open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вугалец (Менская вобласьць)

**Вугале́ц** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Волмы. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 75 чалавек
* 2010 год — 48 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Воднымі маршрутамі Беларусі, краявіды Вугальцу

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Аляксандар Карабач

**Алякса́ндар Караба́ч** (Карач) ( — ?) — беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч. Народны сакратар пошты і тэлеграфу Беларускай Народнай Рэспублікі (1918).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1878 годзе ў вёсцы Вехатніца Роскай воласьці Ваўкавыскага павету Гарадзенскай губэрні. У 1910-я гады вучыўся ў адной зь сярэдніх школаў Вільні. Працаваў у паштова-тэлеграфных установах Вільні й Петраграду.

Далучыўся да беларускага руху ў 1915 годзе, да гэтага зьяўляўся старшынём прарасейскага «Белорусского общества» ў Вільні. З 1918 году сябра Віленскай беларускай рады. Пасьля быў сябрам Віленскага Беларускага нацыянальнага камітэту. Сябра партыі беларускіх сацыялістаў-рэвалюцыянэраў, кіраўнік віленскае філіі партыі. У 1919 годзе навучаўся на Віленскіх беларускіх настаўніцкіх курсах. Галоўны рэдактар грамадзка-палітычнай і літаратурнай газэты «Незалежная Беларусь», якая выходзіла ў 1919 годзе ў Вільні.

Да 1921 году ўзначальваў Загранічнае бюро БПСР. Ад Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянэраў прымаў удзел у Першай Ўсебеларускай канфэрэнцыі (25—28 верасьня 1921 году, Прага).

З-за ўзмоцненай агітацыі супраць выбараў у Віленскі Сойм ў ночы з 19 на 20 студзеня 1922 году арыштаваны польскімі ўладамі ў ліку 33 беларускіх і летувіскіх актывістаў. Знаходзіўся ў вязьніцы. Дзякуючы ціску Летувы ў лютым 1922 году перададзены летувіскаму боку. Пасься пераезду ў Коўну быў прадстаўніком Віленскага беларускага нацыянальнага камітэту ў Коўне, загадчыкам справаў Міністэрства беларускіх справаў Летувы.

У 1923 годзе выехаў з Коўні ў Менск. З 1923 году — у БССР. У 1924 годзе браў удзел у ліквідацыйным зьезьдзе Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянэраў у Менску. Далейшы лёс невядомы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія палітыкі
Катэгорыя:Міністры сувязі БНР
Міхаіл Касьцюк

**Касьцю́к Міхаі́л Па́ўлавіч** ( — ) — беларускі гісторык, акадэмік НАН Беларусі.

У 1963 годзе скончыў гістарычна-філялягічны факультэт Гарадзенскага пэдагагічнага інстытуту.
У 1969—1975 гадах — вучоны сакратар Інстытуту гісторыі АН БССР, у 1975—1981 гадах — Інстытуту гісторыі партыі пры ЦК КПБ(б).
У 1981—1989 гадах — намесьнік дырэктара Інстытуту гісторыі АН БССР, у 1989—1999 гадах — дырэктар Інстытуту гісторыі НАН Беларусі. Потым галоўны навуковы супрацоўнік Інстытуту гісторыі.

У 1969 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю, у 1980 — доктарскую. У 1989 абраны чальцом-карэспандэнтам Акадэміі навук Беларусі, у 1996 годзе — акадэмікам НАНБ.

У 1999, 2002 і 2005 гадах  (, штат Паўночная Караліна, ЗША) прысвойваў яму званьне «Чалавек года». У 2005 г. браў удзел ад Беларусі ў ХХ кангрэсе Міжнароднага камітэта гістарычных навук, які праходзіў у Аўстраліі. У 2010 годзе ўзнагароджаны мэдалём Францішка Скарыны.

## Працы
* Идейно-политическое воспитание крестьянства. Из опыта работы Компартии Белоруссии в период строительства социализма (1926—1937 гг.). Минск, 1979.
* Трудовой вклад крестьянства в победу и упрочение социализма (на материалах БССР). Минск, 1986.
* Социалистические ценности тружеников села: история, современность, перспективы. Минск, 1989.
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* *Каваленя А. А.* Міхаіл Паўлавіч Касцюк (Да 70-годдзя з дня нараджэння) // Известия Национальной академии наук Беларуси. Серия гуманитарных наук. — 2010. — № 2.
* *Ігнаценка І. М., Навіцкі У. І., Лыч Л. М., Васілеўская Н. У.* Юбілейны артыкул да 60-годзьдзя// Известия Национальной академии наук Беларуси. Серия гуманитарных наук. — 2000. — № 1.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Вясёлы Гай

**Вясёлы Гай** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сьвіслачы. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек
* 2010 год — 1 чалавек

## Ураджэнцы
* Аляксандар Фінскі (нар. 1953) — беларускі скульптар

## Крыніцы

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Бялькі

**Бялькі́** — вёска ў Беларусі, каля ракі Абалянка. Уваходзяць у склад Машканскага сельсавету Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 65 чалавек
* 2010 год — 50 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Машканскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Бікава

**Бі́кава** — вёска ў Беларусі, каля возера Бораўны. Уваходзіць у склад Машканскага сельсавету Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 45 чалавек
* 2010 год — 30 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Машканскі сельсавет
Машканы

**Машканы́** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Абалянкі. Цэнтар сельсавету Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 852 чалавекі
* 2010 год — 993 чалавекі

## Ураджэнцы
У вёсцы Машканы нарадзіўся Анатоль Вялюгін.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Машканскі сельсавет
Свабода (неадназначнасьць)

Назву **Свабо́да** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Свабода — вёска ў Гарадоцкім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Свабода — пасёлак у Веткаўскім раёне 
** Свабода — вёска ў Петрыкаўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Свабода — былая вёска ў Клічаўскім раёне 
** Свабода — вёска ў Круглянскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Свабода — былы пасёлак, цяпер уваходзіць у вёску Хаўхоліца (Барысаўскі раён)
** Свабода — вёска ў Пухавіцкім раёне

### [[Расея]]
* Свабода — назва гораду Ліскі (Варонеская вобласьць) да 1943 году
* Ніжагародзкая вобласьць:
** Свабода — пасёлак у Арзамаскім раёне
** Свабода — сяло ў Вадзкім раёне

## Палітычныя партыі
* Аўстрыйская Партыя Свабоды — сучасная палітычная партыя Аўстрыі
* Дэмакратычная партыя «Эрк/Свабода» — палітычная партыя Ўзбэкістану
* Партыя Свабоды — сучасная палітычная партыя ва Ўкраіне (старшыня — Яўген Марчук)
* Усеўкраінскае аб’яднаньне «Свабода» — сучасная палітычная партыя ва Ўкраіне (старшыня — Алег Цягнібок)

## Прозьвішчы
### Вядомыя носьбіты
* Карэл Свабода (1938—2007) — чэскі кампазытар, аўтар шматлікіх гітоў Карэла Гота, музыкі да шматлікіх фільмаў.
* Людвік Свабода (1895—1979) — дзяржаўны і палітычны дзяяч Чэхаславаччыны.

## Іншае
* Радыё «Свабода» — радыёстанцыя, фундаваная Кангрэсам ЗША. Месьціцца ў Празе (Чэхія).
* Свабода (філязофія)
* Свабода (палітыка)
* Свабода ў рымскай міталёгіі
* Свабода — некалькі газэтаў маюць наступную назву
* Свабода — камунальнае ўнітарнае сельскагаспадарчае прадпрыемства ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Свабода волі
* Свабода сумленьня
* Свабода слова
* Свабода веравызнаньня
* Свабода выбару
* Свабода творчасьці
* Ступені свабоды ў фізыцы
* «Свабода» — альбом групы Lumen
* Расейскі Літаратурны Клюб «Свабода»
* Всеукраїнське об'єднання «Свобода» — украінская газэта

## Падвойныя назвы
* Дзень Свабоды (Украіна)
* Ордэн Свабоды
* Пляц Свабоды
* Праспэкт Свабоды
* Багіня Свабоды
* Статуя Свабоды

## Глядзіце таксама
* Воля
Фёдар Цютчаў

**Фёдар Іванавіч Цютчаў** (;  — ) — расейскі паэт, дыплямат, цэнзар.

На беларускую мову вершы пераклалі Алег Бембель, Васіль Вітка, Леанід Дранько-Майсюк, Хведар Жычка, Васіль Зуёнак, Аляксей Каўка, Пятро Макарэвіч, Яўген Міклашэўскі, Юрась Сьвірка, Іван Чыгрын.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і царскага чыноўніка Івана Мікалаевіча Цютчава (1776—1846) і ягонай жонкі Кацярыны Львоўны Талстой (1776—1866). Меў чатырох братоў і сястру. Жыў у Мюнхэне, Турыне, быў знаёмы з Гайнэ ды Шэлінґам. Удзелу ў літаратурным жыцьці ня браў і ніколі сам сябе ня зваў літаратарам. Захавалася каля 400 ягоных вершаў, некаторыя радкі зь якіх вельмі часта цытуюцца ў Расеі.

Ягоныя раньнія вершы належаць паэтычнай традыцыі XVIII стагодзьдзя. У 1830-х гадох у іх асабліва моцныя традыцыі эўрапейскага, асабліва нямецкага, рамантызму. Гэта збольшага філязофская, мэдытатыўная лірыка, асноўныя тэмы якое — разважаньні аб сьветабудове, чалавечым лёсе, натуры. У 1840-я гады ён піша некалькі палітычных артыкулаў, прысьвечаных праблеме ўзаемаадносінаў Расеі ды Заходняй цывілізацыі. У 1850-х гадох Цютчаў стварае шмат пранізьлівых любоўных вершаў, у якіх каханьне асэнсоўваецца як трагедыя. Пазьней яны былі аб’яднаныя ў гэтак званае «Дзянісьеўскае кола», г. зн. цыкл вершаў, прысьвечаных палюбоўніцы паэта Алене Дзянісьевай. У 1860-я ды 1870-я гады ў творчасьці Цютчава пераважаюць палітычныя вершы.

Найбольш знакаміты ягоны верш — *«*Silentium!*» («Маўчаць»)*, горкі заклік да маўчаньня, шкадаваньне аб тым, што адзін чалавек ніколі ня можа цалкам зразумець іншага. Радок «*Мысль изреченная есть ложь*» («Думка сказаная ёсьць хлусьнёю») — адзін з тых афарызмаў Цютчава, што цытуюцца часьцей за іншыя, таксама як «*Умом Россию не понять*» («Розумам Расею не зразумець») ды «*Нам не дано предугадать, как слово наше отзовется*» («Нам ня дадзена прадбачыць, як адгукнецца наша слова»).

## Пераклад
* Веснавая навальніца

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Цютчавіяна

Катэгорыя:Расейскія літаратары
Лозы

Назву **Ло́зы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* У Берасьцейскай вобласьці:
** Лозы — вёска ў Баранавіцкім раёне

* У Віцебскай вобласьці:
** Лозы — вёска ва Ўшацкім раёне

* У Гарадзенскай вобласьці:
** Лозы — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Лозы — вёска ў Сьвіслацкім раёне

## Глядзіце таксама
* Лазы
Забалацьце

Назву **За́балацьце** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Забалацьце — вёска ў Баранавіцкім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Берасьцейскім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Камянецкім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Кобрынскім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Маларыцкім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Забалацьце — вёска ў Аршанскім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Бешанковіцкім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Глыбоцкім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Лепельскім сельсавеце Лепельскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Стайскім сельсавеце Лепельскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Крынкаўскім сельсавеце Лёзьненскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Лёзьненскім сельсавеце Лёзьненскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Мёрскім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Пастаўскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Талачынскім раёне
** Забалацьце — пасёлак у Талачынскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Кубліцкім сельсавеце Ўшацкага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Сарочынскім сельсавеце Ўшацкага раёну 

* Гарадзенская вобласьць:
** Забалацьце — вёска ў Карэліцкім раёне
** Забалацьце — вёска ў Мастоўскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Смаргонскім раёне
** Забалацьце — адна з назваў вёскі Сабакінцаў (Шчучынскі раён)

* Гомельская вобласьць:
** Забалацьце — вёска ў Каленкавіцкім раёне
** Забалацьце — вёска ў Лельчыцкім раёне
** Забалацьце — вёска ў Мазырскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Петрыкаўскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Рагачоўскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Рудабельскім раёне
** Забалацьце — былая вёска ў Хвойніцкім раёне
** Забалацьце — вёска ў Шацілавіцкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Забалацьце — вёска ў Амсьціслаўскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Асіпавіцкім раёне
** Забалацьце — вёска ў Бабруйскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Бялыніцкім раёне 
** Забалацьце — вёска ў Заводзкаслабодзкім сельсавеце Магілёўскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Пашкаўскім сельсавеце Магілёўскага раёну 
** Забалацьце (нежыл.) — вёска ў Прапойскім раёне
** Забалацьце (нежыл.) — вёска ў Чавускім раёне

* Менская вобласьць:
** Забалацьце — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Вялейскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Койданаўскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Лугаваслабадзкім сельсавеце Менскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Шчомысьліцкім сельсавеце Менскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Маладэчанскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Нясьвіскім раёне
** Забалацьце — вёска ў Пухавіцкім раёне
** Забалацьце — вёска ў Старадароскім раёне
** Забалацьце — вёска ва Ўзьдзенскім сельсавеце Ўзьдзенскага раёну 
** Забалацьце — вёска ў Хатлянскім сельсавеце Ўзьдзенскага раёну

## Іншае
* Забалацьце — гістарычная мясцовасьць Хвойнікаў

## Падвойныя назвы
* Новае Забалацьце
* Палоннае Забалацьце — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Забалатнікі
* Забалацкае
* Забалацкі
* Забалаць
* Забалоцьце
Забалацьце (Берасьцейскі раён)

**За́балацьце** — вёска ў Беларусі, каля ракі Каменкі. Уваходзіць у склад Мухавецкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 180 чалавек
* 2010 год — 151 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мухавецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Камяніца Жыравецкая

**Камяні́ца Жыраве́цкая** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Каменкі. Уваходзіць у склад Мухавецкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў 1510 годзе. 

Па 1990 годзе ў вёсцы збудавалі Пакроўскую царкву.

## Насельніцтва
* 1999 год — 230 чалавек
* 2009 год — 310 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Мухавецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Ліцьвіны (Берасьцейская вобласьць)

**Ліцьвіны́** — вёска ў Беларусі, пры ўтоку ракі Рыты у Мухавец. Уваходзяць у склад Мухавецкага сельсавету Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Назва

Ліцьвіны — назва тытульнага народу Вялікага Княства Літоўскага, гістарычнае найменьне і саманазва беларусаў эпохі ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1999 год — 23 чалавекі
* 2010 год — 12 чалавек

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мухавецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Мухавец (неадназначнасьць)

Назву **Му́хавец** маюць:

* Мухавец — рака ў Беларусі на Палесьсі
* Мухавец — пасёлак у Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі
Слава Корань

**Слава Корань** (нарадзіўся па пашпарце — 16 студзеня 1956 году, насамрэч — 16 сьнежня 1955 году) — беларускі рок-музыкант.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Пскове ў сям’і настаўніцы і лекара. Скончыў школу №30 у Менску, потым факультэт аўтаматыкі і вылічальнай тэхнікі Менскага радыётэхнічнага інстытуту (РТІ) па спэцыяльнасьці «аўтаматызаваныя сыстэмы кіраваньня».

Вучыўся граць на фартэпіяна ў музычнай школе №1 у Менску (1962—1969), але зразумеў, што фартэпіяна яму не даспадобы і пераключыўся на гітару. 

## Творчасьць
У 1968 годзе пачаў граць у школьнай групе, працягнуў музычныя экспэрымэнты ў РТІ. У 1981 годзе заснаваў гурт «Ліфт», які выступаў ў менскім кафэ «Мэрыдыян» пад «дахам» арганізацыі «Арыентыр». У той час у Менску было толькі тры кавярні, дзе гралі жывыя групы: «Мэрыдыян», «Сузор’е» і кавярня Беларускага політэхнічнага інстытуту.

У 1982 годзе стаў гітарыстам групы «Студыя 7» — гурту Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту, які ў 1984 годзе стаў называцца «Бонда».

Сышоў з «Бонды» ў 1988 годзе разам зь Сяргеем Краўчанкам і Валерам Цініцкім і зь імі, а таксама Фэліксам Аксёнцавым, Кірылам Шэвандо і Андрэем Патрэем стварыў гурт ULIS, у якім грае дагэтуль.

У 1993 годзе адбыўся раскол гурту, падчас якога з ULIS cыйшлі ўсе музыкі, апроч Славы Кораня, які ўзяў на сябе функцыі вакаліста і аўтара тэкстаў, што даволі неадназначна ўспрыняла навакольле. ULIS набраў новы склад, які неаднаразова мяняўся.

## Ацэнкі
Падчас імпрэзы з гуртом «Hasta La Fillsta» на «Сталічным тэлебачаньні» у 2010 годзе яго вакалістка й музычная журналістка Вольга Самусік назвала Кораня *«найвялікшым рок-музыкам Беларусі»*.

## Сям’я
Жанаты, мае сына.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Блог Славы Кораня

Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:ULIS
Катэгорыя:Бонда
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту інфарматыкі і радыёэлектронікі
Верхнія Жары

**Ве́рхнія Жары́** — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Верхнія Жары ўваходзяць у склад Камарынскага сельсавету.

## Гісторыя

Да 26 верасьня 2006 году — цэнтар Верхнежароўскага сельсавету. 26 верасьня 2006 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Верхнежароўскага сельсавету перададзеная ў склад Камарынскага пасялковага савету. 12 лістапада 2013 году пасялковы савет рэарганізаваны ў сельсавет.

## Насельніцтва
* 1996 год — 139 двароў, 260 жыхароў
* 1999 год — 261 чалавек
* 2004 год — 109 двароў, 243 жыхары
* 2006 год — 101 двор, насельніцтва налічвалася 210 чалавек, зь якіх 37 ва ўзросце да 16 гадоў, 108 — у працаздольным і 95 — старэйшым за працаздольны
* 2010 год — 180 чалавек
* 2021 год — 117 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Верхнія Жары на мапе Брагінскага раёну

Катэгорыя:Камарынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну
Анісімавічы (Берасьцейская вобласьць)

**Ані́сімавічы** — былая вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Анісімавічы ўваходзілі ў склад Каўпеніцкага сельсавету. Цяпер у складзе Баранавічаў.

## Гісторыя
9 ліпеня 2012 году вёска ўключаная ў склад гораду Баранавічы, а 29 жніўня 2012 году вёска ліквідаваная як асобны населены пункт. Цяпер гэта вуліца Анісімаўская і аднайменны мікрараён.

## Насельніцтва
* 2010 год — 188 чалавек
* 1999 год — 210 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Баранавічы
Антанова (Баранавіцкі раён)

**Антано́ва** — вёска ў Беларусі, каля ракі Мышанкі. Уваходзіць у склад Сталовіцкага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Каўпеніцкага ў склад Сталовіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 324 чалавекі
* 2010 год — 276 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сталовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Гірава

**Гі́рава** — вёска ў Беларусі, каля Дубаўскага каналу. Уваходзіць у склад Крашынскага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Каўпеніцкага ў склад Крашынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 275 чалавек
* 2010 год — 600 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Крашынскі сельсавет
Ніжнія Жары

**Ні́жнія Жары́** — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Ніжнія Жары ўваходзяць у склад Камарынскага сельсавету. Ніжнія Жары — самы паўднёвы населены пункт на Беларусі.

## Гісторыя

26 верасьня 2006 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Верхнежароўскага сельсавету перададзеная ў склад Камарынскага пасялковага савету. 12 лістапада 2013 году пасялковы савет рэарганізаваны ў сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 136 чалавек
* 2004 год — 54 гаспадаркі, 97 жыхароў
* 2006 год — 53 гаспадаркі, 98 чалавек, зь якіх 6 ва ўзросьце да 16 гадоў, 37 — у працаздольным і 55 — старэйшым за працаздольны
* 2010 год — 66 чалавек
* 2021 год — 38 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мапа Брагінскага раёну

Катэгорыя:Камарынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну
Альсевічы (Берасьцейская вобласьць)

**Альсе́вічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Лужанкі. Уваходзяць у склад Крашынскага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 133 чалавекі
* 2010 год — 92 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Крашынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Дуброўна (Берасьцейская вобласьць)

**Дубро́ўна** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Шчары. Уваходзіць у склад Крашынскага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзіцца за 16 км на паўночны ўсход ад Баранавічаў, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Баранавічы.

## Гісторыя
На 1909 год Дуброўна была ў складзе Сталовіцкай воласьці Наваградзкага павету Менскай губэрні, тут было 30 двароў. Побач зь вёскай знаходзіўся аднайменны фальварак, дзе быў 1 двор.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дуброўна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, у Баранавіцкі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Дуброўна апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Сталовіцкай гміне Баранавіцкага павету Наваградзкага ваяводзтва, у гэты час тут было 12 дамоў.

У 1939 годзе Дуброўна ўвайшла ў склад БССР, з 15 студзеня 1940 году ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 году Берасьцейскай абласьцей, з 25 сьнежня 1962 году ў Баранавіцкім раёне. У нямецка-савецкую вайну з канца чэрвеня 1941 году да 8 ліпеня 1944 году Дуброўна знаходзілася пад нямецкай акупацыяй, на франтах вайны загінулі 2 вяскоўцы. На 1998 год у вёсцы было 27 двароў, працавала крама. На 2005 год — 21 двор.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 255 чал. у *вёсцы Дуброўна* і 7 чал. у *фальварку Дуброўна*; 1921 год — 50 чал.; 1959 год — 113 чал.; 1999 год — 45 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 36 чал.; 2010 год — 37 чал.

## Крыніцы

Катэгорыя:Крашынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Залюбічы

**Залю́бічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Карчоўкі. Уваходзяць у склад Крашынскага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 16 км на поўнач ад Баранавічаў.

## Гісторыя
Паводле перапісу насельніцтва 1897 году, Залюбічы знаходзіліся ў складзе Сталовіцкай воласьці Наваградзкага павету Менскай губэрні, тут было 202 двары, працавала карчма. На 1909 год — 110 двароў, працавала расейская народная вучэльня.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Залюбічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, у Баранавіцкі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Залюбічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Сталовіцкай гміне Баранавіцкага павету Наваградзкага ваяводзтва, у гэты час тут было 69 дамоў.

У 1939 годзе Залюбічы ўвайшлі ў склад БССР, з 15 студзеня 1940 году ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 году Берасьцейскай абласьцей, з 25 сьнежня 1962 году ў Баранавіцкім раёне. У нямецка-савецкую вайну з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 году Залюбічы знаходзіліся пад нямецкай акупацыяй, на франтах вайны загінулі 4 вяскоўцы. На 1998 год у вёсцы было 36 двароў, працавала крама.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1897 год — 501 чал.
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 590 чал.; 1921—478 чал.; 1959 год — 101 чал.; 1998 год — 58 чал.; 1999 год — 143 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 133 чал.; 2010 год — 100 чал.

## Крыніцы

Катэгорыя:Крашынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Макашы (Берасьцейская вобласьць)

**Макашы́** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Шчары і Хмаркі. Уваходзяць у склад Крашынскага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 3 км на поўнач ад шашы .

## Насельніцтва
* 1999 год — 68 чалавек
* 2010 год — 42 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Крашынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Бярозаўка (Баранавіцкі раён)

**Бяро́заўка** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Бярозаўка ўваходзіць у склад Лясьнянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 60 чалавек
* 2010 год — 51 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лясьнянскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Груды

**Груды́** () — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Груды ўваходзяць у склад Лясьнянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1 чалавек
* 1999 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Лясьнянскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Сяргей Калугін

**Сяргей Калугін** (нар. 9 красавіка 1967) — расейскі музыка, паэт, аўтар песень. У цяперашні час — лідэр гурта «Оргия Праведников»

## Дыскаграфія

# 2016 — *Для тех, кто видит сны vol. 12*
# 2012 — *Шитрок* (сынгл)
# 2010 — *Для тех, кто видит сны vol. 1*
# 2007 — *Уходящее солнце*
# 2005 — *Двери! Двери!*
# 2004 — *Кораблик* (канцэртны запіс)
# 2004 — *Последний воин мёртвой земли* (сынгл)
# 2003 — *Выргород* (зборнік)
# 2001 — *Оглашенные изыдите!*
# 2000 — *Оргия Праведников* (сынгл)
# 1998 — *Несло* (запись творческого вечера Сергея Калугина, во время которого он читает стихи и отвечает на вопросы слушателей)
# 1994 — *Nigredo* (альбом)

Катэгорыя:Расейскія музыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 9 красавіка
Лясная (Берасьцейская вобласьць)

**Лясна́я** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, на ўсход ад шашы . Лясная ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Лясьнянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1645 чалавек
* 1999 год — 1858 чалавек

## Вядомыя выхадцы
Радзіма беларускага тэатральнага дзеяча, першага Народнага артыста БССР Уладзіслава Галубка.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лясьнянскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Паўлінава (Баранавіцкі раён)

**Паўлі́нава** () — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Паўлінава ўваходзіць у склад Лясьнянскага сельсавету.

На тэрыторыі вёскі знаходзіцца сядзіба і палац Бохвіцаў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 219 чалавек
* 1999 год — 265 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Лясьнянскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Вялікая Валахва

**Вялі́кая Валахва́** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Вялікая Валахва ўваходзіць у склад Малахоўскага сельсавету.

## Гісторыя
У час Другой сусьветнай вайны Вялікая Валахва была ў нямецкай акупацыі. 8 ліпеня 1944 году вёска была вызвалена ад нямецкіх захопнікаў войскамі 1-га Беларускага фронту.

## Насельніцтва
* 1999 год — 120 чалавек
* 2010 год — 143 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Малахоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Мірны (Берасьцейская вобласьць)

**Мі́рны** — пасёлак у Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Мірны зьяўляецца цэнтрам Малахоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 400 чалавек
* 2010 год — 439 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Малахоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Скварчыцы

**Сква́рчыцы** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, на правым беразе ракі Мышанка, за 10 км на паўднёвы захад ад Баранавічаў. Скварчыцы ўваходзяць у склад Малахоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 77 чалавек
* 2010 год — 34 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фотафакт. Жыхары в. Скварчыцы прачнуліся ў «шакаладзе» // Алесь Гізун, intex-press

Катэгорыя:Малахоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Узногі

**Узно́гі** — колішняя вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Узногі ўваходзілі ў склад Малахоўскага сельсавету. Цяпер у складзе Баранавічаў.

## Гісторыя
9 ліпеня 2012 году вёска ўключаная ў склад гораду Баранавічы, а 29 жніўня 2012 году вёска ліквідаваная як асобны населены пункт.

## Насельніцтва
* 1999 год — 1223 чалавекі
* 2010 год — 1569 чалавек

## Інфраструктура
З 1992 году ў вёсцы месьціцца беларуска-расейская мэблевая фабрыка «Дыпрыз».

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Ястрамбель

** Ястрамбе́ль** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Малахоўскага сельсавету. Насельніцтва на 2010 год — 441 чал. Знаходзіцца за 15 км ад г. Баранавічы.

## Гісторыя
Вядомая з XVI стагодзьдзя як паселішча Наваградзкага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Згадваецца ў актах Берасьцейскага мескага суду ад 1557 году. У 1840 годзе ў Ястрамбелі была пабудаваная драўляная царква сьвятога Мікалая Цудатворца. У 1879 годзе праваслаўны прыход налічваў 1,5 тыс. вернікаў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 589 чалавек
* 2005 год — 384 чалавекі
* 2010 год — 441 чалавек

### Інфраструктура
У вёсцы знаходзяцца крама, школа-інтэрнат, музэй Кабушкіна.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
*  (канец XIX ст.; улучае мураваны сядзібны дом, парк, сад)
* Вінакурня

### Страчаная спадчына
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* в. Ястрамбель на Radzima.org
* Здымкі на globustut.by

Катэгорыя:Малахоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Руская мова

* **Руская мова** — агульная гістарычная назва для такіх сучасных паняцьцяў, як **[[старабеларуская мова|старабеларуская]]** й **[[стараўкраінская мова|стараўкраінская]]** мовы. У дачыненьні да беларускага варыянту рускай мовы таксама ўжывалася назва **[[Ліцьвіны#Славянская літоўская мова|літоўская мова]]**. Атаясамліваньне рускай і літоўскай моваў тлумачыцца працэсамі сьціраньня этнічнай мяжы паміж русінамі й ліцьвінамі ў XV—XVI стагодзьдзях, што прывяло да іхняй этнічнай інтэграцыі ў Вялікім Княстве Літоўскім.
* **Руская мова**, паводле некаторых лінгвістаў — назва царкоўнаславянскай мовы. Вядомы праваслаўны дзяяч Лаўрэнці Зізані, ураджэнец Вялікага Княства Літоўскаага, у прадмове да складзенага ім Катэхіза пісаў, што гэтая кніга «*глаголемая [[грэцкая мова|по-гречески]] катехизис, [[старабеларуская мова|по-литовски]] оглашение, [[царкоўнаславянская мова|русским]] же языком нарицается беседословие*» й такім спосабам атаясамліваў рускую мову з царкоўнаславянскай, а літоўскую — з старабеларускай.
* **Руская мова** () — у паэтычнай творчасьці філяматаў і філярэтаў — адна з назваў беларускай мовы.
* **Руская мова** () — наркамаўскае найменьне сучаснай маскоўскай мовы, штучна ўведзенае ў беларускую мову ў выніку палітычнай рэформы беларускага правапісу 1933 году. У беларускай савецкай лексыкаграфіі назву «*руская мова*» ў дачыненьні да расейскай мовы ўпершыню выкарысталі ў 1937 годзе.

## Глядзіце таксама
* Літоўская мова
* Старабеларуская мова
* Стараўкраінская мова
* Царкоўнаславянская мова

## Крыніцы
1265

## Падзеі
*

## Нараджэньні
* Дантэ, італьянскі паэт

## Сьмерці
*

## Вонкавыя спасылкі
Млынок (Баранавіцкі раён)

**Млыно́к** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Млынок уваходзіць у склад Малахоўскага сельсавету.

## Гісторыя
За часамі СССР у суседнім лесе месьцілася савецкая вайсковая база, дзе захоўвалася атамная зброя для баранавіцкай авіябазы. Цяперака бункеры пустуюць, а іншыя збудаваньні разабраныя на цэглу.

## Насельніцтва
* 1999 год — 53 чалавекі
* 2010 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Малахоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Зьлін

**Зьлін** () — горад у Чэскай Рэспубліцы, цэнтар Зьлінскага краю, прамысловы цэнтар усходняй Маравіі. Насельніцтва складае 78 599 чалавек (2005).

З 1 студзеня 1949 да 1 студзеня 1990 Зьлін насіў назву **Готвальдаў** (*Gottwaldov*) у гонар першага камуністычнага прэзыдэнта Клемэнта Готвальда. 

## Гарады-партнэры
* Альтэнбург, Нямеччына
* Гронінген, Нідэрлянды
* Хожаў, Польшча
* Ізэгем, Бэльгія
* Лімбах-Абэрфона, Нямеччына
* Раманс, Францыя
* Сэста Сан Джавані, Італія
* Трэнчын, Славаччына

## Асобы, зьвязаныя зь Зьлінам
* Ёзэф Абрагам, актор
* Гана Андранікава, пісьменьніца
* Тамаш Баця, прадпрымальнік, заснавальнік абутковага канцэрну «Baťa»
* Лудзек Чайка, хакеіст
* Раман Чэхманэк, хакеіст
* Вольга Харватава, лыжніца
* Тамаш Дворжак, атлет
* Раман Гамрлік, хакеіс
* Іржы Новак, тэнісіст
* Том Стопард, драматург
* Івана Трамп, лыжніца і прадпрымальніца

Катэгорыя:Гарады Чэхіі
Завосьсе

**Заво́сьсе** — вёска ў Беларусі, каля ракі Шчары і Калдычэўскага возера. Уваходзіць у склад Сталовіцкага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

Завосьсе — даўні фальварак гістарычнай Наваградчыны, месца нараджэньня паэта Адама Міцкевіча, які ў сваёй знакамітай паэме Пан Тадэвуш зьвяртаўся да роднага краю: «*О [[Літва]], айчына мая!…*».

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У пачатку XVIII стагодзьдзя маёнтак Завосьсе належаў роду Чачотаў, потым перайшоў да Яновічаў. У сярэдзіне XVIII стагодзьдзя фальваркам валодалі браты Міхал і Юзэф Янавічы, але яго палова знаходзілася ў закладным валоданьні роду Міцкевічаў. Браты Яновічы мелі даўгі перад Міцкевічамі, і ў 1785 годзе па амаль 40 гадох судовых цяжбаў маёнтак Завосьсе стаў поўнай уласнасьцю Міцкевічаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Завосьсе апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Наваградзкім павеце. Лічыцца, што ў 1798 годзе тут нарадзіўся беларускі і польскі паэт Адам Міцкевіч (адпаведная мэтрыка ня ўтрымлівае дакладнай інфармацыі пра месца нараджэньня паэта).

У 1806 годзе вёска перайшла ў рукі Стыпулкоўскіх. У 1831 годзе была канфіскаваная ўладамі Расейскай імпэрыі за ўдзел Луцыяна Стыпулкоўскага ў вызвольным паўстаньні 1830—1831 гадоў.


Miejsce urodzenia Adama Bernarda Mickiewicza w Zaosie, Szkoła polska (XIX wiek).jpg|XIX ст.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1821-99).jpg|1821—1899 гг.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (N. Orda, 1876).jpg|Н. Орда, 1876 г.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1882).jpg|1882 г.


Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1883).jpg|1883 г.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1883) (2).jpg|1883 г.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1883) (3).jpg|1883 г.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1899).jpg|1899 г.


### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Завосьсе абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Завосьсе апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У 1927 годзе польскае войска паставіла ў вёсцы абэліск у гонар Адама Міцкевіча.

У 1939 годзе Завосьсе ўвайшло ў склад БССР, пазьней у Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці.

У 1996 годзе двор Завосьсе і прылеглыя тэрыторыі былі рэканструяваныя. 26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Мядзеневіцкага ў склад Сталовіцкага сельсавету.


Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (1898).jpg|1898 г.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (T. Boretti, 1900).jpg|Т. Барэці, 1900 г. 
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (I. Dziang, 1909).jpg|І. Дзянг, 1909 г.
Zavośsie, Mickievič. Завосьсе, Міцкевіч (B. Daniejka, 1911).jpg|Б. Данейка, 1911 г.


## Насельніцтва
* 1999 год — 36 чалавек
* 2010 год — 18 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Завосьсе, Radzima.org

Катэгорыя:Сталовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Мядзеневічы

**Мядзе́невічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Шчары. Уваходзяць у склад Сталовіцкага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Назва

Медзін (Meddin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова мад- (мед-, мат-) (імёны ліцьвінаў Матывік, Медвін, Матар; германскія імёны Mathwig, Medwinus, Matter) паходзіць ад гоцкага maþa 'добры, пачэсны'.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Мядзеневіцкага ў склад Сталовіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1909 год — 376 чалавек
* 1999 год — 169 чалавек
* 2010 год — 117 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сталовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Старыя Войкавічы

**Стары́я Во́йкавічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Шчары. Уваходзяць у склад Сталовіцкага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
У час Першай сусьветнай вайны ў навакольлі вёскі Старыя Войкавічы адбываліся актыўныя баявыя дзеяньні; цяжкія баі зь вялікай колькасьцю ахвяраў з боку расейскай арміі праходзілі ў 1916 годзе ў час выкананьня Скробава-Гарадзішчанскай апэрацыі. 13 чэрвеня пры апэрацыі загінула каля 7000 салдат расейскай арміі, пры гэтым было захоплена ўсяго толькі адно нямецкае ўмацаваньне «Балотны пагорак» на захадзе вёскі Старыя Войкавічы. Гістарычныя падзеі гэтых часоў пазьней былі ўшанаваны помнікам «Трох крыжоў» — арлом з трыма нахіленымі ў розныя бакі крыжамі на пастамэнце.

26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Мядзеневіцкага ў склад Сталовіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 20 чалавек
* 2010 год — 8 чалавек

## Археалягічныя знаходкі
Непадалёку ад вёскі Старыя Войкавічы пры паглыбленьні каналу былі знойдзены рэшткі старажытнага паселішча. Усяго ў навакольлі выяўлена 4 такія стаянкі, названыя Войкавічы-1, Войкавічы-2, Войкавічы-3 і Войкавічы-4.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* В. Корбут, Тайна «Трех крёстов», Советская Белоруссия №233

Катэгорыя:Сталовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Каўпакі (Баранавіцкі раён)

**Каўпакі́** — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Каўпакі ўваходзяць у склад Мілавідзкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 28 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Мілавідзкі сельсавет
Мілавіды (Берасьцейская вобласьць)

**Мілаві́ды** — вёска ў Беларусі, на рацэ Навасадцы.  Цэнтар сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца на шашы .

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Мільвід утварылася ад складаньня старажытных германскіх імёнаў Milis і Wid. Адзначаліся старажытнае германскае імя Мелевіда (Melewidis) і германскае імя Melvid.

## Гісторыя
У час нацыянальна-вызваленчага паўстаньня 1863—1864 гадоў пад Мілавідамі 22 траўня (3 чэрвеня) 1863 году аб’яднаныя сілы інсурґентаў, блізу 800 ваяроў з Слонімскага, Ваўкавыскага, Пружанскага, Наваградзкага й Гарадзенскага паветаў, на чале з Францішкам Юндзіным, Ісідарам Лукашэвічам, Аляксандрам Лянкевічам, за агульным началам Кастуся Каліноўскага, далі вялікую бітву расейскім карнікам і войскам імпэрыі, якія прыйшлі карнікам на дапамогу. Паводле афіцыйных зьвестак, расейцы згубілі 50 чалавек забітымі і параненымі. У гэтае бітве ў аддзеле А. Лянкевіча (Лягдара) змагаліся рэшткі Лідзкага аддзелу Людвіка Нарбута, і сярод іх — Францішак Багушэвіч і Міхал Андрыёлі.

У 1913 годзе расейскія ўлады ў рэчышчы палітыкі русіфікацыі паставілі наўзбоч дарогі, што падзяляе поле бітвы, мураваны 8-канцовы ўкосны крыж загінулым царскім жаўнерам.

У 1930 годзе польскі ўрад збудаваў насупраць крыжу каталіцкую каплічку.

## Насельніцтва
* 1905 год — 423 чалавекі ў сяле Мілавідах і 68 чалавек у маёнтку Мілавідах
* 1999 год — 860 чалавек
* 2010 год — 712 чалавек

## Турыстычная інфармкацыя
### Помнікі архітэктуры
* Мэмарыяльны комплекс
* Паштовая станцыя
* Царква Сьвятога Сергія Раданескага

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Мілавіды, Radzima.org

Катэгорыя:Мілавідзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Падкрыніца

**Падкрыні́ца** — хутар у Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Падкрыніца ўваходзіць у склад Мілавідзкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Мілавідзкі сельсавет
Стайкі (Баранавіцкі раён)

**Ста́йкі** — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Зьмейкі. Уваходзяць у склад Сталовіцкага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
Да 26 чэрвеня 2013 году — цэнтар Мядзеневіцкага сельсавету. 26 чэрвеня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Мядзеневіцкага ў склад Сталовіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 556 чалавек
* 2010 год — 458 чалавек

## Славутасьці
* Палацава-паркавы комплекс Лашкевічаў

## Ураджэнцы
* Дзьмітры Арцыменя (1932—1993) — савецкі і беларускі партыйны і палітычны дзяяч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Стайкі на Радзіме.орг
* Стайкі, Intex-press

Катэгорыя:Сталовіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Баранавіцкага раёну
Рымскі форум

Амаль што ў кожным рымскім горадзе існаваў форум, — як цэнтар палітычнага, эканамічнага, культурнага і рэлігійнага жыцьця. Самым першым месцам такога прызначэньня быў **Рымскі Форум** (*Forum Romanum*) — форум у Рыме, які зьяўляецца люстэркам усёй рымскай гісторыі і сёньня па праве лічыцца цэнтрам палітычнай улады ў горадзе і ва ўсёй Рымскай імпэрыі.

Раней на месцы Рымскага Форума ляжала забалочаная даліна непадалёку ад Палатына, якую лацінскія пасельнікі выкарыстоўвалі ў якасьці могілак. Масавае засяленьне тэрыторыі стала магчымым толькі пачынаючы з VI стагодзьдзе да н.э., пасьля таго як балота асушылі з дапамогай старажытнарымскай сыстэмы каналаў Клаака Максіма (*Cloaca Maxima*).

:*Там, дзе сёньня рынкі, былі раней тарфяныя балоты, дзіркі, перапоўненыя вадой, уздымаўся прыплыў [[Тыбр]]у. Гэта Лакус Куртый, там дзе зараз на сухім месцы стаіць алтар: зямля там, дзе раней было возера. Там дзе Велабрум суправаджае сёньня ў сьвяточным паходзе да Цыркусу, расьлі калісьці зарасьнікі вярбовага хмызьняку, ды шапацеў чарот*.

:(Авід, *Фасты*, VI, 401-406)

Прыблізна ў 490 годзе да н. э. у даліне былі ўзьведзены два храмы, прысьвечаныя багам Сатурну і Кастару. З гэтай нагоды асяродзьдзе форума хутка ператварылася ў цэнтар маладога гораду. Неўзабаве на поўдні ад Рымскага Форума была закладзена другая плошча — Камітый (*Comitium*). Большая частка рымскай палітыкі рабілася менавіта тут, таму што рэзыдэнцыі сэнату, Курыя (*Curia*) і Ростра (*Rostra*) — грамадзкія трыбуны аратараў, разьмяшчаліся ў непасрэднай блізасьці адсюль.

У 145 годзе да н. э. цэнтар палітычных падзеяў Рыму зноў перамясьціўся з Камітыя ў Форум. Пасьля сьмерці Гая Цэзара Камітый быў канчаткава ліквідаваны, а Форум значна пашыраны за кошт стварэньня так званага Юліянскага Форума (*Forum Iulium*). У часы кіраваньня Аўгуста значна зьмяніўся і зьнешні выгляд Форуму. Дзякуючы шырокааб’ёмнаму ўжываньню мармуру ў афармленьні архітэктурных элемэнтаў плошчы, Рымскі Форум ператварыўся ў незвычайна раскошны архітэктурны комплекс, параўнальны, магчыма, з Акропалем у Атэнах.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Старажытны Рым
1264

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 2 кастрычніка — Урбан IV, рымскі папа
* Таўцівіл, полацкі князь
Parason

**PARASON** — беларускі рок-гурт.

## Гісторыя ўзьнікненьня
Пачатак існаваньню калектыва паклала сустрэча Андрэя Карповіча (экс МЛЫН, Krona, Cherryvata, удзельнік гурта Dreamlin) і Віталя Зыблюка 7 траўня 2003 году. Так узьнік гурт *bip*. Пасьля зьменаў у складзе, калі да гурта далучыліся Андрэй Восіпчык (экс EXIST, Long Play) і Косьця Крыніцкі ўвосень 2004, узьнікла назва *PARASON*.

На пытаньне, чаму менавіта «Рarason», гітарыст Віталь Зыблюк зазначыў: 

Першыя творчыя посьпехі, па словах музыкі, зьвязаныя з супрацай над дыскам «Ліцэй: веру ў цябе», а таксама з першым гастрольным турам па Польшчы ў красавіку 2005 году.

## Ацэнкі
У інтэрвію «Музыкальнай газеце» ў 2006 годзе Алег Вяль, франтмэн «Hair Peace Salon», прызнаваў, что гурт блізкі да яго ў пляне музычнага стылю.

## Удзел у праектах
* «Я люблю ліцэй: Веру ў Цябе» (2004)
* «Партызанская школа» (2006)

## Канцэртная дзейнасьць
* Першы канцэрт у сёньняшнім складзе адбыўся ў клюбе «Акварыюм» у кастрычніку 2004.
* Удзельнікі Басовішча 2005, пераможцы 2006 і госьці 2007 году.

## Склад гурта
* Віталь Зыблюк — лід-гітара
* Андрэй «Карп» Карповіч (экс «Млын», удзельнік гурта «Крона») — вакал, гітара
* Косьця Крыніцкі — бубны
* Андрэй «Andrew» Восіпчык (экс-«Exist»(пераможца «Басовішча-1999»), экс-«Long Play») — бас
* Жэня Воўчак («Kriwi») — бэк-вакал

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты
Берасьцейскі раён

**Берасьце́йскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Берасьцейскі раён мяжуе з Камянецкім, Жабінкаўскім і Маларыцкім раёнамі Берасьцейскай вобласьці.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Адміністрацыйна-тэрытарыяльна Берасьцейскі раён падзелены на 11 сельсаветаў: Дамачаўскі сельсавет (13 вёсак, 1 хутар), Дурыцкі сельсавет (8 вёсак, 3 пасёлкі, 1 хутар), Клейнікаўскі сельсавет (7 вёсак), Лышчыцкі сельсавет (17 вёсак), Матыкальскі сельсавет (18 вёсак, 1 хутар), Мухавецкі сельсавет (13 вёсак, 1 пасёлак), Радваніцкі сельсавет (4 вёскі), Тамашоўскі сельсавет (7 вёсак), Тэльмінскі сельсавет (12 вёсак), Чарнаўчыцкі сельсавет (18 вёсак, 1 пасёлак) і Чэрнінскі сельсавет (16 вёсак).

## Геаграфія
* Рэкі: Заходні Буг, Мухавец, Лясная
* Азёры: Белае, Рагазьнянскае

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 39 426 чал. (перапіс); 2016 год — 41 473 чал.; 2017 год — 42 037 чал.; 2018 год — 42 400 чал.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Здымкі на Radzima.org
* 
* Афіцыйная старонка Берасьцейскага раённага выканаўчага камітэту
Івацэвіцкі раён

**Івацэ́віцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Раён мяжуе з Баранавіцкім, Ляхавіцкім, Ганцавіцкім, Пінскім, Янаўскім, Бярозаўскім і Пружанскім раёнамі Берасьцейскай вобласьці. У Івацэвіцкім раёне 111 населеных пунктаў (бяз гораду Івацэвічы).

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 59 906 чалавек (перапіс); 2016 год — 54 848 чалавек; 2017 год — 54 489 чалавек; 2018 год — 54 158 чал.

## Мэдыі
Друкуецца раённая газэта «Івацэвіцкі весьнік».

## Вядомыя асобы

* Тадэвуш Касьцюшка (1746, фальварк  Марачоўшчына — 1817) — палітычны і вайсковы дзяяч Рэчы Паспалітай, нацыянальны герой Беларусі, Польшчы і ЗША
* Епіскап Мікалай (Шамяціла) (1877, в. Аброва — 1933) — рэпрэсаваны беларускі праваслаўны дзеяч, епіскап Слуцкі(1923—1933)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Здымкі на Radzima.org
* 
* Афіцыйная старонка Івацэвіцкага райвыканкаму
* Агульная інфармацыя пра Івацэвіцкі раён
* Газэта «Івацэвіцкі веснік»
Гершоны

**Гершо́ны** — былая вёска ў Беларусі, каля ракі Бугу. З 1 чэрвеня 2007 году уваходзіць у склад Берасьця.

## Назва

Герыш, Гірш або Кірш (Gerisch, Giersch, Kiersch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда'.

Ранейшая назва — *Гершано́вічы*.

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *в Кгершановичахъ* (8 сакавіка 1555 году); *z Gierszonowicz… cerkwie gierszonowskiej swieszczenik… Gierszenowicze* (1667 год).

## Гісторыя
У 1564 годзе ўпамінаецца Кіршанавіцкі палац. У XVI стагодзьдзі Гершоны былі сялом у Берасьцейскім старостве Трокскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. У 1566 годзе тут жыў 41 чалавек. Гісторыя Гершонаў зьвязаная зь іменем Афанасія Філіповіча, берасьцейскага ігумена. 5 верасьня 1648 году ён быў забіты непадалёк ад вёскі за выступы супраць Берасьцейскай уніі.

27 лістапада 2007 году цэнтар Гершонскага сельсавету перанесьлі з Гершонаў у вёску Страдзеч. 1 чэрвеня 2007 году вёску перадалі ў склад места Берасьця. 21 сьнежня 2007 году вёску вылучылі з складу Гершонскага сельсавету.

У студзені 2008 году ўлады Берасьця апублікавалі праект забудовы мескага раёну Валынка-Гершоны.

## Эканоміка
Сумеснае прадпрыемства па вытворчасьці мэталячарапіцы «Берасьцесталь».

## Славутасьці
У Гершонах знаходзіцца Царква Раства Прасьвятой Багародзіцы, збудаваная ў 1866—1869 гадох.
Каля вёскі знаходзяцца фартыфікацыі Берасьцейскага (Брэст-Літоўскага, 62-га) раёну (гл. Берасьцейская крэпасьць):
* Форт № 5, збудаваны ў 1878—1888 гадох. Ён дастаткова добра захаваўся і цяпер ёсьць часткай музэю «Берасьцейская крэпасьць»;
* Форт літары З, збудаваны ў 1913—1914 гадох. Па Другой сусьветнай вайне выкарыстоўваўся пад склад угнаеньняў і істотна пашкоджаны;
* Доўгачасовыя агнявыя пункты Берасьцейскага раёну ўмацаваньняў, збудаваныя ў 1940—1941 гадох.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Гершонская бачына
* 

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Мікрараёны Берасьця
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Заказанка

**Заказа́нка** — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Заказанка ўваходзіць у склад Дурыцкага сельсавету.

## Гісторыя
21 сьнежня 2007 году сельсавет, у які ўваходзіла вёска, перайменаваны з Гершонскага ў Страдзецкі.

17 верасьня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Страдзецкага ў склад Дурыцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 чалавек
* 1999 год — 17 чалавек

## Асобы
У Заказанцы нарадзілася журналістка Наталка Бабіна.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дурыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Кацельня Баярская (Гершонскі сельсавет)

**Каце́льня Бая́рская** — былая вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Кацельня Баярская ўваходзіла ў склад Гершонскага сельсавету. Цяпер у складзе Берасьця.

## Гісторыя
1 чэрвеня 2007 году вёска перададзеная ў склад гораду Берасьця. 21 сьнежня 2007 году вёска выключаная з складу Гершонскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 218 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Мікрараёны Берасьця
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі