open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Амэлія Залуская

**Амэ́лія Залу́ская**, у дзявоцтве **Агі́нская** (; 10 сьнежня 1805, Залесьсе — 5 верасьня 1858, Іск’я) — кампазытарка, паэтка, мастачка, сузаснавальніца куроту Івоніч-Здруй, дама аўстрыйскага ордэну Зорнага крыжа.

## Жыцьцяпіс

Дачка кампазытара Міхала Клеафаса Агінскага (1765—1833) і сьпявачкі Марыі Нэры (1778—1851). Зь сям’і вынесла любоў да навукі, літаратуры і музыкі. Валодала некалькімі мовамі: францускай, ангельскай, італьянскай і нямецкай. Ведала таксама лаціну, расейскую і летувіскую. З малога ўзросту езьдзіла ў далёкія падарожжы. Дзякуючы навучаньню ў выбітных настаўнікаў музыкі авалодала ігрой на фартэпіяна і мела тэарэтычныя веды, патрэбныя для складаньня кампазыцыяў. З жарсьцю займалася паэзіяй. Пры нагодзе пісала вершы і малявала. Склала некалькі твораў для фартэпіяна, між іншага: *Палянэз до мінор у чатыры рукі, Палянэз ля мажор, Мазурка рэ мінор,* *полька*, тры *вальсы* і кароткія творы: *Marche de Cavallerie*, *Les Adieux à Joseph (Souvenir)* і *Walce* пад назовам *Рэха Івоніча*, выдадзеныя ананімна ў Вене.

У Івоніч прыбыла з Клайпеды, ужо замужам за Каралем Залускім. Шлюб адбыўся 11 траўня 1826 ў кармэліцкім касьцёле ў Вільні. У 1831—1835 Залускія мешкалі ў прускай дзяржаве, у Клайпедзе. Па канфіскацыі маёнткаў на Літве і страце права пражываньня пераехалі ў 1837 у Галіцыю і пасяліліся ў Івонічы, які перайшоў ім у спадчыну. У 1837—1845 будавалі курорт. Паводле ейных праектаў і пад ейным паглядам паўсталі першыя лекавыя будынкі. Муж памёр у 1845 годзе.

Дапамагала мясцовым жыхарам. У 1847 зладзіла дапамогу для хворым на тыфус людзей.

Памерла ў 1858 у італьянскай Іск’і, дзе й пахаваная.

## Ушанаваньне памяці
Ейнае імя дагэтуль носіць адна зь мінэральных крыніцаў у Івоніч-Здруі. У парафіяльным касьцёле ў Івонічы знаходзіцца памятная таблічка. У 2002 імем Амэліі і Караля Залускіх названая гімназія ў Івоніч-Здруі.

## Сям’я
У шлюбе з Каралем мелі адзінаццаць дзяцей: Міхала Караля (1827—1893, ажаніўся з Геленай Бжастоўскай), Тэафіля (1828—1829), Марыю (1829—1910, замужам за Ўладыславам Галашэўскім), Эму (1831—1912, замужам за Тэафілем Войцехам Асташэўскім), Юзэфа (1832—1834), Караля Бэрнарда (1834—1919), Ірэнэюша (1835—1868), Станіслава Марыю (1838—1904), Іву (1840—1881), Іду (1841—1916, замужам за Гугам Зайлернэм) і Францішку (1843—1924, замужам за Вітам Жаленскім).

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Генэалёгія нашчадкаў Вялікага сойму 
* Дынастыя Агінскіх 

Амэлія
Катэгорыя:Польскія кампазытары
Катэгорыя:Польскія клясычныя піяністы
Катэгорыя:Польскія паэткі
Катэгорыя:Польскія мастачкі
Катэгорыя:Дамы ордэну Зорнага крыжа
Амэлія
Катэгорыя:Асобы Івоніч-Здрую
Кур’яны (Падляскае ваяводзтва)

**Кур’я́ны** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Кур’яны*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Заблудаў.

Празь вёску праходзіць краёвая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі каталікі (вёска ёсьць падзеленая на дзьве парафіі: сьв. Яна Хрысьціцеля ды Непакалянага Сэрца Марыі ў Беластоку), пераважна польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыі і праваслаўныя (прыход сьв. Прарока Ільі ў Беластоку) зь беларускай нацыянальнай ідэнтыфікацяй.

## Гісторыя
Кур’яны прыналежалі да заблудаўскіх маёмасьцяў Радзівілаў. Празь некалькі гадоў у 17 ст. Кур’яны арандаваў , паэт і рэлігійны антытрынітарскі дзеяч. У міжваенны пэрыяд Кур’яны прыналежалі да гміны Дайліды Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 397 жыхароў (315 каталікоў і 82 праваслаўных, усе былі пагалоўна запісаныя палякамі).

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Скаліца (футбольны клюб)

«**Скаліца**» () — славацкі футбольны клюб з гораду Скаліцы. Заснаваны ў 1920 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Скаліца‎
Новарасея (Саюз народных рэспублік)

**«Саюз народных рэспублік — Наварасея»** — тэрарыстычная групоўка «Луганскай» (ЛНР) і «Данецкай (ДНР) народных рэспублік», якая існавала з 26 чэрвеня 2014 г. да 18 траўня 2015 г. на часова акупаваных Расеяй тэрыторыях ўсходніх раёнаў Данецкай і Луганскай абласьцей Украіны.

Генэральная пракуратура Ўкраіны прызнала «ДНР» і «ЛНР» тэрарыстычнымі арганізацыямі, створанымі ў спэцыяльных лягерах ФСБ і  Расеі з 2008 году.

26 чэрвеня 2014 г. Алег Цароў быў абраны «сьпікерам парлямэнта саюза народных рэспублік», у склад якога ўваходзяць толькі «ДНР» і «ЛНР». За тыдзень «сьпікер» быў абвешчаны ва ўсеўкраінскі крымінальны вышук.

Менш чым за год расейскі праект Наварасея быў замарожаны, пра што 18 траўня 2015 г. абвясьціў Алег Цароў і «міністар замежных спраў» ДНР Аляксандр Кофман, які адзначыў, што гэты расейкі праект ня меў посьпеху з-за пасіўнасьці жыхароў Адэскай, Днепрапятроўскай і Харкаўскай абласьцей Украіны.

## Глядзець таксама
* Анэксія Крыма Расеяй
* Прарасейскія хваляваньні ва Ўкраіне (2014)
* Антытэрарыстычная апэрацыя ва Ўкраіне
* Новарасея

## Вонкавыя спасылкі
* Тэрыторыі, захопленыя тэрарыстычнымі групоўкамі стане на 25.06.2014 — Савет нацыянальнай бясьпекі і абароны Украіны 
* Цэнтральнае інфармацыйнае агенцтва Наварасеі 

Катэгорыя:Тэрарызм
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Ірэдэнтызм
Катэгорыя:Зьніклі ў 2015 годзе
Катэгорыя:Непрызнаныя дзяржавы
Катэгорыя:Украінскі сэпаратызм
Катэгорыя:Гісторыя Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Гісторыя Луганскай вобласьці
Еўінская друкарня

**Е́ўінская друка́рня** — колішняя друкарня ў мястэчку Еўе (цяпер у Летуве), якая дзейнічала з 1610 року да сярэдзіны XVII ст. Заснаваная праваслаўным шляхціцам падкаморым троцкім Багданам Агінскім у сваіх уладаньнях пасьля часовай забароны дзейнасьці брацкай Сьвятадухаўскай друкарні ў Вільні.

