open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Белае (Барысаўскі раён)

**Бе́лае** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 4 км на ўсход ад Зачысьця, за 13 км на поўнач ад Лошніцы. 35 км на паўночны ўсход ад Барысава, 106 км ад Менску. Белае ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету. Вёска разьмешчаная на раўніне, з заходняга боку глебы забалочаныя. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Прыяміна 13 км. Мясцовай аўтамабільнай дарогай зьвязаная зь вёскай Зачысьце, ад якой празь вёску Новае Янчына можна даехаць да шашы Барысаў — Маісееўшчына.

## Гісторыя
Вядома з канца XVIII стагодзьдзя. У 1800 годзе належала Барысаўскаму касьцёлу, адносілася да Барысаўскага павету Менскай губэрні. Паводле перапісу насельніцтва Расейскай імпэрыі 1897 году мела 8 гаспадарак, адносілася да Зачысцкай воласьці Барысаўскага павету. У 1917 годзе 10 гаспадарак. Ад лютага да лістапада 1918 году акупаваная арміяй Нямеччыны, ад жніўня 1919 году да мая 1920 году — пад уладай Польшчы. 1 студзеня 1919 году ўключаная ў склад новаўтворанай Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі (БССР). У лютым 1919 году перададзеная Літоўска-Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы. 31 ліпеня 1920 году вернутая ў склад БССР. 20 жніўня 1924 году ўключаная ў склад Зачысцкага сельскага савету Барысаўскага раёна Барысаўскай акругі. Ад 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 году ў складзе Менскай акругі, ад 20 лютага 1938 году ў Менскай вобласьці. Перапіс 1926 году засьведчыў у вёсцы 27 гаспадарак. Падчас Другой Сусьветнай вайны ад 1 ліпеня 1941 году да 29 чэрвеня 1944 году ў акупацыі. У 1988 годзе налічвалася 15 гаспадарак. Згодна з рашэньнем Менскага абласнога Савету дэпутатаў ад 30 сакавіка 2016 году перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Пляніроўка
У пляне складаецца з плаўна выгнутай, амаль мэрыдыянальнай вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
* 2010 год — 11 чалавек
* 2008 год — 14 жыхароў
* 1999 год — 19 чалавек
* 1988 год — 36 жыхароў
* 1960 год — 87 жыхароў
* 1926 год (перапіс) — 123 жыхары
* 1917 год — 71 жыхар
* 1897 год — 56 жыхароў
* 1800 год — 49 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Боркі (Прыгарадны сельсавет)

**Бо́ркі** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, на рацэ Сха, за 3 км на захад ад Зачысьця, за 25 км на паўночны ўсход ад Барысава. Боркі ўваходзяць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку 19 стагодзьдзя. У 1816 г. вёскі Боркі Вялікія (73 жыхары мужчынскага полу) і Боркі Малыя (11 жыхароў мужчынскага полу), уладаньне князя М. Радзівіла.

30 сакавіка 2016 году перададзеная зь ліквідаванага Зачысцкага ў Прыгарадны сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 128 жыхароў
* 2008 год — 104 жыхары, 46 двароў
* 2010 год — 72 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Бутэлеўшчына

**Бутэ́леўшчына** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Мужанкі. Уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету Барысаўскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 9 км на паўднёвы ўсход ад Зачысьця, на мяжы з Крупскім раёнам.

## Назва

Буціла або Бутыла (Butila) — імя германскага (гоцкага) паходжаньня.

## Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў гістарычных крыніцах у XVIII стагодзьдзя. На 1778 год вёска Буцяўшчына ў Менскім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. 

На 2009 год у Бутэлеўшчыне было 5 двароў. Згодна з пастановай Менскага абласнога савету дэпутатаў ад 30 сакавіка 2016 году вёску перадалі з Зачысцкага ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1909 год — 145 чалавек
* 1999 год — 9 чалавек
* 2009 год — 6 чалавек
* 2010 год — 3 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Аляксандар Рагоза

**Алякса́ндар Фра́нцавіч Раго́за** (1858, Віцебск, цяпер Беларусь — 1919, Адэса, цяпер Украіна) — расейскі генэрал ад інфантэрыі.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і двараніна Віцебскай губэрні Франца Марцінавіча Рагозы, які быў вайскоўцам. Быў яго старэйшым сынам. У 1874 годзе скончыў Полацкую вайсковую гімназію і паступіў у Міхайлаўскую артылерыйскую вучэльню ў Санкт-Пецярбургу. Патрапіў у 3-ю гвардзейскую грэнадэрскую артылерыйскую брыгаду. Удзельнічаў у расейска-турэцкай вайне 1877—1878 гадоў. За ўдзел у бітвах атрымаў ордэны сьвятой Ганны 4-й ступені, сьвятога Станіслава 3-й і 2-й ступеняў з мячамі і сьвятой Ганны 3-й ступені зь мячамі і бантам. У 1883 скончыў Мікалаеўскую акадэмію Генэральнага штабу. З 22 лістапада 1883 — старэйшы ад’ютант штабу 5-й пяхотнай дывізіі, з 11 студзеня 1888 — памагаты старэйшага ад’ютанту штабу Прыамурскай вайсковай акругі, з 1 ліпеня 1888 — старэйшы ад’ютант вайсковай канцылярыі пры вайсковым губэрнатарстве Прыморскай вобласьці. З 28 студзеня 1891 — начальнік страявога аддзелу штабу Керчанскай крэпасьці.

З 4 верасьня 1896 — начальнік штабу 32-й, з 10 сакавіка 1898 — 5-й пяхотных дывізіяў. З 27 красавіка 1900 — камандзір 18-га пяхотнага Валагодзкага палка, з 2 сакавіка 1904 — 1-й брыгады 27-й пяхотнай дывізіі. З 22 кастрычніка 1904 начальнік штабу 3-го армейскага корпусу, з 16 чэрвеня 1906 камэндант Усьць-Дзьвінскай крэпасьці.

З 17 сакавіка 1909 — начальнік 19-й пяхотнай дывізіі, у якой служыў калі распачалася Першая сусьветная вайна. З 27 верасьня 1914 — камандзір XXV Армейскага Корпусу. З 30 жніўня 1915 — камандуючы 4-й арміяй.

У сакавіку 1916 году адначасна ўзначальваў 2-ю армію, якая 5-15 (18-28) сакавіка правяла Нарачанскую апэрацыю. Адзін з камандуючых пад час няўдалай Скробава-Гарадзішчанскай апэрацыі 1916 году. 21 лістапада 1917 году адхілены ад камандаваньня арміі.

Ва ўрадзе Ўкраінскай Дзяржавы Скорападзкага, з 30 красавіка да 13 сьнежня 1918 займаў пасаду вайсковага міністра. Пасьля паразы гетмана і захопу ўлады войскам Пятлюры, зьехаў у Адэсу. Зьбіраўся перабрацца на Кубань ці эміграваць, але ня здолеў гэта зрабіць. Пасьля захопу гораду бальшавікамі — арыштаваны. Пасьля адмовы далучыцца да Чырвонай арміі — расстраляны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія Рагозы

Катэгорыя:Удзельнікі расейска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Расейскія генэралы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Савецкай Расеі
Катэгорыя:Расстраляныя
Казлы (Барысаўскі раён)

**Казлы́** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 7 км на паўднёвы ўсход ад Зачысьця, за 10 км на поўнач ад Лошніцы, 38 км на паўночны ўсход ад Барысава, 110 км ад Менска. Казлы ўваходзяць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Назва
Пакуль існавала вёска Казлы I (Казлы), якая знаходзілася за два кілямэтры на поўдзень ад вёскі Зачысьце, вёска мела назву Казлы II.

## Гісторыя
У 1885 годзе засьценак у Зачысцкай воласьці Барысаўскага павета Менскай губэрні. Паводле перапісу насельніцтва Расейскай імпэрыі 1897 году ва ўладаньні казённага ведамства, мела 7 двароў. У 1917 годзе падзялялася на вёску, у якой было 19 гаспадарак і хутар з 8 гаспадаркамі. У 1918 годзе акупаваная Нямеччынай. Ад 1918 году да 1920 году — пад уладай Польшчы. У жніўні 1920 году ўсталяваная савецкая ўлада. 5 студзеня 1919 года адкрытая школа, у якой у 1920 годзе вучыліся 32 вучні. 20 жніўня 1924 году ўвайшла ў склад Зачысцкага сельсавету Барысаўскага раёну Барысаўскай акругі. Ад 9 чэрвеня 1927 да 26 ліпеня 1930 году ў складзе Менскай акругі, ад 20 лютага 1938 году ў Менскай вобласьці. Перапіс 1926 году паказаў, што ў вёсцы было 25 гаспадарак, у засьценку 11 гаспадарак. Пад час Другой Сусьветнай вайны да 1 ліпеня 1941 году да 29 чэрвеня 1944 году ў акупацыі. Пасьля вайны існавалі дзьве вёскі — Казлы I і Казлы II (былы засьценак), якія ў 1976 годзе былі аб’яднаныя. У 1988 годзе налічвала 23 дамы. Адпаведна рашэньню Менскага абласнога савету дэпутатаў ад 30 сакавіка 2016 году перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Пляніроўка
Адзіная вуліца арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудавана двухбакова, няшчыльна, драўлянымі жылымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
* 1897 год — 52 жыхары
* 1917 год — 130 жыхароў (вёска), 56 жыхароў (хутар)
* 1926 год (перапіс) — 143 жыхары (вёска), 59 жыхароў (засьценак)
* 1988 год — 49 жыхароў
* 1999 год — 36 чалавек
* 2010 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Міхееўка

Назву **Міхе́еўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Міхееўка — вёска ў Дубровенскім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Міхееўка — вёска ў Дрыбінскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Міхееўка — вёска ў Маісееўшчынскім сельсавеце Барысаўскага раёну
** Міхееўка — другая гістарычная назва вёскі Карнюшкаў Засьценак (Барысаўскі раён)

## Глядзіце таксама
* Міхеева 
* Міхеевічы 
* Міхееўцы
Новае Сяло (Прыгарадны сельсавет)

**Но́вае Сяло́** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 6 км на ўсход ад Зачысьця, за 11 км на паўночны ўсход ад Лошніцы, 36 км на паўночны ўсход ад Барысава, 12 км ад чыгуначнай станцыі Прыяміна на лініі Менск-Ворша. Новае Сяло ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

Рэльеф раўнінны. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Менск-Ворша. У 1858 годзе вёска, 42 жыхары. У 1897 годзе 23 двары, 146 жыхароў, у Лошніцкай воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1917 годзе 28 двароў, 158 жыхароў. Зь лютага да кастрычніка 1918 году на тэрыторыі, акупаванай войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. Ад 1 студзеня 1919 году ў БССР, зь лютага — у Літ.-Бел. ССР, ад жніўня 1920 году ў БССР. 1 студзеня 1920 году адкрыта працоўная школа першай ступені (60 вучняў), разьмяшчалася ў рэквізаваным памяшканьні. З 20 жніўня 1924 году ў Зачысьценскім сельсавеце Барысаўскага раёну Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году Менскай акруг, з 20 лютага 1938 году Менскай вобласьці. Паводле перапісу 1926 году 36 двароў, 174 жыхары. У Вялікую айчынную вайну ад 2 ліпеня 1941 да 28 чэрвеня 1944 году акупаваная нямецкімі захопнікамі. У 1944 годзе жыхар вёскі Сямён Архіпавіч Хацкевіч (н. 1902) расстраляны за сувязь з партызанамі. У 1960 годзе 186 жыхароў. У 1988 годзе 29 гаспадарак, 59 жыхароў. Разьмешчаная фэрма буйной рагатай жывёлы.

30 сакавіка 2016 году перададзеная зь ліквідаванага Зачысцкага ў Прыгарадны сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 43 жыхары
* 2008 год — 29 жыхароў, 16 двароў
* 2009 год — 12 жыхароў
* 2010 год — 12 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Узнацкі Вугал

**Узна́цкі Ву́гал** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 7 км на паўднёвы ўсход ад Зачысьця. Узнацкі Вугал уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
Гістарычныя назвы вёскі — Федзькін, Федзькін Засьценак, Федзькаў Засьценак.

30 сакавіка 2016 году перададзеная зь ліквідаванага Зачысцкага ў Прыгарадны сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 27 чалавек
* 2010 год — 14 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Карнюшкаў Засьценак

**Карню́шкаў Засьце́нак** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 7 км на паўночны ўсход ад Зачысьця, на мяжы з Крупскім раёнам. Карнюшкаў Засьценак уваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
Заснаваная ў 1920-я гады перасяленцамі з суседніх вёсак. З 1918 году ў Зачысцкім сельсавеце Зачысцкай воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні (да 18 сакавіка 1921 году) РСФСР (з 1 студзеня 1919 году — Беларускай ССР), з 20 жніўня 1924 году — Барысаўскага раёну Барысаўскай (з 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году — Менскай) акругі, з 15 студзеня 1938 году — Менскай вобласьці. 30 сакавіка 2016 году перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Транспарт
Вёска знаходзіцца ў 25 км ад чыгуначнай станцыі Прыяміна на лініі Менск — Орша. Транспартныя сувязі па шашы Барысаў — Маісееўшчына, да якой ад вёскі ідзе мясцовая дарога.

## Насельніцтва
* 1926 год — 65 жыхароў
* 1960 год — 136 жыхароў
* 1988 год — 28 жыхароў
* 1999 год — 13 чалавек
* 2010 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Алеся (Ярмоленка)

**Але́ся** (сапраўднае імя — *Во́льга Анато́леўна Ярмо́ленка*;  27 жніўня 1976, Бабруйск) — беларуская эстрадная сьпявачка, салістка гурту Сябры.

Дачка сьпевака Анатоля Ярмоленкі. Скончыла Беларускі ўнівэрсытэт культуры. Сваю музычную кар’еру распачала зь песьні «Жаўраначка» на беларускай мове. Сьпявае на беларускай і расейскай мовах.

Мае сына, які вядомы пад сцэнічным псэўданімам DJ Anatol'.

## Дыскаграфія
* «Алеся», 1995;
* «Соперница» (*Суперніца*), 1997;
* «От Алеси до Алеси» (*Ад Алесі да Алесі*), 2000;
* «Алеся», 2000;
* «О главном» (*Пра галоўнае*), 2005.

## Супольныя праекты
* «Сцежачка» (складанка «Красное танго. Песни на стихи Александра Легчилова» — «TON-Records», 1999);
* «Ваявода» (складанка «БелКП-ПрЕСсНЯ» — «Bulba Records», 2000).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны сайт гурту Сябры
* Алеся — когда говоришь про детство

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Беларускія сьпявачкі
Катэгорыя:Сябры (гурт)
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў
Анатоль Ярмоленка

**Анато́ль Іва́навіч Ярмо́ленка** (нарадзіўся 15 лістапада 1947, Казятын, Віньніцкая вобласьць, УССР) — беларускі сьпявак (лірычны тэнар), мастацкі кіраўнік гурту «Сябры».

## Біяграфія
У 1969—1971 гадах выступаў у складзе ВІА «Сувенир» (разам з Аляксандрам Градзкім і Аляксандрам Буйновым). У 1971—1973 у складзе ВІА «Песни над Сожем». Ад 1974 мастацкі кіраўнік гурту «Сябры». У 1976 скончыў Гомельскую музычную вучэльню. Валодае багатым на тэмбральныя афарбоўкі голасам. Для ягонага выкананьня характэрныя яркая індывідуальнасьць, сцэнічная прывабнасьць. Першым выканаў песьні шматлікіх папулярных беларускіх і расейскіх кампазытараў (Яўгена Глебава, Ігара Лучанка, Мікалая Сацуры, Эдуарда Ханка). Ад 1990 жыве ў Менску.

У 1984 узнагароджаны прэміяй Ленінскага камсамолу БССР. Ад 1985 заслужаны артыст БССР. У 2000 менаваны Заслужаным дзеячом мастацтваў Рэспублікі Крым. Народны артыст Беларусі ад 2003. Узнагароджаны ордэнам Францішка Скарыны.

Жанаты, мае двух дзяцей — музыкаў Сьвятаслава й Вольгу — і ўнука  Анатоля — школьніка, які вядомы таксама пад сцэнічным псэўданімам DJ Anatol'.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт гурту «Сябры»
* Анатоль Ярмоленка на «Хто ёсьць кім у Беларусі»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віньніцкай вобласьці
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Сябры (гурт)
Катэгорыя:Народныя артысты Беларусі
Дзьмітры (Драздоў)

**Дзьмітры (Мікалай Рыгоравіч Драздоў)** (22 студзеня 1953, Бабруйск) — беларускі праваслаўны царкоўны дзеяч, архіяпіскап.

Сын службоўца. У 1972 скончыў Бабруйскі дрэваапрацоўчы тэхнікум. З 1977 паслушнік у Сьвята-Троіца-Сергіевай Лаўры. У 1978 скончыў Маскоўскую духоўную сэмінарыю, у 1982 — Маскоўскую духоўную акадэмію. 30 сакавіка 1978 пастрыжаны ў манаства і пасьвечаны ў герадыякана, 15 красавіка 1984 — у гераманаха. З 1984 духоўнік браціі Сьвята-Троіца-Сергіевай Лаўры. У 1986 узьведзены ў сан ігумена, а ў ліпені 1989 — у сан архімандрыта.

23 ліпеня 1989 хіратанісаваны на япіскапа Полацкага й Віцебскага. 7 ліпеня 1992 прызначаны япіскапам Віцебскім і Аршанскім. 19 лютага 1999 узьведзены ў сан архіяпіскапа.

## Вонкавыя спасылкі
*Інфармацыя на сайце "Русское православие"

Катэгорыя:Нарадзіліся 22 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1953 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Полацкія япіскапы
Катэгорыя:Віцебскія япіскапы
Тухавічы

**Ту́хавічы** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Тухавічы ўваходзяць у склад Востраўскага сельсавету.

Каля вёскі знаходзіцца самая нізкая ў Ляхавіцкім раёне мясьціна ніжэй за ўзровень мора (150,3 м).

## Насельніцтва
* 2010 год — 920 чалавек
* 1999 год — 1214 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Востраўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Любейкі

**Любе́йкі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Мышанкі. Уваходзяць у склад Востраўскага сельсавету Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Назва

Любіка або Любека (Lubbiko, Liubbecha) — імя германскага паходжаньня. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Насельніцтва
* 1909 год — 261 чалавекі
* 1999 год — 141 чалавек
* 2010 год — 85 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Катэгорыя:Востраўскі сельсавет
Кім Чэн Ір

**Кім Чэн Ір**, пры нараджэньні ***Ю́ры Ірсе́навіч Кім*** (16 лютага 1941/1942 — ) — кіраўнік КНДР, генэральны сакратар Працоўнай партыі Карэі, Вярхоўны галоўнакамандуючы Карэйскай народнай арміяй, старшыня Дзяржаўнага камітэту абароны КНДР. Сын прэзыдэнта КНДР Кім Ір Сэна.

## Біяграфія
Паводле афіцыйнай біяграфіі, Кім Чэн Ір нарадзіўся ў таемным партызанскім лягеры ў гарах Пэктусан у Карэі ў 1941 годзе. Савецкія і кітайскія крыніцы сьцьвярджаюць, што ён нарадзіўся ў вёсцы Вяцкае Хабараўскага краю (СССР) і быў названы Юры Ірсенавіч Кім.

У 1961 годзе ўступіў у Працоўную партыю Карэі. З 1964 — у Цэнтральным камітэце партыі. З 1973 — Сакратар ЦК партыі, з 1974 — чалец Паліткамітэту, з 1980 — чалец Прэзыдыюму, з 1982 — дэпутат Вярхоўнага Народнага Сходу КНДР, з 1991 — Вярхоўны галоўнакамандуючы, з 1992 — маршал КНДР, з 1993 — старшыня Камітэту абароны КНДР.

Пасьля сьмерці ў 1994 годзе свайго бацькі — прэзыдэнта КНДР Кім Ір Сэна, стаў кіраўніком дзяржавы з афіцыйным тытулам «вялікі кіраўнік».

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся 16 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1940-я гады
Катэгорыя:Асобы Паўночнай Карэі
Кім Ір Сэн

**Кім Ір Сэн** (, народжаны Кім Сон Чжу, (15 красавіка 1912, Мангёндэ — 8 ліпеня 1994) — заснавальнік паўночнакарэйскай дзяржавы і яе першы кіраўнік з 1948 да 1994 (кіраўнік дзяржавы з 1972). Распрацаваў карэйскую вэрсію марксізму — чучхэ.

Кім Ір Сэн займаў пасады Старшыні Кабінэта Міністраў КНДР з 1948 да 1972 і Прэзыдэнта КНДР з 1972 да сьмерці, хоць яго рэальная ўлада палягала ў пасадзе Генэральнага сакратара Працоўнай партыі Карэі. З 1953 г. маршал КНДР. Афіцыйны тытул, як пры жыцьці, так і пасьля скону: «Вялікі правадыр маршал таварыш Кім Ір Сэн». Пасьля сьмерці абвешчаны «вечным прэзыдэнтам» Паўночнай Карэі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Асобы Паўночнай Карэі
Джунгарыя

**Джунгарыя** (ад манг. Зүүнгар — «левая рука»; калм. Зүн Һар; каз. Жоңғария; кірг. Жуңгарстан; кіт. 準噶爾 (Джуньгаэр); уйг. Җуңғар ойманлиғи/جۇڭغار ئويمانلىغى) — геаграфічны рэгіён на паўночным захадзе Кітайскай Народнай Рэспублікі, што адпавядае паўночнай палове Сіньцзяна. Ягоная плошча складае прыблізна 777 000 км², а тэрыторыя рэгіёну ўваходзіць у склад Сіньцзяну і часткова ўключае Заходнюю Манголію і Ўсходні Казахстан. Раней тэрмін датычыўся шырэйшай тэрыторыі, абсяг якой залежаў ад палітычных межаў.

