open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Джэсыка Дыгінз

**Джэ́сыка Ды́гінз** (; 26 жніўня 1991 году) — лыжніца з ЗША, якая ўважаецца за самую пасьпяховую лыжніцу краіну за ўсю гісторыю. Спартоўка ёсьць уладальніцай Кубкаў сьвету, алімпійскай чэмпіёнкай ды трымальніцай мэдалёў чэмпіянату сьвету і мноства іншых чэмпіёнскіх дысцыплінаў. Дыгінз карыстае свой статус вядомай спартоўкі дзеля прасоўваньня інфармацыйных матэрыялаў, павязаных зь зьмяненьнем клімату і разладамі харчовых паводзінаў.

## Кар’ера
Не зважаючы на тое, што Дыгінз атрымала стыпэндыю на навучаньне ў Паўночным Мічыганскім унівэрсытэце, яна адклала сваё залічэньне на адзін год, каб узяць удзел у спартовых спаборніцтвах. У 2011 годзе яна была ўлучаная ў склад лыжнай зборнай ЗША і ў тым жа годзе ўпершыню ўзяла ўдзел у чэмпіянаце сьвету.

У 2013 годзе яна выйграла залаты мэдаль поруч з Кікан Рэндал у камандным спрынце на чэмпіянаце сьвету па лыжных відах спорту ў Валь-дзі-Ф’емэ. Праз год яна дэбютавала ў складзе лыжнай зборнай на зімовых Алімпійскіх гульнях. На чэмпіянаце сьвету па лыжных відах спорту 2017 году ў Лахці, Дыгінз здабыла два мэдалі. Спачатку ў спрынце яна, здабыўшы перамогі ў чвэрцьфінале і паўфінале, узяла срэбны мэдаль, апярэдзіўшы сваю аднакамандніцу Рэндал. А ў клясычным камандным спрынце яна фінішавала трэцяй, апярэдзіўшы швэдзкую каманду на заключным этапе гонкі. Гэта зрабіла Дыгінз першай амэрыканкай, якая выйграла чатыры мэдалі чэмпіянату сьвету па лыжных гонках. Дыгінз заняла трэці радок у агульным заліку на Тур дэ Скі 2017—2018 гадоў, стаўшы першай амэрыканкай, якая фінішавала на п’едэстале ў агульным заліку. У Кубку сьвету яна была другой паводле вынікаў сэзону. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году ў Пхёнчхане Дыгінз і Рэндал сталі першымі амэрыканскімі лыжніцамі, якія здабылі залаты мэдаль.

Дыгінз стала пераможцам Тур дэ Скі 2021 году, а таксама была першай у агульным заліку Кубка сьвету 2020—2021 гадоў, атрымаўшы найбуйнейшы гадавы прыз у лыжных гонках. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году спартоўка стала ўладальніцай бронзы ў жаночым спрынце, стаўшы першай амэрыканкай, якая выйграла індывідуальны алімпійскі мэдаль у спрынце клясычным ходам. Затым яна ўзяла срэбны мэдаль у жаночай гонцы на 30 кілямэтраў клясычным ходам. У сьнежні 2022 году Дыгінз пераўзышла амэрыканскі рэкорд паводле колькасьці перамог на Кубку сьвету па лыжных гонках, атрымаўшы чатырнаццатую перамогу. У 2023 годзе стала чэмпіёнкай сьвету ў забегу клясычным ходам на 10 кілямэтраў. Яна ж перамагла ў турніры Тур дэ Скі 2023—2024 гадоў. Да зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году падыйшла ў якасьці лідэркі Кубка сьвету. На саміх гульнях узяла бронзавы мэдаль у гонцы на 10 км каньковым ходам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Лыжніцы ЗША
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Пеніца

**Пе́ніца** — вёска ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сыродзкага сельсавету.  

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай

Найранейшай вядомай пакуль зьвесткай пра паселішча ёсьць запіс у Мазырскім каптуровым судзе, датаваны 18-м сакавіка 1674 году. Паводле дакумэнту, пані Барбара зь Юдыцкіх Лозчына перадавала оўруцкім езуітам зруйнаваную праз ворагаў сваю палову Юравічаў, а таксама вёскі Крышычы, Хобнае і Пеніцу, з абавязкам выплаты ім 10 000 злотых, якія завяшчаў нябожчык муж Міхал Лозка. Яшчэ езуіты атрымалі права на суму ў 11 381 зл., пазычаную розным асобам.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Пеніца — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе адміністрацыйна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. 

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Пеніца ў складзе Аўцюцевіцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 566

Катэгорыя:Сыродзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Каленкавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Шчакатава

**Шчакатава́** — вёска  ў Слабодзкім сельсавеце Мазырскага раёну Гомельскай вобласьці.   

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай

Найранейшы пакуль упамін пра паселішча сустрэты ў рэестры трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. Паводле крыніцы, пан Лімант, пісар гродзкі мазырскі, з 14 дымоў ў вёсках Зімовішчы і Шчакатава (Szczekotowa) мусіў выплаціць 21 злоты. Зыходзячы з таго, што пры двайным паборы для Зімовішчаў пазначаныя 12 дымоў, то для Шчакатавы застаецца толькі 2 дымы і выплата, адпаведна, 3 злотых. З тае ж крыніцы вынікае, што згаданыя 2 дымы Шчакатавы раней належалі пану Булгаку, уладальніку большай часткі Зімовішчаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Шчакатава апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 43 жыхары абодвух полаў вёскі Шчакатавы зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Міхайлаўскай царквы ў сяле Слабада Скрыгалаўская, а 25 вяскоўцаў былі вернымі парафіі Мазырскага касьцёлу Сьвятога Міхала Арханёла.

Ад парэформавага часу Шчакатава адміністрацыйна належала да Слабады Скрыгалаўскай воласьці.

На 1909 год вёску Шчакатаву (Щекотово) складалі 24 двары з 202 жыхарамі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Шчакатава ў складзе Слабады Скрыгалаўскай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

Да 26 лістапада 1959 году вёска ўваходзіла ў склад Каменкаўскага сельсавету.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*
Стрэльск

**Стрэльск** — вёска ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крынічнага сельсавету.   

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

Ці не ўпершыню паселішча названае ў апісаньні Мазырскага замку 1552 году. З крыніцы вынікае, што ад 1512 году селішча Стрэльскае па абодва берагі Прыпяці, з пустаўшчынай, называнай Макееўшчынай, у Загальскай нядзелі Мазырскай воласьці трымаў баярын Балакір. Добры былі выслугай ягонага бацькі. Жыхары селішча да 1532 году яшчэ выконвалі замкавыя работы, выплачвалі падымшчыну ў паўкапы, г. зн. 30, грошаў да 1551 году, але і тое астатняе ўжо спынена.

У рэвізіі Мазырскага староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі Рыгорам Валовічам і Мікалаем Нарушэвічам да 8 кастрычніка 1560 года, пры апісаньні мяжы ўгодзьдзяў сяла Сядзельнікі згаданы і востраў Стрэльскі.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі, згодна з указам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году, Кіеўскае ваяводзтва стала часткаю Кароны Польскай. Стрэльск у складзе Мазырскага павету, пад уплывам віленскага ваяводы, канцлера ВКЛ і мазырскага старосты Мікалая Радзівіла Рудога ды падтрымаўшай яго павятовай шляхты, быў выведзены з Кіеўскага і далучаны да Менскага ваяводзтва.

Надалей зьвесткі пра Стрэльск сустрэтыя ў рэестрах двайнога і трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. У  першым выпадку пан Міхал Антоні Аскерка, судзьдзя *земскі* мазырскі, з 14 дымоў у Дудзічах і Стрэльску выплачваў 14 злотых. У другім мусіў выдаваць 21 злоты.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Стрэльск апынуўся ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні, з 29 жніўня 1797 году далучаны да Рэчыцкага павету той самай Менскай губэрні.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 132 жыхары вёскі Стрэльск абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Усьпенскай царквы ў Барбарове, а 46 былі парафіянамі касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў Кімбараўцы.

У парэформавы пэрыяд Стрэльск адміністрацыйна належаў да Нараўлянскай воласьці.

На 1909 год у вёсцы Стрэльск налічвалася 43 двары з 372 жыхарамі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Стрэльск у складзе Нараўлянскай воласьці, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Крынічны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мазырскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Статуі таксама паміраюць

**Статуі таксама паміраюць** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1953 годзе. Рэжысэры кіно: Крыс Маркер і Ален Рэнэ. 

## Зьмест
Стужка пра Другую Сусьветную Вайну ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* Такая доўгая адсутнасьць

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статуі таксама паміраюць

Катэгорыя:Фільмы 1953 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1953 году
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы 1953 году
Катэгорыя:Францускія дакумэнтальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1950-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы Францыі на францускае мове
Торба з шарамі

**Торба з шарамі** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1975 годзе. Рэжысэр кіно: Жак Дуаён. 

## Зьмест
Стужка пра Другую Сусьветную Вайну ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* Шлюб

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Торба з шарамі

Катэгорыя:Фільмы 1975 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1975 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1975 году
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы 1975 году
Катэгорыя:Францускія ваенныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1970-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Францускія фільмы-драмы на францускай мове
Таемныя сілы

**Таемныя сілы** () — француская кінастужка, якая выйшла ў пракат у 1943 годзе. Рэжысэр кіно: Поль Рыш. Гэта псэўданім, а яго сапраўнае імя невядомае. Магчыма рэжысэрам быў Жан Мамі, або П’ер Рамлё. 

## Зьмест
Стужка пра падрыхтоўку да Другое сусьветнае вайны ў Францыі. Галоўны вобраз — пасол на Сойм Францыі П’ер Авэнэль (Марыс Рэмі). Яго пасадзілі ў астрог за дзейнасьць супраць ураду Францыі. Пасьля вызваленьня ён становіцца ціхім і перастаў варагаваць з урадам і габрэямі. Аднак гэта было ня доўга. П’ер Авэнэль пачынае капіць доказы шкоднае дзейнасьці ўраду. П’ера Авэнэля забіваюць выстралам зь пісталету.

## Глядзіце таксама
* Гэтыя, на рэйках

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Таемныя сілы

Катэгорыя:Фільмы 1943 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1943 году
Катэгорыя:Прапагандысцкія фільмы
Катэгорыя:Францускія прапагандысцкія фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1942 году
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1940-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы пра масонства
Катэгорыя:Антысэмітызм у Францыі
Катэгорыя:Антымасонства ў Францыі
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
Кон чалавека

**Кон чалавека** () — савецкая стужка, якая выйшла ў пракат у 1959 годзе. Рэжысэр кіно: Сяргей Бандарчук. 

## Глядзіце таксама
* Торба з шарамі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кон чалавека

Катэгорыя:Фільмы 1959 году
Катэгорыя:Савецкія фільмы
Катэгорыя:Фільмы СССР 1959 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1959 году
Катэгорыя:Савецкія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы 1959 году
Катэгорыя:Савецкія ваенныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на расейскай мове
Катэгорыя:Фільмы на расейскай мове ў 1950-я
Катэгорыя:Фільмы СССР на расескае мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР на расейскае мове
Гэтыя, на рэйках

**Гэтыя, на рэйках** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1943 годзе. Рэжысэр кіно: Рэнэ Кляман. 

## Зьмест
Стужка пра Другое Сусьветнае Вайны ў Францыі. Пра шкодніцтва работнікаў францускае чыгункі.

## Глядзіце таксама
* Вялікі Парыж

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гэтыя, на рэйках

Катэгорыя:Фільмы 1943 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1943 году
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы 1943 году
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы пра вайну
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1940-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы на францускай мове
Вялікі Парыж

**Вялікі Парыж** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1974 годзе. Рэжысэры кіно: Жыль Гранж'е. 

## Зьмест
Стужка пра Другое Сусьветнае Вайны ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* Другі аддзел супраць камэндатуры

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вялікі Парыж

Катэгорыя:Фільмы 1974 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1974 году
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Францускія камэдыйныя фільмы
Катэгорыя:Кінакамэдыі 1974 году
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1970-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі Францыі на францускае мове
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Францускія фільмы пра Другую сусьветную вайну
Трывога на Міжземным моры

**Трывога на Міжземным моры** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1938 годзе. Рэжысэр кіно: Леа Жанон. 

## Зьмест
Стужка пра прыгоды ў Міжземным моры.

## Глядзіце таксама
* Трое з Сэн-Сіру

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Трывога на Міжземным моры

Катэгорыя:Фільмы 1938 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1938 году
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы
Катэгорыя:Францускія прыгодніцкія фільмы
Катэгорыя:Прыгодніцкія фільмы 1938 году
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1930-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Францускія прыгодніцкія фільмы на францускай мове
Сканаць у Мадрыдзе

**Сканаць у Мадрыдзе** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1963 годзе. Рэжысэры кіно: Фрэдэрык Расіф. 

## Зьмест
Стужка пра грамадзянскую вайну ў Гішпаніі.

## Глядзіце таксама
* Забойца жыве ў 21-ым

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сканаць у Мадрыдзе

Катэгорыя:Фільмы 1963 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1963 году
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы 1963 году
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы Францыі
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1960-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы на францускай мове
Дзікая мыш

**Дзікая мыш** () — эратычнае кіно, зьнятае ў 2017 годзе.

## Зьмест
Галоўны вобраз — Георг страціў сваю работу. Ён мае маладую жонку. Георг хоча адпомсьціць свайму колішняму пану.

Зьмест стужкі толькі для дарослых, бо мае каханьне дарослых і паказвае голае цела.

## Глядзіце таксама
* Піяністка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дзікая мыш на Кінакіпа

Катэгорыя:Фільмы 2017 году
Катэгорыя:Аўстрыйскія фільмы
Катэгорыя:Аўстрыйскія фільмы 2017 году
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Аўстрыйскія кінакамэдыі
Катэгорыя:Кінакамэдыі 2017 году
Катэгорыя:Аўстрыйскія эратычныя фільмы
Катэгорыя:Нямецкія фільмы
Катэгорыя:Нямецкія фільмы 2017 году
Катэгорыя:Нямецкія кінакамэдыі
Катэгорыя:Камэдыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Аўстрыйскія камэдыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Нямецкія камэдыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Эратычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове
Катэгорыя:Фільмы на нямецкай мове ў 2010-я
Забойца жыве ў 21-ым

**Забойца жыве ў 21-ым** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1942 годзе. Рэжысэры кіно: Анры-Жорж Клюзо. 

## Зьмест
Стужка пра дэтэктыў у Францыі.

## Глядзіце таксама
* Фантастычная ноч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Забойца жыве ў 21-ым

Катэгорыя:Фільмы 1942 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1942 году
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Францускія камэдыйныя фільмы
Катэгорыя:Кінакамэдыі 1942 году
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 1942 году
Катэгорыя:Францускія крымінальныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1942 году
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1940-я
Катэгорыя:Францускія фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Францускія фільмы-драмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы паводле бэльгійскіх раманаў
Катэгорыя:Фільмы пра Парыж
Катэгорыя:Фільмы пра забойства
Катэгорыя:Фільмы пра сэрыйных забойцаў
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы «Кантынэнталь Фільм»
Фляранс Брунэль

**Фляра́нс Брунэ́ль** (;  20 сьнежня 2003 году) — канадзкая шорт-трэкістка.

## Кар’ера
У прафэсійным спорце дэбютавала на чэмпіянаце сьвету па шорт-трэку 2021 году ў Дордрэхце. На Кубку сьвету запачаткавала выступы ў сэзоне 2021—2022 гадоў, дзе здабыла два срэбныя мэдалі ў эстафэтах. У студзені 2022 году было агалошана, што спартоўка будзе бараніць гонар Канады на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году, але мэдалёў на тых спаборніцтвах не атрымала. У сьнежні 2025 году была ўлучаная ў склад зборнай на зімовыя Алімпійскія гульні 2026 году, дзе ў эстафэтах узяла срэбны і бронзавы мэдалі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на ShortTrackOnLine.info.

Катэгорыя:Канадзкія шорт-трэкісткі
Катэгорыя:Шорт-трэкісты і шорт-трэкісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Шорт-трэкісты і шорт-трэкісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Франчэска Фрыдрых

**Франчэ́ска Фры́дрых** (;  2 траўня 1990 году) — нямецкі бабсьлеіст, які выступае ў якасьці пілёта. Акрамя спорту, служыць ва ўзброеных сілах Нямеччыны.

## Кар’ера
Актыўна пачаў займацца спортам ужо зь дзяцінства, беручы ўдзел у юнацтве ў лёгкаатлетычных спаборніцтвах. Перайшоў да бобслэю толькі ў 2006 годзе, пры гэтым адразу стаўшы пілётам. Першым часам ягоным сукаманднікам быў родны брат Давід, які падчас трэнаваньняў на трасе ў Альтэнбэргу атрымаў сур’ёзную траўму і таму пастанавіў сабе сысьці з прафэсійнага спорту.

У прафэсійным бобслэі запачаткаваў выступы ў 2011 годзе, дзе поруч з Флёрыянам Бэке спаборнічаў у двойцы. Хутка зарэкамэндаваў сябе як добры спартовец, досыць скора пачаўшы браць мэдалі. У 2013 годзе ў Санкт-Морыцы ўпершыню стаў чэмпіёнам сьвету ў двойках поруч зь Янісам Бэкерам. У 2014 годзе ўпершыню дэбютаваў на зімовых Алімпійскіх гульнях, дзе быў шостым у двойках і восьмым у чацьверках. З тых часоў меў бліскучыя выступы ў двойках, стала робячыся чэмпіёнам сьвету, а таксама пераможцам Кубкаў сьвету з 2017 году. З таго ж году стала пачаў перамагаць на чэмпіянатах сьвету ў чацьверках. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году стаў чэмпіёнам як у двойках, гэтак і чацьверках.

У сэзоне 2018—2019 гадоў стаў уладальнікам Кубка сьвету ў двойках, здолеўшы з рознымі сукаманднікамі перамагшы ўва ўсіх васьмі гонках сэзону. Зноў стаў чэмпіёнам у двойках і чацьверках на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году. На тых гульнях на цырымоніі адкрыцьця ў Пэкіне разам з канькабежкай Кляўдыяй Пэхштайн быў сьцяганосцам нямецкай каманды. У 2025 годзе ў Лэйк-Плэйсыдзе ў дзявяты раз стаў чэмпіёнам сьвету ў двойках і ў сёмы раз запар чэмпіёнам сьвету ў чацьверках. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году здабыў срэбныя мэдалі ў двойках і чацьверках.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына на Міжнароднай фэдэрацыі бобслэя і скелетону.

Катэгорыя:Нямецкія бабсьлеісты
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Яганэс Лёхнэр

**Яга́нэс Лёхнэр** (;  15 кастрычніка 1990 году) — нямецкі бабсьлеіст, які выступае ў якасьці пілёта.

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў 2011 годзе, але на пазыцыю пілёта перайшоў у 2014 годзе. У 2015 годзе ўпершыню ўзяў срэбны мэдаль на чэмпіянаце сьвету ў двойках у Вінтэрбэргу. У 2017 годзе стаў чэмпіёнам сьвету ў чацьверках і ўзяў Кубак сьвету сэзону 2017—2018 гадоў. У наступныя гады звычайна быў у ценю Франчэска Фрыдрыха, часта беручы толькі срэбныя мэдалі. Гэтак на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году Лёхнэр быў другім як у двойках, гэтак і чацьверках. У 2023 годзе стаў чэмпіёнам сьвету і ўладальнікам Кубка сьвету ў двойках. У 2025 годзе зноў трыюмфаваў у агульным заліку Кубка сьвету. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году здолеў перамагчы свайго галоўнага суперніка Франчэска Фрыдрыха, узяўшы залатыя мэдалі як у двойках, гэтак і ў чацьверках.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына на Міжнароднай фэдэрацыі бобслэя і скелетону.

Катэгорыя:Нямецкія бабсьлеісты
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Бабсьлеісты і бабсьлеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Дудзічы (Каленкавіцкі раён)

**Дудзічы** — вёска ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці. Цэнтар Дудзіцкага сельсавету.

  

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

Ці не ўпершыню паселішча згаданае ў апісаньні Мазырскага замку 1552 году. Паводле крыніцы, сяло Дудзічы належала да Даманавіцкай нядзелі Мазырскай воласьці. Сямёра гаспадароў сяла Іван Чорны, Васіль брат яго, Астапка Хадыніч, Лявон Грыневіч, Сямён Туровіч, Макей Грыневіч, Яўхім Глядовіч выконвалі плацёжныя павіннасьці ды розныя работы на карысьць замку.

У рэвізіі Мазырскага староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі Рыгорам Валовічам і Мікалаем Нарушэвічам да 8 кастрычніка 1560 году былі акрэсьленыя межы ўгодзьдзяў сяла Дудзічаў. Увесь грунт распасьціраўся ўздоўж на мілю, а ўпоперак на тры вярсты.

Надалей зьвесткі пра Дудзічы сустрэтыя ў рэестрах двайнога і трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. У  першым выпадку пан Міхал Антоні Аскерка, судзьдзя *земскі* мазырскі, з 14 дымоў у Дудзічах і Стрэльску выплачваў 14 злотых. У другім мусіў выдаваць 21 злоты.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Дудзічы — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе адміністрацыйна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. 

У парэформавы пэрыяд Дудзічы — адміністрацыйны цэнтар аднайменнай воласьці.

На 1909 год у сяле Дудзічы налічвалася 115 двароў з 672 жыхарамі, у 3 дварах маёнтку – 40 жыхароў.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Дудзічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 546—547

Катэгорыя:Дудзіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Каленкавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Сьпіс імпэратараў Рымскай імпэрыі

## Прынцыпат (27 г. да н. э. — 284 г. н. э.)
Дынастыя Юліюсаў-Кляўдыюсаў:

* Актавіян Аўгуст (27 да н. э. — 14 н. э.) — заснавальнік імпэрыі.
* Тыбэрыюс (14–37)
* Калігула (37–41)
* Кляўдыюс (41–54)
* Нэрон (54–68) — апошні прадстаўнік дынастыі.

Дынастыя Флявіюсаў:

* Вэспасіян (69–79) — пачаў будаўніцтва Калізэю.
* Цiт (79–81) — пры ім адбылося вывяржэнне Вэзувіё.
* Даміцыян (81–96)

Дынастыя Антанінаў («Пяць добрых імпэратараў»):

* Нэрва (96–98)
* Траян (98–117) — пашырыў межы імпэрыі да максымуму.
* Адрыян (117–138)
* Антанін Піюс (138–161)
* Марк Аўрэліюс (161–180) — імпэратар-філёзаф.
* Камод (180–192)

Дынастыя Сэвэраў:

* Сэптыміюс Сэвэр (193–211)
* Каракала (198–217) — надаў рымскае грамадзянства ўсім вольным жыхарам.
* Аляксандар Сэвэр (222–235)

Эпоха «салдацкіх імпэратараў» (Крызіс III стагодзьдзя):

* Максымін Фракіец (235–238)
* Аўрэліян (270–275) — аднавіў цэласнасьць дзяржавы («Restitutor Orbis»).

## Дамінат (284–476 гг. н. э.)

* Дыяклетыян (284–305) — увёў сыстэму тэтрархіі (падзелу ўлады на чатырох).
* Канстантын I Вялікі (306–337) — перанёс сталіцу ў Канстантынопаль, зрабіў хрысьціянства дазволеным.
* Юліян Адступнік (361–363) — спрабаваў вярнуць паганства.
* Тэадосіюс I (379–395) — апошні імпэратар адзінай імпэрыі; пасьля яго яна канчаткова падзялілася на Заходнюю і Ўсходнюю.

Апошнія імпэратары Захаду:

* Ганорыюс (395–423) — пры ім вэстготы захапілі Рым у 410 годзе.
* Ромул Аўгустул (475–476) — апошні імпэратар Заходняй Рымскай імпэрыі, якога скінуў германскі правадыр Адаакр.
Васіль Чуйкоў

**Васіль Іванавіч Чуйкоў** (; , в. Сярэбраныя Пруды, Вінеўскі павет, Тульская губэрня, Расейская iмпэрыя — 18 сакавiка 1982, Масква, РСФСР, СССР) — савецкі вайскавод, Маршал Савецкага Саюзу (1955), двойчы Герой Савецкага Саюзу. 

## Бiяграфiя
Нарадзіўся ў шматдзетнай сялянскай сям’і. Працоўную дзейнасьць пачаў падлеткам у Петраградзе. У 1917 годзе служыў юнгам у навучальным атрадзе мінэраў у Кранштаце. У 1918 годзе ўступіў у Чырвоную армію. Удзельнічаў у Грамадзянскай вайне, дзе ў веку 19 гадоў стаў камандзірам палка. Быў чатыры разы паранены. Пасьля вайны скончыў Вайсковую акадэмію імя Фрунзэ, а таксама яе ўсходні факультэт, пасьля чаго працаваў вайсковым аташэ ў Кітаі.

Перад пачаткам вайны камандаваў 4-й арміяй, якая дысьлякавалася ў Беларусі. Найбольшую вядомасьць атрымаў як камандуючы 62-й арміяй (пазьней перайменаванай у 8-ю гвардзейскую), якая ў 1942–1943 гадах утрымлівала Сталінград. Чуйкоў распрацаваў тактыку блізкага бою і выкарыстаньня штурмавых групаў, што стала вырашальным фактарам у мескіх змаганьнях. Пад ягоным кіраўніцтвам армія прайшла шлях да Бэрліну, дзе 2 траўня 1945 году Чуйкоў асабіста прыняў капітуляцыю нямецкага гарнізону.

У пасьляваенныя гады займаў высокія пасады, як то быў галоўнакамандуючым Групай савецкіх войскаў у Нямеччыне (1949—1953), галоўнакамандуючым Сухапутнымі войскамі СССР (1960—1964) і начальнікам Грамадзянскай абароны СССР. Зьяўляецца аўтарам шматлікіх мэмуараў пра вайну.

Памёр у 1982 годзе. Паводле ўласнага запавету, быў пахаваны ў Валгаградзе на Мамаевым кургане ля падножжа манумэнта «Радзіма-маці», побач з жаўнерамі сваёй арміі, якія загінулі ў Сталінградзкай бітве.

Катэгорыя:Савецкія вайскоўцы
Антыгітлераўская кааліцыя

**Антыгітлераўская кааліцыя** — вайскова-палітычны зьвяз дзяржаваў і народаў, якія змагаліся ў Другой сусьветнай вайне супраць блёку краінаў Восі: Нямеччыны, Італіі, Японіі ды іхных сатэлітаў. Асноўнымі ўдзельнікамі аб’яднаньня, вядомымі як «Вялікая тройка», былі Савецкі Саюз, Вялікабрытанія і Злучаныя Штаты Амэрыкі.

## Гiсторыя стварэньня
Фармаваньне кааліцыі пачалося адразу пасьля нападу Нямеччыны на СССР у чэрвені 1941 году, калі прэм’ер-міністар Вялікабрытаніі Ўінстан Чэрчыль і прэзыдэнт ЗША Франклін Рузвэлт заявілі пра падтрымку Савецкага Саюзу. Юрыдычнае афармленьне зьвязу адбылося 1 студзеня 1942 году, калі ў Вашынгтоне была падпісаная Дэклярацыя Аб’яднаных Нацыяў. Першапачаткова дакумэнт падпісалі 26 дзяржаваў, а да канца вайны колькасьць удзельнікаў вырасла да 53-х.

## Стратэгічнае ўзаемадзеяньне
Кіраўнікі «Вялікай тройкі» (Сталін, Рузвэлт/Труман і Чэрчыль) вызначалі агульную стратэгію вайны на міжнародных канфэрэнцыях у Тэгеране (1943), Ялце (1945) і Потсдаме (1945). Важным элемэнтам супрацы стала праграма лэнд-лізу, паводле якой ЗША пастаўлялі саюзьнікам узбраеньне, харчаваньне і сыравіну. Сумесныя дзеяньні ўлучалі адкрыцьцё Другога фронту ў Нармандыі ў 1944 годзе, каардынацыю наступаў на Ўсходнім і Заходнім франтах, а таксама вайсковую кампанію на Ціхім акіяне.
Японска-кітайская вайна (1894—1895)

**Японска-кітайская вайна (1894—1895)** — вайсковы канфлікт паміж Японскай імпэрыяй Мэйдзі і кітайскай імпэрыяй Цын за кантроль над Карэяй. Вайна стала знакавай падзеяй у гісторыі Усходняй Азіі, зафіксаваўшы заняпад магутнасьці Кітаю і ператварэньне Японіі ў рэгіянальнага лідэра.

## Прычыны вайны
Асноўнай прычынай вайны стала змаганьне за палітычны ўплыў на Карэйскім паўвостраве, які традыцыйна лічыўся васальнай тэрыторыяй Кітаю. Пасьля Рэстаўрацыі Мэйдзі Японія імкнулася мадэрнізаваць Карэю паводле ўласнага ўзору, каб стварыць буфэрную зону супраць эўрапейскай экспансіі. Напружанасьць дасягнула піку ў 1894 годзе, калі ў Карэі пачалося паўстаньне Тонхак. Кітай накіраваў войскі на просьбу карэйскага караля, а Японія ў адказ высадзіла свой экспэдыцыйны корпус, што прывяло да пачатку баявых дзеяньняў.

## Хада баявых дзеяньняў
Вайна дэманстравала поўную перавагу мадэрнізаванай японскай арміі і флёту над састарэлымі сіламі дынастыі Цын. У верасьні 1894 году японцы атрымалі вырашальную перамогу ў сухапутнай бітве пад Пхэньянам, а празь некалькі дзён разграмілі кітайскі Бэянскі флёт у бітве га рацэ Ялу. Да пачатку 1895 году японскія войскі захапілі стратэгічныя фартэцыі Порт-Артур і Вэйхайвэй, акупавалі Ляодунскі паўвостраў і пачалі пагражаць Пэкіну. Кітай быў вымушаны прасіць міру.

## Сіманасэцкая дамова

17 красавіка 1895 году была падпісаная Сіманасэцкая мірная дамова. Паводле яе ўмоваў:

* Кітай прызнаваў поўную незалежнасьць Карэі (што азначала пераход краіны пад кантроль Японіі);
* Японія атрымлівала Тайвань, выспы Пэнху і Ляодунскі паўвостраў;
* Кітай пагаджаўся выплаціць велізарную кантрыбуцыю і адкрыць новыя парты для гандлю.

## Вынікі і наступствы
Перамога Японіі выклікала занепакоенасьць эўрапейскіх дзяржаваў, што прывяло да «Трайной інтэрвэнцыі» Расеі, Нямеччыны і Францыі, якія прымусілі Японію вярнуць Кітаю Ляодунскі паўвостраў. Гэты інцыдэнт пасадзіў зерне будучай расейска-японскай вайны 1904—1905 гадоў. Для Кітаю параза стала нацыянальнай ганьбай, якая паскорыла ўнутраны крызіс і прывяла да росту рэвалюцыйных настрояў. Японія ж упершыню заявіла пра сябе як пра імпэрыялістычную сілу, здольную на роўных канкураваць з Захадам.

Катэгорыя:Войны Японіі
Катэгорыя:Войны Кітаю
Паўстаньне Тонхак

**Паўстаньне Тонхак** ( — «Сялянская рэвалюцыя Тонхак») — маштабнае народнае паўстаньне ў Карэі, якое адбылося ў 1894–1895 гадах. Рух пачаўся як пратэст супраць карупцыі мясцовых уладаў і прыгнёту сялянаў, але перарос у антызамежную і антыфэадальную рэвалюцыю, што беспасярэдне стала падставай для пачатку Першай японска-кітайскай вайны.

## Перадумовы і ідэалёгія

Назва паўстаньня паходзіць ад рэлігійна-філязофскага вучэньня Тонхак («Усходняе веданьне»), якое ўзьнікла ў 1860-я гады як супрацьвага «Заходняму веданьню» (каталіцтву). Тонхак спалучаў элемэнты канфуцыянства, будызму, даасізму і шаманізму, прапаведуючы роўнасьць усіх людзей перад Небам. Да канца XIX стагодзьдзя краіна знаходзілася ў глыбокім крызісе: паборы чыноўнікаў і эканамічная экспансія Японіі прывялі да галечы сялянства, што зрабіла ідэі Тонхак папулярнымі сярод прыгнечаных масаў.

## Хада паўстаньня
Паўстаньне пачалося ў лютым 1894 году ў правінцыі Чола пад кіраўніцтвам Чон Банджуна. Сялянская армія, узброеная пераважна дзідамі і косамі, здолела разграміць урадавыя войскі і ў траўні захапіць сталіцу правінцыі — горад Чанджу. Карэйскі каралеўскі двор, напалоханы посьпехамі паўстанцаў, зьвярнуўся па вайсковую дапамогу да Кітаю (дынастыі Цын). Кітай накіраваў войскі, што дало Японіі фармальную падставу таксама высадзіць свой дэсант для «абароны сваіх грамадзянаў».

## Параза і наступствы
Убачыўшы замежнае ўмяшаньне, паўстанцы заключылі замірэньне з урадам (Чанджуйская дамова), патрабуючы правядзеньня рэформаў. Аднак Японія адмовілася выводзіць войскі і справакавала вайну з Кітаем. Восеньню 1894 году паўстанцы зноў падняліся на барацьбу, гэтым разам супраць японскіх акупантаў. У вырашальнай бітве пры Ўгычы (лістапад 1894) дрэнна ўзброеная сялянская армія была расстраляная сучаснай японскай артылерыяй і вінтоўкамі. Чон Банджун быў схоплены і пакараны сьмерцю ў 1895 годзе.

Катэгорыя:Войны Карэі
Катэгорыя:Войны Японіі
Катэгорыя:Войны Кітаю
Портсмуцкая мірная дамова

**Портсмуцкая мірная дамова** — гістарычны дакумэнт, падпісаны 23 жніўня (5 верасьня) 1905 году ў месьце Портсмут (Нью-Гэмпшыр, ЗША), які завяршыў расейска-японскую вайну 1904—1905 гадоў. Дамова зафіксавала перамогу Японіі і стала важным этапам у пераразьмеркаваньні сфэраў уплыву ва Усходняй Азіі.

## Перадумовы падпісаньня
Нягледзячы на вайсковыя посьпехі, Японія была эканамічна зьнясіленая доўгай вайной, у той час як Расейская імпэрыя сутыкнулася з пачаткам Першай расейскай рэвалюцыі. Абодва бакі мелі патрэбу ў міры. Пасярэднікам у перамовах выступіў прэзыдэнт ЗША Тэадор Рузвэлт (за што пазьней атрымаў Нобэлеўскую прэмію міру). Расейскую дэлегацыю ачольваў Сяргей Вітэ, японскую — міністар замежных справаў Камура Дзютара.

## Умовы дамовы
Паводле тэксту дамовы, бакі пагадзіліся на наступныя ўмовы:

* Тэрытарыяльныя зьмены: Расея саступала Японіі права арэнды Ляодунскага паўвострава з Порт-Артурам і паўднёвую частку  вострава Сахалін (да 50-й паралелі).
* Карэя і Маньчжурыя: Расея прызнавала Карэю сфэрай японскага ўплыву і абавязвалася вывесьці свае войскі з Маньчжурыі.
* Чыгунка: Паўднёва-Маньчжурская чыгунка ад Порт-Артура да Куаньчжэньцзы пераходзіла ва ўласнасьць Японіі.
* Рыбалоўства: Японія атрымлівала права на рыбную лоўлю ўздоўж расейскіх берагоў у Японскім, Ахоцкім і Бэрынгавым морах.

## Дыпляматычная перамога Вітэ
Японскі бок першапачаткова патрабаваў выплаты велізарнай вайсковай кантрыбуцыі і перадачы ўсяго Сахаліну. Аднак Сяргей Вітэ заняў цьвёрдую пазыцыю («ніводнай капейкі, ніводнай пядзі зямлі»), і толькі дзякуючы ціску ЗША Японія адмовілася ад кантрыбуцыі і пагадзілася толькі на палову вострава. За гэты посьпех Вітэ атрымаў у Расеі іранічную мянушку «граф Паўсахалінскі».

## Наступствы
Для Японіі дамова азначала прызнаньне яе статусу вялікай дзяржавы, хоць японскае грамадзтва сустрэла вестку пра адсутнасьць кантрыбуцыі масавымі беспарадкамі. Для Расеі параза ў вайне і страта тэрыторыяў сталі сур’ёзным ударам па прэстыжы манархіі. Умовы Портсмуцкай дамовы вызначалі межы ў рэгіёне да 1945 году, калі пасьля Другой сусьветнай вайны Савецкі Саюз вярнуў сабе Паўднёвы Сахалін і Курыльскія астравы.

Катэгорыя:Мірныя пагадненьні XX стагодзьдзя
Сіманасэцкая дамова

**Сіманасэцкая мірная дамова** ( — *Сіманасэкі дзёяку*) — дакумэнт, падпісаны 17 красавіка 1895 году ў месьце Сіманасэкі, які падвёў рысу пад Першай японска-кітайскай вайной (1894—1895). Дамова азнаменавала поўную перамогу Японіі і зафіксавала значныя тэрытарыяльныя і палітычныя страты кітайскай імпэрыі Цын.

## Умовы дамовы
Перамовы праходзілі паміж прадстаўніком Кітаю Лі Хунчжанам і прэм’ер-міністрам Японіі Іта Хірабумі. Асноўныя пункты пагадненьня ўлучалі:

* Незалежнасьць Карэі: Кітай афіцыйна прызнаваў поўную і незалежную дзяржаўнасьць Карэі, што фактычна азначала канец шматвяковага кітайскага сюзэрэнітэту і пераход краіны пад японскі пратэктарат.
* Тэрытарыяльныя саступкі: Кітай перадаваў Японіі ў вечнае валоданьне Тайвань, астравы Пэнху (Пэскадорскія) і Ляодунскі паўвостраў (разам з Порт-Артурам).
* Кантрыбуцыя: Пераможаны бок абавязваўся выплаціць Японіі вялізную ваенную кантрабуцыю ў памеры 200 мільёнаў таэляў срэбрам (прыкладна 300 мільёнаў енаў).
* Гандлёвыя прывілеі: Кітай адкрываў для японскага гандлю чатыры новыя порты і дазваляў японскім падданым будаваць прамысловыя прадпрыемствы на сваёй тэрыторыі.

## Трайная інтэрвэнцыя
Умовы дамовы выклікалі абурэньне вялікіх эўрапейскіх дзяржаваў, якія не жадалі празьмернага ўзмацненьня Японіі. Праз тыдзень пасьля падпісаньня Расея, Нямеччына і Францыя выступілі з сумесным патрабаваньнем адмовіцца ад анэксіі Ляодунскага паўвострава. Японія, ня маючы сілаў для вайны адразу з трыма дзяржавамі, была вымушаная саступіць і вярнуць паўвостраў Кітаю ў абмен на дадатковую выплату. Гэтае прыніжэньне стала галоўнай прычынай росту антырасейскіх настрояў у Токіё.

Катэгорыя:Мірныя пагадненьні XIX стагодзьдзя
Чанджуйская дамова

**Чанджуйская дамова** () — мірнае пагадненьне, заключанае 8 чэрвеня 1894 году паміж паўстанцкай арміяй Тонхак і ўрадавымі войскамі дынастыі Чосан. Дамова была падпісаная ў горадзе Чанджу і мела на мэце спыненьне грамадзянскай вайны ў Карэі дзеля прадухіленьня замежнага вайсковага ўмяшаньня.

## Перадумовы
Пасьля таго як сялянская армія пад кіраўніцтвам Чон Банджуна захапіла стратэгічна важны горад Чанджу, карэйскі ўрад апынуўся ў адчаі і зьвярнуўся па дапамогу да Кітаю (дынастыі Цын). Кітай накіраваў войскі, што дало Японіі падставу таксама высадзіць свой дэсант у Карэі. Паўстанцы, якія былі патрыётамі, зразумелі, што далейшае супрацьстаяньне з урадам стане чыньнікам для акупацыі краіны замежнікамі, таму вырашылі пайсьці на перамовы.

## Асноўныя ўмовы
Дамова складалася з шэрагу рэфарматарскіх пунктаў, вядомых як «Рэформы па ўсталяваньні парадку»:

* Спыненьне баявых дзеяньняў: Сялянская армія пагаджалася скласьці зброю і пакінуць Чанджу.
* Мясцовае самакіраваньне: Сялянам дазвалялася ствараць органы народнай улады — Чыпгасо (), якія кантралявалі выкананьне рэформаў на месцах.
* Сацыяльная справядлівасьць: Урад абяцаў пакараць карумпаваных чыноўнікаў, скасаваць рабства (вызваліць нобі), дазволіць удовам паўторна браць шлюб і справядліва пераразьмяркоўваць падаткі.
* Амністыя: Усе ўдзельнікі паўстаньня вызваляліся ад перасьледу.

## Наступствы і правал
Не зважаючы на тое, што ўнутры краіны наступіў мір, Японія адмовілася выводзіць свае войскі, заяўляючы, што Карэя застаецца нестабільнай. Японцы захапілі каралеўскі палац у Сэуле, усталявалі марыянэткавы ўрад і справакавалі вайну з Кітаем. Чанджуйская дамова фактычна была ануляваная замежнай агрэсіяй, што прымусіла сялянаў Тонхак восеньню 1894 году зноў узяцца за зброю — гэтым разам ужо для барацьбы супраць японскіх акупантаў.

Катэгорыя:Мірныя пагадненьні XIX стагодзьдзя
Hyundai Mega Truck

Hyundai Mega Truck (хангыль:현대 메가트럭) — гэта лінейка сярэднетанажных камерцыйных аўтамабіляў кампаніі Hyundai Motor Company. Мадэль у асноўным была даступная ў выглядзе грузавых і самазвальных аўтамабіляў. Мадэльная назва грузавіка — «Hyundai», Hyundai HD120 прапануе гнуткія канфігурацыі кабіны, у асноўным як Standard Day Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924), 1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck, 1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck, Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929), Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931), 1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 1935-1947 Citroën Type 23 Standard Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, Fordson Thames ET6/ET7 2-door standard cab chassis lorry, Thames Trader FC Mk1 2-door standard cab chassis lorry, Thames Trader FC Mk2 2-door standard cab chassis lorry, Ford D-series 2-door standard cab chassis lorry (1965-1971), Hyundai Bison 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck, Hyundai 4.5 to 5-ton 2-door standard cab chassis truck, і Hyundai Super Truck Medium 2-door standard cab chassis truck), Crew Cab, і даступную спальную кабіну Sleeper Cab, распрацаваную для камфорту і даўгавечнасці, з функцыяй нахілу для доступу да рухавіка і эрганамічнай планіроўкай з прасторнымі салонамі, паваротнымі прыборнымі панэлямі і зручнымі сядзеннямі, з магчымасцю выбару паміж спіральнай або пнеўматычнай падвескай кабіны для задавальнення розных патрэб грузаперавозак і камфорту пры перавозцы на вялікія адлегласці.

Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі
Mega Truck
Вэрсальскае пагадненьне

**Вэрса́льская мі́рная дамо́ва** — найважнейшая зь мірных дамоваў, што азнаменавалі заканчэнне Першай сусьветнай вайны. Дакумэнт быў падпісаны 28 чэрвеня 1919 году ў Вэрсальскім палацы ў Францыі, роўна праз пяць гадоў пасьля забойства эрцгерцага Франца Фэрдынанда, якое стала павадам да пачатку вайны. Дамова афіцыйна спыніла стан вайны паміж Нямецкай імпэрыяй (Германскай Рэспублікай) і дзяржавамі Антанты.

= Гісторыя падпісаньня =
Распрацоўка ўмоваў дамовы праходзіла падчас Парыская мірная канфэрэнцыя (1919), якая пачалася ў студзені 1919 году. Галоўную ролю ў прыняцьці рашэньняў адыгрывала «Вялікая чацьвёрка» лідэраў:

* Ўудра Ўілсан (ЗША)
* Жорж Клемансо (Францыя)
* Дэйвід Лойд Джордж (Вялікабрытанія)
* Віторыё Эмануэле Арлянда (Італія)

Нямеччына ня была дапушчаная да перамоваў і была вымушаная падпісаць канчатковы тэкст пад пагрозай аднаўленьня ваенных дзеяньняў.

= Асноўныя ўмовы =
Тэрытарыяльныя зьмены:
Нямеччына страціла каля 13% сваёй тэрыторыі і 10% насельніцтва:

* Эльзас і Лятарынгія былі вернутыя Францыі.
* Познань, частка Верхняй Сылезіі і Памор’я адышлі да новастворанай Другой Рэчы Паспалітай(Польскай Рэспублікі).
* Данцыг (Гданьск) быў абвешчаны вольным горадам пад пратэктаратам Лігі Народаў.
* Усе нямецкія калёніі былі падзеленыя паміж краінамі-пераможцамі.

Вайсковыя абмежаваньні:

Каб прадухіліць новую агрэсію, на нямецкае войска былі накладзеныя жорсткія ліміты:

* Максымальная колькасьць арміі — 100 000 чалавек.
* Забарона мець цяжкую артылерыю, танкі, вайсковую авіяцыю і падводныя лодкі.
* Лявы бераг Райну быў акупаваны войскамі саюзьнікаў, а правы бераг стаў дэмілітарызаванай зонай.

= Рэпарацыі =
Згодна з артыкулам 231 (так званы «артыкул пра віну»), Нямеччына прызнавала сябе адзінай адказнай за пачатак вайны. Гэта стала юрыдычнай падставай для спагнаньня велізарных грашовых кампэнсацыяў (рэпарацыяў), сума якіх пазьней была вызначаная ў 132 мільярды залатых марак.

= Наступствы =
Вэрсальская сыстэма стварыла новую палітычную мапу Эўропы, спрыяючы незалежнасьці многіх народаў (палякаў, чэхаў, фінаў, прыбалтаў). Аднак у самой Нямеччыне ўмовы дамовы ўспрымаліся як нацыянальнае прыніжэньне («Вэрсальскі дыктат»). Гэта стварыла глебу для росту рэваншызму і радыкалізму, што ў будучыні выкарысталі нацысты для прыходу да ўлады, што ў выніку прывяло да Другой сусьветнай вайны.
Гарміш-Партэнкірхэн

**Га́рміш-Партэнкі́рхэн** () — горад-курорт у Баварыі ў Нямеччыне. Месьціцца ля самай мяжы з Аўстрыяй. Непадалёк стаіць найвышэйшая гара краіны Цугшпіцэ, вышынёю 2962 мэтры над узроўнем мора.

## Гісторыя

Гарміш (на захадзе) і Партэнкірхэн (на ўсходзе) былі асобнымі гарадамі цягам многіх стагодзьдзяў і дагэтуль захоўваюць даволі розныя ідэнтычнасьці. Партэнкірхэн узьнік як рымскі горад Партанум на гандлёвым шляху з Вэнэцыі ў Аўгсбург і ўпершыню згадваецца ў 15 годзе нашай эры. Ягоная галоўная вуліца, Людвігсштрасэ, акурат паўтарае шлях першапачатковай рымскай дарогі. Гарміш жа ўпершыню згадваецца прыкладна праз 800 гадоў як «Нямецкі раён» (), што сьведчыць аб тым, што ў нейкі момант племя тэўтонаў пасялілася на заходнім ускрайку даліны. У канцы XIII стагодзьдзя даліна, як частка графства Вэрдэнфэльс, перайшла пад уладу князёў-біскупаў Фрайзінгу і заставалася такой да мэдыятызацыі 1803 году. Тэрыторыяй кіраваў прадстаўнік князя-біскупа, вядомы як пфлегер, то бок стараста, з замка Вэрдэнфэльс, разьмешчанага на скале на поўнач ад Гармішу.

Прыбыцьцё эўрапейцаў у Амэрыку на мяжы XVI стагодзьдзя прывяло да буму суднаходзтва і рэзкага спаду сухаземнага гандлю, што прывяло рэгіён да шматвяковага заняпаду. Даліна была багністай і цяжкай для земляробства. Мядзьведзі, ваўкі і рысі ўяўлялі сабой сталую пагрозу для жывёлы. Насельніцтва пакутавала ад пэрыядычных пошасьцяў, у тым ліку ад некалькіх сур’ёзных успышак бубоннай чумы. Неспрыяльны лёс, выкліканы хваробамі і няўродам, часам прыводзіў да паляваньня на ведзьмаў. Найбольш прыкметнымі зь іх былі суды і пакараньня на сьмерць 1589—1596 гадоў, падчас якіх 63 чалавекі, то бок больш за 10 адсоткаў насельніцтва на той час, былі спалены на вогнішчы або задушаныя.

Гарміш і Партэнкірхэн заставаліся асобнымі местамі, пакуль іхныя адпаведныя мэры ня былі змушаныя Адольфам Гітлерам да аб’яднаньня двух гарадоў 1 студзеня 1935 году ў чаканьні зімовых Алімпійскіх гульняў 1936 году. Большасьць наведвальнікаў заўважаць крыху больш сучасны выгляд Гармішу, у той час як брукаваныя вуліцы Партэнкірхэна, запоўненыя фрэскамі, маюць больш гістарычны выгляд. У час Другой сусьветнай вайны Гарміш-Партэнкірхэн быў буйным цэнтрам лекаваньня нямецкіх вайскоўцаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
Замосьце (Каленкавіцкі раён)

**Замо́сьце** — вёска ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці. У складзе Нахаўскага сельсавету. 

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

Ці ня першая пісьмовая зьвестка пра паселішча занатаваная ў рэвізіі Мазырскага староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі Рыгорам Валовічам і Мікалаем Нарушэвічам да 8 кастрычніка 1560 году. У ёй былі акрэсьленыя межы ўгодзьдзяў сяла Замосьця. Сьціплы грунт сяла, названы востравам, распасьціраўся ўздоўж усяго на 4 вярсты, а ўпоперак на 2 вярсты.

Згодна з канфірмацыйным прывілеем караля Жыгімонта Вазы, датаваным 10-м днём лютага 1632 году, продкі паноў-шляхты Базыля, Аляксандра і Стафана Радкевічаў атрымалі ленным правам ад караля Жыгімонта Аўгуста (†1572) 3 службы людзей Насовічаў з гародам у Сьвідаўцы і засьценак Лудзін на 21 морг з дубровай. Вось жа яны прасілі дазволу перадаць гэтыя добры шляхетнаму Валерыяну Вольскаму, падстаросту мазырскаму, што манарх і пацьвердзіў ізноў жа пры ўмове нясеньня вайсковай службы.

Надалей зьвесткі пра Замосьце сустрэтыя ў рэестрах двайнога і трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. Паводле гэтых крыніцаў, пан Казімер Вольскі, лоўчы мазырскі, з 10 дымоў маёнткаў Барысаўшчыны і Замосьця выплачваў, адпаведна, 10 і 15 злотых.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Замосьце — у межах Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе адміністрацыйна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. 

У парэформавы пэрыяд Замосьце адміністрацыйна належала да Васілевіцкай воласьці.

На 1909 год у вёсцы Замосьце налічвалася 118 двароў з 906 жыхарамі, у аднадворным маёнтку – 13 жыхароў.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Замосьце ў складзе Васілевіцкай воласьці, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 548—549

Катэгорыя:Нахаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Каленкавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі