Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Данюшава)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры пачатку XIX стагодзьдзя ў Данюшаве. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на правым беразе ракі Вяльлі каля гістарычнага Рынку. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з рысамі клясыцызму і рэтраспэктыўнай готыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы драўляны касьцёл у Данюшаве заснавалі ў 1483 годзе ўладаль­нікі маёнтку Саковічы. 21 красавіка 1620 году ваявода полацкі Ян Кішка з жонкай Крысьцінай фундавалі новы драўляны касьцёл. У другой паловы XVІІ ст. Данюшаўскую парафію далучылі як філію Сольскай парафіі. У 1728—1773 гадох тут дзеяла езуіцкая місія ад калегіюму ў Жодзішках.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Данюшава апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у 1809 годзе на сродкі Марціна Кліманскага на ранейшым месцы збудавалі новы драўляны касьцёл. З гэтага часу Данюшава зноў стала самастойнай парафіяй, асьвяціў касьцёл пад гістарычным тытулам завялейскі дэкан кс. Антоні Багіленскі. У 1820 годзе пры касьцёле зьявілася плабянія, дагэтуль ім апекваліся бэрнардыны зь Беніцы, якія таксама выкладалі ў парафіяльнай школцы. У 1902 годзе скончылася рэканструкцыя касьцёла (гэты год значыцца на фундамэнце левай калёны фасада), распачатая ў 1899 годзе.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе войскі Нямецкай імпэрыі перад уваходам на касьцельны пляц паставілі мэмарыяльную капліцу ў выглядзе бутавай піраміды (з 2000-х гадоў яе завяршае фігура Панны Марыі) у гонар «пасьпяховай пераправы нямецкай кавалерыі праз Вяльлю ў гэтым месцы». У час вайны нямецкія войскі разабралі званіцу і зь яе цэглы выклалі грубкі ў касьцёле, які прыстасавалі пад шпіталь. Старажытны звон зьнялі і адправілі ў Бэрлін — як асаблівую каштоўнасьць (вернуты ў сярэдзіне 1920-х гадоў).

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога прыстасавалі пад сховішча збожжа. Касьцельнае начыньне выкінулі на вуліцу, каштоўныя рэчы адаслалі ў Смаргонь, а астатняе, увогуле, спалілі. Вернікі змаглі выратаваць абраз Маці Божай (бяз шатаў), срэбнага голуба і ягнятка (сёньня стаіць над алтаром).

У канцы 1980-х гадоў будынак касьцёла вярнулі вернікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з рысамі клясыцызму і рэтраспэктыўнай готыкі. Гэта прастакутны ў пляне будынак, накрыты 2-схільным дахам. Галоўны ўваход праз 4-калённы дарычны портык, трыкутны франтон якога аздабляецца завяршэньнем у стылі барока. У выніку рэканструкцыі 1899—1902 гадоў да асноўнага аб’ёму дабудавалі апсыду з закрысьціямі, а над галоўным фасадам — дзьве чацьверыковыя 2-ярусныя вежы-званіцы пад шатровымі дахамі, тым чассам аконныя праёмы набылі сьпічастую форму.

Унутраная прастора перакрываецца роўнай падшыўной стольлю з дэкаратыўнымі разеткамі, больш вузкі прэзьбітэрыюм — корабавым скляпеньнем. Інтэр'ер аздабляюць тры алтары: галоўны — Найсьвяцейшай Тройцы (вялікі абраз зьмяшчаецца ў цэнтры 4-калённай кампазыцыі, у інтэркалюмніі выявы анёлаў), левы бакавы зь фігурай Пана Езуса, правы — зь фігурай Маці Божай. Над уваходам разьмяшчаюцца хоры на 4 слупах. Пад касьцёлам знаходзіцца крыпта, уваход у якую з двара.

Касьцельны пляц атачаецца бутавым мурам з аркавай цаглянай брамай, у яго куце стаіць 4-гранная шатровая званіца (захаваўся ніжні ярус).

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1900).jpg|каля 1900 г.
Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1915-16).jpg|1915—1916 гг.
Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.


Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1915-18) (3).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1915-18) (4).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.


Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1915-18) (3).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1915-18) (4).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1915-18) (5).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1915-18) (6).jpg|1915—1918 гг.


Daniušava. Данюшава (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (03.1916).jpg|сакавік 1916 г.
Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1916).jpg|1916 г.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1916).jpg|1916 г.


Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1916) (2).jpg|1916 г.
Daniušava, Rynak, Trajecki. Данюшава, Рынак, Траецкі (1917).jpg|1917 г.
Daniušava, Trajecki. Данюшава, Траецкі (1917).jpg|1917 г.
Daniušava. Данюшава (1917).jpg|1917 г.


### Сучасныя здымкі

Данюшава. Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (22).jpg|Агульны выгляд
Данюшава. Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (13).jpg|З боку апсыды
Данюшава. Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (06).jpg|Брама
Данюшава. Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (07).jpg|Былая званіца


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Данюшава
Данюшава