Асноўныя месты — Урумчы, Інін і Карамаі.

## Насельніцтва
Насельніцтва складаецца з казахаў, кіргізаў, манголаў, уйгураў ды кітайцаў-ханьцаў. Пасьля 1953 году меў месца масавы прыток кітайцаў-ханьцаў для працы на водных аб’ектах і прамысловых праектах, асабліва на нафтавых радовішчах Карамай.

Катэгорыя:Кітай
Аляксандар (Белазор)

**Япіскап Аляксандар** (у сьвеце **Аляксандар Адольфавіч Белазор/Бялазор**; 1866, Бабруйск — 7 траўня 1933) — праваслаўны царкоўны дзяяч, япіскап.

Скончыў Стаўрапальскую духоўную сэмінарыю. Два гады быў паслушнікам Аляксандра-Сьвірскага манастыру. Неўзабаве ажаніўся і быў пасьвечаны ў сьвятары гораду Ейск, дзе праслужыў 35 гадоў. Штодня літургісаў.

У 1922—1923 схіліўся да абнаўленства, дзе прыняў манаства і быў узьведзены ў ігумены. У 1925 хіратанісаны ў япіскапа Таганроскага, вікарыя Растоўскае япархіі. Выехаў у Маскву, дзе праз пакаяньне быў прыняты Патрыярхам Ціханам у зносіны з Расейскай Праваслаўнай Царквой. Патрыярх Ціхан падарыў яму амафор і антымінс, і ён аднавіў штодзённае богаслужэньне. У 1930 прызначаны на Барнаульскую катэдру, якую хутка пакінуў і вярнуўся ў Ейск.

Расстраляны на прысуд тройкі пры ПП АДПУ 7 траўня 1933.

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на сайце «Русское православие»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1866 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Абнаўленцы
Катэгорыя:Беларусы ў Расеі
Катэгорыя:Барнавульскія япіскапы
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя беларускія рэлігійныя дзеячы
Андрэй Курэйчык

**Андрэ́й Курэ́йчык** ( 14 студзеня 1980, Менск) — беларускі і расейскі сцэнарыст, актор.

## Біяграфія
Скончыў Ліцэй БДУ, юрыдычны факультэт БДУ, спэцыяльнасьць — адміністрацыйнае права, палітычная навука. Пасьля навучаўся ў асьпірантуры факультэту журналістыкі БДУ.

Працаваў юрыстам у міжнароднай юрыдычнай фірме «Власова и Партнёры» (2000—2001). Пасьля памочнікам старшыні Беларускага Саюзу тэатральных дзеячоў (2001—2002), выконваў функцыі прэс-сакратара саюзу. З 2002 году — аглядальнік Белгазеты.

У 2002 рэжысэрскую стажыроўку праходзіў у Алега Табакова ў МХАТе.

Галоўны рэдактар АНТ (2002). Аўтар шматлікіх сцэнароў для беларускіх тэатраў на беларускай і расейскай мовах. Друкаваў свае п’есы ў «Arche», «Полымя», «Неман», «Першацвет», выдаў 2 кнігі, наклад якіх цалкам разышоўся .

Movie Research прызнала Курэчыка самым пасьпяховым сцэнарыстам расейскага кіно 2006—2008 гадоў.

У 2009 працаваў ў Галівудзе. Адмовіўся ад напісаньня сцэнару для фільму «Любоў-маркоў-3»

## Працы

### Рэжысэр
* Гатэль выкананьня жаданьняў, 2003 — беларускі тэлесэрыял

### Сцэнарыст
* ГараШ, 2015
* Гараскоп на ўдачу, 2015
* Вышэй за неба, 2012
* Увага, жанчыны!,
* Трое, верасень, 2009
* Юленька, 2009
* Любоў-маркоў-2, 2008
* Любоў-маркоў, 2007
* Вупыры, 2019

### Ролі
* Любоў-маркоў, 2007 — *роля мастацтвазанаўцы*
* Дунечка, 2004
* Акупацыя. Містэрыі, 2004, Беларусь

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Біяграфія на Літара.нэт
* Андрэй Курэйчык на Кино-театр.ру
* «Згублены Рай» Курэйчыка на Кнігі.сом
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Беларускія сцэнарысты
Катэгорыя:Расейскія сцэнарысты
Катэгорыя:Беларускія акторы
Катэгорыя:Расейскія акторы
Нацыянальная музычная акадэмія Ўкраіны

**Нацыянальная музычная акадэмія Ўкраіны** () — вядучая вышэйшая музычная адукацыйная ўстанова Ўкраіны. Знаходзіцца на цэнтральнай плошчы Кіева — Майдане Незалежнасьці. З 1940 па сьнежань 2025 была названа ў гонар кампазытара Пётара Чайкоўскага. 

## Гісторыя
Установа была ператвораная з музычнай вучэльні ў кансэрваторыю ў 1913 годзе. Першым рэктарам стаў Уладзімер Пухальскі. Ператварэньню ўстановы ў кансэрваторыю паспрыялі вядомыя музыканты, у тым ліку Сяргей Рахманінаў, Аляксандар Глазуноў. У 1925 годзе малодшыя клясы кансэрваторыі вылучылі ў асобную ўстанову — музычны тэхнікум. У 1934 годзе пры кансэрваторыі была адчынена Сярэдняя адмысловая музычная школа імя Міколы Лысенкі. У 1938 годзе кансэрваторыя атрымала Ордэн Леніна, а ў 1940 годзе — атрымала імя Пятра Чайкоўскага. Указам прэзыдэнта Ўкраіны Леаніда Кучмы ў 1995 годзе кансэрваторыя набыла статус *Нацыянальнай музычнай Акадэміі*. Але ў размоўнай мове часьцей ужываецца былая назва — *Кансэрваторыя*.
 
### Сучаснасьць
Падчас Аранжавай рэвалюцыі будынак акадэміі выкарыстоўваўся для патрэбаў маніфэстантаў. Студэнты Акадэміі пераважна таксама актыўна падтрымалі Рэвалюцыю

## Будынак акадэміі
Разьмешчаны каля галоўнай плошчы Кіева — Майдану Незалежнасьці. Будынак кансэрваторыі пабудаваны ў 1890-х гадах. Спачатку гэта быў гатэль «Кантынэнталь» (). Падчас Другой сусьветнай вайны пабудова была моцна зруйнаваная. Пасьля вайны будынак адбудаваны, у 1955—1958 гадах была пабудаваная канцэртная заля. Будынак Акадэміі мае чатыры паверхі ды дзьве залі («Малую» ды «Вялікую»). У Вялікай зале ідуць канцэрты ды пастаноўкі опэраў, а ў малой — пераважна канцэрты студэнтаў Акадэміі.

## Навучэнцы
* Арсэн Якавенка — піяніст

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Украінскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Славутасьці Кіеву
720-я

**720-я**

Стагодзьдзі: VII стагодзьдзе - VIII стагодзьдзе - IX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
670-я
680-я
690-я
700-я
710-я
**720-я**
730-я
740-я
750-я
760-я
770-я


Гады: 
720, 721, 722, 723, 724, 725, 726, 727, 728, 729

----

## Асноўныя падзеі
* 

## Вонкавыя спасылкі
Парнакапытныя

**Парнакапы́тныя** (Artiodactyla) — атрад пляцэнтарных сысуноў, аб’яднаных падабенствам канструкцыі канцавінаў. Спэцыфіка палягае ў функцыянальным прымяненьні двух пальцаў (трэцяга і чацьвертага), паміж якімі праходзіць вось канечнасьці. Гэтыя пальцы завяршаюцца арагавелымі капытамі і нясуць усю вагу цела сысуна.

Атрад парнакапытных падзяляецца на 3 падатрады, 10 сучасных сямействаў і налічвае каля 220 сучасных відаў.

## Клясыфікацыі
### Клясычная клясыфікацыя
**Парнакапытныя** (Artiodactyla)
* падатрад няжвачныя (Suina)
** сямейства сьвіньні (Suidae)
** сямейства пэкарыевыя (Tayassuidae)
** сямейства бэгемотавыя (Hippopotamidae)
* падатрад мазаленогія (Tylopoda)
** сямейства вярблюдавыя (Camelidae)
* падатрад жуйкавыя (Ruminantia)
** сямейства жырафавыя (Giraffidae)
** сямейства кабаргавыя (Moschidae)
** сямейства аленьчыкавыя (Tragulidae)
** сямейства віларогавыя (Antilocapridae)
** сямейства аленевыя (Cervidae)
** сямейства быкавыя (Bovidae)

### Сучасная кладыстычная клясыфікацыя
**Парнакапытныя** (Artiodactyla)
* падатрад мазаленогія (Tylopoda)
*** сямейства вярблюдавыя (Camelidae)
* падатрад няжвачныя (Suina)
*** сямейства сьвіньні (Suidae)
*** сямейства пэкарыевыя (Tayassuidae)
* падатрад Whippomorpha
** інфраатрад Ancodonta
*** сямейства бэгемотавыя (Hippopotamidae)
** інфраатрад кітападобныя (Cetacea)
*** сямействы кітовыя (Balaenidae), Cetotheriidae, паскавацікавыя (Balaenopteridae), Eschrichtiidae, дэльфінавыя (Delphinidae), Monodontidae, марскія сьвіньні (Phocoenidae), Kogiidae, кашалётавыя (Physeteridae), Iniidae, Lipotidae, Platanistidae, Pontoporiidae, Ziphiidae
* падатрад жуйкавыя (Ruminantia)
** інфраатрад Tragulina
*** сямейства аленьчыкавыя (Tragulidae)
** інфраатрад Pecora
*** сямействы віларогавыя (Antilocapridae), жырафавыя (Giraffidae), аленевыя (Cervidae), кабаргавыя (Moschidae), быкавыя (Bovidae)

## Вонкавыя спасылкі
*
Шпілеўскі

**Шпіле́ўскі** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Аляксандар Шпілеўскі (нар. у 1953) — старшыня Мытнага камітэту Рэспублікі Беларусь
* Вячаслаў Шпілеўскі — беларускі палярнік
* Іван Шпілеўскі (1891—1941) — бальшавік, гісторык-краязнавец
* Павал Шпілеўскі (1823—1861) — беларускі этнограф, пісьменьнік, публіцыст і тэатральны крытык

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Правінцыя

**Праві́нцыя** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў некаторых дзяржавах. Тэрмін паходзіць ад старажытнарымскага слова *provincia*, якая была галоўнай тэрытарыяльнай і адміністрацыйнай адзінкай тэрытарыяльных уладаньняў Рымскай імпэрыі па-за межамі Італіі. Імаверна, гэтая слоа паходзіць ад лацінскага выразу *pro vincere Romanis*, то бок «ад імя рымлянаў, каб валадарыць». З тых часоў тэрмін «правінцыя» быў узяты многімі краінамі.

## Глядзіце таксама
* Правінцыі Гішпаніі
* Правінцыі Эквадору
* Правінцыя (часопіс)
Віталь Каракорскі

**Віта́ль Карако́рскі** (таксама **Віталіюс Каракорскіс**; ; нарадзіўся 2 студзеня 1958, Бабруйск) — летувіскі грамадзка-палітычны дзяяч, журналіст.

Скончыўшы сярэднюю школу, пераехаў у Летуву. Тут, першапачаткова вучыўся ў Шавельскім пэдагагічным інстытуце, затым вывучаў расейскую філялёгію ў Віленскім унівэрсытэце. Пасьля вывучаў журналістыку ў Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце. Некаторы час працаваў у Бабруйску ў Драматычным тэатры імя Вінцэнта Дунін-Марцінкевіча рэдактарам і гукаапэратарам.

Ад 1990 жыве ў Вільні. Да 1994 працаваў у расейскай службе Віленскага радыё. У 1994—2003 працаваў на Летувіскім нацыянальным радыё і тэлебачаньні, стварыў тэлевізійныя шоў аб летувіскіх жыдах «Мэнора», перадачы пра беларусаў «Віленскі весьнік», расейцаў «Расейская вуліца». Быў рэдактарам перадачаў «Summa summarum», «Далягляд», «Анатомія факту». У супрацоўніцтве зь летувіскай тэлевізіяй падрыхтаваў перадачы і інтэрвію з сусьветнавядомымі дзеячамі: Вітаўтам Ландсбэргісам, Томасам Венцловам, Васілём Быкавым, Юр’ем Афанасьевым, Алісай Фрэйндліх, Міхаілам Жванецкім, Франсуазай Тон і іншымі. Аўтар шэрагу дакумэнтальных фільмаў: «За вашую і нашую вольнасьць» (1998), «Дзесяць гадоў амнэзіі» (1998), «Дрэва жыцьця» (1999), «Сьцягі» (1999), «Кантэкст 11-га сакавіка» (2000). Ад 2000 працуе рэжысэрам у дзяржаўнай кампаніі падтрымкі трансатлянтычнае інтэграцыі (YES).

Ад 2000 Старшыня Калегіі этнічнае журна­лістыкі Літвы (ETNIKA). Ад 2000 сябар Рады жыдоўскае суполкі Летувы, старшыня камітэту інфармацыі і сродкаў масавай інфармацыі. З 2005 у складзе Таварыства летувіскіх журналістаў. Ад 2006 сябар Саюзу беларускіх пісьменьнікаў. Ад 15 чэрвеня 2006 старшыня Рады па справах нацыянальных меншасьцяў і эміграцыі. Падчас парлямэнцкіх выбараў 2008 няўдала балятаваўся ад Партыі нацыянальнага адраджэньня (17 месца ў сьпісе партыі).

Вольна валодае беларускай, летувіскай, польскай і расейскай мовамі. Разьведзены, мае сына Даніэля.

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на сайце Галоўнае выбарчае камісіі Летувы
* Творы на сайце часопісу «Дзеяслоў»
* Інтэрвію газэце «Наша ніва»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Жыды ў Летуве
Катэгорыя:Беларусы ў Летуве
Катэгорыя:Летувіскія журналісты
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Партыя нацыянальнага адраджэньня
Менка

**Менка**, таксама ***Мена*** або ***Мень*** — рака ў Беларусі, правы прыток Пцічы (басэйн Дняпра).

У цяперашні час амаль перасохла. У дакумэнтах XVI стагодзьдзя адзначаецца як рака, што існуе.

За 2 км ад вусьця Менкі, дзе ў яе ўпадаў ручай Дунай, знаходзяцца гарадзішча і рэшткі вялікага паселішча вакол яго. Некаторыя археолягі мяркуюць, што тут у ІX—X стагодзьдзях разьмяшчаўся Менск, перанесены ў XІ ст. на цяперашняе месца.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Менскага раёну
Катэгорыя:Гісторыя Менску
Міхаіл Герчык

**Міхаіл Навумавіч (Майсей Беньямінавіч) Герчык** (7 чэрвеня 1932, Бабруйск — 3 чэрвеня 2008, Менск) — беларускі й расейскі савецкі пісьменьнік і паэт.

## Біяграфія
Бацька загінуў у 1942 пры абароне Масквы. Скончыў 15-ю сярэднюю школу ў Бабруйску. У 1953 скончыў пэдагагічную вучэльню ў Менску і ў 1958 — журналісцкі факультэт БДУ. Працаваў у рэдакцыі газэтаў Беларусі і на радыё. Аўтар сцэнару да фільму «Навучыся танчыць». Узнагароджаны граматай Вярхоўнага Савету Беларусі. З 1964 году — сябар Саюзу пісьменьнікаў СССР.

## Складаньні
* Ветер рвет паутину. Мн., 1963 (*Вецер дзярэ павуціньне*)
* Портрет Фиделя. Мн., 1964 (*Партрэт Фідэля*)
* Повесть о золотой рыбке. Мн., 1968 (*Аповесьць аб залатой рыбцы*)
* Отдаешь навсегда. М., 1970 (*Аддаеш назаўжды*)
* Солнечный круг. Мн., 1970 (*Сонечнае кола*)
* Обретение надежды. Мн., 1976 (*Здабыцьцё надзеі*)
* Ветка зеленого дерева. Мн., 1977 (*Галінка зялёнага дрэва*)
* Самое синее небо. Мн., 1982 (*Самае сіняе неба*)
* Избранные произведения. Мн., 1992 (*Выбраныя творы*)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* https://web.archive.org/web/20080606002513/http://naviny.by/rubrics/culture/2008/06/04/ic_news_117_291626/
* http://www.florida-rus.com/07-08/Anons.htm
* http://www.mishpoha.org/nomer14/a36.htm
* http://aksm.livejournal.com/3207.html

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Расейскія літаратары
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
728

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Ярыр ібн Атыях аль-Катфі, арабскі паэт

## Вонкавыя спасылкі
Яўген Голант

**Яўген Якаўлевіч Голант** (10 чэрвеня 1888, Бабруйск  — 25 красавіка 1971, Ленінград) — расейскі пэдагог, прафэсар (1938).

У 1911 скончыў гісторыка-філялягічны і юрыдычны факультэты Пецярбурскага ўнівэрсытэту. З 1912 выкладаў у прыватнай гімназіі. У 1918-1928 вёў працу па ліквідацыі непісьменнасьці; яго чытанка «Будзьма вучыцца» — адзін з асноўных дапаможнікаў для дарослых.

З 1921 на навукова-пэдагагічнай працы ў Ленінградзе, у Інстытуце пазашкольнае адукацыі (1921—1930), Інстытуце навуковае пэдагогікі (1925—1938), ЛДПІ ім. А. І. Герцана (1928—1971).

Стварыў чытанкі і кнігі для чытаньня дарослых, у якіх спалучаюцца мэтад цэлых словаў і аналітыка-сынтэтычная праца. Падрыхтаваў курс лекцыяў па пэдагогіцы на пэдагагічным факультэце ЛДПІ ім. А. І. Герцана, які вызначаўся цеснай сувязьзю зь філязофіяй і гісторыяй культуры. Прынцыпы навучаньня ставіў у залежнасьць ад асабістага вытворча-побытавага і палітычнага досьведу навучэнцаў. У працах па гісторыі пэдагогікі адмысловую ўвагу надаваў разьвіцьцю школьнай адукацыі ў краінах Эўропы і Амэрыкі.

## Творы
* Букварь крестьянина, П., 1922
* На красных путях. Рабочая книга для начальных общеобразовательных школ на транспорте, ч. l, М193ие (у суаўтарстве)
* Школьная работа со взрослыми, М. — Л., 19312
* История педагогики, М., 1940 (у суаўтарстве)
* Организация уч. работы в сов. школе, Л., 1957
* Руководство школой, Л1957; 50 лет сов. школы, Л., 1967

Катэгорыя:Нарадзіліся 10 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1888 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Расейскія пэдагогі
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Расейцы беларускага паходжаньня
Катэгорыя:Памерлі 25 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу
727

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Юі Ксінг, кітайскі астраном, інжэнэр і будыйскі мніх

## Вонкавыя спасылкі
Леапольд Баварскі

**Леапольд, [[прынц]] Баварскі** (; 9 лютага 1846, Мюнхэн — 28 верасьня 1930, Мюнхэн) — нямецкі вайсковы дзеяч, генэрал-фэльдмаршал Баварыі (18 студзеня 1904) і Нямецкай імпэрыі (1 жніўня 1916).

## Біяграфія
Сын прынца-рэгента Люітпольда. Брат баварскага караля Людвіга III. У лютым 1861 паступіў у 6-й егерскі батальён. У складзе 3-га артылерыйскага палка ўдзельнічаў у аўстра-прускай вайне. Падчас франка-прускай вайны начале 4-й батарэі 3-га артылерыйскага палка. 10 кастрычніка 1870 году ўзнагароджаны ордэнам сьв. Георгія 4-й ступені. Зь лютага 1873 году — камандзір 1-га баварскага кірасірскага палка, з 1875 году — 1-й баварскай кавалерыйскай брыгады. У 1873 годзе ажаніўся з эрцгерцагіняй Гізэле, старэйшай дачкою аўстрыйскага імпэратара Франца Ёзэфа I. Мелі 4 дзяцей.

З 1881 году камандзір 1-й баварскай дывізіі, з 1887 году — камандзір I баварскага армейскага корпусу. З 1892 году генэрал-інспэктар 4-й армейскай інспэкцыі. У сакавіку 1913 году звольніўся з войска. У красавіку 1915 году вярнуўся на дзейсную службу. З 16 красавіка 1915 да 30 ліпеня 1916 камандываў 9-й арміяй і групоўкай арміяў «Прынц Леапольд», што дзейнічала на землях сучаснай Польшчы і Беларусі. 9 жніўня 1915 году ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite. Пасьпяхова кіраваў дзейнасьцю сваёй групоўкі падчас спробы расейскага войска прарваць фронт каля Баранавічаў.

29 жніўня 1916 году зьмяніў Паўля фон Гіндэнбурга на пасадзе галоўнакамандуючага на Ўсходзе і займаў тую пасаду да канца вайны. Наведаў Баранавічы ў лістападзе 1916 году, дзе правёў агляд польскіх вайсковых адзелаў легіянэраў. 20 сьнежня 1916 году атрымаў дубовыя галіны да ордэна Pour le Mérite. У 1916—1917 гадах пасьпяхова кіраваў арміямі на расейскім фронце, асабліва ў 1917 годзе, калі пачаўся распад расейскага войску. Узначальваў нямецкую дэлегацыю на мірных перамовах з бальшавікамі ў Берасьці. 11 студзеня 1919 году звольніўся з войска.

## Стаўка ў Скоках
Стаўка Леапольда з восені 1916 году месьцілася ў палацы Нямцэвічаў у Скоках.

## Глядзіце таксама
* Скробава-Гарадзішчанская апэрацыя

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 9 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1846 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі аўстра-прускай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі франка-прускай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Нямецкія генэрал-фэльдмаршалы
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Pour le Mérite
Катэгорыя:Асобы Мюнхэну
Катэгорыя:Памерлі 28 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1930 годзе
Няжвачныя

**Няжва́чныя** (*Suina*) — падатрад парнакапытных, які вылучаецца адным падзеленым страўнікам і поўнай зубной формулай з павялічанымі ікламі.

## Клясыфікацыя
У падатрад уваходзяць тры сучасныя сямействы:
* сьвіньні (*Suidae*)
** род бабірусы (*Babyrousinae*)
** род бародавачнікі (*Phacochoerinae*)
** род дзікі (*Sus*)
* бэгемотавыя (*Hippopotamidae*)
** род звычайны бэгемот (гіпапатам) (*Hippopotamus amphibius*)
** род карлікавы бэгемот (карлікавы гіпапатам) (*Hexaprotodon liberiensis* ці *Choeropsis liberiensis*)
* пэкарыевыя (*Tayassuidae*)
* вымерлыя сямействы: †Choeropotamidae, †Entelodontidae, †Sanitheriidae
Завалочыцы

**Завало́чыцы** — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласьці, на правым беразе ракі Пціч, за 14 км на захад ад Глушы, на шашы . Завалочыцы ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Завалочыцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомыя з 1626 году як сяло ў складзе маёнтку Глуск Дубровіцкі. 

## Інфармацыя для турыстаў
### Помнікі архітэктуры
* Сядзіба Жылінскіх
* Вінакурня

### Страчаная спадчына
* Касьцёл

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Завалочыцы на Radzima.org
* Маршруты па Беларусі: Глушчына. Але ня глуш // Наша Ніва

Катэгорыя:Завалочыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Глускага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Пупелічы

**Пу́пелічы** (з 1964 году — *Крыні́чка*, сучасная афіцыйная назва — *Крыні́чкі*) — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, на левым беразе ракі Сха, за 9 км на паўночны ўсход ад Старога Янчына. Пупелічы ўваходзяць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
30 сакавіка 2016 году перададзеная зь ліквідаванага Зачысцкага ў Прыгарадны сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 46 чалавек
* 2010 год — 18 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Урочышча Крыніцы ля Пупелічаў / Гоман Барысаўшчыны, №10(103) за 2007 год

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Бярозавая Гара

Назву **Бяро́завая Гара́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Бярозавая Гара — вёска, зараз не існуе; знаходзілася ў двух — трох кілямэтрах на ўсход ад вёскі Зачысьце (Барысаўскі раён)
** Бярозавая Гара — вёска ў Смалявіцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Беразавец
* Беразавіца
* Беразіна
* Беразьнікі
* Беразьніца
* Беразьнякі
* Беразьнянка
* Бяроза
* Бярозава
* Бярозавае
* Бярозавічы
* Бярозавы
* Бярозавы Гай
* Бярозаўка
* Бярозаўцы
* Бярозаўшчына
* Бярозка
* Бярозкі
* Бярозы
* Бярэзань
* Бярэзьнікі
* Бярэзьніца
* Гара
Верацеі

Назву **Вераце́і** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Верацеі — вёска ў Бягомельскім сельсавеце Докшыцкага раёну
** Верацеі — вёска ў Крулеўшчынскім сельсавеце Докшыцкага раёну
** Верацеі — вёска ў Валкоўскім сельсавеце Пастаўскага раёну
** Верацеі — вёска ў Казлоўшчынскім сельсавеце Пастаўскага раёну
** Верацеі — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне
** Верацеі 2 — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

## Глядзіце таксама
* Верацейка 
* Верацея
726

## Падзеі
* адбылася вывяржэньне вулькану на высьпе Сантарыні, пад час якога землятрус амаль поўнасьцю разбурыў горад *Ераш* (у нашыя часы гэта тэрыторыя Ярданіі)

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Idyjatyzm

***Idyjatyzm*** («*Ідыятызм*») — альбом беларускага музычнага гурту «Глюкі», выдадзены ў 2009 годзе пасьля афіцыйнага сканчэньня дзейнасьці гурту. Увайшоў у тройку найлепшых альбомаў 2009 году па вэрсіі «Тузіна Гітоў», у ТОП-10 музычных і народных экспэртаў сайту experty.by атрымаў 2-е месца, а таксама стаў найлепшым беларускамоўным альбомам 2009 году па вэрсіі таго ж experty.by. На дыск патрапілі як ужо вядомыя песьні, так і старыя ў новай апрацоўцы. Напрыклад, «Краіна 2.0» уяўляе сабой перапісаную з дапамогай Янкі Маўзэра і Ромы UFO «Маю краіну», а ў «Наркамане» дададзены вакал Данііла Забелы.

## Зьмест
# «AntiEMO»
# «Gluki»
# «Re-diska»
# «Hooly»
# «Спімойкрай»
# «Праграма»
# «Наркаман»
# «Краіна 2.0»
# «Я за цябе (не памру)»
# «Талерантнасць»
# «Бруд»

## Удзельнікі
* Аляксей Паронкін: сьпеў, гітара
* Раман Жыгараў: бас-гітара, дадатковы сьпеў, аранжыраваньне
* Марына Грыбаноўская: клявішы
* Стас Мытнік: гітара
* Данііл Забела (Nevma): сьпеў (07)
* Янка Маўзэр (Mauzer): сьпеў (08)
* Рома UFO (Greenche): сьпеў (08)

Тэксты Аляксея Паронкіна, Рамана Жыгарава, Віталя Рыжкова (08).

Альбом запісаны на студыі «Арзамас-16».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Песьня «Антыэма»
* Песьня «Краіна»
* 23 июля — годовщина со дня смерти группы «Глюкі»

Катэгорыя:Альбомы 2009 году
Гумнішча (неадназначнасьць)

Назву **Гумнішча** маюць:

* Гумнішча — драўлянае гаспадарчае збудаваньне сялянскай сядзібы, прызначанае для прасушваньня і абмалоту снапоў зерня.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Гумнішча — вёска ў Гарадзенскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Гумнішча — пасёлак у Рагачоўскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Гумнішча — вёска, цяпер не існуе; знаходзілася за два кілямэтры на паўночны захад ад вёскі Зачысьце (Барысаўскі раён)   
** Гумнішча — вёска, цяпер не існуе; знаходзілася за тры кілямэтры на паўночны захад ад вёскі Лошніца (Барысаўскі раён)

## Глядзіце таксама
* Гумнішчы 
* Гумно 
* Гумны
Казлы I

**Казлы́ I** — былая вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Знаходзілася за два кілямэтры на поўдзень ад вёскі Зачысьце.

## Гісторыя
У 1976 годзе была аб’яднаная зь вёскай Казлы II.

## Крыніцы

## Літаратура
* Айконімы Барысаўшчыны / Гоман Барысаўшчыны, №12(93) за 2006 год, №1-2(94-95) за 2007 год з удакладненьнямі

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Лісава

Назву **Лісава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Лісава (нежыл.) — вёска ў Нараўлянскім раёне

* Менская вобласьць:
** Лісава — вёска, зараз не існуе; знаходзілася ў двух кілямэтрах на паўночны ўсход ад вёскі Зачысьце (Барысаўскі раён)
** Лісава Поле — вёска, зараз не існуе, знаходзілася на тэрыторыі сучаснага Барысаўскага раёну

### [[Расея]]
* Смаленская вобласьць:
** Лісава Буда — вёска ў Манастыршчанскім раёне

### [[Латвія]]
* Лісава — вёска

## Глядзіце таксама
* Ліс
* Лісавічы
* Лісаўка
* Лісаўшчына
* Лісіна
* Лісінская Рудня
* Лісітнік
* Лісічнік
* Лісічына
* Лісічыцы
* Лісіцы
* Ліскава
* Ліскаўская Слабада
* Ліскі
* Лісовічы
* Лісоўчыцы
* Лісуны
Макаўе

Назву **Ма́каўе** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Макаўе — вёска ў Глыбоцкім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Макаўе — пасёлак у Глазаўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Макаўе — пасёлак у Камунараўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Макаўе — вёска ў Гомельскім раёне
** Макаўе (нежыл.) — пасёлак у Чачэрскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Макаўе — вёска ў Крычаўскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Макаўе — вёска ў Барысаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Мак 
* Макава 
* Макавічы 
* Макавішчы 
* Макаўё
* Макаўка 
* Макаўня 
* Макаўскае 
* Макаўшчына
Мар’ян Гумоўскі

**Мар’ян Гумоўскі** (; 30 верасьня 1881, Красьценка над Дунайцэм — 1 кастрычніка 1974, Торунь) — польскі нумізмат і гісторык, прафэсар. Аўтар «бібліі» польскага нумізмата — *Падручніка польскай нумізматыкі* (Podręcznik numizmatyki polskiej).

## Жыцьцяпіс
З 1900—1919 — супрацоўнік Нацыянальнага музэю ў Кракаве. Рэдактар часопісу «Wiadomości Numizmatyczno-Archeologiczne» (1903—1919). У 1919—1932 дырэктар Вялікапольскага музэю ў Познані.

Быў сябрам камісіі па вяртаньні культурных каштоўнасьцяў з Савецкага Саюзу ў 1924—1925.

З 1946 — прафэсар унівэрсытэту Мікалая Капэрніка ў Торуні. Аўтар каля 400 артыкулаў па геральдыцы, нумізматыцы, сфрагістыцы, гісторыі й мастацтве.

Гумоўскі шмат увагі ў сваіх працах прысьвяціў нумізматыцы і геральдыцы ВКЛ. У 1921 годзе ў Варшаве была выдадзена актуальная збольшага і сёньня «*Віленская мынца ў XVI і XVII стагодзьдзях*» (Mennica Wileńska w XVI i XVII wieku).

Працы перакладаліся на нямецкую мову.

## Працы
* Moneta złota w Polsce średniowiecznej. — Кракаў, 1912
* Podręcznik numizmatyki polskiej (Кракаў 1914)
* Pieczęcie królów polskich (Кракаў 1919)
* Mennica Wileńska w XVI i XVII wieku, Варшава, 1921
* Pieczęcie i herby miast wielkopolskich (Познань 1932)
* Najstarsze pieczęcie miast polskich XIII—XIV w (Торунь 1960)
* Pieniądz Gdański, 1814—1839б Гданьск 1960
* Sfragistyka (współautor, Варшава 1960)
* Dzieje mennicy toruńskiej, 1961
* Herby Miast Polskich, 1965
* Wspomnienia numizmatyka Кракаў (1965)
* Handbuch der polnischen Siegelkunde (Граз 1966)
* Wspomnienia numizmatyka, 1966
* Mennica gdańska Гданьск (1990)

## Крыніцы

## Літаратура
* Словарь нумизмата /Х.Фенглэр, Г.Гіроў, В.Унгэр/ 2-е выд., Масква, 1993

## Вонкавыя спасылкі
* Выбітныя нумізматы і калекцыянэры
* Тэксты асобных прац Гумоўскага

Катэгорыя:Нарадзіліся 30 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1881 годзе
Катэгорыя:Польскія нумізматы
Катэгорыя:Польскія гісторыкі
Катэгорыя:Польскія прафэсары
Катэгорыя:Памерлі 1 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1974 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Торуні
Гарадкі

Назву **Гарадкі́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Гарадкі — вёска ў Дзятлаўскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Гарадкі — былая вёска на тэрыторыі сучаснага Барысаўскага раёну
** Гарадкі-2 — былая вёска на тэрыторыі сучаснага Барысаўскага раёну

## Глядзіце таксама
* Гарадзец
* Гарадзецк
* Гарадзецкая
* Гарадзечна
* Гарадзея 
* Гарадзілава
* Гарадзілавічы
* Гарадзінец
* Гарадзішча
* Гарадзянка
* Гарадняны
* Гарадок
* Гарадоўка
* Гарадчэвічы
Жураўка

Назву **Жураўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Жураўка — былая вёска, цяпер зьяўляецца часткай Зэмбіна (Барысаўскі раён)
** Жураўка — вёска, цяпер не існуе, знаходзілася на тэрыторыі сучаснага Барысаўскага раёну
** Жураўка — пасёлак у Капыльскім раёне

### [[Расея]]
* Жураўка — вёска ў Наўлінскім раёне Бранскай вобласьці
* Валгаградзкая вобласьць:
** Жураўка — вёска ў Кіквідзенскім раёне
** Жураўка — вёска ў Яланскім раёне
* Жураўка — вёска ў Багучарскім раёне Варонескай вобласьці
* Жураўка — вёска ў Чыстаазёрным раёне Новасыбірскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Жураўка — вёска ў Гарадзішчанскім раёне Чаркаскай вобласьці

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Жураўка — рака ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці, басэйн Дняпра

### [[Украіна]]
* Жураўка — рака ў Адэскай вобласьці, басэйн Чорнага мора

## Глядзіце таксама
* Журавец 
* Журавок
* Журавы
* Жураўкавічы 
* Жураўкаўка 
* Жураўлёўка 
* Жураўлі
* Жураўцы
* Журоўка

## Вонкавыя спасылкі
*
Загорнае

Назву **Заго́рнае** маюць:

## Азёры
### [[Беларусь]]
* Загорнае — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Загорнае — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Менская вобласьць:
** Загорнае — адна са старых формаў запісу назвы вёскі Загор’е (Мсьціскі сельсавет, Барысаўскі раён)
** Загорнае — былая вёска, цяпер зьяўляецца часткай Зэмбіна (Барысаўскі раён)
** Загорнае — вёска ў Клецкім раёне

### [[Малдова]]
* Загорнае — вёска ў Слабадзейскім раёне Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі

### [[Расея]]
* Загорнае — вёска ў Якаўлеўскім раёне Прыморскага краю

### [[Украіна]]
* Загорнае — вёска ў Стараканстантынаўскім раёне Хмяльніцкай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Загор’е
* Загорцы 
* Загоршчына