Селішча (Янушкавіцкі сельсавет)

**Се́лішча** — былы засьценак (хутар) Гайна-Слабадзкой воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні (цяпер — у Лагойскім раёне Менскай вобласьці), знаходзіцца за 30 км на поўнач ад Менску паміж вёскамі Харужынцы, Вялікія Бясяды і Баяры. У Селішчы на працягу 9 гадоў жыла сям’я вялікага беларускага паэта Янкі Купалы.

## Селішча і Янка Купала
Бацькі Янкі Купалы арандавалі зямлю ў Селішчы ў памешчыцы Манюшкі ў 1895—1904 гадох. Тут Купала напісаў свае першыя вершы: на польскай мове (прысьвечаны сястры Леакадзіі ў дзень яе імянінаў) і найбольш раньні зь вядомых твораў маладога паэта Луцэвіча, напісаных па-беларуску, — верш «Мая доля», датаваны 15 ліпеня 1904 году. У Селішчы Купала пераканаў свайго бацьку, каб той паслаў яго вучыцца ў народнае вучылішча ў Бяларучах.

У гэты час Купала шмат чытаў, кнігі ж пазычаў у Зыгмунта Чаховіча, удзельніка паўстання пад кіраўніцтвам К. Каліноўскага, які жыў непадалёк ў маёнтку Бясяды. У багатай бібліятэцы Чаховіча была і нелегальная літаратура, пераважна пра паўстаньне 1863 году. Знаёмства Купалы з Чаховічам стала штуршком для разьвіцьця нацыянальнай самасьвядомасьці юнака, абудзіла ў ім цікавасьць да мінулага Беларусі.
 
Селішча стала бадай самай трагічнай мясьцінай у гісторыі сям’і Луцэвічаў, тут яе напаткала вялікае гора: у траўні 1902 году ва ўзросьце 56 гадоў памёр бацька паэта Дамінік Ануфрыевіч Луцэвіч, а ўвосень — брат Казімер і дзьве наймалодшыя сястры — Сабіна і Гэлена. Родных Купала пахаваў у вёсцы Корань — за 20 км ад Селішча. Дарога на могілкі вяла празь Янушкавічы, Гайну, Слабаду. Пасьля сьмерці родных Янка Купала застаўся на гаспадарцы за старэйшага.

Каб пракарміць сям’ю, Янку Купалу давялося ня толькі працаваць на сваёй гаспадарцы, але таксама шукаць работу ў іншых месцах — хатнім настаўнікам, прыказчыкам у панскім маёнтку, чорнарабочым. У 1903 годзе насуперак волі сваёй маці Янка Купала ўпершыню ненадоўга пакінуў дом у Селішчах. 

Вясной 1904 году маці Купалы моцна занядужала. Купала ў гэтую пару служыў на Сеньненшчыне, у маёнтку Беліца пана Сьвяцкага. Але як толькі дачуўся — атрымаў тэлеграму, — што захварэла маці, кінуў службу, вярнуўся ў Селішча і заняўся гаспадаркай. Тым часам маці акрыяла, і Луцэвічы вырашылі зьмяніць арэнду. Так у 1904 годзе сям’я Луцэвічаў зьехала зь Селішча і пераехала ў вёску Бараўцы.

## Былая сядзіба
Сёньня на месцы былога засьценку над зялёнай руньню ўзвышаецца курганок з купінай дрэваў. Былыя хата, скляпы і хлявы стаялі ніжэй — там, дзе цяпер лес. Там быў і сад. У нізкім месцы цякла ручаіна, біла крыніца. Зручна было насіць ваду ў хату і паіць свойскую жывёлу. На гары знаходзілася пуня.

## Крыніцы

## Літаратура
* Янка Купала: Энцыкл. даведнік / БелСЭ; Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн., БелСЭ, 1986. — 727 с, 26 л. іл.; Артыкул «Янка Купала» / Аўтар — А. Лойка. — С. 5—20; Артыкул «Бараўцы» / Аўтар — Ж. Дапкюнас. — С. 64; Артыкул «Селішча» / Аўтар — Н. Капранава. — С. 555.
* Лойка Алег. Акопы або У прадчуванні рэвалюцыі. ― У яго кн.: Як агонь, як вада…: Раман-эсэ пра Янку Купалу. ― Мн., 1984.
* Содаль, Уладзімер. Пуцявінамі сейбіта. ― Мн., 1982.
* Цвірка, Кастусь. Той курган векавечны…: Сцяжыны вандровак. ― Мн., 1985. ― С. 186―205.
* Чырскі, Мікалай. Гасцінцам Купалы. ― Мн., 2002. ― 36 с.

## Вонкавыя спасылкі
* Янушкавічы і ваколіцы
* Падарожжы Свабоды:Янушкавічы і ваколіцы, Лагойскі раён / Аўтар Зьміцер Бартосік // Радыё «Свабода», эфір 13 сакавіка 2008 году
* У пошуках купалаўскіх хутароў / Аўтар Анатоль Кляшчук // Газэта «Звязда», 30 ліпеня 2011 году
*  Селішча — наш гонар і сорам / Аўтар Анатоль Кляшчук // Газэта «Звязда», верасень 2011 году

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Лагойскага раёну
Катэгорыя:Купалаўскія мясьціны