Друкарняй кіравалі пісьменьнік-публіцыст і ігумен Еўінскага Ўсьпенскага манастыра Л. Карповіч і друкар Г. Івановіч, якімі было надрукавана некалькі кніг на польскай мове і 25 кірыліцай. Сярод выданьняў — рэлігійная літаратура, а таксама такія шырокавядомыя навукова-папулярныя працы, як «Буквар славянскай мовы» (1618), «Граматыка…» М. Сматрыцкага (1690). Выдаваліся кнігі і на старабеларускай мове. Выданьні, ажыцьцёўленыя кірыліцай, вызначаліся высокімі мастацка-паліграфічнымі якасьцямі.

Друкарня спыніла сваю дзейнасьць як з-за фінансавых цяжкасьцяў, так і з-за шматлікіх войнаў сярэдзіны XVII ст.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Друкарні Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Еўе
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1610 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў XVII стагодзьдзі
Катэгорыя:Агінскія
Васіль Бернік

**Васіль Іванавіч Бернік** (9 студзеня 1947, в. Слабада-Пырашаўская, Узьдзенскі раён, цяпер Беларусь — 11 студзеня 2026) — беларускі матэматык. Доктар фізыка-матэматычных навук (1986), прафэсар матэматыкі (1992). Навуковыя працы аб тэорыі лікаў. Распрацаваў новы спосаб ацэнак памернасьці Гаўсдорфа мностваў рэчаісных і камплексных лікаў з зададзенай мерай трансцэндэнтнасьці.

## Жыцьцяпіс
У 1965 годзе паступіў на мэханіка-матэматычны факультэт БДУ, які скончыў у 1970 годзе. У 1970 г. працаўладкаваўся ў Інстытут матэматыкі Акадэміі навук БССР, дзе ўзьняўся ад малодшага да галоўнага навуковага супрацоўніка (з 2010 г.) і кіраўніка аддзела. У 1973 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю «Аб мэтрычнай тэорыі  набліжэньняў  велічыняў» пад кіраўніцтвам Уладзімера Спрынджука. У 1986 г. атрымаў званьне доктара навук за дысэртацыю «Мэтрычная тэорыя Дыяфантавых набліжэньняў залежных велічыняў і памернасьць », выдадзеную ў 1988 годзе.

У 2000 годзе выдаў па-беларуску разам зь Віктарам Берасьневічам (нар. 1971, Узда), Морысам Додсанам і Х. Дыкінсанам навуковы артыкул «Аб лінейных мнагастайнасьцях, для якіх мае месца апраксымацыйная тэарэма ». У 2001 годзе выступіў галоўным рэдактарам беларускамоўнай «Матэматычнай энцыкляпэдыі». У 2004 г. атрымаў Дзяржаўную прэмію Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі.

На 2012 г. быў сябрам матэматычнага аддзелу Навукова-мэтадычнай рады Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, сябрам Рады ў абароне дысэртацыяў пры Інстытуце матэматыкі НАН Беларусі і прафэсарам катэдры вышэйшай альгебры і абароны інфармацыі ў БДУ. На 2012 г. выдаў 101 навуковую публікацыю, у тым ліку 60 — па-расейску (за мяжой — 19, з ангельскім перакладам — 17), 39 — па-ангельску (за мяжой — 34), 1 — па-ўкраінску (Кіеў: 1978), 1 — па-беларуску (Менск: 2000).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ва Ўзьдзенскім раёне
Катэгорыя:Беларускія матэматыкі
Катэгорыя:Дактары фізыка-матэматычных навук
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі мэханіка-матэматычнага факультэту БДУ
Татуіроўка

**Татуіроўка** (ад самаан. *Tatau*) — форма мадыфікацыі цела праз унясеньне фарбавага пігмэнту ў клеткі дэрмы.

## Вонкавыя спасылкі

* Гісторыя
* ТАТУІРОЎКА: МАСТАЦТВА? МОДА? ЗНАК?
* Руся: «Быць беларусам — гэта сэксі!»

Катэгорыя:Бодзі-арт
Катэгорыя:Скура
Сьнежкі

**Сьне́жкі** (, па-падляску: *Sniếžki*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Боцькаўскай гміне Бельскага павету. Знаходзіцца ў гміне гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары Сьнежкаў ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Праабражэньня Гасподняга ў Сасінах). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія сьв. Станіслава Біскупа ў Мілейчыцах) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Вядома, што ўжо ў 17 ст. у Сьнежках існаваў невялікі маёнтак, у якім ў 1674 г. ападткаваныя былі 32 мужыкі. Усе былі уніятамі, а іхняя прыхадзкая царква мясьцілася ў Грузкой. З скасаваньнем царквы ў гэтай вёсцы, мужыкі з Сьнежкаў былі прыпісаныя да царквы ў Косьнай. У 1790 г. было тут толькі 10 хатаў, але вёска хутка разьвівалася ў 19 ст. (у 1875 г. была тут заснаваная першая школа). На пачатку 20 ст. вёска прыналежала ўжо да прыходу ў Сасінах. Праўдападона яшчэ ў 19 ст. тутэйшы маёнтак быў распраданы (ягоным сьледам зьяўляюцца парэшткі сядзібы). У міжваенны пэрыяд  Сьнежкі прыналежалі да гміны Мілейчыцы Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 203 жыхароў (усе праваслаўныя, акрамя 1 расейца выключна беларусы). У час Другой сусьветнай вайны мясцовыя жыхары заснавалі невялікі атрад савецкай партызанткі ім. Пархоменкі. Пасьля вайны некалькі сем'яў выехала ў Савецкі Саюз.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Юнайтэд компані

**«Юнайтэд компані»** ( — Аб’яднанае таварыства) — беларускае прадпрыемства, заснаванае ў студзені 1993 году ў Менску. На 2015 г. мела 11 аўтазаправак (АЗС): 7 у Менску, 3 у Менскай вобласьці (Маладэчна, Слуцак, Стоўбцы) і 1 у Гарадзенскай вобласьці (Ашмяны). Пры кожнай АЗС дзейнічала ўласная кавярня «Салатны заезд» (анг. Salad Drive) і садовая крама. У 2014 г. пры АЗС пачалася разбудова ветраных і сонечных электрастанцыяў. Пры канцы студзеня 2014 г. каля АЗС у Стоўбцах паставілі першы дацкі вятрак  магутнасьцю 600 кіляват, які ўжо за першыя 2 тыдні працы даў 30 000 кіляват·гадзіна электраэнэргіі. Таксама ў 2014 г. узьвялі сонечную электрастанцыю магутнасьцю 145 кіляват зь 524 панэляў. У лютым 2015 г. збудавалі 2-і вятрак магутнасьцю 600 кіляват. У красавіку паставілі яшчэ 400 сонечных панэляў магутнасьцю 120 кіляват. Ва ўласнасьці таксама знаходзяцца гандлёвыя цэнтры «Імі» (Immi) ў Маладэчне (зь лютага 2008 г.) і Стоўбцах (са сьнежня 2009 г.).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Беларускія кампаніі
Катэгорыя:1993 год у Менску
Катэгорыя:Беларускія таварыствы з абмежаванай адказнасьцю
Катэгорыя:Студзень 1993 году
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1993 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы, заснаваныя ў 1993 годзе
Чэмпіянат Казахстану па футболе

**Чэмпіянат Казахстану па футболе** — футбольныя спаборніцтвы Казахстану, якія падзяляюцца на герархію лігаў і складаюцца з двух дывізіёнаў. На вяршыні сыстэмы знаходзіцца прэм’ер-ліга.

## Сыстэма
Сосенка (Вялейскі раён)

**Со́сенка** — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 76 чалавек
* 1999 год — 127 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Менскхлебпрам

**«Менскхлебпрам»** — найбольшае хлебапякарнае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў траўні 1972 году ў Менску на аснове 5 хлебазаводаў гораду.

На 2013 год меў сярэднесутачную магутнасьць вытворчасьці хлебабулачных вырабаў — 400 тонаў, кандытарскіх вырабаў — 20 т, больш за 20 т абаранкаў і сухароў, 15 тонаў пернікаў і печыва. На 2013 год меў больш за 200 аўтамабіляў для дастаўкі вырабаў. На 2015 год улучаў рамонтна-мэханічны завод, санаторый «Журавушка» (пасёлак Нарач, Мядзельскі раён) і 6 хлебазаводаў: «Аўтамат» (вул. Сьлясарная, д. 41; засн. 1940 г., магутнасьць — 140 тонаў вырабаў за суткі); №2 (вул. Крапоткіна, д. 33; засн. 1910 г.; магутнасьць — 41,7 тн. за суткі); №3 (пр. Партызанскі, д. 97; засн. 1953 г., магутнасьць — 43 тоны за суткі); №4 (вул. Казінца, д. 31; засн. 1956 г.); №5 (вул. Каліноўскага, д. 4; засн. 1967 г.; магутнасьць — 100 тонаў за суткі); №6 (вул. Гурскага, д. 19; засн. 1981 г., магутнасьць — 55,5 тонаў за суткі). На 2015 г. гандлёвая сетка прадпрыемства ўлучала 8 крамаў «Каравай» (пр. Незалежнасьці, д. 38), «Сьвежы хлеб» (5) і «Хлебны куток», 2 кавярні і піцэрыю, замежнае гандлёвае прадстаўніцтва ў Смаленску (Расея).

## Мінуўшчына
Першым кіраўніком «Менскхлебпраму» быў Іван Забара. На 2007 год вытворчая магутнасьць прадпрыемства ў суткі складала 330 тонаў хлебабулачных вырабаў, 11 т тартоў і пірожных, 16 тонаў пернікаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Беларускія харчовыя кампаніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1972 годзе
Лава Агінскага (Менск)

**Ла́ва Агі́нскага** — помнік у гонар выдатнага кампазітара Рэчы Паспалітай Міхала Клеафаса Агінскага. Устаноўлены ў Менску побач з Катэдральным саборам Сьвятога Духу і пляцам Свабоды.

Лава выкананая з мэталу і стылізаваная пад герб роду Агінскіх, на якім сьвяты Георгі на белым кані забівае чорнага цмока. Унізе па-расейску разьмяшчаецца надпіс: «*Выдающемуся сыну отечества — Огинскому Михаилу Клеофасу*» (). Лава, на якой можна паслухаць клясычную музыку, — падарунак месту ад грамадзкае фундацыі «Чыстае дзеяньне», зроблены да 250-рочча з дня нараджэньня Міхала Клеафаса Агінскага.

Падобныя музычныя інсталяцыі ёсьць у Вене і Варшаве, там гучаць творы Моцарта і Шапэна.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Першага жніўня адбудзецца адкрыцьцё мэмарыяльнай дошкі ў гонар 250-годзьдзя Агінскага // Рэгіянальная газэта

Катэгорыя:Высокі Рынак
Катэгорыя:Помнікі Менску
Катэгорыя:Міхал Клеафас Агінскі
Швэдзкі каляндар

**Швэдзкі каляндар** — каляндар, які выкарыстоўваўся ў Швэцыі ў пэрыяд з 11 сакавіка (29 лютага) 1700 па 11 сакавіка (29 лютага) 1712 году (у самім швэдзкім календары гэтаму пэрыяду адпавядалі даты з 1 сакавіка 1700 году па 30 лютага 1712 году). Ён апераджаў  на адзін дзень юліянскі каляндар і адставаў на 10 дзён ад грыгарыянскага.

## Гісторыя
Да 1700 году ў Швэцыі прытрымліваліся юліянскага календару, які адрозьніваўся ад грыгарыянскага ў той момант на 10 дзён. Але ў 1700 годзе паміж старым і новым лічэньнем зьявілася 11 дзён розьніцы. У сьнежні 1699 году ў Швэдзкім каралеўстве было прынятае рашэньне перайсьці зь юліянскага календару на грыгарыянскі. Але швэды ня сталі выкідаць 11 набраўшыхся да таго часу дзён. Жадаючы захаваць ранейшую розьніцу ў 10 дзён, швэдзкі кароль Карл XII загадаў  лічыць 1700 год (высакосны) простым, то бок выкінуць дзень 29 лютага. Потым было вырашана рабіць пераход паступова, прапускаючы высакосныя гады напрацягу 40 гадоў, т.б. усе гэтыя гады пасьля 28 лютага павінна было йсьці 1 сакавіка і кожныя 4 гады яны б на адзін дзень набліжаліся б да грыгарыянскага календару. Але нягледзячы на прыняты плян 1704 і 1708 гады былі высакоснымі. З-за гэтага напрацягу 11 гадоў швэдзкі каляндар апярэджваў на адзін дзень юліянскі каляндар, але адставаў на дзесяць дзён ад грыгарыянскага. Таму, у пачатковы пэрыяд Вялікай Паўночнай вайны швэдзкі каляндар быў на адзін дзень наперадзе расейськага лічэньня паводле старога стылю і ў той жа час адставаў на 10 дзён ад эўрапейскага. Тым ня менш, швэдзкія гісторыкі прытрымліваліся гэтага лічэньня, што потым часта выклікала блытаніну ў гістарыяграфіі дадзенай вайны.

У 1711 годзе Карл XII вырашыў канчаткова адмовіцца ад рэформы календару і вярнуцца да юліянскага летазьлічэньня. Для гэтага ў 1712 годзе ў лютым былі даданы 2 дні і такім чынам у Швэцыі ў 1712 годзе зьявілася незвычайная дата 30 лютага.

Канчаткова Швэцыя перайшла на грыгарыянскі каляндар у 1753 годзе звычайным для ўсіх краінаў чынам — дзень, наступны за 17 лютага, аб’явілі 1 сакавіка.

## Літаратура
* Loscoe Lamont, The reforn of the Julian calendar (II), Popular Astronomy 28 (1920) 18-32, pages 24-25. 

Катэгорыя:Вялікая Паўночная вайна
Катэгорыя:Календары
Марчанкі

**Ма́рчанкі** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 183 чалавекі
* 1999 год — 274 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Руднянскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Рымкі (Пастаўскі раён)

**Ры́мкі** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Дзісны. Уваходзяць у склад Варапаеўскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Рыміка (Rimicho) — імя германскага паходжаньня. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymko (Rymka).

## Гісторыя
Да 18 сьнежня 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Белькаўскага сельсавету, потым — Варапаеўскага пасялковага савету (да 10 жніўня 2013 году).

## Насельніцтва
* 1999 год — 9 чалавек
* 2010 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вёска на краі вечнасці

Катэгорыя:Варапаеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
ЮАС Жыткавічы

**ЮАС** — былы беларускі футбольны клюб з Жыткавічаў. Найлепшае дасягненьне — 10 месца ў першай лізе чэмпіянату Беларусі ў 2018 годзе.

## Гісторыя
У 2014 годзе выступала пад назвай «ЮА-Строй», у 2015 годзе — ЮАС-ДЮСШ. У 2017 годзе ЮАС выйграў першынство ў другой лізе і артымаў права на ўдзел у першай лізе ў сэзоне 2018 году. Перад сэзонам 2019 году ЮАС не атрымаў ліцэнзію на ўдзел у першай лізе і вярнуўся ў другую лігу. Пасьля 13 туру каманда зьнялася зь першынства ў другой лізе празь фінансавыя цяжкасьці.

## Статыстыка

### [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіянат]]

### [[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]

## Галоўныя трэнэры
* Андрэй Гарбар (красавік — ліпень 2019 году)
* Канстанцін Чахаў (студзень — красавік 2019 году)
* Андрэй Мінчук (в. а., верасень — сьнежань 2018 году)
* Андрэй Сьвіркоў (в. а., жнівень — верасень 2018 году)
* Уладзімер Гольмак (лістапад 2017 году — ліпень 2018 году)
* Вадзім Бяленка (2017)
* Андрэй Мінчук (2016)
* Уладзімер Саўчыц (да 2015 году)

## Крыніцы

Катэгорыя:Жыткавічы
Зацірка

**Заці́рка** — славянскі суп з мукі, малака і вады. Грэцкую, жытнюю або пшанічную муку пераціраюць (адсюль назоў; крута замешваюць) з крухмалам (бульбай) або яйкам. Атрыманыя мучныя шматкі вараць на малацэ або вадзе. Пры гатаваньні на вадзе суп заскварваюць, запраўляюць алеем і забельваюць малаком. Тады ў якасьці прыправаў могуць дадавацца чорны перац і ляўровы ліст.

## Крыніцы

Катэгорыя:Стравы з мукі
Катэгорыя:Беларускія супы
Катэгорыя:Украінскія супы
Лескі

Назву **Лескі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Лескі — вёска ў Камянецкім раёне
* Гарадзенская вобласьць:
** Лескі — былая вёска ў Сьвіслацкім раёне
* Гомельская вобласьць:
** Лескі — былы хутар у Жыткавіцкім раёне
** Лескі — вёска ў Рудабельскім раёне

* Менская вобласьць:
** Лескі — вёска ў Старадароскім раёне

## Глядзіце таксама
* Ляскі
Бэкешчаба (футбольны клюб)

«**Бэкешчаба**» () — вугорскі футбольны клюб з гораду Бэкешчабы. Заснаваны ў 1912 годзе. Уладальнік Кубка Вугоршчыны (1988).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Бэкешчаба‎
Новаазоўск

**Новаазоўск** () — места ва Ўкраіне, у Новаазоўскім раёне  Данецкай вобласьці. У месьце жыве 11 760 чалавек. З 3 жніўня 2014 году захоплена ДНР.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Новаазоўскага раёну
Казацкая сельская рада

**Казацкая сельская рада** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Новаазоўскага раёну Данецкай вобласьці Ўкраіны. Цэнтар знаходзіцца ў вёсцы Казацкае.

## Вёскі сельскай рады
Сельскай радзе падпарадкаваныя наступныя вёскі:
* с. Казацкае
* с. Парахня
* с. Шаўчэнка

## Склад рады
Рада складацца з 16 дэпутатаў і старшыні.

## Вонкавыя спасылкі
* Картка рады на сайце Вярхоўнай Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Новаазоўскага раёну
Катэгорыя:Сельскія рады Данецкай вобласьці
Розаўская сельская рада (Новаазоўскі раён)

**Розаўская сельская рада** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Новаазоўскім раёне Данецкай вобласьці Ўкраіны. Цэнтар — вёска Розы Люксэмбург.

## Вёскі сельскай рады
Сельскай радзе падпарадкаваныя наступныя вёскі:
* в. Розы Люксэмбург
* в. Вясёлае
* в. Кавалі
* в. Маркіна
* в. Патрыятычная
* в. Халодная

## Склад рады
Рада складацца з 18 дэпутатаў і старшыні.

## Вонкавыя спасылкі
* Картка рады на сайце Вярхоўнай Рады Ўкраіны
* Довідник адміністративно-територіального устрою України

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Новаазоўскага раёну
Катэгорыя:Сельскія рады Данецкай вобласьці
Шчарбак

**Шчарба́к** ()— вёска ва Ўкраіне, у Новаазоўскім раёне Данецкай вобласьці. У вёсцы жыве 177 чалавек. Знаходзіцца пад кантролем ДНР.

## Вонкавыя спасылкі
* Шчарбак

Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Новаазоўскага раёну
Гузаў

**Гу́заў** () — вёска ў Жырардаўскім павеце Мазавецкага ваяводзтва Польшчы, разьмешчаная ў гміне Віскіткі. Месца нараджэньня кампазытара Міхала Клеафаса Агінскага.

Знаходзіцца за 6 км на паўночны захад ад Віскітак, 10 км на паўночны захад ад Жырардава і за 47 км на захад ад Варшавы.

## Мінуўшчына
У 1765 уласьнікам Гузава і вакольных маёнткаў быў Андрэй Агінскі. Па III падзеле Рэчы Паспалітай Гузаў апынуўся ў прускай частцы. На падставе дэклярацыі караля прускага Фрыдрыха Вільгельма II 28 ліпеня 1796 царкоўныя маёнткі, староствы й іншы каралеўскія ўладаньні перайшлі ў валоданьне прускае казны, а ўжо кароль раздаваў іх сваім службоўцам і генэралам. Гузаўскае староства атрымаў міністар Сьлёнску Карл Георг фон Гойм, але неўзабаве прадаў іх ранейшай уласьніцы, Паўліне Агінскай, маці Фэлікса Лубенскага. Па ейнай сьмерці Гузаў перайшоў да Фэлікса. Калі ў 1856 маёнтак быў выстаўлены на аўкцыён, яго набыў Фэлікс Сабанскі. У іхнім валоданьні Гузаў знаходзіўся да 1944 року, калі быў нацыяналізаваны.

## Палацава-паркавы ансамбль

Андрэй Агінскі паставіў у Гузаве мураваны, велічны дом. У II палове XIX стагодзьдзя, на замову Фэлікса Сабанскага архітэктар Уладыслаў Гіршэль разбудаваў яго ў палац паводле ўзору замкаў на Люары, надаўшы яму цяперашні выгляд. Потым пры палацы быў разьбіты ляндшафтны парк, запраектаваны Валерыянам Кронэнбэргам і Францішкам Шаніёрам.

У часе I сусьветнай вайны палац служыў прыфрантавым шпіталём і разам з паркам быў зьнішчаны, але ў міжваенны час атрымаў ранейшы выгляд. У хадзе II сусьветнай вайны палац быў разрабаваны, а ў 1944 нацыяналізаваны. Па вайне ў палацы разьмясьціліся жылыя памяшканьні і кабінэты супрацоўнікаў цукроўні. У 1992 палацава-паркавы ансамбль быў вернуты роду Сабанскіх.

Пасьля столькіх гадоў занядбаньня палац апынуўся ў вельмі благім стане, як і парк, парослы хмызьнякамі. Адноўленая і дагледжаная толькі даўняя каплічка (цяпер касьцёл сьв. Фэлікса дэ Валюа) і невялікі ўчастак саду побач зь ёю.

## Ураджэнцы і жыхары

* Міхал Клеафас Агінскі — кампазытар, нарадзіўся тут у 1765.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Гузаў — Палац Сабанскіх // Sztuka.net
* 

Катэгорыя:Вёскі Мазавецкага ваяводзтва
Катэгорыя:Віскіткі (гміна)
Аляксандраўскае (Новаазоўскі раён)

**Розы Люксэмбург** () — вёска ва Ўкраіне, у Новаазоўскім раёне Данецкай вобласьці. У вёсцы жыве 911 чалавек.

## Вонкавыя спасылкі
* Розы Люксэмбург

Катэгорыя:Населеныя пункты Новаазоўскага раёну
Кулікова (Данецкая вобласьць)

**Куліко́ва** () — сяло ва Ўкраіне, у Новаазоўскім раёне Данецкай вобласьці. У сяле жыве 74 чалавекі.

## Вонкавыя спасылкі
* Кулікова

Катэгорыя:Населеныя пункты Новаазоўскага раёну
Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Старовесь

**Старо́весь** (, па-падляску: *Stáre Sełó*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Боцькаўскай гміне Бельскага павету. Знаходзіцца ў гміне гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары Старога Сяла ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Боцьках) ды палякі-каталікі (парафія Парафія сьвятога Язэпа і сьвятога Антонія ў Боцьках).

## Гісторыя
Вёска ўпершыню ўзгадваецца ў 1577 г., калі ў складзе Боцькаўскіх маёмасьцяў Сапегаў на 24 валоках працавалі тут мужыкі і баяры. У 1674 г. у Старым Сяле было 5 католікоў і 54 уніятаў, а ў 1738 г. у 28 хатах пражывалі ўжо 96 жыхароў. Тутэйшыя мужыкі працавалі ў фальварку ў Боцьках. У 20-х гадах 19 ст. уладальнікі Боцькаў прадалі часткі зямлі ў Старым Сяле сем'ям Грынявіцкіх і Лалевічаў, якія заснавалі тут невялікія самастойныя маёнткі. У 1885 г. маёнткі купіў ресеец Яўфім Пагодзін, які ў 1900 г. распрадаў чатску зямель тутэйшаму мужыцкаму  таварыству. У 1896 г. у вёсцы пражывалі 267 жыхароў, у маёнтку дадатковыя 22. У міжваенны пэрыяд  Старовесь прыналежала да Старовесь прыналежала да гміны Лубін Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 195 жыхароў (30 каталікоў і 166 праваслаўных, зь іх 33 палякаў і 163 беларусы). У 1944 г. адступаючыя немцы спалілі тут 19 хатаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Філіп Младэнавіч

**Філіп Младэнавіч** (; нарадзіўся 15 жніўня 1991 году, Чачак, Югаславія) — сэрбскі футбольны абаронца турэцкага клюбу «Фатых Карагюмрук» (у арэндзе з грэцкага клюбу «Панатынаікос») і нацыянальнай зборнай Сэрбіі.

## Кар’ера
У сэзоне 2010—2011 гадоў пачаў выступаць за сэрбскі «Борац» і правёў 18 матчаў на пазыцыі левага скрайняга абаронцы. 17 сьнежня 2011 году ён заключыў кантракт з «Црвенай Зьвездай». У пачатку 2014 году перайшоў у БАТЭ як вольны агент. У дэбютным матчы за Супэркубак Беларусі 2014 году забіў адзіны мяч. У студзені 2016 году падпісаў кантракт з клюбам «Кёльн» да 30 чэрвеня 2019 году.

Правёў дзесяць матчаў за моладзевую зборную. 31 траўня 2012 року адбыўся дэбют гульца ў складзе зборнай Сэрбіі ў матчы супраць зборнай Францыі.

## Узнагароды
### Клюбныя
**«Црвена Зьвезда»**:
* Кубак Сэрбіі: 2012

**БАТЭ**:
* Чэмпіён Беларусі: 2014, 2015
* Супэркубак Беларусі: 2014, 2015

**«Лехія»**:
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2019
* Уладальнік Супэркубка Польшчы: 2019

**«Легія»**:
* Чэмпіён Польшчы: 2021
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2023

**«Панатынаікос»**:
* Уладальнік Кубка Грэцыі: 2024

### Асабістыя
* Каманда году Сэрбскай супэрлігі (1): 2011—2012
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2015

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на бачыне ФК БАТЭ
* Профіль на бачыне зборнай
* Профіль на бачыне National football teams

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны Беларусі па футболе
Белы Бераг (Гарадзенская вобласьць)

**Белы Бераг ** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Retro Gamer

**Retro Gamer** - брытанскі часопіс, які стаў першым камэрцыйным часопісам, поўнасьцю прысьвечаным старым кампутарным гульням. У сьнежні 2005 году і ў наступныя месяцы выходзіў штоквартальна, а да канца году пачаў выходзіць штомесячна. Спад цікавасьці да кампутарнага часопісу прывялі да банкруцтва яго выдавецтва – Live Publishing[1]. Правы на часопіс перайшлі да Imagine Publishing.

Катэгорыя:Брытанскія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на ангельскай мове
Катэгорыя:Кампутарныя часопісы
Люар і Шэр

**Люар і Шэр** () — дэпартамэнт у цэнтры Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Цэнтар-Валь дэ Люар. Парадкавы нумар 41. Адміністрацыйны цэнтар — Блюа. Насельніцтва складае 331 656 чалавек (2012 г.). Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 15 кантонаў і 291 камуну.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Верхняя Люара

**Верхняя Люара** () — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Авэрнь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Авэрнь). Парадкавы нумар 43. Адміністрацыйны цэнтар — Лё-Пюі-ан-Вэле. Насельніцтва складае 225 686 чалавек (2012 г.).
Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 19 кантонаў і 260 камунаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Атлянтычная Люара

**Атлянтычная Люара** () — дэпартамэнт на захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Пэі-дэ-ля-Люар. Парадкавы нумар 44. Адміністрацыйны цэнтар — Нант. Насельніцтва складае 1 313 321 чалавек (2012 г.). Дэпартамэнт амаль цалкам зьяўляецца часткай гістарычнай Брэтані.

Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 31 кантон і 221 камунаў.

## Крыніцы
Дубна (гміна Боцькі)

**Ду́бна** (, па-падляску: *Dúbno*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Боцькаўскай гміне Бельскага павету. Знаходзіцца ў гміне гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары Дубна ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Боцьках) ды палякі-каталікі (парафія Парафія сьвятога Язэпа і сьвятога Антонія ў Боцьках).

## Гісторыя
У 1506 г. князь Аляксандар Ягелончык дарыў шляхціцу  маёнтак у Дубне, які памяняў яго ў 1512 г. з Іванам Сапегам на 4 вёскі пад Дарагічынам. Такім чынам Сапегі ўключылі Дубна ў склад боцькаўскіх маёмасьцяў. Пад канец 16 ст. акрамя мужыкоў пражывалі тут таксама баяры. Каля 1638 г. Дубна стала цэнтрам самастойнай маёмасьці, першапачаткова ўтрымвалі яе Сапегі, а пасьля прайшло да сям’і Парысаў і Вэсэліх. Пасьля падзелу боцькаўскай маёмасьці  пабудаваў тут палац-сядзібу з Дабравешчанскай капліцай. У 1692 г. пры сядзібе пражывалі 2 сям’і, а ў самой вёсцы 40 сем’яў. У гэтым часе да дубненскага маёнтку прыналежалі 2 фальваркі з цэнтрамі ў Дубне (тут працавалі мужыкі зь вёскаў Нурэц, Малочкі, Пятроўшчына і Косьная) і каля вёскі Круглае (зь вёскамі Круглае, Чахі, Шыпошы і Москаўцы). Пасьля 1743 г. Дубна было ізноў аб’яднанае Сапегамі з боцькаўскімі маёмасьцямі, а ў выніку сужонстваў пераходзіла на працягу 18 ст. і на пачатку 19 ст. да Патоцкіх і Браніцкіх. Каля 1844 г. дубнаўскі маёнтак канчаткова адыйшоў ад Боцькаў і да 1915 г. валодалі ім Дыянізы Саковіч, Адам Смульскі, Эдмунд Шпіцбарт ды Генрык Рагоўскі. Апошні зь іх каля 1900 г. пачаў працэс распрадажы маёнтку. У 1896 г. вёска Дубна налічвала 80 хатаў і 480 жыхароў, у самім маёнтку пражывалі 48 чалавек. У міжваенны пэрыяд  Дубна прыналежала да Старовесь прыналежала да гміны Дубяжын Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 317 жыхароў (12 каталікоў, 292 праваслаўных, 4 адвэнтыстаў і 9 юдаістаў; палкаў было 10 чалавек, беларусаў 298, габрэяў 9). У 90-е гады 20 ст. на мясцовых праваслаўных могілках была пабудаваная капліца ў гонар Сьв. Жанчынаў-Міраносіцаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Пэтракуб Хынчэшць

«**Пэтракуб**» () — малдаўскі футбольны клюб з гораду Хынчэшці. Заснаваны ў 1994 годзе. Чэмпіён Малдовы (2024) і двухразовы ўладальнік Кубка Малдовы (2020, 2024).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Хынчэшць‎
Люара (дэпартамэнт)

**Люара** () — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Авэрнь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Рона-Альпы). Парадкавы нумар 42. Адміністрацыйны цэнтар — Сэнт-Эт’ен. Насельніцтва складае 753 763 чалавек (2012).
Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 21 кантон і 327 камунаў. Рака Люара, якая надала дэпартамэнту назву, перасякае дэпартамэнт з паўднёвага захаду на паўночны ўсход на працягу 130 км.

## Крыніцы
Люара (неадназначнасьць)

Назву **Люара** маюць:

* Люара — рака ў Францыі
* Атлянтычная Люара — дэпартамэнт Францыі
* Верхняя Люара — дэпартамэнт Францыі
* Люара — дэпартамэнт Францыі

## Глядзіце таксама
* Даліна Люары
* Замкі Люары
* Люар (неадназначнасьць)
* Люарэ (неадназначнасьць)
Расолішкі (Гарадзенская вобласьць)

**Расо́лішкі** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне 19 стагодзьдзя вёска ў Бакштаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 годзе 26 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць, у Бакштаўскім сельскім таварыстве. Паводле перапісу 1897 году 11 двароў, 116 жыхароў, 72 дзесяціны зямлі. 3 1900 году дзейнічала школа.

У 1921—1939 гг. у Бакштаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводства Польшчы.

3 12 кастрычніка 1940 году вёска (30 двароў) у Забераскім, з 16 ліпеня 1954 году Бакштаўскім сельсаветах Юрацішкаўскага, з 20 студзеня 1960 г. Івейскага раёнаў. 3 1951 году ў калгасе «Сьцяг Саветаў». У 1970 годзе 109 жыхароў. Пасьля ў складзе калгаса імя У. І. Ульянава.

## Насельніцтва
* 2009 год — 18 жыхароў
* 1999 год — 21 двор, 94 жыхары

## Інфармацыя для турыстаў
* 2 чэрвеня 1863 году каля вёскі адбыўся бой паміж паўстанцкім атрадам Зыгмунта Мінейкі і маскоўскім войскам.
* На могілках помнік дэпутату Вярхоўнага Савета СССР Чэрнік М. Н. і яе сыну, расстраляных немцамі ў ліпені 1941 г., а таксама камандзіру партызанскага атраду Альшанскаму.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Глінная Слабада

**Глі́нная Слабада́** — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Зашчоб’еўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 489 чалавек
* 2010 год — 320 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Зашчоб’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рэчыцкага раёну
Люарэ

**Люарэ** () — дэпартамэнт у цэнтры Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Цэнтар-Валь дэ Люар. Парадкавы нумар 45. Адміністрацыйны цэнтар — Арлеан. Насельніцтва складае 662 297 чалавек (2012 г.). Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 21 кантон і 334 камуны.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Лёт (дэпартамэнт)

**Лёт** (, францускае й аксытанскае вымаўленьне ) — дэпартамэнт на паўднёвым захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Аксытанія (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Поўдзень-Пірэнэі). Парадкавы нумар 46. Адміністрацыйны цэнтар — Каор. Насельніцтва складае 174 346 чалавек (2012 г.). Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 17 кантонаў і 340 камунаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Люарэ (неадназначнасьць)

Назву **Люарэ** маюць:

* Люарэ — дэпартамэнт у Францыі
* Люарэ — рака ў цэнтры Францыі, у дэпартамэнце Люарэ
* Фляранс Люарэ-Кай — француская акторка тэатру й кіно

## Глядзіце таксама
* Люара (неадназначнасьць)
* Люар (неадназначнасьць)
Сядоўская пасялковая рада

**Сядоўская пасялковая рада** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Новаазоўскага раёну Данецкай вобласьці Ўкраіны. Цэнтар знаходзіцца ў мястэчку Сядова. Цяпер знаходзіцца пад кантролем ДНР.

## Вёскі сельскай рады
Сельскай радзе падпарадкаваныя наступныя населеныя пункты:
* мястэчка Сядова
* пасёлак Абрыў

## Склад рады
Рада складацца з 20 дэпутатаў і старшыні.

## Вонкавыя спасылкі
* Картка рады на сайце Вярхоўнае Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Новаазоўскага раёну
Катэгорыя:Сельскія рады Данецкай вобласьці
Каор

**Каор** (, , ) — горад на паўднёвым захадзе Францыі, у рэгіёне Аксытанія (да 1 студзеня 2016 — у рэгіёне Поўдзень-Пірэнэі), адміністрацыйны цэнтар дэпартамэнту Лёт. Насельніцтва на 2013 год — 19 616 чалавек. Цэнтар вінаробства (чырвонае дэсэртнае віно кагор атрымала назву ад гэтага гораду).

## Славутасьці
* Мост Валянтрэ, вядомы таксама як «Мост Д’ябла» (XIV стагодзьдзе) — уваходзіць у Сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО, як адзін з аб’ектаў Шляхоў у Сант’яга дэ Кампастэля
* Катэдральны сабор Сэнт-Эт’ен (1080—1135)
* Царква Сьвятога Барталямэя (XIV стагодзьдзе)

## Глядзіце таксама
* Кагор

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт мэрыі

Катэгорыя:Гарады Аксытаніі
Хамутоўская сельская рада

**Хамутоўская сельская рада** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Новаазоўскага раёну Данецкай вобласьці Ўкраіны. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Хамутовае. Знаходзіцца пад кантролем ДНР.

## Вёскі сельскай рады
Сельскай радзе падпарадкаваныя наступныя вёскі:
* с. Хамутовае
* с. Бесарабка
* с. Вітава
* с. Сядова-Васільеўка

## Склад рады
Рада складацца з 16 дэпутатаў і старшыні.

## Вонкавыя спасылкі
* Картка рады на сайце Вярхоўнай Рады Ўкраіны
Безыменнае (Данецкая вобласьць)

**Безыменнае** () — вёска ва Ўкраіне, у Новаазоўскім раёне Данецкай вобласьці. У вёсцы жыве 2638 чалавек.

Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Новаазоўскага раёну
Александропальская сельская рада (Ясінавацкі раён)

**Александропальская сельская рада** (да 2016 году — *Розаўская сельская рада*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ясінавацкага раёну Данецкае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Александропаль.

## Населеныя пункты
Сельскай радзе падпарадкаваныя наступныя вёскі:
* с. Александропаль
* с. Навасёлаўка
* с. Панцеляймонаўка

## Вонкавыя спасылкі
* Картка рады на старонцы Вярхоўнай Рады Ўкраіны
Навасёлаўка (Ясінавацкі раён)

**Навасёлаўка** () — сяло ва Ўкраіне, у Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. У сяле жыве 541 чалавек.

Катэгорыя:Александропальская сельская рада (Ясінавацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Краснагораўская сельская рада

**Краснагораўская сельская рада** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. Цэнтар разьмешчаны ў вёсцы Краснагораўка.

## Населеныя пункты
Сельскай радзе падпарадкаваныя наступныя вёскі:
* с. Краснагораўка
* с. Вясёлае
* п. Каменка
* с. Навасёлаўка Другая
 
## Склад рады
Рада складаецца з 16 дэпутатаў і старшыні.

## Вонкавыя спасылкі
* Картка ради на сайті Верховної Ради України
Ачарэціна

**Ачарэ́ціна** () — мястэчка ва Ўкраіне, у Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. У мястэчку жыве 3686 чалавек.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Офіційний сайт Верховної Ради України
* Большая Советская Энциклопедия
* ІМСУ

Катэгорыя:Ачарэцінская пасялковая рада
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Стэпавае (Данецкая вобласьць)

**Стэ́павае** (; да 2016 году — *Пятроўскае*) — пасёлак ва Ўкраіне, у Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. У пасёлку жыве 62 чалавекі.

Катэгорыя:Арлоўская сельская рада (Ясінавацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Паўночнае (Пакроўскі раён)

**Паўночнае** () — пасёлак ва Ўкраіне, у Пакроўскім раёне Данецкай вобласьці. У пасёлку жыве 153 чалавекі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяскоўская сельская рада (Ясінавацкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Траецкае (Ясінавацкі раён)

**Трае́цкае** () — сяло ва Ўкраіне, у Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. У сяле жыве 239 чалавек.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Верхнетарэцкая пасялковая рада
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Мінэральнае

**Мінэра́льнае** () — пасёлак ва Ўкраіне, у Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. У пасёлку жыве 405 чалавек. 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Спартакаўская сельская рада
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Шацкія азёры

**Шацкія азёры** () — група з больш чым 30 азёраў у Любамльскім і Шацкім раёнах Валынскай вобласьці, у міжрэччы Прыпяці і Заходняга Буга. Шацкія азёры разьмешчаныя сярод лясных масіваў, у якіх пабудавана вялікая колькасьць санаторыяў і лягераў адпачынку. Для аховы рэдкіх прыродных комплексаў у раёне Шацкіх азёраў у 1983 годзе створаны Шацкі нацыянальны прыродны парк плошчай 32 500 га.

## Геаграфія азераў
Тэрыторыя, на якой разьмешчаныя азеры, называецца Шацкім паазер’ем. Найбуйнейшыя з Шацкіх азёраў:
* Сьвіцязь (пл. 27,5 км², другі па велічыні натуральны вадаём ва Ўкраіне пасьля возера Ялпуг),
* Пулямецкае возера (пл. 16,3 км²),
* Лукі (пл. 6,8 км²),
* Люцымір (пл. 4,3 км²),
* Астроўянскае возера (пл. 2,5 км²),
* Крымна (пл. 1,44 км²),
* Пясочнае возера (пл. 1,86 км²).

## Вонкавыя спасылкі
* Шацкія азёры (WikiMapia)
* Відэа возера Свіцязь

Катэгорыя:Азёры Ўкраіны
Сыгнальнае (Мар’інскі раён)

**Сыгнальнае** () — вёска ва Ўкраіне, у Мар’інскім раёне Данецкай вобласьці. У вёсцы жыве 281 чалавек.

Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Мар’інскага раёну
Архангельскае (Данецкая вобласьць)

**Архангельскае** () — сяло ва Ўкраіне, у Ясінавацкім раёне Данецкай вобласьці. У вёсцы жыве 9 чалавек (2024). 

Катэгорыя:Салаўёўская сельская рада
Катэгорыя:Населеныя пункты Ясінавацкага раёну
Катэгорыя:Вёскі Данецкай вобласьці
Астраўцы

**Астраўцы** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Чэмпіянат Ісьляндыі па футболе

**Чэмпіянат Ісьляндыі па футболе** — футбольныя спаборніцтвы Ісьляндыі, якія падзяляюцца на герархію лігаў і складаюцца зь пяці дывізіёнаў. На вяршыні сыстэмы знаходзіцца Урвальсдэйльд.

## Сыстэма
Нежын (неадназначнасьць)

Назву **Нежын** маюць:

* Нежын — горад у Чарнігаўскай вобласьці Ўкраіны
* Нежын — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі
Залахвеньне

**Залахве́ньне** — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Баркулабаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 86 чалавек
* 2010 год — 47 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Баркулабаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёну
Лёт і Гарона

**Лёт і Гарона** () — дэпартамэнт на паўднёвым захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Нувэль-Акітэн (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Аквітанія). Парадкавы нумар 47. Адміністрацыйны цэнтар — Ажэн. Насельніцтва складае 332 119 чалавек (2012 г.). Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 21 кантон і 319 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Лязэр

**Лязэр** (,  [lɔˈse.rɔ ]) — дэпартамэнт на поўдні Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Аксытанія (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Лянгедок-Русыён). Парадкавы нумар 48. Адміністрацыйны цэнтар — Манд. Насельніцтва 76 889 чалавек  (2012). Гэта найменшы паводле колькасьці насельніцтва дэпартамэнт Францыі. Ён уключае 2 акругі, 13 кантонаў і 185 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Мэн і Люара

**Мэн і Люара** () — дэпартамэнт на захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Пэі-дэ-ля-Люар. Парадкавы нумар 49. Адміністрацыйны цэнтар — Анжэ. Насельніцтва складае 795 557 чалавек (2012 г.). Межы дэпартамэнту амаль цалкам адпавядаюць межам гітсарычнай правінцыі Анжу.

Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 21 кантон і 357 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы
Манш (дэпартамэнт)

**Манш** () — дэпартамэнт на паўночным захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Нармандыя (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Ніжняя Нармандыя). Парадкавы нумар 50. Адміністрацыйны цэнтар — Сэн-Лё. Насельніцтва складае 499 340 чалавек (2012 г.). 

Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 27 кантонаў і 601 камуну.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Тэхніка

**Тэ́хніка** ( ад  — мастацтва, майстэрства) — сукупнасьць сродкаў чалавечай дзейнасьці, створаных для ажыцьцяўленьня працэсаў вытворчасьці і абслугоўваньня невытворчых патрэбаў грамадзтва.

Таксама азначае навыкі і прыёмы ў нейкім відзе дзейнасьці — тэхніка шахматнай гульні, тэхніка танца, тэхніка ігры на фартэпіяна і падобнае.

У тэхніцы матэрыялізаваныя веды і вытворчы досьвед, набытыя чалавецтвам у працэсе разьвіцьця. Тэхніка аблягчае працоўныя намаганьні чалавека і павышае іх эфэктыўнасьць, дае магчымасьць пераўтвараць прыроду. Па меры разьвіцьця тэхніка замяняе чалавека ў выкананьні тэхналягічных функцый, зьвязаных зь фізычнай і разумовай працай. Тэхніка ўдзейнічае на прадметы працы пры стварэньні матэрыяльных і культурных даброт; выкарыстоўваецца для атрыманьня, перадачы і ператварэньня энэргіі; дасьледаваньня законаў разьвіцьця прыроды і грамадзтва; перамяшчэньня і сувязі; збору, зьбераганьня і перадачы інфармацыі; кіраваньня грамадзтвам; бытавога абслугоўваньня; вядзеньня вайны і забесьпячэньня абароны.

Агульнапрынятай клясыфікацыі тэхнікі няма. Паводле функцыянальнага прызначэньня адрозьніваюць тэхніку вытворчую, бытавую, навуковых дасьледаваньняў, адукацыі і культуры, ваенную, мэдыцынскую і іншую. Асноўную частку тэхнічных сродкаў складае вытворчая тэхніка, да якой належаць машыны, мэханізмы, інструмэнты, апаратура кіраваньня машынамі і тэхналягічнымі працэсамі, вытворчыя будынкі і збудаваньні, чыгункі, масты, рухомы састаў, сродкі камунікацыі, сувязі. Паводле галіновай структуры вытворчасьці адрозьніваюць тэхніку прамысловасьці, транспарту, сельскай гаспадаркі; паводле прыналежнасьці да асобных структурных падразьдзяленьняў вытворчасьці — авіяцыйную, мэліярацыйную, энэргетычную; паводле прыроднай асновы асобных галін тэхнікі — атамную, халадзільную, вылічальную й іншае.

## Літаратура
* *Пархоменка А. А.*, «Тэхніка» // Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. У 12 т. Т.10. Сошна — Фут / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; Рэдкал.: П. У. Броўка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Бел. Сав. Эн., 1974. — 656 с.: іл., карты. С.405-406.

## Вонкавыя спасылкі
*
Леанард Коэн

**Леана́рд Но́рман Ко́эн** (; 21 верасьня 1934, Манрэаль, Квэбэк, Канада — 7 лістапада 2016, Лос-Анджэлес, ЗША) — канадзкі паэт, пісьменьнік, сьпявак і аўтар песень. Ягоныя працы закранаюць тэму рэлігіі, палітыкі, адзіноцтва, сэксуальнасьці і чалавечых узаемаадносін. Леанард Коэн уключаны ў абедзьве Залі славы канадзкай музыкі, у Залю славы канадзкіх аўтараў песень, у амэрыканскую Залю славы рок-н-ролу. 19 красавіка 1991 году стаў афіцэрам ордэна Канады, а 10 кастрычніка 2002 году — кампаньёнам ордэна Канады.

Кар’еру пачынаў у 1950-х роках паэтам і раманістам, толькі ў 1967 пачаўшы выконваць песьні. Песьні Леанард Коэна аказалі вялікі ўплыў на многіх паэтаў-песеньнікаў і музыкаў. На яго песьні існуюць шмат кавэр-вэрсіяў. Найбольш вядомая песьня — «Алелюя».

## Дыскаграфія
# «Songs of Leonard Cohen» (1967, перавыдадзены ў 2007)
# «Songs from a Room» (1969, перавыдадзены ў 2007)
# «Songs of Love and Hate» (1971, перавыдадзены ў 2007)
# «Live Songs» (1973)
# «New Skin for the Old Ceremony» (1974)
# «Death of a Ladies’ Man» (1977)
# «Recent Songs» (1979)
# «Various Positions» (1984)
# «I’m Your Man» (1988)
# «The Future» (1992)
# «Cohen Live: Leonard Cohen in Concert» (1994)
# «Field Commander Cohen: Tour of 1979» (2001)
# «Ten New Songs» (2001)
# «Dear Heather» (2004)
# «Live in London» (2009)
# «Live at the Isle of Wight 1970» (2009)
# «Songs from the Road» (2010)
# «Old Ideas» (2012)
# «Popular Problems» (2014)

## Кнігі
# «Let Us Compare Mythologies» (вершы, 1956)
# «The Spice-Box of Earth» (вершы, 1961)
# «The Favorite Game» (раман, 1963)
# «Flowers for Hitler» (вершы, 1964)
# «Beautiful Losers» (раман, 1966)
# «Parasites of Heaven» (вершы, 1966)
# «Selected Poems 1956—1968» (вершы, 1968)
# «The Energy of Slaves» (вершы, 1972)
# «Death of a Lady’s Man» (вершы і проза, 1978)
# «Book of Longing» (вершы, проза/псалмы, 1984)
# «Stranger Music» (вершы і песьні, 1993)
# «Book of Longing» (вершы, проза, малюнкі, 2006)

## Беларускія пераклады
Верш «Каханкі» пераклала на беларускую мову Вальжына Морт.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт Леонарда Коэна 
* сайт Леонарда Коэна 
* Неафіцыйны сайт «LeonardCohenFiles» 
* Леонард Коэн на расейскай мове 
* Леонард Коэн, сайт «Лавка языков» 
* «10 вещей, которые вы не знали о Леонарде Коэне» — «Rolling Stone Russia» 
* Биография Леонарда Коэна «I’m Your Man» 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Манрэалі
Катэгорыя:Канадзкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Канадзкія літаратары
Катэгорыя:Канадзкія музыкі
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Джуна»
Катэгорыя:Выканаўцы, уключаныя ў Залю славы рок-н-ролу
Катэгорыя:Кавалеры Нацыянальнага ордэна Квэбэку
Катэгорыя:Кампаньёны ордэна Канады
Затоны 1

**Зато́ны 1** — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Расьненскага сельсавету.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Згадваецца ў 1746 годзе як вёска Затоны ў складзе вялікакняскай Магілёўскай эканоміі ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 6 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Расьненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дрыбінскага раёну
Марна (дэпартамэнт)

**Марна́** () — дэпартамэнт на паўночным усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Гранд-Эст (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Шампань-Ардэны). Парадкавы нумар 51. Адміністрацыйны цэнтар — Шалён-ан-Шампань. Найбуйнейшы горад — Рэймс. Насельніцтва складае 568 750 чалавек (2012).

Дэпартамэнт уключае 5 акругаў, 23 кантоны і 620 камунаў.

## Крыніцы