Валеры Славук

**Валеры Пятровіч Славук** (нар. 1947, Коханаў, Талачынскі раён, Віцебская вобласьць, цяпер Беларусь) — беларускі кніжны графік-ілюстратар.

Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі (2015). Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (2001), прэміі «Залаты фаліянт» (2008), спэцыяльнай прэміі прэзыдэнта Беларусі (2017), прэміі Фэдэрацыі прафсаюзаў Беларусі і прэміі Цёткі (2021) ў намінацыі «Найлепшае мастацкае афармленьне» за аздабленьне зборніка казак «Вядзьмар, якi рабiўся ваўком». Сябра Беларускага саюзу мастакоў (1981). Прафэсар (2009) катэдры графікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Належаў да плыні мастакоў-рамантыкаў.

## Жыцьцяпіс
У 1977 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут паводле спэцыяльнасьці «кніжная графіка», на якую быў пры конкурс 7 чалавек на месца пры паступленьні. Навучаўся ў графіка Васіля Пятровіча Шаранговіча. У 1980—1990-я гады рабіў малюнкі на тэму міталёгіі, фантасмагорыі і фантастыкі, такія як «Пераможца» і «На дрэвах», «Гнёзды» і «Дрэва для вогнішча». Падрабязна прамалёўваў забаўных і мілых пачвараў. Усе тагачасныя графічныя аркушы былі ў выглядзе такой друкаванай графікі, як афорт, акватынта і шаўкаграфія. У 1991 годзе стварыў афорт «Шлях», на якім нямоглыя старэчы брыдуць у навакольлі засохлых дрэваў з драпежнымі птушкамі і кажанамі. У 1997 годзе пачаў выкладаць у Беларуская дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. У 2000-я гады стаў перадаваць у малюнках эстэтыку прыроды, сымвалізму і мэтафары. Адпаведнымі творамі былі «Раніца», нізка «Псэўдазоалёгія», «Дзіцячы сад», «Восеньскі сон» і «Маленькія сьнежныя людзі», «Адпачынак» і «Рыбная лоўля». Сярод іншага, на малюнку тушшу «Дыялёг» намаляваў 2-х людзей, якія размаўляюць седзячы ў атачэньні катоў і 12 сабакаў.

У 2008 годзе стаў ляўрэатам прэміі «Залаты фаліянт» ў намінацыі «Найлепшы майстар» Нацыянальнага конкурсу «Мастацтва кнігі». 21 траўня 2009 году быў уганараваны мэдалём «За працоўныя заслугі». У 2010-м атрымаў дыплём 1-й ступені Міжнароднага конкурсу «Мастацтва кнігі», а таксама быў ўзнагароджаны 2-ма мэдалямі: Францішка Скарыны і «За заслугі ў выяўленчым мастацтве» Беларускага саюзу мастакоў. У лютым—сакавіку 2014 году зладзіў у менскім Музэі сучаснага выяўленчага мастацтва выставу больш як 30 сваіх твораў з 1980-х да 2012 году. У кастрычніку 2015 году атрымаў ганаровую годнасьць заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі. У 2017-м за правядзеньне выставы «Плянэта Славук» атрымаў адмысловую прэмію прэзыдэнта Беларусі дзеячам культуры. У 2019 годзе выдаў каляровы альбом на 141 старонку.

## Творчасьць

Валеры Славук працаваў у кніжнай і станковай графіцы. Яго творчасьці была ўласьцівая контурнасьць выявы, мадэляваньне аб'ёмаў дробнымі штрыхамі, гратэскавасьць і іранічнае шаржаваньне постацяў. Для станковых твораў былі ўласьцівыя адыход ад дакладнасьці сюжэтнага дзеяньня і абагульненьне вобразнай шматграннасьці зьместу, падрабязнае адлюстраваньне прадметаў побыту і навакольнага асяродзьдзя: «Белы кот» (1995), «Начны візыт» і «Дарога» (1996), «Аднарог» і «Прыцемкі» (1997), «Запаволены рух», «Эдэм» і «Ператварэньне» (1998). Кніжная графіка вызначалася абвостраным успрыманьнем літаратурнага тэксту, пачуцьцёвым і глыбокім выяўленьнем характараў постацяў і своеасаблівасьцяў сюжэту: народныя казкі «Ўдовін сын» (1977—1980), «Піліпка-сынок» і «Курачка Раба» (1983), «Людзей слухай, а свой розум май» (1988), «Алёнка» (1989) і «Залаты птах» (1993), казка «Лятучы цмок» Уладзімера Ягоўдзіка (1995), кнігі «Касмалёт» Міколы Ганчарова (1979) і «Ад рэчыва да сутнасьці» Кірыла Шарыкава (1982), «Шляхціц Завальня» Яна Баршчэўскага (1990) і «Вясна ўвосень» Уладзімера Караткевіча (2000)

Яго творы захоўвалі Нацыянальны мастацкі музэй Беларусі і Беларускі саюз мастакоў, прыватныя зьбіральнікі мастацтва і музэі Аўстрыі, Італіі і Нямеччыны. Творчасьць пераважна тычылася беларускай і агульнаславянскай міталёгіі. У чэрвені 2017 году ў Палацы мастацтваў Менску Валеры Славук зладзіў выставу да свайго 70-годзьдзя, дзе сярод іншых выставіў ілюстрацы да кніг «Айвэнга» Ўолтэра Скота, «Чорны млын» Юрыя Брэзана, «Шляхціч Завальня» Яна Баршчэўскага, «Вясна ўвосень» Уладзімера Караткевіча, да беларускіх народных казак «Удовін сын» і «Алёнка», да кнігі казак «Цудоўны сьвет». У 2019 годзе на падставе ілюстрацыі Славука «Жалезны чалавек» вырабілі набор аднайменных дызайнэрскіх кофтаў.

У красавіку 2020 году Антон Брыль выдаў зборнік 30 беларускіх чарадзейных казак «Вядзьмар, якi рабiўся ваўком», які аздобіў Валеры Славук. Пагатоў, Славук стварыш вобразы Злыдня, Зьніча і Дзікіх людзей за 30 гадоў да таго. 14 кастрычніка 2021 году Беларускі ПЭН-цэнтар і Саюз беларускіх пісьменьнікаў прысудзілі Славуку прэмію Цёткі ў намінацыі «Найлепшае мастацкае афармленьне» за аздабленьне зборніка казак «Вядзьмар, якi рабiўся ваўком». 7 красавіка 2022 году ў мэсэнджэры «Вайбэр» разьмясьцілі набор «Беларускія міты» налепак на падставе твораў Славука. 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Алёнка

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Талачынскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Беларускія графікі
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі