Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў

**Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025** — 70-ы розыгрыш трафэю з часоў Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў і 33-і розыгрыш пад назвай Ліга чэмпіёнаў УЭФА. Фінал гуляўся на стадыёне «Альянц-Арэна» ў Мюнхэне, Нямеччына. Пераможцам упершыню ў сваёй гісторыі стаў францускі «Пары Сэн-Жэрмэн».

Гэты першы сэзон, дзе пасьля кваліфікацыі замест групавога этапу быў этап лігі, колькасьць удзельнікаў якога склалі 36 камандаў, дзе кожная зь іх правяла па 8 матчаў (4 на выезьдзе, 4 дома), бо УЭФА ладзіў турнір у зьмененым фармаце адносна ранейшага, па тым падрабязьней ніжэй.

## Новы фармат
З гэтага сэзону афіцыйна аб’яўлена УЭФА новая «эра» (паводле словаў арганізатараў) у разьвіцьці турніру. Перадумовамі былі названыя жаданьні зьменшыць уплыў лёсаваньня, асабліва апошніх стадыяў, і прыведзеньня неабходных разьмеркаваньняў да ўліку зьдзейсьненых спартовых заслугаў ды атрыманых вынікаў.

Зьмены закранулі практычна ўсе этапы турніру, але калі дзесьці яны толькі ўдасканалілі пэўныя крокі (як у кваліфікацыйным адборы ці ў праведзеньні плэй-оф), то іншы быў кардынальна перароблены (замест групавога этапу мы атрымалі этап адзінай лігі). Да ўсяго зьмянілася колькасьць удзельнікаў, адпаведна, новыя 4 пуцёўкі былі разьмеркаваныя пэўным чынам.

# Новыя пуцёўкі адыйшлі наступным удзельнікам: 1 дадатковай камандзе ад 5 асацыяцыі, 1 чэмпіёну дадатковага чэмпіёнскага шляху ў кваліфікацыі, 2 камандам, якія занялі 5 мейсца ў нацыянальных спаборніцтвах тых краінаў, якія прадэманстравалі найлепшыя вынікі сваіх камандаў у леташнім сэзоне эўракубкаў.
# Замест групавога этапу, дзе 32 каманды дзяліліся па 4 на 8 групаў ды маглі пасьля першай паловы з 6 матчаў дазволіць сабе адпачынак ці гульню на пэўны вынік, мы атрымалі 8 матчаў з рознымі супэрнікамі, але, каб не адбыўся перакос у бок моцных ці слабых камандаў, супэрнікі будуць падбірацца з пэўных 4 кошаў па 9 камандаў, дзе разьмеркаваньне будзе ладзіцца па рэйтынгу УЭФА, за выключэньнем пераможцы леташняга розыгрышу, які аўтаматычна патрапляе ў 1 кош. Гэта мусіць дадаць інтрыгі й нявызначанасьці ў патэнцыйныя вынікі, што па задуме мае матываваць лепей рыхтавацца ды адказьней ставіцца да вынікаў усіх матчаў. Важна адзначыць, што на гэтым этапе ня будзе забароны на матчы між камандамі з 1 краіны, хоць арганізатары абяцаюць пры наяўнасьці варыянтаў пазьбягаць таго.
# Па выніках гэтых 8 матчаў усе каманды былі растасаваныя ў 1 табліцу з 36 камандаў, дзе першыя 8 накіраваліся напрамкі ў раўнд 1/8, наступныя 16 камандаў зь месцаў 9—24 згулялі ў падрыхтоўчым плэй-оф раўндзе паміж сабою паводле аналёгіі з апошнімі гадамі ў Лізе канфэрэнцыяў ды Лізе Эўропы. А апошнія 8 камандаў лігі выбылі з турніру. Перейсьці ў турнір ніжэй пасьля сканчэньня кваліфікацыі праз заняцьцё ўмоўнага 3 месца было немагчыма.
# Ліквідацыя папярэдніх кваліфікацыйных раўндаў.
# Не было лёсаваньня плэй-оф часткі, усе разьмеркаваньні былі зробленыя паводле рэйтынгу камандаў, то бок грунтаваліся на выніках. То зроблена для таго, каб пазбавіць сеткі ўдзельнікаў няроўнасьці ў пляне моцы.

