Жамыслаўль

**Жамысла́ўль**, **Жэмласлаў** — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Гаўі. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва
Існуе меркаваньне, што афіцыйная назва «Жамыслаўль» зьяўляецца няслушным перакручваньнем традыцыйнай назвы паселішча «Жэмласлаў». Менавіта гэтая назва найбольш адпавядае вымаўленьню мясцовых жыхароў. Тым часам сам тапонім утварыўся ад прозьвішча Жэмла.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Мяркуецца, што першай назвай паселішча была *Пятроўшчына*, а маёнтак зваўся *Кандрацішкі*. Яны ўваходзілі ў склад Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва і былі ў валоданьні Яна Зяновіча. У 1587 годзе ягоныя дзеці прадалі Кандрацішкі ашмянскаму падкаморніку Стэфану Роскаму. У той час да маёнтку належалі вёскі Шайдзюны, Высоцкія, Жамайтукі, а таксама частка пушчы, што ляжала ўздоўж дарогі зь Дзевянішак у Наваградак.

Каля 1700 году маётак знаходзіўся ў валоданьні Марцыяна з Тучына Жэмлы, падкаморага ашмянскага.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Жэмласлаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Ашмянскім павеце Віленскай губэрні. 4 студзеня 1807 году граф Якуб Умястоўскі, які набыў маёнтак у Антонія Кяневіча, мазырскага земскага судзьдзі, распачаў тут будаваньне палаца. Якуб пераехаў у Жэмласлаў з Клявіцы, якую разам з братам Марцінам яны купілі ў Вінцэнта Грабскага ў 1786 годзе. Граф любіў падабенства, таму дом стаўся паменшанай копіяй Лазенкаўскага палаца ў Варшаве.

Каля 1861 году ў склад маёнтку Жэмласлава ўваходзіла 13 мясцовасьцяў, у тым ліку вёскі: Бялыншчына, Навасады, Раманы, Рыбакі, Шайдзюны, Шаркуці, Высоцкія, Жамайтукі. Увесну і ўлетку 1861 году тут адбыліся сялянскія хваляваньні, якія скончыліся сутычкай з расейскім войскам; непакорлівых цягнулі на пакараньне ў Жэмласлаў, дзе стаялі казакі. Францішак Багушэвіч прысьвяціў гэтым падзеям верш «Хрэсьбіны Мацюка», у якім апавядаецца пра маскалізацыю колішняга Вялікага Княства Літоўскага праз гвалтоўнае далучэньнем тутэйшых сялянаў-каталікоў да Маскоўскага патрыярхату. Тым часам нязгодных зьмяніць веру расейскія карнікі абвяшчалі «палякамі»: *Ну і далі ж мне добра на знак: Цягнулі, біўшы, у Замаслаў, Каб помніў крэпка, што я паляк, Каб і вам гэта здарэньне сказаў!*.


Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (N. Orda, 1875-77).jpg|Палац. Н. Орда, 1875
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (N. Orda, 1875-77) (2).jpg|Чорна-белая вэрсія
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (N. Orda, 1877).jpg|Літаграфія з малюнка Н. Орды, 1878
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (B. Tamaševič, 1898) (2).jpg|З боку ракі Гаўі, 1898

Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (B. Tamaševič, 1898).jpg|Палац, 1898
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (K. Wiederhold, 1916).jpg|Палац, 1916
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (1926) (2).jpg|Палац, 1926 


### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Жэмласлаў абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. Паводле Рыскай мірнай дамовы (1921) Жэмласлаў апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.

У 1939 годзе Жэмласлаў увайшоў у БССР. 19 лістапада 2000 году ў вёсцы адбылося ўрачыстае аьвячэньне каталіцкай капліцы пад тытулам Хрыста Валадара. У 2000-я гады Жэмласлаў атрымаў афіцыйны статус аграгарадку.


Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (1915) (2).jpg|Палац, 1915 
Žemłasłaŭ. Жэмласлаў (16.08.1918).jpg|Завод, 1918 
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (J. Hoppen, 1918-38) (2).jpg|Палац, 1920 
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (J. Hoppen, 1918-38).jpg|Палац, 1920

Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (J. Hoppen, 1918-38) (3).jpg|Палац, 1920 
Žemłasłaŭ, Umiastoŭski. Жэмласлаў, Умястоўскі (1926).jpg|Палац, 1926 
Žemłasłaŭ, Gaŭja. Жэмласлаў, Гаўя (J. Hoppen, 1918-38).jpg|Мост праз раку Гаўю, 1930 
Žemłasłaŭ. Жэмласлаў (F. Dangel, 1930-38).jpg|Дом адпачынку, 1930


## Насельніцтва
* **XIX стагодзьдзе**: 1861 год — 475 чал. (у маёнтку)
* **XX стагодзьдзе**: 1999 год — 550 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2009 год — 456 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Вінакурня (1885)
* Гаспадарчы двор (XIX ст.)
* Палацава-паркавы комплекс Умястоўскіх (2-я пал. XVIII — XIX стагодзьдзі; паменшаная копія Лазенкаўскага палаца ў Варшаве)

### Страчаная спадчына
* Дом адпачынку (1930-я)

## Галерэя

Жамыслаўль.jpg|Палац
43 Жемыславль.JPG|Лядоўня
41 Жемыславль.JPG|Сьвіран
Żemłosław.JPG|Помнік Жэмласлаўскай навуковай фундацыі


## Крыніцы

## Літаратура
* Нехвядовіч К. Żemłosław = Жэмласлаў. — Познань: Gawia, 2005.
* Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom XIII. — Warszawa, 1893. S. 775.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Сайт мястэчка Жамыслаўлю 
* Фота вёскі на Panoramio.com

Катэгорыя:Суботніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі