Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)

**Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў** — помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў у Зэмбіне. Знаходзіцца на гістарычнай Касьцельнай вуліцы. Твор архітэктуры барока і клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Зэмбінскага дамініканскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага комплексу. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі зруйнавалі кляштар, у першай палове XX ст. савецкія ўлады зачынілі касьцёл, які да нашага часу прыйшоў у заняпад і патрабуе неадкладнай кансэрвацыі і рэстаўрацыі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1609 годзе (паводле іншых зьвестак, у 1640 годзе) падкаморы ашмянскі Адам Мацей Саковіч і ягоная жонка Мар’яна (з Тышкевічаў) фундавалі ў Зэмбіне кляштар дамініканаў. Неўзабаве ў мястэчку збудавалі драўляныя касьцёл і кляштар. Пры кляштары дзеялі шпіталь і школа, існавала бібліятэка.

У 1766 годзе ўладальнік Зэмбіна Адам Храптовіч выдзяліў сродкі на будаваньне мураванага кляштару. У 1790 годзе стары драўляны будынак згарэў. У 1790—1809 гадох будаваўся новы мураваны касьцёл, асьвечаны 15 жніўня 1809 году.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Зэмбін апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1833 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар, па чым касьцёл дзеяў як парафільны.

У другой палове XIX ст. расейскія ўлады зруйнавалі будынак кляштару (імаверна, захаваліся падмуркі). У пачатку XX ст. вернікі на ўласныя сродкі адрамантавалі касьцёл.

### Наноўшы час
За савецкім часам касьцёл дзеяў да 1933 году, калі яго гвалтоўна зачынілі савецкія ўлады, і пэўны час у Другую сусьветную вайну.

У красавіку 2022 году абрынулася частка бакавой сьцяны і франтона будынка касьцёла.

## Архітэктура

### Касьцёл
Касьцёл — бязьвежавая 3-нэфавая базыліка з паўкруглай апсыдай. Высокі 2-схільны дах на галоўным фасадзе закрываецца фігурным франтонам, узьняты на магутны атык і дэкараваны вазонамі. Над алтарнай часткай узвышалася 2-ярусная сынатурка. Аркавую нішу франтона ўпрыгожвае скульптура Маці Божай.

Унутраная прастора перакрываецца крыжовымі скляпеньнямі на падпружных арках. Інтэр’ер упрыгожваў галоўны алтар з абразом Хрыста пэндзля Яна Дамеля і бакавыя алтары Маці Божай Шкаплернай, Сьвятога Язэпа, Ўкрыжаваньня і Сьвятога Антонія. На бакавых сьценах была сэрыя тэракотавых пано з сцэнамі Крыжовага шляху. Існавалі драўляны амбон, арган, жырандолі.

### Кляштар
Кляштарны корпус — 1-павярховы крыжападобны ў пляне будынак пад гонтавым дахам. Усярэдзіне было 5 кельляў і пакой рэфэктара.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Zembin, Kaścielnaja, Daminikanski. Зэмбін, Касьцельная, Дамініканскі (1900).jpg|Агульны выгляд, 
Zembin, Kaścielnaja, Daminikanski. Зэмбін, Касьцельная, Дамініканскі (1914).jpg|1914 г.
Zembin, Daminikanski. Зэмбін, Дамініканскі (1914).jpg|Інтэр’ер, 1914 г.
Zembin, Kaścielnaja, Plabanija. Зэмбін, Касьцельная, Плябанія (1914).jpg|Плябанія, 1914 г.


### Сучасныя здымкі

Руины доминеканского костела 01.jpg|Агульны выгляд
Зембін. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Мары. Апсіда.JPG|Апсыда
Фото путешествия по Беларуси 066.jpg|Інтэр’ер
Фото путешествия по Беларуси 106.jpg|Фрагмэнт


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Зэмбін
Катэгорыя:Зэмбін