## Разьмеркаваньне камандаў
Агулам у Лізе чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў прыняла ўдзел 81 каманда ад 53 зь 55 асацыяцыяў сябраў УЭФА (акрамя Ліхтэнштайну, бо той не праводзіць нацыянальнае спаборніцтва для адбору на турнір, і Расеі, якая атрымала забарону на ўдзел праз уварваньне ва Ўкраіну). Для вызначэньня колькасьці камандаў-удзельніц ад кожнай асацыяцыі выкарыстоўваўся рэйтынг асацыяцыяў па каэфіцыентах УЭФА, складзеных паводле вынікаў камандаў у папярэднія 5 сэзонаў. На разьмеркаваньне ўплывалі таксама правілы зьменаў фармату:

* Першыя 5 асацыяцыяў кваліфікуюць па прынамсі 4 каманды ў Лігу чэмпіёнаў.
* 6-я асацыяцыя кваліфікуе 3 каманды ў розыгрыш.
* Кожная з асацыяцыяў з 7 па 15 месца кваліфікуе па дзьве каманды.
* Усе астатнія асацыяцыі з 16-га па 55-е мейсцы (акрамя Ліхтэнштайну ды Расеі) кваліфікуюць па адной камандзе.
* Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2023—2024 гадоў і Лігі Эўропы УЭФА 2023—2024 гадоў могуць дадаткова ўступіць у розыгрыш, калі яны не адабраліся ў Лігу чэмпіёнаў УЭФА праз свае нацыянальныя чэмпіянаты (напрыклад, «Рэал Мадрыд» адабраўся ў Лігу чэмпіёнаў праз Ля Лігу як чэмпіён, але зойме гэтае месца як пераможца яшчэ й Лігі чэмпіёнаў 2023—2024 гадоў, а дубляванае месца ў этап лігі пяройдзе чэмпіёну 14-й асацыяцыі, украінскаму «Шахтару» (астатнія зьмяненьні ды зрухі ў кваліфікацыі праз гэтую замену апісаныя ніжэй у разьдзеле аб разьмеркаваньнях). «Аталянта» перамагла ў Лізе Эўропы 2023—2024 гадоў, заняўшы 4 мейсца ў італійскай Сэрыі А, атрымае месца ў Лізе чэмпіёнаў праз квоту чэмпіёна, а дубляванае мейсца ў этапе Лігі зойме наступная па міжклюбным рэйтынгу каманда — партугальская «Бэнфіка».
* 2 дадатковыя пуцёкі ў залежнасьці ад набранага камандамі кожнай краіны рэйтынгу атрымалі пятыя каманды Бундэсьлігі ды Сэрыі А адпаведна: дортмундзкая «Барусія» ды «Балёньня».

