двух ільвоў, па абодва бакі ад скрыжаляў, як быццам стаючы на варце запаветаў.


Star_of_David.svg|Зорка Давіда
Menora.svg|Мэнора


## Беларусь
На 2011 год працавала 7 сынагогаў. Дзейнічалі тры юдэйскія кірункі.

## Крыніцы


Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
.mc

**.mc** — нацыянальны дамэн верхняга ўзроўню для Манака.

## Вонкавыя спасылкі
* Зьвесткі whois для дамэну .mc на сайце IANA

mc
1251

## Падзеі
* Падпісанае мірнае пагадненьне паміж Ноўгарадам і Нарвэгіяй

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*
Варта Бацькаўшчыны

**Варта Бацькаўшчыны** — беларуская вайсковая газэта, якая выдавалася ў 1920 годзе ў Коўне штабам Беларускага батальёну ў літоўскім рэгулярным войску. Выйшла 15 нумароў з 9 студзеня па 30 чэрвеня 1920 году.

## Зьмест
Публікавала весткі з фронту, хроніку змаганьня беларускіх жаўнераў за незалежнасьць Беларусі, інфармацыю пра палеглых жаўнераў. Зьмясьціла на сваіх старонках гістарычны нарыс аб Беларускім батальёне ў літоўскім войску пад камандаваньнем маёра Алеся Ружанцова, жаўнерскія песьні. Друкавала «Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера» Зьмітрака Бядулі і іншыя літаратурныя творы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Варта Бацькаўшчыны
Катэгорыя:Беларусы ў Летуве
1250

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 2 лютага — Эрык XI, кароль Швэцыі

## Вонкавыя спасылкі
Фагавая тэрапія

**Фагавая тэрапія** () — кірунак у супрацьбактэрыяльнай тэрапіі, дзе асноўным агентам зьяўляюцца вірусы бактэрыяў (бактэрыяфагі), якія спэцыфічна забіваюць толькі патагенныя бактэрыі, не кранаючы непатагенную флёру і эўкарыятычныя клеткі. Апошнім часам усё больш разглядаецца як адна з альтэрнатываў традыцыйным антыбіётыкам, асабліва ў сувязі з распаўсюдам устойлівых прышчэпаў небясьпечных мікраарганізмаў, напрыклад MRSA (стафілакок, устойлівы да мэтыцыліну). 

Катэгорыя:Мэдыцына
.se

**.se** — нацыянальны дамэн верхняга ўзроўню для Швэцыі. Адказная арганізацыя, якая падтрымлівае фунцыкляваньне дамэну — NIC-SE. Яна, аднак, не займаецца рэгістрацыяй новых дамэнаў, гэта могуць рабіць толькі аўтарызаваныя рэгістратары. Рэгістратары атрымоўваюць першы плацеж пры рэгістрацыі новага дамэну. Наступныя плацяжы атрымоўвае NIC-SE. Максымальны тэрмін, на які можа быць аплачаная рэгістрацыя&nbsp;— адзін год.

Да красавіка 2003 году правілы рэгістрацыі ў дамэне .se былі вельмі строгімі і абмяжоўвалі вольную рэгістрацыю. Права зарэгістраваць дамэн падавалася толькі арганізацыям, што дзеюць на сусьветным узроўні, і імя дамэну пры гэтым павінна было адпавядаць афіцыйнаму назову арганізацыі. Кампаніі ня мелі права рэгістраваць асобныя дамэны адмыслова для сваіх прадуктаў, нават калі апошнія зьяўляліся зарэгістраванымі гандлёвымі маркамі.

Прыватныя асобы мелі права зарэгістраваць усяго толькі адзін дамэн у дамэне другога ўзроўню .pp.se ( — прыватная асоба). Кампаніі, зарэгістраваныя толькі ў адным лэне Швэцыі, мелі права рэгістраваць дамэн толькі ў адпаведным дамэне другога ўзроўню .*код&nbsp;лена*.se. Такія строгія правілы прывялі да папулярызацыі альтэрнатыўных дамэнаў першага ўзроўню&nbsp;— .nu і .com.

Новыя правілы дазволілі арганізацыям і прыватным асобам рэгістраваць неабмежаваную колькасьць любых дамэнаў зь невялікімі абмежаваньнямі. У кастрычніку&nbsp;2003&nbsp;г. NIC-SE пачаў рэгістрацыю дамэнаў, імёны якіх могуць уключаць літары *å*, *ä*, *ö*, *ü* і *é*.

## Вонкавыя спасылкі
* Звесткі whois для дамэну .se на бачыне IANA
* NIC-SE
* Сьпіс аўтарызаваных рэгістратараў

se
Сухадол (Берасьцейская вобласьць)

**Сухадо́л** — вёска ў Беларусі, паміж ракой Пульвай і Атоцкім каналам. Уваходзіць у склад Расьнянскага сельсавету Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню згадваецца ў рэвізіі Берасьцейскага староства 1566 году пад назвай Сухадолы. Паселішча насялялі путныя баяры — катэгорыя сялян-слуг у Вялікім Княстве Літоўскім у XV—XVIII стагодзьдзях, асноўнымі павіннасьцямі якіх былі нясеньне ваеннай і кур’ерскай службы. У 1670 годзе кароль польскі і вялікі князь літоўскі Міхал Вішнявецкі пацьвярджае сухадалянам правы путнага баярства: права нясеньня ваеннай службы і свабоду ад натуральных падаткаў.

У пачатку XVIII ст.: сухадаляне страчваюць статус путнага баярства, ператвараюцца ў звычайных дзяржаўных сялянаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Сухадол апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі. У другой палове XIX стагодзьдзя вёска ў Палавецкай воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні. У 1869 годзе з ініцыятывы Юльяна Дубягі ў вёсцы збудавалі мураваную філіяльную (прыпісную) царкву. Паводле народнага паданьня, на месцы царквы існавала карчма, якую спалілі мясцовыя жанчыны. Вёска належала да праваслаўнай (раней уніяцкай) парафіі Міхала Арханёла. Царква месьцілася каля вёскі Голі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сухадол абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Паводле Рыскай мірнай дамовы 1921 году Сухадол апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Палавецкай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. У 1928 годзе Палавецкую гміну скасавалі: вёску Сухадол перадалі ў склад Вярховіцкай гміны.

У 1939 годзе Сухадол увайшоў у БССР. З 1962 году ў Камянецкім раёне.

## Насельніцтва
* 1999 год — 94 чалавекі
* 2010 год — 68 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Расьнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Арабнікі

**Ара́бнікі** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавету. Знаходзіцца за 2 км на поўнач ад Пружанаў, 14 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце. Насельніцтва на 2012 год — 172 жыхары, 91 двор.

## Этымалёгія назвы
Паводле пружанскай гісторыка і краязнаўцы Веры Церахавай, назва вёскі паходзіць ад слова «араб», бо паселішча было населенае татарамі (арабамі), якія здаўна пражывалі ў Вялікім Княстве Літоўскім.

## Мінуўшчына
У 1563 року ў Чахецкім вайтоўстве Дабучынскага двару Кобрынскай эканоміі ВКЛ.

За расейскім часам — вёска ў Дабучынскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. Паводле перапісу 1897 року 540 жыхароў, 87 двароў, хлебазапасная крама.

За польскім часам — у гміне Дабучын, а з 1926 року — у гміне Пружана Пружанскага павету Палескага ваяводзтва. У 1921 року — 408 жыхароў, 93 двары.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1897 год — 540 жыхароў, 87 двароў
* XX стагодзьдзе: 1921 год — 408 жыхароў, 93 двары; 1970 год — 832 жыхары (перапіс); 1999 год — 240 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 210 жыхароў, 110 двароў; 2010 год — 184 жыхары; 2012 год — 172 жыхары, 91 двор

## Транспарт
Аўтамабільныя дарогі  Пружаны — Клепачы — Котра і  Арабнікі — Малыя Якавічы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Літаратура
* Надвор’е ў Арабніках

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Вялікія Якавічы

**Вялі́кія Я́кавічы** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Вялікія Якавічы ўваходзяць у склад Пружанскага сельсавету.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Дабучынскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні.

За польскім часам — у гміне Дабучын Пружанскага павету Палескага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1999 год — 129 чалавек
* 2010 год — 155 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Бузуны (Берасьцейская вобласьць)

**Бузуны́** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Бузуны ўваходзяць у склад Пружанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 22 чалавекі
* 1999 год — 32 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
.sy

**.sy** — нацыянальны дамэн верхняга ўзроўню для Сырыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Зьвесткі whois для дамэну .sy на сайце IANA

sy
Бярдычы

**Бярды́чы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Лясной. Уваходзяць у склад Чэрнінскага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 64 чалавекі
* 2010 год — 76 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Вітошкі

**Віто́шкі** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Мухаўцу і Лясной. Уваходзяць у склад Чэрнінскага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 19 км на паўночны ўсход ад Берасьця, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Жабінка.

## Гісторыя
У XIX ст. вёска Вітошкі — цэнтар маёнтку ў Кобрынскім павеце Гарадзенскай губэрні. З 1868 году маёнтак Вітошкі належаў Галеўскаму. У 1890 годзе сяляне ўваходзілі ў Залескае сельскагаспадарчае таварыства (налічвала 81 дзесяцінаў зямлі). Маёнткам валодаў У. Анцуг, які меў 105 дзесяцінаў зямлі. У 1897 годзе ў Вітошках было 28 двароў, працавалі вятрак і кузьня. На 1905 год вёска была ў складзе Зьбіраскай воласьці.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Вітошкі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Паводле Рыскай мірнай дамовы 1921 году вёска апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Зьбіраскай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. У гэты час тут было 11 двароў.

У 1939 годзе Вітошкі ўвайшлі ў БССР. На 1940 год у вёсцы было 8 двароў. На 1997 год у Вітошках было 2 гаспадаркі, на 2005 год — 1 гаспадарка.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1870 год — 76 рэвіскіх душ; 1897 год — 183 чал.
* XX стагодзьдзе: 1905 год — 191 чал.; 1921 год — 65 чал.; 1940 год — 41 чал.; 1959 год — 45 чал.; 1970 год — 34 чал.; 1997 год — 4 чал.; 1999 год — 2 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 1 чал.; 2010 год — 4 чал.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Вялікія Косічы

**Вялі́кія Ко́січы** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Мухаўцу і Лясной. Уваходзяць у склад Чэрнінскага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 11 км на паўночны ўсход ад Берасьця, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Берасьце-Ўсходняе.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Вялікія Косічы ўпершыню ўпамінаюцца ў пісьмовых крыніцах у XV ст. як сяло, шляхецкая ўласнасьць у Троцкім ваяводзтве Вялікім Княства Літоўскім. У канцы XV ст. уладаньне Б. А. Салагубовіча, які адпісаў частку маёнтку Косічы свайму брату Юрыю. У 1500 годзе вялікі князь Аляксандар пацьвердзіў гэты запіс. Пад 1567 годам значыцца ў попісе войска ВКЛ.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Вялікія Косічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыяй, у Слонімскай, з 1797 году — у Літоўскай, з 1801 году — у Гарадзенскай губэрнях.

На 1860 год вёска Вялікія Косічы была ў складзе маёнтку Трышын, уладальнікам якога быў Гутоўскі. У 1882 годзе жыхары Вялікіх Косічаў і навакольных вёсах супольна зь сьвятарамі Качалоўскім і Савіцкім збудавалі праваслаўную царкву з званіцай. На 1876 год у Вялікіх Косічаў было 37 двароў. На 1886 год у сяле было 13 двароў, дзеяла царква, працавалі царкоўна-прыходзкая школа, у якой навучалася 69 хлопчыкаў і 8 дзяўчынак, валасная ўправа (з 1890 году ў вёсцы Чэрнях) і карчма. На 1905 год сяло Вялікія Косічы было цэнтрам Косіцкай воласьці. Непадалёку знаходзіўся аднайменны маёнтак. У сяле быў валасны сельскі фэльчар, разьмяшчаліся ўчасткі: судовых сьледчых, міравых пасярэднікаў, судова-міравой акругі. Адзін раз у год працаваў прызыўны ўчастак з воінскай павіннасьці. У воласьці налічвалася 16 сельскагаспадарчых таварыстваў і сельскагаспадарчых грамадаў; яна аб’ядноўвала 27 вёсак, у якіх было 395 двароў, 2161 мужчына, 2159 жанчын. 

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Вялікія Косічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Паводле Рыскай мірнай дамовы 1921 году вёска апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, цэнтар Косіцкай гміны Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. У гэты час тут было 10 двароў.

У 1939 годзе Вялікія Косічы ўвайшлі ў БССР. На 1940 год у вёсцы было 29 двароў. У студзені 1950 году савецкія ўлады стварылі калгас імя Фрунзэ, у які з 42 гаспадарак уступілі 32 (у 1969 годзе аб’яднаны з саўгасам «Маладая гвардыя»). На 1997 год у вёсцы было 46 гаспадарак, на 2005 год — 50 гаспадарак.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1860 год — 105 чал., зь іх 47 муж. і 58 жан.; 1876 год — 62 чал.; 1886 год — 147 чал.
* XX стагодзьдзе: 1905 год — 214 чал. у *сяле Вялікіх Косічах* і 9 чал. у *маёнтку Вялікіх Косічах*; 1921 год — 52 чал.; 1940 год — 168 чал.; 1997 год — 168 чал.; 1999 год — 87 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 107 чал.; 2010 год — 153 чал.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Вялікая Курніца

**Вялі́кая Курні́ца** — вёска ў Беларусі, каля ракі Лясной. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 13 км на паўночны ўсход ад Берасьця, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Берасьце-Ўсходняе.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Вялікая Курніца упершыню ўпамінаецца ў пісьмовых крыніцах у XVII ст. як вёска ў Берасьцейскім павеце Берасьцейскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. З 1698 году ўладаньне Чартарыйскіх. У XVIII ст. упамінаецца ў зьвязку з вызначэньнем межаў з суседнімі сёламі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Вялікая Курніца апынулася ў складзе Расейскай імпэрыяй, у Берасьцейскім павеце Гарадзенскай губэрні. У XIX ст. маёнтак — дзяржаўная ўласнасьць у Косіцкай воласьці. У склад маёнтку ўваходзілі вёскі Вялікая і Малая Курніца, Чарнакі. У 1897 годзе ў Вялікай Курніцы было 86 двароў, працавалі школа граматы і хлебазапасны магазын. На 1905 год вёска ўваходзіла ў склад Косіцкай воласьці. 

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Вялікая Курніца абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Паводле Рыскай мірнай дамовы 1921 году вёска апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. У гэты час тут было 52 двары.

У 1939 годзе Вялікая Курніца ўвайшла ў БССР. У нямецка-савецкую вайну 18 вяскоўцаў загінулі, 6 зьніклі бязь вестак. На 2005 год у Вялікай Курніцы было 79 гаспадарак.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1858 год — 286 сялянскіх душ; 1897 год — 497 чал.
* XX стагодзьдзе: 1905 год — 592 чал.; 1921 год — 272 чал.; 1959 год — 363 чал.; 1970 год — 248 чал.; 1999 год — 243 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 202 чал.; 2010 год — 285 чал.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Чэрнінскі сельсавет

**Чэ́рнінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Чэрні.

## Гісторыя
1 чэрвеня 2007 году вёска Машчонка перададзеная ў падпарадкаваньне гораду Берасьце, а 21 сьнежня 2007 году яна выключаная з складу сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Залесьсе (Берасьцейскі раён)

**Зале́сьсе** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Мухаўцу і Лясной. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 58 чалавек
* 2010 год — 50 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Вялікія Радванічы

**Вялі́кія Радва́нічы** — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Вялікія Радванічы ўваходзяць у склад Радваніцкага сельсавету.

## Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1510 годзе. Існавала Царква Праабражэньня Гасподняга (пабудаваная ў 1510 годзе, разбураная ў 1961 годзе).

## Насельніцтва
* 2009 год — 436 чалавек
* 1999 год — 485 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Радваніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Машчонка

**Машчо́нка** () — былая вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Машчонка ўваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавету. Цяпер у складзе Берасьця.

## Гісторыя
1 чэрвеня 2007 году вёска перададзеная ў склад гораду Берасьця. 21 сьнежня 2007 году вёска выключаная з складу Клейнікаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 53 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Мікрараёны Берасьця
Зьбірагі

**Зьбі́рагі** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Мухаўцу і Лясной. Уваходзяць у склад Чэрнінскага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
Упершыню Зьбірагі ўпамінаюцца ў 1502 годзе.

## Насельніцтва
* 1999 год — 153 чалавекі
* 2009 год — 157 чалавек

## Славутасьці
* Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы з званіцай (1610 або ў 1620 год, драўляныя; аб'ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чэрнінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Міхалін (Берасьцейская вобласьць)

**Міхалі́н** () — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Міхалін уваходзіць у склад Радваніцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 41 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Радваніцкі сельсавет
Казловічы

Назву **Казло́вічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Казловічы — вёска ў Баранавіцкім раёне
** Казловічы — былая вёска ў Клейнікаўскім сельсавеце Берасьцейскага раёну, цяпер у складзе Берасьця
** Казловічы — вёска ў Чарнаўчыцкім сельсавеце Берасьцейскага раёну

* Віцебская вобласьць:
** Казловічы 1 — вёска ў Аршанскім раёне
** Казловічы 2 — вёска ў Аршанскім раёне
** Казловічы — вёска ў Гарадоцкім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Казловічы — вёска ў Гарадзенскім раёне
** Казловічы — вёска ў Зэльвенскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Казловічы — вёска ў Калінкавіцкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Казловічы — вёска ў Глускім раёне

* Менская вобласьць:
** Казловічы — вёска ў Слуцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Казлова 
* Казловы Луг 
* Казлоў 
* Казлоўка 
* Казлоўцы
* Казлоўшчына 
* Казлы 
* Казьлякевічы
* Казьляны
Чарнакі

Назву **Чарнакі** маюць:

* Чарнакі — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Чарнакі — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці
Чарнакі (Берасьцейскі раён)

**Чарнакі́** — вёска ў Беларусі, каля ракі Лясной. Уваходзяць у склад Чарнаўчыцкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 16 чалавек
* 2010 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Малы Трасьцянец

**Малы́ Трасьцяне́ц** — колішняя вёска ў Менскім раёне, з 1987 частка Менску.

Побач зь вёскай Малы Трасьцянец за 10 км ад Менску па Магілёўскай шашы існаваў канцэнтрацыйны лягер Трасьцянец.

## Мінуўшчына
У 1503 року сяло Трасьцянцы, 6 службаў «бліз места Менскага» нададзена Менскаму Вазьнясенскаму манастыру, у Менскім павеце Віленскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Пасьля Другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 року ў складзе Расейскай імпэрыі. У 2-й палове XIX стагодзьдзя вёска падзялілася на дзьве: Вялікі (Стары) Трасьцянец і Малы (Новы) Трасьцянец.

Зь лютага па сьнежань 1918 року вёска акупаваная войскамі Нямецкай імпэрыі. Паводле Трэцяй Устаўной граматы 25 сакавіка 1918 року ў складзе Беларускай Народнай Рэспублікі. Зь ліпеня 1919 па ліпень 1920 року і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 року акупаваная войскамі Польшчы.

З 1919 року ў складзе БССР. З 20 жніўня 1924 року ў складзе Трасьцянецкага сельсавету Самахвалавіцкага раёну Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). 18 студзеня 1931 року ўключаная ў межы Менску. З 26 траўня 1935 року ў Менскім раёне. З 20 лютага 1938 року ў Менскай вобласьці.

У Другую сусьветную вайну з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 року акупаваная войскамі нацысцкай Нямеччыны. У Трасьцянецкім лягеры сьмерці нацысты зьнішчылі 206 500 чалавек.

З 16 ліпеня 1954 року ў Гатаўскім, з 20 студзеня 1960 року ў Навадворскім сельсавеце. У 1987 року вёска ўключаная ў межы гораду Менску. Галоўная вуліца вёскі захавала назву Зарэчная, вуліца Касманаўтаў стала працягам Зарэчнай, Савецкая — Малы Трасьцянец, Юбілейная — Цішкі Гартнага (псэўданім Зьмітра Жылуновіча). У 1989 року менскую вуліцу Жданава перайменавалі ў вуліцу Жылуновіча, таму ў 2004 року трасьцянецкая вуліца Цішкі Гартнага была перайменаваная ў Ельніцкую — у гонар ракі Ельніца (Трасьцянка), якая працякае праз тэрыторыю Малога Трасьцянцу.

## Крыніцы

## Літаратура
* Вялікі Трасцянец //  С. 373
* 
* 
* Сацукевіч І. І. Вёскі і пасёлкі, што ўвайшлі ў склад Мінска // 

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Менскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, уключаныя ў склад Менску
Несьвіло

**Несьвіло́** — вёска ў Беларусі, пры ўтоку ракі Градаўкі ў Лясную. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 34 чалавекі
* 2010 год — 50 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Сасноўка (Берасьцейскі раён)

**Сасно́ўка** — пасёлак у Беларусі, каля ракі Безымянкі. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 172 чалавекі
* 2010 год — 200 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Покры

**По́кры** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Лясной. Уваходзяць у склад Чарнаўчыцкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 234 чалавекі
* 2009 год — 188 чалавек

## Славутасьці
* Царква Покрыва Багародзіцы (1739 год, перабудаваная у XIX ст.)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Скорбічы

**Ско́рбічы** (з 1964 году — *Дру́жба*) — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Лясной. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 3 км на поўнач ад Берасьця, за 1 км на захад ад шашы .

## Насельніцтва
* 1999 год — 133 чалавекі
* 2010 год — 125 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Чарнаўчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
1249

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 6 ліпеня — Аляксандар II, кароль Шатляндыі

## Вонкавыя спасылкі
1248

## Падзеі
* 15 жніўня — пачынаецца будаўніцтва Кёльнскага сабору

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* Скамонд, яцьвяскі князь
Цыстэрцыяны

**Ордэн цыстэрцыянаў**, які называюць таксама **Ордэнам бэрнардынаў** — каталіцкая манаская супольнасьць, што адгалінавалася ад Бэнэдыктынаў у 1098 годзе. Заснавальнікам ордэну быў сьвяты Робэрт з Малезму. Папулярнасьць цыстэрцыянскі ордэн набыў дзякуючы дзейнасьці сьвятога Бэрнарда з Клерво, адсюль альтэрнатыўная назва ордэну.
Тэлефонны код

**Тэлефо́нны код** — тая частка тэлефоннага нумара, якая ўказвае на міжгародні вузел сувязі.

## Глядзіце таксама

* Тэлефонны плян нумарацыі Беларусі

Катэгорыя:Тэлефонная сувязь
Крашынскі сельсавет

**Кро́шынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Крашын.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году да сельсавету далучаныя ўсе населеныя пункты — Бараціна, Дудзічы, Ішкальдзь, Петкавічы, Родкавічы — скасаванага Петкавіцкага сельсавету, а таксама вёскі Адахаўшчына, Гірава, Дубава, Забродзьдзе, Лаўрынавічы, Якімавічы скасаванага Каўпеніцкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Велікалуцкі сельсавет

**Велікалу́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Русіно.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Лукаўскі сельсавет у складзе Навамыскага (з 8 красавіка 1957 году — Баранавіцкага) раёну Баранавіцкай (з 8 студзеня 1954 году — Берасьцейскай) вобласьці БССР. 17 лістапада 1959 году сельсавет перайменаваны ў Велікалуцкі сельсавет. 22 сакавіка 1962 году да сельсавету далучаная частка скасаванага Лаўрынавіцкага сельсавету (населеныя пункты Грабавец, Капані, Крыжыкі і Русіно).

Пастановай Баранавіцкага райвыканкаму № 79 ад 2 жніўня 2019 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Вялікія Лукі ў вёску Русіно.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 5
* 1 чэрвеня 1955 году — 6
* 1 студзеня 1964 году — 9
* 1 студзеня 1968 году — 6
* 1 студзеня 1974 году — 8
* 1 студзеня 1981 году — 10
* 1 студзеня 1986 году — 10

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 288
*  С. 93, 185
*  С. 94


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1959 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1959 годзе
Партызан

Назву **Партыза́н** маюць:

* Партызан — удзельнік супраціўленьня ворагам на захопленай тэрыторыі ў складзе групаў (атрадаў).

## Населеныя пункты
* Партызан — вёска ў марзе Арагацотн (Армэнія).

## Спорт
* «Партызан» —  беларускі футбольны клюб зь Менску.
* «Партызан» — сэрбскі баскетбольный клюб з гораду Бялград.
* «Партызан» — сэрбскі футбольны клюб з гораду Бялград.
** Стадыён Партызана — футбольны і лёгкаатлетычны стадыён у Бялградзе, які належыць футбольнаму клюбу Партызан.

## Іншае
* пАРТызан — часопіс, прысьвечаны пытаньням сучаснага інтэлектуальнага й культурнага жыцьця Беларусі.

## Падвойныя назвы
* Чырвоны Партызан

## Глядзіце таксама
* Партызанаўка
* Партызанск
* Партызанскае
* Партызанская
* Партызанскі
* Партызаны
Вольнаўскі сельсавет

**Во́льнаўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вольна.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Паланечка, Рэпічы, Шчарбовічы — скасаванага Паланечкаўскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Мядзеневіцкі сельсавет

**Мядзе́невіцкі сельсавет** — колішняя адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Стайкі.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Завосьсе, Круглікі, Мелехавічы, Міхнаўшчына, Мядзеневічы, Новыя Войкавічы, Стайкі, Старыя Войкавічы — перададзеныя ў склад Сталовіцкага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Узьдзьвіжаньне

**Узьдзьві́жаньне** (*Узьві́жаньне*, *Узьдзьві́жаньне Пачэснага і Жыватво́рнага Кры́жа Гаспо́дняга*,*Сьвя́та ўзвышэ́ньня Сьвято́га Кры́жа*) — восеньскае сьвята, якое адзначаецца 14 верасьня:
* у Каталіцкім касьцёле — па новым стылі
* у Праваслаўнай царкве — па старым стылі (па новым стылі — 27 верасьня).

## Праваслаўная традыцыя

Сьвяткаваньне Ўзьдзьвіжаньня Сьвятога і Жыватворнага Крыжа Гасподняга ўсталяванае Царквою ў гонар наступнай падзеі. Рымскія імпэратары-язычнікі намагаліся поўнасьцю зьнішчыць памяць аб сьвяшчэнных месцах, дзе пакутаваў за людзей і ўваскрэс Ісус Хрыстос. Імпэратар Адрыян загадаў засыпаць зямлёю Галгофу й Труну Гасподнюю. На гэтым штучным ўзвышшы былі пастаўленыя язычніцкія ідалы, і ім прыносілі ахвяры. Аднак праз 300 гадоў роўнаапостальны імпэратар Канстантын Вялікі, які атрымаў пад сьцягам Крыжа шмат перамогаў над ворагамі, горача пажадаў знайсьці Крыж, на якім быў расьпяты Ісус Хрыстос. Дзеля гэтага ён накіраваў у Ерусалім сваю маці, пабожную царыцу Алену. Язычніцкія капішчы й статуі былі тады ў Ерусаліме зьнішчаныя. Было знойдзенае й месца, дзе ў зямлі захаваліся тры крыжы, шыльдачка з надпісам, зробленым на загад Пілята, і цьвікі. Каб дазнацца, на якім з трох крыжоў быў расьпяты Збавіцель, Патрыярх Ерусалімскі Макарый па чарзе паклаў крыжы на нябожчыка. Калі быў пакладзены Крыж Гасподні, нябожчык ажыў. Хрысьціяне, іх было вялікае мноства, прыйшлі пакланіцца Сьвятому Крыжу, яны прасілі Макарыя высака ўзьняць Крыж, каб усе мелі магчымасьць з глыбокай пашанай пакланіцца Яму. Гэтая ўрачыстая падзея адбылася ў 326 годзе. У памяць аб ёй і было ўсталяванае гэтае сьвята. Адначасна ў гэты ж дзень прызначаецца строгі пост дзеля ўспаміну крыжовых пакутаў Збавіцеля.

Ніжэй пададзеныя сьвяточныя сьпевы ў рэдакцыі Біблейскае Камісіі БПЦ.

### Трапар сьвята Ўзьдзьвіжаньня Крыжа Гасподняга, глас 1
Спасі́, Госпадзі, людзей Тваіх,
і благаславі дастаяніе Тваё,
перамогу праваслаўным хрысьціянам над супраціўнымі дай
і Тваім Крыжам ахоўвай жыхарства Тваё.

### Кандак сьвята Ўзьдзьвіжаньня Крыжа Гасподняга, глас 4
Узьня́ты дабравольна на Крыж,
тэзаіменаванаму Твайму новаму жыхарству
шчодрасьці Твае пада́й, Хрысьце Божа,
узрадуй сілаю Тваёю верных людзей Тваіх,
перамогі даючы́ над супраціўнымі нам,
якія маем Тваю дапамогу, як ахаваньне міру
і непераможаную перамогу.

### Задастойнік Узьдзьвіжаньня Крыжа Гасподняга
Велічай, душа мая, Пачэсны Крыж Гасподні. Ты Багародзіца, таямнічы рай, што непару́шаны ўзрасьціў Хрыста. Які на зямлі пасадзіў жываноснае дрэва Крыжа. Таму сёньня ўздзьвігнатаму пакланяючыся Яму, Цябе велічаем.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Каталіцкія сьвяты
Катэгорыя:Праваслаўныя сьвяты
Катэгорыя:Праваслаўныя пасты
Дзеткавічы

Назву **Дзеткавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Дзеткавічы — вёска ў Баранавіцкім раёне
** Дзеткавічы — вёска ў Дарагічынскім раёне
Усекнавеньне

**Усекнаве́ньне галавы Прарока, Прадцечы і Хрысьціцеля Гасподняга Іяана** — летняе сьвята, якое адзначаецца 29 жніўня:
* у Каталіцкім касьцёле — па новым стылі
* у Праваслаўнай царкве — па старым стылі (па новым стылі — 11 верасьня).

## Праваслаўная традыцыя

Усекнавеньне галавы Іяана Хрысьціцеля адбылося ў 32 годзе па Нараджэньні Хрыстовым. У памяць пакутніцкага спачыну сьвятога Прадцечы Царквою ўсталяванае сьвята й строгі пост як выказваньне смутку хрысьціянаў аб гвалтоўнай сьмерці вялікага Прарока.

Пра пакутніцкую сьмерць сьвятога Іаана Хрысьціцеля апавядаюць эвангелісты і Царкоўнае паданьне. Пасьля Хрышчэньня Гасподняга сьвяты Іаан быў пасаджаны ў цямніцу Ірадам Анціпам, адным з нашчадкаў вядомага вынішчэньнем немаўлятаў Ірада Вялікага. Прарок Божы Іаан адкрыта выкрываў правіцеля за тое, што ён кінуў законную жонку і беззаконна жыў з Ірадыядай, жонкай свайго брата Піліпа. У дзень свайго нараджэньня Ірад учыніў баляваньне вяльможам і старэйшынам, дзе дачка Ірадыяды Саламія скакала перад гасьцямі і тым надта дагадзіла Іраду. Удзячны правіцель паабяцаў перад прысутнымі даць Саламіі ўсё, што яна пажадае.

Тая, выконваючы каварны намер сваёй зласьлівай маці, пажадала прынесьці ёй на блюдзе адсечаную галаву Іаана Хрысьціцеля. Ірад засмуціўся такой просьбай. Ён баяўся ўгнявіць Бога забойствам Прарока, парады якога заўжды выконваў. Баяўся ён і народа, які паважаў сьвятога Прадцечу. Аднак адмовіцца ад абяцаньня ён ня змог і загадаў выканаць жахлівую просьбу.

Сьвятому Іаана  адсеклі галаву і аддалі яе Саламіі. Паводле паданьня, галава працягвала выкрываць Ірада і Ірадыяду. Нечысьцівая Ірадыяда пакалола язык прарока голкаю й закапала галаву ў нячыстым месцы. Але Іаана, жонка царскага домаправіцеля Хузы, таемна ўзяла сьвятую галаву, паклала ў раку й пахавала яе на Елеонскай горы, у адным з маёнткаў Ірада. Цела сьвятога Іаана Хрысьціцеля ўзялі ягоныя вучні й пахавалі яго ў самарыйскім горадзе Севастыі.

Неўзабаве Божы гнеў абрынуўся на тых, хто адважыўся згубіць прарока. Саламія пераходзіла ўзімку раку Сікорыс і правалілася пад лёд. Яна вісела целам у вадзе, а галава яе знахадзілася над лёдам. Падобна таму, як яна калісьці таньчыла нагамі па зямлі, зараз яна, нібы ў скоках, рабіла дарэмныя рухі ў ледзяной вадзе. Гэтак яна вісела датуль, покуль востры лёд не перарэзаў ейнае шыі. Галаву яе, адрэзаную вострай крыгай, прынесьлі Іраду і Ірадыядзе, як раней прынеслі ім галаву Іаана Прадцечы, а цела ейнае так і не знайшлі. У 38 годзе аравійскі цар Арэфа ў помсту за ганьба сваёй дачкі — законнай жонкі Ірада — рушыў свае войскі супраць нечысьцівага цара і нанёс яму паразу. Рымскі імпэратар Гай Юліюс Цэзар Калігула (37—41 гг.) у гневе саслаў Ірада разам з Ірадыядай у зьняволеньне ў Галію, а потым — у Гішпанію. Там яны былі паглынутыя разьверзнутай зямлёй.

Дзеля пашаны пакутніцкай сьмерці Сьвятога Іяана Прадцечы праваслаўныя хрысьціяне трываюць строгі аднадзённы пост.

Катэгорыя:Каталіцкія сьвяты
Катэгорыя:Праваслаўныя сьвяты
Катэгорыя:Праваслаўныя пасты
Катэгорыя:Традыцыйныя сьвяты беларусаў
Рона

**Рона** — рака ў Швайцарыі і Францыі. Даўжыня 812 км, плошча басэйну 98 тыс. км². Пачынаецца ў Альпах, працякае праз Жэнэўскае возера і па Ронскай нізіне, упадае ў Ліёнскі заліў Міжземнага мора, утвараючы дэльту. Асноўныя прытокі — Сона, Ізэр, Дзюранс. Сярэдні расход вады 1780 м³/с. Каскад ГЭС. Суднаходзтва ніжэй за вусьце ракі Эн. Злучаная каналамі з Райнам, Мозэлем, Маасам, Сэнай, Люарай. У абход дэльты — канал ад Арлю да Марсэлю. На Роне — гарады Жэнэва (Швайцарыя), Ліён, Авіньён (Францыя).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рэкі Францыі
Катэгорыя:Рэкі Швайцарыі
Сэна

**Сэ́на** — рака ў Францыі. Даўжыня 776 км, плошча басэйну 78,6 тыс. км². Упадае ў праліў Ля-Манш, утвараючы эстуарый. Сярэдні расход вады 400—500 м³/с, зімовыя паводкі. У ніжнім цячэньні адчувае ўплыў прыліваў. Суднаходная ніжэй горада Труа. Злучаная каналамі з Шэльдай, Маасам, Райнам, Ронай, Люарай, Сонай. На Сэне — гарады Парыж, Руан, у эстуарыі — порт Гаўр.

## Крыніцы


Катэгорыя:Водны транспарт Францыі
Катэгорыя:Геаграфія Парыжу
Люара

**Люара** — самая доўгая рака ў Францыі. Даўжыня 1012 км, плошча басэйну 115 тыс. км². Вытокі ў Сэвэнах, упадае ў Біскайскую затоку, утвараючы эстуарый. Асноўныя прытокі — Шэр, В'ена. Сярэдні расход вады звыш 800 м³/с. Суднаходная ад горада Раан, злучаная каналамі з рэкамі Сэна, Сона. На Люары — гарады Арлеан, Тур, Нант. 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рэкі Францыі
Сона

**Сона** — рака на ўсходзе Францыі, правы прыток Роны. Даўжыня 482 км, плошча басэйну 30 тыс. км². Цячэ па раўнінах Бургундыі. Сярэдні расход вады 400 м³/с. Суднаходная. Злучаная каналамі з рэкамі Сэна, Мозэль, Луара, Марна, Райн. У вусьці Соны — горад Ліён. 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рэкі Францыі
Эстуарый

**Эстуа́рый** (ад лацінскага — вусьце ракі, якое затапляецца) — аднарукаўнае варонкападобнае вусьце ракі, якое пашыраецца ў бок мора.

Эстуарыі ўтвараюць пераходную зону паміж рачным і марскім асяродзьдзем і ёсьць прыкладам экатону. Эстуарыі маюць як марскі ўплыў, у тым ліку прыплывы, хвалі і прыток салонай вады, гэтак і флювіяльным уплывам, як то плыні прэснай вады і адкладаў. Зьмешваньне марской і прэснай вады забясьпечвае высокі ўзровень пажыўных рэчываў як у воднай тоўшчы, гэтак і ў адкладах, што робіць эстуарыі аднымі з самых прыдатных прыродных асяродзьдзяў пражываньня розных арганізмаў у сьвеце. Большасьць існых эстуарыяў утварыліся ў эпоху галацэну прыз затапленьне далінаў, вымытых ракою або ледавіком, калі ўзровень мора пачаў падымацца блізу — гадоў таму. Яны звычайна клясыфікуюцца ў адпаведнасьці зь іхнымі геамарфалягічнымі асаблівасьцямі або заканамернасьцямі цыркуляцыі вады. Яны могуць мець шмат розных назваў, як то затокі, гавані, лягуны і вадаточы, але некаторыя з гэтых вадаёмаў ня цалкам адпавядаюць вышэйзгаданаму вызначэньню эстуарыя і могуць быць цалкам засоленымі.

Многія эстуарыі пакутуюць ад дэградацыі праз розныя фактары, у тым ліку эрозіі глебы, высечкі лясоў, празьмернага выпасу быдла, празьмернага лову рыбы і асушэньня забалочаных тэрыторыяў. Эўтрафікацыя можа спрычыніць празьмерны прыцёк пажыўных рэчываў ад сьцёку азоту, сьцёкавых водаў ды іншых адкідаў, забруджвальных рэчываў, у тым ліку цяжкіх мэталаў, радыянуклідаў і вуглевадародаў. Таксама зьнішчыць эстуарыі могуць дамбы або плаціны, якія будуюць дзеля барацьбы з паводкамі або адводу вады.

## Крыніцы
Вусьце

**Ву́сьце**, **уто́ка** — месца ўпадзеньня ракі ў іншую раку, возера (вадасховішча), мора.

Асноўныя тыпы вусьця: звычайнае, або простае (калі рака прыблізна захоўвае пастаянную шырыню да месца ўпадзеньня), эстуарый і дэльта.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рэкі
Вадаточа

**Вадато́ча** — кароткі вадаток натуральнага паходжаньня, які злучае паміж сабою азёры, возера з ракою ці дзьве ракі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Рэкі
Рачная дэльта

**Дэ́льта** — нізіна ў ніжнім цячэньні буйных рэк, якія ўпадаюць у мелкаводныя ўчасткі мора ці возера, утвораная рачнымі адкладаньнямі. Прарэзаная сеткаю рукавоў і пратокаў. Назва дэльты паходзіць ад пачатковай літары грэцкага альфабэту Δ (дэльта), па падабенству зь якой яна была дадзена ў старажытнасьці трохкутнай дэльце Ніла.
## Вонкавыя спасылкі