Родная мова (1930)

**«Ро́дная мо́ва»** — «месячнік пасьвячоны пытаньнем беларускае (крывіцкае) мовы» — першы беларускі спэцыялізаваны мовазнаўчы часопіс. Выдаваўся «Беларускім Гаспадарскім Зьвязам», які ўзначальваў Ян Станкевіч, выходзіў у 1930—31 гг. у Вільні на грамадзкія ахвяраваньні й сродкі польскага Міністэрства веравызнаньняў і асьветы. Быў адзіным навуковым беларускім часопісам у Заходняй Беларусі. Рэдактар — Ян Станкевіч. Друкарня Я. Левіна, Нямецкая вуліца 2 (), (), ()

## Зьмест
Ян Станкевіч так сама аўтар артыкулаў пад псэўданімамі П. Вайцюлевіч, М.Піліпёнак і Брачыслаў Скарыніч. Ён на старонках «Роднай мовы» прымяніў свае графічныя й артаграфічныя праекты: выкарыстоўваліся літары *«ј»* і *«ґ»*, пасьлядоўна паказваліся на пісьме пратэтычныя *«ј»* і *«в»* (јіншы, у водным); у мове часопіса захоўваліся спэцыфічныя напісаньні канчаткаў і суфіксаў назоўнікаў і дзеясловаў (пасьвячоны, пытаньнем, на месцу, праходзе, дзеле, казаці).

### Артыкулы
* Ян Станкевіч у водгуку на зборнік працаў Акадэмічнай канфэрэнцыі й у артыкулах «Язык і языкаведа», «Да вымовы і правапісу чужых словаў», а таксама ў рэцэнзіі на пятае выданьне граматыкі Тарашкевіча разглядаў матывы рэфармаваньня беларускай мовы другой паловы — пачатку 1930-х гадоў.

* Янам Станкевічам разглядаліся зьявы асыміляцыі й дысыміляцыі, фанэтычныя зьмены на стыку слоў: «Распадабненьне шыпячых у беларускај мове», «ј паміж а, о, е і зубнымі у беларускај мове», «Прыстаўное v у беларускај мове», «Зацемкі з крьівіцкае (беларускае) мовы (як пісаць прыстаўкі з, роз, уз, без перад шыпячымі)», , «Папраўка (аб ацьвярдзеньню L у беларускај мове)».

* Ян Станкевіч пра генезіс беларускай мовы, яе дыялекты й межы пашырэньня: «Беларускія плямёны ј јіхняе расьсяленьне» , «Месца беларускага языка сярод јіншых славянскіх языкоў і час яго ўзьніку», «Беларуская вымова царкоўна-славянскага пісьма», пад псэўданімам Вајцюлевіч П. «Аканьне ў скланеньню назоўных јімёнаў», пад псэўданімам Вајцюлевіч П. «Да беларускае мовы Горадненскага пав. Чарнігаўшчыны».

* Пад псэўданімам Брачыслаў Скарыніч пра паходжаньне назвы віленскай вуліцы «Імбары» й рэкамендацыі да збору беларускай тапанімікі, антрапанімікі.

* Прысвечаныя культуры мовы пастаянныя рубрыкі «Куткі мовы» і «Слоўнічак»

### Крытыкі й рэфэраты
* Пад псэўданімам М. Піліпёнак аб мове рамана «Сьцежкі-Дарожкі» Міхася Зарэцкага.
.

* Ян Станкевіч пра беларускі пераклад Янкі Купалы «Слова пра паход Ігараў».

* Ян Станкевіч пра прапанаваны варыянт паходжаньне назвы «Белая Русь» у артыкуле Г. А. Ільінскага, які быў надрукаваны ў Праскім часопісе «Slavia».

* Рэцэнзія Яна Станкевіча на рэцэнзію Яўхіма Карскага граматыкі баўгарскае мовы Стэфана Младэнава.

* Рэцэнзія Яна Станкевіча на артыкул Яўхіма Карскага пра ўплыў украінскай мовы на беларускую мову ў XVII ст. «К истории белорусского языка в XVII ст.».

* Рэцэнзія Яна Станкевіча на артыкул Кузьміна І. «Материалы для изучения говоров Велижского уезда».

* Ян Станкевіч пра кнігу Антона Палявога «О языке населения Новозыбковского уезда Гомельской губернии».

* Ян Станкевіч пра кнігу Радаслава Астроўскага «Беларускі правапіс. Кампіляцыя паводле Б. Тарашкеіча і Я. Лёсіка.».

* К. Л. аб Беларусах і беларускай мове у новых выданьнях энцыкляпэдычных слоўніках у Польшчы, Чэхіі й СССР.

* Водгук Станіслава Станкевіча на лекцыю польскага профэсара  «Узаемныя ўплывы польскага й рускага языкоў».

## Крыніцы

## Літаратура
* Вячорка В., Шупа С. Станкевіч, Ян. //  С. 530, 531.
* В. Вячорка. Родная мова (часопіс). //  — С. 458, 459.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1930 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)