open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Неадаптыўнае мроеньне

**Неадапты́ўнае мро́еньне** (ад ), таксама **неадапты́ўнае летуце́ньне** ці **назо́йлівыя ма́ры / мро́і** (ад )&nbsp;— зьява, калі чалавек адчувае празьмерную летуценнасьць, якая перашкаджае ягонаму паўсядзённаму жыцьцю.

Гэта меркаваны дыягназ неўпарадкаванай формы дысацыятыўнай абсорбцыі, зьвязанай з празьмернай фантазіяй, якая не распазнаецца аніякімі асноўнымі мэдыцынскімі альбо псыхалягічнымі крытэрамі. Неадаптыўныя летуценьні могуць прывесьці да дыстрэсу, могуць замяніць чалавечае ўзаемадзеяньне й могуць перашкаджаць нармальнаму функцыянаваньню, такому як сацыяльнае жыцьцё ці праца. Неадаптыўнае мроеньне ня ёсьць шырока прызнаным дыягназам і не сустракаецца ні ў адным буйным дыягнастычным кіраўніцтве па псыхіятрыі альбо мэдыцыне. Гэты тэрмін быў уведзены ва ўжытак у 2002 годзе *Элі Сомерам* з *Хайфскага ўнівэрсытэту*. Сомер вызначае прапанаваны стан як 

## Дыяпазон неадаптыўных мроеньняў
Сомер прапанаваў «трыґеры» для неадаптыўных мроеньняў, якія могуць быць зьвязаныя з пэўнымі месцамі. Асноўным меркаваным сымптомам зьяўляюцца надзвычай яркія фантазіі зь «сюжэтнымі асаблівасьцямі», такімі як пэрсанажы, сюжэты й абстаноўка мрояў

Сомер сьцьвярджаў, што неадаптыўнае мроеньне не зьяўляюцца формай псыхозу, паколькі людзі зь неадаптыўнымі мроямі могуць сказаць, што іхныя фантазіі нерэальныя, у той час як людзям з псыхатычнымі захворваньнямі цяжка адрозьніць галюцынацыі альбо трызьненьне ад рэальнасьці.

## Дасьледаваньні
Неадаптыўнае мроеньне ў цяперашні час вывучаецца кансорцыюмам дасьледчыкаў (*Міжнародны кансорцыюм па дасьледаваньні неадартыўнага мроеньня*, *ICMDR*, ) з розных краінаў, уключаючы Злучаныя Штаты, Польшчу, Швайцарыю, Ізраіль, Грэцыю й Італію.

Зацікаўленыя дасьледчыкі пастаянна далучаюцца да кансорцыюма, каб спрыяць супрацоўніцтву ў гэтай невялікай галіне дасьледаваньняў. На вэб-сайце ICMDR прадстаўлены ўсе навуковыя дасьледаваньні па НМ ў разьдзеле «публікацыі».

## Дыягностыка
Шкала неадаптыўных мроеньняў (*MDS* (ад ) складаецца з 14 пунктаў, якія дазваляюць выявіць людзей з анамальнай схільнасьцю да разважаньняў. Канчатковы дыягназ адносна псыхічнага стану ставіцца толькі тэрапеўтам. Зрэшты, ніякага афіцыйнага мэтаду дыягностыкі неадаптыўных мроеньняў пакуль не распрацавана.

## У сродках масавай інфармацыі
Хоць неадаптыўнае мроеньне афіцыйна не было прызнанае псыхічным захворваньнем, яно прыцягнула ўвагу шматлікіх навінавых агенцтваў і сродкаў масавай інфармацыі, пачынаючы з 2020 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сымптомы і прызнакі асэнсаваньня, успрыняцьця, псыхічнага стану і паводзінаў
Катэгорыя:Патапсыхалёгія
Валадар мух (неадназначнасьць)

**«[[Валадар мух]]»** — раман Ўільяма Голдынга 1954 року. Іншыя значэньні:

* Вэльзэвул (даслоўна *Валадар мух*) — дэманічная істота.

## Мастацтва
* «Валадар мух» — брытанскі фільм 1963 року паводле раману;
* «Валадар мух» — фільм ЗША 1990 року паводле раману;
* «Валадар мух» — пятая сэрыя дзявятага сэзону тэлесэрыялу «Сакрэтныя матэрыялы»;
* «Валадар мух» — песьня гурту Iron Maiden 1995 року;
* «Валадар мух» — студыйны альбом гурт Nosferatu 1998 року.
Беняш

**Беняш** (*Бенюш*, *Бенеш*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Бэнш (Bensch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова бін- (бен-) (імёны ліцьвінаў Беніка, Бінель, Бімунт; германскія імёны Bennico, Benilo, Bemund) паходзіць ад стараверхненямецкага bina 'пчала' або ёсьць скаротам асновы берн- (бірн-).

Імёны Бенюш, Беніш і Бенаш гістарычна бытавалі ў Польшчы: *Benas* (1382 год), *Benisch* (1385, 1394, 1419 і 1467 гады), *Benesch* (1399 і 1430 гады), *Benysch* (1440 год), *Byenyasch* (1448, 1485 і 1497 гады), *Benosch* (1476 год), *Byenasch* (1499 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *люди в [[Наваградак|Новгородском]] повете двора нашого Мостовского… а Ромашка Бенюшевича* (24 красавіка 1514 году); *Петръ Бенюшовичъ* (1528 год); *боярынъ земли Жомойтъское, волости [[Эйрагола|Ойракгольское]]… Беняшъ Янъкович* (23 жніўня 1542 год); *з наместником молявицкимъ и озерскимъ королевое ее милости Бенешомъ Млынскимъ* (4 кастрычнікі 1546 году); *пану Беняшу Воловичу — з [[Валожын|Воложина]]* (20 студзеня 1566 году); *Беняшъ Ворошиловичъ* (1567 год); *Я Беняшъ… а я Иванъ… Ивановичи Грыньковичи Воловича… Беняшъ Воловичъ, рука властная* (14 чэрвеня 1568 году).

## Носьбіты
* Пётар Бенюшавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Ятаўт Бенюшавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Беняш Будны (2-я пал. XVI — 1-я пал. XVII ст.) — вялікалітоўскі пісьменьнік і перакладнік

Бенюшэвічы, Беняшы, Крыўцы-Беняшы і Гурлаўскія Беняшэвічы — літоўскія шляхецкія роды.

Беняш (Bieniasz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Геркін

**Геркін** (*Гіргін*, *Кіркін*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Геркен, Геркін або Гергін (Gerken, Gehrken, Gerkinus, Gergin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда', а аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен).

Паходжаньне літоўскага імя Геркін (Gerkinus) ад германскага імя Gerken сьцьвярджае этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук.

У Прусіі бытавала імя Геркін: *Gerkin* (1326 год). Апроч таго, у Прусіі шырока бытавала прозьвішча Gergin.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Civitatem nostram in Alta Ripa… Gerkino de Auro… jure Theutonico locandam contulimus* (1250 год); *Gergen* (1678 год); *Annastasia Girginiowa de Baybaki* (1697 год); *Jerzy Kirkin… Michał Kirkin* (17 ліпеня 1733 году).

## Носьбіты
Кіркіны (Kirkin) — літоўскі шляхецкі род зь Берасьцейскага павету.

## Глядзіце таксама
* Гера
* Гін

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Міхаіл Жданоўскі

**Міхаі́л Андрэ́евіч Ждано́ўскі** (6 красавіка 1939, станіца  Краснадарскага краю РСФСР — 20 кастрычніка 2023) — беларускі кінарэжысэр-дакумэнталіст, сцэнарыст.

## Жыцьцяпіс
Бацька Міхаіла рэпрэсаваны ў 1948 року „за антысавецкую дзейнасьць“.

Скончыў школу ў Данецку. Служыў у войсках проціпаветранай абароны ў Азэрбайджанскай ССР.

Скончыў Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінэматаграфіі (1972).

З 1971 року працаваў на студыі „Беларусьфільм“, з 19 верасьня 1972 — у аб’яднаньні „Летапіс“. Сябра Саюзу кінэматаграфістаў БССР.

Мастацкі кіраўнік студыі „Летапіс“. Вёў курс маладых дакумэнталістаў у Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (2010-я).

## Фільмаграфія
У альфабэтным парадку.

* „Армэнія. Фрагмэнты трагедыі“ (1989)
* „Ва ўсе дні“ (2008)
* „Госьці ў хату“
* „Дарога на Курапаты“ (1990)
* „Даўгоў, сын Даўгова“
* „Дзеці ветру, дзеці зямлі“
* „Дрысьвяты. Песьня і лёс“ (2011)
* „Жаўрукі Беларусі“
* „За Кушлянамі сьнег“
* „Іншае неба“
* „Каралеваў я ня грала“ (пра Галіну Макараву, 1983)
* „Кардыяграма“ (пра Алеся Адамовіча, 1997)
* „Крэва“
* „Майстар“ (пра Яўгена Глебава, 2001)
* „Маэстра Анісімаў“ (2017)
* „Максім Танк“
* „На ўсялякі гук ёсьць рэха на зямлі“ (пра Ўладзімера Перліна, 1995)
* „Праз усё жыцьцё“ (пра Еўсьцігнея Міровіча, 1978)
* „Семдзесят пятая восень Андрэя Мдзівані“ (2012)
* „Сьвечка на ўзгорку“ (1998)
* „Сьцежка, сьцежачка, дарожка“
* „Трэнь-брэнь“ (1976)
* „Уладзіслаў Галубок“ (1982)
* „Успаміны пра Міколу Равенскага“
* „Храм на мяжы“
* „Ці любіце вы скакаць?“
* „Con anima“

## Прэміі і ўзнагароды
* Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусі (1994)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
*
Данюш

**Данюш**, **Даніш** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Дана, пазьней Дан (Dano, Dann) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова дан- (дэн-) (імёны ліцьвінаў Данейка, Дзенгель, Данар; германскія імёны Danica, Dengel, Danhari) паходзіць ад гоцкага *dans 'датчанін' або стараангельскага denu 'даліна'.

Імя Даніш гістарычна бытавала ў Польшчы: *Danisch* (1386 год), *Danissz* (1400 год), *Danis* (1463 год), *Danysz* (1497 год).

У Ноўгарадзе бытавала імя Даньша (*Данша*, *Даньша*).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *ego Michael Donyvszowycz dux [[Сьвір (мястэчка)|Swirensis]]* (5 ліпеня 1472 году); *князь Михаило Данюшевичъ* (30 ліпеня 1486 году); *два чоловеки… на имя Данюша [[Гера (мужчынскае імя)|Кгировича]]* (24 чэрвеня 1508 году); *людеи [[Ашмяны|Ошъменского]] повету конокормьцовъ… а Пилипа, а Петка, а Яна Донюшовичовъ* (23 чэрвеня 1510 год); *покупил в бояр и в людеи [[Віленскі павет (ВКЛ)|Виленского повета]]… два чоловеки его отчизных на имя Данюша Кгировича* (8 лютага 1514 году); *слуг путных… Данюша* (26 студзеня 1516 году); *Antoni Daniszewicz, Franciszek Daniszewicz, Jan Daniszewicz… Stanisław Daniszewicz* (26 жніўня 1766 год).

## Носьбіты
Данашэвічы і Данішэвічы — літоўскія шляхецкія роды.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся маёнтак Данішава (таксама Данюшава) у Ашмянскім павеце.

На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Данюшава.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Лібэр

**Лібэр**, **Лібар**  — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Лібэр (Libheri, Liberi) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ліб- (імёны ліцьвінаў Лібэка, Лібель, Лібельт; германскія імёны Libicho, Libila, Libolt) паходзіць ад гоцкага liban 'жыць', а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Мы от [[Русіны|рода Рускаго]], съли и гостье: [[Івар|Иворъ]] солъ [[Ігар|Игоревъ]] великаго князя Рускаго… Либиаръ Фастовъ* (Аповесьць мінулых часоў); *od imci xiędza Liberowicza… xiądz Hippolitus Liberowicz* (30 чэрвеня 1706 году); *Theophilus Liberowicz* (1774—1784 гады); *Parafia [[Параф’янава|parafianowska]]… Liborowszczyzna* (1784 год); *Ewa Libor* (1812 год).

## Носьбіты
* Крыштап Янавіч і Альжбета Лібэровічы — расенскія зямяне, якія ўпамінаюцца ў 1577 годзе
* Войцех Балтрамеевіч Лібер — упіцкі зямянін, які ўпамінаецца ў 1587 годзе

Лібэры (Liber) гербу Левальт — літоўскі шляхецкі род.

На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Лібараўшчына, у былым Жамойцкім старостве — Лібэрышкі.

## Глядзіце таксама
* Ліба
* Геры

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Малейка

**Малейка** (*Маліка*, *Малека*, *Малік*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Маліка (Malicho) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова мал- (імёны ліцьвінаў Мальвід, Маўкольд, Малгуд; германскія імёны Malwida, Maalgaudus, Maalgodus) паходзіць ад гоцкага malan 'малоць' або ад гоцкага mathl, стараісьляндзкага mal 'рада'.

У Прусіі бытавалі прозьвішчы Maleika (у тым ліку ў ваколіцах Мэмэлю) і Maleike. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Ян Малик* (1537—1538 гады); *Миколаи [[Нарбут (імя)|Нарбутович]] Малик, боярин [[Васілішкі|василишъскии]]* (5 траўня 1537 году); *лесничий его милости [[Бірштаны|берштенъский]]… держать под собою люди и земли близкость его… а Маликовъщину* (30 сакавіка 1546 году); *Marcin Malika* (6 студзеня 1700 году); *Jakuba Maleyki… pani Elżbiety Kazimierzowey Maleykowey, bywszey pisarzowey [[Філіпаў|Filipowskiey]]… taż pani Maleykowa* (2 верасьня 1762 году); *wsie Maliki* (1782—1783 гады); *Marianna Małejko* (1798 год); *Jakub Malikiewicz* (1799 год); *Paraskowia Malejkiewicz* (1842 год).

## Носьбіты
* Уладзімер Малейка (Уладамірскі) (1893—1971) — беларускі савецкі актор

Малейка (Malejko, Maleyko), Малякевіч (Malekiewicz) і Малік (Malik) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Малейкавічы ў Жамойцкім старостве.

На 1904 год існавалі вёска і сядзіба Малейкава ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні.

На 1906 год існавала вёска Малікі ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні.

На гістарычнай Лідчыне існуе вёска Малэйкаўшчына.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гарыш

**Гарыш** (*Гараш*, *Гаруш*), **Гіраш** (*Гірш*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гарыш або Гарш (Harisch, Harsch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) паходзіць ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Heresz (Herisz): *Heresch* (1481 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *dominus [[Альбэрт|Albertus]] Harvschewycz* (1494 год); *panu Alexandrowi Haraszewiczowi, podkanclerzemu w. x. Lit-go* (29 ліпеня 1661 году); *pana Harysza… zasługi urodzonego Samuela Harysza… Samuel y Dorota Haryszowie, małżonkowie… wspomnionych Haryszów* (26 лістапада 1762 году).

## Носьбіты
Гірашы і Гіршы — літоўскія шляхецкія роды.

Гераш (Hierosz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жазэф Бэранжэ

**Жазэ́ф Бэранжэ́** (; 1802—1870, Марсэль) — францускі вынаходнік, бізнэсовец, вядомы сваім кардынальным зьмяненьнем канструкцыі шаляў Рабэрваля.

## Жыцьцяпіс
У 1827 року стаў сузаснавальнікам кампаніі «Мэрсье і Бэранжэ» (з 1834 — «Бэранжэ і Ка»; з 1857 — «Катэно — Бэранжэ і Ка»).

У 1847 Жазэф Бэранжэ прапанаваў удасканаліць  свайго папярэдніка , дадаўшы дадатковыя рычагі замест вэртыкальных стоек пад галоўным двайным каромыслам. Дзякуючы гэтаму атрымалася зьменшыць дзеяньне зьнешніх сілаў і трэньня, што ў сваю чаргу павялічыла дакладнасьць шаляў. У 1849 року Бэранжэ запатэнтаваў сваё вынаходніцтва. Аднак масавая вытворчасьць шаляў зь місамі над сыстэмай каромыслаў пачалася толькі ў пачатку XX стагодзьдзя. Шалі ягонай сыстэмы доўга выкарыстоўваліся ў крамах па ўсім сьвеце, у тым ліку і ў Савецкім Саюзе.

## Творы
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Францускія вынаходнікі
Катэгорыя:Францускія прадпрымальнікі
Катэгорыя:Вытворцы вагаў
Sport frei

«**Sport frei**»&nbsp;— дзясяты самотнік нямецкага мэталёвага NDH-гурта Till Lindemann. Выйшаў 27 кастрычніка 2023 году.

## Назва
Назва самотніка&nbsp;— «Sport frei» ()&nbsp;— была афіцыйным спартыўным прывітаньнем у НДР. Трэнэры казалі: «*Мы вітаем вас у спорце…*» а спартсмэны адказвалі: «''…frei».

Гэты выраз да гэтага часу выкарыстоўваецца ў былой Усходняй Нямеччыне.

## Гісторыя
Зьвесткі пра выхад новага самотніка зьявіліся 24 кастрычніка. 24, 25 і 26 кастрычніка былі апублікаваныя тызеры да кліпу на самотнік.

Песьня заснаваная на асабістым досьведзе музыкі: Тыль Ліндэман прафэсійна займаўся плаваньнем зь 10 гадоў і езьдзіў на спаборніцтвы ў сацыялістычныя краіны. Ён удзельнічаў у чэмпіянаце Эўропы сярод юніёраў і быў кандыдатам у зборную для выступу на Алімпіядзе-80 у Маскве.

## Кліп
Кліп да песьні выйшаў а 18:00 27 кастрычніка паводле беларускага часу. У кліпе Тыль выступае спартсмэнам, які нясе штангу й харчуецца толькі таблеткамі. Ён запальвае Алімпійскі агонь і сам запальваецца ад яго. У канцы кліпу лірычны герой бяжыць падпалены.

Рэжысэрам для відэа выступіў Ёрн Хайтман. Таксама над кліпам працавалі пастаноўшчыкі-піратэхнікі Ванэса Ніколь Нойхаус і Карстэн Нікс. Падпаленым каскадэрам ёсьць сябар Ліндэмана&nbsp;— Хайка фон дэр Шліпэн.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Самотнікі Till Lindemann
Катэгорыя:Самотнікі 2023 году
Катэгорыя:Творы на нямецкай мове
Каромысел (мэханізм)

**Каро́мысел** — дэталь  рухавіка ўнутранага згараньня, якая перадае рух сьціскальнага стрыжню адпаведнаму кляпану ўпуску/выпуску.

У  разьмеркавальны вал унізе рухавіка штурхае стрыжань угору. Стрыжань вярхушкай цісьне на адно зь плечаў каромысла, якое ад гэтага паварочваецца. Пры гэтым другое плячо каромысла рухаецца ўніз, прыціскаючы зьверху , які раскрываецца для ўпуску/выпуску.

*Ролікавыя каромыслы* ў месцы судакрананьня з кляпанам дадаткова маюць , што зьмяншае трэньне і зношваньне матэрыялу.

Катэгорыя:Газаразьмеркавальны мэханізм
Каромысел

**Каро́мысел** можа азначаць:

* Каромысел — прыстасаваньне для пераноскі грузаў;
* Каромысел — дэталь мэханізмаў;
* Каромыслы — сямейства стрэлак.
Стрэлкі

**Стрэ́лкі** могуць азначаць:

* Стрэлкі — род расьлінаў сямейства капуставых;
* Стрэлкі — парадак вусякоў;
* Стрэлкі — блёк сымбаляў юнікоду.

## Глядзіце таксама
* Стралкі
Цесна-Астык

**Цесна-Астык** (**Tsesna-Astyk**) — найбуйнейшая казахстанская кампанія-вытворца мукі, а таксама макаронных вырабаў і круп .

Аб’ём вытворчасьці макаронных вырабаў складае больш за 45 тысяч тон у год, мукі ўсіх гатункаў — 450 тысяч тон. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Астане .

## Гісторыя
АТ «First Heartland Securities» бярэ свой пачатак ад Цэлінаградскага хлебапрыёмнага пункта, каторы был утвораны ў 1962 годзе.

За гады развіцьця канцэрнам «Цесна-Астык» рэканструявана большая частка наяўных вытворчых магутнасьцей, уведзены новыя аб’екты,.

## Вытворчыя паказчыкі
У 2006 годзе макаронная фабрыка ТАА «Цесна-Мак» вырабляла 45 тон за суткі, у 2012 годзе ўстаноўлена другая лінія па вытворчасці макаронных вырабаў, магутнасьць дасягнула 105 тон за суткі. У 2014 годзе пасьля запуску трэцяй лініі прадукцыйнасьць павялічылася на 60%, што склала 165 тон за суткі.
Ганна Кандрацюк

**Га́нна Кандрацю́к-Сьвяру́бская** (;  1965, Катлоўка, гміна Нараў Гайнаўскага павету Падляскага ваяводзтва Польшчы) — беларуская пісьменьніца з Падляшша.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася у ў сям’і Яна і Мар’і (з дому Міхалевіч). Навучалася ў школе ў Ласінцы, пасьля ў беларускім ліцэі ў Гайнаўцы. У 1991 скончыла Варшаўскі ўнівэрсытэт, аддзяленьне русыстыкі і дастасоўнай лінгвістыкі. Тэма магістарскай дысэртацыі: «Этыка і эстэтыка ў паэзіі Натальлі Арсеньневай». З 1993 року працуе журналісткай у тыднёвіку «Ніва». Жыве ў Беластоку.

## Творчасьць
Піша на беларускай і польскай мовах.

Аўтарка кніг «W stronę Tarasiewicza» (пра забытага музыку з Сакольшчыны Яна Тарасевіча; Беласток, 2002, другое выданьне 2004), «Царская трызна» (зборнік апавяданьняў, 2007), «Дзядоўскае турнэ з Анатолем С.» (2010), «Białoruś. Miłość i marazm» (2013), «Па Прыпяці па Нобэль» (2017).

У 2006 выйшаў аўтарскі кампакт-дыск «Журылася Катэрына», у які ўвайшлі 13 старадаўніх песень зь ейнай роднай хаты і навакольля. Песьні Ганны Кандрацюк ужытыя як музычная ілюстрацыя ў фільмах Яна і Бажэны Валенцікаў пра Белавескую пушчу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Польскія літаратаркі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні
Эварт

**Эварт** (*Эвэрт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Эйвард, Эварт або Эвэрт (Eivard, Ewart, Ewert) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова  -эйх- (-эй-) (імёны ліцьвінаў Эйгерд, Эйман, Эймунт; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад гоцкага agi 'лязо, булат, меч', а аснова -вард- (-варт-) (імёны ліцьвінаў Дакварда, Літавар, Явар; германскія імёны Dagward, Litwart, Jovard) — ад германскага ward 'ахоўнік'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ewart (Ewert)

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Евортович* (1537—1588 гады).

## Носьбіты
Эвэрты (Ewert) гербу Левальт — літоўскі шляхецкі род зь Вількамірскага павету.

На 1906 год існавала вёска Эварты ў Дзьвінскім павеце, а таксама вёска Эвертава ў Люцынскім павеце Віцебскай губэрні.

## Глядзіце таксама
* Эйх
* Варда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Антавіт

**Антавіт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Андвіт або Антвіт (Anduit, Antvit, Antuitr) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова анд- (ант-, энд-) (імёны ліцьвінаў Эндзель, Янтаўт, Андрык; германскія імёны Endil, Antolt, Andricus) паходзіць ад гоцкага *andja 'востры канец, пік', а аснова -віт- (імёны ліцьвінаў Віцень, Віталт, Вітарт; германскія імёны Wittenus, Witolt, Witard) — ад гоцкага wit 'веда, розум, закон', старасаксонскага witan 'ведаць' або ад асновы -від-.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Antowitowicz* (1802—1803 гады).

## Глядзіце таксама
* Анда
* Віт

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Аўтаўт

**Аўтаўт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Алталд або Алталт, пазьней Алдаўд (Altold, Altolt, Aldaud) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова алд- (алт-) (імёны ліцьвінаў Алдыка, Альдона; германскія імёны Aldiko, Aldona) паходзіць ад гоцкага alds 'стары' (з значэньнем мудрасьці), а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Autald (Aut-ald). 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *в людей наших, в бортевъ… в Шымка Автовтовича* (25 ліпеня 1503 году).

## Глядзіце таксама
* Алда
* Валд

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Агнешка Голянд

**Агнешка Ірэна Голянд** (;  28 лістапада 1948, Варшава) — польская рэжысэрка кіно і тэатру, кінасцэнарыстка, акторка, прадстаўніца плыні маральнага неспакою. Дама Ордэну адраджэньня Польшчы (II і IV клясы), старшыня Эўрапейскай кінаакадэміі.

## Жыцьцяпіс
Бацькі, журналісты Генрык Голянд і Ірэна з дому Рыбчынскіх, разьвяліся ў 1959 року. Праз два гады бацька Агнешкі, арыштаваны ў падазрэньні здрадзе дзяржаве, учыніў самагубства. Ірэна выйшла замуж другі раз за іншага журналіста.

Скончыла агульнаадукацыйны ліцэй імя Стэфана Баторыя ў Варшаве. У 1966—1971 роках навучалася на  Акадэміі сцэнічнага майстэрства ў Празе (Чэхаславаччына), дзе брала ўдзел у студэнцкіх штрайках. Пасьля здушэньня выйшла замуж за славацкага студэнта Ладзіслава Адаміка.

Вярнуўшыся ў ПНР, спачатку працавала разам з Андрэем Вайдам. Першым самастойным творам стаў кароткамэтражны фільм «Вечар у Абдана» (1975). У 1978 року напісала сцэнар да фільму Вайды «Без анэстэзіі», які атрымаў «Залатых львоў» Фэстывалю польскіх мастацкіх фільмаў.

Пасьля ўвядзеньня ў Польшчы ваеннага стану была вымушаная эміграваць у Францыю і Фэдэратыўную Нямеччыну, дзе таксама працавала з Андрэем Вайдам і рабіла ўласныя стужкі. Муж з дачкой Касяй застаўся ў Польшчы. Пазьней яны змаглі сустрэцца ў Францыі, аднак шлюб распаўся.

У 1993 року выехала ў Злучаныя Штаты Амэрыкі. У Польшчу вярнулася ў 2007.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Узнагароджаныя крыжам камандорскім з зоркай ордэна Адраджэньня Польшчы
Катэгорыя:Узнагароджаныя крыжам афіцэрскім ордэна Адраджэньня Польшчы
Катэгорыя:Узнагароджаныя залатым мэдалём «За заслугі ў культуры Глёрыя Артыс»
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі сцэнічнага майстэрства (Прага)
Катэгорыя:Сябры Польскай кінаакадэміі
Катэгорыя:Сябры Польскай акадэміі ведаў
Катэгорыя:Польскія кінарэжысэры
Катэгорыя:Польскія тэлерэжысэры
Катэгорыя:Польскія тэатральныя рэжысэры
Катэгорыя:Польскія сцэнарысты
Катэгорыя:Польскія перакладчыкі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна княгіні Вольгі
Ƣ

**Ƣ**, **ƣ** (**га** ; )&nbsp;— літара пашыранай лацінкі, якая выкарыстоўвалася ў розных, у асноўным цюрцкіх мовах, такіх як азэрбайджанская альбо яналіф. Яна таксама ўключаная ў альфабэты піньінь для казаскай і уйгурскай моваў, у савецкі курдзкі лацінскі альфабэт 1928 году. Звычайна ўяўляе звонкі велярны фрыкатыў [], але часам выкарыстоўваецца для звонкага язычковага фрыкатыва []. Усе артаграфіі, у якіх выкарыстоўвалася гэтая літара, былі паступова адменены, і таму яна дрэнна падтрымліваецца шрыфтамі. Яе ўсё яшчэ можна ўбачыць у кнігах, выдадзеных у Кітайскай Народнай Рэспубліцы да 1983 году.

## Гісторыя

Літара ўтворана ад рукапіснай формы маленькай лацінскай літары q, напісанай прыкладна ў 1900 годзе. Затым вялікая літара будуецца на аснове маленькай.

Ейнае выкарыстаньне для [] вынікае зь лінгвістычнай традыцыі прадстаўленьня такіх гукаў (і падобных ім) праз q у цюрцкіх мовах і ў транскрыпцыях арабскай альбо пэрсыдзкай мовы.

## Назва
У Юнікодзе літары **Ƣ** і **ƣ** маюць назвы  і  адпаведна.

Гэтыя назвы прызнаныя кансорцыюмам Юнікоду памылковымі, паколькі **Ƣ** ня мае дачыненьня да літар O і I. Яны павінны былі называцца літарай . Яны не вымаўляюцца як «oi» і не заснаваныя на літарах «o» і «i». Паводле палітыкі Юнікоду сымбалі ня могуць быць пераназваныя, аднак ім былі прысвоеныя псэўданімы. 

## У папулярнай культуры
У рамане Томаса Пінчона «*[[Gravityʼs Rainbow]]*» ёсьць эпізод, які, як мяркуецца, распавядае гісторыю савецкага афіцэра Чычэрына, адпраўленага ў Кыргыстан для працы ў Камітэце, якому было даручана распрацаваць альфабэт для кыргыскай мовы. Асаблівым укладам Чычэрына зьяўляецца вынаходніцтва літары Ƣ, якая, такім чынам, зьяўляецца, бадай, адзінай састарэлай літарай цэнтральнаазіяцкай мовы, якая можа быць знаёмая неадмыслоўцам, якія чытаюць ангельскую мову, праз шырока распаўсюджаны раман.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Літары пашыранай лацініцы
Ꝇ

**Ꝇ**, **ꝇ** (**злама́ная l**; )&nbsp;— літара пашыранай лацінкі. Яна ёсьць літарай L, якая друкарскі «зламаная» пасярэдзіне.

Літара была дададзеная ў Юнікод у блёк «Пашыраная лацінка&nbsp;— D» ().

## Выкарыстаньне
Гэтая літара выкарыстоўваецца ў транскрыпцыях сярэднескандынаўскіх тэкстаў для абазначэньня дваістага L []. Гэта фанематычны гук у сярэднескандынаўскай мове, які ў сучасных пісьмёнах прадстаўлены арграфам *ll*.

## Крыніцы

Катэгорыя:Літары пашыранай лацініцы
Рымгальд

**Рымгальд** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Рэмігаўд, Рымігаўда або Рымігаўд (Remegaud, Rimigaudo, Rimigaudus, Rimigaud, Rimigoz, Rimegauso, Rimiaudus) і Рэмгелда (Remgeldis) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымель, Рыман, Рымунд; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць', а аснова -гаўд- (-гаўт-, -каўд-) (імёны ліцьвінаў Гаўтоўт, Гаўдземунда, Саргоўд; германскія імёны Gautald, Gaudemund, Saregaud) — ад германскага *gautaz 'гот' або гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота'. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jakuba Rymgaldy* (1790 год).

## Глядзіце таксама
* Рым
* Гаўд

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Дайнар

**Дайнар** (*Дайнэр*), **Дэйнар** (*Дэйнэр*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Дайнэр (Deiner, Degenher) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даг- (дэйн-) (імёны ліцьвінаў Дакіла, Шыдаг, Ядаг; германскія імёны Dacilus, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы', а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Дэйнаровіч (Dejnarowicz, Dejnorowicz) і Дэйнэровіч (Dejnerowicz).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *люди [[Высокі Двор|Высокодворское]] волости… [[Войштаўт|Воиштовта]] Доинаровича* (9 верасьня 1511 году); *у боярына [[менск]]ого в Шимъка Даинаровича… в бояръ наших меньских люди и земли: у Воитеха Михаиловича Даинаровича* (люты 1514 году); *людеи наших [[Стаклішкі|Стоклишского]] повета… Богдана Доинаровича* (19 студзеня 1515 году); *curiolam vocatam Doynarowycze* (1 лютага 1524 году); *po zdrajcy Janie Daynarowiczu* (15 студзеня 1657 году); *Doynorowicz… Anna Doynarowiczowna* (1685—1731 гады); *Deynarowicz* (1692 і 1749 гады); *Petrus Deynarowicz* (верасень 1709 году); *Stephanus Deynarowicz* (травень 1710 году); *pan Deynarowicz* (4 лютага 1715 году); *Deynerowszczyzna… Deynarowicze* (1744 год); *Michał Dejnarowicz* (1753 год); *Daynarowicz* (1764 год); *Petronela Daynerowicz* (1806 год); *[[Блонь|Błoń]]… wioski i miejsca do tej parafii należące… Deynarów* (1784 год); *Michalina Deyner* (1809 год); *Deynerowicz* (1824 і 1826 гады); *Katarzyna Dejnarewicz* (1820 год); *Marianna Dajnerowicz* (1825 год); *[[Леанард|Leonard]] Dejner* (1843 год).

## Носьбіты
* Станіслава Дэйнэрава (*Dejnerowa*) — уладальніца гаспадаркі ў Даўгінаве на 1939 год

Дэйнары і Дэйнаровічы — літоўскія шляхецкія роды.

Дайнаровіч (Dajnarowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

Воўчак на Воўчках і Дэйнароўшчыне — літоўскі шляхецкі род.

На гістарычнай Меншчыне існуе вёска Дзінаравічы (Дэйнаравічы).

## Глядзіце таксама
* Дага
* Геры

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кілбар

**Кілбар** (*Келбар*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Кілбэр або Гілбэра (Kilber, Gilberia) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гіл- (-кіл-) (імёны ліцьвінаў Гілін, Гілімонт, Таўцігіл; германскія імёны Gillin, Gilmondus, Theudigilius) паходзіць ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак', а аснова -бар- (-бор-) (імёны ліцьвінаў Барвід, Барвін, Барвін; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»).

У Прусіі бытавала імя Гілбір: *Gilbirs* (1261 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Петръ Яновичъ Келъборовича* (1565 год); *Я Янъ Венцславовичь Кельборъ, возный господарскій воеводства виленскаго* (22 кастрычніка 1605 году); *Я Янъ Кельборъ* (7 сакавіка 1608 году); *Kilbor* (1663 год).

## Носьбіты
* Пётар Янавіч Келбаравіч — ракаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1565 году

## Глядзіце таксама
* Гіла
* Бара

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Мутаўт

**Мутаўт** (*Мотаўт*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Муталт (Muotolt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -мод- (-мот-, -мут-) (імёны ліцьвінаў Мотар, Вішымут, Эймут; германскія імёны Motar, Vismuot, Eimuot) паходзіць ад гоцкага moþs '(баявы) дух, лютасьць, адвага', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'. Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Teutmodus (Teut-modus).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Motowt* (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.); *Якубъ Михаилович Мутовтовича* (1528 год).

## Глядзіце таксама
* Мут
* Вальда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ярмуць

**Ярмуць** (*Армуць*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Арымут або Армут (Arimuth, Armuth) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ар- (імёны ліцьвінаў Арвід, Арман, Ярмунд; германскія імёны Arvid, Arman, Armund) паходзіць ад гоцкага ara 'арол', а аснова -мод- (-мот-, -мут-) (імёны ліцьвінаў Мотар, Мутаўт, Эймут; германскія імёны Motar, Muotolt, Eimuot) — ад гоцкага moþs '(баявы) дух, лютасьць, адвага'.

У Польшчы ў 1571 годзе адзначалася прозьвішча Jarmut.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Iarmuthiewicz* (1786—1788 гады); *Армутевною* (3 ліпеня 1855 году).

## Глядзіце таксама
* Ара
* Мут

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Юнць

**Юнць**, **Юнда** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Юнт (Jundt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова юнд- (юнт-) паходзіць ад гоцкага junda 'маладосьць'. Сярод ліцьвінаў бытавала імя Юндзіла (Юндзель), адзначалася германскае імя Jundel (Juncila).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, сьцьвярджае беларускае паходжаньне літоўскіх імёнаў Юнда (Junda) і Юндзіл (Jundził) — ад юны 'малады' з даданьнем суфікса -да, адкуль гэтыя імёны запазычалі ў летувіскую мову.

Адзначалася гістарычнае бытаваньне ў Польшчы імёнаў Юнта / Юнда: *Juntha* / *Iunda* (1409 год), *Juntha* (1411 год), *Iunta* (1436 год), *Iuntha* (1444 год).

У Прусіі бытавалі імёны *Jvnde / Junde* (1299, 1389 і 1422 гады), *Junder* (1390 год). У 1599 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Joannes Junterus, Risenburgensis Borussus*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Juntiewa* (1786—1788 гады).

## Носьбіты
Юнды — літоўскі шляхецкі род.

Юнда (*Jundo*) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Zunge (неадназначнасьць)

**Zunge** () можа азначаць:
* ''Zunge''&nbsp;— альбом нямецкага гурта Till Lindemann.
** «Zunge»&nbsp;— самотнік нямецкага гурта Till Lindemann.
Герман Баркоўскі

**Герман Анатолевіч Баркоўскі** ( 25 чэрвеня 2002) — беларускі футбаліст, нападнік польскай «Пушчы» і зборнай Беларусі. Найлепшы нападнік Найвышэйшай лігі 2024 году.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец бабруйскай «Белшыны». У сэзоне 2019 году выступаў за каманду «Белшына-2» у Другой лізе. У верасьні 2019 году падпісаў першы прафэсійны кантракт з бабруйскім клюбам. У пачатку 2020 году, пасьля таго як «Белшына» выйшла ў Найвышэйшую лігу, перайшоў у дублюючы склад клюбу, стаў таксама часам прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 22 сакавіка 2020 году ў матчы супраць «Менска» (1:3), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым за сэзон яшчэ 4 разы выйшаў на замену ў асноўнай камандзе, пры гэтым трывала гуляў за дубль. У сэзоне 2021 году, калі «Белшына» выбыла ў Першую лігу, здолеў замацавацца ў асноўным складзе і дапамог камандзе вярнуцца ў элітны дывізіён.

У студзені 2022 году падпісаў кантракт зь берасьцейскім «Рухам», а ў лютым быў аддадзены ў арэнду ў «Іслач». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, дзе пасьпеў адзначыцца 4 галамі. У канцы траўня 2022 году празь сямейныя абставіны зьехаў у ЗША і застаўся там жыць. У жніўні 2022 году паводле пагадненьня бакоў кантракт зь «Іслаччу» быў скасаваны. У верасьні 2022 году вярнуўся ў «Іслач», падпісаўшы трохгадовы кантракт. У лютым 2023 году перайшоў у «Энэргетык-БДУ». У траўні і чэрвені 2023 году не гуляў праз траўмы, але пасьля вярнуў месца ў першым складзе.

У сьнежні 2023 году зьявілася інфармацыя аб цікавасьці да гульца з боку сталічнага «Дынама» і гарадзенскага «Нёмана». У студзені 2024 году ў гонку за футбаліста далучыўся барысаўскі БАТЭ, аднак ужо хутка пасьля гэтага нападнік стаў гульцом берасьцейскага «Дынама». Дэбютаваў у складзе новага клюбу 15 сакавіка ў матчы супраць «Іслачы», выйшаўшы на замену на 55-й хвіліне. У сваім наступным матчы 29 сакавіка супраць «Смаргоні» футбаліст вызначыўся дэбютным голам. Хутка замацаваўся ў першай адзінаццатцы каманды. З канца жніўня да першай паловы лістапада вызначаўся голам ці галявой перадачай у кожнай гульні Найвышэйшай лігі. У выніку быў названы найлепшым нападнікам турніру. У студзені 2025 году прыяднаўся да польскай «Пушчы», дэбютаваўшы за каманду 2 лютага ў матчы супраць забжаўскага «Гурніка».

### Міжнародная
24 сакавіка 2023 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў у пачатковым складзе ў адборачным матчы чэмпіянату Эўропы 2025 году супраць зборнай Андоры (0:0) і быў заменены ў другім тайме.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Яраслаў Макушынскі

**Яраслаў Макушынскі** ( 5 сакавіка 1998 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Віцебску».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у каленкавіцкай ДЮСШ-1. Яшчэ юнаком перабраўся ў менскую СДЮШАР «Дынама», а пазьней пачаў выступаць за дубль менскага «Дынама». У жніўні 2017 году перайшоў у мазырскую «Славію», дзе таксама гуляў за дубль. У лютым 2018 году стаў гульцом гомельскага «Лякаматыва» зь Першай лігі, дзе гуляў пераважна ў першай адзінаццатцы. У сэзоне 2020 году пачаў часьцей выходзіць на замену.

У ліпені 2020 году, пакінуўшы «Лякаматыў», перайшоў у «Смалявічы», у складзе гэтага клюбу 26 ліпеня 2022 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу з салігорскім «Шахцёрам» (0:4). У далейшым часьцей гуляў за дубль, часам прыцягваўся і да асноўнага складу. У сьнежні 2020 году па заканчэньні кантракту пакінуў смалявіцкі клюб.

У лютым 2021 году склаў кантракт з бабруйскай «Белшынай», аднак яшчэ да пачатку сэзону пакінуў клюб, гэтак і не згуляўшы за яго ў афіцыйных матчах. У выніку першую палову 2021 году правёў у Другой лізе ў складзе каленкавіцкай «Вэртыкалі», дзе быў адным з асноўных гульцоў. У ліпені 2021 году перайшоў у сталічны «Энэргетык-БДУ», дзе неўзабаве замацаваўся ў пачатковым складзе.

У лютым 2024 году стаў футбалістам узбэцкай «Бухары». На пачатку 2025 году атрымаў запрашэньне з боку «Славіі», але абраў варыянт далучэньня да «Віцебску». У новым клюбе быў асноўным абаронцам каманды, але ўлетку зьмяніў каманду на «Славію». Па заканчэньні сэзону зноў вярнуўся ў віцебскую каманду. 

### Міжнародная
У кастрычніку 2014 году ў складзе зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у адборачных матчах, а ў сакавіку 2015 году ў элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Павал Пашэвіч

**Павал Пашэвіч** ( 4 чэрвеня 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Гомля».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец барысаўскай ДЮСШ-2. З 2018 году пачаў выступаць за дубль мясцовага БАТЭ, дзе хутка замавацаўся ў складзе. У асноўнай камандзе барысаўчан дэбютаваў 11 ліпеня 2018 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Энэргетыка-БДУ» (2:1), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў выступаць за дубль. У ліпені 2020 году быў аддадзены ў арэнду «Гарадзеі». Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 11 ліпеня 2020 году ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:4), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым звычайна заставаўся на лаўцы запасных ці гуляў за дубль.

У пачатку 2021 году, вярнуўшыся з арэнды, рыхтаваўся да новага сэзону ў складзе БАТЭ. У сакавіку быў арандаваны «Гомлем», аднак на полі зьяўляўся зрэдку. У ліпені 2021 году быў пераведзены ў койданаўскі «Арсэнал», дзе трывала зьяўляўся на полі, звычайна выходзячы на замену. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў БАТЭ. У пачатку 2022 году праходзіў прагляд у «Слуцку», а ў лютым быў аддадзены ў арэнду ў «Энэргетык-БДУ». Замацаваўся ў аснове сталічнай каманды, гуляў пераважна ў першай адзінаццатцы. У студзені 2023 году арэнда ў «Энэргетыку-БДУ» была падоўжаная на сэзон 2023 году.

У сьнежні 2023 году па вяртаньні з арэнды склаў новы двухгадовы кантракт з БАТЭ, стаўшы гульцом асноўнага складу. Дэбютным праведзеным голам за клюб вызначыўся 13 ліпеня 2025 году ў матчы Кубка Беларусі. У красавіку 2025 году быў вымушаны выпасьці з складу праз надыходную мэдычную апэрацыю. Адужыў толькі ў канцы траўня, але з таго часу пераважна заставаўся на лаве запасных асноўнай каманды. Тым ня менш, у кастрычніку 2025 году паведамлялася пра цікавасьць да гульца з боку менскага «Дынама», аднак па заканчэньні сэзону Пашэвіч адбыў у «Гомель».

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 1 чэрвеня 2022 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), калі выйшаў у стартавым складзе ў адборачным матчы чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Кіпру (2:0) і быў заменены ў другім тайме.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Даніла Чуль

**Даніла Аляксандравіч Чуль** ( 14 лютага 2005) — беларускі футбаліст, нападнік «Энэргетыка-БДУ».

## Кар’ера
Выхаванец Акадэміі АБФФ, якая працавала на базе сталічнага РДВАР. У ліпені 2022 году, пасьля заканчэньня акадэміі, перайшоў у «Энэргетык-БДУ». Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 5 жніўня 2022 году ў матчы супраць «Віцебску» (3:0), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў рэгулярна зьяўляцца ў асноўнай камандзе, выходзіў на замену. Цягам сэзону 2023 году быў адным з ключавых футбалістаў клюбу, а ў студзені 2024 году быў прызначаны капітанам каманды.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Энэргетык»-БДУ Менск
Арцём Бруй

**Арцём Бруй** ( 9 чэрвеня 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Баранавічаў».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец сталічнага клюбу «Менск». Выступаў за юнацкія каманды клюбу, з 2019 году пачаў гуляць за дубль. Улетку 2021 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 15 жніўня 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы з барысаўскім БАТЭ (0:1). Увосень 2021 году за наўмысны штуршок гульца суперніка, празь які той атрымаў цяжкую траўму, быў дыскваліфікаваны на 21 матч з улікам першынства дублёраў.

У пачатку 2022 году на правах арэнды далучыўся да «Воршы», а ў чэрвені перайшоў у рагачоўскі «Макслайн», дзе замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог клюбу атрымаць права на ўдзел у Найвышэйшай лізе, куды ён, аднак, ня быў дапушчаны. Пачынаючы з студзеня 2023 году трэнаваўся з наваполацкім «Нафтанам» і ў лютым афіцыйна стаў гульцом клюбу. У лютым 2024 году вярнуўся да шыхтаў «Макслайну». Гэтым разам гулец стала замацаваўся ў першай адзінаццатцы каманды. У красавіку 2025 году пакінуў склад каманды праз службу ў войску. У наступным далучыўся да першалігавых «Асіпавічаў», а ў пачатку 2026 году прыяднаўся да «Баранавічаў».

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Радзівон Пячура

**Радзівон Андрэевіч Пячура** ( 24 сакавіка 2004) — беларускі футбаліст, абаронца расейскай «Кубані» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Менску». Гуляў за юнацкія каманды, а з 2021 году пачаў выступаць за клюбны дубль. Да сэзону 2022 году рыхтаваўся ўжо з асноўнай камандай менчукоў, аднак пачынаў сэзон у дублі. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 4 ліпеня 2022 году ў матчы супраць магілёўскага «Дняпра» (4:2), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым пачаў рэгулярна зьяўляцца ў асноўнай камандзе, а з кастрычніка замацаваўся ў стартавым складзе. 24 жніўня 2024 году адзначыўся голам і галявой перадачай у матчы супраць берасьцейкага «Дынама». Быў лідэрам каманды. У пачатку 2025 году далучыўся да расейскай «Кубані».

### Міжнародная
19 лістапада 2022 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матчу супраць зборнай Ірану (1:0). Замацаваўся ў складзе моладзевай зборнай, але гуляў пераважна матчы ня цалкам. 15 кастрычніка 2024 году ўпершыню правёў у складзе зборнай усе 90 хвілінаў сустрэчы, але беларусы саступілі зборнай Фарэрскіх астравоў зь мінімальным лікам 1:0.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Станіслаў Атрашкевіч

**Станісла́ў Атрашке́віч** ( 22 кастрычніка 2002 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Маладэчна-2018».

## Кар’ера
Выхаванец юнацкай школы «Іслачы». Зь лета 2020 году пачаў выступаць за клюбны дубль, а ў наступным годзе пачаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. 23 чэрвеня 2021 году дэбютаваў у асноўнай камандзе «Іслачы», выйшаўшы на замену ў другім тайме матча Кубка Беларусі з гомельскім «Лякаматывам» (3:3, па пэнальці 2:4). У ліпені 2021 году падпісаў першы прафэсійны кантракт з клюбам да лета 2024 году. 25 ліпеня 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матчы супраць «Смаргоні» (2:1). У далейшым працягваў выступаць за дубль.

У ліпені 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў койданаўскі «Арсэнал», дзе неўзабаве замацаваўся ў першай адзінаццатцы. Па заканчэньні сэзону 2022 году вярнуўся з арэнды ў «Іслач». У сакавіку 2023 году пасьля прагляду далучыўся да «Смаргоні» на правах арэнды. У лютым 2024 году стаў гульцом койданаўскага «Арсэналу», а ў жніўні ўзмоцніў склад «Баранавічаў». У лютым 2026 году далучыўся да першалігавага «Маладэчна-2018».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Павал Селязьнёў

**Павал Сяргеевіч Селязьнёў** ( 11 чэрвеня 2000) — беларускі футбаліст, абаронца бабруйскай «Белшыны».

## Кар’ера
Выхаванец «Менску». У 2017 годзе пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2018—2019 гадах гуляў за «Менск» у Юніёрскай лізе УЭФА, таксама з 2018 году пачаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды. 28 ліпеня 2019 году дэбютаваў за «Менск» у матчы Кубка Беларусі супраць бабруйскай «Белшыны» (3:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У пачатку 2020 году пачаў трэнавацца з койданаўскім «Арсэналам» і ў красавіку склаў працоўную дамову з клюбам. У койданаўскай камандзе ня меў трывалага месца ў складзе, пераважна выходзіў на замену. Паводле вынікаў сэзону 2021 году дапамог «Арсэналу» выйсьці ў Найвышэйшую лігу. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 году ў матчы першага тура супраць «Гомлю» (1:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў пераважна выходзіць на замену.

У ліпені 2022 году паводле пагадненьня бакоў скасаваў кантракт з «Арсэналам» і неўзабаве папоўніў склад «Ліды», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. Пакінуў лідзкі клюб па заканчэньні сэзону 2022 году. З студзеня 2023 году трэнаваўся з «Смаргоньню» і ў лютым 2023 году падпісаў кантракт з клюбам. У лютым 2024 году падоўжыў пагадненьне з «Смаргоньню». У студзені 2025 году стаў футбалістам «Белшыны».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладзіслаў Сычоў

**Уладзіслаў Сычоў** ( 26 студзеня 2002 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Слуцку».

## Кар’ера
### Клюбная
З 2017 году займаўся ў сталічнай Акадэміі АБФФ на базе РДВАР, а ўлетку 2019 году перайшоў у «Слуцак». У клюбе пачаў гуляць за дубль, а неўзабаве прыцягваўся да першай адзінаццатцы. 21 жніўня 2020 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы супраць менскага «Дынама» (1:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым працягваў часам прыцягвацца да асноўнай каманды случакоў.

Сэзон 2021 году пачаў у арэндзе ў гомельскім «Лякаматыве», дзе замацаваўся ў аснове і гуляў пераважна ў пачатковым складзе. Па заканчэньні сэзону 2021 году вярнуўся ў «Слуцак». У пачатку 2022 году трэнаваўся з клюбам, а ў сакавіку 2022 году зноўку быў арандаваны «Лякаматывам». У сэзоне 2022 году заставаўся гульцом асноўнага складу гомельскай дружыны, а зь лета стаў часьцей выходзіць на замену. У сьнежні 2022 году па заканчэньні арэнды пакінуў «Лякаматыў».

У пачатку 2023 году пачаў рыхтавацца да новага сэзону з «Слуцкам». У красавіку 2023 году падоўжыў кантракт з слуцкім клюбам да канца 2024 году. У пачатку сэзону 2023 году часьцей заставаўся на лаўцы запасных, але зь верасьня замацаваўся ў першай адзінаццатцы каманды. Цягам сэзону 2024 году прапусьціў толькі адзін матч супраць «Менску», але часта не гуляў усе 90 хвілінаў матчу. У сакавіку 2025 году на правах арэнды быў накіраваны ў гомельскі «Лякаматыў».

### Міжнародная
У кастрычніку 2018 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным, а ў сакавіку 2019 году ў элітным раўндах чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Гердун

**Гердун** (*Гердзюн*, *Гірдзюн*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гартун або Гердун (Gartuni, Gerdun) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гард- (-герд-, -герт-) (імёны ліцьвінаў Альгерд, Мундыгерд, Тэўтыгерд; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека').

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Girdon.

У Прусіі бытавала імя Гірдун: *Girdune* (1361, 1374, 1413, 1419 і 1424 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Gierdziunowicz* (1603—1629 гады); *Girdziuna* (1606—1608 гады); *wsie… Girdany… Gierdziuny* (1782—1783 гады); *Katarzyna Gierdun* (1834 год).

## Носьбіты
У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналася каралеўская дзяржава Гердзюны або Рузгі ў Віленскім ваяводзтве.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Zeit (неадназначнасьць)

**** () можа азначаць:
* &nbsp;— студыйны альбом нямецкага гурта Rammstein. 
** «»&nbsp;— самотнік Rammstein.
* &nbsp;— альбом Tangerine Dream.
* &nbsp;— нямецкая газэта.
Разела

**Разела** (*Разель*, *Ражэла*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Разала, пазьней Расэль (Razala, Rassel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова раз- паходзіць ад асновы -рад- (-рат-).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Razel* (1603—1629, 1606—1608 і 1608—1616 гады); *Razelewicz… Razelowi… Razelowicz* (1603—1629 гады); *Tomasz Rożeło* (1897 год).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Руген (імя)

**Руген**, **Ругін** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Ругін (Rugin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова руг- паходзіць ад назвы германскага племя ругаў або ад асновы хрок- (рок-, рук-).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Rugena* (1603—1629 гады); *Rukieniewicz* (1606—1608 гады); *Anna Rugieńiowa* (26 чэрвеня 1771 году); *Anna Rugieńiową… od ńiedobrych ludzi Rugieńiow* (16 верасьня 1771 году); *Barbara Ruginowna* (25 сьнежня 1789 году); *Bonifacy Ruginowicz* (3 лістапада 1808 году).

## Носьбіты
На гістарычнай Браслаўшчыне існуе вёска Ругенішкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны