Суботнікі

**Субо́тнікі** — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Гаўі. Цэнтар сельсавету Іўеўскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 698 чалавек. Знаходзяцца за 18 км на поўнач ад Іўя, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Гаўя, на аўтамабільнай дарозе Іўе — Салечнікі.

Суботнікі — даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны).

## Назва

На думку географа Вадзіма Жучкевіча, тапонім Суботнікі ўтварыўся ад назвы дня тыдня — суботы.

Адзначалася старажытнае германскае імя Sutbodus, вытворнае ад германскіх іменных асноваў -SUD- і -BOD- (разам зь імём Subaldus, вытворным ад асноваў -SUD- і -BALD-), а таксама прозьвішча Субатовіч (*Subotowicz*).

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *Соботникъ* (1553 год).

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Сучасную назву Суботнікі носяць з 1545 году, да таго звычайна ўпамінаюцца (яшчэ зь Вітаўтавых часоў) як *Геранёны Манівідавы* (паводле імя Войцеха Манівіда). Ад свайго заснаваньня паселішча ўваходзіла ў склад Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. 

У 1636 годзе на сродкі князя Альбрэхта Радзівіла ў Геранёнах Драўляных збудавалі драўляны касьцёл (не захаваўся).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Суботнікі апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе сталі цэнтрам воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. На 1885 год у мястэчку было 44 двары, дзеялі касьцёл і капліца, працавалі школа (56 хлопчыкаў і 4 дзяўчынкі), бровар, крама і карчма, штогод праводзілася 2 кірмашы. На 1890 год тут было 39 двароў, працавалі млын і бровар — уласнасьць Умястоўскіх.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Суботнікі занялі войскі Нямецкай імпэрыі.


Subotniki, Śviatoha Ŭładzisłava. Суботнікі, Сьвятога Ўладзіслава (B. Tamaševič, 1898).jpg|Стары касьцёл, 1898 г.
Subotniki, Śviatoha Ŭładzisłava. Суботнікі, Сьвятога Ўладзіслава (1897).jpg|Праект касьцёла, 1897 г.
Subotniki, Kaścielnaja. Суботнікі, Касьцельная (1897) (2).jpg|Праект касьцёла, 1897 г.
Subotnickaja synagoga. Суботніцкая сынагога (1900).jpg|Сынагога, 1900 г.


### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Суботнікі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Суботніцкай воласьці атрымалі Пасьведчаньні Народнага Сакратарыяту БНР. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Суботнікі ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году яны апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Валожынскага (з 1926 году — Лідзкага) павету Наваградзкага ваяводзтва. У гэты час тут было 99 двароў.

У верасьні 1939 году Суботнікі ўвайшлі ў Беларускую ССР, дзе з 12 кастрычніка 1940 году сталі цэнтрам сельсавету Іўеўскага раёну. За часамі Другой сусьветнай вайны у 1941—1944 гадох вёска знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

На 2000 год у Суботніках было 316 двароў, на 2001 год — 309. У 2000-я гады вёска атрымала афіцыйны статус «аграгарадку».


Subotniki, Kaścielnaja, Śviatoha Ŭładzisłava. Суботнікі, Касьцельная, Сьвятога Ўладзіслава (1900).jpg|Новы касьцёл, каля 1900 г.
Subotniki, Śviatoha Ŭładzisłava. Суботнікі, Сьвятога Ўладзіслава (1916).jpg|Касьцельная вуліца, 1916 г.
Subotniki, Uprava. Суботнікі, Управа (1930-39).jpg|Адміністрацыя гміны, 1930 г.
Subotniki, Škoła. Суботнікі, Школа (1939).jpg|Новая школа, 1939 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1882 год — 523 чал.; 1885 год — 445 чал.; 1890 год — 347 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1905 год — 711 чал.; 1921 год — 542 чал.; 1999 год — 769 чал.; 2000 год — 776 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 780 чал.; 2010 год — 698 чал.

### Інфраструктура
У Суботніках працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, лякарня, бібліятэка, дом культуры, пошта.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы

У Суботніках таксама існавалі Жэмласлаўская, Згарэліцкая і Ліпнішкаўская вуліцы.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Ўладзіслава (1904—1907)
* Могілкі каталіцкія

## Асобы
* Валянціна Курсевіч (нар. 1965) — дзяржаўная дзяячка Беларусі
* Зянон Пазьняк (нар. 1944) — беларускі палітык і грамадзкі дзяяч, археоляг, мастацтвазнавец, пісьменьнік і паэт
* Янка Пазьняк (1887—1939) — беларускі грамадзка-культурны дзяяч, выдавец і публіцыст
* Кастусь Травень (нар. 1947) — беларускі літаратар

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Сайт мястэчка Суботнікі
* 
* Прагноз надвор’я ў в. Суботнікі