Андрэй Андрэевіч Каляда

**Андрэ́й Андрэ́евіч Каляда́** (3 чэрвеня 1940, вёска Панямонь, Наваградзкі раён Баранавіцкай вобласьці — 13 кастрычніка 2022) — беларускі літаратуразнавец, тэатразнавец, пэдагог. Кандыдат пэдагагічных навук (1975). Прафэсар (1993).

## Жыцьцяпіс
У вайну сям’я была вымушаная пераехаць са спаленай нацыстамі вёскі ў Наваградак.

Навучаўся ў наваградзкай школе №1 імя Адама Міцкевіча. Пасьля школы ўладкаваўся на машынабудаўнічы завод імя Кірава ў Горлаўцы (Украінская ССР), дзе вёў драматычныя гурткі, сьпяваў у хоры, танчыў, займаўся боксам.

Пасьля паступіў у Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (скончыў у 1962). Працаваў у тэатры імя Я. Купалы, выкладаў у Менскім пэдагагічным і Беларускім тэатральна-мастацкім інстытутах. Кандыдацкая дысэртацыя па тэме «Выпрацоўка ўменьня выразнага чытаньня ў студэнтаў-філёлягаў: (на матэрыяле беларускай літаратуры)» (1974). Прарэктар, пасьля выкладчык катэдры сцэнічнае мовы Беларускай акадэміі мастацтваў (1989—2008). Прафэсар (1993).

## Дзейнасьць
Дасьледаваў праблемы майстэрства вуснай мовы, мэтодыку навучаньня выразнаму чытаньню; аўтар навучальных і мэтадычных дапаможнікаў для студэнтаў і настаўнікаў.

Пераклаў на беларускую мову творы Ф. Дастаеўскага, І. Буніна, У. Набокава, А. Салжаніцына, Б. Пастарнака, В. Астаф’ева.

Выканаў аўдыёзапісы раманаў Івана Мележа «Людзі на балоце», «Подых навальніцы»; Уладзімера Караткевіча «Чорны замак Альшанскі», «Каласы пад сярпом тваім», «Дзікае паляваньне караля Стаха», «Хрыстос прызямліўся ў Гародні»; Уладзімера Арлова «Сны імпэратара»; Міколы Ермаловіча «Беларуская дзяржава Вялікае Княства Літоўскае»; аповесьці Вольгі Іпатавай «Прадслава».

## Сям’я
Дачка ― Натальля Халезіна, разам з мужам Мікалаем Халезіным ― стваральнікі Беларускага свабоднага тэатру, пражываюць у Вялікабрытаніі.

## Бібліяграфія
* Выразнае чытанне: Вучэбны дапаможнік для ВНУ (1970)
* Выразнае чытанне сатырычных вершаў, баек і драматычных твораў [Камплект]: [вучэбны дапаможнік для філалагічных факультэтаў вышэйшых навучальных устаноў] (1973)
* Тэхніка мовы лектара: (Дыханне, голас, дыкцыя): [Метадычны дапаможнік] (1976)
* Квітней, Радзіма. Красуй, жыццё: зборнік для мастацкага чытання / Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі Дом народнай творчасці (1978)
* Расказванне і чытанне ў дзіцячым садзе: дапаможнік для работнікаў дашкольных устаноў (1978)
* Практикум выразительного чтения: учебное пособие; Министерство просвещения БССР, Минский государственный педагогический институт (1979)
* Голас партыі ― голас міру: зборнік для мастацкага чытання / Рэпертуарна-рэдакцыйная калегія Упраўлення культасветустаноў Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі навукова-метадычны цэнтр народнай творчасці і культурна-асветнай работы; [укладальнік А. А. Каляда] (1986)
* Выразнае чытанне: Вучэб. дапам. для студэнтаў філалагічных фак. пед. ін-таў (1989)
* Мастацкае чытанне ў школе: 5―11-я класы: кніга для настаўніка (1992)
* Сцэнічная мова: Навучальны дапаможнік (1993)
* Слоўнік акцёра і рэжысёра (1995)
* Беларускае літаратурнае вымаўленне: практыкум па дыкцыі і арфаэпіі (2006)
* Сцэнічная мова : вучэбна-метадычны дапаможнік для студэнтаў спецыяльнасці «Акцёр» (2006)
* Будзьма, Жываслоў! (2015)

### Пераклады
* Фёдар Дастаеўскі. Аповесці. Апавяданні (2002)
* Фёдар Дастаеўскі. Выбраныя творы (2004)
* Лялечны дом: п’есы замежных драматургаў (2006)
* Барыс Пастарнак. Доктар Жывага (2011).
* Міхаіл Шолахаў. Лёс чалавека)2011)
* Аляксандр Салжаніцын. Адзін дзень Івана Дзянісавіча (2011)
* Расповяды пра Каханне…: Любоў, Любасць, Любошчы: [апавяданні і аповесці рускіх і савецкіх класікаў] (2012)
* Іван Бунін. Акаянныя дні (2013)
* Фёдар Дастаеўскі. Д’яблы: раман з трох частак (2013)
* Андрэй Платонаў. Чэвенгур (2014)

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Беларускія тэатразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Беларускія прафэсары
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Перакладчыкі з расейскай мовы