open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Помнік Тарасу Шаўчэнку (Орск)

**По́мнік Тара́су Шаўчэ́нку**&nbsp;— помнік, адкрыты 17 жніўня 1959 року на аднайменнай плошчы Орску ў памяць перабываньня ўкраінскага паэта Тараса Шаўчэнкі ў Орскай фартэцыі.

Аб’ект культурнай спадчыны Расейскай Фэдэрацыі з ахоўным нумарам №&nbsp;5610027000.

## Мінуўшчына
Шараговец 3-й роты 5-га лінейнага батальёну Тарас Шаўчэнка адбываў у Орску пакараньне за ўдзел у Кірыла-Мятодаўскім брацтве з 22 чэрвеня 1847 па 11 траўня 1848 року.

Манумэнт у гонар гэтай падзеі быў адліты з бронзы на Мыцішчынскім заводзе. Урачыстае адкрыцьцё адбылося 17 жніўня 1959 року з удзелам дэлегацыі з УССР. Помнік усталяваны ў цэнтральнай частцы места на плошчы імя Тараса Шаўчэнкі. Аўтары — скульптар Л. Пісарэўскі і архітэктар М. Габелка.

У цяперашні час у Орску не захавалася будынкаў, зьвязаных зь месцам перабываньня Тараса Шаўчэнкі, але ягонае імя носяць Орскі пэдагагічны інстытут і адна зь бібліятэк, а таксама меская вуліца.

## Апісаньне
Пастамэнт аблямаваны гранітнымі плітамі. Вышыня скульптуры&nbsp;— 5 мэтраў, пастамэнту&nbsp;— 4 мэтры. Помнік уяўляе зь сябе скульптуру сядзячага Тараса Шаўчэнкі ў накінутым на адно плячо шынялі. На пастамэнце выразаны тэкст: «Т.&nbsp;Г.&nbsp;Шевченко. 1814—1861».

## Крыніцы

Орськ
Шевченко Тарас
Шевченко Тарас
Катэгорыя:Збудаваньні Орску
Катэгорыя:Аб’екты культурнай спадчыны Расеі фэдэральнага значэньня
Азэрбайджанскі час

**Азэрбайджанскі час** — часавы пояс, які выкарыстоўваецца ў Азэрбайджане. Розьніца з унівэрсальным каардынаваным часам (УКЧ) — +4 гадзіны.

У 2016 року ўрад Азэрбайджану скасаваў пераход на летні час.

Як бачна з мапы, гадзіньнікавы час у Азэрбайджане адстае на адну гадзіну ад палудня.

## Іншыя часавыя зоны UTC +4

Іншыя часавыя зоны з такой самай розьніцай ад УКЧ, вядомыя пад уласнымі назвамі
* Грузінскі час
* Армянскі час
* Маўрыкійскі час
* Самарскі час
* Сэйшэльскі час

## Крыніцы


Катэгорыя:Часавыя пасы
Вусьць-Канскі раён

**Вусьць-Канскі раён** (; ) — раён Рэспублікі Алтай Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Вусьць-Кан. Насельніцтва 14 758 чалавек (2021). У раёне 24 населеных пунктаў у складзе 11 сельскіх паселішчаў.

## Геаграфія
Раён знаходзіцца ў заходняй частцы Рэспублікі Алтай, у яе горна-стэпавай зоне. Плошча 6 244 км². Мяжуе з Казахстанам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьць-Канскі раён
Вусьць-Коксінскі раён

**Вусьць-Ко́ксінскі раён** (; ) — раён Рэспублікі Алтай Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Вусьць-Кокса. Насельніцтва 15 981 чалавек (2021). У раёне 42 населеных пунктаў у складзе 9 сельскіх паселішчаў. Назва раёну ў перакладзе з паўднёва-алтайскай: зялёная вада.

## Геаграфія
Раён знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы Рэспублікі Алтай, у яе горна-стэпавай зоне. Плошча 12 958 км². Мяжуе з Казахстанам.

На тэрыторыі раёну разьмешчана 439 азёр. Самыя буйныя: Тальмень, Мульцінскія, Кучарлінскае маюць значную даўжыню (2-5 км) і глыбіню да 30-50 м.на Катунскім горным сьцягу разьмешчаны 391 ледавік агульнай плошчай 245 км2.

Раён прыроўнены да раёнаў Крайняй Поўначы.

## Славутасьці
На мяжы Вусьць-Кокссінскага, Кош-Агацкага раёнаў і Рэспублікі Казахстан знаходзіцца гара Бялуха (4506 м.), самая высокая горная вяршыня ў Сыбіры. Са шматлікіх леднікоў гары бярэ свой пачатак рака Катунь, апета як у старажытных паданьнях, так і ў сучасных вершах і песьнях. 10 чэрвеня 1997 году ў мэтах захаваньня прыроднай спадчыны і гарманізацыі гаспадарча-культурнай дзейнасьці на тэрыторыі раёну створана Дзяржаўная ўстанова Рэспублікі Алтай «Прыродны парк „Бялуха“».

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьць-Коксінскі раён
Чамальскі раён

**Чама́льскі раён** (; ) — раён Рэспублікі Алтай Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Чэмал. Насельніцтва 10 985 чалавек (2021). У раёне 19 населеных пунктаў у складзе 7 сельскіх паселішчаў.

## Геаграфія
Раён знаходзіцца ў паўночнай частцы Рэспублікі Алтай, у яе горна-стэпавай зоне, у сыстэме малых горных рэк, прытокаў Катунь, ахоплівае часткі горных сьцягаў Іолга і Сямінскага. Плошча 3018,67 км². 

Чамальскі раён зьяўляецца самым маладым раёнам Рэспублікі Алтай. Ён быў утвораны ў 1992 годзе, у ходзе адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы, у выніку падзелу Шэбалінскага раёну.

## Крыніцы

Катэгорыя:Чамальскі раён
Чойскі раён

**Чойскі раён** (; ) — раён Рэспублікі Алтай Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Чоя. Насельніцтва 7996 чалавек (2021). У раёне 21 населеных пунктаў у складзе 7 сельскіх паселішчаў.

## Геаграфія
Раён знаходзіцца ў паўночнай частцы Рэспублікі Алтай, у яе нізкагорнай зоне. Плошча 4256,26 км².

## Эканоміка
Асноўныя віды эканомікі: здабыча золата (ажыцьцяўляецца ў сяле Сёйка), лесанарыхтоўка, дрэваперапрацоўка, пчалярства, малочная жывёлагадоўля, збор лекава-тэхнічнай сыравіны і папараці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Чойскі раён
Катунь

**Кату́нь** (, ) — рака ў Расеі, у Рэспубліцы Алтай и Алтайскім краі. Зьліваецца з ракой Бія за 19 км на паўднёвы захад ад гораду Бійск, утварае раку Об.

Даўжыня ракі 688 км, плошча вадазбору 60,9 тыс. км². Бярэ пачатак з Катунскага ледавіка на паўднёвым схіле гары Бялуха. У сярэднім цячэньні працякае ў шырокай даліне, разьбіваючыся на пратокі; у ніжнім — у параўнальна вузкай даліне, месцамі пашыраецца да 4 км; за 70 км ад вусьця выходзіць на раўніну.

У сярэднім цячэньні рака перасякае Чуйскі тракт. Жыўленьне ледавіковае і сьнегавое. Сярэдні гадавы выдатак вады каля населенага пункту Сросткі (53 км ад вусьця) 626 м³/сек. Замярзае ў вярхоўях ў сьнежні, у нізоўях — напрыканцы лістападу, раскрываецца ў першай палове красавіка. Суднаходная на 75 км ад вусьця. На правым беразе знаходзіцца сяло Сросткі.

Прытокі: справа — Аргут, Чуя; зьлева — Кокса, Сема.

## Галерэя

Katun.jpg|Катунь у верхнім цячэньні
Katun off saksabai.jpg|Катунь у верхнім цячэньні, Усьць-Коксінскі раён, каля сяла Саксабай
Tyungur bridge.jpg|Мост праз Катунь, посёлак Цюнгур
Oroktoysky Bridge.jpg|Арактойскі мост
Katun river.jpg|Катунь, Уймонская стэп, Алтай
Katun-Chemalsky.jpg|Катунь у Чэмальскім раёне
Катунь Патмос.JPG|Катунь побач з востравам Патмос у Чемале
Катунь_в_нижнем_течении_недалеко_от_слияния.jpg|Катунь у нізоўях, за 3 км вышэй зьліцьця з ракой Біяй


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* ''Рулёва С. Н., Завадский А. С.'' Катунь // Научно-популярная энциклопедия «Вода России»

Катэгорыя:Рэкі Расеі
Катэгорыя:Рэкі Рэспублікі Алтай
Катэгорыя:Прытокі Обі
Катэгорыя:Рэкі Алтайскага краю
Бялуха (гара)

**Бялу́ха** ( — «*Трохгаловая*»,  — «*Вяршыня Катуні*», ), ) — самая высокая вяршыня Алтая, ва ўсходняй частцы Катунскага горнага сьцяга, адна з самых высокіх гор у Расейскай Фэдэрацыі, на граніцы з Казахстанам.

Знаходзіцца на тэрыторыі Усьць-Коксінсага раёну Рэспублікі Алтай. Праз масіў Бялухі праходзіць граніца Расеі і Казахстану. Са схілаў гары бярэ пачатак рака Катунь. Назва вяршыні паходзіць ад вялікага сьнегу, які пакрывае гару ад піка да самага нізу.

## Фізыка-геаграфічная характарыстыка
Складаецца з падзеленых седлавінай Усходняй Бялухі (4506 м) і Заходняй Бялухі (4440 м), складзеных з гранітаў, гнэйсаў і мэтамарфічных сланцаў. Ледавікі Мёнсу, Вялікі Бярэльскі, Мюштуайры, Катунскі і іншыя, агульная плошча больш за 70 км².

## Галерэя

Файл:Belukha1.jpg|Гара Бялуха і яе адлюстраваньне ў возеры Акем
Файл:Гора белуха.jpg|Краявід на Бялуху з возера Акем.
Файл:Berg Belucha.jpg|Гара Бялуха, паўночны склон
Файл:Belukha.jpg|Гара Бялуха, краявід ад возера Акем
Файл:Г. Белуха.JPG|Гара Бялуха, краявід зь ледніка на паўночны склон
Файл:BelukhaTop.jpg|Вяршыня гары Бялуха, краявід з Томскіх стаянак
Файл:Belukha off baido.jpg|Гара Бялуха зь вяршыні горы Байда, адлегласьць каля 50 км.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Алтайскія горы
Катэгорыя:Чатырохтысячнікі
Катэгорыя:Горы Расеі
Бялуха (неадназначнасьць)

**Бялу́ха**:
* Бялуха — гара, найвышэйшая кропка Алтаю
* Бялуха — прыродны парк у Рэспубліцы Алтай
* Бялуха — сысуны атраду кітападобных
* Бялуха — востраў у Карскім моры
* Бялуха — рака ў Цьвярской вобласьці Расеі
Алтай

**Алтай**, або **Алтайскія горы** (, , , ) — складаная сыстэма самых высокіх у Сыбіры горных сьцягаў, падзеленых глыбокімі далінамі рэк і шырокімі міжгорнымі катлавінамі.

Горная сыстэма разьмешчана там, дзе сыходзяцца граніцы Расеі, Манголіі, Кітаю і Казахстану. Яна падзяляецца на Паўднёвы Алтай (Паўднёва-заходні), Паўднёва-ўсходні Алтай і Ўсходні Алтай, Цэнтральны Алтай, Паўночны і Паўночна-ўсходні Алтай, Паўночна-заходні Алтай.

Алтайскі, Катунскі запаведнікі і пласкагор’е Укок у сукупнасьці ўтвараюць аб’ект Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО, названы «Алтай — Залатыя горы».

## Крыніцы

## Літаратура
* Экспедиция Томского государственного университета в горы Алтая. 1996 год, июль. Актру и другое. Видеоклипы и статьи. — Климат, лёд, вода, ландшафты. 
* ''Рудой А. Н., Кирьянова М. Р.'' Научное и рекреационное значение великих геологических памятников Алтая: к созданию Алтайского ледникового парка // Известия Русского географического общества, 2004. — Вып. 5. — С. 61-69. 

## Вонкавыя спасылкі
* Залатыя горы Алтая на сайце Фонду «Ахова прыроднай спадчыны»
* Алтай // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.


Катэгорыя:Горныя сыстэмы Азіі
Катэгорыя:Горы Расеі
Катэгорыя:Горы Кітаю
Катэгорыя:Горы Казахстану
Катэгорыя:Горы Манголіі
Галіна Цімчанка

**Галіна Віктараўна Цімчанка** (,  8 траўня 1962, Масква) — расейская журналістка, у 2004—2014 гадах галоўны рэдактар інтэрнэт-выданьня Lenta.ru, генэральны дырэктар і заснавальнік праекту навінаў Meduza, у якім з 2014 па 2016 год яна зьяўлялася таксама і галоўным рэдактарам.

## Жыцьцяпіс
Галіна Цімчанка нарадзілася ў Маскве. Вучылася ў 3-м Маскоўскім мэдычным інстытуце, але на пятым курсе кінула навучаньне, што стала для яе найбольш цяжкім рашэньнем у жыцьці: «пасьля гэтага са мной паўгода не размаўляла мама і сястра. А мае навуковыя кіраўнікі таксама на мяне так моцна пакрыўдзіліся… я была ў поўнай ізаляцыі». Цімчанка таксама адзначала, што прычына паступленьня ў мэдычны інстытут складалася з-за моцнага ўплыву на яе маці, а прычынай сыходу ў самым канцы навучаньня стаў максымалізм Цімчанка: «Ну а які сэнс марнаваць час жыцьця на тое, чым ты дакладна ведаеш, што ты займацца не будзеш? Каб атрымаць паперку?»".

У 1997—1999 гадах працавала рэдактарам у газэце «Коммерсант».

### Lenta.ru
У 1999 годзе перайшла ў новастворанае інтэрнэт-выданьне Lenta.ru, прайшоўшы шлях ад супрацоўніка службы маніторынгу да шэф-рэдактара. У 2004 годзе заняла пасаду галоўнага рэдактара.

У 2010 годзе Цэнтар Інтэрнэту і грамадзтва Бэргмана Клейна з Гарвардзкага ўнівэрсытэту правёў дасьледаваньне расейскай блёгасфэры "якое прызнала «Lenta.ru» найбольш часта цытуемых у расейскамоўных блёгах крыніцай навінаў. Паводле дасьледаваньня кампаніі comScore, праведзенага ў красавіку 2013 году, сайт Lenta.ru заняў 5 месца па наведвальнасьці сярод эўрапейскіх навінавых сайтаў. Па дадзеных Alexa.com на Сакавік 2014 году сайт Lenta.ru займаў 16 месца па папулярнасьці ў Расеі.

### Звальненьне
12 сакавіка 2014 году пастановай уладальніка выданьня Аляксандра Мамута Цімчанка была звольненая празь некалькі гадзін пасьля таго, як узначаленае ёю выданьне атрымала папярэджаньне Раскамнагляду ў сувязі з тым, што ў адным з журналісцкіх матэрыялаў зьмяшчалася спасылка на інтэрвію лідэра ўкраінскіх нацыяналістаў Дзьмітрыя Яраша. На яе месца быў прызначаны Аляксей Гараслаўскі.

## Праца ў Мэдузе
Падчас крымскага крызысу — удзельніца кангрэсу «Украіна — Расея: дыялёг», які прайшоў 24-25 красавіка 2014 году ў Кіеве.

20 кастрычніка 2014 году Цімчанка разам зь некалькімі былымі супрацоўнікамі Lenta.ru ў Рызе заснавала праект навінаў Meduza. Першапачаткова фінансаваньне новага праекту павінна было ажыцьцяўляцца бізнэсмэнамі Міхаілам Хадаркоўскім і Барысам Зіміным, але бакі не змаглі прыйсьці да пагадненьня. Новых інвэстараў Meduza змагла знайсьці за тыдзень, хоць хто імі ў выніку стаў, не паведамляецца, а сама Цімчанка ў інтэрвію часопісу Forbes адзначыла: «іх імёны нікому нічога не скажуць. Гэта людзі катэгарычна непублічныя, якія не маюць ніякага дачыненьня ні да мэдыя, ні да палітыкі».

## Крыніцы

## Літаратура
* Тимченко Г. В. Дорогая редакция. Подлинная история "Ленты.ру", рассказанная её создателями. — М.: АСТ, 2015. — 336 с. — ISBN 978-5-17-086970-1.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія журналісты
Катэгорыя:Расейскія рэдактары
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Вольная прэса Ўсходняй Эўропы»
Embrace Ukraine. Strengthen the Union

**Embrace Ukraine. Strengthen the Union** (, ) — камунікацыйная кампанія, запушчаная Ўрадам Украіны 29 траўня 2022 г. у падтрымку ўступленьня Ўкраіны ў Эўрапэйскі Зьвяз, у прыватнасьці, атрыманьне статусу кандыдата на сяброўства ў Эўрапэйскім Зьвязе 25-26 чэрвеня 2022 году.

## Вытокі
 
28 лютага, пасьля пачатку маштабнага расейскага ўварваньня падчас расейска-ўкраінскай вайны, Украіна афіцыйна падала заяўку на сяброўства ў Эўрапэйскім Зьвязе й завяршыла ўсе неабходныя працэдуры. 25-26 чэрвеня 2022 году адбудзецца сустрэча лідэраў ЭЗ, на якой будзе разгледжана рашэньне аб наданьні Ўкраіне статуса кандыдата.

28 траўня 2022 году ў гарадах Эўразьвяза пачаліся мірныя вулічныя акцыі пратэсту ў падтрымку статусу кандыдата ў сябры ЕЗ у чэрвені. У прыватнасьці, акцыі пройдуць у Міляне, Ведэне, Брусэлі, Бэрліне, Парыжы, Празе, Варшаве, паведаміла віцэ-сьпікер Вярхоўнай Рады Ўкраіны Алена Кандрацюк. Таксама, паводле словаў пасла Ўкраіны ў Чэхіі Яўгена Перабініса, подпісы будуць сабраны й перададзены ў Эўрапэйскую раду да пасяджэньня 23 чэрвеня ў Бруселі:

### Сымбалі
Айдэнтыку кампаніі распрацавала крэатыўнае агенцтва Green Penguіn Medіa. Абрэвіятуры EU і UA маюць адну агульную літару: U. Менавіта ў лагатыпе кампаніі яна адпавядае й прадстаўляе Ўкраіну. Green Penguіn Medіa перадала Міністэрству культуры й інфармацыйнай палітыкі Ўкраіны выключныя маёмасныя аўтарскія правы ў выглядзе публікацыі й публікацыі аўтарскіх матэрыялаў, у тым ліку слогана й візуальнага рашэньня кампаніі.

## Пачатак кампаніі
29 траўня 2022 году віцэ-прэм’ер-міністар па пытаньнях эўрапэйскай і эўраатлантычнай інтэграцыі Вольга Стэфанішына заклікала падпісаць пэтыцыю аб афіцыйным прызнаньні Ўкраіны краінай-кандыдатам на ўступленьне ў Эўрапэйскі Зьвяз, нагадаўшы аб гэтым і пэтыцыі аб Яшчэ адным «інструмэнтам уплыву й перакананьні» можа стаць амэрыканская анляйн-плятформа Change.org:

## Глядзіце таксама

* Уступленьне Ўкраіны ў Эўрапейскі Зьвяз

## Крыніцы


## Спасылкі

* Украіна — гэтая Эўропа: стартовала маштабная кампанія Embrace Ukraіne у падтрымку заяўкі Ўкраіны на членства ў ЭЗ
Катэгорыя:Украіна і Эўрапейскі Зьвяз
Катэгорыя:Украінская палітыка
Сіетл Кракен

**Сіетл Кракен** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Сіетл, штат Вашынгтон, ЗША. У сьнежні 2018 году кіраўніцтва НХЛ ухваліла прапанову Сіетлаўскга хакейнага партнэрства аб прадастаўленьні гораду ўхвалы на пашырэньне франшызы. У ліпені 2020 году стала вядома, што імя новага клюбу будзе Кракен. «Кракен» ёсьць другой прафэсійнай хакейнай камандай, якая базуецца ў Сіетле пасьля таго, як «Сіетл Тотэмз» Заходняй хакейнай лігі правялі апошнюю гульню ў 1975 годзе, і другой хакейнай камандай Сіетлу, якая змагаецца за Кубак Стэнлі пасьля «Сіетл Мэтраполітэнз», які здабываў кубак у 1917 годзе, але быў ліквідаваны ў 1924 годзе. 26 кастрычніка 2021 году клюб ўсталяваў на арэне банэр у гонар той дружыны 1917 году.

## Гісторыя
4 сьнежня 2018 году Рада кіраўнікоў НХЛ аднагалосна прагаласаваў за ўхваленьне стварэння новай каманды, якая мусіць базавацца ў Сіетле. Тады ж было пастаноўлена, што новы клюб пачне спаборнічаць з сэзону 2021—2022 гадоў. Сіетлаўскі клюб паводле пляну быў далучаны да Ціхаакіянскага дывізіёну Заходняй канфэрэнцыі, у выніку чаго «Арызона Каётыз» былі пераведзеная зь Ціхаакіянскага ў Цэнтральны дывізіён, каб збалянсаваць усе чатыры дывізіёны ў колькасьць дружынаў у кожнай. Арганізацыя пагадзіла Рона Фрэнсіса на пасаду генэральнага дырэктара клюб, каб ён ініцыяваў будаваньне клюбу.

23 ліпеня 2020 году было абвешчанае імя каманды «Сіетл Кракен», якое паходзіць зь міталягічнай істоты кракена скандынаўскага фальклёру. Кракен мае падабенства да гіганцкага васьміногу, арэал якога ахоплівае частку Ціхага акіяну і сустракаецца ў водах недалёка Сіетлу. 30 красавіка 2021 году франшыза сплаціла НХЛ 650 мільёнаў даляраў ЗША, што канчаткова дазволіла «Кракену» стаць 32-м клюбам у лізе.

24 чэрвеня 2021 году на пасаду галоўнага трэнэра быў наняты Дэйв Гэкстал. Як у выпадку з пашырэньнем лігі за кошт «Вэгаса Голдэн Найтс», дзе сіетлаўскага клюбу таксама быў зладжаны драфт пашырэньня 21 ліпеня 2021 году. 11 кастрычніка «Сіетл Кракен» прызначыў Марка Джардана першым капітанам каманды. Сваю першую гульню амэрыканская каманда правяла 12 кастрычніка, калі саступілі зь лікам 4:3 клюбе «Вэгас Голдэн Найтс». Першую шайбу ў швэдары Сіетлу закінуў Раян Даната. Першая перамога была здабыта «Кракенам» у другім туры 14 кастрычніка ў матчы супраць «Нэшвіл Прэдатарз». У сакавіку 2022 году Джардана быў прададзены ў «Таронта Мэйпл Ліфс», а першы сэзон скончыўся для каманды апошнім месцам у Ціхаакіянскім дывізіёне. Ужо другі сэзон апынуўся шыкоўным, бо клюб ня толькі дасягнуў плэй-оф Кубка Стэнлі, але «Кракен» перакрочыў першы раўнд, выгуляўшы «Каларада Эвэланш». У другім раўндзе сіетлаўскі клюб быў выбіты «Даласам Старз», саступіўшы толькі ў апошнім сёмым матчы сэрыі.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Сіетл
Фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2022 году

**Фінальны матч [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2021—2022 гадоў|Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2022 году]]** праходзіў у Парыжы на стадыёне «Стад дэ Франс», дзе сустракаліся ангельскі клюб «Лівэрпул» і гішпанскі клюб «Рэал». Гэта быў 67-ы фінал у гісторыі Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў і 30-ы фінал у гісторыі Лігі чэмпіёнаў УЭФА. Футбольны матч прызначаны на суботу 28 траўня 2022 году. Пераможца Лігі чэмпіёнаў атрымае права згуляць зь пераможцам Лігі Эўропы ў гульні за Супэркубак УЭФА ўлетку 2022 году, а таксама возьме ўдзел ў розыгрышу клюбнага чэмпіяната сьвету па футболе. Першапачаткова плянавалася, што фінал будзе згуляны на «Альянц-Арэне» ў нямецкім Мюнхене. Аднак празь перанос фіналу 2020 году фінал 2022 году павінен быў быць праведзены ў Санкт-Пецярбургу. У лютым 2022 году УЭФА зацьвердзіў, што будзе разглядаць пытаньне пераносу матчу з Расеі праз распачатую ёй вайну супраць Ўкраіны. На скліканным пазачарговым паседжаньні быў зацьверджаны перанос галоўнай гульні спаборніцтва з Расеі ў іншую краіну, якой сталася Францыя.

## Перад гульнёй
### Арбітар

11 траўня 2022 году УЭФА прызначыла француза Клемана Цюрпэна судзьдзём фіналу. Цюрпін ёсьць арбітрам ФІФА з 2010 году, раней абслугоўваючы фінал Лігі чэмпіёнаў у якасьці чацьвёртага арбітра ў 2018 годзе, дзе таксама спаборнічалі адзін з адным «Рэал» і «Лівэрпул». У папярэднім сэзоне ён быў арбітрам фіналу Лігі Эўропы, у якім сышліся «Вільярэал» і «Манчэстэр Юнайтэд». У гэтым сэзоне Лігі чэмпіёнаў, на фінал якога Цюрпэн быў прызначаны, арбітар правёў восем матчаў, якія ўлучалі два матчы ў кваліфікацыі, чатыры на групавым этапе і яшчэ два ў раўндах на выбыцьцё. Цюрпэн мае на сваім рахунку абслугоўваньне матчаў чэмпіянатаў Эўропы 2016 і 2020 гадоў, а таксама матчаў чэмпіянату сьвету 2018 году. Да яго далучыліся пяцёра ягоных землякоў, у тым ліку памочнікі арбітра Нікаля Данос і Сырыль Грынгор. Бэнуа Баст’ен выконваў функцыі чацьвёртага судзьдзі, а Жэром Брысар правёў гульню ў якасьці відэапамочніка арбітра.

### Цырымонія адкрыцьця
На цырымоніі адкрыцьця перад пачаткам матчу выступіла кубінска-амэрыканская сьпявачка Каміла Кабэльля.

### Амбасадар
Амбасадарам фіналу быў празначаны былы нападнік зборнай Расеі і «Зэніту» Андрэй Аршавін. Аднак, пазьней былы расейскі гулец быў выкрасьлены зь ліку амбасадараў, а ягонае месца занялі Рауль і Ен Раш.

## Матч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Фіналы Лігі чэмпіёнаў
Катэгорыя:2022 год у футболе
Дзьмітры Гудкоў

**Дзьмітры Генадзевіч Гудкоў** (,  19 студзеня 1980, Каломна, Маскоўская вобласьць) — расейскі палітык. у 2018—2020 гг. быў кіраўніком «Партыі пераменаў» і дэпутатам Дзяржаўнай Думы Расеі ў 2011–2016. На выбарах 2016 году балятаваўся ў дэпутаты Дзяржаўнай Думы ад партыі «Яблыка» ў аднамандатнай акрузе ў Маскве, аднак ня змог набраць большасьці галасоў. Сын палітыка Генадзя Гудкова.

## Жыцьцяпіс
### Перасьлед
У маі 2021 году Гудкоў быў затрыманы пасьля ператрусаў, якія прайшлі адразу па дзесяці адрасах, да якіх маюць дачыненьне ён і яго блізкія. Палітыку прысвоілі статус падазраванага ў справе, заведзенай паводле артыкулу «прычыненьне матэрыяльнай шкоды ў асабліва буйным памеры шляхам злоўжываньня даверам». Гудкова паліцыя адпусьціла пад абавязаньне аб яўцы ў Галоўнае сьледчае ўпраўленьне МУС. Напачатку чэрвеня стала вядома, што ён зьехаў ва Ўкраіну. Журналістам ён заявіў, што зьбіраецца ехаць у Варну, дзе знаходзяцца ягоныя бацькі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Каломне
Катэгорыя:Расейскія палітыкі
Катэгорыя:Расейскія эканамісты
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расейскай Фэдэрацыі
Ліўнянскі сыр

**Ліўнянскі сыр** або **Сыр зь Ліўна** ()&nbsp;— сыр, які ўпершыню быў выраблены ў XIX стагодзьдзі ў раёне гораду Ліўна, Босьнія і Гэрцагавіна.

Ліўнянскі сыр вырабляецца на аснове францускай тэхналёгіі падрыхтоўкі сыру Груэр. Спачатку вырабляўся з авечага малака, а сёньня ў асноўным выраблены з сумесі авечага і каровінага малака. Пэрыяд пасьпяваньня ад 60 да 66 дзён у кантраляваным асяродзьдзі. Водар моцны, а ў больш старых сырах смак трохі востры. Найбуйнейшымі вытворцамі зьяўляюцца Mljekara Livno і Лура Dairy d.o. o.Livno, з гадавой вытворчасьцю, якія перавышае 500 мэтрычных тон.

## Крыніцы

Катэгорыя:Басьнійская кухня
Катэгорыя:Сыры з каровінага малака
Ясьміла Жбаніч

**Ясьміла Жбаніч** (,  19 сьнежня 1974, Сараева) — басьнійская кінарэжысэрка.

Жбаніч набыла сусьветную вядомасьць пасьля свайго фільма «*Грбавіца*», які атрымаў «*Залатога мядзьведзя*» на Бэрлінскім кінафэстывалі ў 2006 годзе. Іншы яе фільм «*На шляху*» ўдзельнічаў у конкурснай праграме Бэрлінскага кінафэстывалю 2010 году.

## Выбраная фільмаграфія
* 2006 — Грбавіца
* 2010 — На шляху
* 2020 — Куды ты ідзеш, Аіда?

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 2004 Інтэрвію са Жбаніч 
* Ясмила Жбанич " Arthouse.Ru 
* Агляд Бэрлінскага фэстывалю (Дзеркало тижня)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сараеве
Катэгорыя:Басьнійскія кінарэжысэры
Тулумба

**Тулумба** — дэсэртная страва балканскай і турэцкай кухняў, папулярная ў Альбаніі, Босьніі і Герцагавіне, Баўгарыі, на Кіпры, у Турэччыне і Паўночнай Македоніі.

Тулумбу рыхтуюць з прэснага цеста, парэзанага на невялікія кавалачкі даўжынёй да 5 см. Нарыхтоўкі ў выглядзе трубачак або цыліндраў абсмажваюць да залацістага колеру, пасьля чаго паліваюць салодкім сыропам. Гатовай страве даюць астыць цалкам і толькі потым ставяць на стол.

## Вонкавыя спасылкі

* Рэцэпт тулумбы
* Відэарэцэпт тулумбы на сайце e-da.tv

Катэгорыя:Дэсэрты
Катэгорыя:Баўгарская кухня
Катэгорыя:Турэцкая кухня
Катэгорыя:Паўночнамакедонская кухня
Катэгорыя:Басьнійская кухня
Катэгорыя:Кандытарскія вырабы
Мікалай Эпле

**Мікалай Эпле** (, нар. 1977) — расейскі філёляг, перакладчык, дасьледчык гісторыі савецкіх рэпрэсій і ГУЛАГу.

Скончыў клясычнае аддзяленьне гісторыка-філялягічнага факультэту РДГУ і асьпірантуру Інстытуту філязофіі РАН. Спэцыяліст па гісторыі заходнеэўрапейскай літаратуры, перакладчык Клайва Стэйплза Льюіса і Гільбэрта Кійта Чэстэртана на расейскую мову.

Выкладаў гісторыю старажытнагрэцкай філязофіі і заходнеэўрапейскай літаратуры. Спэцыялізуецца на гісторыі ангельскай літаратуры і брытанскай духоўнай традыцыі, дасьледаваньнях гістарычнай памяці ў посттаталітарных грамадзтвах. Аўтар шматлікіх публікацыяў аб расейскім грамадзтве, гістарычнай памяці аб сталінскіх рэпрэсіях і праблемах пераасэнсаваньня таталітарнага мінулага.

Працаваў як аўтар рэдакцыйных артыкулаў у кампаніі «Ведамасці», у ДАУ школа-інтэрнат «Інтэлектуал», Axel Springer, перакладчыкам у расейскім «Newsweek». У 2013 годзе быў моцна зьбіты невядомымі на вуліцы.

Аўтар кнігі «Нязручнае мінулае. Памяць аб дзяржаўных злачынствах у Расеі і іншых краінах» за якую атрымаў расейскую літаратурную прэмію за 2021 год «Асьветнік».

## Асабістае жыцьцё
Зводны брат расейскай заслужанай актрысы Жаны Эпле.

## Творы

### Кнігі
* 2021 — «Нязручнае мінулае. Памяць аб дзяржаўных злачынствах у Расеі і іншых краінах»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Працы Эпле www.colta.ru
* Працы Эпле на Ведамасьцях

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Расейскія гісторыкі
Катэгорыя:Расейскія перакладчыкі
Катэгорыя:Расейскія філёлягі
Леў Шчэрба

**Леў Уладзімеравіч Шчэрба** (3 сакавіка 1880}}, Ігумен, Менская губэрня — 26 сьнежня 1944, Масква) — расейскі і савецкі мовазнавец, акадэмік АН СССР, які ўнёс вялікі ўклад у разьвіцьцё псыхалінгвістыкі, лексыкаграфіі і фаналёгіі. Адзін са стваральнікаў тэорыі фанэмы. Адмысловец па агульным мовазнаўстве, расейскай, славянскай і францускай мовах.

## Крыніцы

## Літаратура
* Памяти академика Л. В. Щербы. — Л., 1951.
* Зиндер Л. Р., Матусевич М. И. «Л. В. Щерба. Основные вехи его жизни и научного творчества» // *Щерба Л. В.* Языковая система и речевая деятельность. Л., 1974.
* Будагов Р. А. «Академик Л. В. Щерба» // *Будагов Р. А.* Человек и его язык. — 2-е изд. — М., 1976.
* Булахов М. Г. «Восточнославянские языковеды: биобиблиографический словарь». Т. 3. — Минск, 1978.
* Теория языка. Методы его исследования и преподавания: к 100-летию со дня рождения академика Л. В. Щербы / отв. ред. Р. И. Аванесов. — Л.: Наука, 1981.
* 
* 
* Пищальникова В. А., Потапов В. В. «Лев Владимирович Щерба» // Отечественные лингвисты XX века: Сб. статей / Отв. ред. Ф. М. Березин. Ч. 3. — М.: ИНИОН РАН, 2003. — С. 123—148.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ігумене
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія мовазнаўцы
Катэгорыя:Савецкія мовазнаўцы
Парнаграфія ў Вугоршчыне

**Парнагра́фія ў Вуго́ршчыне** пачала вядомая з даўніх часоў, але крыніцаў аб ёй мала. Асноўныя крыніцы ўзыходзяць да часу пасьля падзеньня сацыялізьме ў 1989 годзе. Вытворчасьць і распаўсюджваньне парнаграфіі было незаконным пры сацыялістычным ладзе, але законы былі зроблены больш мяккімі пасьля падзеньня Вугорскае Народнае Рэспублікі. Дазвольная палітыка ўрада неўзабаве вывела краіну на перадавыя пазыцыі эўрапэйскае парнаграфічнае вытворчасьці. Некалькі замежных дырэктараў былі прыцягнуты мяккім заканадаўствам краіны. Пад канец, айчынныя вытворцы таксама пачалі квітнець, і некалькі акторак былі заўважаныя ў галіне.

## Права
міні|Знак шляхецкага роду ў Вугоршчыне.
У сацыялістычную эпоху парнаграфія лічылася прадуктам «заходняга заняпаду» і лічылася незаконнай. Законы былі лібэралізаваны з падзеньнем Вугорскае Народнае Рэспублікі. 
Парнаграфія, якая вырабляецца ў Вугоршчыне, адрозьніваецца ад больш распаўсюджанай амэрыканскай парнаграфіі. Шэраг маладых жанчын спрабавалі разбагацець у сталіцы. Як казала вельмі пасьпяховая выканаўца Мія Дайманд: «Я з маленькай вёскі. Я хацела ўцячы зь беднасьці й дапамагчы сваім братам і маці матэрыяльна». Гэта прыводзіць да таго, што жанчыны выглядаюць нашмат больш натуральнымі, чым іх калегі з ЗША, пры адсутнасьці большасьці прывабны выгляд бязь зьменаў цела, такіх як хірургічнае ўмяшаньне, татуіроўкі ці пірсінг.

## Вытворчасьць
[міні|[Аніта Дарк і Джэсі Джэйн, порнаакторкі. 12 жніўня 2003 году.]]
Пачынальнікамі сучаснага порнавырабу парнаграфіі былі замежныя вытворцы, якіх прыцягнула краіна дзякуючы спрыяльным эканамічным умовам і сталай прапанове прывабных выканаўцаў. Францускі актор і рэжысэр Крыстаф Клярк сьцьвярджае, што быў першым, калі ён яшчэ ў 1991 годзе пераехаў у Будапэшт.

З пачатку жанчыны-выканаўцы былі адносна тайнымі; яны былі ідэнтыфікаваны толькі па імю й звычайна выкарыстоўваліся толькі для некалькіх карцінаў. Вытворчыя прадпрыемствы хацелі пазьбегнуць прызнаньня імёнаў, каб заработная плата заставалася на нізкім узроўні. Аднак паступова некаторыя выканаўцы сталі станавіцца зоркамі, у якіх зьяўляліся прыхільнікі сярод гледачоў. З-за міжнароднага распаўсюджваньня фільмаў, зьнятых у Вугоршчыне, большасьць выканаўцаў выбіраюць псэўданімы зь міжнародным гучаньнем, напрыклад Нікі Андэрсан (швэдзкі), Манік Кавэ (францускі) ці Мішэль Ўайлд (ангельская). Ўайлд, сапраўднае імя якой Каталін Вад, здолела стаць зоркай мэйнстрыму й стала акторкай у тэлесэрыялу *Joban rosszban*.

Сярод вытворцаў можна назваць таварыства «Люкс відэа БТ». Яно існавала зь 1 чэрвеня 1993 году. Было заснаванае й мела сядзібу ў месьце Будапэшт. Начальнікам таварыства быў Іштван Ковач.

## Глядзіце таксама
* Джулія Тэйлар
* Аніта Дарк
* Зафіра
* *[[На рынку рабоў]]*
* Роксі Пантэр
* Сафі Эванс
* Сафія Кэрлі

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Як уладкаванае сучаснае порна? споведзь жанчыны з Украіны
* Венера за кадрам любіць іншы сэкс. Порназорка-беларуска расказала аб працы ў індустрыі інтымных фільмаў
* Budapest, Prague and porn: very bad trip
* Hungary to launch adult film network
* Сьпіс твораў Люкс відэа
* Сьпіс эратычнага кіно з Вугоршчыны
* Іштван Кові
Управа КДК па Берасьцейскай вобласьці

**Управа Камітэту дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Берасьцейскае вобласьці** — абласны аддзел камітэту дзяржаўнага кантролю Беларусі. Акруга дзейнасьці — Берасьцейская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 224005, Беларусь, Берасьцейская вобласьць, м. Берасьце, вул. Міцкевіча, 3.

У залежнасьці ад правапісу ўстанова мае розныя назвы:

## Земскія ўстановы
Абласная ўправа мае дзьве земскія ўстановы:
* Баранавіцкі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю
* Пінскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю

## Будова абласное ўправы
Абласная ўправа мае свае начальства і раду. Начальства складаецца са старшыні, яго намесьнікаў, начальнікаў управаў, загадчыкаў аддзелаў.

### Сьпіс начальнікаў
Сьпіс начальнікаў па стане на 1 траўня 2022 году:

### Рада
Абласная ўправа Віцебскае вобласьці мае сваю раду, якая называецца ***Калегія***. Раднікамі ў ёй усе начальнікі. Старшыня рады па сваёй пасадзе зьяўляецца старшыня абласное ўправы. Ніжэй сьпіс раднікаў абласное ўправы:

Дзейнасьць рады тайная. Яе дзейнасьць не магчыма знайсьці ў адкрытых крыніцах: сеціва, газэты, часопісы і г.д.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Абласная ўправа КДК РБ (Берасьцейская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці
Аксана Цылько

**Аксана Мікалаеўна Цылько** &mdash; Старшыня Камітэта дзяржаўнага кантролю Берасьцейскае вобласьці. Яна нарадзілася 16 верасьня 1973 г. у в. Млынок Петрыкаўскага раёна Гомельскае вобласьці. Вучылася ў сярэдняе школе. 
Скончыла Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1995 годзе, а затым асьпірантуру Беларускага навукова-дасьледчага інстытута эканомікі і інфармацыі АПК у 1998 годзе.
З 1998 г. па 2004 г.&nbsp;— навуковы супрацоўнік, вядучы навуковы супрацоўнік БелНДІ эканомікі і інфармацыі АПК (з 22.06.1999&nbsp;— БелНДІ аграрнай эканомікі, з 18.03.2003&nbsp;— дзяржаўная навуковая ўстанова «Інстытут аграрнай эканомікі НАН Беларусі»). 
З 2004 г. па 2011 г. на пасадзе галоўны спэцыяліст, начальнік аддзела ўправы абласное службы занятасьці насельніцтва Менскага аблвыканкама (з 2007 года ўправа ў складзе камітэта па працы, занятасьці і сацыяльнае абароне Менаблвыканкама), начальнік гэтае ўправы. 

## КДК
З  2011 г. пачала рабіць у Камітэце дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь на пасадах галоўнага спэцыяліста галоўнае ўправы кантролю за работаю галін сацыяльнае сфэры, намесьніка начальніка ўправы галоўнае ўправы кантролю за працай аграпрамысловага і прыродаахоўнага комплексаў, намесьніка начальніка галоўнае аналітычнае ўправы&nbsp;— начальніка ўправы аналізу і плянаваньня. 
У студзені 2020 г. прызначана старшынёй Камітэта дзяржаўнага кантролю Берасьцейскае вобласьці. 
Аб’яўлена Падзяка Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь у 2019 годзе. 

## Вучоба
* Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1995 год);
* асьпірантура Беларускага навукова-дасьледчага інстытута эканомікі і інфармацыі АПК (1998 год);
* кандыдат эканамічных навук.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Берасьцейскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Абласная ўправа КДК РБ (Берасьцейская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці
Вячаслаў Бычкоўскі

**Вячаслаў Мікалаевіч Бычкоўскі** — першы намесьнік старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Берасьцейскае вобласьці. Ён нарадзіўся ў 1975 г. у в. Ліхасельцы Пружанскага раёна Берасьцейкае вобласьці. 
У 1997 г. скончыў Берасьцейскі політэхнічны інстытут. Рабіць пачаў у 1998 г. у інспэкцыі МПЗ па Ленінскім раёне м. Берасьце. 
З 2005 г.  робіць у Камітэце дзяржаўнага кантролю Берасьцейскае вобласьці. 
Зь ліпеня 2013 г. займае пасаду намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Берасьцейскае вобласьці.

## Вучоба
* Берасьцейскі політэхнічны інстытут (1997 год)

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Берасьцейскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Абласная ўправа КДК РБ (Берасьцейская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці
Аршанскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю

**Аршанскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю** — міжраённы аддзел камітэту дзяржаўнага кантролю Беларусі. Акруга дзейнасьці — Віцебская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 211391, Беларусь, Віцебская вобласьць, м. Ворша, вул. Астроўскага, 2.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Віцебскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі

Катэгорыя:Міжраённыя камітэты КДК РБ (Віцебская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Віцебскай вобласьці
Катэгорыя:Ворша
Уладзімер Гадзяцкі

**Уладзімер Уладзімеравіч Гадзяцкі** — Старшыня Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці. Ён нарадзіўся ў 1967 годзе ў горадзе Джанкой Крымскае вобласьці. Вучыўся ў сярэдняе школе. Затым скончыў Балашоўскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў у 1988 годзе. Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь скончыў у 2002 г. 
З 1988 г. служыў у Савецкім войску, а пасьля распаду СССР да 1998 г. праходзіў службу ва Ўзброеных Сілах Беларусі на камандных пасадах. 
Пасьля звальненьня ў запас з 1998 г. па 2004 г. рабіў у інспэкцыі па падатках і зборах па Першамайскім раёне г. Віцебска.

## КДК
З 2004 г. па 2017 г. рабіў на пасадах у Камітэце дзяржкантролю:
* галоўны спэцыяліст,
* намесьнік начальніка ўправы,
* начальнік управы кантролю бюджэтна-фінансавай сфэры Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці.

З 2017 г. робіць на пасадзе першы намесьнік старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці.

З 17 сакавіка 2020 году прызначаны на пасаду старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці.

## Вучоба
* Балашоўскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў (1988 год)
* Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь (2002год)

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Віцебскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласная ўправа КДК РБ (Віцебская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Віцебскай вобласьці
Вадзім Генадзевіч Валовіч

**Вадзім Генадзевіч Валовіч** — Першы намесьнік старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці. Ён нарадзіўся ў 1978 годзе ў горадзе Лепель у Віцебскае вобласьці.

Скончыў у 2004 г. Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя П. М. Машэрава. Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь скончыў у 2018 г.

Пачаў сваю работу ў 1999 годзе эканамістам па фінансавай рабоце фінансавага аддзела Віцебскага станкабудаўнічага завода імя Камінтэрна. Рабіў ва ўправе сацыяльнае абароны Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта старшым кантралёрам-рэвізорам з 1999 па 2001 гады, а затым з 2001 па 2004 рабіў вядучым кантралёрам-рэвізорам. Затым перайшоў на работу ў рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства "Віцебскхлебпрам" на пасаду вядучага бухгальтара-рэвізора, дзе рабіў з 2004 па 2007 гады.
 
## КДК
З 2007 г. робіць у ў Камітэце дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці на пасадах:
* галоўны спэцыяліст управы кантролю органаў выканаўчае ўлады і каардынацыі кантрольнае дзейнасьці кантралюючых органаў (2007—2011),
* намесьнік начальніка ўправы кантролю органаў выканаўчай улады і каардынацыі дзейнасьці кантралюючых органаў (2011-2013),
* намесьнік начальніка ўправыкаардынацыі кантрольнае дзейнасьці і арганізацыйнае работы — начальнік аддзела кантролю дзяржаўнае ўласнасьці (2013—2017),
* начальнік управы кантролю за работай галін гаспадаркі (2017—2020),
* намесьнік старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці (2020—2021).

Зь 1 лютага 2021 г. прызначаны на пасаду першага намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці.

## Вучоба
* Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя П. М. Машэрава (2004 год)
* Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь (2018 год)

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Віцебскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Віцебскай вобласьці
Натальля Нікіфарава

**Натальля Вадзімаўна Нікіфарава** — Намесьнік старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці. Яна нарадзілася ў 1972 годзе ў горадзе Віцебску.

Вучылася ў сярэдняе школе. У 1994 годзе скончыла Віцебскі тэхналягічны інстытут лёгкае прамысловасьці. У 1994—2003 гадах рабіла на розных пасадах у інспэкцыі Міністэрства па падатках і зборах па Чыгуначным раёне г. Віцебска.

## КДК
З 2003 году робіць у Камітэце дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці. Займала наступныя пасады: 
* галоўны спэцыяліст управы кантролю бюджэтна-фінансавае і сацыяльнае сфэры (2003—2007), 
* намесьнік начальніка ўправы кантролю органаў выканаўчае ўлады і каардынацыі кантрольнае дзейнасьці (2007—2011), 
* начальнік управы кантролю органаў выканаўчае ўлады і каардынацыі кантрольнае дзейнасьці (2011—2013), 
* начальнік управы каардынацыі кантрольнай дзейнасьці і арганізацыйнае работы (2013—2021).

Зь 1 лютага 2021 г. назначана на пасаду намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Віцебскае вобласьці.

## Вучоба
* Віцебскі тэхналягічны інстытут лёгкае прамысловасьці (1994 год)

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Віцебскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Віцебскай вобласьці
Лідзкі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю

**Лідзкі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю** — міжраённы аддзел камітэту дзяржаўнага кантролю Беларусі. Акруга дзейнасьці — Гарадзенская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 231300, Беларусь, Гарадзенская вобласьць, м. Ліда, вул. Савецкая, 21.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гарадзенскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласная ўправа КДК РБ (Гарадзенская вобласьць)
Катэгорыя:Міжраённыя камітэты КДК РБ (Гарадзенская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Ліда
Анатоль Дарожка

**Анатоль Андрэевіч Дарожка** &mdash; Старшыня Камітэта дзяржкантролю па Гарадзенскае вобласьці. Ен нарадзіўся ў 1968 годзе ў в. Львоўка Ваўкавыскага раёна, Гарадзенскае вобласьці. У 1992 г. скончыў Гарадзенскі сельскагаспадарчы інстытут,  а ў 2010 г. скончыў Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь. Рабіць пачаў у 1985 г. у саўгасе «Ваўкавыскі». У 2004 г. загадам прызначаны дырэктарам УА «Ваўкавыскі дзяржаўны аграрны каледж». 

## КДК

З 2008 г. прыняты на работу ў Камітэт дзяржаўнага кантролю Гарадзенскае вобласьці на пасаду начальніка ўправы кантролю работы аграпрамысловага, лесагаспадарчага і прыродаахоўнага комплексаў. Са сьнежня 2010 г. рабіў намесьнікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Гарадзенскае вобласьці. 
У студзені 2017 года прызначаны старшынёй Камітэта дзяржаўнага кантролю Гарадзенскае вобласьці.

## Вучоба
* Гарадзенскі сельскагаспадарчы інстытут  (1992 год),
* Акадэмія кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь (2010 год).

## Глядзі таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гарадзенскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы КДК РБ
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гарадзенскай вобласьці
Аляксандар Садоўнічы

**Аляксандар Міхайлавіч Садоўнічы** &mdash; першы намесьнік старшыні КДК Гарадзенскае вобласьці. Ён нарадзіўся ў 1965 годзе ў в. Каменка Бераставіцкага раёна Гарадзенскае вобласьці. 
У 1991 г. скончыў Гарадзенскі сельскагаспадарчы інстытут. У 2014 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь. Рабіць пачаў у 1982 г. у калгасе імя С. О. Прытыцкага.
З 1990 г. па 1993 г. рабіў сакратаром камітэта камсамола ДСМІ. Пасьля заканчэньня вучобы ў асьпірантуры у 1997 г. рабіў выкладчыкам на катэдры прыватнае заатэхніі ДСМІ, а ў 1998 г. прыняты на работу ва ўправу арганізацыйна-кадравае работы Гарадзенскага аблвыканкама.

З 1999 г. па 2001 г. рабіў загадчыкам сакратарыята намесьніка старшыні Гарадзенскага аблвыканкама.
 
## КДК

З 2001 г. рабіў у Камітэце дзяржаўнага кантролю Гарадзенскае вобласьці. Са сьнежня 2010 г. робіць на пасадзе першага намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Гарадзенскае вобласьці.

## Вучоба
* Гарадзенскі сельскагаспадарчы інстытут  (1991 год),
* Акадэмія кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь (2014 год).
* Кандыдат сельскагаспадарчых навук.

## Глядзі таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гарадзенскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы КДК РБ
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гарадзенскай вобласьці
Управа КДК па Гомельскай вобласьці

**Управа Камітэту дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Гомельскай вобласьці** — абласны аддзел камітэту дзяржаўнага кантролю Беларусі. Акруга дзейнасьці — Гомельская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 246050, Беларусь, Гомельская вобласьць, Гомель, вул. Пралетарская, 15.

У залежнасьці ад правапісу ўстанова мае розныя назвы:

## Земскія ўстановы
Абласная ўправа мае дзьве земскія ўстановы:
* Жлобінскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю
* Мазырскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю

## Будова абласное ўправы
Абласная ўправа мае свае начальства і раду. Начальства складаецца са старшыні, яго намесьнікаў, начальнікаў управаў, загадчыкаў аддзелаў.

### Сьпіс начальнікаў
Сьпіс начальнікаў па стане на 1 траўня 2022 году:

### Рада
Абласная ўправа Гомельскай вобласьці мае сваю раду, якая называецца ***Калегія***. Раднікамі ў ёй усе начальнікі. Старшыня рады па сваёй пасадзе зьяўляецца старшынём абласное ўправы. Ніжэй сьпіс раднікаў абласное ўправы:

Дзейнасьць рады тайная. Яе дзейнасьць немагчыма знайсьці ў адкрытых крыніцах: сеціве, газэтах, часопісах і да т. п.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Гомельскай вобласьці

## Крыніцы

## Заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Абласная ўправа КДК РБ (Гомельская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Гомель
Аляксей Іглікаў

**Аляксей Аляксеевіч Іглікаў** &mdash; Старшыня КДК Гомельскае вобласьці. Ён нарадзіўся ў 1973 годзе ў г. Горкі Магілеўскае вобласьці.

У 1996 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію.

Рабіць пачаў у 1996 годзе ў кантрольна-рэвізыйнае ўправе Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь па Магілеўскае вобласьці. 
З кастрычніка 1997 г. робіць у Камітэце дзяржаўнага кантролю Магілеўскае вобласьці. Са сьнежня 2011 г. па студзень 2021 г. рабіў намесьнікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Магілеўскае вобласьці, з лютага 2021 г. &mdash; першым намесьнікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Магілеўскае вобласьці. 
У траўні 2021 г. прызначаны старшынём Камітэта дзяржаўнага кантролю Гомельскае вобласьці. У 2021 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь.
 
## Вучоба
* Беларуская сельскагаспадарчая акадэмія (1996 год)
* Акадэмія кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь (2021 год)

## Глядзі таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гомельскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы КДК РБ
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Гомельская вобласьць
Катэгорыя:Гомель
Андрэй Прыкота

**Андрэй Сяргеевіч Прыкота** &mdash; першы намесьнік старшыні Камітэту дзяжаўнага кантролю Гомельскае вобласьці. Ён нарадзіўся 25 ліпеня 1982 года ў г. Петрыкаў Гомельскай вобласьці. Скончыў Гомельскі дзяржаўны тэхнічны ўнівэрсытэт імя П. В. Сухога у 2004 годзе. 
З 2004 г. па 2010 г. рабіў у інспэкцыях Міністэрства па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь па Чыгуначным і Навабеліцкім раёнах г. Гомеля на пасадах дзяржаўнага, старэйшага дзяржаўнага і галоўнага дзяржаўнага падатковага інспэктара, намесьніка начальніка ўправы.

З 2010 г. па 2021 г. рабіў у Камітэце дзяржаўнага кантролю Гомельскае вобласьці вядучым, галоўным спэцыялістам, намесьнікам начальніка ўправы, начальнікам управы, намесьнікам старшыні. 
У ліпені 2021 г. прызначаны на пасаду першага намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Гомельскае вобласьці.

## Глядзі таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гомельскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы КДК РБ
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Гомельская вобласьць
Катэгорыя:Гомель
Вольга Салаўёва

**Вольга Пятроўна Салаўёва** — намесьнік старшыні Камітэта. Яна нарадзілася 17 лістапада 1969 году ў месьце Гомель. Скончыла Гомельскі каапэратыўны інстытут у 1994 годзе. З 1986 г. па 2005 г. рабіла ў сфэры гандлю прадаўцом, вядучым таваразнаўцам. З 2005 па 2011 гады рабіла вядучым і галоўным спэцыялістам управы гандлю і паслуг Гомельскага аблвыканкама.
 
З кастрычніка 2011 г. робіць ў Камітэце дзяржаўнага кантролю Гомельскай вобласьці галоўным спэцыялістам, намесьнікам начальніка аддзела, загадчыца сэктара.
 
У сакавіку 2022 г. назначана на пасаду намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Гомельскай вобласьці.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гомельскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы КДК РБ
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Гомельская вобласьць
Катэгорыя:Гомель
Рудня (Слуцкі раён)

**Ру́дня** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Покрашаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 161 чалавек
* 2019 год — 105 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Покрашаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Барысаўскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю

**Барысаўскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю** — міжраённы аддзел камітэту дзяржаўнага кантролю Беларусі. Акруга дзейнасьці — Менская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 222520, Беларусь, Менская вобласьць, м. Барысаў, вул. Чапаева, 6

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Менскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Міжраённыя камітэты КДК РБ (Менская вобласьць)
Катэгорыя:Барысаў