open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зігібут

**Зігібу́т** (*Зыбут*, *Жыбуць*, *Шыбот*, *Шыбат*, *Шыбут*, *Зэбут*, *Шэбут*), **Жыбуда**, **Зі́гібат** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сігібот або Зігібот, Сібота або Зібота, Сібода або Зібода, пазьней Зыбат (Sigibot, Siboto, Sibodo, Sieboth, Sibot) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сіг- (зыг-, зег-) (імёны ліцьвінаў Зыгел, Зыгер, Жыгімонт; германскія імёны Sigel, Siger, Sigimunt) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага sigus 'перамога', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Zybot (Sybot, Zybota, Sybota).

У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Žipota (< Sibote).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Segebut, Reimboldes bruder* (8 сакавіка 1416 году); *Żybuczia… Żybuciewicza* (1671—1681 гады); *na jchmcw panów… Stanisława Szybuta* (10 лютага 1722 году); *Szybutowicz* (1725 год); *Zybut* (XVII—XIX ст.); *Anna Zebutowicz* (1751 год); *Antoni Zybutowicz* (1754 год); *Paraszka Szybut* (1796 год); *Katarzyna Zybat* (1799 год); *Józefa Szybatowicz* (1828 год); *Jan Zybutta* (1831 год); *Karolina Żybud* (1836 год); *Józefa Szybotowicz* (1844 год).

## Носьбіты
* Зігібат ( па 1078) — граф Тубінгену
* Зігібут — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1416 году як брат Румбольда Валімонтавіча

Шэбуты (Szebut) — прыгонныя зь вёскі Людвікаўшчыны (Ашмянскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Жыбуды (Żybuda) — род з гістарычнай Гарадзеншчыны.

На гістарычнай Смаленшчыне адзначаецца прозьвішча Себут.

## Глядзіце таксама
* Зіга
* Бота
* Бода

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Бота фон Потэнштайн

**Бота фон Потэнштайн** (, ; 1028 — ) — нямецкі князь, апошні з Арыбанідаў.

## Біяграфія
Сын пфальцграфа Баварыі Гартвіга II, нарадзіўся ўжо па яго сьмерці. Меў старэйшага брата Арыба II, разам зь якім атрымаў у спадчыну ўладаньні ў Штырыі, Фрайзінскім біскупстве, каля Рэгенсбургу ды іншыя.

У 1053 годзе разам з братам далучыўся да паўстаньня герцагаў Конрада Баварскага і Вэльфа III Карынтыйскага супраць імпэратара Генрыха III. Зьвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе, у 1055 годзе пазбавіўся ўсіх імпэрскіх ленаў і большай часткі радавых уладаньняў.

Неўзабаве па гэтым ажаніўся зь Юдытай, дачкой швабскага герцага Атона III. У пасаг атрымаў землі ва Усходняй Франконіі, у тым ліку горад Потэнштайн, які зрабіў сваёй рэзыдэнцыяй. У 1070 годзе разам з братам заснаваў кляштар Мільштат у Карынтыі.

Меў дачку Адэльгейду, якая выйшла замуж за герцага Ніжняй Лятарынгіі Генрыха I. 

## Глядзіце таксама
* Бота

## Крыніцы

Катэгорыя:Тубінген
Будзікід (імя)

**Будзікід**, **Будгед** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Бода або Буда (Bodo, Budo) і Геда або Гіда (Geda, Gido) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -буд- (-бод-) (імёны ліцьвінаў Будзівід, Будар, Будрых; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) паходзіць ад бургундзкага buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар', а аснова -гед- (-гад-, -гід-) (імёны ліцьвінаў Гедзень, Гедвін, Гедмонт; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) — ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', ісьляндзкага geð 'нораў, тэмпэрамэнт' або гоцкага gadiliggs 'сваяк, родзіч'. Такім парадкам, імя Будзікід азначае «пышны пасланьнік» (тое ж, што і імя Гедбуд). Адзначаліся старажытныя германскія імёны Leobgid (Leob-gid), Ruadgid (Ruad-gid), Theotkid (Theot-kid).

У Прусіі бытавала імя *Butigede* (1409 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Боудикидъ и братъ его [[Будзівід|Боудивидъ]]* (Галіцка-Валынскі летапіс); *terram regis Butegeyde* (1290 год).

## Носьбіты
* Будзікід (1240-я — каля 1290) — вялікі князь літоўскі

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся засьценак Будгеды ў Гарадзенскім павеце.

## Глядзіце таксама
* Бода
* Геда

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жывінбуд (імя)

**Жывінбуд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Сьвітбода або Зьвітбода (Switbodo, Suitbodo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сьвінд- (-сьвент-, -сьвіт-) (імёны ліцьвінаў Швендэр, Сьвентальд, Сьвентагал; германскія імёны Schwender, Switald, Galsuintha) паходзіць ад гоцкага swinþs 'моцны, магутны', а аснова -буд- (-бод-) (імёны ліцьвінаў Будзівід, Будар, Будрых; германскія імёны Bodwidus, Buder, Boderich) — ад бургундзкага buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'. Такім парадкам, імя Жывінбуд азначае «магутны пасланьнік».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Живинъбоудъ* (умова 1219 году); *Żywinbud* (Хроніка Быхаўца); *Живибунъдъ* (Густынскі летапіс); *Живинбуд* (Хроніка літоўская і жамойцкая).

## Носьбіты
* Жывінбуд ( па 1219) — літоўскі князь
* Жывінбуд — легендарны вялікі князь літоўскі і жамойцкі

Швэйбады (Szwejbod, Szweybod) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету.

## Глядзіце таксама
* Сьвінт
* Бода

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Бода

**Бода** (*Бодзь*), **Буд** (*Будзь*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бода, Буда або Пода (Bodo, Budo, Podo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -буд- (-бод-) паходзіць ад бургундзкага buda 'пасол, пасланьнік' або германскага bodo 'гаспадар'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Будзейка (Будзіка), Будзіла (Будэль, Бодзель), Будзін (Бодзень), Будзівід, Будгін (Будкін), Будар, Будрых (Будрык), Гербуд, Жывінбуд. Адзначаліся германскія імёны Buddeke (Bodico), Bodilo (Bodila, Budel), Budin (Bodin), Bodwidus, Budgen (Bodkin), Buder, Buddrich (Budrick), Gerbodo, Switbodo. Апроч таго, існуе іменная аснова -бут- (-бот-), якая можа паходзіць ад асновы -буд- (-бод-).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bodo, Bodel, Bodusz, Bodardus, Gobelbud.

У Прусіі бытавалі імёны *Bude* (1347 год), *Budike* (1373 год), *Budisch* (1336 год), *Rambod*, *Sambud*, *Sarybod*, *Warpoda / Warpote* (1216 і 1400 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Ян Будевичъ* (1528 год); *Iwan Budowicz… Chwiedzko Budowycz* (1552—1555 гады); *село Будевичовъ… села Будевичовъ* (1554 год); *Juchniel a Roman Budowiczy… Niester Budowicz* (1558 год); *Hapun Bodawicz* (2 траўня 1558 году); *Chwiedzko Budowicz… Iwan Budowicz* (1561—1566 гады); *Stanisław Bodewicz* (1621 год); *Michał Bodziewicz* (1641 год); *Alexander Bud* (26 чэрвеня 1665 году); *Zacharias Buda Czarniawski* (17 сакавіка 1691 году); *kamienicy nieboszczyka pana Jana Budy Czerniawskiego* (20 кастрычніка 1701 году); *pan Jan Buda* (3 красавіка 1709 году); *Bodzicze* (1744 год).

## Носьбіты
* Людын Бода (каля 610 — каля 673) — біскуп Тулю, Сьвяты
* Бода Элеазар (каля 814—876) — дыякан пры двары імпэратара Людовіка Пабожнага
* Ян Будзевіч — радунскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Станіслаў Бадзевіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе
* Бода фон Ходэнбэрг (1604—1650) — нямецкі рэгіянальны адміністратар і паэт
* Бода фон Бодэнгаўзэн (1633—1700) — нямецкі праўнік
* Бода фон Гладэбэк (1620—1681) — дзяржаўны дзяяч Прусіі
* Філіп і Антон Боды — жыхары вёскі Расалова (Полацкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1759 годзе
* Юры і Павал Будзічы — жыхары вёскі Ятвезі (Гарадзенскі павет), якія ўпамінаюцца ў 1770 годзе

Буды (Budo) гербу Бонча — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

Будзевічы (Budzewicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету.

Бадзевічы (Bodziewicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага ваяводзтва.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся маёнтак Будзевічы ў Менскім ваяводзтве.

На гістарычнай Віленшчыне існуё вёска Будышкі.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Бода Элеазар

**Бода Элеазар** (; каля 814 — 876) — дыякан пры двары караля франкаў і імпэратара Захаду Людовіка Пабожнага.

## Біяграфія
У пачатку 838 году заявіў, што зьбіраецца зьдзейсьніць пілігрымку ў Рым, але замест гэтага адправіўся ў мусульманскую Гішпанію, дзе прыняў юдаізм. Яго навяртаньне расцанілі як адмову ад каралінскай культуры, а таксама ад хрысьціянскай веры. Узяў юдэйскае імя Элеазар, зрабіў сабе абразаньне і ажаніўся зь юдэйкай.

У 839 годзе пераехаў у Сарагосу, дзе падбухторваў урад Кардоўскага халіфату і народ да перасьледу гішпанскіх хрысьціянаў.

## Глядзіце таксама
* Бода

## Крыніцы

Катэгорыя:Франкі
Рада (маярдом)

**Рада** (; ? — па 617) — маярдом Аўстразіі (613—617).

## Біяграфія
Сын шляхетнага аўстразійца Аўтарыя, які валодаў маёнткам у Сансі-ле-Шміна, і яго першай жонкі Аэгі. Меў братоў сьвятых Оўэна Руанскага і Оду Жуарскага. Быў у блізкім сваяцтве зь сьвятымі Фарам і Бургундафарам. На падставе анамастычных зьвестак мяркуецца, што яго сваяком мог быць маярдом Бургундыі ў 650-х гадох Радабэрт.

Відаць, можа атаясамлівацца з бацькам герцага Турынгіі Радульфа.

## Глядзіце таксама
* Рада (мужчынскае імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Франкі
Геза (імя)

**Геза** (*Кейза*, *Кейжа*), **Гіза** (*Гіжа*, *Гіса*, *Кіза*, *Кіжа*), **Гез** (*Гезь*, *Гесь*, *Кезь*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гейза, Геза, Геса, Гіза або Кеза (Geiso, Geso, Gesso, Geso, Giso, Keso) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гез- (-гіз-, -кез-) паходзіць ад гоцкага gais 'суліца, кап’ё', германскага gaizá 'завостраны кій'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Геска, Гезела (Кезела), Гізбэрт (Гіжбэрт), Гішвід, Гесімонт (Гізымант). Адзначаліся германскія імёны Geske, Gesela (Kisela), Gisbert, Gisoidis, Gesimund (Gismondus).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gizo (Gisz), Gizen (Gizin, Gisen), Gismar (Gisemar), Gizebert, Kieswald, Keswin (Geskwin).

У Прусіі бытавала імя *Geze / Gesse / Gyse* (1393 год). У 1619 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаліся *Michael Gissa, Marggrabouiensis Borussus… Constantinus Giese, Dantiscanus Borussus*.

Германскія імёны Gise і Giseke гістарычна бытавалі ў Рызе.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *generosisque Juskone Gyzovicz* (1461 год); *в бояръ керновских въ Юшка а в Кезя* (21 чэрвеня 1510 году); *подалъ Миколая Святковича Кгеза… светъка того Миколая Кгеза* (4 лістапада 1428 году); *Giza Stanislawowic* (1558 год); *земянинъ повету Берестейско­го… жоны своее Томилы Гижовны* (18 кастрычніка 1561 году); *Мицъ Кгежовичъ… Иванъ Кгезъ* (1566 год); *Михалъ Кгиза* (1567 год); *Juchim Kis* (1641 год); *Grzegoż Giza* (1675—1677 гады); *Józef Kiziewicz… Balcer Kizewicz… Kiziewiczem* (1690 год); *Kieziewicz* (1695 год); *Samuel Gesiewicz* (1728 год); *Eva Gizowa* (8 красавіка 1763 году); *Bazyli Grzegorz Gieź* (1814 год).

## Носьбіты
* Геза ( 1011) — біскуп Турыну
* Кезь — кернаўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1510 годзе
* Мікалай Сьвяткавіч Гез — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1528 годзе
* Таміла Гіжаўна — берасьцейская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1561 годзе
* Мікалай Гез — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1618 годзе
* Іван і Васіль Гісы — жыхары вёскі Жортаю (каля Чашнікаў), якія ўпамінаюцца ў 1632 і 1633 гадох
* Ян Кеса — жыхар вёскі Каляданцаў (каля Эйшышкаў), які ўпамінаецца ў 1775 годзе

Кейзы (Кейжы), Кіжэвічы і Кізевічы — літоўскія шляхецкія роды.

Гісічы (Gisicz) — прыгонныя вёсак Алянцу і Акушкаўшчыны, які ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Гесэвіц (*Gessewitz*), Кейза (*Kiejza*, *Kiejzo*) і Кейза-Кайзевіч (*Kiejzo-Kiejzewicz*) — прозьвішчы, гістарычна зафіксаваныя на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

На 1909 год існавала ўрочышча Гезаўшчына ў Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні.

На гістарычнай Браслаўшчыне існуе вёска Гізаўшчына, у гістарычнай Прусіі — Гезаў.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Геза

**Геза** (, Gesso; ? — 1011) — біскуп Турыну (з 1001).

## Біяграфія
У 1006 годзе заснаваў манастыр Сан-Салюторэ ў Турыне, прысьвечаны сьвятым Салютару, Актавію і Адвэнтару, якія былі заступнікамі места. Таго ж году на просьбу папы Яна XVIII быў на асьвячэнні абацтва Фрутуарыя разам з іншымі біскупамі.

## Глядзіце таксама
* Геза (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Візіла (імя)

**Візіла** (*Вішэла*, *Вісель*, *Віжэль*, *Вісул*, *Весіла*, *Везела*, *Вішлі*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вісіла або Візіла, пазьней Вісула, Вісэль або Візэль (Wisilo, Wizilo, Wizila, Wisulo, Wissel, Wisel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віс- (-віз-, -веш-) (імёны ліцьвінаў Вісігерд, Вісімунт, Вішымут; германскія імёны Wisigard, Wisemund, Vismuot) паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны'.

У ваколіцах Мэмэлю бытавала прозьвішча Wiesel. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Вишлии* (умова 1219 году); *Olyzar Wessilonis* 18 студзеня 1401 году); *Бутвид Вишеловичь* (1537—1538 гады); *на витине своей панъ [[Бэрнат|Бернатъ]] Веселъ* (XVI ст.); *Wezeła* (1603—1629 і 1608—1616 гады); *Marcin y Paweł Wezelowie* (1624 год); *Agnes Wezelowa de Wezele* (1652—1672 гады); *Obrąb Dudeliszki drugie… Andrżey Wisuł. [[Эрман|Erman]] Wisuł… Obrąb Łukianiszki… Jur Wisuł* (1 лютага 1765 году); *Wincenty Wisielewicz* (1847 год).

## Носьбіты
* Візіла ( 1088) — арцыбіскуп Майнцу
* Вішлі ( па 1219) — літоўскі князь з роду Рушкавічаў
* Алізар Весілавіч — літоўскі баярын, які засьведчыў акт Віленска-Радамскай уніі
* Бутвід Вішэлавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Франц Віжэль — жыхар маёнтку Ласосны (Гарадзенскі павет), які ўпамінаецца ў 1726 годзе

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Візіла

**Візіла** (; ? — 1088) — арцыбіскуп Майнцу (з 1084).

## Біяграфія
Служыў сьвятаром у Гальбэрштаце. Узвысіўся пры падтрымцы імпэратара Сьвятой Рымскай імпэрыі Генрыха IV, прыхільнікам якога быў у час канфлікту з Ватыканам, падтрымліваў антыпапу Клімэнта III. 

У 1084 годзе атрымаў пасьвячэньне на арцыбіскупа Майнцу. У 1085 годзе вёў перамовы ад імя імпэратара з папскім легатам, будучым Папам рымскім Урбанам II. Таго ж году Візілу за стараннасьць, зь якой ён бараніў інтарэсы імпэратара, асудзілі за сыманію і адлучылі ад кіроўнага Сыноду Квэдлінбургу.

У траўні 1087 году «імпэрскі прэфэкт Везіла» спрыяў стаўленіку імпэратара антыпапе Клімэнту III у выгнаньні з Рыму Папы рымскага Віктара III.

## Глядзіце таксама
* Візіла (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія біскупы
Вальда Райхенаўскі

**Вальда** (; 740—814) — рэлігійны і дзяржаўны дзяяч франкаў, абат кляштару Сьвятога Галена (772—784), кляштару Райхенаў (786—806) і кіраўнік абацтва Сэн-Дэні (з 806).

## Біяграфія
Відаць, паходзіў з франконскай шляхты з атачэньня Каралінгаў і быў у сваяцтве з арцыбіскупам Трыру Геты (да 800—847) і абатам кляштару Сьвятога Галена Грымалем (каля 800—872).

У 773 годзе упершыню ўпамінаецца як дыякан у кляштары Сьвятога Галена, дзе працаваў 9 гадоў, па чым яго абралі абатам. Па канфлікце зь біскупам Канстанцыі Эгінам (каля 760—811) за незалежнасьць Сьвятога Галена, пераехаў у 784 годзе простым манахам у кляштар Райхенаў. У 786 годзе стаў абатам Райхенаў.

Быў настаўнікам і дарадцам сына Карла Вялікага Піпіна Лянгабардзкага (773—810). У 791—801 гадох кіраваў біскупствам Павіі, а ў 800—802 гадох — біскупствам Базэлю. У 806 годзе Карл Вялікі даручыў яму кіраваньне бэнэдыктынскім абацтвам Сэн-Дэні.

## Глядзіце таксама
* Вальда (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Франкі
Зіга

**Зіга** (; ? — каля 580) — бургундзкі абат, Сьвяты.

## Біяграфія
Жыў у Мэмоне (Бургундыя). Пазьней стаў пустэльнікам, па чым біскуп Лянгру пасьвяціў яго ў сьвятараы. Выправіўся ў кляштар Рэамэ, каб вывучаць Сьвятое Пісаньне і дапамагаць там манахам. Пазьней пастанавіў заснаваць свой уласны кляштар у лесе Сэгестар, недалёка ад Сэны. Набыў рэпутацыю цудатворца, пачаў зьбіраць пасьлядоўнікаў, што прывяло да росквіту кляштару. Кляштар прыцягнуў навакольных сялянаў, якія пачалі сяліцца невялікай грамадой вакол царквы. Гэтая суполка з часам стала места Сэн-Сэн-ль’Абэ.

Спачыў ва ўласным абацтве. Яго мошчы выкралі ў час Францускай рэвалюцыі і, як мяркуецца, зьнішчылі.

## Глядзіце таксама
* Зіга (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Катэгорыя:Праваслаўныя сьвятыя
Міра (імя)

**Міра**, **Мера** (*Мер*, *Мар*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Міра, Мера або Мара (Miro, Mero, Maro) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -мер- (-мар-, -мір-) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага meris 'славуты, выбітны'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Мірэйка (Марэйка), Мерула (Мерла), Мірын (Марын), Міруш, Марбут, Мервін, Маргела (Маргайла), Маркунт, Мармонт, Баўдамір, Валадзімер (Уладзімер, Валдымір), Гасьмір, Казімер, Нетымер. Адзначаліся германскія імёны Mirica (Merica, Maricho), Merula (Merlo), Marinus (Merrin), Merusch, Marbotte, Mervinus, Mergell, Margundis, Marmundus, Baldomer, Waldmer (Valdemar, Woldimar), Hasmar (Hessemer), Gazmar (Gasmarus), Nitimerus.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Merlin (Marlin), Merbot (Merbota, Mirbota), Ademarus, Baltmar, Detmar, Gismar (Gisemar), Kastmar (< Gastmar), Otmar, Rejmer, Ulmar, Wolmar.

Сярод рускай шляхты бытавала імя *Mirbotha* (1427 год).

У Прусіі бытавалі імёны *Myre* (1340 год), *Merike / Mircke / Miriko* (1359, 1360 і 1387 гады), *Merune / Meron* (1289, 1340, 1346, 1349 і 1376 гады), *Merit / Merite* (1336 і 1359 гады), *Miregaude*, *Margis* (1399 год), *Merkune*, *Marsune*, *Germer*, *Luthymer* (1274 год), *Wissemire / Wissameire* (1350, 1377 і 1384 гады), *Woldemyr* (1400 год), *Woymir* (1343 год). У 1615 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Joannes Miraw, Borussus*.

У Ноўгарадзе бытавала імя Мірата: *у Миряте* (XII ст.).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *terram pro agricultura ecclesiastica alias poswyathna dictam Myrowszczyna… Myrowczyna* (27 красавіка 1478 году); *Мар[ъ] Отал[ъ]* (1567 год); *Олекса Мировичъ… Миръ* (1649 год); *Bazyli Jakublewski Mirewicz, prezbiter Łobuczewski kapituły Brzeskiey* (10 сьнежня 1674 году); *Stefan Mirowicz* (1699 і 1701 гады); *Hryhor Miera* (6 студзеня 1700 году); *Mirowszczyzna* (1744 год); *Thadeus Mier* (18 сакавіка 1769 году); *Jan Marewicz* (1835 год).

## Носьбіты
* Міра ( 583) — кароль свэваў у Галісіі
* Міра I ( 896) — граф Канфляну і Русільёну
* Міра II ( 927) — граф Сэрдані, Канфляну і Бэсалу
* Міра III ( 984) — граф Бэсалу, біскуп Жыроны
* Ганус Мер — берасьцейскі млын, «*немец*», які ўпамінаецца ў 1577 годзе
* Ганна Шчаснаўна Мяровіч — расенская зямянка, якая ўпамінаюцца ў 1596 годзе
* Стэфан Міровіч (*Stefan Mirowicz*) — магістар філязофіі і гуманітарных навук (1701 год)
* Юзэф Міровіч — шляхціч Менскага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1787 годзе

Мары — літоўскі шляхецкі род

Міровічы (Mirowicz) гербу Прыяцель — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Шаўляў.

Марэвічы — літоўскі шляхецкі род.

Мяровіч (Mierowicz) і Міровіч (Mirowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На гістарычнай Смаленшчыне існуе вёска Марышкі.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Міра (кароль)

**Міра** (; ? — 583) — кароль свэваў у Галісіі (з 570).

## Біяграфія
У 572 годзе склікаў другі сабор у Бразе. Таго ж году напаў на Астурыю і Кантабрыю, якія раней былі часткай былой рымскай правінцыі Галекіі.

Каля 581 году прыняў пасланьніка Флярэнцыяна з Аўстразіі. Сьпярша склаў мірную ўмову з каралём вэстготаў Леавігільдам, але потым падтрымаў няўдалае паўстаньне сына Леавігільда ​​Гермэнэгільда. Загінуў у час выправы на дапамогу Гермэнэгільду.

## Глядзіце таксама
* Міра (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Гішпаніі
Катэгорыя:Германскія плямёны
Арагез (імя)

**Арагез** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Арагез — імя германскага паходжаньня, другім фармантам якога выступае гоцкае gais 'суліца, кап’ё'. Першы фармант часам зьвязваюць з harjis 'войска'.

## Носьбіты
* Арагез ( па 174) — кароль квадаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Арагез

**Арагез**, *Арагайс* (; ? — па 174) — кароль квадаў (з 171 або 172).

## Біяграфія
Паходзіў з шляхецкай сям’і. Браў удзел у Першай Маркаманскай вайне пад камандаю Баламара. Каля 171 году рымляне на чале з імпэратарам Маркам Аўрэліюсам перайшлі ў наступ, пераправіліся цераз Дунай і разьбілі маркаманаў і квадаў. Кароль апошніх Фуртыюс склаў мірнуў умову з Рымам у 172 годзе. Але такая палітыка выклікала незадаволенасьць большасьці квадаў, якія сталі лідэрамі Маркаманскага зьвязу. У выніку ў 172 або 173 гадах Фуртюса зрынулі, і Арагез стаў каралём квадаў. Неўзабаве ён аднавіў вайну з Рымскай імпэрыяй.

Войскі квадаў, маркаманаў і язігаў на чале з Арагезам напалі на рымскія правінцыі Норык і Панонію. У 173 годзе рымляне перайшлі ў наступ, пераправіўшыся цераз Дунай. Вызначальная бітва адбылася дзесьці на тэрыторыі сучаснай [Марабіі]. Праз г.зв. [Цуд дажджу квады яе прайгралі і мусілі скласьці мір з Рымам. Арагеза схапілі і выслалі ў Александрыю.

## Глядзіце таксама
* Арагез (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Германскія плямёны
Освальд

**Освальд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Освальд — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад старагерманскага Os (імя старыжытнагерманскага бога) і waldan 'панаваць'.

## Носьбіты
* Освальд (каля 605—642) — кароль Нартумбрыі
* Освальд ( па 870-х) — кароль Усходняй Англіі
* Освальд Вустэрскі ( 992) — арцыбіскуп Ёрку
* Освальд Шпэнглер (1880—1936) — нямецкі філёзаф, гісторык і культуроляг

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гадысьвінта (імя)

**Гадысьвінта** — жаночае імя.

## Паходжаньне
Гадысьвінта (Godiswintha) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага guþs 'Бог' і swinþs 'моцны, магутны'.

## Носьбіты
* Гадысьвінта (каля 530 — 589) — каралева вэстготаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Жаночыя імёны
Гадысьвінта

**Гадысьвінта** (каля 530—589) — каралева вэстготаў паводле шлюбаў з каралями Атанагільдам і Леавігільдам.

## Біяграфія
Ад Атанагільда ​ мела дзьвюх дачок, Бруніхільду і Гайльсьвінту, якія пазьней выйшлі замуж за Мэравінгаў.

Дачка Бруніхільды ​​Інгунда ад шлюбу зь Сігібэртам I Аўстразійскім была замужам за Гермэнэгільдам, старэйшым з двух сыноў караля вэстготаў Леавігільда. Гэта прывяло да рэлігійнага канфлікту, бо Інгунда па замужжы перайшла ў каталіцтва, у той час як вэстгоцкая каралеўская сям’я трымалася арыянства, хоць значная частка насельніцтва Вэстгоцкага каралеўства была каталіками. Гадысьвінта, мачаха Гермэнэгільда, а таксама бабуля Інгунды па кудзелі, заклікала Інгунду вярнуцца да арыянства. Калі Інгунда адмовілася, Леавігільд урэгуляваў спрэчку, выслаўшы Гермэнэгільда ​​і Інгунду ў Сэвільлю ў якасьці адміністратараў паўднёвай часткі імпэрыі.

## Глядзіце таксама
* Гадысьвінта (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вэстготаў
Кіндасьвінт (імя)

**Кіндасьвінт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Кіндасьвінт (Kinþaswinþs, Cindaswintus) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага і германскага kinds 'дзіцё, род' і гоцкага swinþs 'моцны, магутны'.

## Носьбіты
* Кіндасьвінт (каля 563 — 653) — кароль вэстготаў

## Глядзіце таксама
* Кінда
* Сьвінт

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рагвалод (імя)

**Рагвалод** (*Рэгвальд*), **Рагнвальд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Рагнвальд або Рагвальд (Ragnvald, Ragvald, Ragwald) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -раг- (-рэг-) / раган- (імёны ліцьвінаў Рагла, Рагін, Рагайла; германскія імёны Ragilo, Ragenus, Ragel) паходзіць ад гоцкага raginon 'гаспадарыць, судзіць, выракоўваць', ragin 'вырак', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'. Такім парадкам, імя Рагвалод азначае «вырак улады».

Яшчэ літоўскі (беларускі) пераклад пачатку XVII стагодзьдзя «Хронікі» Мацея Стрыйкоўскага сьведчыў: «*…бо [[Таўцівіл|Феафіл]] Полацак узяў <…> па [[Рагвалод-Васіль Рагвалодавіч|Васілю Рагвалодзе]]* [унуку Ўсяслава Полацкага]*, каторы тэж быў [[ліцьвін]], і па [[Глеб Рагвалодавіч|Глебе]], сыне яго, і застаў князем полацкім*».

Гісторык Павал Урбан у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» залічвае Рагвалода да імёнаў германскага паходжаньня, але прытым супастаўляе полацкага князя зь Вількінам — адным з водцаў люцічаў паводле «Сагі пра Тыдрэка Бэрнскага», запісанай у XIII стагодзьдзі у Скандынавіі. Імя Рагвалод, паводле Паўла Урбана, азначала «Магутны ўладай» або «Справядлівы гаспадар» і адпавядала паўночнагерманскаму імю Rögnvald.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Рогъволод* (980 год); *Роговолод* (1128 год); *Рогьволодъ Борисовичь* (1144, 1158 і 1171 гады); *po Krystianie Regwaldzie* (18 траўня 1659 году).

## Носьбіты
* Рагнвальд Аляфсон (IX ст.) — конунг Вэстфольду з дынастыі Інглінгаў
* Рагнвальд Эйстэнсон ( каля 894) — заснавальнік графства Оркні
* Рагвалод (каля 920—978) — першы гістарычна вядомы полацкі князь, заснавальнік дынастыі Рагвалодавічаў
* Рагнвальд Інгварсон (X ст.) — водца варагаў
* Рагнвальд Ульфсон ( па 1019) — граф Вэстэргётлянду, пасаднік у Ладазе
* Рагнвальд Брусасон ( 1046) — граф Оркні
* Рагвалод-Барыс Усяславіч (канец 1040-х — 1128) — князь полацкі
* Рагнвальд Дурны ( па 1130) — кароль Швэцыі
* Рагнвальд Калі Калсон (каля 1103—1158) — граф Оркні, Сьвяты
* Рагвалод-Васіль Барысавіч (1110-я — 1171 або 1180) — князь полацкі
* Крысьцін Рэгвальд — ковенскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1659 годзе

## Глядзіце таксама
* Рага
* Валд

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кіндасьвінт

**Кіндасьвінт**, **Хіндасьвінт** (; каля 563—653) — кароль вэстготаў (з 642).

## Біяграфія

Паходзіў з уплывовага вэстгоцкага роду. У 631 годзе падтрымаў Сісенанда ў змаганьні за ўладу. У 641 годзе ачоліў вайсковую выправуу супраць мяцежных баскаў, дзе паўстаў супраць караля Тульгі. На сходзе мясцовай шляхты 16 красавіка 642 году яго абвясьцілі каралём. Стаў паўнапраўным каралём толькі па раптоўнай сьмерці Тульгі, што адбылося 30 красавіка.

У шлюбе з Рыкібэртай меў сыноў Рыкесьвінта і Тэўдафрыда, а таксама дачку Галісунту.

20 студзеня 649 году абвясьціў Рыкесьвінта суваладаром вэстготаў.

## Глядзіце таксама
* Кіндасьвінт (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вэстготаў
Рыкесьвінт (імя)

**Рыкесьвінт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Рыкесьвінт — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага reiks 'гаспадар, валадар' і swinþs 'моцны, магутны'.

## Носьбіты
* Рыкесьвінт ( 672) — кароль вэстготаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Працяглы будучы час

**Праця́глы бу́дучы час**, альбо **Про́стая фо́рма імпэрфэ́кту бу́дучага ча́су дзеясловаў**&nbsp;— пашырэньне формы будучага часу імпэрфэкту. Працяглы будучы час у беларускай мове выкарыстоўваецца толькі ў клясычным правапісе.

Форму простага і будучага часу імпэрфэкту трэба адрозьніваць ад пэрфэкту будучага часу.

## Фармаваньне (у беларускай мове)
Працяглы будучы час у беларускай мове фармуецца *[[Інфінітыў|інфінітывам]]* і *адпаведным* канчаткам. Напрыклад:

Я буду рабіць — рабіцьму, ты будзеш рабіць — рабіцьмеш і г. д.

## У іншых мовах
Простая форма імпэрфэкту будучага часу дзеясловаў выкарыстоўваецца таксама ва ўкраінскай мове і ў гішпанскай мове. Ва ўкраінскай: я робитиму, ти робитимеш, він робитиме, ми робитимемо, ви робитимете, вони робитимуть. У гішпанскай: comeré, comerás, comerá, comeremos, comeréis, comerán.

## У мастацтве
Працяглы будучы час знаходзіць адлюстраваньне ў мастацкай літаратуры:

## Заўвагі

## Крыніцы

Будучы час
Рыкесьвінт

**Рыкесьвінт** (, гоцк. *Raikaswinþs*; ? — ) — кароль вэстготаў (з 649).

## Біяграфія
Сын караля Кіндасьвінта. У 649 годзе стаў суваладаром свайго бацькі. Па сьмерці Кіндасьвінта ў 652 годзе (паводле іншых зьвестак, у 653 годзе) стаў аднаасобным кіраўніком без скліканьня належнага сходу.

Не праводзіў актыўнай замежнай палітыкі, надаючы вялікую ўвагу разьвіцьцю рамяства і гандлю. Каб паразумецца з арыстакратыяй і вышэйшым духавенствам, у 653, 655 і 656 гадох зьбіраў вялікія сходы, але ня змог дасягнуць поўнага кантролю над імі.

У 654 годзе апублікаваў звод законаў «Liber Iudicum» («Кніга судзьдзяў», таксама вядомая як Вэстгоцкая праўда), які спалучаў традыцыі рымскага права і часткова гоцкага (германскага) публічнага права. Прытым скасоўваліся нормы, узятыя з Старога Запавету, уводзілася адзіная дата сьвяткаваньня Вялікадня.

## Глядзіце таксама
* Рыкесьвінт (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вэстготаў
Сысыбут (імя)

**Сысыбут** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Сысебут (Sisebut) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сір- (-сер-, -сіс-) (імёны ліцьвінаў Сіргоўд, Сіргут, Сірмонт; германскія імёны Siriaud, Sergudo, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель').

## Носьбіты
* Сысыбут ( 621) — кароль вэстготаў
* Сысыбут ( 840) — біскуп Уржэлю

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сысыбут

**Сысыбут** (; ? — люты 621) — кароль вэстготаў (з 612).

## Біяграфія
Пасьпяхова змагаўся супраць рэшткаў усходнерымскай улады ў Гішпаніі, умацаваў кантроль вэстготаў над баскамі і кантабрыйцамі, разьвіў сяброўскія дачыненьні з лянгабардамі Італіі і ўмацаваў флёт, створаны яго папярэднікам Леавігільдам.

Адзначалася сваёй глыбокай пабожнасьцю да халкідонскага хрысьціянства. У 612 годзе, па ўступленьні на сталец, прымусіў сваіх юдэйскіх падданых прыняць хрысьціянства.

Меў сяброўства з навукоўцам і энцыкляпэдыстам Ісыдорам, біскупам Сэвільлі, і звычайна лічыцца аўтарам лацінскай паэмы з астраноміі «Carmen de Luna або Praefatio de Libro Rotarum», прысьвечанай сябру, якога ідэнтыфікавалі зь Ісыдорам.

Меў сына, які зьмяніў яго на стальцы як Рыкарэд II.

## Глядзіце таксама
* Сысыбут (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вэстготаў
Відын (імя)

**Відын**, **Відзін**, **Відзень** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Відзін (Widin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'.

У Прусіі бытавала імя Відзен: *Wydenne* (1398, 1410 і 1411 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Wydenys* (23 красавіка 1449 году); *на бояриную [[Полацак|полоцкую]]… двор собе наредил на имя Видиничи* (9 красавіка 1497 году); *люди его Виденевичи* (16 сакавіка 1522 году); *Widzienicze… Widzinicze* (1744 год); *Widzin* (1775 год); *Stefan, s. Krzysztofa, Widziniewicz* (1909 год).

## Носьбіты
* Відын ( па 562) — апошні гістарычна засьведчаны остгоцкі нобіль у Італіі
* Відзень — адзін з даньнікаў, нададзеных у 1449 годзе вялікім князем літоўскім Казімерам касьцёлу ў Дубінках
* Сымон Відзініч — шляхціч Наваградзкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1765 годзе

Ведзені (Wiedzień) — прыгонныя зь вёсак Раслы і Паніжанаў (каля Жодзішкаў), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся маёнткі Відзенішкі (таксама Відзінішкі) або Белы Мураваны Двор у Віленскім ваяводзтве і Відзіны ў Браслаўскім павеце.

У 1905 годзе існаваў засьценак Відзенішкі ў Кемеліскай воласьці.

На гістарычнай Аршаншчыне існуе вёска Відзінічы, на гістарычнай Віленшчыне — Відзенішкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Відын (остгот)

**Відын** (; ? — па 562) — апошні гістарычна засьведчаны остгоцкі нобіль у Італіі.

## Біяграфія
Па паразе Тэю ад бізантыйскага генэрала-эўнуха Нарсэса ў бітве пад Монс Ляктарыюс (на поўдзень ад сучаснага Нэапалю) у кастрычніку 552 або пачатку 553 году арганізаваны супраціў остготаў спыніўся. Відзін, аднак, змог узьняць гоцкае паўстаньне ў паўночнай Італіі ў 561 годзе. Паводле Паўла Дыякана, Відын «*comes Gothorum and Amingus*», франк, паўстаў супраць Нарсэса.

У 562 годзе Відына схапілі і адправілі ў Канстантынопаль.

## Глядзіце таксама
* Відын (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Готы
Катэгорыя:Асобы Бізантыі
Рыхамер (імя)

**Рыхамер**, **Рыкамер** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Рыхамер — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага reiks 'гаспадар, валадар' і гоцкага і бургундзкага meris 'славуты, выбітны'.

## Носьбіты
* Рыхамер ( 393) — рымскі вайсковы і палітычны дзяяч франконскага паходжаньня
* Рыкамер ( па 451) — нобіль-вэстгот
* Рыхамер ( па 573) — біскуп Арлеану

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Нетымер

**Нетымер**, **Нецімер** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Нідмар або Нітымер, пазьней Німэр (Nidmar, Nitimerus, Niemer) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нед- (-нет-, -ніт-) (імёны ліцьвінаў Нітар, Нітарт, Гінет; германскія імёны Nieter, Nitart, Genet) паходзіць ад гоцкага neiþa 'злосьць, варожасьць', а аснова -мер- (-мар-, -мір-) (імёны ліцьвінаў Мервін, Маргела, Валадзімер; германскія імёны Mervinus, Mergell, Waldmer) — ад гоцкага і бургундзкага meris 'славуты, выбітны'. Такім парадкам, імя Нетымер азначае «славуты злосьцю».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Nethimer* (Квэдлінбурская хроніка).

## Носьбіты
* Нетымер — літоўскі князь, які ў 1008 годзе разам з 30 набліжанымі прыняў хрост ад місіянэра Бруна Квэрфурцкага

## Глядзіце таксама
* Нед
* Міра

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жукаў

**Жукаў** — прозьвішча.

## Асобы
* Георгі Канстанцінавіч Жукаў (1896—1974) — савецкі вайскавод у Другую сусьветную вайну;
* Міхаіл Ульянаў (пры нар. Жукаў; 1927—2007) — расейскі кінаактор;
* Юры Аверкіевіч Жукаў (1933—2010) — начальнік касмадрома Байканур родам зь Беларусі;
* Ягор Жукаў ( 1998) — расейскі радыёвядоўца.

## Тапонімы
* Жукаў — горад у Калускай вобласьці Расеі;
* Жукаў Барок — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці Беларусі;
* Жукаў Луг — вёска ў Менскім раёне Беларусі.
Юры Аверкіевіч Жукаў

**Юры Аверкіевіч Жукаў** (1933, Слуцак, цяпер Менская вобласьць, Беларусь — 2010, Смаленск, Расея) — савецкі вайскавод.

7-ы начальнік касмадрома Байканур (1983—1989) у Казаскай ССР. Загадваў пускам карабля «Энэргія-Буран» (1987). Пры ім апрабоўвалі ракету-носьбіт «Зэніт» і вяліся пілятаваныя палёты паводле праграмы «Інтэркосмас».

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і генэрал-маёра тэхнічных войскаў Чырвонай арміі Аверкія Кірылавіча Жукава. У 1951 годзе пачаў службу ў Савецкім войску. У 1956 годзе скончыў Рыскую найвышэйшую інжынэрна-авіяцыйную вучэльню (Латвійская ССР) і ў якасьці афіцэра заняў пасаду начальніка групы абслугоўваньня самалётаў і авіярухавікоў. У 1957 годзе стаў авіятэхнікам атрада. У 1958-м заняў пасаду намесьніка камандзіра авіяэскадрыльлі ў справе эксплюатацыі і быў прызначаны інжынэрам спэцыяльнага наземнага абсталяваньня.

У 1959 годзе паступіў на службу ў Ракетныя войскі стратэгічнага прызначэньня СССР у якасьці старэйшага памагатага начальніка службы спэцыяльнага і артылерыйскага ўзбраеньня ў справе спэцузбраеньня ў вайсковай часьці 18282 (115-ы інжынэрны полк) у горадзе Выпалзава Балагоўскага раёну (Цьвярская вобласьць, Расейская СФСР). У 1960 годзе стаў намесьнікам камандзіра часьці ў справе ракетнага ўзбраеньня і галоўным інжынэрам. У 1968 годзе заняў пасаду камандзіра в/ч 18282. У 1971 годзе перайшоў на пасаду намесьніка камандзіра в/ч 14245 (7-я ракетная дывізія) тамсама ў Выпалзаве. У 1973-м стаў загадваць 49-й ракетнай дывізіяй (в/ч 34154) у Лідзе (Гарадзенская вобласьць, Беларуская ССР) і атрымаў годнасьць палкоўніка. У 1975-м заняў пасаду 1-га намесьніка камандзіра 50-й ракетнай арміі (в/ч 55135) ў Смаленску (Расейская СФСР) і атрымаў годнасьць генэрал-маёра. У 1979 годзе завочна скончыў Вайсковую акадэмію імя Фэлікса Дзяржынскага ў Маскве.

У 1983—1989 гадох займаў пасаду начальніка 5-га навукова-дасьледчага палігона-касмадома Байканур (в/ч 11284, Кызылардзінская вобласьць, Казаская ССР). Найбольшы ўнёсак зрабіў у ажыцьцяўленьне касьмічнай праграмы «Інтэркосмас». Запусьцілі каля 300 міжкантынэнтальных балістычных ракетаў і 16 відаў ракета-носьбітаў. У 1985—1989 гадох быў дэпутатам Вярхоўнага Савету Казаскай ССР 11-га скліканьня. У 1986 годзе браў удзел у 27-м Зьезьдзе Камуністычнай партыі Савецкага Саюзу. Зь 1992 году быў старшынёй Смаленскай абласной рады вэтэранаў.

## Памяць
На 2014 год Слуцкі краязнаўчы музэй (Менская вобласьць, Беларусь) захоўваў генэральскі мундзір і асабістыя рэчы Юрыя Жукава.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцку
Катэгорыя:Выпускнікі латвійскіх ВНУ
Катэгорыя:Сябры КПСС
Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы
Катэгорыя:Асобы Казахстану
Катэгорыя:Савецкія генэралы
Катэгорыя:Памерлі ў Смаленску
Хочын

**Хо́чын** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Сьвіслачы. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Да 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 10 чалавек

## Асоба
* Віктар Шчэрба — кандыдат  біялягічных навук (1985).
* Аляксандар Стэфановіч — кандыдат біялягічных навук.

## Крыніцы

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Слабада (Турынскі сельсавет)

**Слабада́** (таксама сустракаецца *Пудзіцкая Слабада, Пудзецкая Слабада*) — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Сьвіслачы. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
У 1924—1927 гадах — цэнтар Пудзіцкаслабадзкога сельсавету.

Да 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1897 год — 79 двары, 506 чал. (244 муж. і 262 жан.).
* 2009 год — 145 чалавек

## Асоба
* Пётар Ніканчык (нар. 1932) — беларускі вучоны у галіне аграноміі

## Крыніцы

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Яраслава Бандэра

**Ярасла́ва Васі́льеўна Бандэ́ра** (, у дзявоцтве Апарыўская; 14 верасьня 1917, Сянік, Львоўскае ваяводзтва, Польская Рэспубліка — 17 жніўня 1977, Таронта, Канада) — украінская палітычная дзяячка, кіраўніца жаночай і моладзевай сеткі Арганізацыі ўкраінскіх нацыяналістаў. Жонка Сьцяпана Бандэры. Сяброўка Асацыяцыі ўкраінскіх студэнцкіх арганізацыяў Польшчы да 1939.

## Жыцьцяпіс

Нарадзілася ў Сяніку.

Бацька кс. Васіль Апарыўскі (Апароўскі) нарадзіўся ў вёсцы Банараўка, быў грэка-каталіцкім сьвятаром, капэлянам Украінскай Галіцкай Арміі (УГА). Загінуў у баях падчас польска-ўкраінскай вайны. Пахаваны на вайсковых могілках у Падгайцах.

Маці, Юля з Ганькоўскіх, была дачкой школьнага інспэктара, працавала настаўніцай і была расстраляная 26 ліпеня 1944 году, верагодна, байцамі Людовай Арміі. Пахаваная ў вёсцы Банараўка.

Брат Леў быў расстраляны немцамі ў 1942 годзе ў Жоўкве.

У 1936 г. скончыла жаночую гімназію імя Эміліі Плятэр у Сяніку, потым гімназію ў Каламыі. У школе яна называлася прозьвішчам маці — Яраслава Ганькоўская. Паступіла ў вышэйшую навучальную ўстанову Львоўскага тэхнічнага ўнівэрсытэту, дзе ў 1936 годзе ўступіла ў АУН.

Арыштаваная ў красавіку 1939 г. у Львове за ўдзел у студэнцкіх дэманстрацыях. З сваім будучым мужам Сьцяпанам Бандэрам яна пазнаёмілася ў 1940 годзе ў Кракаве. Яны пабраліся шлюбам у касьцёле сьв. Норбэрта ў Кракаве. Абрад вянчаньня зьдзейсьніў ксёндз Сьцяпан Граб, сьведкамі былі Люба Лемык і малодшы брат Сьцяпана Бандэры Васіль Бандэра (загінуў у 1942 г. у нацысцкім лягеры сьмерці Асьвенцым).

Пасьля заканчэньня Другой сусьветнай вайны разам з дачкой і сынам апынулася ў савецкай акупацыйнай зоне Нямеччыны, дзе жылі пад псэўданімамі. У 1948—1950 гадах сям’я жыла ў Баварыі ў лягеры для бежанцаў, а з пачатку 1950-х гадоў — у вёсцы Брайтбрун (Breitbrunn, Баварыя, амэрыканская зона). У 1954 годзе Яраслава Бандэра зь дзецьмі пераехала ў Мюнхэн, дзе на той момант ужо жыў Сьцяпан Бандэра.

Пасьля забойства Сьцяпана Бандэры ў 1959 годзе агентам КДБ Багданам Сташынскім Яраслава зь дзецьмі восеньню 1960 году пераехала зь Мюнхэну ў Таронта, дзе працавала ў розных украінскіх арганізацыях.

Яраслава выгадавала траіх дзяцей:
* Натальля (26.05.1941, Сянік — 13.01.1985, Мюнхэн);
* Андрэй (16 мая 1946, Мюнхэн — 19 ліпеня 1984, Таронта);
* Леся (27.08.1947, Рэгенсбург — 16.08.2011, Таронта).

Яна памерла і пахаваная ў Таронта.

## Крыніцы

Катэгорыя:Украінскія палітыкі
Катэгорыя:Украінскія грамадзкія дзеячы
Рыхамер

**Рыхамер** або **Флявіюс Рыхамер** (; ? — 393) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Рымскай імпэрыі франконскага паходжаньня.

## Біяграфія
Магчыма, быў сынам Тэўтамера, франконскага афіцэра на службе імпэратара Юліяна. 

Каля 377/378 году атрымаў пасаду коміта імпэратара Грацыяна і перавод у Тракію, дзе ўзяў удзел у вайне супраць готаў імпэратара Валента II. Каля 383 году быў вайсковым магістрам Усходу. У 384 годзе займаў пасаду ардынарнага консула разам з Флавіюсам Клеархам. З 388 году служыў у якасьці вярхоўнага вайсковага водцы ва Ўсходняй імпэрыі (афіцыйны тытул — коміт і магістар абодвух войскаў).

Ажаніўся з Асьцілай, у шлюбе нарадзіўся Тэўдамер, кароль франкаў.

## Глядзіце таксама
* Рыхамер (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Франкі
Катэгорыя:Асобы Рымскай імпэрыі
Марбад (імя)

**Ма́рбад**, **Мерабода** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Марбад (Marbod, Merebodo, Merbodo) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага і бургундзкага meris 'славуты, выбітны' і германскага bodo 'гаспадар'.

## Носьбіты
* Марбад ( 37) — водца маркаманаў
* Марбад Рэнскі (каля 1035 — 1123) — біскуп Рэну

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Тэўтамер

**Тэўтамер** (жыў у IV ст.) — франконскі вайсковы водца на службе Рымскай імпэрыі, меркаваны найдаўнейшы вядомы продак Мэравінгаў.

## Біяграфія
Магчыма, яго сынам быў Рыхамер, дзяржаўны і вайсковы дзяяч Рымскай імпэрыі, бацька караля франкаў Тэўдамера. 

## Глядзіце таксама
* Тэўдамер (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Франкі
Катэгорыя:Асобы Рымскай імпэрыі
Сітнікі (Менская вобласьць)

**Сі́тнікі** — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Сьвіслачы. Уваходзяць у склад Турынскага сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
На пачатку ХХ ст. вёска ў Кліноцкай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні. Паводле перапісу 1897 году працавалі хлебазапасны магазын, 2 крамы і карчма. 

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году Сітнікі займалі войскі Нямецкай імпэрыі.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сітнікі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад БССР. У жніўні 1919 — ліпені 1920 году вёска знаходзілася пад польскай уладай. З 1939 да 1954 году Сітнікі — цэнтар Пудзіцкаслабадзкога сельсавету. 

З чэрвеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй.

Да 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавету, дзе ў 1973—2013 гадах зьяўляліся яго цэнтрам.

## Насельніцтва
* 1897 год — 217 жыхароў, 32 двары
* 2001 год — 402 жыхары, 127 двароў
* 2002 год — 417 жыхара, 134 двары
* 2009 год — 536 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Рыхіла (імя)

**Рыхіла**, **Рыкіла** (*Рыкель*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Рыхіла або Рыкіла, Рыхела (Richilo, Ricilla, Rikila, Richela) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рых- (-рык-) (імёны ліцьвінаў Дзітрык, Індрых, Эрык; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) паходзіць ад гоцкага reiks 'магутны', германскага rikja 'магутны, каралеўскі'. 

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rychel (Rychyl).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Miklaś Rykielewicz* (1561 год).

## Носьбіты
* Рыхіла ( 448) — кароль свэваў у Галісіі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рыхіла

**Рыхіла**, **Рыкіла** (; ? — 448) — кароль свэваў у Галісіі (з 438).

## Біяграфія
Сын караля Гермэрыха. У 438 годзе атрымаў сталец ад хворага бацькі, а па сьмерці апошняга ў 441 годзе стаў адзіным каралём.

Працягваў палітыку свайго папярэдніка на пашырэньне межаў. У 438—439 гадох захапіў паўднёвую Люзытанію. Потым накіраваў свае намаганьні на заваяваньне правінцыі Бэтыка, якую канчаткова заняў у 446 годзе. Наступным крокам стала заваяваньне картагенскай Гішпаніі. У 446—448 гадох змог заняць усе ўнутраныя рэгіёны гэтай правінцыі, перамогшы рымлянаў. Аднак рымскім войскам удалося ня даць заняць яму прыбярэжныя тэрыторыі. У 446—447 гадох супраць Рэхілы выступіў кароль вэстготаў Тэўдырых I, які нанёс значную паразу свэвам.

Меў сына Рэхіяра, наступнага караля свэваў.

## Глядзіце таксама
* Рыхіла (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Гішпаніі
Катэгорыя:Германскія плямёны
Падбярэжжа (Турынскі сельсавет)

**Падбярэ́жжа** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сьвіслачы. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 12 кілямэтраў на поўнач ад Мар’інай Горкі, за 12 кілямэтраў ад чыгуначнай станцыі Пухавічы (лінія Менск — Асіповічы), каля шашы Менск — Бабруйск (3 км).

## Гісторыя
На пачатку ХХ ст. маёнтак у Кліноцкай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні.

На 1917 году урочышча, пазьней — вёска.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году Падбярэжжа займалі войскі Нямецкай імпэрыі.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Падбярэжжа абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад БССР. У жніўні 1919 — ліпені 1920 году вёска знаходзілася пад польскай уладай.

З чэрвеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй.

У 1968 годзе да Падбярэжжа далучылі вёскі Беліва, Чырвоны Араты, Чырвоны Барок і Хлебаўка. Хлебаўка у пачатку XX ст. засьценак, 5 двароў, 33 жыхары.

Да 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Ананіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* пачатак ХХ ст.  — 1 двор, 3 жыхары
* 2002 год — 46 двароў, 79 жыхароў
* 2009 год — 52 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Турынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Генрых

**Генрых**, **Генрык** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Геймірых, Гейнрых, Генрых або Генрык (Heimirich, Heinrich, Henrich, Henric) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова гайм- (гейм-) (імёны ліцьвінаў Гейман, Гаймунт; германскія імёны Heyman, Haimund) паходзіць ад германскага haima, haimi 'айчына, месца жыхарства', а аснова -рых- (-рык-) (імёны ліцьвінаў Дытрык, Мондрык, Эрык; германскія імёны Ditricus, Monderich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны', германскага rikja 'магутны, каралеўскі'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hainrich (Heinricus, Hinricus).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Henricus [[Мунд|Monte]] [[Натангія|Nattangorum]] capitaneus* (Хроніка Прускай зямлі); *Henryk Rayski z Rayska, czesznik Połocki* (14 чэрвеня 1686 году).

## Носьбіты
* Генрых I Птушнік (876—936) — кароль Усходняй Франкіі
* Генрых II Сьвяты (973—1024) — імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі
* Генрых I (1011—1060) — кароль Францыі
* Генрых III Чорны (1017—1056) — кароль Нямеччыны і імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі
* Генрых I Боклерк (1068—1135) — кароль Ангельшчыны
* Генрык Готшалкавіч ( 1127) — князь бодрычаў
* Бутаўт (у каталіцтве Генрык; каля 1346 — па 1381) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, князь дарагічынскі
* Генрык Даўкша Даўгерд — літоўскі баярын, які каля 1555 году фундаваў касьцёл у Жупранах
* Генрык Валезы (1551—1589) — герцаг анжуйскі, кароль польскі і вялікі князь літоўскі, кароль Францыі
* Якуб Генрык Флемінг (1667—1728) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Рэчы Паспалітай і Саксоніі, канюшы вялікі літоўскі, саксонскі генэрал-фэльдмаршал і генэрал кароннай артылерыі; першы міністар Саксоніі
* Антоні Генрых Радзівіл (1775—1833) — кампазытар-аматар, заснавальнік бэрлінскай лініі Радзівілаў
* Генрык Жавускі (1791—1866) — польскамоўны беларускі пісьменьнік
* Генрых Дмахоўскі (1810—1863) — скульптар і палітычны дзяяч
* Генрык Сянкевіч (1846—1916) — польскі навэліст, пісьменьнік і публіцыст; ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры
* Генрых Татур (1846—1907) — беларускі гісторык, археоляг
* Бэнэдыкт Генрык Тышкевіч (1852—1935) — беларускі фатограф
* Генрых Глябовіч (1904—1941) — беларускі ксёндз, прафэсар тэалёгіі ўнівэрсытэту Стэфана Баторыя ў Вільні
* Генрых Вагнер (1922—2000) — беларускі савецкі кампазытар
* Генрых Далідовіч (нар. 1946) — беларускі пісьменьнік

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны