Папірус 52

**Папірус P52 Райлэндсавай бібліятэкі**, вядомы таксама як **Фрагмэнт сьвятога Яна** і **Грэцкі папірус Райлэндса 457** — кавалак папіруснага кодэксу найбольшымі памерамі 8,9 × 6&nbsp;см, які захоўваецца з папірусамі Райлэндса ў бібліятэцы Манчэстэрскага ўнівэрсытэту (Вялікабрытанія). На першай старонцы знаходзяцца сем радкоў Дабравесьця паводле Яна 18:31—33 па-грэцку, на адваротным баку — радкі 37—38 вершаў.

Райлэндс \mathfrak{P}52 — найранейшая захаваная копія кананічнага новазапаветнага тэксту, аднак пакуль дакладна не датаваная і адносіцца да прамежку 125—175 рокаў. Фрагмэнт разам зь некаторымі іншымі папірусамі набыў на эгіпецкім рынку ў 1920 року Бэрнард Грэнфэл.

## Грэцкі тэкст

Папірус запісаны з абодвух бакоў, таму лічыцца кодэксам, а ня скруткам; на захаваным кавалку бачныя верхнія і ўнутраныя межы старонкі. Захаваныя ўрыўкі з грэцкага тэксту пададзеныя ніжэй тоўстым шрыфтам.

*[[Дабравесьце паводле Яна]] 18:31—33* (правая бачына)

*[[Дабравесьце паводле Яна]] 18:37—38* (левая бачына)

Агулам у кодэксе налічваецца 114 разборлівых літараў, якія прадстаўляюць 18 з 24 літараў грэцкага альфабэту; бэта, дзэта, ксі, фі, хі і псі адсутнічаюць. Літара «альфа» напісаная двума рознымі спосабамі, як і «іпсылён».

## Датаваньне
Значнасьць \mathfrak{P}52 заключаецца і ў ягоным раньнім датаваньні, і ў выяўленьні на даволі вялікай адлегласьці ад месца напісаньня, якім лічыцца Этэс.

## Тэкстуальная і гістарычная значнасьць
Знаходкі раньніх хрысьціянскіх папірусаў у Эгіпце зьяўляюцца найранейшымі бясспрэчнымі фізычнымі доказамі прысутнасьці ў ім хрысьціянства і Дабравесьцяў. Акрамя іншых новазапаветных фрагмэнтаў таго пэрыяду: <math>\mathfrak{P}</math><sup>90</sup>, <math>\mathfrak{P}</math><sup>104</sup>, <math>\mathfrak{P}</math><sup>64+67</sup> — а таксама раньніх апакрыфічных тэкстаў: Папірус Эгертана 2, Аксырынхускі папірус LX 4009 — існуе яшчэ шэраг папірусаў старазапаветных грэцкамоўных кніг (пераважна Псальмаў) хрысьціянскага паходжаньня, таксама датаваных II стагодзьдзем. Сярод іх \mathfrak{P}52 лічыцца найранейшым. І, хоць ён зьмяшчае зусім мала тэксту, аднак дастаткова сьведчы пра гістарычнасьць асобы Хрыста, хоць і не называе ягонага імя. Аднак у гэтых вершах апісаны ягоны допыт перад рымскімі ўладамі ў вызначаную дату (кіраваньне Понтыюса Пілята), на вызначаным месцы (Прэторыюм у Ерусаліме), акрэсьлены прысуд (укрыжаваньне) пры падбухторваньні сьвятораў Ерусалімскага храму.

Калі датаваньне \mathfrak{P}52 II стагодзьдзем правільнае, тады той факт, што фрагмэнт напісаны ў форме кодэксу, а ня скрутку, сьведчыць пра даволі раньняе прыняцьце гэтага віду кнігаў хрысьціянамі ў адрозьненьне ад практыкі тагачаснага юдаізму. А ацэнка даўжыні страчанага тэксту адпавядае даўжыні гэтага тэксту ў кананічным Дабравесьці паводле Яна, што пацьвярджае адсутнасьць уставак ці выдаленьняў пры перапісе гэтага тэксту. За выняткам двух ётасізмаў (ΗΜ***Ε***ΙΝ, ***Ι***ΣΗΛΘΕΝ) і магчымага пропуску другога ΕΙΣ ΤΟΥΤΟ з другога радку вершу, \mathfrak{P}52 адпавядае Александрыйскай тэкставай базе. Цяжка сказаць па маленькім (6×9 см) фрагмэнце, ці зьмяшчаў кодэкс поўны тэкст *Яна*; зь іншага боку, наўрад ці гэта быў збор усіх чатырох Эвангельляў, паколкьі падлічана, што ў такім разе кніга зьмяшчала б 576 старонак.

## Крыніцы

## Літаратура
* Hurtado, Larry W. (2003) «P52 (P.Rylands Gr 457) and the *Nomina Sacra*; Method and Probability.» *Tyndale Bulletin* 54.1
* Roberts, C. H. (1935) *An Unpublished Fragment of the Fourth Gospel in the John Rylands Library.* Manchester University Press, 35pp.

## Вонкавыя спасылкі
* Неапублікаваны фрагмэнт чацьвертага Дабравесьця ў бібліятэцы імя Джона Райлэндса
* K. C. Hanson - P52: A Fragment of the Gospel of John
* historian.net: P52
* 

Катэгорыя:Рукапісы Бібліі II стагодзьдзя
Катэгорыя:Эгіпецкія папірусы
Катэгорыя:Грэцкія рукапісы Новага Запавету
Катэгорыя:Папірусы Дабравесьця паводле Яна