Феафан Пракаповіч

**Феафа́н Пракапо́віч** (18 чэрвеня 1677 ці 1681 году, Кіеў — 19 верасьня 1736, Санкт-Пецярбург) — украінскі і расейскі багаслоў, прапаведнік, пісьменьнік, грамадзкі і царкоўны дзеяч. Пакінуў багатую і разнастайную навуковую і літаратурную спадчыну. Пісаў вершы на лаціне, польскай, украінскай мовах, гістарычныя творы, пропаведзі, філязофскія і палітычныя трактаты, падручнікі і г. д. Адукацыю Феафан Пракаповіч атрымаў у Кіеве (скончыў Кіева-Магілянскую акадэмію) і ў Рыме.

Прафэсар, пасьля рэктар Кіева-Магілянскай акадэміі. У 1716 годзе па царскім указе паехаў у Пецярбург. Стаў адным з бліжэйшых дарадцаў Пятра І па пытаньнях царкоўнай рэформы (дапамог ліквідаваць патрыярхію і стварыць падкантрольны цару Сынод) і дзяржаўнай палітыкі. З 1718 г. — біскуп пскоўскі, з 1721 г. — віцэ-прэзідэнт Сыноду (прэзідэнт — С. Яворскі, з 1724 г. — архіяпіскап наўгародзкі.

## Жыцьцяпіс
Феафан Пракаповіч выхадзец з маленькага смаленскага роду беларускай шляхты. З маленства гадаваўся на Кіеўшчыне. Бацька памёр рана, таму яго выхоўвала маці, якая і дала яму сваё прозьвішча. Пасьля сьмерці маці ім апекаваўся дзядзька — намесьнік кіўескага Брацкага Богаяўленскага манастыра, прафэсар і рэктар Кіева-Магілянскага калегіюму. Потым Феафан паехаў вучыцца ў лепшыя ўнівэрсытэты Эўропы.

Двойчы зьмяніўшы канфэсію і пабываўшы ў Рыме пры папскім двары, таленавіты юнак вярнуўся ў 1709 годзе ва Ўкраіну і прыйшоў да праваслаўя. Доўгі час кіраваў навучальнымі ўстановамі — Кіева-Магілянскай акадэміяй і Кіеўскім унівэрсытэтам, каб потым паехаць у Пецярбург для правядзеньня там рэфарматарскай дзейнасьці па закліку Пятра І.

Менавіта Пракаповіча можна лічыць адказным за ўсталяваньне маскоўскага цэзарапапізму: уяўленьня пра вышэйшую духоўную ўладу цара над царквой, што потым знайшло сваё ўвасабленьне ў структуры Сьвяцейшага Сыноду і сэрвільным статусе праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхату ў дачыненьні да ўласнай дзяржавы.

Спрычыніўся Феафан таксама да стварэньня яшчэ некалькіх прыкмет будучай імпэрыі: па-першае, вялікага і магутнага расійскага флёоту, чый Статут ён пісаў уласнаручна. Па-другое, знакамітай Таемнай Канцылярыі, рэглямэнт якой разам з інструкцыямі для правядзеньня допытаў ён распрацоўваў на пачатку 18 ст. Па вызначэньні гісторыка Анісімава Пракаповіч быў «расейскім Тарквемадам».

Сын беларускай і ўкраінскай зямлі прапанаваў вядомую пасьля канцэпцыю «трыадзінага славянскага народу». Гэтаксама як і Сімяон Полацкі, Феафан Пракаповіч адзін з заснавальнікаў расейскай прыгожай славеснасьці, асабліва ў яе клясыцысцкай форме."Тыповы найміт і авантурыст", па вызначэньні Георгія Флароўскага, што прыехаў з земляў былога ВКЛ і Рэчы Паспалітай, ды фактычна дапамог сфармаваць імпэрскую Расею.

## Крыніцы

## Крыніцы
* Прокопович (Церейський) Єлизар // Києво-Могилянська академія в іменах XVII—XVIII&nbsp;ст.: енциклопедичне видання / відп. ред. В.&nbsp;С.&nbsp;Брюховецький]], упоряд. З.&nbsp;І.&nbsp;Хижняк.&nbsp;— Київ: Видавничий дім «Києво-Могилянська академія Києво-Могилянська академія», 2001.&nbsp;— С. 444—446.&nbsp;— 736 c.&nbsp;— ISBN 966-518-132-7
* Прокопович Теофан // Україна в міжнародних відносинах. Енциклопедичний словник-довідник. Випуск 6. Біографічна частина: Н-Я / Відп. ред. М.&nbsp;М.&nbsp;Варварцев.&nbsp;— К.: Ін-т історії України НАН України, 2016.&nbsp;— с.132-134
* Феофан Прокопович (Філософські твори), , 1980 // «Ізборник».
* *Богдан Стрикалюк*, «Феофан Прокопович (Біографія)», 2013 // Перший науковий філософсько-релігієзнавчий портал «Філософія і релігієзнавство».
* Феофан (Прокопович), Биография // «Русское Православие».
* «Феофан Прокопович» // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона.
* Прокопович Феофан: Собрание сочинений // Библиотека Максима Мошкова.
* *Морозов П.* Феофан Прокопович как писатель: Очерки из истории русской литературы в эпоху пребразований.&nbsp;— СПб. : Тип. В.&nbsp;С.&nbsp;Балашова, 1880.&nbsp;— IV, 402 с.

Катэгорыя:Праваслаўныя дзеячы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Біскупы Расейскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Архіяпіскапы Расейскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Арцыбіскупы
Катэгорыя:Украінскія рэлігійныя дзеячы
Катэгорыя:Украінскія літаратары
Катэгорыя:Украінскія філёзафы
Катэгорыя:Расейскія рэлігійныя дзеячы
Катэгорыя:Расейскія літаратары
Катэгорыя:Расейскія філёзафы