open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арцём Канцавы (1999)

**Арцём Канцавы́** ( 26 жніўня 1999 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца віцебскага МЛ і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
З 2017 году, пасьля выхаду магілёўскага «Дняпра» ў Найвышэйшую лігу, пачаў гуляць за дублюючы склад клюбу. У жніўні 2017 году поруч зь іншымі маладымі гульцамі склаў паўнавартасны трохгадовы кантракт з магілёўцамі. Неўзабаве пачаў прыцягвацца і да асноўнага складу, дэбютаваўшы ў Найвышэйшай лізе 23 кастрычніка 2017 году ў хатнім матчы супраць БАТЭ (0:2). У гэтым матчы Канцавы выйшаўшы на замену ў другім тайме. Сэзон 2018 году пачынаў у дублі, а зь лета замацаваўся ў стартавым складзе асноўнай каманды. У кастрычніку ў трох матчах забіў чатыры галы, пагатаоў усе галы сваёй каманды.

У лютым 2019 году, пасьля таго як стала вядома пра аб’яднаньне «Дняпра» зь менскім «Промнем», накіраваўся на прагляд у аб’яднаную каманду. У сакавіку 2019 году афіцыйна стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». У жніўні 2019 году быў аддадзены ў арэнду ў вугорскі клюб «Мэзэкёвэшд». У складзе дружыны толькі зрэдку зьяўляўся на лаўцы запасных і ў чэмпіянаце не дэбютаваў, аднак згуляў у трох матчах Кубка Вугоршчыны.

У студзені 2020 году, пакінуўшы «Мэзэкёвэшд» па заканчэньні арэнды, склаў дамову зь берасьцейскім «Рухам». Замацаваўся ў пачатковым складзе каманды, а ў сэзоне 2021 году з 7 галамі быў другім бамбардзірам «Руха» пасьля Дзяніса Лапцева. У сьнежні 2021 году перайшоў у чэскі «Банік». Пакінуў клюб у траўні 2022 году. У ліпені 2022 году трэнаваўся з расейскім клюбам «Хімкі», аднак бакі не дамовіліся аб пераходзе, і неўзабаве футбаліст падпісаў кантракт зь менскім «Дынама» да сканчэньня сэзону 2022 году. Хутка замацаваўся ў першай адзінаццатцы сталічнага клюбу.

У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Дынама» і неўзабаве стаў гульцом барысаўскага БАТЭ. Паводле вынікаў сэзону 2023 году быў абраны найлепшым паўабаронцам чэмпіянату Беларусі. У студзені 2024 году перайшоў у расейскі «Ўрал», а пасьля далучыўся да клюбу «Родзіна». У сьнежні 2025 году кіраўніцтва віцебскага МЛ выходзіла на футбаліста, але дамовіцца бакі здолелі толькі на пачатку сакавіка 2026 году.

### Міжнародная
14 лістапада 2018 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў таварыскім матчы супраць зборнай Харватыі (1:3). 2 верасьня 2021 году дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы адборачнага матчу чэмпіянату сьвету 2022 супраць зборнай Чэхіі (0:1).

## Дасягненні
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2021, 2022, 2023

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў (2019)
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Рух» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Банік» Острава
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу БАТЭ Барысаў
Ягаднае

Назву **Ягаднае** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Ягаднае — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Ягаднае — вёска ў Асіпавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Ягаднае — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Ягаднава
* Ягадная
* Ягаднікі
Рэзалюцыя Генэральнай Асамблеі ААН аб тэрытарыяльнай цэласнасьці Ўкраіны

**Рэзалюцыя Генэральнай Асамблеі ААН A/RES/68/262** — дакумэнт, прыняты 27 сакавіка 2014 году ў выніку адкрытага галасаваньня на 80-м пленарным паседжаньні 68-й сэсіі Генэральнай Асамблеі ААН. Гэтую сэсію ГА ААН склікалі адмыслова, каб разгледзець пытаньне аб узброенай акупацыі Расеяй часткі тэрыторыі Ўкраіны (Аўтаномная Рэспубліка Крым і места Севастопаль). Дакумэнт пад назвай **«Тэрытарыяльная цэласнасьць Украіны»** прынялі як рэакцыю ААН на анэксію Расеяй часткі тэрыторыі Ўкраіны. Рэзалюцыя пацьвердзіла забавязаньні ГА ААН датычна тэрытарыяльнай цэласнасьці Ўкраіны ў яе міжнародна прызнаных граніцах і падкрэсьліла несапраўднасьць Крымскага рэферэндуму 2014 году.

За дакумэнт прагаласавалі 100 дзяржаваў-сябраў ААН, 11 прагаласавалі супраць, 58 устрымаліся, а 24 ня ўзялі ўдзелу ў галасаваньні з прычыны адсутнасьці сваіх прадстаўнікоў на гэтай сэсіі ГА ААН. Рэзалюцыю ініцыявалі 6 краінаў: Канада, Коста-Рыка, Летува, Нямеччына, Польшча і Ўкраіна. Прыняцьцю рэзалюцыі папярэднічалі беспасьпяховыя спробы Рады Бясьпекі ААН (сем сэсіяў) разьвязаць Крымскі крызіс. Вынікам гэтых намаганьняў стала толькі вэта з боку Расеі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Поўны тэкст рэзалюцыі 68/262

Катэгорыя:Рэзалюцыі Генэральнай Асамблеі ААН
Катэгорыя:2014 год у палітыцы
Катэгорыя:Расейская акупацыя Крыму
Гэльвэтыя

**Гэльвэ́тыя** — назва той часткі Рымскай Імпэрыі, дзе жыло племя гэльвэтаў, а цяпер знаходзіцца Швайцарыя.
Гэльвэтыяй таксама называюць пэрсаніфікацыю швайцарскай нацыі. Часам (у прыватнасьці, на паштовых марках і манэтах) Швайцарыя выкарыстоўвае гэтую старажытную лацінскую назву краіны, каб не аддаваць перавагу будзь-то якой з чатырох дзяржаўных моваў.

## Вонкавыя спасылкі
* Historisches Lexikon der Schweiz

Катэгорыя:Гісторыя Швайцарыі
Царква Сьвятога Духа

**Царква Сьвятога Духа** (Сьвятадухаўская царква) — хрысьціянскі храм у гонар Сьвятога Духа.

Беларусь:
* Царква Сьвятога Духа (Віцебск)
* Царква Сьвятога Духа (Менск)
* Касьцёл Сьвятога Духа і кляштар дамініканаў (Ракаў)

Польшча:
* Царква Сьвятога Духа (Беласток)
* Царква Сьвятога Духа (Кодна)

Эстонія:
* Царква Сьвятога Духа (Талін)
Робэрт Найт

**Ро́бэрт Найт** (,  — ) — амэрыканскі сьпявак, найбольш вядомы па сваім гіце 1967 году «Everlasting Love».

Як піша музычны сайт AllMusic, «сьпявак Робэрт Найт так і застанецца артыстам аднаго гіта, але што за гіт! — Яго промневы блякбастар 1967 году «Everlasting Love» вытрымаў выпрабаваньне часам і застаецца адной з лепшых песень у стылі соўл свайго часу». У гэтай песьне, што Робэрт Найт напісал разам з Макам Гэйдэнам, аўтра жыцьцяпісу сьпевака AllMusic адзначае «Уздымаючуюся ў вышыню аранжыроўку і шчыры, адчувальны вакал Найту». Сынгл адразу стаў гітом, трапіў у дваццатку як у поп-чарт «Білборду», так і ў рытм-н-блюзавым.

Акрамя «Everlasting Love», у ЗША Найт прасьпяваў невялікія гіты «Blessed Are the Lonely» і «Isn’t It Lonely Together». А таксама ў 1973 годзе патрапіў у першую дзясятку Вялікабрытаніі зь песьняй «Love on a Mountain Top». Пасьля Найт адыйшоў ад музыкі і прысьвяціў сябе кар’еры ў галіне хімічных дасьледваньняў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Робэрт Найт на сайце AllMusic
* Жыцьцяпіс Робэрта Найту на сайце Oldies.com
* Жыцьцяпіс Робэрта Найту на сайце CMT

Катэгорыя:Сьпевакі ЗША
Катэгорыя:Сьпевакі і сьпявачкі ў жанры соўл
Катэгорыя:Рытм-энд-блюзавыя выканаўцы ЗША
Бук (неадназначнасьць)

**Бук** — гэта:

* Бук — род дрэваў сямейства букавых
* Бук — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці
* Бук — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
* Бук — былая вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласьці
Павал Ляхновіч

**Павал Ляхновіч** ( 7 студзеня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец менскай футбольнай школы «Фартуна». Першым трэнэрам футбаліста быў Сяргей Раманоўскі. З 2015 году пачаў выступаць за дубль барысаўскага БАТЭ. У ліпені 2016 году перайшоў у «Смалявічы-СТІ», з сакавіка па жнівень 2017 году быў гульцом менскага «Промня», але ў гэтых клюбах рэдка зьяўляўся на полі. У жніўні 2017 году ўвайшоў у склад «Крумкачоў», дзе спачатку выступаў за дубль, а пазьней стаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. 28 кастрычніка 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы супраць «Слуцку» (0:2). У пачатку 2018 году «Крумкачы» ня былі дапушчаны да ўдзелу ў Найвышэйшай лізе.

У красавіку 2018 году падпісаў кантракт з клюбам «Чысьць». У жніўні 2018 году перайшоў у клюб «Смаргонь». У першай палове 2019 году выступаў за клюб «Узда». У жніўні 2019 году перайшоў у «Ашмяны-БДУФК». Разам з гэтым клюбам выйшаў у Першую лігу, дзе пачаў сэзон 2020 году, а другую ягоную палову правёў у мар’інагорскай «Вікторыі».

У красавіку 2021 году далучыўся да «Смалявічаў» з Другой лігі, а ў сакавіку 2022 году стаў гульцом «Асіпавічаў». У сакавіку 2023 году далучыўся да складу «Крумкачоў», дзе гуляў да жніўня 2023 году.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ідолта

**Ідо́лта** — вёска ў Беларусі, на беразе аднайменнага возера. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 1997 год — 415 чалавек. Знаходзіцца за 15 км на паўночны захад ад Мёраў; чыгуначная станцыя на лінііі Друя — Варапаева.

## Гісторыя
У 1939 годзе ў Ідолце збудавалі мураваны касьцёл.

На 1997 год у Ідолце было 148 двароў. У 2000-я гады яна атрымала афіцыйны статус аграгарадку.


Idołta, Miłaš. Ідолта, Мілаш (1901-39).jpg|Сядзіба, да 1939 г.
Idołta, Miłaš. Ідолта, Мілаш (1901-39) (2).jpg|Сядзіба, да 1939 г. 
Idołta, Miłaš, Kaplica. Ідолта, Мілаш, Капліца (1901-39) (2).jpg|Капліца, да 1939 г. 
Idołta. Ідолта (1901-39) (2).jpg|Капліца, да 1939 г. 


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 1997 год — 415 чал.

### Інфраструктура
У Ідолце працуюць клюб, бібліятэка, камбінат побытавага абслугоўваньня і пошта.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Капліца (1840-я)
* Касьцёл Маці Божай Шкаплернай (1939)
* Сядзіба Мілашаў (XIX ст.)

## Асобы
* Наталя Бучынская (нар. 1970) — беларуская дзіцячая пісьменьніца

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Павяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Амбасада Вугоршчыны ў Беларусі

**Амбаса́да Вугоршчыны ў Рэспу́бліцы Белару́сь** — дыпляматычная місія Вугоршчыны ў Рэспубліцы Беларусі. Знаходзіцца ў Менску па адрасе вул. Платонава, 1Б.

## Гісторыя дыпляматычных стасункаў

## Амбасадары
* Фэрэнц Контра ()
* Вілмаш Сіклавары ()
* Жолт Чутара (; 2018—)

## Глядзіце таксама
* Амбасада Беларусі ў Вугоршчыне

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына амбасады

Вугоршчына
Беларусь
Катэгорыя:Беларуска-вугорскія стасункі
Чкалава

Назву **Чкалава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Чкалава — вёска ў Гомельскім раёне
** Чкалава — вёска ў Шацілавіцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Чкалаў
* Чкалаўка
* Чкалаўск
* Чкалаўская
* Чкалаўскае
* Чкалаўскі
Камінтэрн (прадпрыемства)

**«Камінтэрн»** — найбольшы вытворца мужчынскіх касьцюмаў Беларусі, заснаваны ў сакавіку 1919 году ў Гомлі пад назвай Першая вайскова-абмундзіровачная фабрыка.

На 2017 год прадпрыемства вырабляла касьцюмы з воўны, ільну, бавоўны, віскозы і поліэстэру. У вытворчасьці выкарыстоўвалі трыкатажныя, расьцягвальныя і двухабаковыя тканіны. Гандлёвая сетка налічвала 15 уласных крамаў «Дарыян» у 11 гарадах Беларусі, у тым ліку ва ўсіх 6 абласных цэнтрах: Бабруйск (Магілёўская вобласьць), Берасьце (вул. Міцкевіча, д. 11), Віцебск (вул. Леніна, д. 64/1), Ворша (Віцебская вобласьць), Гомель (3), Горадня (2), Жлобін (Гомельская вобласьць), Магілёў (пр. Міра, д. 27), Менск (2), Пінск (Берасьцейская вобласьць) і Рэчыца (Гомельская вобл.).

## Мінуўшчына
У сакавіку 1919 году ў Гомлі (Расейская СФСР) заснавалі Першую вайскова-абмундзіровачную фабрыку, на якой працавалі каля 100 чалавек. У лютым 1922 г. фабрыка атрымала назву «Гомадзеньне» і перайшла да вырабу цывільнага адзеньня. У 1927 г. Вышэйшая рада народнай гаспадаркі БССР пераўтварыла прадпрыемства ў фабрыку «Гомшвей». У красавіку 1928 г. прадпрыемства атрымала сучасную назву «Камінтэрн» у гонар міжнароднай арганізацыі «Камуністычны інтэрнацыянал», заснаванай у сакавіку 1919 году ў Маскве. 24 жніўня 1964 г. фабрыку пераўтварылі ў Гомельскае вытворчае швейнае аб’яднаньне, у склад якога ўлучылі Рэчыцкую швейную фабрыку. Затым закупілі абсталяваньне ў 3-х краінах Эўропы — «Штробель» і «Зынгер» у Заходняй Нямеччыне, «АМФ Рыс» у Чэхіі (Просьцеёў), «Рымольдзі» і «Макпі» ў Італіі, а таксама ў ЗША («Істман») і Японіі («Джукі», «Брызай»). У выніку прадпрыемства стала адзіным у Беларускай ССР адмысловым вытворцам клясычных мужчынскіх касьцюмаў. 29 сьнежня 1993 г. Дзяржаўны камітэт па кіраваньні маёмасьцю і прыватызацыі Рэспублікі Беларусь зацьвердзіў Рашэньне № 96 аб пераўтварэньні прадпрыемства ў адкрытае акцыянэрнае таварыства.

З 2007 г. ААТ «Камінтэрн» пачало выпуск касьцюмаў пад таварным знакам «Гарадзкое жыцьцё» (анг. City life). У 2009 г. дадалі таварны знак «Валероса» (італ. Valerosso). У 2010 г. на рынак вывелі касьцюмы пад таварным знакам «Мужчынскі шлях» (анг. Man way). У 2011 годзе ААТ «Камінтэрн» закупіў 70% тканіны за мяжой. У 2012 годзе штомесячная вытворчасьць перавышала 30 000 адзінак адзеньня. У рэкляме прадпрыемства здамыліся сьпевакі Дзьмітры Калдун і Руслан Аляхно. На 2016 г. ААТ «Камінтэрн» мела 14 уласных крамаў у 11 гарадах Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Арганізацыі Гомля
Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Лёгкая прамысловасьць
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1919 годзе
Зялёны Сад

Назву **Зялёны Сад** маюць:

* Зялёны Сад — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
* Зялёны Сад — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці
Расьсьветная

Назву **Расьсьветная** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Расьсьветная — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
* Расьсьветная — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Расьсьвет
Сырыюс Упсала

«**Сырыюс**» () — швэдзкі футбольны клюб з гораду Ўпсалы. Заснаваны ў 1907 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Упсала
Дзеравушка

**Дзераву́шка** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Віраўлянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Віраўлянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Яндэкс.Народная карта

«**Яндэкс.Народная карта**» — картаграфічны сэрвіс ад «Яндэкс», мэта якога, у адрозьненьне ад «Яндэкс.Мапы» — даць магчымасьць карыстальнікам самім дарабіць картаграфічную інфармацыю, адсутную, ці ў недакладным выглядзе, на мапах розных краінаў. Вынікам зьяўляецца праца супольнасьці, што падобнае да іншага картаграфічнага сэрвісу OpenStreetMap або WikiMapia, але, у адрозьненьне ад OSM, «Яндэкс» лічыць створаныя супольнасьцю мапы асабістай інтэлектуальнай маёмасьцю.

У выніку, пасьля пацьвярджэньня рэдагаваньняў, унёсак удзельнікаў сэрвісу стае бачным у выглядзе звыклых мапаў на «Яндэкс.Мапы».

## Глядзіце таксама
* OpenStreetMap
* WikiMapia

## Крыніцы

Катэгорыя:Расейскія вэб-сайты
Катэгорыя:Картаграфія
Музэй этнаграфіі (Магілёў)

**Музэй этнаграфіі** ў Магілёве — філія Магілёўскага абласнога краязнаўчага музэю. Разьмяшчаецца па адрасе вул. Першамайская № 8.

Адкрыты ў 1981 г. Плошча экспазыцыі 760 м², 4,5 тыс. экспанатаў асноўнага фонду (2000 г.). Матэрыялы музэю знаёмяць са станам матэрыяльнай і духоўнай культуры сялянаў Магілёўскага Падняпроўя і гарадзкога побыту магілёўцаў канца XIX — пачатку XX стагодзьдзяў. Сярод экспанатаў — прылады працы, прадметы побыту, народнае адзеньне магілёўскага і краснапольскага строяў, калекцыі самабытных ручнікоў Магілёўшчыны, абразоў, кафлі і драўлянай скульптуры XVII—XIX стагодзьдзяў, царкоўнай кнігі, часопісы XIX — пачатку XX стагодзьдзяў.

Будынак музэю стаіць на падмурках Магілёўскага езуіцкага калегіюму. Унутраная сьцяна, якая выходзіць у двор музэю, зьяўляецца аўтэнтычнай сьцяной XVIII ст., колішняй часткай калегіюму.


Файл:Габінэт урадоўца.jpg|Кабінэт чыноўніка
Файл:Дваранская гасьцёўня 1.jpg|Дваранская гасьцёўня
Файл:Мяшчанскі інтэр'ер.jpg|Мяшчанскі інтэр’ер


## Крыніцы

## Літаратура
* Музей этнаграфіі // Беларуская энцыклапедыя: У 18 тамах / Беларуская энцыклапедыя; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) [і інш.]. Том 11: Мугір — паліклініка. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 2000. — С. 13.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Музэі Магілёва
Катэгорыя:Беларускія этнаграфічныя музэі
Яславічы

**Я́славічы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івейскага сельсавету. Да 2017 году вёска ўваходзіла ў склад Морынскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX ст. вёска ў Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 29 рэвіскіх душ, у складзе маёнтку Іўе графіні Замойскай. Паводле перапісу 1897 г., 19 двароў, 103 жыхары. У 1909 г. 19 двароў, 123 жыхары.

У 1921- 1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, пасьля Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

3 12.10.1940 г. вёска (18 двароў, 94 жыхары) у Старчаняцкім сельсавеце Івейскага раёну. У 1952 г. у вёсцы арганізаваны калгас «Змагар». 3 1961 г. у Івейскім пасялковым, з 1962 г. сельскім Савеце. Уваходзіла ў калгас «Нёман». У 1970 г. 76 жыхароў. Потым у складзе Морынскага сельсавету і калгаса «Прынёманскі». У 2017 годзе — у Івейскім сельсавеце. Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю.

## Насельніцтва
* 2009 год — 23 чалавекі
* 1999 год — 44 чалавек, 18 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Урцішкі

**У́рцішкі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івейскага сельсавету.

## Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI ст. як сяло ў Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1598 г. у Юршаняцкім войтаўстве, 40 дымоў, 15 валок зямлі, у складзе маёнтку Іўе Кішкаў. У 1634 г. 46 дымоў, 21 валока зямлі. У Літоўскай мэтрыцы ўзгадваецца маёнтак Урцішкі. У 1690 г. у ім 1 дым, уласнасьць С.Красоўскага. У 1-й палове XVIII ст. уласнасьць С.Маскевіча, пасьля Я.Рамбоўскага, ваяводы рэчыцкага. У 1735 г. яму належала 2,5 дыма.

У XIX — пачатку XX ст. вёска і засьценак у Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. у вёсцы 141 рэвіская душа, у засьценку 5 рэвіскіх душ. Адносіліся да маёнтка Іўе Замойскіх. Цэнтар Урцішкаўскага сельскага таварыства. У 1885 г. 64 двары, 512 жыхароў, піцейны дом. У 1897 г. у вёсцы 70 двароў, 418 жыхароў, у засьценку 4 двары, 24 жыхары. У 1909 г. у вёсцы 100 двароў, 552 жыхары, 633 дзесяціны зямлі, у засьценку 5 двароў, 19 жыхароў, 15,5 дзесяціны зямлі.

У 1921-1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, затым Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. у вёсцы 89 двароў, 479 жыхароў, у засьценку 5 двароў, 27 жыхароў.

3 12.10.1940 г. вёска (96 двароў, 539 жыхароў) і засьценак (6 двароў, 26 жыхароў) у Драбышоўскім сельсавеце Івейскага раёну. Працавала сямігадовая школа. 3 25.6.1941 г. да 7.7.1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1951 г. створаны калгас «Перамога». 3 1953 г. у калгасе «Новае жыцьцё». 3 16.7.1954 г. у Лукашынскім, з 1959 г. у Івейскім сельсаветах. Потым у складзе калгасу «Дайліды». Працаавалі базавая школа, клюб, крама, вытворча-тэхнічны цэх па апрацоўцы мясцовай сыравіны. У 1999 г. 86 двароў, 173 жыхары.

## Насельніцтва
* 2009 год — 90 чалавек
* 1999 год — 173 чалавекі, 86 двароў

## Інфармацыя для турыстаў
* Пункт Дугі Струвэ "Іўе"

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Блёкчэйн

**Блёкчэйн** ( альбо *block chain* — «ланцуг блёкаў») — разьмеркаваны рэестар, зьвёны якога зьмяшчаюць зьвесткі пра транзакцыі з пазначэньнем адпраўнікаў і атрымальнікаў.

Захоўваецца і зьвяраецца на вузлавых кампутарах усіх раўнапраўных удзельнікаў сеткі. Разьмеркаваная база зьвестак выкананая з адкрытым крынічным кодам. Запісы на ўсіх кампутарах сеткі зьяўляюцца публічнымі і тоеснымі, што забясьпечвае ўстойлівасьць да памылак і адсутнасьць кропак адмовы ды цэнтралізаванага кантролю. Атрымаў распаўсюд з 2008 году. Найчасьцей выкарыстоўваецца пры транзакцыях у крыптавалютах, але блёкі (зьвёны) могуць утрымліваць і іншую інфармацыю. Упершыню тэрмін зьявіўся як назва разьмеркаванай базы зьвестак, рэалізаванай у сыстэме «Біткойн».

## Беларусь
11 ліпеня 2017 году Кіраўніцтва Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь зацьвердзіла Пастанову № 279, паводле якой дазволіла з 15 ліпеня 2017 году перадачу зьвестак пра банкаўскую гарантыю праз разьмеркаваны рэестар (блёкчэйн). Пагатоў Нацбанк Беларусі стварыў інфармацыйную сетку з разьмеркаваным рэестрам (блёкчэйн), у якой банкі і нябанкаўскія крэдытна-фінансавыя арганізацыі (НКФА) Беларусі маглі стаць уладальнікамі засьведчвальных вузлоў. Разьліковы цэнтар Нацбанка стаў адміністратарам гэтай сеткі. Для самарэгуляваньня сеткі стварылі Савет вузлоў (нодаў), удзельнікі якога атрымалі роўныя правы. 18 ліпеня 2017 году Савет вузлоў інфасеткі банкаў Беларусі правёў першае пасяджэньне, на якім зацьвердзіў Палажэньне «Аб Савеце ўладальнікаў засьведчвальных вузлоў інфармацыйнай сеткі, пабудаванай з выкарыстаньнем тэхналёгіі блёкчэйн». Сярод першых удзельнікаў было ААТ «НКФА „Адзіная разьліковая інфармацыйная прастора“» (АРІП), якое дазваляла ажыцьцяўляць аплату ў касах 23 з 24 камэрцыйных банкаў Беларусі. 24 кастрычніка 2017 году «БПБ-Ашчадбанк» ажыцьцявіў першы ў Беларусі міжнародны разьлік з выкарыстаньнем разьмеркаванага рэестра (блёкчэйн) ў выглядзе акрэдытыва.

## Крыніцы

Катэгорыя:Крыптавалюты
Катэгорыя:Базы зьвестак у Інтэрнэце
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе
Беларуска-кубінскія дачыненьні

**Беларуска-кубінскія дачыненьні** — двухбаковыя міжнародныя дачыненьні Беларусі і Кубы.

## Мінуўшчына
16 красавіка 1992 году ў Менску (Беларусь) ўрады Беларусі і Кубы падпісалі пратакол аб усталяваньні дыпляматычных дачыненьняў. У траўні 1997 г. Гандлёвае прадстаўніцтва Кубы ў Беларусі пераўтварылі ў Амбасаду (Менск, Першамайскі раён, вул. Чырвоназорная, д. 13). У лістападзе 1998 году адчынілі Амбасаду Беларусі на Кубе (Гавана, акруга Пляя, раён Мірамар, 5-ы прасп., д. 4605), якая стала першым дыпляматычным прадстаўніцтвам Беларусі ў Лацінскай Амэрыцы. 3-5 верасьня 2000 году А.Лукашэнка ажыцьцявіў першы дзяржаўны візыт на вышэйшым узроўні на Кубу. У ходзе візыту бакі падпісалі Дамову «Аб сяброўскіх дачыненьнях і супрацы». 30 сьнежня 2002 году прызначэньне першым амбасадарам Беларусі на Кубе атрымаў Ігар Палуян.

15-16 верасьня 2006 году А.Лукашэнка наведаў Кубу для ўдзелу ў 14-м саміце Руху недалучэньня ў Гаване. 25 чэрвеня 2012 г. А.Лукашэнка ажыцьцявіў афіцыйны візыт на Кубу, у ходзе якога бакі падпісалі міжведамасныя пагадненьні аб супрацы ў галіне аховы здароўя, сельскай гаспадаркі і абмену распрацоўкамі, у тым ліку лекаў. Таксама ўдалося заключыць дамовы аб павелічэньні паставак зь Беларусі грузавікоў «МАЗ», кар’ерных самазвалаў «БелАЗ» (Жодзіна) і трактароў «Беларус» ад «МТЗ». 23-25 чэрвеня 2014 году Кубу наведаў міністар замежных справаў Беларусі Ўладзімер Макей. У ходзе візыту міністры замежных справаў Беларусі і Кубы Ўладзімер Макей і Бруна Радрыгес-Парылья падпісалі Пагадненьні «Аб сустрэчным гандлі» і «Аб узаемным прызнаньні рэгістрацыі лекавых сродкаў і разьвіцьці супрацы ў галіне сумеснай вытворчасьці і паставак лекавых сродкаў». У верасьні 2015 году А.Лукашэнка сустрэўся са старшынём Дзяржаўнай рады Кубы Раулем Кастра падчас 70-й сэсіі Генэральнай асамблеі ААН у Нью-Ёрку (ЗША).

За 2015 год двухбаковы гандаль вырас на 72,1% да $67,3 млн. Пагатоў экспарт зь Беларусі павялічыўся на 177,1% да $36,3 млн. На Кубу пераважна прадалі трактары і седзельныя цягачы, рухавікі ўнутранага згараньня ад «Менскага маторнага заводу» і мінэральныя ўгнаеньні. Імпарт у Беларусь склаў $31 млн і пераважна ўлучаў трысьняговы цукар і лекі.

## Беларускія амбасадары
* Ігар Палуян (2002—2008)
* Уладзімер Астапенка (2008—2015)
* Аляксандар Аляксандраў (2015—2021)
* Валер Бараноўскі (2021—2025)
* Віталь Барчук (з 2025)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Двухбаковыя стасункі Беларусі
Катэгорыя:Замежная палітыка Кубы
Зябраўка

Назву **Зябраўка** маюць:

* Зябраўка — вёска ў Зябраўскім сельсавеце Гомельскага раёну Гомельскай вобласьці
* Зябраўка — пасёлак у Прыбыткаўскім сельсавеце Гомельскага раёну Гомельскай вобласьці
Судрогі

**Судро́гі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івейскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1897 годзе тут налічваліся: 31 двор, 189 жыхароў. У 1970 годзе — 206 жыхароў. Працавалі базавая школа, бібліятэка, крама, фэльчарска-акушэрскі пункт.

## Насельніцтва
* 2009 год — 137 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Эдуард Занкавец

**Эдуа́рд Канстанці́навіч Занкаве́ц** ( 27 верасьня 1969, Менск, БССР, СССР) — беларускі хакеіст і трэнэр. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусі (2002).

## Кар’ера

### Клюбная
Пачаў хакейную кар’еру ў 1986 року за менскае «Дынама». У 1986—1988 выступаў у першай лізе чэмпіянату СССР, у 1988—1991 у найвышэйшай лізе. Пасьля распаду СССР выступаў у МХЛ і Беларускай экстралізе, з 1993 у «Цівалі». У 1994—1996 выступаў у МХЛ за омскі «Авангард». У 1996—1998 выступаў у 2-й бундэслізе, у 1998—1999 — у 1-й. У 1999—2000 гуляў у СМ-лізе. У 2000—2001 гуляў у адной зь ліг Паўночнай Амэрыкі. Скончыў кар’еру ў чэмпіянаце Расеі за ніжагародзкае «Тарпэда».

### Зборная
Эдуард Занкавец ― удзельнік першага афіцыйнага матчу зборнай Беларусі па хакеі. У складзе нацыянальнай зборнай выступаў з 1994 да 2002 року, згуляў 50 гульняў і набраў 32 пункты. Удзельнік Алімпійскіх гульняў 1998 і 2002 рокаў.

## Трэнэрская
Па сканчэньні гульнявой кар’еры перайшоў на трэнэрскую працу, быў памочнікам галоўнага трэнэра беларускай зборнай на чэмпіянатах сьвету ў 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 роках. Кар’еру галоўнага трэнэра пачаў у 2007 року: з 21 студзеня да 31 траўня 2007 ачольваў менскае «Дынама».

У сэзоне КХЛ 2009—2010 рокаў быў асыстэнтам трэнэра «СКА Санкт-Пецярбургу». У 2010—2011 быў галоўным трэнэрам нацыянальнай зборнай. У 2011—2015 быў памочнікам галоўнага трэнэра ў ХК «Авангард Омск», на чэмпіянаце сьвету-2014 быў памочнікам трэнэра беларускай зборнай Глена Гэнлана.

З 7 верасьня 2016 быў галоўным трэнэрам астанскага «Барысу» і сэлекцыянэрам зборнай Казахстану. З 6 кастрычніка 2017 року да траўня 2018 — галоўны трэнэр браціслаўскага «Словану».

## Дасягненьні
* чэмпіён СССР (1988)
* чэмпіён Беларусі (1993, 1994, 2002)
* уладальнік Кубка Беларусі (2002)
* бронзавы прызэр МХЛ (1996)
* хакеіст году Беларусі (1994)
* заслужаны майстар спорту Беларусі (2002)

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка
* Eurohockey.com

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Савецкія хакеісты
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Беларускія хакеісты і хакеісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Хакеісты і хакеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1998 году
Катэгорыя:Хакеісты і хакеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 году
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Цівалі» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Авангард» Омск
Катэгорыя:Беларускія хакейныя трэнэры
Катэгорыя:Трэнэры хакейнага клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Трэнэры хакейнага клюбу «Барыс» Астана
Катэгорыя:Трэнэры хакейнага клюбу «Слован» Браціслава
Катэгорыя:Галоўныя трэнэры мужчынскай зборнай Беларусі па хакеі
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Беларусі
Востраў Ганса

**Во́страў Га́нса** (; інуктыкут: ᑕᕐᑐᐸᓗᒃ;   ; ) — невялікая ненаселеная выспа памерамі 1290×1199 м пасярэдзіне Кенэдыйскага каналу ў пратоцы Нэйрза, якая знаходзіцца ў тэрытарыяльных водах адначасна Канады і Даніі. Правы на валоданьне востравам заяўляюць абедзьве краіны.

Назва востраву паходзіць ад імя Ганса Гэндрыка, арктычнага падарожніка і перакладніка ў амэрыканскіх і брытанскіх арктычных экспэдыцыях (1853—1876).

У 1933 року Пастаянная палата міжнароднага правасудзьдзя вызначыла прававы статус Грэнляндыі на карысьць Даніі. Гэта дае падставу Даніі лічыць востраў Ганса, які яна адносіць да Грэнляндыі, сваёй тэрыторыяй.

У 1972 року каманда, якая складалася з прадстаўнікоў датчанаў і канадцаў, вызначыла геаграфічныя каардынаты вострава. У 1973 року пры абмеркаваньні марскіх граніцаў абедзьве дзяржавы ўлучылі востраў Ганса да свайго складу, не дасягнуўшы кансэнсусу. У перададзенай у ААН дамове аб марскіх граніцах пералічаныя 127 пунктаў ад пратокі Дэвіса да пратокі Робсана, аднак прапушчанае акурат месца, дзе знаходзіцца востраў Ганса.

У 1984 року дацкі міністар па Грэнляндыі ўсталяваў на востраве дацкі сьцяг і дацкамоўнае прывітаньне «Velkommen til den danske ø» (). У адказ канадцы ўсталявалі свой сьцяг і пакінулі паведамленьне.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Грэнляндзка-канадзкая граніца
Катэгорыя:Спрэчныя астравы
Катэгорыя:Тэрытарыяльныя спрэчкі Даніі
Катэгорыя:Тэрытарыяльныя спрэчкі Канады
Катэгорыя:Астравы каралевы Лізаветы
Катэгорыя:Каасуітсуп
Катэгорыя:Дацка-канадзкія стасункі
Катэгорыя:Ненаселеныя астравы Грэнляндыі
Катэгорыя:Астравы Канадзкага Арктычнага архіпэлягу
Бяскатава

**Бяска́тава** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 5 чалавек
* 1999 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Стадолішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Зарніца

Назву **Зарніца** маюць:

* Зарніца — род кветкавых расьлінаў сямейства трыпутнікавых

## Населеныя пункты
* Зарніца — пасёлак у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Зарніца — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
Лупалаўскі лягер сьмерці

**Лупалаўскі лягер сьмерці** (шталяг № 813) створаны нямецкімі акупантамі ў жніўні 1941 году на ўскрайку Магілёва — у раёне Лупалава для масавага зьнішчэньня савецкіх ваеннапалонных.

Лягер быў абнесены калючым дротам, па якім прапускаўся электрычны ток. Вязьняў ўтрымлівалі ў антысанітарных умовах (лютаваў тыф), катавалі, марылі голадам, расстрэльвалі. За час існаваньня лягеру да 1943 году зьнішчана больш за 40 тысячаў чалавек, вядомыя імёны толькі 389 зь іх

На тэрыторыі былога лягеру сьмерці знаходзіцца брацкая магіла савецкіх воінаў. У ёй пахаваныя 53 воіны, якія загінулі ў чэрвені 1944 году ў баях супраць нямецкіх захопнікаў на подступах да Магілёву ў раёне Лупалава. Сярод іх воіны 238-й дывізіі 121-га стралковага корпусу 50-й арміі і 369-й дывізіі 62-га стралковага корпусу 49-й арміі 2-га Беларускага фронту.

У памяць аб вязьнях лягеру сьмерці і воінах Чырвонай Арміі, якія загінулі ў 1944 годзе ў раёне Лупалава, узьведзены мэмарыяльны комплекс.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лягеры сьмерці Трэцяга райху
Катэгорыя:Мэмарыяльныя комплексы Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Катэгорыя:Славутасьці Магілёва
Вязаўкі

**Вя́заўкі** — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіла ў склад Віраўлянскага сельсавету.

## Гісторыя
29 верасьня 2017 году вёска ліквідаваная.

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Стрыжаняты

**Стрыжаня́ты** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івейскага сельсавету.

## Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI ст. у Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1598 г. у Лукашынскім войтаўстве, 51 дым, 21 валока зямлі, у складзе маёнтку Іўе, які належаў Кішкам. У 1634 г. 41 дым, больш за 16 валок зямлі. 

У XIX — пачатку XX ст. вёска ў Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 82 рэвіскія душы. Адносілася да маёнтка Іўе Замойскіх. Уваходзіла ў Лукашынскае сельскае таварыства. У 1897 г. 42 двары, 288 жыхароў. У 1909 г. 53 двары, 323 жыхары, 346 дзесяцін зямлі. 

У 1921 — 1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, з 1926 г. Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 57 двароў, 272 жыхары. 

3 12.10.1940 г. вёска (60 двароў, 295 жыхароў) у Івейскім сельсавеце Івейскага раёну. 3 25.6.1941 г. да 7.7.1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1950 г. арганізаваны калгас імя А.Я.Вышынскага, з 1953 г. у калгасе «Шлях Леніна». 3 1954 г. у Лукашынскім, з 1959 г. у Івейскім сельсаветах. У 1970 г. 226 жыхароў. Працавала крама. Потым у складзе калгасу «Іўе». У 1999 г. 51 двор, 116 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2009 год — 82 чалавека
* 1999 год — 116 чалавек, 51 двар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Стоневічы

**Сто́невічы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Да 2017 году ў складзе Морынскага сельсавету. Уваходзіць у склад Івейскага сельсавету.

## Гісторыя
У XVII ст. маёнтак і вёска Стоневічы ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводзтва. У 1690 г. маёнтак належаў Ф. Длускаму, 1 дым. У 1735 г. адносіліся да Дудзкай парафіі.

У 2-й палове XIX ст. вёска ў Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 34 рэвіскія душы, у складзе маентка Іўе графіні Замойскай. 3 сярэдзіны XIX ст. у Івейскім графстве. Паводле перапісу 1897 г., 19 двароў, 147 жыхароў. У 1905 г. у вёсцы 157 жыхароў, 164 дзесяціны зямлі, у фальварку Замойскіх 16 жыхароў, 117 дзесяцін зямлі.

У 1921 — 1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, пасьля Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. у вёсцы 27 двароў, 138 жыхароў, у фальварку 2 двары, 30 жыхароў.

3 12.10.1940 г. вёска (21 двор, 173 жыхары) і хутар (9 двароў, 41 жыхар) у Старчаняцкім сельсавеце Івейскага раёну. 3 1952 г. у складзе калгаса «Ураджай». 3 1961 г. у Івейскім пасялковым, з 1962 г. сельскім Савеце і ў калгасе «Нёман». У 1970 г. 109 жыхароў. Потым вёска ў Морынскім сельсавеце і ў калгасе «Прынеманскі». 3 1986 г. у зоне радыяцыйнага кантролю.

## Насельніцтва
* 2009 год — 38 чалавек
* 1999 год — 47 чалавек, 28 двароў

## Інфармацыя для турыстаў
За 1 км на паўночны захад ад вёскі, ва ўрочышчы Хаваншчына 12 траўня 1942 году былі расстраляныя 2524 жыды з івейскага гета.  У 1957 г. на магіле пастаўлена стэла.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Ляніякея

**Звышскупнасьць Ляніякея** (таксама **Ляніякея**, **мясцовая звышскупнасьць**) — галяктычная звышскупнасьць, якая ўключае нашую галяктыку і яшчэ 100 000 суседніх галяктыкаў. Апісаная ў верасьні 2014 року групай астраномаў Гавайскага і Ліёнскага ўнівэрсытэтаў і ўключыла ў сябе ранейшую мясцовую звышскупнасьць Панны.

## Характарыстыкі
Звышскопішча Ляніякея ўключае ў сябе прыкладна 100 000 галяктыкаў на працягу больш за 160 мэгапарсэкаў (520 мільёнаў сьветлавых гадоў). Прыблізная маса — 1017 сонечных масаў, ці сто тысячаў галяктыкаў, падобных да нашай, што амаль адпавядае масе звышскупнасьці Гадзіньніку. Ляніякея складае з чатырох частак, якія раней лічыліся асобнымі звышскупнасьцямі:
* Звышскупнасьць Панны, у якой разьмешчаны Млечны Шлях.
* Звышскупнасьць Гідры-Цэнтаўра
** Вялікі Атрактар, цэнтральны пункт прыцягненьня Ляніякеі каля Навугольніка
** Антлійскі мур, вядомы як Звышскупнасьць Гідры
** Звышскупнасьць Цэнтаўра
* Звышскупнасьць Паўліна-Індзейца
* Паўднёвая звышскупнасьць, уключаючы скупнасьць Печы (S373) ды аблокі Залатой Рыбы і Эрыдана

Найбольшымі галяктычнымі скупнасьцямі Ляніякеі ёсьць Панна, Гідра, Цэнтаўр, Эйбэл 3565, Эйбэл 3574, Эйбэл 3521, Печ, Эрыдан і Навугольнік. Агулам звышскупнасьць складаецца прыкладна з 300—500 вядомых скупнасьцяў і групаў галяктык, аднак сапраўдная іхняя колькасьць можа быць шмат большай, бо некаторыя зь іх перасякаюць Зоны ўніканьня, што практычна робіць немагчымым іх выяўленьне.

Звышскопішчы — найбольшыя аб’екты сусьвету, межы якіх вельмі складана вызначыць, асабліва знаходзячы ўнутры самога аб’екту. Дык каманда астраномаў з дапамогаю радыётэлескопаў апісвала рухі вялікай колькасьці суседніх галяктыкаў. Унутры дадзенай звышскупнасьці большасьць галяктыкаў рухаюцца ўнутар, да цэнтру масаў, які ў Ляніякеі мае назву Вялікага Атрактара і ўплывае на рух ня толькі мясцовай групы галяктыкаў з Млечным Шляхам, але й усіх іншых у звышскупнасьці. У адрозьненьне ад сваіх чатырох складовых частак, Ляніякея гравітацыйна не зьвязаная і ў пэрспэктыве будзе падзеленая цёмнай энэргіяй.

Ляніякея суседнічае са звышскупнасьцямі Шэплі, Гэркулеса, Валасоў Бэрэнікі і Пэрсэя-Рыбаў, аднак дакладныя граніцы між імі ня вызначаныя.

## Назва
Назва  у гавайскай мове азначае «бязьмерныя нябёсы» (*lani* — «нябёсы», *akea* — «агромністы», «невымерны»). Назву прапанаваў ад’юнкт-прафэсар гавайскай мовы Капіялянскага мясцовага коледжу Нава’а Напалеон, каб ушанаваць гонар палінэзійскіх навігатараў, якія з дапамогай арыентаваньня па небе хадзілі ў Ціхі акіян.

## Глядзіце таксама
* Галяктычная звышскупнасьць
* Галяктычная нітка
* Мясцовая пустка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Daniel Pomarède. Звышскупнасьць Ляніякея, відэапрэзэнтацыя адкрыцьця // Vimeo
* 


Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 2014 годзе
Каранёўка

Назву **Каранёўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Каранёўка — пасёлак у Гомельскім раёне
** Каранёўка — вёска ў Хвойніцкім раёне
Перасяленьне беларусаў і палякаў (1944—1946)

**Перасяле́ньне белару́саў і паля́каў** адбывалася пад канец і па сканчэньні Другой сусьветнай вайны паміж тэрыторыямі, якія былі перададзеныя ў склад адпаведна Польшчы і БССР паводле дамоўленасьцей Тэгеранскай канфэрэнцыі 1943 року (Лінія Керзана).

27 ліпеня 1944 року народны камісар замежных справаў СССР Вячаслаў Молатаў і старшыня Камітэту нацыянальнага вызваленьня Польшчы Эдвард Асубка-Мараўскі падпісалі ў Маскве пагадненьне, паводле якога граніца Польшчы з СССР праходзіла па лініі Керзана, а большая частка Беластоцкай вобласьці і Белавеская пушча ўсутыч да Белавежы адыходзіла Польшчы.

## Глядзіце таксама
* Польска-савецкая граніца
* Беларуска-польскія стасункі
* Беларусы ў Польшчы
* Палякі ў Беларусі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Наступствы Другой сусьветнай вайны
Катэгорыя:Палякі на Беларусі
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1939—1945)
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1945—1990)
Катэгорыя:Польшча ў час Другой сусьветнай вайны‎‎
Катэгорыя:Польская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Беларуска-польскія стасункі
Катэгорыя:Перасяленьне народаў у СССР
Турчылава (Гарадоцкі раён)

**Турчы́лава** (з 1964 году — *Вішнёўка*) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 16 чалавек
* 2010 год — 13 чалавек

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мяжанскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Дзьмітры Падстрэлаў

**Дзьмі́тры Падстрэ́лаў** ( 6 верасьня 1998 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца менскага «Дынама».

## Кар’ера
### Клюбная
З 2014 году пачаў выступаць за дубль магілёўскага «Дняпра». Паводле вынікаў сэзону 2014 году «Дняпро» вылецеў у Першую лігу, і Дзьмітры стаў прыцягвацца да асноўнага складу, у асноўным выходзячы на замену. У сьнежні 2016 году падоўжыў кантракт з магіляўчанамі да сканчэньня сезону 2018 году. У сэзоне 2017 году выступаў у асноўным за дубль магіляўчанаў. 3 лістапада 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць мазырскай «Славіяй» (5:3) і пасьпеў адзначыцца галявой перадачай. Сэзон 2018 году пачынаў у дублі, а зь лета пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, у кастрычніку замацаваўся ў стартавым складзе.

У сакавіку 2019 году далучыўся да аб’яднанай каманды «Промню» і «Дняпра», якая выступала пад назвай «Дняпро». Гулец хутка замацаваўся ў першай адзінаццатцы ў якасьці аднаго з асноўных нападнікаў. У сьнежні 2019 году, пасьля таго як «Дняпро» страціў месца ў Найвышэйшай лізе, перайшоў у салігорскі «Шахцёр», склаўшы трохгадовы кантракт. Замацаваўся ў асноўным складзе гарнякоў, у сэзоне 2020 году згуляўшы ўсе 30 матчаў у чэмпіянаце Беларусі, пераважна ў стартавым складзе, і дапамог камандзе стаць чэмпіёнам краіны. У 2021—2022 гадах заставаўся гульцом асноўнага складу. Здабыў з салігорцамі яшчэ два чэмпіёнскія тытулы, але апошні зь іх быў ануляваны праз дамоўленыя матчы.

У лютым 2023 году перайшоў у казаскі «Касьпі». У ліпені 2023 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў клюб і хутка склаў угоду з барысаўскім БАТЭ. У сьнежні 2023 году зышоў з барысаўскага клюбу і ўжо ў наступным месяцы далучыўся да менскага «Дынама». 4 студзеня 2025 году паўабаронца стаў гульцом альбанскага «Партызані», падпісаўшы кантракт на паўтары гады. Ужо праз паўгады футбаліст вярнуўся на радзіму, узмоцніўшы шыхты сталічнага «Дынама».

### Міжнародная
У сакавіку 2017 году выступаў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы ў Ангельшчыне. 14 лістапада 2018 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), зьявіўшыся на зьмену ў другім тайме таварыскага матчу супраць зборнай Харватыі (1:3). У далейшым быў адным з асноўных нападнікаў моладзевай зборнай.

23 лютага 2020 году дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Узбэкістану (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У наступным матчы, 26 лютага 2020 году супраць зборнай Баўгарыі (1:0), адзначыўся дэбютным голам у кашулі нацыянальнае каманды.

## Дасягненьні
**«Шахцёр»**:
* Чэмпіён Беларусі: 2020, 2021, 2022
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2021
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2020

**«Дынама» Менск**:
* Чэмпіён Беларусі: 2024
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Індэкс масы цела

**Індэкс масы цела** (ІМЦ) — паказьнік суадносінаў вагі ў кіляграмах да росту ў мэтрах, узьведзенага ў квадрат.

Разьлічваецца паводле формулы: маса цела (кг) / рост (м)². Сусьветная арганізацыя здароўя (Жэнэва, Швайцарыя) выкарыстоўвае паказьнік для вызначэньня стану арганізма, дзе значэньне:
* менш за 18,5 кг/м² — нястача масы цела (недаяданьне);
* 18,5—25 кг/м² — *здаровая* маса цела;
* 25—30 кг/м² — залішняя маса цела (гіпэртанія);
* 30—35 кг/м² — атлусьценьне 1-й ступені;
* 35—40 кг/м² — атлусьценьне 2-й ступені;
* звыш 40 кг/м² — атлусьценьне 3-й ступені.

Перавышэньне значэньня 25 кг/м² служыць чыньнікам атэрасклерозу, гіпэртаніі, цукровага дыябэту, хваробаў печані і плоцевых органаў. Перавышэньне значэньня 30 кг/м² пагражае захворваньнем на цукровы дыябэт 2-га тыпу, рак і сардэчна-судзінныя парушэньні. У ліпені 1972 году 5 лекараў на чале з Ансэлем Кізам выдалі ў амэрыканскім «Часопісе хранічных хваробаў» (Філадэлфія, штат Пэнсыльванія) артыкул «Паказьнікі адноснай вагі і атлусьценьня», у якім упершыню ўвялі панятак індэкса масы цела і яго азначэньне.

## Прыклады
Здаровая маса цела паводле паказьніка 18,5—25 кг/м² адрозьніваецца ў залежнасьці ад роста:
* пры росьце 1,5 мэтру вага мае складаць 41,6—56,2 кг;
* пры 1,6 мэтру — 47,3—64 кг;
* пры 1,7 мэтру — 53,4—72,2 кг;
* пры 1,8 мэтру — 59,9—81 кг;
* пры 1,9 мэтру — 66,7—90,2 кг;
* пры 2 мэтрах — 74—100 кг.

## Беларусь
На 2014 год 2/3 насельніцтва Беларусі мелі ІМЦ звыш 25 кг/м², то бок залішнюю вагу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Індэксы
Катэгорыя:Шкалы
Катэгорыя:Цела чалавека
Катэгорыя:Фізыялёгія
Катэгорыя:Гігіена
Катэгорыя:Чыньнікі здароўя
Катэгорыя:Мэдыцына
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1972 годзе
Савасьцеенкі

**Савасьце́енкі** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 5 чалавек
* 1999 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Даўгапольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Максім Мякіш

**Максі́м Мя́кіш** ( 3 сакавіка 2000 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца казаскага «Таболу».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец гарадзенскай СДЮШАР «Нёман». У пачатку 2015 году выправіўся ў менскую Рэспубліканскую дзяржаўную вучэльню алімпійскай рэзэрвы (РДВАР), дзе пачаў выступаць на юнацкім роўні за каманду Акадэміі АБФФ. У ліпені 2017 году па завяршэньні навучаньня вярнуўся ў «Нёман», дзе спачатку выступаў за дубль, але таскама прыцягваўся да асноўнай каманды. 4 лістапада 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы супраць берасьцейскага «Дынама» (0:2).

У пачатку 2018 году пакінуў «Нёман» і выправіўся на прагляд у партугальскую «Лейрыю», зь якой у красавіку падпісаў кантракт. Выступаў за моладзевую каманду партугальскага клюбу. У лютым 2019 году, вярнуўшыся ў Беларусь, стаў гульцом барысаўскага БАТЭ, дзе гуляў за дубль.

Да сэзону 2020 году рыхтаваўся разам зь першай дружынай барысаўчанаў. У сакавіку 2020 году падоўжыў супрацу з БАТЭ і неўзабаве быў аддадзены ў арэнду ў мазырскую «Славію», дзе пераважна заставаўся на лаўцы запасных. Футбаліст адгуляў толькі ў трох матчах Найвышэйшай лігі. У ліпені 2020 году па заканчэньні арэнды зышоў з «Славіі». Плянавалася, што паўабаронца можа сысьці ў арэнду ў іншы клюб, аднак у выніку стаў гуляць за дубль БАТЭ.

У студзені 2021 году выправіўся на прагляд у «Іслач». У лютым далучыўся да гэтага клюбу на правах арэнды. Пачынаў сэзон у стартавым складзе каманды, пазьней нярэдка выходзіў на замену. У лістападзе 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Іслач». У студзені 2022 году трэнаваўся з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ», які ў лютым выкупіў кантракт паўабаронцы. У студзені 2024 году падоўжыў кантракт з жодзінскім клюбам. У студзені 2025 году перайшоў у менскае «Дынама», дзе цягам сэзону быў гульцом асноўнага складу і ўладальнікам срэбнага мэдаля чэмпіянату. У пачатку 2026 году прыяднаўся да казаскага «Таболу».

### Міжнародная
У 2016—2017 гадах гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2017 году ды кастрычніку 2018 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Эўропы. 10 верасьня 2019 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у адборачным матчы чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Партугаліі (0:2).

## Дасягненьні
**«Тарпэда»-БелАЗ**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2023

**«Дынама» Менск**:
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2025

**«Табол»**:
* Уладальнік Супэркубка Казахстану: 2026

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ляскавічы (Рудабельскі раён)

**Ля́скавічы** — вёска ў Рудабельскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Парэцкага сельсавету.

Да 10 студзеня 2023 году вёска ўваходзіла ў склад Ляскавіцкага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 2010 год — 336 чалавек
* 1999 год — 531 чалавек

## Ураджэнцы
* Мікалай Паўлавіч Круцько (нар. 1949) — беларускі хімік-вынаходнік і акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2009).

## Крыніцы

Катэгорыя:Парэцкі сельсавет (Рудабельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рудабельскага раёну
Грыва

Назву **Грыва** маюць:

* Грыва — пасёлак у Пакалюбіцкім сельсавеце Гомельскага раёну Гомельскай вобласьці
* Грыва — былы пасёлак у Целяшоўскім сельсавеце Гомельскага раёну Гомельскай вобласьці
* Грыва — вёска ў Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці
Белахвостава

**Белахво́става** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Вайханскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 6 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вайханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Лапаціна

Назву **Лапаціна** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Лапаціна — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Лапаціна — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
* Лапаціна — вёска ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Лапаціна — пасёлак у Салігорскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Лапацічы
* Лапацішкі
Царква Сьвятога Мікалая (Бабруйск)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік архітэктуры XVI ст. у Бабруйску. Знаходзілася ў цэнтры места, каля ракі Бярэзіны. 

## Гісторыя
Упершыню Мікольская царква ў Бабруйску ўпамінаецца ў XVI ст. Неўзабаве па падпісаньні ў 1596 годзе Берасьцейскае уніі царква далучылася да яе. Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год) у 1795 годзе расейскія ўлады адабралі царкву ў Сьвятога Пасаду і перадалі Маскоўскаму патрыярхату.

У 1812 годзе ў зьвязку з будаваньнем Бабруйскае фартэцыі царкву перанесьлі ў Парыцкае прадмесьце, а потым у 1829 годзе — на Менскае прадмесьце. У 1835 годзе збудавалі новы драўляны будынак царквы. На месцы пачатковага разьмяшчэньня царквы паставілі Рагачоўскую браму фартэцыі.

Катэгорыя:Рэлігія ў Бабруйску
Бабруйск
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы Беларусі
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Мікалая
Мяжа (Гарадоцкі раён)

**Мяжа́** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Мяжанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 401 чалавек
* 1999 год — 517 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мяжанскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну