Куцеінскі Прачысьценскі манастыр

**Манастыр Прачыстай Багародзіцы** — помнік архітэктуры XVII стагодзьдзя ў Воршы. Знаходзіўся на паўднёва-ўсходняй ускраіне места, у прадмесьці Куцейне. Пры пабудове быў у юрысдыкцыі Канстантынопальскага патрыярхату. Твор архітэктуры магілёўскага барока. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі манастырскі комплекс, пазьней на яго месцы збудавалі шматпавярховыя будынкі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1631 годзе Багдан Статкевіч заснаваў у прадмесьці Куцейне жаночы манастыр. Першыя будынкі былі драўлянымі, а 2-ярусная брама-званіца мела мураваны ніжні ярус. У 1635 годзе згарэла драўляная саборная царква. У 1655 годзе ў стылі магілёўскага барока збудавалі мураваную саборную царкву Прачыстай Багародзіцы.

У 1658 годзе куцеінскіх манашак перавялі ў новаадкрыты Ўваскрасенскі манастыр у Смаленску. Існуюць зьвесткі, што з Куцейны былі і першыя насельніцы Новадзявочага манастыра ў Маскве. У 1691 годзе пры манастыры збудавалі мураваную царкву Раства Багародзіцы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Ворша апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, манастыр працягваў дзеяць. У 1842 годзе яго прылічылі да першай клясы. 

### Наноўшы час
У 1918 годзе савецкія ўлады ліквідавалі манастыр, будынкі якога выкарыстоўваліся пад склад і вяндлярню. Прачысьценскую саборную царкву зноў адкрылі ў часы Другой сусьветнай вайны. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі манастырскі комплекс.

У 1996 годзе Беларускі экзархат Маскоўскага патрыярхату заснаваў у Воршы Ўсьпенскі манастыр. У 2006 годзе скончылася будаваньне новай Усьпенскай царквы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры магілёўскага барока. У склад комплекс уваходзіла некалькі цэркваў, жылыя і гаспадарчыя пабудовы.

Прачысьценская саборная царква — крыжова-купальны 3-апсыдны храм. Асноўны нэф і крылы трансэпта накрываліся пэрпэндыкулярнымі 2-схільнымі дахамі з трыкутнымі франтонамі на тарцох. Сяродкрыжжа завяршаў 8-гранны глухі барабан і масіўны грушападобны купал з банькай. Сьцены аздабляліся прафіляванымі карнізамі, пілястрамі на вуглох. Высокія вокны мелі паўцыркульныя аркавыя завяршэньні. Франтоны завяршаліся банькамі і аздабляліся патройнымі роўнымі аркавымі нішамі.

## Галерэя

Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (D. Strukov, 1864-67).jpg|Д. Струкаў, 1864—1867 гг.
Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (1901).jpg|1901 г.
Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (1901) (2).jpg|1901 г.
Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (1901-18).jpg|да 1918 г.


Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (1901-18) (2).jpg|да 1918 г.
Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (A. Paŭłovič, 1901-18).jpg|А. Паўловіч, да 1918 г.
Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (16.07.1941).jpg|16 ліпеня 1941 г.
Vorša, Kuciejna, Pračyścienski. Ворша, Куцейна, Прачысьценскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Манастыры Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Беларусі
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Ворша