open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксей Рагуля

**Аляксе́й Рагу́ля** ( 25 сакавіка 1935, в. Сенна, Наваградзкі раён) — беларускі літаратуразнаўца і крытык, кандыдат філялягічных навук, прафэсар МДПУ імя М. Танка.

Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасьля заканчэньня Любчанскай сярэдняй школы Наваградзкага раёну ў 1951 годзе, загадваў хатай-чытальняй у роднай вёсцы. У 1957 годзе скончыў філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. З 1957 па 1962 гады выкладаў расейскую мову ў Халхоліцкай і Зачысцкай школах Барысаўскага раёну, з 1962 па 1970 гады выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Рэспубліканскай школе спартовага профілю ў Менску. З 1979 году — асыстэнт, выкладчык, з 1976 г. — дацэнт Менскага пэдагагічнага інстытуту. Кандыдат філялягічных навук. Сябра СП СССР з 1990 году. У 1992 годзе ўзначаліў наваствораны факультэт беларускай філялёгіі і культуры Менскага пэдінстытуту. У 1994 годзе дэкан навастворанага факультэту народнай культуры. На базе катэдры па ініцыятыве Рагулі былі праведзены два міжнародныя кангрэсы “Беларускае Асьветніцтва: вопыт тысячагодзьдзя”, якія сталі значнай зьявай у культуралягічнай навуцы рэспублікі. Выйшаў катэдральны зборнік тыпавых праграм па культуралягічных дысцыплінах для вышэйшых навучальных устаноў, зацьверджаных Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. Рагуля — аўтар праграм па асноўных тэарэтычных дысцыплінах: «Уводзіны ў культуралёгію», «Філязофія культур»ы, «Гісторыя сусьветнай культуры», «Гісторыя беларускай культу­ры», «Гісторыя беларускай грамадзкай думкі».

## Творчасьць
Першы крытычны артыкул апублікаваў у 1970 годзе. Напісаў разьдзелы пра творчасьць Кузьмы Чорнага, Івана Мележа, Васіля Быкава для падручніка «Гісторыя беларускай савецкай літаратуры» (1981-1983) для пэдагагічных інстытутаў. Прымаў удзел у выданьні Збору твораў К.Чорнага ў 6 тамах (1988-1991).

## Бібліяграфія
* «Беларуская літаратура ў 4 класе». Дапаможнік. 1980 г.
* «Методыка выкладання беларускай літаратуры». Адзін з аўтараў. 1986 г.
* «Родная літаратура». Адзін са складальнікаў падручніка-хрэстаматыі для 8 класа (з Л.Тамашовай). 1989 г.
* «Імгненні…». Кніга крытыкі. 1990 г.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Аляксей Рагуля на Беларускай палічцы

Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія крытыкі
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім раёне
Рагуля

Прозьвішча **Рагу́ля** маюць наступныя выбітныя асобы:

* Аляксей Рагуля — беларускі літаратуразнавец
* Барыс Рагуля — беларускі палітычны дзеяч эміграцыі
* Васіль Рагуля — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч Заходняй Беларусі і эміграцыі
* Іван Рагуля — генэрал-маёр Савецкага войска
* Людміла Рагуля (1925—2014) — беларуская грамадзкая дзяячка, жонка Барыса Рагулі
Балотнік

* Балотнік *(Callitriche)* — род расьлінаў
* народная назва віду Балотніца балотная *(Eleocharis palustris)*
* Балотнік (міталёгія)
М. Арол

**М. Арол**, сапраўднае імя **Сьцяпан Язэпавіч Пяцельскі (Пятэльскі)** (нарадзіўся каля 1890 году, в. Гарадок, Беластоцкі павет — памёр у 1917/1918 годзе) — беларускі паэт, перакладчык, публіцыст, фальклярыст.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў царкоўна-настаўніцкую школу ў Ялоўцы ў 1909 годзе, потым настаўнічаў у Ялоўцы, Гарадку, Струзе (1910-1912) і Парэччы. У 1913-1914 гадах жыў на Ковеншчыне. На пачатку Першай сусьветнай вайны мабілізаваны ў армію, браў удзел у баявых дзеяньнях, узнагароджаны Георгіеўскім крыжам. Апошнюю вестку да сям’і выслаў 25 верасьня 1917 году з Украіны, дзе дысьлякавалася яго 16-я артылерыйская брыгада. Памёр ва Ўкраіне ад эпідэміі тыфу напрыканцы 1917 або ў пачатку 1918 году, аб гэтым пісала ў 1925 годзе віленская Крыніца, спасылаючыся на словы сваякоў.

## Творчасьць
Дэбютаваў у друку вершам у 1909 годзе (газэта «Наша ніва»). Паэтычныя і публіцыстычныя творы пісьменьнік публікаваў у Беларускім календары «Нашай нівы», часопісе «Лучынка» і іншых беларускіх выданьнях. Падрыхтаваў кніжку паэзіі «Лірнік» і ў 1913 годзе паслаў у Віленскае выдавецкае таварыства, аднак яе выхаду перашкодзіла Першая сусьветная вайна. Рукапіс захаваўся і захоўваецца цяпер у Рукапісным аддзеле Цэнтральнай бібліятэкі Летувы ў Вільні.  Асобныя творы зьмешчаны ў кнігах «Хрэстаматыя новай беларускай літаратуры» (Вільня, 1927), «Беларуская дакастрычніцкая паэзія» (1967), «Беларускім календары» (Беласток, 1979).

Вершы М. Арла вылучаюцца глыбока прачутымі грамадзка–патрыятычнымі матывамі («Кліч», «Сынам Беларусі», «На чужыне», «Сяўцам»). Сярод іх праблемы сацыяльнай рэчаіснасьці і вобраз заняволенага роднага краю займаюць цэнтральнае месца. Вершам гэтага цыклу характэрны высокі грамадзкі патас, публіцыстычная накіраванасьць. Ужо ў раньніх творах М. Арла праявілася схільнасьць да філязафічнасьці, да шырокай абагульненасьці малюнку і ўзбуйненьня мастацкага вобразу. Рэальны плян у яго вершах нярэдка пераплятаецца з абагульнена–сымбалічным («Сьмерць і жыцьцё», «Надзея», «Агляд жыцьця», «Ахвяра», «Арфа»). Ёсьць у М. Арла шэраг вершаў, у якіх ён ужывае фальклёрную паэтыку, творча пераасэнсоўваючы народна-песенныя традыцыі Беласточчыны («Доля і жабрак», «Ноч», «Песьня» і інш.).

Важнае месца ў пісьменьніцкай спадчыне М. Арла займаюць празаічныя творы — апавяданьні і пераклады. На беларускую мову перакладаў, у прыватнасьці, творы В. Бялінскага, дастасоўваючы яго думкі да патрэб самасьцьвярджэньня беларусаў, хвалюючых праблем беларускай літаратуры.

## Бібліяграфія
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* *[[Янка Саламевіч|Саламевіч І. У.]] *  Арол. М. //  — С. 501
* Беларускія пісьменьнікі: 1917—1990 / Уклад. А. Гардзіцкі. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X
* *Туронак Ю.*  М. Арол — нашаніўскі пясьняр Беласточчыны // Ніва. 1978. 5 верасьня.

## Вонкавыя спасылкі
* Лірнік на kamunikat.org

Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Беластоцкім павеце
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Кавалеры знаку ордэна Сьвятога Георгія
Катэгорыя:Памерлі ад тыфу
Леанарда Дыкапрыё

**Леана́рда Вільгэ́льм Дыка́прыё** (; нарадзіўся 11 лістапада 1974 году) — амэрыканскі актор, кінапрадусар і эколяг. Па стане на 2019 год ягоныя фільмы сабралі 7,2 мільярдаў даляраў па ўсім сьвеце, адзін з самых высокааплатных актораў. На сваім рахунку мае шэраг узнагародаў, як то «Оскар», BAFTA і «Залаты Глёбус».

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Лос-Анджэлесе. Паводле ягоных уласных словаў, перад Дыкапрыё ў дзяцінстве паўстаў выбар кар’еры марскога біёляга, бо ён цікавіўся гэтай навукай, або актора, але ў рэшце рэшт ён аддаў перавагу апошняму, бо вельмі любіў выдаваць сябе за герояў і пераймаць людзям.

Дыкапрыё пачаў сваю кар’еру з выступаў у рэклямных роліках у канцы 1980-х гадох. Ён заставаўся бяз працы паўтара гады нават пасьля 100 праслухоўваньняў. Расчараваны гэтым, ён першапачаткова вырашыў кінуць акторскае майстэрства, але яны бацька пераканаў яго працягваць працу і не здавацца. На пачатак 1990-х ён іграў пэрыядычныя ролі ў розных тэлесэрыялах, як то сытком *«[[Бацькоўства (тэлесэрыял)|Бацькоўства]]»*. Ягонай першай галоўнай ролю ў кіно была роля ў кінастужцы *«[[Жыцьцё гэтага хлопчыка (фільм)|Жыцьцё гэтага хлопчыка]]»* (1993) і ён атрымаў прызнаньне за ролю другога пляну, дзе ён сыграў хлопчыка з асаблівасьцямі разьвіцьця ў фільме *«[[Што грызе Гілбэрта Грэйпа]]»* (1993). Ён дасягнуў міжнароднай зорнасьці ў эпічным фільме *«[[Тытанік (фільм, 1997)|Тытанік]]»* (1997), які стаў самым прыбытковым фільмам на той момант. Пасьля некалькіх няўдалых камэрцыйных фільмаў у 2002 годзе Дыкапрыё зьняўся ў дзьвюх пасьпяховых карцінах, як то біяграфічнай крымінальнай драме *«[[Злаві мяне, калі зможаш]]»* і гістарычнай драме *«[[Банды Нью-Ёрку]]»*, якая стала ягоным першым з многіх супрацоўніцтваў з рэжысэрам Мартынам Скарсэзэ.

Дыкапрыё выканаў ролю Гаўарда Г’юза ў фільме *«[[Авіятар (фільм)|Авіятар]]»* (2004) і працягваў атрымліваць прызнаньне за сваю ігру ў палітычным трылеры *«[[Крывавы дыямэнт]]»* (2006), крымінальнай драме *«[[Адступнікі]]»* (2006) і рамантычнай драме *«[[Рэвалюцыйная дарога (фільм)|Рэвалюцыйная дарога]]»* (2008). У 2010-х гадох ён зьняўся ў навукова-фантастычным трылеры *«[[Зараджэньне (фільм)|Зараджэньне]]»* (2010), ува вэстэрне *«[[Джанга вызвалены]]»* (2012), біяграфічным фільме *«[[Воўк з Ўол-стрыт (фільм, 2013)|Воўк з Ўол-стрыт]]»* (2013), драме *«[[Вяртанец з таго сьвету]]»* (2015) і камэдыі-драме *«[[Аднойчы ў Галівудзе]]»* (2019). Усе гэтыя фільме мелі камэрцыйны посьпех і станоўчыя водгукі кінакрытыкаў.

Дыкапрыё зьяўляецца фундатарам кампаніі Appian Way Productions, якая займаецца прадусаваньнем і выпускам фільмаў і сэрыялаў. Акрамя таго, актор мае ўласны некамэрцыйны фонд свайго імя, які займаецца прасоўваньнем экалягічнай сьвядомасьці. Ён рэгулярна падтрымлівае дабрачынныя справы і падрыхтаваў некалькі дакумэнтальных фільмаў пра навакольнае асяродзьдзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* 

Катэгорыя:Акторы ЗША
Балотнік (міталёгія)

**Бало́тнік** — у беларускай міталёгіі дух, адзін з чатырох відаў балотных нячысьцікаў.

## Апісаньне
Тоўсты, без вачэй, увесь пакрыты брудам, да якога наліпла багавіньне, жукі, смаўжы, мох і іншыя вадзяныя істоты. Самы пачварны з усіх нячысьцікаў. Прыгожымі гукамі і вобразамі ён заманьвае чалавека ў сваю дрыгву, а калі той пачынае тануць, балотнік цягне яго ўніз. Разьяднаная паверхня багны сыходзіцца зноў, не пакідаючы сьлядоў сьмерці ахвяры. Калі багна недастаткова глыбокая, каб затапіць чалавека, балотніку застаецца толькі мучыцца бясьсільнай злосьцю. У адрозьненьне ад большасьці нячысьцікаў, не баіцца маланак Пяруна. Тыя губляюць сілу, дасягаючы паверхні вады. Балотнік нават з сатанінскай усьмешкай падхоплівае нябесныя стрэлы.

Самая вялікая пагроза для балотніка — асушэньне балотаў. Часта няздольны выбрацца з высахлага жытла, ён гіне. Труп балотніка зьмешваецца зь зямлёй і ператвараецца ва ўгнаеньне. Робіцца адным нячысьцікам меней, бо ўсе яны — самотныя, халасьцякі. Больш за ўсё балотнік ня любіць, калі людзі трывожаць яго, ходзячы па дрыгве на адмысловых балотных лыжах. Зімою, калі балота прамярзае да самага дна, балотнік гіне. Таму ён растоплівае ніжні пляст ільда сваім цёплым подыхам. Усё зіму яму даводзіцца са злосьцю цярпець грукат людзкіх ног і вазоў, якія рухаюцца па паверхні яго балота.

Сярод кветак і ягад патаемна вырошчвае багун, каб затуманіць розум чалавека, і прарывае балотныя акенцы, якія атачае кветкамі, да якіх падганяе рыбу. Гэта пасткі, якія зьнішчылі не адно жыцьцё. Як і астатнія балотныя нячысьцікі, ня зьвязваецца з вадзяніком.

Згадваецца ў М. Я. Нікіфароўскага.

## Глядзіце таксама
* Багнік
* Аржавенік
* Лазавік

## Вонкавыя спасылкі
* Дзедавіца — Балотнік
* Энцыкляпэдыя электронная. Балотнік
* Нячысьцікі. Багнік

Катэгорыя:Міталёгія
Катэгорыя:Беларуская міталёгія
Катэгорыя:Беларуская народная дэманалёгія
Соф'я Шах

**Соф’я Мікалаеўна Шах** (нар., Лясец, Калінкавіцкі раён) — беларуская паэтка.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў сям’і рабочых. Дзіцячыя і юнацкія гады прайшлі ў гарадзкім пасёлку Азарычы Калінкавіцкага раёну.

Скончыла факультэт пачатковых клясаў Мазырскага пэдагагічнага інстытуту ў 1969 годзе. Працавала настаўніцай пачатковай школы ў вёсцы Гажын Нараўлянскага раёну, у вёсцы Цідаў, у пасёлку Азарычы Калінкавіцкага раёну. У 1980 годзе скончыла завочна дэфэкталягічны факультэт Мінскага пэдагагічнага інстытуту, працавала лягапедам у школе-інтэрнаце ў Сьветлагорску. Сябра Саюза пісьменьнікаў СССР з 1990 году.

Літаратурнай працай займаецца з 1983 году.

## Творчасьць
Аўтар паэтычных кніг:
* 1989 — «І не пакіне спадзяванне»
* 1995 — «Пад высокай лагодай нябёс» 
* 1997 —«Наш двор»
* 1998 — «Вучым гаварыць і думаць»
* 1998 — «Ад імгнення — да стагоддзя»  
* 2000 — «Адухаўленне»
* 2001 — «Прысвячэнне» 
* 2002 — «Займальная граматыка для пачатковых класаў»,
* 2002 — «Займальная граматыка для сярэдніх класаў»
* 2002 — «Прызначэнне» 
* 2003 — «На ўсё дабро ў адказ» 
* 2003 — «Увасабленне» 
* 2004 — «Спасціжэнне» 
* 2006 — «Кругаспеў» 
* 2007 — «Азарычы» 
* 2009 — «Перазоў=Перезов» 
* 2010 — «Малітваспеў» 
* 2012 — «Кнігалюбка»

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія паэткі
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Караламахія

**„Каралама́хія“** () — гераічная паэма беларускага дзяржаўнага дзеяча, паэта Хрыстафора Завішы, напісаная ў 1606 годзе. Паэма прысьвечаная бліскучай перамозе войскаў Рэчы Паспалітай пад кіраўніцтвам гетмана Яна Караля Хадкевіча над пераўзыходзячай па колькасьці арміяй Караля Швэцыі Карла IX у бітве пад Кірхгольмам падчас вайны Рэчы Паспалітай са Швэцыяй 1600—1611 гадоў.

Поўная назва твору — «Караламахія, у якой апісваецца шчасьлівая перамога, атрыманая з Божай дапамогай Каралем Хадкевічам, графам у Шклове і Быхаве, старастам Жамойці і Дэрпта, намеснікам Лівоніі і польным гетманам войскаў Вялікага Княства Літоўскага, і г. д., над Карлам, князем Швецыі, ворагам [Яго] Святой Каралеўскай Вялікасці, 27 верасьня 1605 году ў Лівоніі пад Кірхгольмам. Найсьвятлейшаму каралевічу Ўладзіславу ад Хрыстафора Завішы, навучэнца ў Віленскай Акадэміі Супольнасьці Езуса. У Вільні, у акадэмічнай друкарні Тамаша Лявіцкага, 1606», у арыгінале па-лацінску: "*«Carolomachia, qua Felix victoria, ope Divina, auspiciis Serenissimi et Poten[tissimi] Sigismundi III, Poloniae et Sueciae Regis, Magni Lithuaniae Ducis &c. &c. per lll[ustrissim]um D[ominum] Joan[nem] Carolum Chodkiewicium, comitem in Szklow et Bychow, Samogitiae et Derpati Capitaneum, nес nоn Livoniae Praesidem, et M[agni] D[ucati] L[ithuaniae] Generalem militiae Ducem, &c. &c. de Carolo duce Sudermanniae S[anctae] R[egiae] M[ajestatis] perduelli V. Kalend[is] Octob[ribus] A[nno] D[omini] 1605 in Livonia sub Kyrkholmum reportata, narratur. Serenfissimo] Principi Vladislao, A CHRISTOPHORO ZAWISZA, in alma Vilnensi Academia Societ. Jesu, Studioso, D.D. Vilnae. Typis Academicis S.J. Thomas Levicki. A.D. M.DC.VI*».

## Літаратура
* Завіша Х. Караламахія, у якой апісваецца шчасьлівая перамога, атрыманая з Божай дапамогай Каралем Хадкевічам, графам у Шклове і Быхаве, старастам Жамойці і Дэрпта, намесьнікам Лівоніі і польным гетманам … над Карлам, князем Швецыі, … 27 верасьня 1605 году ў Лівоніі пад Кірхгольмам / Пераклад з лацінскай мовы Жанны Некрашэвіч-Кароткай // «Наша Вера» № 2 (40), 2007.

## Крыніцы

Катэгорыя:Літаратурныя творы, перакладзеныя на беларускую мову
Яфім Гаварушка

**Яфі́м Максі́мавіч Гавару́шка** (, в. Востраў, Рагачоўскі павет, Магілёўская губэрня, цяпер Рагачоўскі раён Гомельскае вобласьці — , Смалявічы, Менская вобласьць) — беларускі празаік, публіцыст, пэдагог.

## Жыцьцяпіс
Выхоўваўся ў дзіцячым доме ў Бабруйску. У 1935 скончыў МВПІ. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Смалявічах. Арыштаваны 9 сьнежня 1936. Асуджаны 2 кастрычніка 1937 на 6 гадоў пазбаўленьня волі й 5 гадоў пазбаўленьня грамадзянскіх правоў. Пасьля вызваленьня вярнуўся ў Смалявічы. Рэабілітаваны ў 1955. Працаваў настаўнікам і дырэктарам дзіцячага дома.

Уклаў кнігу рэпрэсаванага акадэміка І. Замоціна «Творы» (Мн., 1991). У апошнія гады жыцьця складаў анталёгію паэзіі рэпрэсаваных паэтаў «Песня падуладных». Пахаваны ў Смалявічах.

## Крыніцы


## Літаратура

* Літ. з даведн. Л. У. Маракова: БП, т. 6.
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рагачоўскім павеце
Катэгорыя:Памерлі ў Смалявічах
Катэгорыя:Пахаваныя ў Смалявічах
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Анатоль Анатолевіч Глаз

**Анатоль Анатолевіч Глаз** (нар. 31 ліпеня 1982 г.) —  дыплямат МЗС Рэспублікі  Беларусь.

## Біяграфія

Сын Анатоля Ціханавіча Глаза, былога дэпутата Палаты прадстаўнікоў, члена рэспубліканскага савету ГА «Белая Русь», у савецкія часы — старшыні Бабруйскага райвыканкама і першага сакратара Бялыніцкага райкама Кампартыі БССР.

Працаваў на дыпляматычнай службе як мінімум з 2005 г. у аддзеле Усходняй Эўропы галоўнага ўпраўленьня Эўропы МЗС Беларусі.

З 2007 па 2009 год служыў другім і першым сакратаром амбасады Беларусі ў Італіі.

З 2009 па 2014 год працаваў у Адміністрацыі Аляксандра Лукашэнкі, у тым ліку на пасадзе намесьніка начальніка ўпраўленьня зьнешняй палітыкі.

З 2014 па 2018 год служыў старшым дарадцам амбасады Беларусі ў Італіі, дзе займаўся пытаньнямі двухбаковага палітычнага супрацоўніцтва, узаемадзеяньня са СМІ, разьвіцьця дагаворна-прававой базы і іншых сфэраў.

У 2018 г. вярнуўся на працу з МЗС, займаў пасаду старшага дарадцы міжнароднай бясьпекі і кантролю над узбраеньнямі галоўнага ўпраўленьня шматбаковай дыпляматыі, а 11 чэрвеня 2018 г. прызначаны начальнікам упраўленьня інфармацыі і лічбавай дыпляматыі (прэс-сакратаром) МЗС Беларусі.

## Прафесійная дзейнасьць
На пасадзе прэс-сакратара МЗС агучваў афіцыйную пазыцыю  Аляксандра Лукашэнкі, у тым ліку падчас  разгону сілавікамі   пратэстаў у 2020—2021 гг.

Крытыкаваў абмеркаваньне міжнароднай супольнасьцю пытаньняў дэмакратыі і правоў чалавека ў Беларусі, у тым ліку з удзелам праціўнікаў А. Лукашэнкі.

Асуджаў міжнародныя санкцыі супраць  Лукашэнкі, працяг мандату спэцдакладчыка ААН па сытуацыі з правамі чалавека ў Беларусі.

Абвяшчаў пра ўвядзеньне  санкцый супраць замежных службовых асобаў і зьніжэньне ўзроўню кантактаў з замежнымі дыпляматамі ў адказ на дзеяньні міжнароднай супольнасьці ў дачыненьні да Беларусі пасьля падзеяў 2020 году.

У 2018 г. агучваў заведама завышаныя дадзеныя аб колькасьці ўцекачоў з Украіны ў Беларусі пасьля ўкраінскай вайны.

Пасля жорсткага падаўленьня пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе, італьянскі бок не хацеў прымаць даверчую грамату Анатоля Глаза як новага амбасадара Беларусі ў Італіі.

2 сьнежня 2021 году Анатоль Глаз быў даданы ў чорны сьпіс Эўразьвязу. 20 сьнежня Глаза ў свой санкцыйны сьпіс уключыла Швайцарыя. 22 сьнежня да адпаведнага пакету санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Сэрбія, Чарнагорыя.

14 студзеня 2025 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Турэччыне. 27 сакавіка 2025 году прызначаны амбасадарам у Іраку па сумяшчальніцтве.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дыпляматы Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія прапагандысты
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Турэччыне
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Іраку
Анатоль Ціханавіч Глаз

**Анатоль Ціханавіч Глаз** (нар. 8 лістапада 1951 г.) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, беларускі дзяржаўны дзеяч часоў рэжыма Лукашэнкі, дэпутат Палаты прадстаўнікоў.

## Біяграфія

Нарадзіўся ў вёсцы Калацічы Глускага раёну Магілёўскай вобласьці ў шматдзетнай сям’і.

У 1974 г. скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, у 1988 г. — Менскую вышэйшую партыйную школу. Кандыдат эканамічных навук, дацэнт.

Працаваў галоўным аграномам калгаса імя Чапаева Глускага раёну, другім і першым сакратаром Глускага райкама камсамолу, другім і першым сакратаром Магілёўскага абкаму камсамолу.

У 1984 г. абраны старшынём выканкаму Бабруйскага райсавету, у сакавіку 1987 г. — першым сакратаром Бялыніцкага райкама Камуністычнай партыі Беларусі.

З 1991 па 1995 гг. працаваў намесьнікам генэральнага дырэктара аб’яднаньня «Бабруйскмэбля».

У 1995 г. прызначаны старшынём Бабруйскага райвыканкаму, у 1999 г. — намесьнікам старшыні Магілёўскага аблвыканкаму.

З 2008 па 2012 г. быў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў, намесьнікам старшыні Пастаяннай камісіі па правах чалавека, нацыянальных адносінах і сродках масавай інфармацыі. На гэтай пасадзе ўдзельнічаў у распрацоўцы паправак да закону пра масавыя мерапрыемствы, якія ўводзілі дадатковыя абмежаваньні пры арганізацыі мітынгаў і пікетаў

Па стану на 2010 г. быў чальцом рэспубліканскага савету ГА «Белая Русь».

30 кастрычніка 2012 г. прызначаны дырэктарам філіяла Белдзяржстраху па Магілёўскай вобласьці.

Узнагароджаны Ордэнам Францішка Скарыны, Мэдалём «За працоўную доблесьць» і іншымі ўзнагародамі Беларусі і Расейскай праваслаўнай царквы.

## Сям’я
Жанаты, мае сына, дачку, унучку.

Сын Анатоль Анатолевіч Глаз — прапагандыст і дыплямат рэжыма Лукашэнкі, прэс-сакратар МЗС Беларусі з 2018 г.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глускім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі
Катэгорыя:Менская вышэйшая партыйная школа
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Францішка Скарыны
Мурашка (неадназначнасьць)

**Мурашка** — прадстаўнік сямейства насякомых мурашкі (*Formicidae*), прозьвішча, гідронім.

## Прозьвішча
* Аляксандр Мурашка — украінскі жывапісец.
* Анатоль Мурашка — беларускі вучоны ў галіне мэліярацыі.
* Антынэя Мурашка — беларускі мовазнавец.
* Вольга Мурашка (нар. 1970) — беларускі скульптар.
* Дзяніс Мурашка — кіраўнік аддзелу беларускіх сялянаў у вайну Расеі з Рэччу Паспалітай 1654-57 гадоў.
* Ільля Мурашка — беларускі палітык.
* Ларыса Мурашка — беларускі кампазытар.
* Лявон Мурашка — опэрны сьпявак.
* Мікалай Мурашка — украінскі мастак.
* Міхаіл Мурашка — беларускі вучоны ў галіне гідраэнэргетыкі.
* Рыгор Мурашка — беларускі пісьменьнік.
* Юстын Мурашка — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч.

## Гідронім
* Мурашка — рака ў Беларусі
Антынэя Мурашка

**Антынэя Рыгораўна Мурашка** (нар., вёска Кірава, Слуцкі раён — ) — беларускі мовазнавец, кандыдат філялягічных навук, ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).

## Жыцьцяпіс
У 1948 годзе закончыла Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт. З 1950 году — супрацоўніца Інстытуту мовазнаўства АН БССР, з 1963 году — дацэнт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.

Дасьледчык беларускай дыялекталёгіі, пытаньняў узаемадзеяньня беларускай мовы са славянскімі і неславянскімі мовамі. Суаўтар «Хрэстаматыі па беларускай дыялекталёгіі» (1962), «Дыялекталягічнага атлясу беларускай мовы» (ч. 1-2, 1963), «Нарысаў па беларускай дыялекталёгіі» (1964), «Сучаснай рускай мовы» (ч. 1-2, 1981).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі СССР
Дашкаўка (Прапойскі раён)

**Да́шкаўка** — былая вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Гіжэнскага сельсавету. Рашэньнем Прапойскага раённага Савету дэпутатаў № 2-13 ад 22.03.2007 была ліквідавана.

Дашкаўка ўваходзіла ў пералік вёсак, што знаходзяцца на тэрыторыі радыяактыўнага забруджваньня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Прапойскага раёну
Забалацьце (Прапойскі раён)

**За́балацьце** — былая вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Гіжэнскага сельсавету.

Ліквідавана 10 сьнежня 2009 году.

Побач зь вёскай цячэ рака Крупка, прыток Проні.

## Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 114 чалавекі.

Падчас Нямецка-савецкай вайны ў жніўні 1943 году гітлераўцамі было спалена 26 двароў (з 31 да вайны).

## Насельніцтва
* 2009 год — 0 чалавек
* 1999 год — 16 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Прапойскага раёну
Раян (Аклагома)

**Раян** () — места ў  , штат Аклагома, ЗША.

## Насельніцтва
### Этнічныя групы

## Асобы
### Ураджэнцы
* Чак Норыс — амэрыканскі кінаактор і майстар баявых мастацтваў.

## Літаратура

* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* '''Раян''' «The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture» 

Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1890 годзе
Катэгорыя:Гарады ЗША
Катэгорыя:Гарады Аклагомы
Выцегра

**Вы́цегра** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Выцегорскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 337 км ад Волагды. Насельніцтва гораду складае 10 123 чалавекі паводле стану на 2020 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Выцегра. Мой горад.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Кадуй

**Ка́дуй** () — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кадуйскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 178 км ад Волагды і 56 км ад Чарапаўца. Фактычна атрымаў разьвіцьцё праз наяўнасьць у горадзе чыгуначнай станцыі. Насельніцтва мястэчка складае 11 018 чалавек паводле стану на 2020 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Кічменскі Гарадок

**Кі́чменскі Гарадок** () — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кічменскагарадзецкага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 477 км ад Волагды. Насельніцтва вёскі складае 6 421 чалавек паводле стану на 2020 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раёну.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Ліпін Бор

**Лі́пін Бор** () — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Вашкінскага раёну Валагодзкай вобласьці. Насельніцтва вёскі складала 3 672 чалавекі паводле стану на 2010 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Ліпін Бор. Валагодзкі турыстычны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Сокал (горад)

**Сокал** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Сокальскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 35 км ад Волагды. Насельніцтва гораду складае 36 433 чалавек паводле стану на 2020 год, зьяўляючыся такім чынам трэцім паводле колькасьці насельніцтва горадам вобласьці пасьля Чарапаўцу і Волагды.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Сяло імя Бабушкіна

**Сяло імя Ба́бушкіна** () — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Бабушкінскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 249 км ад Волагды. Насельніцтва ў вёсцы складала 4 017 чалавек паводле стану на 2010 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Сяло імя Бабушкіна. Турыстычны сайт Валагодзкай вобласьці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Тоцьма

**Тоцьма** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Тоцемскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 215 км ад Волагды. Насельніцтва гораду складае 9 690 чалавек паводле стану на 2020 год. Горад уваходзіць у сьпіс 41 асабліва каштоўных гістарычных гарадоў Расеі, якія захавалі як пляніроўку, гэтак і вялікую частку старадаўняй забудовы. На тэрыторыі гораду знаходзіцца колькі помнікаў фэдэральнай і рэгіянальнай значнасьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Тоцьма. Турыстычны сайт Валагодзкай вобласьці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Вадзім Спрынчан

**Вадзі́м Бранісла́вавіч Спрынча́н** ( 14 студзеня 1950, Гомель) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 14 студзеня 1950 году ў Гомелі ў сям’і беларускага паэта Браніслава Спрынчана. Разам з бацькамі ў 1963 годзе пераехаў у Менск.

У 1972 годзе скончыў філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. У Менску абраўся шлюбам з Настасьсяй Паўлюкавец, зь якой разам навучаліся на філфаку. У 1973 годзе ў родным горадзе жонкі Лунінцы нарадзілася дачка — Аксана.

У 1972—1989 гадох працаваў рэдактарам, загадчыкам рэдакцыі паэзіі выдавецтва «Мастацкая літаратура».

З 1982 году — сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР.

З 2003 па 2014 гады працаваў рэдактарам аддзелу паэзіі ў часопісе «Полымя».

## Творчасьць
Піша на расейскай мове. Дэбютаваў у друку зь перакладамі паэзіі ў 1976 годзе (часопіс «Нёман»). Аўтар кніг лірыкі «Земля и звёзды» (1981) і «Свет неделимый» (1990).

Пераклаў на расейскую мову вершы беларускіх паэтаў Аляксея Пысіна, Рыгора Барадуліна, Міхася Стральцова, Генадзя Пашкова, Яўгеніі Янішчыц, Анатоля Канапелькі і іншых.

## Крыніцы

## Літаратура
* Вадзім Спрынчан // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Складальнік А. К. Гардзіцкі. Пад рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — С. 508—509. — 653 с. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X.

Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Браніслаў Спрынчан

**Бранісла́ў Пятро́віч Спрынча́н** (16 жніўня 1928, в. Каніж, Наваміргарадзкі раён, Кіраваградзкая вобласьць, УССР — 8 ліпеня 2008, Менск, Беларусь) — беларускі паэт і перакладчык.

## Біяграфія
Нарадзіўся 16 жніўня 1928 году ў в. Каніж Наваміргарадзкага раёну Кіраваградзкай вобласьці УССР у сям’і службоўца. У 1949 годзе скончыў Кіраваградзкі машынабудаўнічы тэхнікум, пасьля чаго працаваў на заводзе «Гомсельмаш» майстрам кавальскага цэху, літаратурным супрацоўнікам завадзкой шматтыражнай газэты «Сельмашавец».

У 1959 годзе скончыў завочнае аддзяленьне Літаратурнага інстытуту імя А. М. Горкага ў Маскве. У 1962—1964 гадох працаваў літаратурным супрацоўнікам газэты «Советская Белоруссия». У 1966 годзе скончыў Менскую вышэйшую партыйную школу. З 1966 па 1991 гады — загадчык аддзелу паэзіі часопіса «Нёман». Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1975 году.

Трагічна загінуў 8 ліпеня 2008 году пад коламі аўтамабілю ў Менску, калі пераходзіў праспэкт Пераможцаў па рэгуляваным пешаходным пераходзе на чырвонае сьвятло сьветлафору. Пахаваны ў Менску на Паўночных могілках.

## Творчасьць
Друкаваўся з 1949 году. Пісаў на расейскай мове. Аўтар зборнікаў паэзіі «Над кручами Сожа» (1957), «В центральном пролёте» (1961), «Ветер на откосах» (1964), «Плавка» (1968), «Черты лица» (1970), «Ясень» (1973), «Вечная страда» (выбраныя вершы і пераклады, 1978), «Стремнина» (1982), «Сотворение» (1983), «Надежды нежные ростки» (1986), «Свет любви» (выбранае, 1988), «Жизни вечные круги» (1990), «Васильки на белом полотне» (1990), «Смутный день» (1994), «Вербная неделя» (2002), «Осенний вереск» (2008).

Перакладаў творы беларускіх, украінскіх паэтаў на расейскую мову. У яго перакладзе на расейскую мову выйшлі зборнік Пятруся Макаля «Дотык да зямлі» (1977), кніга вершаў беларускіх паэтаў «Стожары» (1984), Максіма Багдановіча «Вянок» (1985).

## Крыніцы

## Літаратура
* Браніслаў Спрынчан // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Складальнік А. К. Гардзіцкі. Пад рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — С. 508. — 653 с — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X.

Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Алесь Шлег

**Алесь Істомін**, сапр. **Алесь (Аляксандар Карпавіч) Шлег** (, в. Вялікі Бор, Хойніцкі раён — ; іншыя псэўданімы: *А. Вялікаборац*, *А. Карповіч*) — беларускі празаік, паэт, публіцыст, кінадраматург, перакладчык.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Наваградзкую рамесную вучэльню № 13 у 1953 годзе. Працаваў сьлесарам, электразваршчыкам трэсту «Альмецьеўнафтабуд» (Альмецьеўск, 1953), пазьней — у гандлёвым флёце качагарам, машыністам (Рыга, Мурманск, Адэса, 1953—1954). Служыў на Балтыйскім флёце ВМФ СССР (Калінінград, 1954—1958).

Пасьля дэмабілізацыі працаваў у ляхавіцкай раённай газэце «Савецкі патрыёт» (1958—1959). Скончыў факультэт журналістыкі БДУ у 1965 годзе. З 1960 году адначасова з вучобай ва ўнівэрсытэце — карэспандэнт газэты «Звязда», затым рэдактар выдавецтва «Беларусь», у 1975—1977 гадах — «Мастацкай літаратуры», карэспандэнт газэт «Літаратура і мастацтва» (1977—1978), «Чырвоная змена» (1978—1979), старшы рэдактар Рэспубліканскага праўленьня таварыства кнігалюбаў. З 1985 году — рэдактар, з 1988 — старэйшы рэдактар Галоўнай рэдакцыі літаратурна-драматычных праграм Беларускага тэлебачаньня і радыё.

## Творчасьць
Дэбютаваў публікацыяй у 1954 годзе (газэта Балтыйскага флёту «Страж Балтики»), у беларускім друку ў 1959 (часопіс «Маладосць»). Аўтар зборнікаў апавяданьняў і аповесьцей «Трывожная памяць» (1968), «Цыганок» (1971), «Праўда адна» (1974), «Жыло чаканьне болю» (1979), «Хлеб на далонях тваіх» (публіцыстыка, 1986).

Напісаў кінасцэнарыі дакумэнтальных фільмаў «Балтыйцы», «Палескі Марэсьеў», «Мой дом у бядзе», «Ядвіга Іосіфаўна», радыёспэктакляў «Цыганок» — (пастаўлены ў 1980), «Рэха баравое» (пастаўлены ў 1990).

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларуская энцыкляпэдыя. — Т. 17. — Мн., 2003.
* Шлег Алесь // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995. — Т. 6.
* Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X

Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Беларускія сцэнарысты
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Шлег

**Шлег** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Аляксандар Шлег (1936—1998) — беларускі пісьменьнік;
* Людміла Шлег ( 1948) — беларуская кампазытарка.
Сьлед матылька

**«Сьлед матылька. Освальд у Менску»** — кніга Аляксандра Лукашука пра пэрыяд жыцьця Лі Освальда ў Менску. Выдадзеная ў 2011 годзе.

## Сюжэт
Гэта дакумэнтальнае падарожжа ў Менск 1960-х, дзе жыве дзіўны амэрыканец-перабежчык, за якім дзень і ноч сочыць вока і вуха дзяржбясьпекі. Неўзабаве ён адляціць на радзіму і наробіць там такіх дзялоў, што дагэтуль яго менская справа застаецца засакрэчанай. Але не для чытачоў гэтай кнігі. У 1952 годзе, калі герою гэтай кнігі Лі Освальду было 13 гадоў і падлеткі зачытваліся фантастыкай, амэрыканскі пісьменьнік Рэй Брэдбэры апублікаваў самае вядомае сваё апавяданьне «І грымнуў гром»…

## Узнагароды
У 2017 годзе Аляксандар Лукашук за стварэньне кніжнай сэрыі «Бібліятэка Свабоды», а таксама за выданьне кніг «Прыгоды АРА ў Беларусі» і «Сьлед матылька. Освальд у Менску» атрымаў прэмію Алеся Адамовіча.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьлед матылька. Освальд у Менску на Беларускай Палічцы

Катэгорыя:Кнігі 2011 году
Катэгорыя:Беларускія творы
Красны Акцябар (Магілёўская вобласьць)

**Кра́сны Акця́бар** — былая вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Гіжэнскага сельсавету.

Ліквідавана 10 сьнежня 2009 году.

## Назва
Назва паходзіць ад расейскай *Красный Октябрь* ().

## Насельніцтва
* 1999 год — 14 чалавек
* 2009 год — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Прапойскага раёну
Красны Акцябар

Назву **Кра́сны Акця́бар** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Красны Акцябар — вёска ў Чашніцкім раёне
* Магілёўская вобласьць:
** Красны Акцябар — былая вёска ў Прапойскім раёне
* Менская вобласьць:
** Красны Акцябар — вёска ў Пухавіцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Чырвоны Кастрычнік
Сасновіца

**Сасно́віца** — былы пасёлак у Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіў у склад Сьвенскага сельсавету.

Ліквідаваны 10 сьнежня 2009 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Прапойскага раёну
Сасновіца (неадназначнасьць)

**Сасно́віца**:

## Беларусь
* Сасновіца — былы пасёлак у Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Сасновіца — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Сасноўка

## Глядзіце таксама
* Сасновец
* Саснавіца
* Сасноўка
* Саснова
* Сасновае
* Сасновая
* Сасновік
* Сасновіцы
* Сасновічы
* Сасновы
* Сасноў
* Сасноўскае
* Сасноўская
* Сасноўскі
* Сасноўцы
* Сасноўшчына
* Сосны
Урэчча 2

**Урэ́чча 2** — былая вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавету.

Ліквідавана 27 чэрвеня 2007 году.

## Насельніцтва
* 2007 год — 0 чалавек
* 1999 год — 18 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Прапойскага раёну
Лянкевіч

**Лянке́віч** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Аляіз Лянкевіч (1771—1806) — беларускі ксёндз-езуіт
* Аляксандар Лянкевіч (1823—?) — удзельнік паўстаньня 1863—1864 рокаў
* Андрэй Лянкевіч (1981) — беларускі фатограф
* Габрыель Лянкевіч (1722—1798) — рыма-каталіцкі дзяяч, пэдагог
* Уладзь Лянкевіч (1987) — беларускі музыка, паэт, перакладнік
Рубікон

**Рубіко́н** (, ) — невялікая рака на Апэнінскім паўвостраве, упадае ў Адрыятычнае мора, на поўнач ад Рыміні. Да 42 г. да н. э. служыла мяжой паміж Італіяй і рымскай правінцыяй Цызальпійская Галія.

Гэтая рака вядомая галоўным чынам дзякуючы выразу «перайсьці Рубікон», які азначае беззваротнае рашэньне. Гісторыя гэтага выказваньня зьвязана з тым часам, калі Юліюс Цэзар ня быў імпэратарам, а быў усяго толькі ваеначальнікам (праконсулам), а Рым быў рэспублікай. Па законе праконсул меў права ўзначальваць войска толькі за межамі Італіі. Аднак 10 студзеня 49 да н. э. ён са сваім войскам падышоў да Рубікону. Але ня быў упэўнены ў сіле свайго войска і таму вагаўся, бо ў выпадку няўдачы ён будзе падвергнуты публічнай ганьбе і катаваньням. Ён перайшоў праз Рубікон і пасьля грамадзянскай вайны стаў імпэратарам.

Дакладная ідэнтыфікацыя Рубікону зь якой-небудзь з сучасных рэчак ускладнена тым, што з часоў антычнасьці напрамкі цячэньня рэк у гэтай мясцовасьці значна зьмяніліся. У 1932 рака Ф’юмічына афіцыйна атрымала назву Рубікон.

## Літаратура
* Зельскі А. Рубікон // БелЭн у 18 т. Т. 13. Мн., 2001.

Катэгорыя:Рэкі Італіі
Усьцье-Кубінскае

**Усьцье-Кубінскае** () — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Усьцьекубінскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 70 км ад Волагды. Насельніцтва ў вёсцы складала 3 938 чалавек паводле стану на 2010 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Усьцье-Кубінскае. Турыстычны сайт Валагодзкай вобласьці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Усьцюжна

**У́сьцюжна** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Усьцюжэнскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 244 км ад Волагды. Насельніцтва гораду складае 8 443 чалавекі паводле стану на 2020 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Усьцюжна. Турыстычны сайт Валагодзкай вобласьці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Лупалава (станцыя)

**Лу́палава** — станцыя Магілёўскага аддзяленьня Беларускай чыгункі ў Магілёўскай вобласьці. Разьмешчаная ў горадзе Магілёве; на лініі Магілёў I — Крычаў I, паміж станцыяй Магілёў III і прыпыначным пунктам Бароўка.

Праз станцыю ажыцьцяўляюцца пасажырскія перавозкі на Магілёў, Крычаў, Чавусы, Унечу, Горадню.

## Дзейнасьць
* Продаж пасажырскіх білетаў;
* Прыём і выдача багажу;
* Прыём і выдача павагонных адправак грузаў (адкрытыя пляцоўкі);
* Прыём і выдача павагонных і дробных адправак (пад’язныя шляхі);
* Прыём і выдача дробных адправак грузаў (крытыя склады);
* Прыём і выдача павагонных адправак грузаў (крытыя склады).

## Крыніцы

Катэгорыя:Станцыі Магілёўскага аддзяленьня Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Чыгуначныя станцыі і плятформы Магілёва
Лупалава (неадназначнасьць)

**Лу́палава** — тапонім:

## Беларусь
* Лупалава — чыгуначная станцыя Магілёўскага аддзяленьня Беларускай чыгункі
* Лупалава — прадмесьце (пасад) Магілёва

## Расея
* Лупалава — сяло ў Ахінскім раёне Сахалінскай вобласьці.
* Лупалава — вёска ў Песьцякоўскім раёне Іванаўскай вобласьці.

## Украіна
* Лупалава — сяло ў Благавешчанскім раёне Кіраваградзкай вобласьці.
Чагада

**Ча́гада** () — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Чагадошчанскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 326 км ад Волагды. Насельніцтва паселішча складае 5 886 чалавек паводле стану на 2020 год. У Чагадзе маецца чыгуначная станцыя.

## Вонкавыя спасылкі
* Чагада. Турыстычны сайт Валагодзкай вобласьці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Шаксна (Шаксьнінскі раён)

**Шаксна́** () — працоўны пасёлак у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Шаксьнінскага раёну Валагодзкай вобласьці. Знаходзіцца за 83 км ад Волагды і за 50 км ад Чарапаўца. Насельніцтва паселішча складае 18 660 чалавек паводле стану на 2020 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Шаксна. Турыстычны сайт Валагодзкай вобласьці.

Катэгорыя:Населеныя пункты Валагодзкай вобласьці
Нікольск

Назву **Нікольск** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Нікольск — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне
** Нікольск — вёска ў Гомельскім раёне
** Нікольск — вёска ў Чачэрскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Нікольск — вёска ў Горацкім раёне
** Нікольск — вёска ў Дрыбінскім раёне

### [[Расея]]
* Нікольск — горад у Валагодзкай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Нікольскае
Сокал (неадназначнасьць)

Сокал — абагульняючая назва драпежных птушак, прадстаўнікоў роду сокалаў сямейства сакаліных.

## Геаграфія
### Расея
* Сокал — горад у Валагодзкай вобласьці
Шаксна

Назоў **Шаксна́** () могуць мець:

## Геаграфія
* Шаксна — рака ў Валагодзкай вобласьці, левы прыток Волгі
* Шаксна — працоўны пасёлак у Шаксьнінскім раёне Валагодзкае вобласьці
* Шаксна — вёска ў Кірылаўскім раёне Валагодзкае вобласьці
Шуйскае

Назоў **Шуйскае** могуць мець:

## Геаграфія
* Казахстан
** Шуйскае — вёска ў Акмалінскай вобласьці

* Расея
** Шуйскае — вёска ў Валагодзкае вобласьці
** Шуйскае — вёска ў Смаленскае вобласьці
Алесь Траяноўскі

**Але́сь Пятро́віч Траяно́ўскі** (22 верасьня 1925, хутар Уздымач, Слуцкі раён, Менская вобласьць — 18 сакавіка 2005, Менск) — беларускі пісьменьнік, перакладчык, крытык, публіцыст.

## Біяграфія
Нарадзіўся 22 верасьня 1925 году на хутары Ўздымач Слуцкага раёну Менскай вобласьці ў сям’і лесьніка Пятра Іванавіча Траяноўскага. У час нямецка-савецкай вайны зь верасьня 1942 году па ліпень 1944 году — партызан брыгады імя Чапаева, зь ліпеню 1944 году— на 3-м Беларускім і 3-м Украінскім франтах, быў цяжка паранены. Пасьля дэмабілізацыі ў 1946 годзе працаваў на розных пасадах у Менску.

У 1959 годзе скончыў Маскоўскі гісторыка-архіўны інстытут. У 1955—1962 гадох — літаратурны супрацоўнік газэты Беларускага ўпраўленьня грамадзянскай авіяцыі «Западная трасса». У 1962—1982 гадох — літаратурны супрацоўнік, загадчык аддзелу літаратуры і мастацтва газэты «Звязда», у 1983—1986 гадох — намесьнік галоўнага рэдактара часопісу «Мастацтва Беларусі». Член Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1990 году. Узнагароджаны мэдалямі.

Памёр 18 сакавіка 2005 году ў плябані Чырвонага касьцёлу ў Менску. Пахаваны ў Менску на Кальварыйскіх могілках

## Творчасьць
Дэбютаваў артыкуламі на літаратуразнаўчыя тэмы ў 1957 годзе ў пэрыядычным друку. Працаваў ў галіне мастацкага перакладу з 1960 году. Перакладаў з верхнелужыцкай, ніжнелужыцкай, кашубскай, польскай і ўкраінскай моў. Адзін з укладальнікаў і перакладчыкаў, аўтар прадмовы і камэнтарыяў да анталёгіі паэзіі лужыцкіх сэрбаў «Там, дзе Шпрэвя шуміць» (1969). У яго перакладах на беларускую мову выйшлі анталёгія кашубскай паэзіі «За даляглядам край Сталемаў» (1980), аповесьць Ю. Брэзана «Чорны млын» (1984). Пераклаў шэраг твораў І. Франко, П. Тычыны, Я. Барта-Цішынскага, Ю. Брэзана, К. Лоранца, А. Лаймінг і іншых.

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X
* Траяноўскі Алесь // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Амэрыканская афэра

**«Амэрыканская афэра»** () — амэрыканскі крымінальны фільм 2013 году рэжысэра Дэйвіда Расэла. Сцэнар быў напісаны Эрыкам Ўорэнам Сынгерам і ўласна Расэлам, якія былі натхнёныя апэрацыяй ФБР *[[Abscam]]*, якую праводзілі ў канцы 1970-х і пачатку 1980-х гадох. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Крыстыян Бэйл, Эмі Адамз, Брэдлі Купэр, Джэрэмі Рэнэр і Джэніфэр Лоўрэнс.

## Сюжэт
У 1978 году ашуканцы Ірвінг Розэнфэльд (Крыстыян Бэйл) і Сыдні Прасэр (Эмі Адамз) завязалі адносіны і пачалі працаваць разам. Сыдні палепшыла махлярствы Розэнфэльда, прадстаўляючыся ангельскай арыстакраткай лэдзі Эдыт Грынсьлі. Ірвінг кахае Сыдні, але не вырашаецца пакінуць сваю псыхалягічна нястрыманую жонку Разалін (Джэніфэр Лоўрэнс), баючыся страціць сувязь са сваім прыёмным сынам Дэні. Разалін таксама пагражала паведаміць пра Ірвінга ў паліцыю, калі ён пакіне яе. Агент ФБР Рычы Дзі Маса (Брэдлі Купэр) ловіць Ірвінга і Сідні на афэры, але прапануе вызваліць іх, калі Ірвінг зможа дапамагчы арыштаваць больш буйных злачынцаў. Рычы лічыць, што Сыдні ёсьць ангелькай, але мае доказы таго, што ейныя прэтэнзіі на арыстакратычнае паходжаньне ёсьць ашуканскія. Сыдні кажа Ірвінгу, што будзе маніпуляваць Рычы, дыстанцуючыся ад Ірвінга.

У Ірвінга ёсьць сябар, які прыкідваецца заможным арабскім шэйхам, які шукае патэнцыйныя актывы дзеля сваіх інвэстыцыяў у Амэрыцы. Паплечнік Ірвінга прапаноўвае шэйху весьці справы з мэрам Кармінам Паліта (Джэрэмі Рэнэр) з Камдэна, штат Нью-Джэрзі, які вядзе кампанію па актывізацыі азартных гульняў у Атлантык-Сіці, але няўдала прываблівае сродкі. Здаецца, што Кармін шчыра імкнецца дапамагчы эканоміцы раёну і ягоным выбаршчыкам. Рычы распрацоўвае плян зрабіць мэра Паліта мэтай паліцэйскае апэрацыі, не зважаючы на ​​пярэчаньні Ірвінга і свайго боса Стодара Торсэна (Луіс Сі Кей). Сыдні дапамагае Рычы ў маніпуляцыі над сакратаром ФБР, каб зрабіць несанкцыянаваны банкаўскі перавод у памеры 2 млн даляраў. Калі начальнік Стодарда, Энтані Амада (Алясандра Нівола), чуе пра апэрацыю, ён высока ацэньвае ініцыятыву Рычы, націскаючы на ​​Стодарда працягваць.

## Крытыка
*«Амэрыканская афэра»* атрымала добрыя водгукі крытыкаў, а акторскі склад заслужыў хвальбу за сваю ігру, у прыватнасьці Крыстыян Бэйл, Эмі Адамз, Брэдлі Купэр і Джэніфэр Лоўрэнс. Агрэгатар аглядаў «Rotten Tomatoes» даў фільму рэйтынг у 92%, заснаваны на 290 аглядах, зь сярэдняй адзнакай 8,2/10. Паводле крытычных меркаваньняў фільм бязладна сьмешны і бездакорна кампэнсуе свае недахопы нястрымнай энэргіяй і некаторымі невымоўна ажыўленымі кірункамі сюжэту. «Metacritic» адзначыў фільм 90 баламі з 100 магчымых на аснове 47 водгукаў кінакрытыкаў, што азначае агульнапрызнанае прыняцьцё кінастужкі. Фільм быў намінаваны на «Оскар», але статуэтку не атрымаў. За тое, *«Амэрыканская афэра»* была ўзнагароджанная прэміяй «Залаты Глёбус» як найлепшы камэдыйны фільм.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Амэрыканская афэра на сайце Internet Movie Database 
* Амэрыканская афэра на сайце AllMovie 
* Амэрыканская афэра на сайце Rotten Tomatoes 

Катэгорыя:Фільмы 2013 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2013 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Дэйвіда Расэла
Лукша

**Лукша** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Валянцін Лукша, беларускі паэт, публіцыст, драматург
* Вацлаў Лукша, беларускі каталіцкі сьвятар
* Вітаўтас Лукша, літоўскі футбаліст
* Міра Лукша, беларуская пісьменьніца
Белавежа (неадназначнасьць)

**Белаве́жа** — шматзначны тэрмін:

* Белавежа — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.
* Белавежа — гміна ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.
* «Белавежа» — аб’яднаньне беларускіх пісьменьнікаў Польшчы.
* «Белавежа» — беларускае культурнае таварыства ў Аргенціне, якое існавала ў 1939—1949 гадах.
Міра Лукша

**Міра (Міраслава Янаўна) Лу́кша** (нар. 9 лістапада 1958, Гайнаўка, Польшча) — беларуская пісьменьніца з Польшчы.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася 9 лістапада 1958 году ў Гайнаўцы (Польшча). Скончыла філію Варшаўскага ўнівэрсытэту ў Беластоку ў 1985 годзе. 3 1985 году працуе ў беларускім тыднёвіку «Ніва». Сябра Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа» і Саюзу беларускіх пісьменьнікаў з 1997 году. Жыве ў Беластоку альбо пад Белавескай пушчай у вёсцы Баравое Гайнаўскага павету. Робіць у Czasopis.

## Творчасьць
[міні|зьлева|[Віктар Швед і Міра Лукша. Польшча, м. Беласток, 2000-ыя гады.]]
Дэбютавала на старонках газэты «Ніва» ў 1973 годзе. Піша па-беларуску і па-польску. Яе апавяданьне «Жанчына з хвораю рукою» выйшла па-чэску ў «Анталёгіі беларускага апавяданьня» (выдавецтва «Větrné mlýny», 2006) і ў часопісы «Host».

Выдала 18 кніг, сярод якіх кнігі паэзіі «Замова» (1993), «Ёсць» (1994), «Wiersze tutejsze» (2003), «Жывінкі з глыбінкі» (2009), «Пад знакам Скарпіёна» (2011), «Biały stok» (2012), «Падарункі» (2014), «Радаслоў» (2017), «Спеў дрэў» (2017), «Żubr na zebrze» (2018), «Wiersze spod lasu» (2019), а таксама кнігі прозы: «Дзікі птах верабей» (1992), «Выспа» (1994), «Бабскія гіаторыі» (2001), «Дзяўчынка і хмарка» (2006), «Гісторыі з белага свету» (2008), «Życie pozagrobowe i inne» (2013), «Гражынка і Грак» (2016).

## Бібліяграфія
* 1992 — «Дзікі птах верабей», проза
* 1993 — «Замова», паэзія
* 1994 — «Выспа», проза
* 1994 — «Ёсьць», паэзія
* 2001 — «Бабскія гісторыі», проза
* 2003 — «Wiersze tutejsze», паэзія
* 2006 — «Дзяўчынка і хмарка», проза
* 2008 — «Гісторыі з белага сьвету», проза
* 2009 — «Жывінкі з глыбінкі», паэзія
* 2011 — «Пад знакам Скарпіёна», паэзія
* 2013 — «Życie pozagrobowe i inne», проза
* 2012 — «Biały stok», паэзія
* 2014 — «Падарункі», паэзія

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Беларускія пісьменнікі Польшчы. Другая палова ХХ ст. / Уклад. Я. Чыквіна; Прадм. У. Конана, — Мн.: Беларускі кнігазбор, — 2000, — 576 ст.: іл., — ISBN 985-6318-80-7

## Вонкавыя спасылкі
* Пра бенефіс Міры Лукшы і буйную канферэнцыю да 20-годдзя Закона аб нацыянальных меншасцях на Часопісе
* Алесь Барскі – паэт з Божай ласкі на Часопісе  пра Алеся Барскага Міра Лукша

Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія літаратаркі
Катэгорыя:Польскія паэткі
Катэгорыя:Польскія літаратаркі
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Сябры Беларускага літаратурнага аб’яднаньня «Белавежа»