### Рэйтынг асацыяцыяў
* (Д) — Дадатковае месца для дзьвюх найлепшых асацыяцыяў паводле вынікаў сэзону 2023—2024 гадоў.

### Разьмеркаваньне
Далей прадстаўляем сьпіс допуску на гэты сэзон ды пераразьмеркаваньні.

#### Пераразьмеркаваньні
Дзейныя трыюмфатары Лігі чэмпіёнаў і Лігі Эўропы, адпаведна «Рэал Мадрыд» і «Аталянта», гарантавалі сабе ўдзел у этапе лігі дзейнай Лігі чэмпіёнаў як празь перамогу ў пяпярэднім розыгрышы Лігі чэмпіёнаў ці Лігі Эўропы, так і праз заняцьцё аднаго зь першых чатырох месцаў у сваіх нацыянальных чэмпіянатах, гішпанскай Ля Лізе ці італійскай Сэрыі А, таму наступныя зьмяненьні адпаведна адбыліся ў месцах разьмеркаваньняў сярод іншых удзельнікаў «ніжэйшых» (па рэйтынгу) лігаў, падобным чынам на зьмяненьні паўплывала расейскае ўварваньне ва Ўкраіну, праз што былі пазбаўленыя ўдзелу ўсе расейскія каманды. Таксама былі ўведзеныя шляхі патрапляньня на пэўныя этапы кваліфікацыі праз наяўны клюбны рэйтынг. Падсумоўваючы зьмены:

* «Шахтар», як клюб з самым высокім клюбным рэйтынгам сярод канкурэнтаў па кваліфікацыі з чэмпіёнскага шляху, уступае ў лігавы этап замест плэй-оф раўнду адпаведнага шляху.
* Заграбскае «Дынама», як наступны клюб з самым высокім клюбным рэйтынгам сярод канкурэнтаў па кваліфікацыі з чэмпіёнскага шляху, уступае ў кваліфікацыйны раўнд плэй-оф чэмпіёнскага шляху замест другога кваліфікацыйнага раўнду адпаведнага шляху.
* «Фэрэнцвараш» і агдамскі «Карабах», як два наступныя клюбы з самым высокім клюбным рэйтынгам сярод канкурэнтаў па кваліфікацыі з чэмпіёнскага шляху, уступаюць ў другі кваліфікацыйны раўнд чэмпіёнскага шляху замест першага кваліфікацыйнага раўнду адпаведнага шляху.
* «Бэнфіка», як клюб з самым высокім клюбным рэйтынгам сярод канкурэнтаў па кваліфікацыі з шляху прадстаўнікоў лігаў, уступае ў лігавы этап замест трэцяга кваліфікацыйнага раўнду адпаведнага шляху.
* «Славія» й «Рэд Бул», як два наступныя клюбы з самым высокім клюбным рэйтынгам сярод канкурэнтаў па кваліфікацыі з шляху прадстаўнікоў лігаў, уступаюць ў трэці кваліфікацыйны раўнд шляху прадстаўнікоў лігаў замест другога кваліфікацыйнага раўнду адпаведнага шляху.
* Чэмпіёны 23-й і 24-й асацыяцыяў (Швэцыі ды Польшчы, адпаведна «Мальмё» ды «Ягелёнія») уступаюць у розыгрыш з другога кваліфікацыйнага раўнду чэмпіёнскага шляху замест першага кваліфікацыйнага раўнду адпаведнага шляху.

#### Ліст допуску

### Каманды-ўдзельнікі
Пазнакі ў дужках паказваюць, якім чынам кожная каманда кваліфікавалася на свой пачатковы раўнд у турніры:

* ЛЧ: Пераможца папярэдняга сэзону Лігі чэмпіёнаў.
* ЛЭ: Пераможца папярэдняга сэзону Лігі Эўропы.
* 1-е, 2-е, 3-е, 4-е і г. д.: месца ў нацыянальнай лізе папярэдняга сэзону.
* МВЛ: Атрыманае месца праз вынікі лігі.

Другі кваліфікацыйны раўнд, трэці кваліфікацыйны раўнд і раўнд кваліфікацыйнага плэй-оф былі падзеленыя на чэмпіёнскі шлях (**ЧШ**) ды шлях прадстаўнікоў лігаў (**ШПЛ**).

Заўвагі:

## Расклад матчаў
Гульнявыя дні ўсіх матчаў былі заплянаваныя ў аўторкі ды серады зь некаторымі зьменамі: будзе ўведзены адзін «асаблівы тыдзень», падчас якога чацьвер таксама будзе гульнявым днём. Ва ўсім астатнім зьменаў пакуль не прадбачыцца, толькі аўторкі ды серады, акрамя самога фіналю.

