open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nokia 2610

**Nokia 2610** — «бюджэтны» тэлефон ад кампаніі Nokia. Добра чытэльныя буйныя шрыфты, эрганамічны дызайн, які дазваляе добра трымаць тэлефон у руцэ.

Мадэль абсталяваная функцыяй аўдыёпаведамленьняў Nokia Xpress, убудаваным дынамікам гучнай сувязі, мэлёдыяй выкліку ў фармаце MP3 і 24-галосым SP-MIDI (Scalable Polyphony MIDI), WAP-браўзэрам і кліентам электроннай пошты.



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 2630

**Nokia 2630** — «бюджэтны» тэлефон ад кампаніі Nokia, выпушчаны ў 2007 годзе.

**Падрабязнае апісаньне Nokia 2630 black**

**Працоўны дыяпазон**
* Двухдыяпазонны GSM E900/1800
* GPRS class B, multislot class 6
**Карыстацкі інтэрфэйс**
* Карыстацкі інтэрфэйс Series 40
**Праца з паведамленьнямі**
* Кліент электроннай пошты
* Аўдыёпаведамленьні Nokia Xpress (AMS) — хуткі і просты спосаб адпраўкі галасавога або гукавога роліку праз MMS
* SMS, MMS, імгненныя паведамленьні і электронная пошта
* Агульная скрыня для ўваходных аўдыёпаведамленьняў Nokia Xpress, мультымэдыйных і тэкставых паведамленьняў
* Сьпіс апошніх нумароў, якія выкарыстоўваліся ў рэдактары паведамленьняў для хуткага доступу
**Пэрсанальны арганайзэр (PIM)**
* Магутны арганайзэр з рэжымамі каляндарнага прагляду па тыднях і месяцам 
* Калькулятар 
* Вялікая ёмістасьць тэлефоннай кнігі: 300 запісаў
* Канвэртар памераў абутку і адзежы
**Падтрымоўваныя мовы**
* Краіны Эўропы, Блізкага Ўсходу, Афрыкі (тэкст мэню і інтэлектуальны ўвод тэксту):
ангельская, арабская, афрыкаанс, баўгарская, вугорская, галяндзкая, грэцкая, дацкая, іўрыт, ісьляндзкая, гішпанская, італьянская, латыская, летувіская, нямецкая, нарвэская, польская, партугальская, румынская, расейская, сэрбская, славацкая, суахілі, турэцкая, украінская, урду, фінская, француская, харвацкая, чэская, швэдзкая, эстонская
* Краіны Эўропы, Блізкага Ўсходу, Афрыкі (толькі тэкст мэню):
зулускі, кхоса, сэсота, фарсі

**Галасавыя функцыі**
* Убудаваны дынамік гучнай сувязі
* Дыктафон
* Падтрымка AMR
* Лічбавыя паслугі
* Мэлёдыі выкліку ў фарматах MP3 і MIDI (да 24 галасоў)

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by
* 

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Менская губэрня

**Менская губэрня** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расейскае імпэрыі ў 1793—1917; разам зь Віленскай, Ковенскай, Гарадзенскай, Магілёўскай і Віцебскай губэрнямі ўтварала Паўночна-Заходні край. У пачатку XX стагодзьдзя плошча яе тэрыторыі складала каля 91 213 км², а колькасьць насельніцтва — 2 539 100 чалавек.

## [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел]]
* Бабруйскі павет
* Барысаўскі павет
* Ігуменскі павет
* Мазырскі павет
* Менскі павет
* Наваградзкі павет
* Пінскі павет
* Рэчыцкі павет
* Слуцкі павет
* Вялейскі павет, 1795 (пазьней тэрыторыя ўвайшла ў Менскі і Вялейскі паветы Віленскае губэрні)
* Давыд-Гарадоцкі павет, 1795 (пазьней тэрыторыя ўвайшла ў Пінскі і Мазырскі паветы)
* Докшыцкі павет, 1795 (пазьней тэрыторыя ўвайшла ў Барысаўскі і Вялейскі павет Віленскай губэрні)
* Нясьвіскі павет, 1795 (пазьней тэрыторыя ўвайшла ў Слуцкі і часткова ў Менскі павет)
* Пастаўскі павет, 1795 (пазьней тэрыторыя ўвайшла ў Дзісьненскі і Вялейскі паветы Віленскай губэрні)
* Дзісенскі павет, 1795 (пазьней у Віленскай губэрні)

## Адукацыя
23 красавіка 1913 году менскі губэрнатар Аляксей Гірс выдаў сакрэтны ўказ, каб беларускамоўныя дзеці навучаліся рэлігіі выключна на расейскай мове.

У выніку лютаўскай рэвалюцыі на ўсходніх землях колішняй Рэчы Паспалітай была зьнятая забарона польскай асьветы. У школьным годзе 1917/1918 у Менскай губэрні зьявіліся 243 польскія школы, у тым ліку сярэднія ў Койданаве і Нясьвіжы. Паводле афіцыйных зьвестак навучалася ў іх 11 199 дзецей, значыць амаль 1/4 усіх навучэнцаў на тэрыторыі гэтай губэрні. Па-за Менскам польская асьвета асабліва разьвівалася ў паветах: Ігуменскім, Слуцкім і Барысаўскім.

## Асобы
* Канстанцін Акаловіч — дэпутат IV Дзяржаўнай Думы ад Менскай губэрні

## Крыніцы

## Літаратура
* Минская губерния. Государственные, религиозные и общественные учреждения. 1793—1917 гг. — Мн., БелНИИДАД, 2006 — 392.
* Dariusz Tarasiuk: Między nadzieją a niepokojem. Działalność społeczno-kulturalna i polityczna Polaków na wschodniej Białorusi w latach 1905–1918. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2007, s. 211. ISBN 978-83-227-2629-7.

## Вонкавыя спасылкі
* Герб Менскай губэрні


Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Гісторыя Менскай вобласьці
Полацкая губэрня

**По́лацкая губэ́рня** — губэрня Расейскае імпэрыі ў канцы XVIII стагодзьдзя.

 году да падпісаньня дагавору Расеяй, Аўстрыяй і Прусіяй з умовамі падзелу Рэчы Паспалітае Кацярына ІІ загадала стварыць Магілёўскую губэрню з Магілёўскай, Аршанскай, Віцебскай, Рагачоўскай правінцый (губэрнскі горад Магілёў) і Пскоўскую губэрню з Пскоўскай, Вялікалуцкай, Віцебскай, Дзьвінскай, Полацкай правінцыяў (губэрнскі горад Апочка) й прызначыла генэрала графа Захара Чарнышова Беларускім генэрал-губэрнатарам,  а генэрал-маёра Міхаіла Кахоўскага Магілёўскім губэрнатарам і генэрал-маёра Міхаіла Крэчэтнікава Пскоўскім губэрнатарам. 

У пачатку жніўня  войскі Расеі, Аўстрыі і Прусіі адначасова  ўвайшлі на тэрыторыю Рэчы Паспалітай згодна папярэднім дамоўленасьцям ад 19 лютага 1772 году,  году ў Пецярбургу была падпісана канвэнцыя паміж Расеяй, Прусіяй і Аўстрыяй пра частковы падзел Рэчы Паспалітай. Да Расейскай Імпэрыі адышло Інфлянцкае, большая частка Полацкага (па правым беразе Дзьвіны), амаль усе Віцебскае (па левым беразе Друці й Дняпра), Амсьціслаўскае ваяводзтвы, усходняя частка Рэчыцкага павету Менскага ваяводзтва з гарадамі Амсьціслаў, Віцебск, Ворша, Гомель, Магілёў, Полацак, Прапойск, Рагачоў, Чачэрск.

 году Кацярына ІІ падпісала закон («плакат») пра прызначэньне жыхарам тэрміну для прыняцьця прысягі, пра пастанову слупоў на новых межах, пра збор у скарб з усіх прыбыткаў і пра суды па тамтэйшых правах і звычаях.

Празь месяц Чэрнышоў паведамляў пра ўчыненьне ў Беларускіх губэрнях вопісу аб пагалоўным збору падаткаў, аб пераводзе мытні на новую мяжу й пра збор з тавараў пошлін, пра карчмы й гандаль віном і сольлю, пра здачу на арэнду вёсак.

 зацьвердзілі штаты губернскіх канцылярый.
Але Апочка ня была аднак адпаведнай на губэрнскае места з прычыны малых памераў, і дзеля гэтага праз месяц  губэрнскі ўрад быў перанесены ў Полацак. Полацак зрабіўся часова фактычным губэрнскім местам, дзе разьмяшчаліся ўсе губэрнскія ўстановы. 

 году Пскоўскую губэрню пераназвалі ў Полацкую губэрню ў складзе Віцебскай, Дзьвінскай і Полацкай  правінцыяў.

У 1778 Полацкая губэрня пераназваная ў Полацкае намесьніцтва. Калі да ўлады прыйшоў Павал I, ён правёў новую адміністрацыйна-тэрытарыяльную рэформу.   году  была створаная Беларуская губэрня з цэнтрам у Віцебску, якая складалася з 16 паветаў. У яе склад увайшлі землі Полацкага  (11 паветаў) і Магілёўскага (12 паветаў) намесьніцтваў. Пры ўтварэньні губэрні Бабінавіцкі, Дрысенскі, Клімавіцкі, Копыскі, Рэжыцкі, Старабыхаўскі й Сураскі паветы былі скасаваны.

## [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел]]
* Віцебскі павет
* Вяліскі павет
* Гарадоцкі павет
* Дрысенскі павет
* Дынабурскі павет
* Люцынскі павет
* Невельскі павет
* Полацкі павет
* Рэжыцкі павет
* Себескі павет
* Сураскі павет

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Беларусь у складзе Расейскае імпэрыі

Катэгорыя:Беларусь у складзе Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Губэрні Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Гісторыя Віцебскай вобласьці
Этыёпскі каляндар

**Этыёпскі каляндар** (, **) — каляндар, які выкарыстоўваецца ў Этыёпіі, а таксама Эрытрэйскай Праваслаўнай Царквой, Эрытрэйскай Каталіцкай Царквой і Эвангэлісцкай царквой Эрытрэі. Гэты каляндар заснаваны на больш старажытным александрыйскім календары, які ў сваю чаргу ўтвораны ад старажытнага эгіпецкага календара, але мае агульныя рысы і зь юліянскім календаром: у ім таксама выкарыстоўваецца дадатковы дзень кожныя 4 гады.

Пачатак году ў этыёпскім календары прыпадае на 30 жніўня па юліянскім календары, калі наступны год — высакосны, альбо на 29 жніўня, калі наступны год — просты. Як і Копцкі каляндар, Этыёпскі каляндар складаецца з 12 месяцаў па 30 дзён кожны, а таксама пяць альбо шэсьць эпагамэнальных дзён напрыканцы коду, якія звычайна вылучаюцца ў 13-ы месяц. Колькасьць эпагамэнальных дзён вызначаецца ў залежнасьці ад віду году: просты альбо высакосны.

Лік гадоў у этыёпскім календары начынаецца з 29 жніўня 8 году н. э. па юліянскім календары. Суткі паводле Этыёпскага календара пачынаюцца не апоўначы, а з усходам Сонца.

## Месяцы

Катэгорыя:Каляндар
Катэгорыя:Этыёпія
Еле слышно (альбом)

***Еле слышно*** () — другая кружэлка ад гурту Нестандартны варыянт. Выдавец: West Records.

## Апісаньне
Другі альбом музыкі зьбіраліся выпусьціць спачатку ўвосень 2005, затым увесну 2006, а потым і тэрміны агучваць перасталі. Новы альбом з аднаго боку ўяўляе сабой тыповы «Нестандартны варыянт». З другога — на ім гурт у некаторай ступені выйшаў за рамкі рэпу.

## Зьмест
# «Зеленый Луг»
# «Пока Молодой» feat. Jaconda
# «Еле Слышно» feat. R.I.P. Legion, D-Yes, Miss Fenix, Professor
# «И Мне Теплее»
# «Перекресток»
# «Непераможныя»
# «В Небе» feat. Центральная Зона
# «Собака»
# «Эхо»
# «Мама»
# «Видят Зло» feat. ПiРАМiДА
# «Мотылек» feat. Jaconda
# «Поздравляю» feat. Nils
# «Nie Lekcewaz Nas (Нельзя Недооценивать Нас)» feat. Sokół, VovaZiL'vova, Лигалайз ды інш. (супольны трэк славянскіх МС)

## Вонкавыя спасылкі
* Зьміцер Безкаравайны, Experty.by, «Нестандартны варыянт» выпусьціць новы альбом у лістападзе

Катэгорыя:Альбомы гурту „Нестандартны варыянт“
Магілёўскія губэрнатары (Расейская імпэрыя)

## Губэрнатары
* 1773-1779 Міхаіл Кахоўскі
* 1779-1781 Пётар Пасэк
* 1781-1790 Мікалай Энгельгарт
* 1790-1794 Сяргей Вязьміцінаў
* 1795-1796 Герасім Чарамісінаў
* 1802-1809 Міхаіл Бакунін
* 1809-1811 Пётар Бэрг
* 1811-7 ліпеня 1812 Дзьмітры Талстой
* ліпень 1812-1812 дэ Дэлёрм (францускі губэрнатар)
* 1812-1820 Дзьмітры Талстой
* 1822-1824 Іван Вяльсоўскі
* 1820-1822 Фёдар Мэльлер-Закамельскі
* 1824-21 траўня 1828 Іван Максімаў
* 15 верасьня 1828-24 жніўня 1831 Міхаіл Мураўёў
* 24 жніўня 1831-2 чэрвеня 1837 Георгій Бажанаў
* 26 студзеня 1839-2 сакавіка 1844 Сяргей Энгельгарт
* 2 чэрвеня 1837-26 студзеня 1839 Іван Маркаў
* 10 красавіка 1845-11 верасьня 1854 Міхаіл Гамалея
* 11 верасьня 1854-2 лістапада 1857 Мікалай Скалон
* 22 лістапада 1857-31 сьнежня 1857 Аляксандар Бяклемішаў (выканаўца абавязкаў)
* 31 сьнежня 1857-17 траўня 1868 Аляксандар Бяклемішаў
* 19 траўня 1868-12 кастрычніка 1870 Павал Шалгуноў
* 16 кастрычніка 1870-30 сакавіка 1872 Васіль Дунін-Баркоўскі
* 30 сакавіка 1872-30 жніўня 1893 Аляксандар Дамбавецкі
* 30 жніўня 1893-23 сьнежня 1893 Дзьмітры Мартынаў
* 23 сьнежня 1893-8 лютага 1901 Мікалай Зіноўеў
* 18 лютага 1901-17 траўня 1902 Міхаіл Сямякін
* 1 ліпеня 1902-сьнежань 1905 Мікалай Клінгенбэрг
* 8 сьнежня 1905-верасень 1908 Дзьмітры фон Гагман
* 16 верасьня 1908-сакавік 1910 Карл фон Нолькен
* 15 сакавіка 1910-1915 Аляксандар Пільх
* 1915-1916 Уладзімер Друцкі-Сакалінскі
* 20 лютага 1916-1917 Дзьмітры Яўленскі

## Глядзі таксама
*Магілёўская губэрня
Катэгорыя:Магілёўская губэрня
Катэгорыя:Сьпісы
Абстэрнаўскія азёры

**Абстэ́рнаўскія азёры** — група азёр Беларусі, разьмешчаных на мяжы Браслаўскага і Мёрскага раёнаў Віцебскай вобласьці. Таксама група вядомая пад назвамі **Перабродзкая** і **Мёрская**. Азёры належаць да басэйну ракі Вята.

Колькасьць найбольш значных азёраў групы складае 13 вадаёмаў агульнай плошчай 32 км². Агульны аб’ём вады ў азёрах групы складае 140 млн м³. Азёры злучаныя адно з адным сыстэмай мелкаводных забалочаных пратокаў і дрэнуюцца ракой Хараброўка, што бярэ свой пачатак у возеры Набіста, цячэ праз возера Шчоўна і выцякае зь яго пад назвай Вята. Група разьмешчаная паміж адгор’яў Браслаўскай марэннай грады і Полацкай азёрна-ледніковай нізінай.

Да ліку вадаёмаў групы належаць:

* Абстэрна
* Укля
* Набіста
* Важа
* Іказьнь
* Інава
* Падзявы
* Мёрскае
* Чэрас
* Грэцкае
* Асінаўка
* Петкуны
* Горушка
* а таксама Балота Мох (Яльнянскае балота)

На ўсходзе да групы прымыкае гідралягічны заказьнік Балота Мох.

У 1960-х гадох на рацэ Хараброўцы была пабудаваная плаціна. Пасьля гэтага ўзровень вады ў азёрах групы падвысіўся на 80—100 см. Падвышэньне ўзроўню вады паспрыяла «амаладжэньню» азёр і паляпшэньню фізыка-хімічнай якасьці вады.

Абстэрнаўскія азёры маюць рыбапрамысловае значэньне, а таксама выкарыстоўваюцца для адпачынку і турызму.

## Літаратура
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азеры, вадасховішчы. Маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007. — 480 с.


Катэгорыя:Азёры Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Азёры Мёрскага раёну
Інава (неадназначнасьць)

Назву **Інава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Інава — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці

### [[Баўгарыя]]
* Інава — вёска ў Відынскай вобласьці

## Азёры
### [[Беларусь]]
* Інава — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Інава Малое
Укля (неадназначнасьць)

Існуюць наступныя паняткі з назвай **Укля**:

* Укля — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
* Укля — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Ударная ўстаноўка

**Уда́рная ўстано́ўка** (бараба́нная ўстаноўка) — набор зь некалькіх барабанаў рознага памеру, звычайна разам з талеркамі. Найбольш папулярны варыянт устаноўкі складаецца з сола-барабан, двух навясных і аднаго напольнага тома, бас-бочкі, хай-хэту й дзьвюх-трох талерак.

Катэгорыя:Ударныя музычныя інструмэнты
Мікола Вяршынін

**Міко́ла Вяршы́нін** (12 кастрычніка 1866, с. Прамухіна, Цьвярская губэрня — 6 траўня 1934, Прага) — беларускі грамадзкі й палітычны дзеяч.

Удзельнік рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. Пасьля на эміграцыі ў Аўстра-Вугоршчыне. Жыў у Празе. З 1918 году прадстаўнік (консул) БНР пры ўрадзе  Чэхаславаччыны. Лічыўся ўпаўнаважаным БНР у справах ваеннапалонных беларусаў у Чэхаславаччыне.

Пасьля ліквідацыі ў 1925 ураду БНР узначальваў Беларускую грамаду ў Празе.

Заснавальнік у 1928 годзе і кіраўнік Беларускага Замежнага Архіву.

Дапамагаў новапрыбылым у Чэхаславаччыну беларускім студэнтам. Дзякуючы ягоным намаганьням шмат хто зь беларускай моладзі атрымліваў стыпэндыі чэскага ўраду.

Ажаніўся з чэшкаю. Меў дачку Вольгу (Ольгу), якая выйшла замуж за інг.(?) Калошу. У Празе жыў на кватэры па вуліцы Венская, 4.

## Цікавыя згадкі

Язэп Варонка распавядаў Кастусю Езавітаву ў 1920:

— Ты што… ня чуў яшчэ пра той скандал з Вяршыніным? Місія Вяршыніна месьцілася ў Празе на добрай вуліцы, у добрым доме з прыгожым пад’ездам. Кватэра невялікая, два пакоі з кухняй. Там і прымалі гасьцей… І вось англійская амбасада ў Празе атрымала тэрміновую тэлеграму: звязацца з беларускай місіяй і пачаць перамовы. Прадстаўнік амбасады на аўто і выехаў на Венскую, 4, дзе кватараваў Вяршынін. Перад уваходам — шыльда па-французску і чэшску. Англічанін узышоў на ганак, а насустрач яму Вяршыніха з анучай… Памыла падлогу ў пакоях і цяпер хацела "акультурыць" ганак. Англічанін прайшоў у першы пакой: кухня з "ачагом", на "місію" не падобна… У другім думаў сустрэць служку, каб абвясціў пра ягоны прыход… А там — сціплы кабінецік з пісьмовым сталом, паліцамі, кніжкамі… І ўсё, больш няма куды ісці! А следам за англічанінам Вяршыніха з анучай. Усчала лямант: "няпрошаны" госць натаптаў гразі, збаёдаў ейную работу… Англічанін у яе пра беларускага дыпламата пытаецца, а тая (мовы не разумела) на падлогу тыкае і яшчэ большы гвалт усчыняе… Адпаведны даклад і пайшоў у Англію… Англічане як анекдот пераказалі французам. А ковенскія французы — мне. — Варонка ўбачыў, як нахмурыўся і скамянеў сябар. — Што скіснуў, ты ж не павінен у тым. А з французамі мы адно пасмяяліся… Ёсць дамова накіраваць англічан у наш Берлінскі цэнтр.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1878 годзе
Катэгорыя:Беларусы ў Чэхіі
Катэгорыя:Дыпляматы БНР
Катэгорыя:Палітыкі БНР
Катэгорыя:Памерлі ў Празе
Катэгорыя:Памерлі 6 траўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1934 годзе
Беларуская хрысьціянская злучнасьць

**Белару́ская хрысьція́нская злу́чнасьць** — арганізацыя, створаная каталіцкімі ксяндзамі-беларусамі на зьезьдзе 24—25 траўня 1917 году ў Менску. У 1926 годзе сталася асноваю Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі. Заснавальнікам лічыцца прэлат айцэц Фабіян Абрантовіч, былы рэктар Менскае духоўнае каталіцкае сэмінарыі.

У БХЗ увашлі будучы генэрал закону Марыянаў а. Андрэй Цікота, а. Пупко, а. Гірконт, а. Адам Станкевіч ды іншыя сьвятары, а таксама сьвецкія асобы, актыўныя працаўнікі хрысьціянскае дэмакратыі: Апалёнія Гірконт, Ядвіга Луцэвіч-Іваноўская, Антон Крэпскі ды іншыя.

У працы Злучнасьці дапамагалі менскі біскуп Зыгмунт Лазінскі і даўняя фундатарка беларускага руху княгіня Магдалена Радзівіл.

Апалёнія Гірконт, сябра Беларускай школьнай рады Меншчыны, загадчыца адной зь мясцовых беларускіх пачатковых школаў, у той час калі цяжка захварэў беларускі паэт, патрыярх нацыянальнае літаратуры Янка Купала, разам з айцом Абрантовічам штодня старанна даглядала песьняра ў шпіталі, за што атрымала шчырую Купалаву публічную падзяку праз газэту «Беларусь». Выкладчыца Менскае беларускае гімназіі Ядвіга Луцэвіч разам з Паўлінаю Мядзёлкаю, жонкаю Купалы Ўладзіславаю Луцэвіч апекавалася справамі дабрачыннага аддзелу па дапамозе дзецям-сіротам пры Цэнтральнай беларускай школьнай радзе.

Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:Каталіцкая царква на Беларусі
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні
Полацкае намесьніцтва

**По́лацкае наме́сьніцтва** — тэрытарыяльная адзінка, адпаведная губэрні, у Расейскай імпэрыі.

Утворанае ў 1778 годзе ў выніку перанайменаваньня Полацкай губэрні. 12 сьнежня 1796 Полацкае і Магілёўскае намесьніцтвы злучаныя ў Беларускую губэрню (цэнтар у Віцебску).

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленьне
* Віцебскі павет
* Вяліскі павет
* Гарадоцкі павет
* Дрысенскі павет
* Дынабурскі павет
* Люцынскі павет
* Невельскі павет
* Полацкі павет
* Рэжыцкі павет
* Себескі павет
* Сураскі павет

Катэгорыя:Беларусь у складзе Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Гісторыя Віцебскай вобласьці
Магілёўскае намесьніцтва

**Магілёўскае наме́сьніцтва** — тэрытар’яльная адзінка, адпаведная губэрні, у Расейскае імпэрыі.

Утворана ў 1778 у выніку перанайменаваньня Магілёўскай губэрні. 12 сьнежня 1796 Полацкае і Магілёўскае намесьніцтвы злучаны ў Беларускую губэрню (цэнтар у Віцебску).

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленьне

* Аршанскі павет
* Бабінавіцкі павет
* Беліцкі павет
* Горацкі павет
* Клімавіцкі павет
* Копыскі павет
* Магілёўскі павет
* Мсьціслаўскі павет
* Рагачоўскі павет
* Сеньненскі павет
* Старабыхаўскі павет/Быхаўскі павет
* Чавускі павет
* Чэрыкаўскі павет

Катэгорыя:Беларусь у складзе Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Магілёўская вобласьць
Гайнц Фішэр

**Гайнц Фі́шэр** (;  9 кастрычніка 1938, Грац, Трэці Райх) — аўстрыйскі палітык і прэзыдэнт гэтай краіны (2004—2016). Жанаты з 1968 году, мае двух дзяцей, захапляецца альпінізмам.

Атрымаў юрыдычную адукацыю ў Венскім унівэрсытэце, з 1993 году стаў прафэсарам палітычных навук Інсбруцкага ўнівэрсытэту.

Зьяўляўся актывістам аўстрыйскай *Сацыял-дэмакратычнай партыі*. У 1971 годзе стаў дэпутатам аўстрыйскага парлямэнту (*Nationalrat*), з 1990 да 2002 году быў сьпікерам (потым зноў быў абраны на сьпікера з 2002 да 2004 г.г.). З 1983 да 1987 году быў аўстрыйскім міністрам навукі.

25 красавіка 2004 году быў абраны прэзыдэнтам Аўстрыі (атрымаў 52,41% галасоў выбарнікаў). Афіцыйна ўтрымаў пасаду прэзыдэнта 8 ліпеня 2004 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Асабісты сайт

Катэгорыя:Нарадзіліся 9 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1938 годзе
Катэгорыя:Прэзыдэнты Аўстрыі
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Адам Трыпус

**Ада́м Тры́пус** (14 сьнежня 1896, Вялікая Бераставіца — 16 верасьня 1965, Берасьце) — беларускі афіцэр і настаўнік, дзяяч Беларускае Народнае Рэспублікі. Вядомы таксама пад прозьвішчамі і псэўданімамі Трыпуза, Трыпус-Траянаў, Каласкоў.

## Біяграфія
Паходзіць зь Вялікай Бераставіцы на Гарадзеншчыне. У часы змаганьня за незалежнасьць у 1920-я гады зьяўляўся павятовым камэндантам Гарадзенскага павету і сябрам Гарадзенскага акруговага штабу антыпольскага партызанскага руху, арганізаванага ўрадам БНР Вацлава Ластоўскага. У 1920—1921 гадах — настаўнік Віленскага беларускага прытулку. На пачатку 1921 г. арыштоўваўся польскімі ўладамі. Быў сярод заснавальнікаў Гарадзенскага аддзяленьня Беларускага таварыства дапамогі ахвярам вайны. З 1921 году працаваў настаўнікам IV беларускай школы ў Горадні, а таксама быў адным з кіраўнікоў беларускага прытулку для дзяцей у Горадні.

Вылучаўся ад Блёку нацыянальных меншасьцяў, у які ўваходзілі беларусы, на выбарах у польскі сойм па акрузе ў Беластоку. У 1923 годзе абвінавачваўся польскімі ўладамі ў антыдзяржаўнай дзейнасьці і праходзіў у судовым працэсе ў Беластоку па «справе 45-ці» (супраць беларускіх актывістаў). Быў пазбаўлены права працы ў Гародні рашэньнем куратара беластоцкай школьнай акругі ў жніўні 1923 г.

Атрымаў працу настаўніка у в. Ратайчыцы Камянецкага раёну. Ад другой паловы 1920-х гг. жыў у Берасьці, пасьля вайны працаваў у Берасьцейскім раённым аддзеле адукацыі і ў пэдагагічным інстытуце.

Трагічна загінуў у Берасьці ў 1965 годзе. Быў знойдзены на вуліцы ў выніку зьбіцьця невядомымі пры нявысьветленых абставінах. Памёр ва ўзросьце 70 гадоў. У пасьведчаньні аб сьмерці прычынай сьмерці быў пазначаны «гіпэртанічны крыз». Пахаваны на Трышынскіх могілках у Берасьці.

## Ушанаваньне памяці
У 2008 годзе быў урачыста ўсталяваны і асьвечаны помнік Адаму Трыпусу на Трышынскіх могілках у Берасьці. Усталяваньне помніка было прымеркавана да 90-годзьдзя БНР. Пры адкрыцьці помніка прысутнічалі людзі, якія асабіста ведалі Адама Трыпуса (спадар Георгі Грынкевіч), і людзі, якія ведалі сям’ю Адама Трыпуса, яго дачку Ірыну Трыпус. Яна жыла ў Берасьці і была выкладчыцай польскай, нямецкай і ангельскай моваў.

## Вонкавыя спасылкі
* Грэка-каталіцкі сьвятар асьвяціў магілу дзеяча БНР
* Адкрылі помнік партызану БНР
* Збор паштовак — «Берасьцейцы — дзеячы БНР»
* Помнік дзеячу БНР усталявалі ў Берасьці

Катэгорыя:Выкладчыкі Гарадзенскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бераставіцкім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Берасьці
Харава

**Харава́** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці, цэнтар Хараўскога сельсавету.

## Мінуўшчына
У раньнім бронзавым веку (канец 3 — сярэдзіна 2 тысячагодзьдзя да н. э.) гэтую тэрыторыю насялялі плямёны палескай групы культуры шнуравой керамікі.

За часам Расейскае імпэрыі ў складзе Пружанскага павету. Тут існавала народная вучэльня.

За польскім часам — у складзе гміны Руднікі Пружанскага павету.

У 1968 року падчас вандроўкі па Берасьцейшчыне вёску наведалі Ўладзімер Караткевіч з Уладзімерам Калесьнікам.

## Насельніцтва
* 2010 год — 500 чалавек
* 1999 год — 540 чалавек

## Геаграфія
Разьмешчаная на беразе ракі Ясельды.

## Інфраструктура
Крухмальны завод ААТ «Айчына» на кітайскім абсталяваньні.

Сярэдняя школа, дзіцячы садок, бібліятэка.

Лекарская амбуляторыя.

## Турыстычная інфармацыя
Будуецца храм праваслаўнага прыходу ў гонар абразу Найсьвяцейшай Багародзіцы «Спорительница хлебов».

Пратэстанцкая царква .

### Страчаная спадчына
* Ільінская царква (зьнішчаная пасьля 1939)

## Асобы
* Ігар Балабушэвіч — сьвятар Ільінскага храму ў Хараве (з 1947), рэпрэсаваны
* Емяльян Вароніч — паэт
* Сьцяпан Самайловіч — чалец КСМЗБ, вязень Бяроза-Картускага канцлягеру
* Якуб Харэўскі (сапр. Новік) — беларускі падпольнік, атаман, адзін з кіраўнікоў антысавецкага руху супраціву ў Беларусі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Хараўскі сельсавет
Гарадзечанскі сельсавет (Пружанскі раён)

**Гарадзе́чанскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гарадзечна.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Пружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

Сельсавет скасаваны 25 лістапада 2004 року рашэньнем Берасьцейскага абласнога савету дэпутатаў №112, яго вёскі ўлучаныя ў склад Шанёўскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 8

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 576
*  С. 67

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пружанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
1100-я

**1100-я**

Стагодзьдзі: XI стагодзьдзе — XII стагодзьдзе — XIІІ стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі:
1050-я
1060-я
1070-я
1080-я
1090-я
**1100-я**
1110-я
1120-я
1130-я
1140-я
1150-я


Гады:
1100, 1101, 1102, 1103, 1104, 1105, 1106, 1107, 1108, 1109

----

## Асноўныя падзеі
* адбыўся Крыжовы паход 1101 году
* адбылося зьяўленьне камэты
1108

## Падзеі
* на францускі трон узыйшоў Люі VI Францускі

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 29 ліпеня — кароль Філіп І Францускі

## Вонкавыя спасылкі
1100

## Падзеі
* 5 жніўня — Генры І Ангельскі стаў каралём Англіі
* Генры І Ангельскі абвясьціў Хартыю вольнасьцяў, першы прыклад канстытуцыі
* вынайдзены шашкі

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 2 жніўня — Ўільям ІІ Ангельскі
1107

## Падзеі
* Аляксандар І Шатляндзкі стаў каралём

## Нараджэньні
* Генры ІІ Аўстрыйскі

## Сьмерці
* 8 студзеня — кароль Эдгар Шатляндзкі
1109

## Падзеі
* Бітва пры Накло — палякі пад кіраўніцтвам Балеслава ІІІ перамаглі памэранцаў
* Бітва пры Хунсфільдзе — палякі перамаглі войска Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі
* Бітва пры Глогаве — палякі зноў перамаглі войска Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 1 ліпеня — кароль Альфонса VI Кастыльскі

## Вонкавыя спасылкі
Клепачы

**Клепачы́** — распаўсюджаная назва населеных пунктаў.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Клепачы — вёска ў Камянецкім раёне
** Клепачы — вёска ў Мокраўскім сельсавеце Пружанскага раёну
** Клепачы — вёска ў Ружанскім сельсавеце Пружанскага раёну

* Гарадзенская вобласьць:
** Клепачы — вёска ў Бераставіцкім раёне
** Клепачы — вёска ў Зэльвенскім раёне
** Клепачы — вёска ў Слонімскім раёне

* Менская вобласьць:
** Клепачы — вёска ў Нясьвіскім раёне
Вялікае Сяло

Назву **Вялі́кае Сяло́** маюць: 

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Вялікае Сяло — вёска ў Баранавіцкім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Пружанскім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Вялікае Сяло — вёска ў Дрысенскім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Лёзьненскім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Полацкім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Какоўчынскім сельсавеце Сеньненскага раёну
** Вялікае Сяло — вёска ў Ходцаўскім сельсавеце Сеньненскага раёну
** Вялікае Сяло — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Вялікае Сяло — вёска ў Астравецкім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Карэліцкім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Крупаўскім сельсавеце Лідзкага раёну
** Вялікае Сяло — вёска ў Ходараўскім сельсавеце Лідзкага раёну
** Вялікае Сяло — вёска ў Сьвіслацкім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Галавічпольскім сельсавеце Шчучынскага раёну
** Вялікае Сяло — вёска ў Жалудоцкім сельсавеце Шчучынскага раёну

* Гомельская вобласьць:
** Вялікае Сяло — былая вёска ў Петрыкаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Вялікае Сяло — вёска ў Койданаўскім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Маладэчанскім раёне
** Вялікае Сяло — вёска ў Менскім раёне

### [[Расея]]
* Вялікае Сяло — сяло ў Вялікасельскім раёне Яраслаўскай вобласьці

## Іншае
* Вялікае Сяло — гістарычны раён Маладэчна

## Глядзіце таксама
* Крывое Сяло
* Малое Сяло
* Новае Сяло
* Старое Сяло
* Сялко
* Сяло
Nokia 3109 Classic

**Nokia 3109 Classic** — трохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. 

## Падобныя мадэлі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 3205

**Nokia 3205** — мабільны тэлефон, аналяг Nokia 3200, прызначаны для працы ў сетках CDMA. Nokia 3205 падтрымлівае стандарты CDMA2000 1x800/1900. 



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Беларускі фонд культуры

**Беларускі фонд культуры** (БФК) — беларуская грамадзкая арганізацыя, заснаваная ў 1987 годзе, мэтай якой зьяўляецца падтрымка разьвіцьця беларускай культуры. Першым старшынём быў народны пісьменьнік Беларусі Іван Чыгрынаў (да 1996 году). Другі старшыня — Уладзімер Гілеп (ад 1996 па сакавік 2018 г.).

## Кіраваньне
* *Рада*. Абіраецца на 5 гадоў. Зьбіраецца штогод. Абірае Выканаўчы камітэт на чале са старшынём.
* *Выканаўчы камітэт*. Пасаду старшыні займае Тадэвуш Стружэцкі.

## Дзейнасьць
БФК распрацавана і ажыцьцяўляецца доўгатэрміновая праграма «Спадчына» мэтаю якой зьяўляецца падтрымка высілкаў па захаваньні гісторыка-культурнай спадчыны. Формамі яе рэалізацыі ёсьць выставы твораў народных майстроў, фальклёрныя сьвяты.

Таксама БФК рэалізуе наступныя праграмы: «Вяртаньне і захаваньне нацыянальных культурных каштоўнасьцяў», «Адраджэньне нацыянальнай культуры малых гарадоў і мястэчкаў», «Славутыя імёны Айчыны».

Фонд займаецца выдавецкай дзейнасьцю, у тым ліку з красавіка 2003 году выдае тыднёвік «Краязнаўчая газэта» (галоўны рэдактар Уладзімер Гілеп).

## Задачы
Задачамі фонду ёсьць:
* выкарыстаньне творчых намаганьняў і матэрыяльных магчымасьцяў насельніцтва ў культурным будаўніцтве;
* маральная, матэрыяльная і прававая падтрымка памнажэньня культурнай спадчыны, захаваньня і выкарыстаньня народных традыцыяў, разьвіцьцю краязнаўства, прафэсійнай і аматарскай творчасьці;
* дапамога творчасьці моладзі;
* адшуканьне за мяжой і вяртаньне ў краіну твораў мастацтва, архіўных матэрыялаў, помнікаў гісторыі і культуры;
* разьвіцьцё міжнародных сувязяў і абменаў.

## Літаратура
* Несцярчук, Леанід. *Гісторыя дзейнасці грамадскіх арганізацый Беларусі па ахове помнікаў*//Каштоўнасці мінуўшчыны 8 — Мінск, 2005

Катэгорыя:Арганізацыі па ахове помнікаў
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1987 годзе
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні
МТС

**МТС**:

* Машынна-трактарная станцыя
* Міжгародная тэлефонная станцыя
* Міжнародная тэлефонная станцыя
* МТС (Мэтар-тона-сэкунда) — сыстэма адзінак вымярэньня
* ААТ «Мабільныя ТэлеСыстэмы» — адкрытае акцыянэрнае таварыства, уладальнік некалькіх апэратараў мабільнай сувязі ў Цэнтральнай Эўропе і Азіі.
** МТС — брэнд, які выкарыстоўваецца некалькімі апэратарамі мабільнай сувязі: Мабільныя ТэлеСыстэмы (Расея), яе даччынымі кампаніямі Barash Communications Technologies (Туркмэністан), ЗАТ «Украінская Мабільная Сувязь» (Украіна) і СП «Уздунрабіта» (Узбэкістан) і СААТ «Мабільныя ТэлеСыстэмы» (Беларусь).
* Маскоўскі акадэмічны тэатар Сатыры
* Мтс, Mts — (мэдыцына) скарочаная назва мэтастазаў
* Маштабна-тэматычныя структуры (тэорыя музыкі)
Людвік Бацянскі

**Людвік Бацянскі** (; 24 жніўня 1892, Плешаў — 7 лютага 1970, Лёндан) — польскі афіцэр (палкоўнік) і палітык.

## Біяграфія
Зь сялянскай сям’і, брат Яна Бацянскага. Адукацыю атрымаў у школе ў Астрове Велікапольскім і Кэмпне. Служыў у нямецкай арміі. Удзельнічаў у Велікапольскім паўстаньні 1918—1919. Змагаўся ў вайне з бальшавікамі 1919—1921 гадоў. У 1930—1934 гадах быў камэндантам вайсковай школы пяхоты ў Камарове. З канца 1935 году да траўня 1939 году віленскім ваяводам; быў руплівым выканаўцам палітыкі палянізацыі, за што крытыкаваўся нацыянальнымі меншасьцямі і апазыцыяй. У 1939 годзе прызначаны на пасаду познанскага ваяводы.

У Верасьнёўскай кампаніі — генэральны кватэрмайстар ураду. 17 верасьня 1939 году на мосьце на Чарэмошу ў Кутах спрабаваў затрымаць галоўнакамандуючага Маршала Эдварда Рыдзь-Сьміглага і не дапусьціць, каб ён выехаў. Калі гэтая спроба не атрымалася, Бацянскі спрабаваў застрэліцца.

## Узнагароды
* Срэбны крыж ордэна Віртуці Мілітары (1921)
* Крыж камандорскі ордэна Адраджэньня Польшчы (1936)
* Крыж афіцэрскі ордэна Адраджэньня Польшчы (1932)
* Крыж Незалежнасьці зь Мячамі (1932)
* Крыж мужных (перад 1923)
* Залаты Крыж Заслугі (1925)
* Жалезны крыж II ступені (Нямецкая імпэрыя, перад 1918)
* Ордэн Белага арла IV ступені (Каралеўства Сэрбаў, Харватаў і Славенцаў, перад 1928)
* Ордэн Ганаровага легіёну V ступені (Францыя, перад 1928)
* Крыж камандорскі ордэна Кароны Румыніі (Румынія, перад 1928)
* Ордэн Белай ружы III ступені (Фінляндыя, перад 1928)
* Ордэн трох зорак III ступені (Латвія, перад 1928)

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Плешаве
Катэгорыя:Польскія вайскоўцы
Катэгорыя:Удзельнікі Велікапольскага паўстаньня (1918—1919)
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Ваяводы віленскія (Польская Рэспубліка)
Катэгорыя:Ваяводы познанскія (Польская Рэспубліка)
Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане
Грыўна

**Гры́ўна** або **гры́ўня** (, IPA: [ˈɦrɪu̯nʲɑ]) — валюта Ўкраіны.

Грыўна ва Ўкраіне была ўведзена ў грашовы абарот у 1918 годзе, затым 2 верасьня 1996 году. Да гэтага зь лістапада 1990 году ва Ўкраіне ў дадатак да савецкіх рублёў выкарыстоўваліся так званыя аднаразовыя купоны, безь якіх была немагчыма купля большасьці тавараў. З 10 студзеня 1992 былі ўведзеныя ў зварот часовыя ўкраінскія банкноты, таксама названыя купонамі і намінаваныя ва ўкраінскіх рублях (). Афіцыйна яны зваліся *[[Карбаванец|карбаванцы]]*, сустракалася назва *купона-карбаванцы*.

Грыўна дзеліцца на 100 капеек. Афіцыйнае скарачэньне — «грн», як для беларускай, так і для ўкраінскай моваў. Скарачэньні гр., грвн. і грв. лічацца памылкай.

Гістарычныя дзеячы, намаляваныя на цяперашніх украінскіх банкнотах:

* 1 грыўна — Уладзімер Вялікі
* 2 грыўні — Яраслаў Мудры
* 5 грыўнаў — Багдан Хмяльніцкі
* 10 грыўнаў — Іван Мазэпа
* 20 грыўнаў — Іван Франко
* 50 грыўнаў — Міхась Грушэўскі
* 100 грыўнаў — Тарас Шаўчэнка
* 200 грыўнаў — Леся Ўкраінка
* 500 грыўнаў — Рыгор Скаварада
* 1000 грыўнаў — Уладзімер Вярнадзкі

Код валюты па стандарце ISO 4217 **UAH**. Знак грыўні *₴* (U+20B4, адлюстроўваецца не ва ўсіх браўзэрах) быў прыняты ў кадоўцы Unicode у 2004.

## Галерэя

### Стандартныя разьменныя манэты

### Манэты звычайнага тыражу

### Банкноты

## Глядзіце таксама
* Карбаванец

## Вонкавыя спасылкі

* Банкноти і монети України
* Гісторыя ўкраінскіх банкнот: ад грашовай рэформы 1996 г да нашых дзён

Катэгорыя:Украінскія грошы
Катэгорыя:Украінскія словы і выразы
Катэгорыя:ISO 4217
Катэгорыя:Валюты ў звароце
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе
Котвіч (герб)

**Котвіч** ()&nbsp;— шляхецкі герб, якім карысталіся больш за 70 родаў Беларусі, Украіны, Летувы і Польшчы, у тым ліку: Выжыкоўскі, Гілевічы, Гілеўскія, Длускія, Згурскія, Калантаі, Калячыцкія, Каліневічы, Калянковічы, Камароўскія, Катвіцкiя, Крыцкія, Лінкевічы, Лянкевічы, Мікошы, Мухлінскія, Мухліцкія, Радаміцкія, Сасіны, Смаліцкія, Смолікі, Смолічы Стралінскія, Струпінскія, Тоўкачы, Чапліцкія, Ясецкія, Ясянецкія і інш.

У Каралеўстве Польскім пачаў ужываецца зь сярэдзіны XIV стагодзьдзя, пазьней вельмі пашырыўся ў Вялікім Княстве Літоўскім.

## Выгляд
У срэбным полі чырвоны пас. Наверсе зьмяшчаецца шляхецкая карона, на ёй — рука ў латах з аголеным мечам. 

Існуюць тры асноўныя варыянты: 
* срэбны пас у чырвоным полі (выява бел-чырвона-белага сьцяга);
* чорны пас у срэбным полі;
* у кляйноце — тры страусавыя пёры.

## Галерэя

Kotvič. Котвіч (1555).jpg|З гербоўніка 1555 г.
Smolič, Kotvič. Смоліч, Котвіч (1801-15).jpg|Герб роду Смолічаў, пачатак XIX ст.
Smolič, Kotvič. Смоліч, Котвіч (XIX).jpg|Герб роду Смолічаў, XIX ст.
Kałantaj, Kotvič. Калантай, Котвіч (XIX).jpg|Герб роду Калантаяў, XIX ст.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Фамильные гербы Пинщины и Белоруссии. 
* Пути, которыми они к нам переходили. Порядок и объем изложения. 

Катэгорыя:Шляхецкія гербы
Катэгорыя:Гербы з выявай меча
Duff

**Duff** — выдуманы гатунак піва ў сэрыяле «Сымпсаны». Улюбёны гатунак Гамэра Сымпсана. Duff зьяўляецца пародыяй на масавае амэрыканскае піва: сярэдняй якасьці, таннае, з назойлівай рэклямай. Піва мае афіцыйнага прадстаўніка — Дафмана.

Галоўны канкурэнт піва «Даф» — піва «Фад» (*Fudd*), якое ўпершыню зьяўляецца ў эпізодзе «Colonel Homer». Піва «Фад» вельмі папулярна ў горадзе Шэлбівіле, хоць Мо неяк згадаў, што ён думае, што гэтае піва было забароненае, бо «ад яго гэтыя вяскоўцы сьлепнулі».

## Падабенства з «[[Budweiser]]»
* Этыкеткі абодвух гатункаў падобныя.
* «Будвайзэр» часта завуць «Буд», гэты назоў гучаў і ў рэклямных роліках.
* «Будвайзэр» выкарыстаў вобраз Будмана.

## Гатункі піва
Заўважаныя ў сэрыяле гатунку піва «Даф»:
* Duff — розныя эпізоды.
* Duffenbrau — эпізод «Mayored to the Mob».
* Duff Lite — эпізод «Duffless».
* Duff Dry — эпізод «Duffless».
* Duff Jr.
* Duff Dark — эпізод «Duffless».
* Lady Duff — эпізод «Duffless».
* Duff Lager
* Raspberry Duff — эпізод «Duffless».
* Tartar Control Duff — эпізод «Duffless».
* Henry K. Duff’s Private Reserve
* Duff Blue
* Duff Stout
* Duff Zero (безалькагольнае)
* Duff Extra Cold
* Duff Microbrew
* New Duff
* Duff Gummi Beers — эпізод «Duffless».
* Duff Experimental
* Duff Red
* Duff Ice — кампутарная гульня «The Simpsons Hit & Run».
* Duff Special Reserve
* Duff Draft
* Duff Malt
* Duff Christmas Ale
* Duff Amber Fire-Brewed Barley Export
* Duff’s Double-Dunkin' Breakfast Lager

## Дадатковыя зьвесткі
Піва пад маркай «Duff» выраблялася ў Паўднёвай Аўстраліі зь сярэдзіны 1990 году да 1996 году, калі высьвятлілася, што назоў без дазволу запазычаны з «Сымпсанаў». Кошт гэтага піва даходзіць цяпер да 10 000$ за скрынку, тады як у вытворцы яна каштавала 24$.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Піва
Катэгорыя:Сымпсаны
Натальля Варанцова-Вельямінава

**Натальля Аляксандраўна Варанцова-Вельямінава** (1859—1912) — беларуская грамадзкая дзяячка, асьветніца, мэцэнатка.

## Біяграфія

Дачка старэйшага сына расейскага паэта Аляксандра Пушкіна генэрал-лейтэнанта Аляксандра Аляксандравіча Пушкіна й Соф’і Мікалаеўны Ланской.

Вучылася ў Віленскай гімназіі. Ажанілася з Паўлам Варанцовым-Вельямінавым. Спачатку жылі ў Казлове (цяпер Мічурынск). Празь некаторы час П..Варанцоў-Вельямінаў падаў у адстаўку і зьехаў з жонкай у маёнтак свае маці Вавулічы (цяпер в. Дубаўка) за 10-12 км ад Бабруйска. Акрамя сядзібы ў Дубаўцы, Варанцовы-Вельямінавы мелі хату ў Бабруйску.

Цікавілася беларускім фальклёрам з навакольных вёсак Савічы, Цялуша. Добра малявала, у асноўным пэйзажы, пісала вершы. У вёсцы Цялуша разам з мужам пабудавала школу (1894), царкву (на Вялікдзень 1902), бібліятэку, якая была спаленая падчас Вялікай Айчыннай вайны. Займаліся асьветніцкай дзейнасьцяй, дапамагалі атрымаць адукацыю (у тым ліку стаць настаўнікамі, акушэрамі-фэльчарамі). Спрабавала арганізаваць прытулак для састарэлых жанчын, жадала стварыць нешта накшталт дзіцячага саду для сялянскіх малянят. У Бабруйску на вуліцы, дзе стаяла яе хата й хата сёстраў Паўла Варанцова-Вельямінава, першыя каштаны (некаторыя зь іх засталіся да сёньня). Драўляную хату па вул. Сацыялістычнай зьнесьлі ў 1973. На яе месцы быў збудаваны гарадзкі палац шлюбу. Сям’я Варанцова-Вельямінава прыняла пасільны ўдзел у стварэньні Бабруйскае гарадзкое бібліятэкі, якая носіць імя Пушкіна. Бібліятэка была адчыненая ў лютым 1901, у 64-я ўгодкі з дня сьмерці Пушкіна.

Сканала ў 1912 годзе ад ятрасьці лёгкіх. Пахаваная ў вёсцы Цялуша, у парку, недалёка ад царквы і магілы сьвёкра Аркадзя Варанцова. У 1979, да 180-годзьдзя з дня нараджэньня А. Пушкіна на магіле Натальлі Варанцовай-Вельямінавай быў усталяваны новы помнік. У вёсцы Цялуша штогод улетку праводзіцца Пушкінскае сьвята музыкі і паэзіі.

## Дзеці
Разам з мужам мела 6 дзяцей:
* Георгій Варанцоў-Вельямінаў (1882),
* Марыя Кліменка (1883—1932),
* Соф’я Калагрывава (1884—1974),
* Міхаіл Варанцоў-Вельямінаў (1885—1951),
* Фэадосій Варанцоў-Вельямінаў (1888—1914),
* Вера Варанцова-Вельямінава (1890—1920)

## Літаратура
* Нашчадкі А. С. Пушкіна ў Бабруйску // Памяць: Гіст. дакум. хроніка Бабруйска. — Мн.: Выш. шк., 1995.

## Вонкавыя спасылкі
* Беларуская галіна нашчадкаў Пушкіна

Натальля Варанцова-Вельямінава
Натальля Варанцова-Вельямінава
Катэгорыя:Асобы Бабруйску
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1859 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1912 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Бабруйскім раёне
Катэгорыя:Пахаваныя ў Бабруйскім раёне
Злачынства

**Злачы́нства** — правапарушэньне, зьдзяйсьненьне якога цягне за сабой ужываньне да асобы мер крымінальнай адказнасьці.

Злачынствы могуць вылучацца з агульнай масы правапарушэньняў па фармальнай прыкмеце (усталяваньне за іх крымінальнага пакараньня, забарона крымінальным законам), а таксама па матэрыяльнай прыкмеце (высокая ступень небясьпекі іх для грамадзтва, істотнасьць прычыняльных імі парушэньняў правапарадку).

## Беларусь
У 2010 годзе ўстановы пракуратуры ўлічылі 140 920 злачынстваў (1,5% ад ліку насельніцтва Беларусі), зь якіх сьледчым удалося раскрыць 60%. 43,5% злачынстваў учынілі маладыя людзі ва ўзросьце 18—29 гадоў. Кожнае трэцяе раскрытае злачынства зьдзейсьнілі асобы ў стане алькагольнага ап’яненьня.

У 2013 годзе 75 % злачынстваў у Беларусі ўчынілі асобы, якія ня мелі працаўладкаваньня. На 2014 год палова раней судзімых у Беларусі паўторна ўчыняла злачынствы. Гэтаму спрыяла тое, што большасьць былых вязьняў сутыкалася на волі зь беспрацоўем і бяздомнасьцю. Таксама пашыраным быў разрыў стасункаў са сваякамі праз адмову ад зносінаў з асуджанымі. Часта тое выяўлялася ў разводзе. Таксама пашыранай зьявай была сьмерць бацькоў да выхаду асуджаных дзяцей на волю. У 2014 годзе Беларускае таварыства Чырвонага Крыжа і Міністэрства ўнутраных справаў Беларусі распачалі праект «Інтэграцыя былых асуджаных у грамадзтва» ў папраўчай калёніі № 15 і папраўчай установе № 44 у Магілёве, а таксама ў папраўчай калёніі № 17 у Шклове. Праект прадугледжваў для ўпершыню асуджаных за няцяжкае злачынства дапамогу ў працаўладкаваньні і аднаўленьне сямейных сувязяў за паўгады да вызваленьня, а таксама нагляд паўгады пасьля вызваленьня. На 2014 год 70 % асуджаных у Беларусі мела бацькоў, якіх прыцягвалі да крымінальнай адказнасьці. 14 красавіка 2014 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 347, якой зацьвердзіў Палажэньне аб парадку арганізацыі і фінансаваньня мерапрыемстваў працаўладкаваньня грамадзянаў, вызваленых з папраўчых установаў. Згодна з Пастановай наймальнікам сталі пакрываць выдаткі цягам 12 месяцаў на былых асуджаных, накіраваных на працу органамі Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Беларусі. Гэтак пакрываліся выдаткі на заробак у памеры мінімальнай зарплаты, а таксама абавязковыя страхавыя ўнёскі за такога працаўніка ў Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва. Сярод іншага, органы Мінпрацы накіроўвалі былых асуджаных на перападрыхтоўку.

## Глядзіце таксама
* Алібі
* Карупцыя
* Хабар

## Крыніцы
Піцца

**Пі́цца** () — італьянская нацыянальная страва ў выглядзе круглага адчыненага пірага, пакрытага памідорамі і расплаўленым сырам (як правіла, мацарэлай), куды могуць упякацца (у залежнасьці ад рэцэпту і густу) розныя начыньні (мяса, вяндліна, салямі, морапрадукты, гародніна, садавіна, грыбы, зеляніна і інш.).

## Гісторыя

### Этымалёгія назвы

Упершыню слова «Піцца» зьявілася ў лацінскім тэксьце зь места Гаету. У тэксьце вядзецца пра тое, што арандатар павінен плаціць біскупу горада дуадэцым піццаў («дванаццаць піццаў») кожнага Раства, а яшчэ дванаццаць кожнага Вялікадня. Існуе тры вэрсіі паходжаньня назвы стравы:
* Старагрэцкае і позьнелацінскае «pitta» ператварылася ў «pizza», што мае супольны корань з сучаснымі грэцкай «пітай» і таксама апулійскай і калябрыйскай (тады бізантыйская Італія) «пітай» — круглая аладка, выпечаная ў духоўцы пры высокай тэмпэратуры. Слова «pitta», у сваю чаргу, можна прасачыць альбо ад старажытнагрэцкага **«πικτή» (pikte)**, «заквашаная выпечка», якое стала **«picta»** на лаціне, альбо старагрэцкага **«πίσσα» (pissa, attica πίττα, pitta)** — «смала».
* Ад італьянскага **«pizza»**, што ў перакладзе азначае «частка», «кавалак», «лапік».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Піцца — рэцэпт прыгатаваньня
* Этымалёгія, паходжаньне і значэньне піццы на etymonline 

Катэгорыя:Кухня ЗША
Катэгорыя:Італьянская кухня
Фаст-фуд

**Фаст-фу́д** ([] ( — хуткая ежа). Іншымі словамі, прыём ежы цягнецца ня болей 10 хвілін.

## Гісторыя
Сучасны фаст-фуд быў вядомы яшчэ старажытным рымлянам і атрымаў назву «тэрмаполія». Прынцып недарагой і пажыўнай ежы адразу знайшоў сваіх прыхільнікаў сярод старажытных. На сучаснай тэрыторыі Рыму мелі месца маленькія намёты, дзе наведвальнікам прапаноўваліся сьвежы хлеб, мяса, садавіна і нават саладосьці. Яркім прыкладам гэтаму служаць руіны ў Пампэі. Але гэта яшчэ ня ўсё. Рымляне першымі ў гісторыі прапанавалі такую паслугу, як дастаўка ежы да хаты заказчыка.

## Піянэры фаст-фуду
Піянэрамі ў галіне фаст-фуду без сумневаў лічыцца Амэрыка. У 1920 у Канзасе быў адчынены першы рэстаран хуткага харчаваньня «White Castle». У мэню ўваходзілі такія стравы, як гамбургеры і бульба-фры. Наведвальнікі з задавальненьнем елі недарагую ежу, усяго 5 цэнтаў за порцыю. Празь некаторы час, у канцы 1940-х гадоў, галоўным канкурэнтам для White Castle на амэрыканскім рынку фаст-фуду стала кампанія McDonald’s.

## Склад фаст-фуду
Да складу страваў хуткага прыгатаваньня ўваходзіць вялікая колькасьць тлушчаў, у першую чаргу гэта тычыцца гамбургераў. Але нельга заяўляць, што гэтая ежа ёсьць на 100% шкоднай. Дзякуючы высокакалярыйнасьці, яна хутка спаталяе адчуваньне голаду. Не варта таксама злоўжываць прадуктамі хуткага харчаваньня, бо гэта можа нэгатыўна паўплываць на страўнік або пячонку.

## Фаст-фуд у Беларусі
У Беларусі фаст-фуд прадстаўлены міжнароднай сеткай рэстарацый McDonald’s, дзяржаўнай сеткай шапікаў «Хутка-смачна», «Піца Тэмпа» (Менск, 6 + 1 на рэкантрукцыі), сеткай кавярняў «Golden Coffee» (Менск, 3 шт.), «Максі Біс» (Менск, 3 шт.), Funny Chicken (Магілёў, Віцебск, Ворша).

Закусачныя з шавэрмай на рынках можна таксама аднесці да фаст-фуду.

## Стравы хуткага прыгатаваньня

Hamburger sandwich.jpg|Гамбургер
Pommes-1.jpg|Бульба-фры
Hotdog too.jpg|Хот-дог
Sandwich.jpg|Сэндвіч


## Глядзіце таксама
* McDonald’s
* Burger King
* Subway
* Muzz Buzz
* City Wok
* Hardee's

## Крыніцы
Магілы (шляхта)

**Магілы** (**Мавілы**, , , ) — малдоўскі баярскі род.

Родапачынальнікам паводле легенды быў Муцый Сцэвала. Паводле іншае легенды, Пурычэ, герольд ваяводы малдаўскага Стэфана III Вялікага, дапамог таму ў бітве ўзьлезьці на сьвежага каня, за што замест прозьвішча *Purice* («блыха») атрымаў прозьвішча *Movilă* («холм»).

Першая гістарычная зьвестка пра род адносіцца да 1499. Зь цягам часу прадстаўнікі роду зрадніліся з княскай дынастыяй Мушацінаў. Каля 1534, падчас малдаўска-валаскіх смутаў, у ліку трох прэтэндэнтаў на валаскі пасад быў Майсей Магіла. У сярэдзіне XVI стагодзьдзя Іон Магіла займаў вышэйшую ў Малдаўскім княстве пасаду — лягафэта, ён жа ажаніўся з дачкой малдаўскага ваяводы Пятра Рарэша — Марыяй. Ягоны сын Ерамей — гаспадар малдаўскі (1595—1606); другі сын, Георгій — мітрапаліт Малдаўскі; трэці, Сымон — ваявода валаскі, бацька знакамітага мітрапаліта Пятра Магілы.

У 16—17 стстагодзьдзях прадстаўнікі роду пачалі ўцякаць ад турэцкага перасьледу ў Польшчу. Неўзабаве яны зрадніліся зь мясцовымі родамі, у тым ліку з Патоцкімі, Вішнявецкімі, Карэцкімі. Гэтак дачка Ераміі, Раіна, абаронца праваслаўя і заснавальніца манастыроў, была бабуляй караля польскага й вялікага князя літоўскага Міхала Тамаша Карыбут-Вішнявецкага. У Польшчы яны таксама былі набілітаваныя гербам Магіла. Ад 1634 Магілы больш не абвяшчалі пра свае прэтэнзіі на Малдаўскае княства.

## Найбольш вядомыя
* Ерамей Магіла, ваявода малдаўскі 1595—1600 і 1600—1606
* Сымон Магіла, ваявода валаскі 1600—1602 і малдаўскі 1606—1607
* Канстантын I Магіла, малдаўскі ваявода 1606 і 1607—1611
* Міхал II Магіла, малдаўскі ваявода 1607
* Аляксандар VI Магіла, малдаўскі ваявода 1615—1616
* Гаўрыл Магіла, валаскі ваявода 1616 і 1618—1620
* Майсей Магіла, ваявода малдаўскі 1630—1631 і 1633—1634
* Пятро Магіла, кіеўскі праваслаўны мітрапаліт 1633—1646
* Грыгорэ Урэке (1590—1647), малдаўскі гісторык

## Радавод
Іон Магіла, ж. — Марыя (?—1614 ці 1616, Стамбул), д. Пятра Рарэша
# Ерамей Магіла(?—1606), ж. — Эльжбета Чамаратань дэ Лясонч
## Ганна Магілянка (?—1658 ці 1661), м. — Станіслаў Рэвэра Патоцкі (1579—1667)
## Марыя Амалія Магілянка (?—10 сьнежня 1638, Варшава), м. — 1606 Стафан Патоцкі (1568—1631)
## Раіна Магілянка (?—каля 1619), м. — Міхал Вішнявецкі (?-1616)
## Канстантын I Магіла (?—1612)
## Аляксандар VI Магіла
# Георгій Магіла
# Сымон Магіла (?—14 верасьня 1607), ж. — Маргіта, д. Габрыля Хэры
## Міхал II Магіла
## Гаўрыл Магіла
## сьвяты Пятро Магіла (1596—1646)
## Майсей Магіла (1596—1661)

## Літаратура
* Киевская старина", 1887, кн. 11.
* I. Czamańska, Mohyłowie [w:] Słownik dynastii Europy, red. J. Dobosz, M. Seweryński, Poznań 1999, s. 270—272.
* J. Demel, Historia Rumunii, Wrocław 1970.

*
Катэгорыя:Генэалёгія
Катэгорыя:Дынастыі
Катэгорыя:Малдаўскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Польскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Румынскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды