Астрагляды

**Астрагля́ды** — былая вёска ў складзе Буркоўскага сельсавету Брагінскага раёну Гомельскай вобласьці.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Найранейшая згадка пра Астрагляды (арыгінальная назва — Астраглядавічы) можа быць датаваная прыкладна сярэдзінай XV ст. У Генэральнай візыце Брагінскай пратапопіі (дэканату), пачатай 30 студзеня 1743 году, ёсьць запіс, згодна зь якім, царква Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядавічах, «як паведамляецца» (ut fertur), існавала перад тым ужо 300 гадоў. Кім збудаваная і асьвечаная невядома, але Брагінскай воласьцю тады валодаў ваявода троцкі Ян (Іван) Манівідавіч. Пасьля сьмерці ў 1475 годзе яго сына Войцеха, ваяводы наваградзкага і падстолія вялікага літоўскага, Брагінам з воласьцю, відавочна, ізноў пачаў кіраваць вялікакняскі намесьнік, пра што маецца зьвестка на 1496 год. 

3 чэрвеня 1504 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі Аляксандар сваім прывілеем, вылучыўшы Астраглядавічы і Хвойнікі з усімі прылегласьцямі з Брагінскай воласьці, падараваў на вечныя часы за вайсковыя заслугі пану Сямёну Хведаравічу Палазовічу («слаўнаму русінскаму воіну Полазу», «Полазу Русаку, слаўнаму казаку», як назвалі яго польскія гісторыкі Ёст Людвік Дэцый і Марцін Бельскі). Вядомы ён пакуль што з польскамоўнага вопісу архіва князёў Шуйскіх са збору «Archiwum Prozorów i Jelskich», што захоўваецца ў фондах Галоўнага архіву старых актаў у Варшаве.

Адміністрацыйна Астраглядавічы належалі спачатку да Брагінскай воласьці Кіеўскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Уладальнікамі іх і Хвойнікаў ад пачатку XVI ст. і да 1860-х гадоў (маёнтку — да 1887 году) пасьлядоўна былі паны Палазовічы, князі Любецкія, паны Харлінскія, Абрамовічы (Абрагамовічы), Бжазоўскія, князі Шуйскія, паны Прозары.

3-га сакавіка 1532 году кароль Жыгімонт Стары сваім лістом загадаў ваяводзе Андрэю Неміровічу маёнткі нябожчыка Сямёна Палазовіча (у іх ліку «*Хвоиники, Остроглядовичи, Новоселки*»), якія той пасьпеў прыгарнуць да Кіеўскага замку, вярнуць яго зяцю князю Дзьмітрыю Раманавічу Відыніцкаму (Любецкаму). Потым Астраглядавіцкі маёнтак князя Дз. Відыніцкага і яго жонкі Фенны Палазовічаўны згаданы ў дакумэнце ад 6 кастрычніка 1541 году з запісам аб узаемных саступках грунтоў у ім і ў Брагінскіх добрах князя Аляксандра Міхайлавіча Вішнявецкага.  У сьнежні 1556 году князь Дзьмітры Любецкі, не жадаючы прызнаць віну «*людей моих села Остроглядовского о подране бчол и о збите людей монастырских*» (лыскоўскіх сялян кіеўскага Сьвята-Міхайлаўскага (Залатаверхага) манастыра), сьцьвярджаў , нібы «*тое село Остроглядовичи не ест у повете Киевского воеводства, але Троцкого повету, не повинен бых тут с того именя отказывати*». 5 студзеня 1560 году князь Богуш Любецкі, ад імя свайго і маці-удавы княгіні Дзьмітравай Любецкай, падаў судовы пратэст супраць князя Міхаіла Аляксандравіча Вішнявецкага, старосты чаркаскага, за тое, што людзі яго гвалтоўна  ўварваліся ў межы астраглядавіцкія, дзеля ўласнай карысьці палі разрабілі, пакасілі сенажаці і іншыя крыўды ўчынілі.

Дачка князя Дзьмітрыя і Фенны Любецкіх, сястра нябожчыка князя Богуша, таксама Фенна, пасьля сьмерці мужа Мельхіёра Насілоўскага ўзяла шлюб з панам Шчасным Харлінскім гербу Бонча ды ў сьнежні 1568 году запісала на яго «*именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… Хойники, Остроглядовичи, Новоселки…*».

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (у тым ліку Астраглядавічы) было далучана да Кароны Польскай.

### Каралеўства Польскае ў Рэчы Паспалітай

У 1570—1590-я гады добра Астраглядавічы пана Шчаснага Харлінскага шматразова згаданыя ў судовых справах з-за нанесеных ім брагінскімі падданымі князёў Вішнявецкіх маёмасных стратаў, з-за ўчыненага гвалту над людзьмі. 25 сакавіка 1579 года кароль Стэфан Баторы нават даслаў ліст княгіні-удаве Аляксандравай Вішнявецкай, у якім загадаў, каб яе людзі не ўдзіраліся ў дзедзічныя грунты астраглядавіцкія пана Ш. Харлінскага.

У падатковым рэестры Кіеўскай зямлі на 1581 год запісана, што ў сяле Астраглядавічы пана падкаморага кіеўскага Шчаснага Харлінскага з 1 двара асадных сялянаў выбіралася 15 грошаў, з 6 агароднікаў — па 6 грошаў, яшчэ з 4 — па 4 грошы. У датаваным 13 днём сакавіка месяца 1581 г. дакумэнце паведамляецца, што пан земскі пісар кіеўскі Дзьмітры Ялец надзелены паўнамоцтвамі ў справе разьмежаваньня добраў Астраглядавічаў, Плоскага, Варатца пана Ш. Харлінскага з уладаньнямі князя Міхаіла Вішнявецкага, кашталяна брацлаўскага, местам Брагін, сёламі Глухавічы, Губаровічы, Бабчын.

У 1598 году сойм прызначыў Ш. Харлінскага адным з камісараў у справе разьмежаваньня *ziemie Kiiowskiey* Кароны і Мазырскага павету ВКЛ. У актах трыбунальскіх што да Кіеўскага ваяводзтва, у дакумэнце ад 22 чэрвеня 1600 году засьведчаная нязгода пана Шчаснага Харлінскага з тым, як разьмежаваныя грунты яго Астраглядавічаў, Навасёлак, Хвойнікаў з прыналежнымі князю Адаму, сыну Аляксандра, Вішнявецкаму сёламі Мікулічы, Веляцін, Лісьцьвін, а таксама яго Багушэвічаў (Багушоў), Плоскага, Паселічаў, Хвойнікаў, Навасёлак з прыналежнымі князю Міхаілу, сыну Міхаіла, Вішнявецкаму Глухавічамі, Бабчынам, з тым, як падзеленыя дубровы, урочышчы, з папсаваньнем старых памежных знакаў.

20 чэрвеня 1600 года падкаморы Ш. Харлінскі выдаў сыну свайму Мікалаю *zapis wieczysty*, 26 чэрвеня ў Люблінскім трыбунале прызнаны, на двор Астраглядавічы з прыналежнымі да яго «прыселкамі» — сёламі Астраглядавічы, Хвойнікі, Вялікі Бор, Дворышча, Храпкаў і яшчэ дзевяцю паселішчамі, а таксама на двор з 5 часткай зь сямі пляцаў у Кіеве. Зь імёнамі сужэнства Мікалая і Гэлены (Гальшкі) Харлінскіх зьвязана заснаваньне яшчэ да 1622 году касьцёла ў Астраглядавічах і стварэньне найбольш раньняй у рэгіёне каталіцкай парафіі. Першым зь вядомых настаяцелем быў ксёндз Станіслаў Зданоўскі. Недзе ў гэты ж час Астрагляды апынуліся ў складзе Оўруцкага павету.

У 1623 годзе ўдава Гальшка Мікалаевая Харлінская судзілася з сваякамі Харлінскімі за іх наезд на замак Астраглядаўскі, вёску Астраглядавічы, на мястэчка Новы Харленж (Хойнікі), вёску Хойнікі і інш.

11 лютага 1627 году Гальшка Харлінская склала тэстамэнт, паводле якога добры Астраглядавічы пераходзілі ў пасэсію да яе зяця Мікалая Абрагамовіча, ваяводзіча смаленскага. У 1628 годзе пан М. Абрагамовіч з пятнаццаці дымоў ў Астраглядавічах плаціў па 3 злотых, з 2-х агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў. Пры гэтым яму яшчэ доўга давялося ўлагоджваць спадчынныя і проста маёмасныя непаразуменьні зь іншымі Харлінскімі — панамі Станіславам, Юрыем і Шчасным, а таксама з панам Мадлішэўскім, зь якім пані Гальшка ўзяла шлюб.

Дзеля ўтрыманьня ў Астраглядах касьцёла і плябана на іх сталы прыбытак Мікалаем і Гальшкай Харлінскімі раней была запісана вёска Багушы. Але спадчыньнік маёнтку, зяць іх, пан Мікалай Абрамовіч, кальвініст, відавочна, не ўважаў той запіс абавязковым да выкананьня. Таму маем справу ад 6 чэрвеня 1635 году ксяндза Заклічынскага, плябана астраглядаўскага, якая разглядалася не адно ў Кіеўскім гродзе, але і ў каронным Люблінскім трыбунале. М. Абрамовіч, як высьвятляецца, наслаў на добра Багушы сваіх людзей, каб яны ўчынілі там розныя гвалты і рабункі.

У актавай кнізе Жытомірскага гродзкага суда 1635 году са слоў вознага сказана, што з-за няўплаты чопавага падатку ён «*Перши позовъ по его милостъ пна Абрамовича, воеводича смоленъского, до села Оcтроглядовичъ, маетности его милости, того року и  дня деветнастого мца сепътемъбра однеслъ и  въ дворе тамошнимъ урядникови в  руки одъдалъ*». Валодаў маёнткам М. Абрамовіч і ў 1639 годзе, калі заставіў Астраглядавічы гданьскаму мешчаніну Ежаму Гэўлу за 33 600 злотых, і ў канцы 1641 году, калі вяртаў доўг сыну нябожчыка Ісааку Гэўлу. Уражаньне такое, нібы генэрал артылерыі ВКЛ М. Абрамовіч ці ня кожны раз пазычаў грошы дзеля таго, каб аддаваць папярэднія даўгі то дзяржаве, то прыватным асобам, застаўляючы Астрагляды.

Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, з 47 дымоў сяла Астраглядавічаў кашталяна амсьціслаўскага Мікалая Абрамовіча выбіралася 47 злотых.

24 сьнежня 1642 году ад імя пана Мікалая Абрамовіча складзены запіс *wieczystej przedarzy* пагразлых у даўгах добраў Астраглядавічы і Хвойнікі праваслаўнаму пану Максыміліяну Бразоўскаму, падстолію кіеўскаму, пра што пан Лукаш Мадлішэўскі выказваў клопат яшчэ ў лісьце ад 29 чэрвеня 1641 году.

З запісу ў абозным дзёньніку польнага гетмана ВКЛ князя Януша Радзівіла ад 26 ліпеня 1649 году вядома, што паказачаны селянін Улас з Астраглядавічаў, спайманы ў сваёй хаце за дзень да таго, прызнаў: далучыўся ён да казакоў, як тыя летась ішлі ў Літву, быў у Бабруйску і Быхаве ў палку Гаркушы; а пра казакоў паведаміў, што трое заходзілі ў іхнае сяло яшчэ "*ў мінулую суботу*".

26 чэрвеня 1664 году дачка нябожчыка Максыміліяна Бжазоўскага, берасьцейскага ваяводы, пані Зофія перапісала спадчынныя маёнткі ў Кароне (Астраглядавічы з Хвойнікамі таксама) і Берасьцейшчыне на свайго мужа-католіка князя Канстанціна Яна Шуйскага. Тады Шуйскія ўпершыню набылі добра ў Кіеўскім ваяводзтве ды трымалі іх каля паўтары сотні гадоў.

5 чэрвеня 1682 году ксёндз Дамінік Бэркіновіч, прэзыдэнт касьцёлу Астраглядавіцкага, закону сьв. Дамініка, засьведчыў, што касьцёл прыняў абавязак адпраўляць па тры сьвятыя імшы на тыдзень, за што князь Шуйскі на яго ўтрыманьне ізноў саступіў вёску Багушы. 14 студзеня наступнага 1683 г. харунжы берасьцейскі князь Канстанцін Шуйскі ў маёнтку Тэрэбунь склаў айцам-дамініканам астраглядаўскім фундуш, паводле якога абяцаў касьцёл у Астраглядавічах wystawić і вёску Багушы з грунтам і ўсялякімі пажыткамі на іх запісаць. Паводле люстрацыі падымнага падатку Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва 1683 году, з 10 дымоў у Астраглядавічах князя Шуйскага выплачвалася 9 злотых. А яшчэ ў вёсцы было 9 дымоў, якія належалі баярам (асабіста вольным слугам). 2 траўня 1697 году ў Оўруцкі гродзкі суд астраглядаўскім земянінам панам Аляксандрам Галаскім ад імя князя Дамініка Шуйскага, харунжага берасьцейскага, была пададзена скарга, у якой сьцьвярджалася, што казацкага палку Ярэмы сотнік Лабада, аніяк не паважаючы вайсковыя артыкулы і права паспалітае, наехаў на двор Астраглядаўскі пана Дамініка году 1697 дня 10 лютага месяца, а наехаўшы, валоў, коней, авечак, сьвіней і дабро ўсякае пазабіраў.

23 красавіка 1738 году князь Ігнацы Шуйскі ў замку Хвойніцкім выдаў фундуш царкве Ўваскрашэньня Хрыстова ў Астраглядавіцкім ключы.

Найранейшыя зьвесткі аб прыходзе Астраглядавіцкай царквы Ўваскрашэньня Хрыстова вядомыя зь візыты Брагінскага дэканату 1740 году. Тады ён аб'ядноўваў верных з 29 дымоў у Астраглядавічах, 8 у вёсцы Багушы, 4 у хутары Варацец, з 6 у Плоскім, 11 у Вязку, 3 у Паселічах, 3 у Дуброўным, 7 у Рашаўцах, 2 у Бардаках і Лахані, 3 у Шчарбінах. Душ да споведзі — каля 200. Згодна з Генэральнай візытай Брагінскага дэканату, на 1743 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова сяла Астраглядавічаў, дзедзічных добраў князя Ігнацыя Шуйскага, харунжыча берасьцейскага, налічвалася plus minus 80 двароў, дапушчаных да споведзі 164 душы. Узначальваў прыход сьвятар Якаб Тышко(ў)скі (Tyszkoski).

У 1740-я гады і надалей Астраглядавіцкі касьцёл аб'ядноўваў рыма-каталіцкую парафію ў Оўруцкім дэканаце Кіеўскай дыяцэзіі, да якой належалі жыхары (у асноўным шляхта) зь мястэчкаў Астраглядавічы, Хвойнікі, Брагін, вёсак Храпкаў, Руднае, Дворышча, Стралічаў, Вялікі Бор, Рудня Вялікаборская, Паселічы, Багушы, Сялец, Крыўча, Рудакоў, Лісцьвін, Мікулічы, Шкураты, Рудня Удалёўская, Буда Удалёўская, Глухавічы, Губарэвічы, Краснасельле, Масаны, Баршчоўка, Аравічы. 

Паводле візыты Брагінскага дэканату, на 1752 год у прыходзе царквы Ўваскрашэньня Хрыстова налічвалася 104 двары «z pułogrodnikami», у тым ліку 50 у самым мястэчку Астраглядавічах. Да споведзі дапушчана 567 душ, зь якіх у тым годзе не спавядаліся 124, а былі ў споведзі 443. 22 сакавіка 1753 году князем Шуйскім запісаны фундуш Астраглядавіцкай царкве.

На 1754 год у Астраглядавічах было 48 двароў (×6 — каля 288 жыхароў), зь якіх «do grodu» (Оўруцкага замку) выплачвалася 7 злотых, 13 з паловай грошаў, «na milicję» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 29 злотых і 24 грошы. Паводле перапісаў габрэйскага насельніцтва 1765, 1778 і 1784 гадоў у Астраглядавічах жылі адпаведна 7, 5 і 4 чалавекі (głowy), плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Хвойніцкага кагалу.

У 1776 годзе ў Астраглядавічах узьведзены новы будынак царквы, імаверна, ужо пад тытулам Сьвята-Траецкай. На 1777 год Астраглядаўская каталіцкая парафія, паводле графа Дз. Талстога, налічвала 252 верных. 

На 1789 год пры Астраглядаўскай Сьвята-Траецкай прыходзкай царкве згадваецца капліца сьв. апостала Іаана ў Багушах.

13 ліпеня 1791 г. варшаўская «Gazeta narodowa i obca» зьмясьціла паведамленьне пра тое, як 12 чэрвеня патрыёты Рэчы Паспалітай, госьці Караля і Людвікі Прозараў з Мазырскага, Оўруцкага і Рэчыцкага паветаў бралі ўдзел у сьвяточнай імшы з нагоды прыняцьця Канстытуцыі 3 траўня, пакліканай умацаваць і выратаваць гаротную Айчыну. Урачыстасьць адбылася ў Астраглядаўскім парафіяльным касьцёле Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. Казань, прымеркаваную да падзеі, прамовіў ксёндз-пробашч Францішак Глінскі. Па яе заканчэньні ўсе прысутныя, пад няспынныя гарматныя салюты, прасьпявалі гімн Te Deum laudamus (Цябе, Бога, услаўляем) .

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Астраглядавічы — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 года ў складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 года Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. У рэвізіі 1795 г. запісана, што Астраглядавічы Людвікі з Шуйскіх Прозар былі здадзены ў «арэндную пасэсію» Яну, сыну Уладыслава, Ястшэмбскаму (Ястржэмбскаму) тэрмінам на 3 гады (з 02.04.1794 да 02.04.1797) за 1 833 дукаты і 6 злотых польскіх.

У шляхецкай рэвізіі 1811 года эканомам фальварка Астраглядаўскага названы Юзаф Парыкевіч. Пасля сьмерці жонкі Людвікі і свайго вяртаньня зь няволі ў 1829 годзе К. Прозар уступіў ва ўладаньне маёнткамі, хоць вельмі хутка запісаў іх на сыноў Уладыслава і Юзафа. Уважаецца, што менавіта Уладыслаў, жанаты з Тэкляй Ракіцкай, якому дасталіся Астрагляды, ініцыяваў ўзьвядзеньне тут мураванага палацу ў стылі ампір паводле праэкту Генрыка Марконі. Спачыў абозны, паводле запісу ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёла, 20 кастрычніка (1 лістапада) 1841 года. 

29 ст. ст. жніўня 1844 году ў двары Астраглядавіцкім спачыў, а 31 жніўня быў пахаваны 70-гадовы мэтр музыкі шляхетны Юзаф Дашчынскі. Згодна зь інвэнтаром таго ж 1844 году, Астрагляды належалі да маёнтку Хвойнікі, гаспадаром якога быў малодшы сын Караля Прозара Уладыслаў.

Пасьля двара ў Сігневічах, ад сярэдзіны XIX ст. карціна «Сям’я Прозараў», напісаная зь ініцыятывы і на замову самога К. Прозара знакамітым мастаком Францішкам Смуглевічам у 1789 годзе, пэўны час знаходзілася ў Астраглядаўскім палацы пана Уладыслава і яго нашчадкаў.

У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 356 жыхароў сяла Астраглядавічы абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Траецкай царквы, 21 мужчына і 22 жанчыны зь сяла, 10 мужчын і 9 жанчын з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. 18 верасьня 1860 году Астрагляды наведаў праваслаўны архіяпіскап менскі і бабруйскі Міхал Галубовіч, запіс якога засьведчыў, што ў палацы тады жыла сям'я рэчыцкага маршалка Мечыслава, сына Уладыслава, Прозара: «*Па абедзе я ад’ехаў у Астраглядавічы [з Хвойнікаў]. Засьпеў там толькі гаспадыню дома, жонку маршалка пані Прозараву, яе матку Аскеркаву, брата, глухога і барадатага, Эміля Аскерку, і валынскага Прозара. Вельмі гасцінна быў прыйманы*».

У парэформавы пэрыяд сяло Астрагляды адміністрацыйна належала да Мікуліцкай воласьці. З 1864 году арганізавана народная вучэльня. У сьпісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павету) Менскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Траецкай царквы названыя настаяцель а. Дамецій Ляляўскі, в. а. штатнага псаломшчыка Іван Пігулеўскі, просьфірня Дар'я Грыгаровіч. Да прыходу, акрамя сяла Астрагляды, належалі вёскі Вязок, Дуброўнае, Плоскае, Шчарбіны, Варацец (прозараўскі), Бакуны, Багушы. У 1879 годзе царкоўны прыход налічваў 812 верных мужчынскага і 852 жаночага полу.

У 1887 годзе Астраглядаўскі маёнтак, калі ім валодаў Канстанцін, сын Мечыслава, Прозар, быў прададзены «съ торговъ» пану Брэшчынскаму. Каля 1895 году парафія Астраглядаўскага касьцёла, якая абыймала вялікую тэрыторыю, налічвала 3230 верных.

Згодна зь перапісам 1897 году, у сяле Астрагляды дзейнічалі царква, касьцёл, капліца, народная вучэльня, хлебазапасная крама, вятрак, карчма. Побач быў аднайменны фальварак. У тым жа 1897 годзе аднайменны маёнтак набыў за 137 000 рублёў расейскі купец Дорахаў, які зусім не жадаў займацца гаспадаркай, але па-драпежніцку хіба высякаў лес. У 1899 годзе ён прадаў Астраглядаўскія добры за 300 000 рублёў «г. Рыбникову.., который занимался скупкой больших имений, приводил их в кой какой порядок и по возможности продавал за бóльшие деньги». На 1904 год сярод зямельных уласьнікаў Менскай губэрні, якія мелі 500 і болей дзесяцін, названы ўладальнік маёнтку Астрагляды спадчынны  дваранін Валерыян Рафаілавіч Рыбнікаў.

У 1905 годзе В. Р. Рыбнікаў прадаў за 620 000 рублёў маёнтак Астрагляды ў 6117 дзесяцін 1668 кв. сажэняў Любові Маркаўне Завойка, адначасова набыўшы ад яе маёнтак Магільнае ў Падольскай губэрні. Пасьля маёнтак перайшоў да Васіля Сьцяпанавіча Завойка і быў прапанаваны для набыцьця Менскаму адзьдзяленьню Сялянскага Пазямельнага банку.

Уладальнікам 1 746 дзесяцін зямлі ў Астраглядах «Список землевладельцев Минской губернии 1911 г.» называе Аляксандра Іванавіча Цямніцкага. У 1912 г. «па найвысачэйшаму дазволу» маёнтак Астрагляды набыў Альгерд Гардзялкоўскі, апошні іх прыватны ўладальнік.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Астрагляды ў складзе Мікуліцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. Прычым, старастай (губэрнатарам) гэтман Украінскай Дзяржавы Павал Скарападзкі прызначыў былога ўладальніка маёнтку Гарадзішча, галаву Рэчыцкай павятовай управы П. А. Патона. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы».

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

З 8 сьнежня 1926 да 1987 году – цэнтр Астраглядаўскага сельсавету Брагінскага раёну Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай вобласьці БССР.

У 2-й палове 1920-х гадоў арганізаваны саўгас «Астрагляды», дзейнічалі пачатковая школа, хата-чытальня, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе арганізаваны калгас імя Варашылава, працавалі 2 гамарні, цыркулярка, вятрак (з 1928 году), сталярная майстэрня (з 1930 году).

Падчас Другой сусьветнай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 389 жыхароў вёскі, у памяць пра якіх у 1967 годзе ў цэнтры вёскі пастаўлены абеліск.

У 1962 годзе да вёскі далучаныя пасёлак Двор Астрагляды, хутар Папаратнае. Была цэнтрам саўгаса «Астрагляды», існавалі сярэдняя школа, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячыя ясьлі.

20 жніўня 2008 году вёска была ліквідавана.

## Асобы
* Дашчынскі Юзаф (1774, Вільня — 1844, двор Астраглядавічы) — піяніст, кампазытар, дырыжор, кіраўнік аркестра.
* Кардаш Дзяменці (1904-?) — беларускі настаўнік, гісторык.
* Бельман Яўхім (1906—1977) — савецкі беларускі нэўрапатоляг.
* Палескі Вячаслаў (сапр. Станкевіч; 1912—1971) — беларускі драматург, заслужаны дзеяч культуры БССР (яго імем была названа Бабчынская сярэдняя школа Хвойніцкага раёну, дзе ён вучыўся).

## Галерэя

File:Ікона Маці Божая Снежная.png|Ікона Маці Божая Сьнежная з Астраглядаў (?), другая палова XVIII ст.
File:Smuglewicz Prozor Family.jpg|Ф. Смуглевіч. Сям'я Прозараў (1789)
File:Zamoście, Jelski. Замосьце, Ельскі (1910-14).jpg|Карціна Сям'я Прозараў у музэі сядзібы Замосьце А. Ельскага (1910 – 1914).
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (I. Urubleŭski, 1891).jpg|Палац Прозараў у Астраглядах. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910).jpg|Палац у Астраглядах. Фота каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (2).jpg|Госьці Альгерда і Ванды Гардзялкоўскіх каля палацу ў Астраглядах. 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (4).jpg|Альгерд і Ванда Гардзялкоўскія сярод руінаў палацу, які меркавалі аднавіць. Каля 1910 г.
File:Astrahlady, Prozar. Астрагляды, Прозар (1910) (3).jpg|Каля руінаў.
File:Афіцына ў Астраглядах. Фота У. Смольскага.jpg|Афіцына ў Астраглядах. Стрэлкай пазначанае месца бяроставай гідраізаляцыі. Фота Уладзімера Смольскага. 2021 г.
File:Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны.jpg|Гідраізаляцыя ў будынку афіцыны. Здымак У. Смольскага. 2021 г.
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914).jpg|Касьцёл у Астраглядах. 1914 г. 
File:Astrahlady, Uniebaŭziaćcia. Астрагляды, Унебаўзяцьця (1914) (2).jpg|Інтэр'ер касьцёла.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: Белэн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС