Усходнія могілкі

**Усхо́днія (Маско́ўскія) мо́гілкі** — могілкі ў Менску. Адкрытыя ў 1952 годзе ў раёне пахаваньня нямецкіх жаўнераў, якое разьмешчанае насупраць, праз праспэкт Незалежнасьці. Афіцыйна закрытыя для пахаваньняў у 2003 годзе. Агульная плошча — 23,1 га.

## Магілы вядомых асобаў
### Дзяржаўныя дзеячы
* Аляксандар Аксёнаў (1924—2009) — старшыня Савету Міністраў БССР у 1978—1983, амбасадар СССР у ПНР у 1983—1985, старшыня Дзяржтэлерадыё СССР у 1985—1989;
* Архіпец Мікалай (1921—1996) — міністар прамысловага будаўніцтва БССР (1968—1979), намесьнік старшыні Дзяржзапу СССР (1979—1988);
* Рыгор Кісялёў (1913—1970) — міністар культуры БССР у 1953—1964, міністар асьветы БССР у 1964—68, намесьнік старшыні Савету Міністраў БССР у 1968—1970;
* Ціхан Кісялёў (1917—1983) — старшыня Савету Міністраў БССР у 1959—1978, 1-й намесьнік старшыні Савету Міністраў СССР у 1978—80, 1-й сакратар ЦК КПБ у 1980—1983, Герой Сацыялістычнай Працы (1977);
* Васіль Казлоў (1903—1967) — старшыня Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР у 1948—67, Герой Савецкага Саюзу (1942), генэрал-маёр;
* Віктар Лівенцаў (1918—2009) — старшыня Спарткамітэту пры Савеце міністраў БССР у 1958-78, кіраўнік справамі ЦК КПБ у 1978—1986, Герой Савецкага Саюзу (1944);
* Уладзімер Макей (1958—2022) — міністар замежных справаў (2012—2022);
* Пётар Машэраў (1918—1980) — 1-ы сакратар ЦК КПБ у 1965—1980, Герой Савецкага Саюзу (1944), Герой Сацыялістычнай Працы (1978);
* Міхаіл Паўлаў (1952—2010) — старшыня Менскага гарвыканкаму ў 2000—2009;
* Сяргей Прытыцкі (1913—1971) — старшыня Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР у 1968—1971;
* Фёдар Сурганаў (1911—1976) — старшыня Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР у 1971—1976;
* Георгі Таразевіч (1938—2003) — старшыня Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР у 1985-89;
* Аляксей Шаўраў (1904—1974) — міністар Гандлю БССР і намесьнік Старшыні Савету Міністраў БССР у 1964—1971 гадах

### Літаратары
* Алесь Бачыла (1918—1983) — паэт, драматург, заслужаны дзеяч культуры БССР;
* Пятрусь Броўка (1905—1980) — пісьменьнік і паэт, народны паэт БССР, акадэмік АН БССР;
* Генадзь Бураўкін (1936—2014) — паэт, журналіст, дыплямат;
* Васіль Быкаў (1924—2003) — пісьменьнік, народны пісьменьнік БССР;
* Пятро Глебка (1905—1969) — паэт і драматург, акадэмік АН БССР;
* Анатоль Грачанікаў (1938—1991) — паэт, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР;
* Кастусь Кірэенка (1918—1988) — паэт, заслужаны дзеяч мастацтваў БССР, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР;
* Уладзімер Караткевіч (1930—1984) — пісьменьнік і паэт, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР;
* Кандрат Крапіва (1896—1991) — драматург, паэт, сатырык, народны пісьменьнік БССР;
* Аркадзь Куляшоў (1914—1978) —  паэт, народны паэт БССР;
* Еўдакія Лось (1929—1977) — паэтэса;
* Міхась Лынькоў (1899—1975) — пісьменьнік, народны пісьменьнік БССР;
* Андрэй Макаёнак (1920—1982) — драматург, народны пісьменьнік БССР;
* Іван Мележ (1921—1976) — пісьменьнік, народны пісьменьнік БССР;
* Пімен Панчанка (1917—1995) — паэт, народны паэт БССР, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР;
* Піліп Пестрак (1903—1978) — паэт і пісьменьнік, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР;
* Іван Шамякін (1921—2004) — пісьменьнік, народны пісьменьнік БССР, акадэмік АН БССР;
* Яўгенія Янішчыц (1948—1988) — паэтка;
* Янка Маўр (1883—1971) — пісьменьнік, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР;
* Іван Чыгрынаў (1934—1996) — народны пісьменьнік Беларусі, драматург, грамадзкі дзяяч;
* Міхаіл Ясень (1924—2006) — паэт-песеньнік;

### Сьпевакі, кампазытары, музыкі
* Мікалай Аладаў (1890—1972) — кампазытар;
* Ларыса Александроўская (1904—1980) — опэрная сьпявачка, народная артыстка СССР;
* Юры Бяльзацкі (1909—1963) — кампазытар, галоўны дырыгент Тэатру музычнай камэдыі, мастацкі кіраўнік эстраднага аркестру Беларускага радыё й тэлебачаньня;
* Анатоль Багатыроў (1913—2003) — кампазытар, народны артыст БССР;
* Генрых Вагнэр (1922—2000) — кампазытар, заслужаны дзяяч мастацтва БССР, народны артыст БССР, прафэсар;
* Віктар Вуячыч (1934—1999) — эстрадны сьпявак, народны артыст БССР;
* Яўген Глебаў (1929—2000) — кампазытар, народны артыст СССР;
* Сьвятлана Данілюк (1939—2003) — опэрная сьпявачка, народная артыстка СССР;
* Язэп Жыновіч (1907—1974) — мастацкі кіраўнік і галоўны дырыгент Дзяржаўнага народнага аркестру БССР, народны артыст СССР;
* Ізмаіл Капланаў (1938—2011) — кампазытар і сьпявак, заслужаны артыст Беларусі;
* Уладзімер Мулявін (1941—2003) — сьпявак, кампазытар, заснавальнік і мастацкі кіраўнік ВІА «Песьняры», народны артыст СССР;
* Віктар Роўда (1921—2007) — харавы дырыгент, выкладчык, народны артыст СССР;
* Яўген Цікоцкі (1893—1970) — кампазытар, народны артыст СССР;
* Рыгор Шырма (1892—1978) — харавы дырыгент, фальклярыст, грамадзкі й музычны дзяяч, публіцыст, літаратуразнаўца;

### Акторы й рэжысэры
* Глеб Глебаў (1899—1967) — актор, народны артыст СССР;
* Ігар Дабралюбаў (1933—2010) — кінарэжысэр, сцэнарыст, народны артыст БССР;
* Лілія Давідовіч (1936—2002) — акторка, народная артыстка Беларусі, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР;
* Уладзімер Дзядзюшка (1905—1973) — актор, народны артыст СССР;
* Павал Дубашынскі (1931—2000) — актор, народны артыст БССР;
* Міхаіл Жукаў (1911—1967) — актор;
* Сяргей Журавель (1954—2015) — актор, народны артыст Беларусі
* Аляксандра Клімава (1921—2005) — акторка, народная артыстка СССР;
* Уладзімер Корш-Саблін (1900—1974) — кінарэжысэр, народны артыст СССР;
* Мікалай Калінін (1937—1974) — кінарэжысэр;
* Аляксандар Карпаў (1922—1998) — кінарэжысэр;
* Сяргей Краўчанка (1949—2014) — актор, заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь
* Галіна Макарава (1919—1993) — акторка, народная артыстка СССР;
* Павал Малчанаў (1902—1977) — актор, народны артыст СССР;
* Барыс Платонаў (1903—1967) — актор, народны артыст СССР;
* Міхаіл Пташук (1943—2002) — кінарэжысэр, народны артыст БССР;
* Лявон Рахленка (1907—1986) — актор і рэжысэр, народны артыст СССР;
* Лідзія Ржэцкая (1899—1977) — акторка, народная артыстка СССР;
* Канстанцін Саньнікаў (1896—1965) — рэжысэр і актор, народны артыст БССР;
* Стэфанія Станюта (1905—2000) — акторка, народная артыстка СССР;
* Барыс Сьцяпанаў (1927—1992) — кінарэжысэр, заслужаны дзеяч мастацтваў БССР;
* Зьдзіслаў Стома (1907—1992) — актор, народны артыст СССР;
* Віктар Тарасаў (1934—2006) — актор, народны артыст СССР;
* Мікола Трухан (1947—1999) — рэжысэр, актор
* Віктар Тураў (1936—1996) — кінарэжысэр і сцэнарыст, народны артыст СССР, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР;
* Уладзімер Уладамірскі (1893—1971) — актор, народны артыст СССР;
* Мікалай Яроменка (старэйшы) (1923—2000) — актор, народны артыст СССР;
* Мікалай Яроменка (малодшы) (1949—2001) — актор, народны артыст Расеі;

### Спартоўцы
* Рамуальд Клім (1933—2011) — алімпійскі чэмпіён у кіданьні молата (1964) — заслужаны майстар спорту СССР, заслужаны трэнэр БССР;
* Тацьцяна Самусенка (1938—2000) — фэхтавальніца, трохразовая алімпійская чэмпіёнка (1960, 1968, 1972) — заслужаны майстар спорту;
* Руслан Салей (1974—2011) — хакеіст, капітан зборнай Беларусі, удзельнік трох Алімпіядаў і васьмі чэмпіянатаў сьвету;
* Іван Шчокін (1944—2000) — футбаліст, заслужаны трэнэр Беларускай ССР;

### Навукоўцы
* Мікалай Аляксандраў (1917—1981) — савецкі хірург, арганізатар аховы здароўя, чалец-карэспандэнт АМН СССР, прафэсар;
* Мікалай Бірыла (1923—1992) — мовазнаўца, акадэмік АН БССР, доктар філялягічных навук, прафэсар, заслужаны дзяяч навукі БССР;
* Генадзь Карпенка (1949—1999) — навуковец і палітык, чалец АН Беларусі, дэпутат Вярхоўнага савету БССР 12-га скліканьня;
* Андрэй Красін (1911—1981) — савецкі фізык, адзін са стваральнікаў першай у сьвеце Обнінскай АЭС;
* Васіль Купрэвіч (1897—1969) — батанік, прэзыдэнт АН БССР у 1952—69, чалец-карэспандэнт АН СССР, Герой Сацыялістычнай Працы (1969);
* Язэп Сушынскі (1885—1967) — мовазнаўца, хімік, спэцыяліст Інстытуту мовазнаўства АН СССР;
* Міхась Ткачоў (1942—1992) — гісторык, археоляг, грамадзка-палітычны дзяяч, доктар гістарычных навук, прафэсар;
* Фёдар Янкоўскі (1918—1989) — мовазнаўца й пісьменьнік, доктар філялягічных навук, прафэсар;

### Дзеячы культуры
* Заір Азгур (1908—1995) — савецкі й беларускі скульптар, народны мастак СССР;
* Алена Аладава (1907—1986) — мастацтвазнаўца, дырэктарка Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР, заслужаная дзяячка мастацтваў БССР, заслужаная дзяячка культуры Польшчы;
* Анатоль Анікейчык (1932—1989) — беларускі скульптар;
* Іван Ахрэмчык (1903—1971) — беларускі мастак, прафэсар, народны мастак БССР;
* Андрэй Бембель (1905—1986) — скульптар, народны мастак БССР;
* Аляксей Глебаў (1908—1968) — скульптар, народны мастак БССР;
* Уладзімер Жбанаў (1954—2012) — беларускі скульптар;
* Арлен Кашкурэвіч (1929—2013) — мастак-графік, народны мастак БССР, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР, заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі;
* Аляксандар Кішчанка (1933—1997) — мастак, народны мастак Беларусі, ляўрэат Дзяржаўных прэміяў БССР;
* Міхаіл Савіцкі (1922—2010) — мастак, народны мастак СССР, акадэмік Акадэміі мастацтваў СССР, акадэмік АН БССР, Герой Беларусі (2006);

### Вайскоўцы
* Антон Аляхновіч (1914—1979) — лётчык, Герой Савецкага Саюзу (1944);
* Аляксандар Антонаў (1915—1997) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, маёр, Герой Савецкага Саюзу;
* Леанід Бяда (1920—1976) — лётчык, генэрал-лейтэнант авіяцыі, двойчы Герой Савецкага Саюзу (1944, 1945);
* Евель Бялявін (1920—1972) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюзу, старшы лейтэнант гвардыі;
* Васіль Гладкоў (1907—1981) — Герой Савецкага Саюзу;
* Павал Галавачоў (1917—1972) — савецкі лётчык-ас, двойчы Герой Савецкага Саюзу;
* Анатоль Дзюбко (1923—2009) — Герой Савецкага Саюзу;
* Аляксандар Кірсанаў (1898—1994) — камандзір 76-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й войскі Цэнтральнага фронту, гвардыі генэрал-маёр, Герой Савецкага Саюзу;
* Алена Мазанік (1914—1996) — выведніца, Герой Савецкага Саюзу (1943);
* Марыя Осіпава (1908—1999) — падпольшчыца, Герой Савецкага Саюзу (1943);
* Валянцін Пянькоўскі (1904—1969) — генэрал войска;
* Іван Пермінаў (1920—1973) — падпалкоўнік, лётчык-штурмавік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюзу;
* Сяргей Пушкароў (1902—1976) — савецкі вайсковы дзеяч, генэрал-маёр танкавых войскаў, Герой Савецкага Саюзу;
* Іван Семянюк (1917—1973) — лётчык Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюзу;

### Іншыя
* Алег Бябенін (1974—2010) — журналіст;
* Ігар Гермянчук (1961—2002) — журналіст і грамадзкі дзяяч, дэпутат Вярхоўнага Савету БССР 12-га скліканьня
* Уладзімер Кармілкін (1934—2002) — беларускі журналіст
* Экіпаж самалёту Ту-134А СССР-65735, які разьбіўся ў авіякатастрофе пад Днепрадзяржынскам 11 жніўня 1979 году.

## Вонкавыя спасылкі

* Беларускі нацыянальны нэкропаль: Усходнія могілкі. Радыё Свабода

Катэгорыя:Могілкі Менску