## Кваліфікацыйныя раўнды

### Першы кваліфікацыйны раўнд
Лёсаваньне першага кваліфікацыйнага раўнду адбылося 18 чэрвеня 2024 году. Першыя матчы прайшлі 9 й 10 ліпеня, а матчы ў адказ — 16 й 17 ліпеня 2024 году.

Пераможцы накіраваліся ў другі кваліфікацыйны раўнд па чэмпіёнскім шляху. 12 з 14 пераможаных перайшлі ў другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў на чэмпіёнскі шлях, яшчэ два, па выніках лёсаваньня, перайшлі адразу ў трэці кваліфікацыйны раўнд таго ж шляху Лігі канфэрэнцыяў.

### Другі кваліфікацыйны раўнд
Лёсаваньне другога кваліфікацыйнага раўнду адбылося 19 чэрвеня 2024 году. Першым матчам наканавана 23 й 24 ліпеня, а матчам у адказ — 30 й 31 ліпеня 2024 году адпаведна.

Пераможцы накіраваліся ў трэці кваліфікацыйны раўнд адпаведнага шляху. Пераможаныя на чэмпіёнскім шляху адправіліся ў чэмпіёнскі шлях трэцяга кваліфікацыйнага раўнду Лігі Эўропы, пераможаныя на шляху прадстаўнікоў лігі адправіліся ў шлях прадстаўнікоў лігі трэцяга кваліфікацыйнага раўнду Лігі Эўропы УЭФА.

### Трэці кваліфікацыйны раўнд
Лёсаваньне трэцяга кваліфікацыйнага раўнду адбылося 22 ліпеня 2024 году. Першым матчам наканавана 6 й 7 жніўня, а матчам у адказ — 13 жніўня.

Пераможцы накіраваліся ў кваліфікацыйны раўнд плэй-оф адпаведнага шляху. Пераможаныя на чэмпіёнскім шляху адправіліся ў чэмпіёнскі шлях кваліфікацыйнага раўнду плэй-оф Лігі Эўропы, пераможаныя на шляху прадстаўнікоў лігі адправіліся напрамкі ў лігавы этап (які ўведзены замест групавога этапу) Лігі Эўропы.

### Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф
Лёсаваньне кваліфікацыйнага раўнду плэй-оф адбылося 5 жніўня, падзел на пасеяныя ды непасеяныя адбываўся па рэйтынгу камандаў на пачатак сэзону, але праз тое, што ня ўсе ўдзельнікі былі вядомыя, бо лёсаваньне адбылося да трэцяга кваліфікацыйнага раўнду, для пасеву замест рэйтынгу невядомых удзельнікаў быў выкарыстаны рэйтынг лепшай каманды ў пары.

Пераможцы любога з шляхоў накіраваліся ў лігавы этап Лігі чэмпіёнаў, а пераможаныя адправіліся ўлігавы этап Лігі Эўропы.

## Фаза адзінай лігі

### Кваліфікаваныя каманды
На фазе адзінай лігі былі прадстаўлены клюбы з 16 нацыянальных асацыяцыяў. «Астан Віла», «Балёньня» і «Слован» дэбютавалі ў эўракубках з моманту ўвядзеньня групавога этапу, а «Жырона» з «Брэстам» дэбютавалі агулам у эўрапейскім футболе.

### Лёсаваньне

#### Пра лёсаваньне
Лёсаваньне па прызначэньні супэрнікаў у фазе Адзінай лігі адбылося 29 жніўня 2024 году а 19:00 па Менскім часе ў Манака.

Лёсаваньне, якое праводзілася ў лічбавым выглядзе, вызначыла пары для этапу лігі. 36 клюбаў былі падзеленыя на чатыры кошыкі па дзевяць клюбаў. Кошы складаліся ў адпаведнасьці з рэйтынгамі клюбных каэфіцыентаў, якія тыя мелі на пачатак сэзону, а ўладальнік тытулу Лігі чэмпіёнаў УЭФА зьяўляўся першым пасеяным у першым кошыку.

Супары кожнай каманды, а таксама тое, дзе будзе кожны матч праводзіцца, дома альбо ў гасьцёх, вызначацца шляхам лёсаваньня. Кожная каманда гуляцьме супраць двух супэрнікаў з кожнага з чатырох кошаў адным матчам дома, іншым на выездавы. У прынцыпе, каманды з адной і той жа асацыяцыі ня могуць гуляць адна супраць адной, і кожная каманда можа гуляць максімум з двума супэрнікамі зь любой іншай асацыяцыі. Але адміністрацыя УЭФА можа вызначыць альтэрнатыўныя ўмовы лёсаваньня ці можа адаптаваць любыя ўмовы лёсаваньня, каб пазьбегнуць тупіковых сітуацыяў і/або прыняць да ўвагі любыя адпаведныя абмежаваньні паводле рашэньняў, прынятых Выканаўчым камітэтам УЭФА.

Усе 36 камандаў будуць мець мячык з адпаведным нумарам, які будзе выцягвацца па чарзе, а потым для жоднай выцягнутай каманды адмысловай аўтаматычнай кампутарна-вылічальнай праграмай будзуць падабраныя ўсе 8 супэрнікаў, а гэтаксама будзе вызначана месца праведзеньня кожнага з матчаў (дома ці на выездавы). Лёсаваньне пачнецца зь першага коша, падбірацьмуць супэрнікаў для кожнай каманды аднаго за адным.

Выкарыстаньне аўтаматычнай кампутарнай сыстэмы маецца адбывацца празь непамерную складанасьць ручной рэалізацыі працэсу. Сама сыстэма гарантуе выпадковасьць вызначэньня ды адпаведнасьць усім заяўленым ўмовам з пазбаўленьнем шанцаў на тупіковыя варыянты падзей. Сыстэма была праверана вонкавым аўдытарам Ernst & Young, які таксама адказны за ўсе часткі працэсу лёсаваньня, што аўтаматычнай часткі, гэтак праводзімай уручную.

#### Вынікі лёсаваньня

### Працэс спаборніцтва фазы

#### Асноўныя палажэньні
Усе 36 клюбаў разьмяшчаюцца ў адзіным рэйтынгу лігі па выніках матчаў (3 пункты за перамогу, 1 пункт за нічыю, 0 пунктаў пры паразе).

Клюбы, якія занялі мейсцы зь 1 па 8 ў канцы фазы лігі, кваліфікуюцца ў 1/8 фіналю. Клюбы зь 9 па 24 мейсцы кваліфікуюцца ў папярэдні плэй-оф раўнд. Клюбы з 25 па 36 мейсцы выбываюць.

#### Пра дзеяньні ў выпадку аднолькавай колькасьці набраных пунктаў
Калі дзьве мо больш камандаў маюць аднолькавую колькасьць пунктаў пасьля завяршэньня матчаў фазы лігі, для вызначэньня мейсца тых дзейнічае наступны парадак крытэрыяў:

# Лепшая розьніца мячоў у па выніках матчаў Лігі
# Большая колькасьць галоў, забітых на этапе Лігі
# Большая колькасьць галоў, забітых у гасьцёх на этапе Лігі
# Большая колькасьць перамогаў на этапе Лігі
# Большая колькасьць выязных перамогаў на этапе Лігі
# Большая колькасьць пунктаў, набраных у матчах з прамымі канкурэнтамі па фазе Лігі
# Найвышэйшая розьніца мячоў, набраных у матчах з прамымі канкурэнтамі па фазе Лігі
# Большая колькасьць галоў, забітых у матчах з прамымі канкурэнтамі па фазе Лігі
# Меншая сума дысцыплінарных пунктаў, набраньне якіх грунтуецца толькі на атрыманьні жоўтых і чырвоных картак, атрыманых гульцамі й афіцыйнымі асобамі каманды ва ўсіх матчах фазы лігі (чырвоная картка = 3 пункты, жоўтая картка = 1 пункт, выдаленьне за дзьве жоўтыя карткі ў адным матчы = 3 пункты)
# Больш высокі клюбны каэфіцыент

### Табліца

### Вынікі матчаў

#### 1 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 2 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 3 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 4 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 5 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 6 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 7 з 8 раўнд лігавай фазы

#### 8 з 8 раўнд лігавай фазы

## Плэй-оф
Восем лепшых камандаў у Лізе аўтаматычна кваліфікуюцца ў раўнды на выбываньне й атрымаюць выхад у 1/8 фіналю, у той жа час каманды, якія занялі мейсцы зь 9-га па 24-е, будуць змагацца ў двухматчавым папярэднім плэй-оф раўндзе, каб забясьпечыць сабе шлях да 1/8 фіналю, пры гэтым каманды, якія займацьмуць мейсцы зь 9 па 16, будуць пасеяны й прымуць матч у адказ дома, а каманды зь 17 па 24 мейсцы атрымаюць першы матч дома. Пераможцы далучацца да васьмёркі лепшых у 1/8 фіналю.

#### Пра лёсаваньне ды парадак разьмеркаваньняў
Важна адзначыць лёсаваньні, якія будуць праходзіць, бо з мэтаю не дапусьціць ня роўных бакоў сеткі, цяпер наймацнейшыя каманды будуць разводзіцца, як паказана паводле схемы: па выніках Фазы адзінай лігі будуць сфармаваныя пары камандаў, найбліжэйшых па выніках, а значыць і параўнальна моцных. Пасьля гэтага лёсаваньне вызначыць на якіх канкрэтна мейсцах з 2 вызначаных будуць растасоўвацца пэўныя каманды ад кожнай з параў. Такім чынам, першыя 2 каманды змогуць сустрэцца не бліжэй за фіналь, каманды зь першых 4 мейсцах не бліжэй за паўфіналь і г.д. Падобным жа чынам будзе адбывацца лёсаваньне раўнду папярэдняга плэй-оф. Гіпатэтычна, такі спосаб лёсаваньня на праўду дапаможа сутыкнуць мацнейшыя каманды пазьней, але толькі пры ўмове, што тыя будуць напоўніцу выкладвацца на працягу ўсёй фазы Адзінай лігі, што неабавязкова. Усе раўнды ад 1/4 фіналі ды вышэй будуць гэтаксама растасоўвацца па схеме, але дзяленьня камандаў на сеяных ды не ня будзе, бо гэта будзе вызначана лёсаваньнем. Паводле раптоўных незаплянаваных абставінаў адміністрацыя УЭФА можа вырашыць, што двубой будзе заменены адзіным матчам, калі таго патрабавацьмуць абставіны, і, адпаведна, устанавіць іншыя прынцыпы вызначэньня пераможцы.

### Раўнд плэй-оф

### 1/8 фіналу

### 1/4 фіналу

### 1/2 фіналу

### Фінал
Фінал праводзіццаме адзіным матчам на нэўтральным і загадзя вызначаным стадыёне. Пры роўным ліку ў канцы асноўнага часу гуляюць два 15-хвілінныя таймы дадатковага часу. Калі адна з камандаў забівае больш галоў, чым іншая ў дадатковы час, гэтая каманда аб’яўляецца пераможцай. Калі пасьля дадатковага часу лік застаецца роўным, пераможца вызначаецца ў сэрыі пэнальці.

*Асноўны артыкул: *'Фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2025 году**'

## Глядзіце таксама
* Ліга Эўропы УЭФА 2024—2025 гадоў
* Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў на афіцыйным сайце УЭФА

2024
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе