Ліпск (Польшча)

**Ліпск** () — места ў Польшчы, на рацы Бобры. Цэнтар меска-сельскай гміны Аўгустоўскага павету Падляскага ваяводзтва. Насельніцтва на 2016 год — 2411 чалавек.

Ліпск — даўняе магдэбурскае места гістарычнай Гарадзеншчыны (частка Троччыны), на беларускай этнічнай тэрыторыі. Колішняе галоўнае рускае (праваслаўнае) места на землях яцьвягаў.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра вёску пад назвай *Воля Ліпская* датуецца 1533 годам. У гэты час яна ўваходзіла ў склад Гарадзенскага павету Троцкага ваяводзтва. 

8 сьнежня 1580 году кароль і вялікі князь Стэфан Баторы надаў Ліпску Магдэбурскае права і герб: *у блакітным полі ладзьдзя з надзьмутым ветразем*. У XVII ст. тут дзеялі касьцёл і царква. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Ліпск апынуўся ў складзе Прусіі, у 1807 годзе згодна з Тыльзіцкай мірнай дамовай — у складзе Расейскай імпэрыі, у Сейненскім павеце Аўгустоўскай губэрні. На 1827 год у месьце было 253 будынкі, на 1861 год — таксама 253. 

У 1875 годзе расейскія ўлады з мэтай адабраньня царквы ў Сьвятога Пасаду даслалі ў Ліпск карную казацкую сотню, якая забіла дзьвюх тутэйшых вернікаў і скалечыла больш за дзесяць зь іх. У 1880 годзе ў месьце збудавалі мураваную царкву-мураўёўку. У 1908 годзе ў зьвязку з масавым пераходам тутэйшых праваслаўных у рымскае каталіцтва рэлігійны прыход Урадавага сыноду Расейскай імпэрыі спыніў сваё існаваньне. У 1906—1914 гадох вялося будаваньне новага мураванага касьцёла, куды з старой драўлянай царквы перанесьлі абраз Маці Божай Базылянкі XVII ст.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Ліпск занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ліпск абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Ліпск апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У 1937 годзе царкву-мураўёўку разабралі на будаўнічыя матэрыялы.

З пачаткам Другой сусьветнай вайны 15 верасьня 1939 году Ліпск акупавалі войскі Трэцяга Райху, але праз тыдзень места перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбэнтропа. У лістападзе 1939 году Ліпск увайшоў у склад БССР, у Беластоцкую вобласьць. У чэрвені 1941 — верасьні 1944 году места зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 16 жніўня 1945 году ўлады СССР перадалі Ліпск Польскай Народнай Рэспубліцы.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1827 год — 1483 чал.; 1861 год — 1716 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2016 год — 2411 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Дом парафіяльны (1-я палова XX ст.)
* Касьцёл Маці Божай Анёльскай (1906—1914)
* Могілкі: хрысьціянскія, юдэйскія

### Страчаная спадчыан
* Царква Раства Багародзіцы (XVIII ст.; Сьвяты Пасад)
* Царква Раства Багародзіцы (1880, мураўёўка)

## Галерэя

Neogotycki kościół par. p.w M.B.Anielskiej w Lipsku, gmina Lipsk, powiat augustowski.JPG|Касьцёл
Lipsk - House.jpg|Дом парафіяльны
Lipsk stary ratusz.jpg|Музэй
Lipsk - Park 01.jpg|Парк


## Крыніцы

## Літаратура
* Вашкевіч А. Паміж Ласоснай і Чорнай Ганчай: Гісторыя праваслаўных прыходаў Сапоцкінскага краю. — : ЮрСаПрынт, 2014. — 90 с.: іл. .
* Вашкевіч А., Нарэль Д. Паміж Ласоснай і Чорнай Ганчай: Гісторыя каталіцкіх парафій у паўднёва-ўсходняй частцы Аўгустоўскай пушчы. — : Зміцер Колас, 2006. — 128 с.: іл. .
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ліпск, Radzima.org

Катэгорыя:Аўгустоўскі павет
Катэгорыя:Гарады Падляскага ваяводзтва