Генрык Вэйсэнгоф

**Генрык Вэйсэнгоф** (, ; 26 ліпеня 1859, Пакрэўна, Ковенскі павет — 23 ліпеня 1922, Варшава) — польскі, летувіскі й беларускі мастак, жывапісец.

## Біяграфія
Нашчадак старажытнага шляхецкага роду нямецкага паходжаньня гербу Лебедзь, які пасяліўся ў XVІІ стагодзьдзі ў Лівоніі. Бацька Генрыка — Уладзіслаў Вэйсэнгоф, вядомы пісьменьнік, удзельнік паўстаньня 1863 года, быў сасланы ў Сыбір. Неўзабаве маці Генрыха, Юзэфа з Быкоўскіх, зь дзецьмі паехала ўсьлед за мужам у высылку. Дзяцінства Генрык Вэйсэнгоф правёў на Урале.

Першыя лекцыі выяўленчага мастацтва Вэйсэнгоф атрымаў у высыльнага жывапісца Люцыяна Крашэўскага (брата вядомага пісьменьніка Юзэфа Крашэўскага). У 1874 годзе бацька Вэйсэнгофа быў амніставаны, з забаронай на пражываньне ў родных месцах. Сям’я пасялілася ў Варшаве.

З 1874 году ён пачаў навучацца ў клясе маляваньня ў прафэсара жывапісу Войцеха Герсана. На творчасьць маладога мастака зьвярнуў увагу жывапісец Генрык Семірадзкі, які дапамог Вэйсэнгофу паступіць у 1880 годзе ў Пецярбурскую імпэратарскую акадэмію мастацтваў. Да 1885 году вучыўся ў Пецярбурскай акадэміі. У гэты час за кампазыцыю «Транспарт параненых» яму быў прысвоены сярэбраны мэдаль і званьне мастака. У 1889 годзе выехаў у Мюнхэн, дзе стажаваўся пад кіраўніцтвам .

У 1903—1904 гадах жыў у Парыжы, пасьля чаго пасяліўся ў  бацькоў у вёсцы Русаковічы Ігуменскага павету (цяпер Пухавіцкі раён Менскай вобласьці Беларусі).

У час Першай сусьветнай вайны мастак вымушаны быў пераехаць у Варшаву, дзе й памёр у 1922 годзе.

## Творчасьць

Творчасьць зьвязана з мастацкім жыцьцём Беларусі й Польшчы.

Аўтар рэалістычных пэйзажаў, якія характарызуюцца лірычным настроем. Ён таксама выступаў, як графік і скульптар.

Заўзяты паляўнічы, Генрых Вэйсэнгоф неаднаразова адлюстроўваў на сваіх палотнах лясных зьвяроў і птушак на ўлоньні дзікай прыроды. У сядзібе ў Русаковічах трымаў свойскіх медзьведзянят, якіх таксама адлюстроўваў у сваіх працах.

Ім была створана сэрыя ілюстрацый да твораў стрыечнага брата Юзэфа Вэйсэнгофа: зборніка вершаў «Эротыка» (1911) і раману «» (1913).

Карціны Вэйсэнгофа карысталіся посьпехам у крытыкаў і гледачоў, неаднаразова былі адзначаны мэдалямі на выстаўках, у прыватнасьці, сярэбраным мэдалём на выстаўцы ў Парыжы ў 1900 годзе.

Генрык Вэйсэнгоф быў сябрам варшаўскага аб’яднаньня мастакоў «».

Зрабіў эскізы дыплёму сельскагаспадарчай і прамысловай выстаўкі ў Менску ў 1901 годзе.

## Выстаўкі
Удзельнік мастацкіх выстаў у Пецярбургу (1888, «Транспарт параненых», «Беларускія могілкі. Русаковічы»), Бэрліне (1891, «Могілкі»), Львове (1891, «Куток у Польным»), Парыжы (1901, «Сьнег»), Менску (1916, «Прадчуваньне», «Змаганьне», «Хмара», «Цішыня», «Беларускія паляўнічыя», «Паляўнічыя з сабакамі»).

## Галерэя

Henryk Weyssenhoff - Field of poppies - MP 215 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|«Поле макаў», каля 1900 г. Нацыянальны музэй у Варшаве
Henryk Weyssenhoff - Mysterious song - MP 1410 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|«Таямнічая песьня», каля 1920 г. Нацыянальны музэй у Варшаве
Henryk Weyssenhoff - Nobility scene – History of the kinzhal. History of yatagan. - MP 5357 - National Museum in Warsaw.jpg|«Шляхецкая сцэна. Гісторыя кінжала. Гісторыя ятагана», 1891. Нацыянальны музэй у Варшаве
Henryk Weyssenhoff - Przeczucie 1893.jpg|«Прадчуваньне», 1893
Henryk Weyssenhoff - Śnieg 1894.jpg|«Сьнег» альбо «Літоўскія ройсты пад сьнегам», «Стогі», 1894
Henryk Weyssenhoff - Łoś na trzęsawisku.jpg|«Лось на балоце», 1903
Henryk Weyssenhoff - Zamarłe barwy 1919.jpg|«Застылыя барвы», 1919
Weyssenhoff Water lilies.jpg|«Вадзяныя ліліі», 1903-1905
Henryk Weyssenhoff - Springtime - MP 4931 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|«Вясна», 1910-1911
Henryk Weyssenhoff - Winter landscape - MP 1336 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|«Зімовы пэйзаж». Нацыянальны музэй у Варшаве
Henryk Weyssenhoff Cmentarz białoruski w Russakowiczach 1889.jpg|«Беларускія могілкі ў Русаковічах», 1889. Нацыянальны музэй у Познані
Litewskie zacisze.jpg|«Літоўскі двор», каля 1908. На карціне паказана сядзіба ў Русаковічах і свойскія медзведзяняты Генрыка Вэйсэнгофа. Карціна страчана
Henryk Weyssenhoff - illustration from Soból i panna after p068.jpg|Ілюстрацыя да твору «Собаль і панна» Юзэфа Вэйсэнгофа
Henryk Weyssenhoff - illustration from Soból i panna after p160.jpg|Ілюстрацыя да твору «Собаль і панна» Юзэфа Вэйсэнгофа
Henryk Weyssenhoff - illustration from Soból i panna after p132.jpg|Ілюстрацыя да твору «Собаль і панна» Юзэфа Вэйсэнгофа
Henryk_Weyssenhoff_-_Soból_i_panna_illustration_before_title_page.jpg|Ілюстрацыя да твору «Собаль і панна», на ілюстрацыі Генрык Вэйсэнгоф і Юзэф Вэйсэнгоф


## Літаратура
* Aneta Pawłowska — Henryk Weyssenhoff (1859—1922). Zapomniany bard Białorusi, Wydawnictwo DiG, 2006

## Крыніцы

Катэгорыя:Польскія мастакі
Катэгорыя:Летувіскія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Мастакі-рэалісты
Катэгорыя:Мастакі-пэйзажысты
Катэгорыя:Мастакі XIX стагодзьдзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагодзьдзя