Нахічэванская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка

**Нахічэва́нская Аўтано́мная Саве́цкая Сацыялісты́чная Рэспу́бліка** (коратка **НАССР**, **Нахічэванская ССР**, або **Нахічэвань**) — аўтаномная рэспубліка на поўдні СССР, на поўдні Закаўказьзя і ў складзе Азэрбайджанскае ССР. З паўднёвага ўсходу на паўночны захад мела мяжу зь Іранам уздоўж ракі Аракс. Плошча НАССР 5,5 тыс. км².

## Насельніцтва
Насельніцтва паводле стану на 1985 год — 267 000 чал., зь іх мяшчан 27%. Азэрбайджанцаў у НАССР было 230 000 чалавек паводле стану на 1979 год. Астатнія былі расейцы, армяне й інш.

## Земскі падзел
Нахічэванская АССР ня мела абласьцей. Яна дзялілася на 5 раёнаў.

НАССР мела 4 месты, 3 пасёлкі гарадзкога тыпу.

Сталіца Нахічэванскае АССР — места Нахічэвань.

## Краявід
Нахічэванская АССР на поўдні СССР, на поўдні Закаўказьзя і ў складзе Азэрбайджанскае ССР. На поўдні раўніна, а на ўсходзе Занзэгурскія горы (Малы Каўказ). Надвор’е ў Нахічэванскай АССР было гарачае. Сярэдняя цеплыня студзеня ад —3°C на раўніне, у гарах да —14°C, ліпеня адпаведна 28 і 25°C (на версе гор да 5°C). Ападкаў штогод 200 мм на раўніне і да 600 мм у гарах.

Асноўная рака — Аракс.

Лясоў няма. Існуюць сады.

## Мінуўшчына
У 1-ым тысячагодзьдзі НАССР была ў складзе Мідыі, затым Пэрсіі. У 3 ст. Нахічэванская АССР была ў складзе Пэрсіі і Грэцыі. Пасьля была часткаю Арабскае дзяржавы. У 13—14 стст. НАССР была пад уладаю манголаў, затым была месцам барацьбы Пэрсіі й Асманскай дзяржавы. У 1828 годзе заваяваная Расеяй. У 1917—1919 пад уладаю Асманаў і Брытаніі. З 1919 па 1920 у складзе незалежнага Азэрбайджану. У 1920 годзе заваяваная Расейскаю СФСР. 28 ліпеня 1920 году заснаваная ***Нахічэванская савецкая рэспубліка***. У студзені 1923 году заснаваны ***Нахічэванскі аўтаномны край*** у складзе Азэрбайджанскай АССР. 9 лютага 1924 году пераўтвораная ў ***аўтаномную рэспубліку*** — Нахічэванская АССР. Савецкая ўлада была да 1991 году.

## Узнагароды
Нахічэванская АССР была ўзнагароджаная наступнымі ордэнамі СССР:
* Леніна (1967)
* Кастрычніцкай рэвалюцыі (1974)
* Дружбы народаў (1972)

## Кампартыя
У Нахічэванскай АССР не было кампартыі з выкарыстаньнем назвы ***нахічэванская***, а была часткаю **'Камуністычнай партыі Азэрбайджану*** (коратка ***КПАз***), пачала сваю дзейнасьць у 1920 годзе. Яна ўзьнікла пад назваю ***Камуністычная партыя (бальшавікоў) Азэрбайджану**''.

## Гаспадарка
Пад уладаю бальшавікоў Нахічэванская АССР не пераўтварылася з сялянскае краіны ў прамыслова-земляробчую. Асновай гаспадаркі было земляробства. Была прамысловасьць:
* здабыча ў гарах
** руды
** солі
* машынабудаўніцтва
* лёгкая прамысловасьць
** ачыстка бавоўны
** выраб баваўняных нітак
* харчовасмакавая прамысловасьць
** чайная
** тытунёвая
** вінаробчая
** кансэрвовая
* дзераваапрацоўка

Была электрастанцыя — Арацкая ГЭС.

### Сельская гаспадарка
Найважнейшыя сельска-гаспадарчыя вырабы:
* зерневыя
* тытунь
* алеі
* вінаробства

Была разьвітая вытворчасьць агародніны і садавіны. Былі пасевы кукурузы. Мелася пчалярства, зьверагадоўля.

Жывёлагадоўля была для мяса, малака і воўны.

### Адпачынак
Быў курорт Бадамлы.

### Транспарт
Нахічэванская АССР мела чыгунку і дарогі. Чыгунка была з Эрывані да Нахічэвані ў Алі-Байрамлы і далей у Баку. Была чыгунка ў Тэбрыз (Іран). Былі дарогі для самавозаў.

## Заўвагі

## Крыніцы


Катэгорыя:Палітычная гісторыя Азэрбайджану
Катэгорыя:Новая гісторыя Азэрбайджану