Алесь Яскевіч

**Але́сь Яске́віч** (Аляксандар Сямёнавіч Яскевіч;  12 чэрвеня 1934, в. Ушакі, Чэрыкаўскі раён) — беларускі крытык, публіцыст, літаратуразнаўца. З 1992 году доктар філялягічных навук. Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР (1966).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Бацька загінуў на фронце ў 1944 годзе. Пасьля гэтага маці зь дзецьмі пераехала ў родную вёску Дабранку Слаўгарадзкага раёну. Навучаўся ў Дабранскай пачатковай школе, Старынскай сямігодцы. У 1953 году скончыў зь срэбраным мэдалём Слаўгарадзкую СШ. Пасьля заканчэньня аддзяленьня журналістыкі БДУ у 1958 годзе, працаваў у Менску літсупрацоўнікам шматтыражкі «На страже Октября» (1958—1961), навучаўся ў асьпірантуры пры Інстытуце літаратуры імя Я. Купалы (1961—1964). З 1964 году малодшы, з 1969 — старэйшы, а потым вядучы супрацоўнік сэктара тэорыі гэтага інстытуту.

Прымае ўдзел у працы Біблейскай камісіі Беларускага Праваслаўнага Экзархату.

## Творчасьць
З публіцыстычнымі артыкуламі і допісамі пачаў выступаць у друку ў 1957 годзе, з крытычнымі артыкуламі і рэцэнзіямі ў 1958 годзе. У полі зроку Яскевіча — шматлікія аспэкты гісторыі і тэорыі літаратуры, традыцыі і наватарства, станаўленьне нацыянальнага клясычнага стылю («Нараджэньне новага мастацтва», 1980 г.; «Карані маладога дрэва», 1967 г.), псыхалёгія творчасьці й індывідуальнасьці пісьменьніка («Грані майстэрства», 1974 г.), структура празаічнага і вершаванага твору («Ад слова — да вобраза», 1968 г.; «У сьвеце мастацкага твора» 1977 г.), праблемы літаратурнай мэтадалёгіі, перакладу з блізкамоўных літаратур, аналітычнай перакладчыцкай канцэпцыі («Выхад за круг», 1985).
    
Па-наватарску напісана дасьледаваньне «Станаўленьне беларускай мастацкай традыцыі» (1987), дзе прасочаны гэнэзіс сучаснай беларускай літаратуры, у новым сьвятле паказана ўзаемадзеяньне літаратуры і фальклёру. Выступае ў пэрыядычным друку з праблемнымі артыкуламі па пытаньнях разьвіцьця беларускай літаратуры. Распрацоўвае новыя экспэрымэнтальныя падыходы ў дасьледаваньні рытму паэзіі і прозы («Рытмічная арганізацыя мастацкага тэксту», 1991). Спэцыялізуецца таксама ў галіне скарыназнаўства і біблеістыкі.

## Бібліяграфія
Аўтар 20 манаграфіі і больш за 170 навуковых і навукова-мэтадычных публікацыяў.

* Карані маладога дрэва : Літаратурна-крытычныя артыкулы / А. Яскевіч. — Менск : Беларусь, 1967. — 203 с.
* Ад слова-да вобраза / А. Яскевіч. — Менск : Навука і тэхніка, 1968. — 116 с.
* Грані майстэрства / А. Яскевіч. — Менск : Мастацкая літаратура, 1974. — 160 с.
* У свеце мастацкага твора / А. Яскевіч. — Менск : Мастацкая літаратура, 1977. — 205 с.
* Выхад за круг : Літаратуразнаўчыя артыкулы / А. Яскевіч. — Менск : Мастацкая літаратура, 1985. — 247 с.
* Становление белорусской художественной традиции / А. С. Яскевич. — Менск : Наука и техника, 1987. — 230 с.
* Ритмическая организация художественного текста / А. С. Яскевич. — Менск : Наука и техника, 1991. — 207 с.
* Сумежжа : Мова. Пераклад. Вытокі прозы / А. Яскевіч. — Менск : Мастацкая літаратура, 1994. — 253 с.
* Біблейскі пераклад : зберажэнне тэксту ; Аб духоўнай паэзіі / А. Яскевіч. — Менск, 1998. — 87 с.
* Библия : переводы, язык / А. С. Яскевич. — Менск : Царкоўнае слов, 1999. — 139 с.
* Природа в свете Библии / А. С. Яскевич. — Менск, 2003. — 167 с.
* Вселенская тайна человека / А. С. Яскевич. — Лучи Софии, 2012. — 527 с.

Адзін з аўтараў манаграфіі «Шляхі разьвіцьця беларускай савецкай прозы: агульны рух і галоўныя тэндэнцыі» (1972), «Пытаньні паэтыкі» (1974), «Нараджэньне новага мастацтва : сацыялістычны рэалізм ― заканамернасьць гістарычнага разьвіцьця беларускай літаратуры» (1980), «Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагодзьдзя» (1999).

## Крыніцы

## Літаратура
* Яскевіч А. С. // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Слаўгарадскага раёна. — Мінск : БЕЛТА, 1999. — С. 526.
* Яскевіч А. С.//Беларускія пісьменнікі: біябібліяграфічны слоўнік.: т. 6.- Мн., 1995. - С. 521—522.
* Яскевіч А. С.//Памяць: гісторыка-дакумент. хроніка Слаўгарадскага раёна. - Мн., 1999. - С. 526.

## Вонкавыя спасылкі
* Аддзел тэорыі і гісторыі літаратуры
* Алесь Яскевіч на сайце СБП

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чэрыкаўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Савецкія літаратурныя крытыкі
Катэгорыя:Дактары філялягічных навук
Катэгорыя:Беларускія літаратурныя крытыкі
Катэгорыя:Беларускія публіцысты