open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вячаслаў Дашкевіч

**Вячаслаў Язэпавіч Дашкевіч** (15 красавіка 1941, в. Дзякшняны, Маладэчанскі раён, Вялейская вобласьць) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 15 красавіка 1941 году ў в. Дзякшняны Маладэчанскfuf раёну Вялейскай вобласьці ў сялянскай сям'і. У 1958 годзе скончыў сярэднюю школу. У 1959 годзе скончыў Ашмянскую вучэльню мэханізацыі сельскай гаспадаркі. Пасьля гэтага два гады працаваў трактарыстам у саўгасе імя Янкі Купалы Маладзечанскага раёну.

У 1959 годзе паступіў на завочнае аддзяленьне журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, на другім курсе перавёўся на стацыянар, які скончыў у 1965 годзе. Працаваў карэспандэнтам Беларускага радыё (1964—1967), газэты «Физкультурник Белоруссии» (1967—1971), загадчыкам аддзелу часопісу «Родная прырода» (1971—1976), старшым рэдактарам Саюзу журналістаў БССР (1977—1980), старшым рэдактарам і загадчыкам аддзелу на Беларускім тэлебачаньні (1980—1986). З 1989 году працаваў навуковым супрацоўнікам аддзелу міжнацыянальных і міжнародных зносінаў Інстытуту філязофіі і права АН Беларусі.

У 2010 годзе быў выключаны з Саюзу пісьменьнікаў Беларусі.

## Творчасьць
У друку выступае з 1963 году, зь вершамі — з 1974 году. Першая кніга вершаў «Хвіліна чаканьня» ўвайшла ў калектыўны зборнік «Нашчадкі» (1979). У 1983 годзе выйшаў зборнік паэзіі «Загадка Атлантыды».

Пераклаў з эстонскай мовы «Няўлоўны цуд» Э.Вільдэ (тэлеп'еса, 1985) і асобныя вершы эстонскіх паэтаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Менск, БелЭн, 1998. — Т. 6: Дадаізм — Застава. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0106-0 (т. 6), ISBN 985-11-0035-8.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў Беларусі
Віктар Дайліда

**Віктар Браніслававіч Дайліда** (28 верасьня 1930, в. Славінск, Слуцкі раён, Менская вобласьць — 2006) — беларускі паэт і пісьменьнік. Бацька крытыка Лады Алейнік.

## Біграфія
Нарадзіўся 28 верасьня 1930 году ў в. Славінск Слуцкага раёну Менскай вобласьці ў сялянскай сям’і. У 1952 годзе скончыў Баранавіцкі настаўніцкі інстытут.

Настаўнічаў у Пастарынскай сямігадовай школе. У 1957 годзе скончыў завочна факультэт беларускай мовы і літаратуры Менскага пэдагагічнага інстытуту імя Максіма Горкага. Быў намесьнікам дырэктара Ішкалдскай (1957—1959), дырэктарам Войкавіцкай (1959—1962) васьмігадовых школаў Баранавіцкага раёну, старшым рэдактарам на Берасьцейскай студыі тэлебачаньня (1962). У 1962—1973 гадох — дырэктар Чапліцкай сярэдняй школы Слуцкага раёну. У 1973—1982 гадох працаваў намесьнікам дырэктара Бюро прапаганды мастацкай літаратуры Саюзу пісьменьнікаў БССР. Сябра Саюзу пісьменьнікаў БССР з 1969 году.

Некаторы час знаходзіўся на творчай працы, а ў 1988—1989 гадах — старшыня каапэратыву «Белая Русь».

Памёр у 2006 годзе.

## Творчасьць
У друку выступае з 1953 году. Аўтар зборнікаў аповесьцяў і апавяданьняў «Вясна, хлопцы, вясна» (1966), Была вайна (1969), «Буслы над вёскай» (1979), кнігі для дзяцей «Сустрэча з маленствам» (1980).

## Узнагароды
* Выдатнік народнай асьветы БССР (1968).

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў БССР
Лада Алейнік

**Ла́да Ві́ктараўна Але́йнік** ( 19 сакавіка 1970, в. Чапліцы, Слуцкі раён, Менская вобласьць) — беларуская крытык, літаратуразнаўка.

## Біяграфія
Нарадзілася 19 сакавіка 1970 году ў в. Чапліцы Слуцкага раёну Менскай вобласьці ў сям’і пісьменьніка Віктара Дайліды. У 1994 годзе закончыла філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту па спецыяльнасьці «Беларуская і расейская мовы і літаратуры». Закончыла асьпірантуру філялягічнага факультэту БДУ.

У 2002 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Творчая індывідуальнасьць Лукаша Калюгі: праблема стылю» (навуковы кіраўнік — прафэсар Людміла Сінькова). Дацэнт катэдры беларускай літаратуры і культуры філялягічнага факультэту Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Адначасова працавала ў часопісы «Полымя», газэце «Літаратура і мастацтва».

## Творчасьць
Аўтар кнігі «Пясочны гадзіньнік: Літаратурна-крытычныя артыкулы, нарысы, рэцэнзіі, нататкі», больш за 60 навуковых публікацый, шэрагу рэцэнзій і аглядаў у беларускай перыёдыцы.

Асноўныя тэмы даследваньняў: гісторыя беларускай літаратуры ХХ — ХХІ стст., беларуская літаратура ў кантэксце славянскіх літаратураў, сучасная беларуская літаратура, гісторыя беларускай літаратурнай крытыкі.

## Бібліяграфія
* «Пясочны гадзіньнік: Літаратурна-крытычныя артыкулы, нарысы, рэцэнзіі, нататкі» — Менск, Літаратура і мастацтва, 2010.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Блог Лады Алейнік

Катэгорыя:Беларускія крытыкі
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Авяр’ян Дзеружынскі

**Авяр’я́н Сафо́навіч Дзеружы́нскі** (10 чэрвеня 1919, в. Хляўно, Быхаўскі павет, Магілёўская губэрня — 4 студзеня 2002, Менск) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 10 чэрвеня 1919 году ў в. Хляўно Быхаўскага павету Магілёўскай губэрні (цяпер — Кармянскі раён Гомельскай вобласьці) у сялянскай сям’і. У 1937 годзе скончыў Магілёўскі газетны тэхнікум, у 1941 годзе — Камуністычны інстытут журналістыкі ў Менску.

Падчас намецка-савецкай вайны працаваў карэспандэнтам і супрацоўнікам газэтаў у Краснаярскім краі, Калінінскай вобласьці, Маскве. У 1945—1949 гадох — загадчык аддзелу газэты «Чырвоная зьмена». З 1949 году працаваў рэдактарам выдавецтва «Беларусь», з 1972 году — рэдактарам выдавецтва «Мастацкая літаратура», у 1981—1984 гадох — рэдактарам выдавецтва «Юнацтва».

Памёр 4 студзеня 2002 году ў Менску.

## Творчасьць
Першыя літаратурныя творы надрукаваў у 1939 годзе. Выйшлі зборнікі вершаў «Песьні маладосьці» (1959), «Калінавы цвет» (1961), «Бярозавы вецер» (1990), зборнікі вершаў для дзяцей «Цуды ёсьць на сьвеце» (1960), «Дзе жыве зіма» (1962), «Карагод» (1963), «Ляцелі дзьве птушкі» (1964), «Яе завуць Каця» (1965), «Кую-кую ножку» (1967), «Сьмешкі і пацешкі» (1968), «Добры ветрык» (1969), «Чабарок» (1970), «Ластаўка» (1971), «Бегунок» (1972), «Каласок» (1975), «Конікі-будаўнікі» (1977), «Цягнік-працаўнік» (1978), «Вясёлікі» (выбранае, 1979), «Добрае сэрца» (1980), «Касьмічны агарод» (1981), «Той, хто працуе…» (1984), «Працалюбы» (1987), «Залаты каласок» (1989).

Многія вершы пакладзены на музыку, сярод іх «Мінскі вальс», «Дзявочая лірычная», «Песня аб Мінску», «Нездаровіцца». Песні «Сабірайся ў госці, мой дзядок», «Мяцеліца» сталі народнымі.

## Узнагароды
* літаратурная прэмія імя Янкі Маўра

## Крыніцы

Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія дзіцячыя літаратары
Сяргей Гусак

**Сяргей Адамавіч Гусак** (, в. Іванкаўшчына, Мазырскі раён — ) — беларускі крытык, літаратуразнавец. Кандыдат філялягічных навук (1965), дацэнт (1969).

## Жыцьцяпіс
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт (філялягічны факультэт, 1955; асьпірантура, 1960).

Працаваў у газэце «Сельская праўда» (1953—1955, карэктар, стыльрэдактар, літаратурны работнік), Жалудоцкай школе Шчучынскага раёну, Воўчынскай школе Камянецкага раёну і Малазводзкай школе (1955—1958, настаўнік беларускай мовы і літаратуры), Высокаўскім раённым аддзеле народнай адукацыі Берасьцейскай вобласьці (1958—1959, загадчык аддзелу), Навукова-дасьледчым інстытуце пэдагогікі Міністэрства асьветы Беларускай ССР (1960—1962, старэйшы навуковы супрацоўнік), Міністэрстве асьветы Беларускай ССР (1962—1965, начальнік вучэбна-мэтадычнага аддзелу), Беларускім дзяржаўным ўнівэрсытэце (1965—1968, дацэнт катэдры беларускай літаратуры), Берасьцейскім дзяржаўным пэдагагічным інстытуце імя А. С. Пушкіна (01.10.1968-19.12.1969, рэктар).

Навуковыя інтарэсы: праблемы сучаснай беларускай прозы.

## Творчасьць
У друку як крытык пачаў выступаць у 1961 годзе. Аўтар крытыка-біяграфічнага нарысу «Аляксей Кулакоўскі» (1967) і кнігі літаратурна-крытычных артыкулаў «Пафас праўды» (1973). Сябра СП СССР з 1968 году.

## Літаратура
* Творчество Алексея Кулаковского : автореферат диссертации … кандидата филологических наук / С. А. Гусак. — Минск, 1965.
* Гусак Сяргей Адамавіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Минск, 1997. — Т. 5. — С. 541.
* Гусак Сяргей Адамавіч // Выкладчыкі Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта: 1945—2001 : біябібліяграфічны даведнік. — Брэст, 2015. — С. 13.
* Тры браты — тры вучоныя / М. Капач // Памяць : Мазыр. Мазырскі раён. — Мінск, 1997. — С. 514—515.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мазырскім раёне
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Алесь Дубровіч

**Алесь Дубровіч** (Аляксей Рыгоравіч Рэдзька; 1910, в. Галубічы, Дзісенскі павет, Віленская губэрня — 7 лістапада 1942, Глыбоччына) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1910 годзе ў в. Галубічы Дзісенскага павету Віленскай губэрні (цяпер — Глыбоцкі раён Віцебскай вобласьці).

Удзельнік першага нелегальнага зьезду заходнебеларускіх пісьменнікаў у Вільні ў 1933 годзе. Арыштаваны польскімі ўладамі ў 1934 годзе за падпісаньне і публікацыю «Дэклярацыі групы паэтаў да ўсіх пісьменьнікаў Заходняй Беларусі». Два з паловай гады без суда правёў Лукіскай турме ў Вільні. Палітвязьні выдавалі рукапісны часопіс «Краты», дзе ён зьмяшчаў свае творы пад псэўданімамі Макар і Мікіта. Пасля вызваленьня ў 1936 годзе узяў псэўданім Алесь Дубровіч.

У кастрычніку 1939 году быў дэлегатам Народнага сходу ў Беластоку. У 1940 года пасля аб’яднаньня Заходняй Беларусі з БССР працаваў карэспандэнтам газэты «Вілейская праўда».

У гады нямецка-савецкай вайны ў антыфашысцкім падпольлі. Вёў падпольную работу ў родных мясьцінах на Глыбоччыне, трымаў сувязь з партызанамі. Быў арыштаваны акупацыйнымі ўладамі ў пачатку лістапада 1942 году разам з групай падпольшчыкаў. Расстраляны 7 лістапада 1942 году.

## Творчасьць
Друкавацца пачаў у 1928 годзе ў газэце «Доля працы». У 1933 годзе апублікаваны яго першы верш «Беларусь». Актыўна друкаваўся ў заходнебеларускіх перыядычных выданнях («Беларускі летапіс», «Калоссе»).

## Бібліяграфія
* У кн.: Сцягі і паходні. Менск, 1965;
* Крывёю сэрца. Менск, 1967;
* Радзіме — радок і жыццё. Менск, 1986.

## Ушанаваньне памяці
* Помнік на месцы расстрэлу патрыётаў, непадалёк ад вёскі Галубічы.
* Адна з вуліц гораду Глыбокае носіць імя Алеся Дубровіча.
* У 2012 годзе ў Глыбокім была адкрыта Алея гонару, на якой устаноўлены бюст паэта.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Вязьні Лукіскай турмы
Пятрусь Граніт

**Пятрусь Граніт**, сапр. **Іван Пятровіч Івашэвіч** (, в. Зачэпічы, Дзятлаўскі раён — ) — беларускі паэт.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1927—1939 гадах працаваў брукаром, у 1930 г. уступіў у шэрагі КПЗБ. Прымаў удзел у нелегальным зьезьдзе беларускіх пісьменьнікаў у Вільні ў 1933 годзе. За рэвалюцыйную дзейнасьць арыштоўваўся ўладамі Польшчы. Пасьля ўзьяднаньня Заходняй Беларусі з БССР працаваў старшынём Беліцкага сельсавету (1939—1941).

Падчас Вялікай Айчыннай вайны быў сувязным партызанскай брыгады «Барацьба» на Гарадзеншчыне, выступаў у партызанскім друку зь вершамі. Пасьля вайны скончыў завочна Наваградзкую пэдагагічную вучэльню ў 1950 годзе, працаваў настаўнікам, загадчыкам пачатковай школы ў Зачэпічах (1945—1971).

## Творчасьць
У друку ўпершыню выступіў зь вершам у 1933 годзе ў «Беларуская газэце».

Асноўныя тэмы паэтычных твораў да верасьня 1939 году — лёс сялянскай беднаты, адхаднікоў. У публіцыстычных вершах крытыкаваў палітыку нацыянальнага прыгнёту ў Польшчы, прызываў працоўных Заходняй Беларусі і ўзьяднаньню з БССР.

Першая кніжка паэзіі «Над хвалямі Нёману» была падрыхтавана да друку ў 1939 годзе, але не выйшла ў сувязі з вайной.

У пасьляваеннай творчасьці пераважалі грамадзкія матывы.

Аўтар зборніку паэзіі для дзяцей «Сцяжынка» (1978), нізкі вершаў апублікаваны ў зборніках «Сьцягі і паходні» (1965), «Ростані волі» (1990).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зьдзецельскім раёне
Катэгорыя:Партызаны нямецка-савецкай вайны
Катэгорыя:Дзіцячыя паэты
Алесь Жамойцін

**Алесь Жамойцін** (Аляксандр Пятровіч Жамойцін; 7 жніўня 1955, в. Малахоўцы, Баранавіцкі раён, Берасьцейская вобласьць) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 7 жніўня 1955 году ў в. Малахоўцы Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці ў сям’і рабочага. У 1972 годзе скончыў Пружанскую сярэднюю школу-інтэрнат, працаваў слесарам на заводзе «Гомсельмаш».

У 1973—1975 гадох служыў у Савецкай Арміі. Працаваў слесарам у Наваполацку, матарыстам цеплаходу «Днепра-Буг» у Пінску. У 1976—1977 гадох — лабарант Малахоўскай сярэдняй школы, у 1977—1978 гадох — апілоўшчык у Баранавічах.

У 1982 годзе скончыў завочнае аддзяленьне філялягічнага факультэту Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. У 1978—1985 гадох — настаўнік беларускай мовы і літаратуры Доцішскай васьмігадовай школы Воранаўскага раёну Гарадзенскай вобласьці, у 1985—1987 — механік на Прыбалтыйскай чыгунцы (у Вільні).

З 1988 году — навуковы супрацоўнік, з 1989 году — загадчык літаратурна-мемарыяльнага музэю Ф. Багушэвіча ў вёсцы Кушляны Смаргонскага раёну. Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1989 году.

## Творчасьць
Дэбютаваў вершамі ў рэспубліканскім друку ў 1981 годзе ў газэце «Літаратура і мастацтва». Аўтар зборніка паэзіі «Азірнуўшыся — не скамянею» (1989).

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X
* Жамойцін Алесь // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Алесь Жыгуноў

**Алесь Міхайлавіч Жыгуноў** (27 лістапада 1954, в. Троіца, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласьць) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 27 лістапада 1954 году ў в. Троіца Шклоўскага раёну Магілёўскай вобласьці ў сялянскай сям’і. У 1970 годзе скончыў Нова-Брашчынскую сярэднюю школу, працаваў загадчыкам клюбу ў вёсцы Баркі.

Пасьля заканчэньня філялягічнага факультэту Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту ў 1976 годзе — настаўнік беларускай і расейскай мовы і літаратуры Чарневіцкай сярэдняй школы Глыбоцкага раёну.

З 1980 году — карэспандэнт-арганізітар Глыбоцкага раённага радыё, з 1988 году — загадчык аддзелу радыёінфармацыі раённай газэты «Шлях перамогі». З 1989 году працаваў ў рэдакцыі раённай газэты «Веснік Глыбоччыны». Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1982 году/

Жыве ў Глыбокім.

## Творчасьць
Аўтар зборнікаў вершаў «Матчына вышыванка» (1984), «Мая Тройца» (1993).

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Алесь Замкоўскі

**Алесь Міхайлавіч Замкоўскі** (5 жніўня 1984, Полацак) — беларускі паэт, драматург, перакладчык.

## Біяграфія
Нарадзіўся 5 жніўня 1984 году ў Полацку. У 2002—2007 гадох навучаўся ў Віцебскім дзяржаўным унівэрсытэце імя П. М. Машэрава. У 2007—2013 гадох працаваў у аб’яднанай газэце «Полацкі веснік» (карэспандэнтам, загадчыкам аддзелу па сацыяльных пытаньнях). З 2013 году працуе ў Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя Якуба Коласа. з 2014 году — кіраўнік літаратурна-драматургічнай часткі тэатру. Сябра Саюзу беларускіх пісьменьнікаў.

## Творчасьць
Пераклаў п’есы да спэктакляў: «Я вольны!» паводле аднайменнага рамана А. Натомб «Касьметыка ворага», «Гаральд і Мод» К. Хігінса, «Дзіўная місіс Сэвідж» Дж. Патрыка, чэхаўскіх «Пра шкоду тытуню», «Юбілей», «Прапанова» да спектаклю «Сьмешныя людзі», «Матылёк… Матылёк…» А. Нікалаі, «Глыток чужога віскі» Л. Агулянскага, «Агнявы Леў» А. Кружнова.

Напісаў тэксты песень да спэктакляў «Сьнежная каралева» Я. Шварца, «Прыгоды Дзюймовачкі» П. Ісайкіна, «Дурнічка» Лопэ дэ Вэгі, «Агнявы Леў» А. Кружнова.

Аўтар паэтычнага зборніку «Наступны прыпынак».

## Бібліяграфія
* «Наступны прыпынак» — Менск, «Кнігазбор», 2018.

## Узнагароды
* прэмія «Экслібрыс» (2012).

## Крыніцы

Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Клім Грыневіч

**Клім Лазаравіч Грыневіч**, Псэўданімы: *Быліна*; *Траўкін*; *Цюльпан*; *Шасьцёраўскі* (, в. Шасьцёраўка, Клімавіцкі павет, цяпер Клімавіцкі раён — , Балагое, Калінінскай вобласьці, цяпер Цьвярская вобласьць, Расея) — беларускі паэт.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Працаваў на будаўніцтве чыгункі Асіповічы-Магілеў-Рослаў (1929—1930). У 1930 годзе паступіў у Рагачоўскі пэдтэхнікум, у 1930 годзе пераехаў у Менск. Працаваў на будаўніцтве, карэктарам у друкарні, літсупрацоўнікам газэты «Рабочий» і «Сельгасрабочы», сакратаром рэспубліканскага ЦК прафсаюзу работнікаў сельскай гаспадаркі.

У 1932 паступіў на творчае аддзяленьне літаратурнага факультэту МВПІ. Арыштаваны 16 сакавіка 1933 году. 10 жніўня 1933 году асуджаны да двух гадоў адміністрацыйнай высылкі. Знаходзіўся ў Сары-Атачы Паўднёва-Казахстанскай вобласьці.

Праз два гады быў мабілізаваны ў Чырвоную Армію. Пасьля дэмабілізацыі вярнуўся ў Сары-Атач, потым пераехаў у Балагое. У 1937—1941 настаўнічаў у школах г. Балагое, адначасова завочна вучыўся на літаратурным факультэце Ленінградзкага пэдінстытуту. Памёр ад сухотаў.

Дэбютаваў вершамі ў 1929 годзе ў газэтах «Піянер Беларусі», «Чырвоная змена». Зборнік паэзіі «На бераг» (1932) быў прыхільна сустрэты крытыкай. Вершы апошніх гадоў жыцьця не захаваліся.

## Творы
* На бераг: Паэзія. Мн., 1932.

## Літаратура
* Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. Абрамовіч—Кушаль. — Смаленск, 2003. — 480 с. — ISBN 985-6374-04-9.
* Пруднікаў П. Далёкае і блізкае // Пруднікаў П. Мая магістраль. Мн., 1981;
* Грыневіч Клім // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.. Т. 2;
* Беларускія пісьменьнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавіцкім раёне
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў
Катэгорыя:Памерлі ў Балагое
Аксана Данільчык

**Аксана Аляксееўна Данільчык** (, Менск) — беларуская паэтэса, перакладчыца, літаратуразнаўца.

## Жыцьцяпіс
Скончыла філялягічны факультэт БДУ (1993) і асьпірантуру пры Інстытуце літаратуры НАН Беларусі (1996). Кандыдат філялягічных навук (2002). Аўтарка шматлікіх артыкулаў, прысьвечаных беларускай і італьянскай літаратурам.

## Творчасьць
Аўтарка паэтычных зборнікаў «Абрыс Скарпіёна» (1996), «Il Mezzogiоrno. Поўдзень» (2006), «Сон, які немагчыма забараніць» (2011), «Блюмэнштрасэ» (электронная кніга, 2018), кніжкі вершаў для дзяцей «Павуцінка на агрэсьце» (2005, мастацкае афармленьне Вячаслаў Паўлавец). Вершы друкаваліся ў беларускіх пэрыядычных выданьнях, уваходзілі ў калектыўныя зборнікі і анталёгіі.

Удзельнічала ў літаратурных фэстах і сэмінарах у Беларусі, Летуве, Украіне. Яе творы перакладзены на англійскую, італьянскую, расейскую, летувіскую, польскую і ўкраінскую мовы.

Перакладае з італьянскай мовы, дасьледуе італьянскую літаратуру і яе ўзаемаадносіны з беларускай (працы «Рэцэпцыя Дантэ ў беларускай літаратуры ХІХ-ХХ ст.», 2006; «Італьянскі рамантызм і патрыятычныя матывы беларускай літаратуры», 2008). Сярод перакладзеных аўтараў — Уга Фоскала, Джакама Леапардзі, Дзіна Кампана, Антонія Поццы, Альда Анараці і іншыя.

Удзельнічала ў стварэньні дакумэнтальнага фільму пра Яўгенію Янішчыц «Небясьпечны талент» (2008).

Разам з Віктарам Жыбулём уклала анталёгію беларускай жаночай паэзіі міжваеннага пэрыяду «Бліскавіцы» (2017).

У 2019 годзе ў Італіі выйшла кніга вершаў Аксаны Данільчык «Il canto del ghiaccio» (*Aksana Danilčyk. Il canto del ghiaccio. — Edizioni Controluce, 2019),* мастацкае афармленьне Вячаслава Паўлаўца).

## Крыніцы

## Літаратура
* *Бязлепкіна А.* Соннае царства (рэцэнзія на кнігу вершаў «Сон, які немагчыма забараніць») // Звязда, 2012, 26 студзеня (№ 16).
* *Бутырчык Г.* Паміж святлом і цемрай (Аксана Данільчык. «Абрыс Скарпіёна». «Мастацкая літаратура», 1996.) // Першацвет, 1997, № 4.
* Сьвятлана Калядка «На падмурку знітаваных імпрэсій…»: Нататкі пра кнігу Аксаны Данільчык // Дзеяслоў, 2007, № 5.
* *Калядка С. У.* Індэтэрмінаваны тып лірычнай гераіні ў паэзіі Аксаны Данільчык і Леры Сом // Беларуская сучасная жаночая паэзія : мастацкія канцэпцыі «жаночага шчасця». ‒ Мінск : Беларуская навука, 2010. ‒ С. 115‒146.
* *Карп А.* «Ой вы дзевачкі беларускія»: Бліскавіцы: Анталогія беларускай жаночай паэзіі міжваеннага перыяду / Бібліятэка «Кнігарня пісьменніка» Саюза беларускіх пісьменнікаў. — 2017. — 448 стар. // Літаратурная Беларусь, 2017, 26 мая (№ 5 (129). ‒ С. 2.
* *Рублевская Л*. Блiскавiцы: Открыты десятки новых имен белорусских поэтесс межвоенного периода // «Беларусь сегодня», 2017, 27 июля.
* *Янішчыц Я.* Аксамітавы дожджык надзеі // «Бярозка», 1986, № 10. — С. 28.

Катэгорыя:нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Перакладчыкі з італьянскай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Лісьце каштанаў (неадназначнасьць)

**Лі́сьце кашта́наў** можа азначаць:

* „Лісьце каштанаў“ — аповесьць Уладзімера Караткевіча 1972 року
* „Лісьце каштанаў“ — мастацкі фільм 1981 року паводле аповесьці Ўладзімера Караткевіча
* „Лісьце каштанаў“ — верш Максіма Танка
Цодзік Даўгапольскі

**Цодзік Львовіч Даўгапо́льскі** (, Гарадок —, Менск) — жыдоўскі пісьменьнік зь Беларусі.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў горадзе Гарадку Віцебскай губэрні ў сям’і мэламэду. Вучыўся і працаваў на шчаціннай фабрыцы ў Невелі. Экстэрнам здаў іспыт на званьне хатняга настаўніка і працаваў у вёсцы Захар’іна Магілёўскай губэрні. У 1912 годзе вярнуўся ў Гарадок і на працягу шасьці гадоў узначальваў жыдоўскую вучэльню. Быў актыўным сябрам Бунду. Пасьля Кастрычніцкай рэвалюцыі працаваў інструктарам Наркаму адукацыя, дырэктарам дзіцячага дому ў Віцебску, пазьней — у газэтах і часопісах. З 1933 году працаваў у Дзяржвыдзе БССР. У 1937 годзе быў арыштаваны і асуджаны. Адбываў пакараньне ў Казахстане і быў вызвалены ў 1943 годзе.

## Творчасьць
Друкавацца пачаў у 1914 годзе (зборнік «Карціны з мястэчка»). Пісаў на ідышы, беларускай і расейскай мовах. Аўтар раманаў, аповесьцей, нарысаў, фэльетонаў і п'ес. У 1931 годзе выйшаў зборнік вершаў «З маім пяром у руцэ».

Сярод апублікаванага:
* раманы «Каля адчыненай брамы» (1928, беларускі пераклад 1931), «Шоўк» (1934), «На савецкай зямлі» (1931);
* аповесьць «Агітпоезд» (1934, беларускі пераклад 1935);
* п’есы «Бітва машын», «Да апошняга»;
* Dem Zeydns Kloles. Дэм зэйдес клолэс
і інш.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Кудраўцаў І. Ф.* Даўгапольскі Цодзік Львовіч // 

## Вонкавыя спасылкі
* ''Шульман А.'' Еврейский Городок // Библиотека журнала «МИШПОХА»
* ДОЛГОПОЛЬСКИЙ_Цодек_Львович ДОЛГОПОЛЬСКИЙ Цодек Львович // Российская Еврейская Энциклопедия
* RARUS'S GALLERY

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадку
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Габрэйская культура
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Уладзімер Кавальскі

**Уладзімер Антонавіч Кавальскі** (21 сьнежня (па дакумэнтах 21 кастрычніка) 1912, в. Варонеж, Глухаўскі павет, Чарнігаўская губэрня — 29 сьнежня 1937, Менск, турма НКУС) — беларускі паэт, драматург.

## Біяграфія
Нарадзіўся 21 сьнежня (па дакумэнтах 21 кастрычніка) 1912 году ў в. Варонеж Сосьніцкі павет Чарнігаўскай губэрні (цяпер — Шосткінскі раён Чарнігаўскай вобласьці Украіны). З двухгадовага ўзросту выхоўваўся ў Кіеве.

Пасьля сьмерці бацькі ў 1925 годзе працаваў на цукровым заводзе, у фасфарытных шахтах у Ярмолінскім раёне, кур’ерам у банку ў г. Хмяльніцкі, сакратаром сельсавету (вёска Зарэчча Праскураўскага раёну). З 1929 году вучыўся ў польскай тэатральнай студыі Вышэйшага музычна-драматычнага інстытуту ў Кіеве, аднак не скончыў навучаньне.

У 1930 годзе пераехаў у Менск. Працаваў загадчыкам польскага сэктару Камітэту радыёвяшчаньня пры СНК БССР. Сябра Саюзу пісьменьнікаў БССР з 1934 году. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў польскай секцыі Саюзу пісьменьнікаў БССР.

Быў жанаты, гадаваў дзіця.

Арыштаваны ў Менску ў лістападзе 1937 году. Асуджаны пазасудовым органам НКУС БССР 28 лістападу 1937 году як «сябра ПАВ» да вышэйшай меры пакараньня. Расстраляны 29 сьнежня 1937 году ў Менску ў турме НКУС. Рэабілітаваны трыбуналам Беларускай вайсковай акруги 18 верасьня 1979 году. Асабовая справа К. № 20641-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Творчасьць
Публікавацца пачаў з 1930 годзе ў менскім польскамоўным часопісы «Orka». Супрацоўнічаў з польскімі газэтамі і часопісамі, якія выходзілі ў Кіеве, Маскве, з украінскім друкам. Напісаў п’есы «Штурм чарнаводаў» (пастаўлена ў польскім тэатры ў Кіеве, 1931), «Сям’я Варанцовых» (рыхтавалася да пастаноўкі ў польскім тэатры ў Менску, 1935)

Тыраж апошняга зборніка «Вершы пра Грузію» быў канфіскаваны.

Паэтычныя творы У. Кавальскага перакладаліся на беларускую, грузінскую, літоўскую, расейскую мовы.

## Бібліяграфія
* Chłopi w Marchat. Mińsk, 1930;
* Dwa poematy. Mińsk, 1934;
* Poezje. Mińsk, 1934;
* Droga na północ: Poezje. Mińsk, 1930;
* Rodzina Worońców: Sztuka sceniczna w ośmiu obrazach z prołogiem. Mińsk, 1936.

## Крыніцы

## Літаратура
* Гапава В. Непражытае жыццё: Да 75-годдзя з дня нараджэння і да 50-годдзя з дня смерці Уладзіміра Кавальскага // ЛіМ. 1987, 25 снеж.
* Уладзімір Кавальскі // Беларускія пісьменнікі: 1917—1990 / Уклад. А. Гардзіцкі. — Менск, 1994.
* Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі. Энцыклапедычны даведнік у 10 тамах (15 кнігах). Т. 1. Абрамовіч—Кушаль.. — Смаленск, 2003. — 480 с — ISBN 985-6374-04-9.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў БССР
Катэгорыя:Польскамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя ў СССР
Кастусь Ільюшчыц

**Кастусь Мікалаевіч Ільюшчыц** (2 студзеня 1947, Наваельня, Зьдзецельскі раён, Баранавіцкая вобласьць) — беларускі паэт, вайсковец.

## Біяграфія
Нарадзіўся 2 студзеня 1947 году ў Наваельні Зьдзецельскага раёну Баранавіцкай вобласьці. Неўзабаве сям’я пераехала на радзіму бацькоў — у вёску Рог каля Старобіна.

У 1960 годзе скончыў сямігадовую Рогаўскую школу, а ў 1963 годзе скончыў з залатым мэдалём сярэднюю школу ў вёсцы Скаўшын. У 1968 годзе скончыў Беларускі тэхналягічны інстытут па спецыяльнасьці «Інжынэр-мэханік».

У 1968 годзе прызваны ў Савецкую Армію і зь ёй назаўсёды звязаў жыцьцё. Скончыў Усурыйскую ваенную аўтамабільную камандную вучылэльню. За гады вайсковай службы — з 1968 па 1992 гады — служыў у Сыбіры, Казахстане, Эстоніі, Летуве, на Далёкім Усходзе, у Нямеччыне. Воінскае званьне — падпалкоўнік.

У 1992 годзе вярнуўся на Радзіму, у Менск, дзе жыве і цяпер.

## Творчасьць
Друкавацца пачаў у салігорскай раённай газэце «Шахцёр». Пачаткам творчасці лічыць 1965 год, калі ў газэце «Літаратура і мастацтва» зьявілася першая падборка яго вершаў. У 1977 годз ў сьвет выйшаў зборнік вершаў «Армейскія будні», прысьвечаны зямным і штодзённым клопатам чалавека, які сваімі справамі ўпрыгожвае і абараняе Айчыну. Неспакой за мірнае жыцьцё ўсёй краіны, радасьць працы і ў салдацкіх буднях — галоўная тэма другой кнігі «Таёжны гарнізон» (1982). Асобныя творы перакладзеныя на грузінскую, расейскую і украінскую мовы.

Вершы Ільюшчыца кранаюць шчырасьцю і сьвежасьцю. Яны напоўненыя паэзіяй роднай прыроды, роднага кутка.

## Узнагароды
* ордэн «Знак Пашаны»,
* мэдалі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Ільюшчыц Канстанцін Мікалаевіч // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. — Менск, БелЭн, 1998. — Т. 7: Застаўка — Кантата. — 604 с — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7), ISBN 985-11-0035-8.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага тэхналягічнага ўнівэрсытэту
Аркадзь Маўзон

**Аркадзь Маўзон**, сапр. **Арон Маўшэнзон** (23 верасьня 1918, Віцебск — 19 жніўня 1977, Менск) — беларускі драматург.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Скончыў фабрычна-завадзкую вучэльню ў 1935 годзе. Працаваў токарам на заводзе «Камунар» (цяпер імя С. Кірава) у Менску. Пасьля заканчэньня драматычнай студыі пры БДТ-1 (1936) быў акторам, асыстэнтам рэжысэра БДТ-2 (Віцебск). З 1946 гадах загадваў аддзелам культуры газэты «Віцебскі рабочы», з 1951 году быў начальнікам сцэнарнага аддзелу кінастудыі «Беларусьфільм». У 1965—1971 гадах працаваў у Міністэрстве культуры БССР. Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР (з 1947 году).

## Творчасьць
Дэбютаваў у друку ў 1945 годзе. Пісаў на беларускай і расейскай мовах. Першая п’еса — «Канстанцін Заслонаў» (1946, пастаўлена ў 1947, у 1948 годзе апублікавана, а спэктакль атрымаў Дзяржаўную прэмію СССР). Аўтар п’ес «Натальля Крыўцова» (апублікавана і пастаўлена ў 1954), «У ціхім завулку» (апублікавана і пастаўлена ў 1955), «Калі разыходзяцца шляхі» (пастаўлена ў 1955), «Непрымірымасьць» (пастаўлена ў 1956), «У бітве вялікай» (1958, пастаўлена ў 1957), «Калі ты чалавек» («Твой сьветлы шлях», апублікавана і пастаўлена ў 1960), «Пад адным небам» («Асьцярожна, Мякішавы», апублікавана і пастаўлена ў 1962), «Куда идешь, Сергей?» (апублікавана і пастаўлена ў 1965), «У доме на Сонечнай» (пастаўлена ў 1966), «Жизнь всего одна» (апублікавана і пастаўлена ў 1968), «Дарога праз ноч» («Людзі, агонь, сьмерць», апублікавана і пастаўлена ў 1970), «Да апошняга дыханьня» (апублікавана ў 1978), шэрагу аднаактовак. Выдадзены зборнікі драматургічных твораў «Выбраныя п'есы» (1964), «Людзі і час» (1972), «П'есы» (1974), «П'есы» (1978), «Да апошняга дыханьня» (1985).

Па яго сцэнарыях пастаўлены кінафільмы «Канстанцін Заслонаў» (1949, у 1950 фільм атрымаў Дзяржаўную прэмію СССР), «Зялёныя агні» (1956), «Наперадзе — круты паварот» (1960).

Выступаў у пэрыядычным друку з артыкуламі аб драматургіі і сучасным тэатры.

## Прызнаньне
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» і мэдалямі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X
* Маўзон Аркадзь // Беларускія пісьменьнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Маўзон Аркадзь Іосіфавіч // Прыдзьвінскі край: гісторыя і сучаснасьць

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебску
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Ураджай (выдавецтва)

**«Ураджа́й»** (да 21 жніўня 1963 году — **Сельгасвыд БССР**) — дзяржаўнае кніжнае выдавецтва, якое працавала з 9 траўня 1961 году да 2002 году ў Мінску.

## Гісторыя
Заснавана 9 траўня 1961 году як спэцыялізаванае выдавецтва «Сельгасвыд БССР» Мінсельгасу БССР. З 21 жніўня 1963 году мела назву «Ураджай». У 2002 годзе выдавецтва ўвайшло ў склад выдавецтва «Беларусь».

## Дзейнасьць
Выпускала літаратуру для патрэб сельскай гаспадаркі па пытаньнях земляробства, расьлінаводства, жывёлагадоўлі, эканомікі і кіраваньня, сельскагаспадарчага будаўніцтва, навукова-тэхнічнага прагрэсу, мэліярацыі, вядзеньня прысядзібнай і фэрмэрскай гаспадаркі, падручнікі, навуковыя і мэтадычныя дапаможнікі і даведнікі, таксама літаратуру па сумежных галінах навуковай і гаспадарчай дзейнасьці (біятэхналёгіі, экалёгіі, прыродазнаўстве і прыродакарыстаньні, генэтыцы, сэлекцыі, лясной, воднай гаспадарцы, мэдыцыне, машынабудаваньні, перапрацоўчай прамысловасьці, таваразнаўстве і інш.).

Выдавала таксама мастацкую і слоўнікавую літаратуру, працы па беларусазнаўстве. Гістарычная тэматыка самастойнымі разьдзеламі ўключалася ў падручнікі, у асобных выданьнях асьвятлялася гісторыя разьвіцьця розных галін сельскай гаспадаркі, сельскагаспадарчай навукі, адукацыі, устаноў і прадпрыемстваў, эканомікі, зьмен аграрнай палітыкі, разьвіцьця розных сыстэм прыродакарыстаньня, гісторыя вёскі і сялянскага побыту, народных традыцый, духоўнай спадчыны, роля выдатных асобаў у гістарычных працэсах краіны. Зь сярэдзіны 1990-х гадоў выдавецтва ўдзельнічала ў выданьні гісторыка-дакумэнтальных хронік «Памяць», з 1998 году пачало выпуск кніг па гісторыі культуры, мастацтва і архітэктуры, літаратуры, усеагульнай гісторыі.

## Літаратура
* *Малашэвіч, Я. В.* «Ураджай» //  — С. 245.
* *Малашэвіч, Я.* «Ураджай» / Яўген Малашэвіч //  — С. 588.
* *Касько, В. К.* «Ураджай» // Республика Беларусь: энциклопедия в 6 т. Т. 7 / Редкол.: Г. П. Пашков (гл. ред.) и др. — Мн.: БелЭн, 2008. — С. 323. — 744 с.: илл. — ISBN 978-985-11-0421-1.

Катэгорыя:Беларускія выдавецтвы
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1961 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2002 годзе
Ураджай (неадназначнасьць)

**Ураджай**:

* Ураджай — прадукцыя адной або некалькіх аднародных сельскагаспадарчых культур і прадукцыя дзікарослых расьлінаў, якія выкарыстоўваюцца чалавекам.
* Ураджай — беларускае дзяржаўнае выдавецтва (1961—2002 гг.)
Лісьце каштанаў

**«Лі́сьце кашта́наў»** — аповесьць беларускага пісьменьніка Ўладзімера Караткевіча, напісаная ў 1972 року. Твор апавядае пра падлеткавае жыцьцё ў ваенны час.

## Стварэньне
Улетку 1944 року пасьля вызваленьня Кіева ад нацыстаў Уладзімер Караткевіч з маці на нядоўгі час пераехаў сюды да сваякоў. Менавіта тут, дзякуючы архітэктуры места і археалягічным раскопкам, ён зацікавіўся гісторыяй. Пад уражаньнем успамінаў пра гэты час ён напісаў пазьней аповесьць «Лісьце каштанаў».

## Сюжэт
У вызвалены зруйнаваны Кіеў прыяжджае 14-гадовы беларускі хлапчук Васілька Стасевіч зь дзядзькам. Хлопец перажыў шматлікія нягоды вайны, але ўрэшце тут у яго зьяўляецца свабода. У хуткім часе ён знаёміцца з кампаніяй аднагодкаў: Раландам Дзьмітрэнкам, «атаманам гвардыі», Багданам Царом, Яўгенам Кульбам і адзінай дзяўчынай у іхняй кампаніі Нонкай Юніцкай. Пасьля да іх далучацца немец Карл Канецкі і жыд Навум Фінеес. Разам яны разаб’юць хлопцаў з Падвальнай, а пасьля зьбягуць з гораду з мэтай утварыць уласны аддзел і пайсьці змагацца з ворагам. Але ўсе (за выключэньнем Васількі і Нонкі) загінуць пад пясчаным насыпам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Тэкст твору на «Беларускай палічцы»
* Тэкст твору на бачыне «Уладзімер Караткевіч»

Катэгорыя:Творы 1972 году
Катэгорыя:Аповесьці Ўладзімера Караткевіча
Эсфір Гурэвіч

**Гурэвіч Эсьфір (Эся) Саламонаўна** (, Татарск, Смаленская вобласьць, РСФСР — , Кліўлэнд, ЗША) — беларуская літаратуразнаўка. Доктар філялягічных навук (1973).

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў сям’і сшывальшчыка. Скончыла філялягічны факультэт Маскоўскага пэдагагічнага інстытуту імя У. І. Леніна ў 1941 годзе, асьпірантуру пры Інстытуце літаратуры, мовы і мастацтва АН БССР у 1949 годзе. Удзельніца Вялікай Айчыннай вайны. З 1950 году працавала ў Інстытуце літаратуры АН БССР (у 1952—1957 навуковы сакратар інстытуту, з 1957 старэйшы навуковы супрацоўнік). З 1995 году жыве ў Кліўлэндзе (ЗША).

## Дзейнасьць
Дасьледавала гісторыю беларускай літаратуры (творчасьць Я. Купалы, Я. Маўра, М. Лынькова, В. Віткі, Я. Брыля і інш.), праблемы беларускай дзіцячай літаратуры.

### Творы
* «Творчая гісторыя раманаў Мікалая Астроўскага» (1957)
* «Беларуская дзіцячая літаратура (1917—1967)» (1970)
* «Пафас гэраічнасьці» (1979)
* «Дзіцячая літаратура Беларусі» (1982)

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларуская энцыкляпэдыя. У 18 т. Т. 5. — Мінск, 1997.
* Беларускія пісьменьнікі : біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. Т. 2. — Мінск, 1993.
* Беларускія пісьменьнікі (1917–1990). — Мінск, 1994.
* Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 2. — Мінск, 1985.

## Вонкавыя спасылкі
* Гуревич Эсфирь (Эся Соломоновна)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаленскай вобласьці
Катэгорыя:Памерлі ў Кліўлэндзе
Катэгорыя:Савецкія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Мужчынская зборная Партугаліі па гандболе

**Збо́рная Партуга́ліі па гандбо́ле** — мужчынская нацыянальная зборная Партугаліі, якая прадстаўляе дзяржаву на міжнародных спаборніцтвах па гандболе. Склад каманды вызначае Фэдэрацыя гандболу Партугаліі.

## Храналёгія выступаў

### Чэмпіянат сьвету

### Чэмпіянат Эўропы

: **Залаты фон — каманда перамагла ў спаборніцтве.*
: ***Чырвоны прастакутнік — чэмпіянат праводзіўся на радзіме.*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына Партугальскай гандбольнай фэдэрацыі
* Профіль на бачыне ІГФ

Партугалія
Гандбол
Катэгорыя:Партугальскі гандбол
Новая сталіца Эгіпту

**Но́вая сталі́ца Эгі́пту** () — шырокамаштабны праект, пачаты ў Эгіпце ў 2015 року. Цяпер горад-сатэліт за 45 кілямэтраў на ўсход ад Каіру, з вонкавага боку Каірскай другой кальцавой дарогі, па сканчэньні будаўніцтва мае стаць новай сталіцай дзяржавы, куды будзе перанесены адміністрацыйны і фінансавы цэнтар Эгіпту. Такім чынам будзе разгружаны Каір, які стаў адным з самых шчыльна населеных пунктаў у сьвеце.

## Разьвіцьцё
З 2019 року ў новую сталіцу пачалі пераяжджаць дзяржаўныя ўстановы. Меркавалася, што да 2022 року скончыцца перанос парлямэнту, рэзыдэнцый прэзыдэнта, ураду і замежных амбасадаў скончыцца. Пляны зблытала пандэмія Ковід-19, і  сюды пераехалі 14 міністэрстваў.

У студзені 2019 року прэзыдэнт Эгіпту Абдэль Фатах ас-Сісі адкрыў у новай сталіцы копцкі , найвялікшы на Сярэднім Усходзе, і мэгамячэт , найвялікшы ў Эгіпце.

Новым будынкам Міністэрства абароны Эгіпту стаў «Актагон» (параўнайце з Пэнтагон), найвялікшы падобны на Сярэднім Усходзе. З 2019 року пачаў дзейнасьць міжнародны аэрапорт Новай сталіцы, пакліканы разгрузіць аэрапорты Каіру і Гізы.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс расплянаваных сталіцаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Эканоміка Эгіпту
Катэгорыя:Гарады Эгіпту
Катэгорыя:Расплянаваныя гарады
Катэгорыя:Каір (мугафаза)
Арцём Кавалеўскі

**Арцём Мікалаевіч Кавалеўскі** (18 сакавіка 1979, Менск) — беларускі паэт, перакладчык, журналіст.

## Біяграфія
Нарадзіўся 18 сакавіка 1979 году ў Менску. У 2001 годзе скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту па спэцыяльнасьці «Журналістыка». У 2004—2005 гадох вучыўся на факультэце паланістыкі Ягелонскага ўніверсітэту ў рамках стыпендыяльнай праграмы Ураду Польшчы для маладых навукоўцаў.

У 2005 годзе скончыў асьпірантуру Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. У 2009—2011 гадах працаваў рэдактарам аддзелу мастацкай літаратуры ў часопісы «Бярозка». Выкладае ў Інстытуце журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, старшы выкладчык катэдры літаратурна-мастацкай крытыкі, займаецца дасьледаваньнем праблемаў інтэрпрэтацыі і аналізу сучаснай паэзіі. Рэдактар аддзелу крытыкі ў часопісы «Маладосьць». Сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў.

Удзельнік нефармальнага літаратурна-мастацкага руху «Бум-Бам-Літ», перакладчыцкіх майстэрняў і сэмінараў Міжнароднай гуманітарнай школы ў Варшаве, міжнароднага літаратурнага фэстывалю «Vilenica» (2004) у Славеніі.

Старшыня журы конкурсу літаратурна-гістарычнага эсэ «Вацлаў Ластоўскі і Лаздзіну Пяледа: крыўскія міфы і гістарычныя лёсы», зладжанага ў 2008 годзе Саюзам пісьменнікаў Летувы і Інстытутам гістарычных даследаваньняў Беларусі (ЭГУ).

Жыве ў Менску.

## Творчасць
Пачынаючы з 1996 году публікуе творы ў літаратурных беларускіх выданьнях «Першацвет», «Маладосьць», «Беларусь», «Полымя», «Літаратура і мастацтва». Мае досьвед працы рэдактара і сцэнарыста дакумэнтальнага кіно ў РУП «Беларускі відэацэнтр».

Аўтар вершаў да зборніку літаратурна-мастацкіх паштовак «Горад. Шпацыр. Словы» (2001), кніг «АдмыСЛОВЫя гульні» (2003, паэзія), «Аддаленасьць і Адданасьць» (2008, паэзія і лірычная проза), «Мой сябра анёлак» (2010,паэзія для дзяцей), «АКРЫ» (2013, візуальна-паэтычны праект, супольна з дызайнерам Русланам Найдзеным). Вершы з кнігі «Мой сябра анёлак» былі пакладзеныя на музыку музыкам Зьмітра Вайцюшкевіча.

Стваральнік і тэарэтык логафармізму, творчага мэтаду сучаснай візуальнай паэзіі. Перакладае з польскай і расейскай моваў. Творы Кавалеўскага перакладзеныя на ангельскую, нямецкую, швэдскую, славенскую, польскую і летувіскую мовы.

## Узнагароды
* прэмія Саюзу беларускіх пісьменнікаў «Супервобраз XXI стагоддзя — гук, колер, форма» (2000) за цыкл вершаў;
* ганаровая грамата РВУ «Літаратура і Мастацтва» за лепшую публікацыю ў часопісе «Маладосьць» у намінацыі «Паэзія» за 2007 год і за плённую дзейнасць у развіцці беларускай літаратуры і мастацтва,
* дыплём РВУ "Выдавецкі дом «Звязда» і часопісу «Маладосьць» за адмысловую паэзію і асабістыя заслугі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Іван Летка

**Іван Антонавіч Летка** (14 чэрвеня 1935, Масаляны, Гарадзенскі павет, Беластоцкае ваяводзтва, Польская Рэспубліка — 1999, Масква) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 14 чэрвеня 1935 году ў Масалянах Гарадзенскага павету Беластоцкага ваяводзтва Польскай Рэспублікі (цяпер — Бераставіцкі раён Гарадзенскай вобласьці) ў сялянскай сям’і.

Пасьля заканчэньня Масалянскай сярэдняй школы ў 1954 годзе вучыўся ў мэдычнай вучэльні ў Маскве. Служыў у Савецкай Арміі. Дэмабілізаваўшыся ў 1955 годзе, працаваў грузчыкам на бетонавым заводзе № 5 у Маскве, муляром-дэкаратарам у Цэнтральным тэатры Савецкай Арміі.

У 1967 годзе скончыў завочнае аддзяленьне Літаратурнага інстытуту ў Маскве. У 1960—1985 гадох працаваў на аўтазаводзе імя Ліхачова кавалём, майстрам, намесьнікам начальніка цэху па вытворчасьці, начальнікам участку, інжынэрам па кадрах. Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1982 году.

Жыў у Маскве. Памёр ў 1999 годзе ў Маскве.

## Творчасьць
Першы верш апублікаваў у 1959 годзе ў газеце «Чырвоная зьмена». Аўтар зборнікаў паэзіі «Тры крокі да сонца» (1967), «Тры верасьні» (1970), «Грамы на зімоўцы» (вершы і паэма, 1974).

## Крыніцы

## Літаратура
* Іван Антонавіч Летка // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Уладзімер Лісіцын

**Уладзімер Сяргеевіч Лісіцын** (13 красавіка 1944, нацысцкі канцлягэр Флігэгорт — 12 ліпеня 1973) — беларускі паэт.

## Біяграфія
Нарадзіўся 13 красавіка 1944 году ў нацысцкім канцлягэры Флігэгорт. Паходзіў з сялянскай сям’і. Падчас нямецка-савецкай вайны маці і старэйшы брат вывезены ў нацысцкі канцлягер. Пасьля вызвалення сям’я вярнулася ў родную вёску Пагосьцішча Лёзьненскага раёну.

Працоўны шлях пачаў шахцёрам у Данбасе. У 1965 годзе скончыў Лісічанскую пэдагагічную вучэльню (Украіна). Нейкі час завочна вучыўся ў Літаратурным інстытуце імя М. Горкага ў Маскве. Настаўнічаў на Лёзненшчыне, супрацоўнічаў у раённай газэце «Сцяг перамогі». У 1970 годзе завочна скончыў тэатразнаўчае аддзяленьне Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту. Апошнія гады жыў у Джанкоі Крымскай вобласьці Ўкраінскай ССР) — працаваў дырэктарам Палацу культуры, настаўнічаў у школе.

Памёр 12 ліпеня 1973 году.

## Творчасьць
Выступаць у друку з вершамі пачаў у 1964 годзе ў газэце «Літаратура і мастацтва». Аўтар кніг вершаў і паэмаў «Жураўлінае вясло» (1974), «Беларусь — мая калыска» (1990). У кнізе «Дзень паэзіі — 1981» (1981) у разьдзеле «Зь літаратурнай спадчыны» апублікавана 16 яго вершаў.

Паэзія У. Лісіцына апявае прыроду, каханьне, разважае пра праблемы вайны і міру. Мае выразнасьць, якая ідзе ад фальклёру, адухоўленасьць і філязофскую заглыбленасьць, вылучаецца моўнымі асаблівасьцямі роднай Лёзненшчыны.

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Менск, БелЭн, 1999. — Т. 9: Кулібін — Малаіта. — 560 с — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9), ISBN 985-11-0035-8.
* Уладзімір Сяргеевіч Лісіцын // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Менск, БелЭн, 1992—1995.
* Каханоўскі, Г. Родам з канцлагера / Генадзь Каханоўскі // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Лёзненскага раёна / БелЭн; [Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш.; Маст. А. М. Хількевіч]. — Менск, «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1992. — 592 с, [8] л. іл. — С. 566. — ISBN 5-85700-063-7.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Лявон Лобік

**Лявон Сьцяпанавіч Лобік** (1871, в. Кукавічы, Слуцкі павет, Менская губэрня — сакавік 1918, Капыль) — беларускі паэт, публіцыст.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1871 годзе ў в. Кукавічы Слуцкага павету Менская губэрня (цяпер — Капыльскі раён Менскай вобласьці). Скончыў Нясьвіскую настаўніцкую сэмінарыю. Настаўнічаў на Случчыне.

З 1905 году далучыўся да сацыял-дэмакратычнага руху. За ўдзел у рэвалюцыйных падзеях 1905—1907 гадоў сасланы на 3 гады ў Краснаярскі край. Потым Лобіку было дазволена пасяліцца ў паволжскім гарадку Чорны Яр. Пасьля сканчэння тэрміну высылкі жыў у Пінску, пазьней пераехаў у родную вёску.

З 1910 году супрацоўнічаў з газэтай «Наша ніва». Быў сталым карэспандэнтам газэтаў на Случчыне, Капыльшчыне, Нясьвіжчыне. Як удзельнік беларускага руху быў арыштаваны і зьняволены ў турме ў Вільні. У ссылцы і турмах падарваў здароўе, хварэў на сухоты.

Памёр у сакавіку 1918 году. Пахаваны ў Капылі.

## Творчасьць
Аўтар вершаваных апавяданьняў «Залом у жыце» (1911), «Лекар-ведзьмар» (1912), якія вызначаюцца вострай сацыяльнай накіраванасьцю, крытычным пафасам.

## Крыніцы

## Літаратура
* Каханоўскі Г. Паэт-земляроб // Полымя. 1969, № 6; БП, т. 4.
* Каханоўскі Г. Лявон Лобік // Каханоўскі Г. Адчыніся, таямніца часу. — Менск, 1984;
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Менск, БелЭн, 1999. — Т. 9: Кулібін — Малаіта. — 560 с — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9 (т. 9), ISBN 985-11-0035-8.

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Уладзімер Глазырын

**Уладзімер Глазырын** (нар.  Гарадзішчанскі раён, Чаркаская вобласьць —  — беларускі пісьменьнік.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Пасьля вучобы ў рэальнай навучальні працаваў рабочым на чыгунцы. У 1918 годзе пайшоў добраахвотнікам у Чырвоную Армію, удзельнічаў у баях з войскамі Калчака і польскімі легіёнамі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Жыў і працаваў у Менску і Маскве, у Польшчы. Сябра СП СССР з 1934 году.

## Творчасьць
Літаратурнай працай пачаў займацца ў 1934 годзе. Пісаў на расейскай мове. Апублікаваў урыўкі з п’ес «Фронт» (1934-1935), «Огонь» (1935), «Юрий Резлер» (1936) і інш. Аўтар кнігі апавяданьняў для дзяцей «В детстве» (1939). У перакладзе на беларускую мову выйшлі драма «Фронт» (1935), «Апавяданьні» (1938), аповесьць для дзяцей «Коля Гузоўскі» (1936) і апавяданьне «Маленькі разьведчык» (1938). На расейскую мову пераклаў апавяданьні М.Лынькова.

## Літаратура
* Беларускія пісьменьнікі: 1917-1990. Менск: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чаркаскай вобласьці
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Грамада (выдавецтва)

**«Грамада»** — нелегальнае беларускае выдавецтва, якое існавала ў Санкт-Пецярбургу ў 1906—1907.

Выдавала агітацыйную літаратуру (арыгінальную і перакладную) рэвалюцыйнага зьместу. Арганізоўвалі выдавецкую дзейнасьць Антон Грыневіч, Вацлаў Іваноўскі.

Захавалася 6 брашур, у тым ліку: «Як мужыку палепшыць сваё жыцьцё» (лацінкай і кірыліцай), «Чы будзе для ўсіх зямлі?», «Што такое свабода?» Івана Сігава, «Забастоўка» (лацінкай), «Гутарка аб тым, куды мужыцкія грошы ідуць».

Дзейнасьць выдавецтва спынена царскай цэнзурай.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Беларускія выдавецтвы
Катэгорыя:Расейскія выдавецтвы
Катэгорыя:Гісторыя Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Беларусы ў Санкт-Пецярбургу