open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жукі

Назву **Жукі́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Жукі — вёска ў Кобрынскім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Жукі — вёска ў Мёрскім раёне 
** Жукі — вёска ў Пастаўскім раёне 
** Жукі — вёска ў Чашніцкім раёне 
** Жукі-Горныя — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне 
** Жукі-Ложныя — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Жукі — вёска ў Ельскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Жукі — вёска ў Ашмянскім раёне 
** Жукі — вёска ў Карэліцкім раёне  

* Менская вобласьць:
** Жукі — вёска ў Капыльскім раёне 
** Жукі — вёска ў Гаранскім сельсавеце Менскага раёну 
** Жукі — вёска ў Шаршунскім сельсавеце Менскага раёну 

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Жукі — вёска ў Беластоцкім павеце
** Жукі — вёска ў Гайнаўскім павеце

### [[Расея]]

## Глядзіце таксама
* Жук
* Жукава
* Жукавец
* Жукавічы
* Жукаў
* Жукаўка
* Жукаўшчына
* Жуковічы
Міцкевічы (неадназначнасьць)

**[[Міцкевічы (род)|Міцке́вічы]]** — беларускі род шляхецкага паходжаньня.
**[[Міцкевічы (сям'я)|Міцке́вічы]]** — беларускі род сялянскага паходжаньня.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Міцкевічы — вёска ў Баранавіцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Міцкевічы — вёска ў Гарадзенскім раёне 
** Міцкевічы — вёска ў былым Ашмянскім павеце, цяпер знаходзіцца ў Смаргонскім раёне

* Міцкевічы — вёска ў былым Вялейскім павеце
* Міцкевічы — вёска ў былым Слонімскім павеце
* Міцкевічы — вёска ў былым Слуцкім павеце
* Міцкевічы — фальварак ў былым Слуцкім павеце

## Прозьвішчы
* Міцкевічы гербу Божая Воля
* Міцкевічы гербу Кітаўрас
* Міцкевічы гербу Ліс
* Міцкевічы гербу Ляліва
* Міцкевічы гербу Наленч
* Міцкевічы гербу Порай
* Міцкевічы гербу Прыяцель
* Міцкевічы гербу Трубы

## Глядзіце таксама
* Міцкевіч
Шаранговіч

**Шаранго́віч** — беларускае прозьвішча.

* Васіль Пятровіч Шаранговіч (нар. 14 студзеня 1939) — народны мастак Беларусі, дырэктар музэю сучаснага выяўленчага мастацтва.
* Васіль Фаміч Шаранговіч (20 лютага 1897 — 15 сакавіка 1938) — савецкі партыйны дзяяч, старшыня ЦК КП(б)Б. Расстраляны.
* Канстанцін Шаранговіч (4 студзеня 1956— 2014) — беларускі мастак.
* Натальля Шаранговіч (нар. 1967) — беларускі мастацтвазнаўца.
* Пётар Шаранговіч (1 ліпеня 1893 — 18 студзеня 1938) — двойчы кавалер ордэну Чырвонага Сьцяга, выкладчык Ленінградзкай ваенна-палітычнай акадэміі. Расстраляны.http://www.marakou.by/by/davedniki/repres_nastaunik/tom-iv-kniga-ii?id=25514

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Дзень Свабоды (Украіна)

**Дзень Свабоды** () — дзяржаўнае сьвята ва Ўкраіне, якое афіцыйна існавала з 2005 па 2011 рок. Сьвята адзначалася штогадова, 22 лістапада, у дзень пачатку Памяранцавай рэвалюцыі 2004 року.

30 сьнежня 2011 Прэзыдэнт Украіны Віктар Януковіч указам № 1209/2011 адмяніў Дзень Свабоды, фактычна аб’яднаўшы яго з Днём саборнасьці 22 студзеня. Аб’яднанае сьвята атрымала назву Дзень саборнасьці і Свабоды Ўкраіны .

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Про День Свободи | від 19.11.2005 № 1619/2005
* Указ №&nbsp;1619/2005 Прэзыдэнта Украіны «Про День Свободи»

Катэгорыя:Сьвяты Ўкраіны
Баляслаў Геранім Клапатоўскі

**Баляслаў Геранім Клапатоўскі** (; 13 сакавіка 1848, Шаргарад, цяпер Віньніцкая вобласьць, Украіна-24 лютага 1903, Санкт-Пецярбург, Расея) — рымска-каталіцкі дзеяч, луцка-жытомірскі біскуп, арцыбіскуп магілёўскі.

Навучаўся ў Духоўнай сэмінарыі ў Жытоміры (1865—1869) і Духоўнай Акадэміі ў Санкт-Пецярбургу (1869—1873). Высьвечаны на сьвятара 15 ліпеня 1872. Працаваў прафэсарам у сэмінарыі ў Жытоміры (1873—1877), прафэсарам і ад 1897 рэктарам Акадэміі ў Пецярбургу.

Ад 2 жніўня 1897 тытулярны біскуп Элеўтэропалісу й дапаможны біскуп луцка-жытомірскае дыяцэзіі. Ад 14 сьнежня 1899 луцка-жытомірскі біскуп і адміністратар камянецкае дыяцэзіі. Ад 15 красавіка 1901 арцыбіскуп магілёўскі й адміністратар менскае дыяцэзіі. Адначасова кіраваў Духоўным калегіюмам у Пецярбургу.

Катэгорыя:Нарадзіліся 13 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1848 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віньніцкай вобласьці
Катэгорыя:Луцкія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Катэгорыя:Памерлі 24 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1903 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу
Лабанок

* Уладзімер Лабанок (3 ліпеня 1907 — 4 лістапада 1984) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч, удзельнік партызанскага руху. Герой Савецкага Саюзу.
* Анатоль Лабанок (нарадзіўся 18 чэрвеня 1938) — мікрабіёляг. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1991), доктар біялягічных навук (1978), прафэсар (1983). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1998).
* Леанід Лабанок (нарадзіўся 11 верасьня 1943) — навукоўца ў галіне радыёбіялёгіі. Чалец-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996), доктар мэдыцынскіх навук (1990), прафэсар (1993).
Мацей Павал Мажджанеўскі

**Маце́й Па́вал Мажджане́ўскі** (; 24 лютага 1747, Ярдановічы-2 красавіка 1819) — рымска-каталіцкі дзеяч. Высьвечаны на ксяндза ў 1771. Дапаможны біскуп магілёўскі й тытулярны біскуп пталемэйскі ад 10 ліпеня 1815 (кансакраваны 5 траўня 1817).

## Крыніцы
* Біяграфія на catholic hierarchy

Катэгорыя:Нарадзіліся 24 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1747 годзе
Катэгорыя:Пталемэйскія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 2 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1819 годзе
Караль Недзялкоўскі

**Антоні Караль Недзялкоўскі** (; 27 траўня 1846, Мінкаўцы, Дубенскі павет—6/7 чэрвеня 1911, Жытомір) — рымска-каталіцкі дзеяч, луцкі біскуп (1901—1911).

З шляхецкага роду Недзялкоўскіх гербу Равіч, сын Францішка й Марыі зь Дзянчынскіх. Навучаўся ў павятовай шляхецкай школе ў Луцку, потым у Камянец-Падольскай гімназіі. У верасьні 1862 паступіў у духоўную сэмінарыю ў Камянцы-Падольскім, адкуль у 1863 яго пераслалі навучацца ў Духоўную акадэмію ў Санкт-Пецярбургу, якую скончыў 20 чэрвеня 1867 са ступеньню майстра тэалёгіі.

Высьвечаны на сьвятара праз малады век атрымаў толькі 23 жніўня 1869. У 1869—1871 катэдральны вікарый у Жытоміры, у 1872 сакратар біскупскае кансысторыі ў Жытоміры. У 1867—1897 прафэсар касьцёльных сьпеваў і літургікі, кананічнага й дзяржаўнага права, касьцёльнае гісторыі ў Духоўнай сэмінарыі ў Жытоміры. У 1884 стаў канонікам катэдральнае капітулы ў Жытоміры й Луцку, у 1890 рэктарам Духоўнае сэмінарыі ў Жытоміры. У 1897—1901 рэктар Духоўнае Акадэміі ў Санкт-Пецярбургу, у 1900 атрымаў дактарат *honoris causa* гэтае акадэміі.

У 21 ліпеня 1897 прызначаны тытулярным біскупам Самаскім і дапаможным біскупам Магілёўскае архідыяцэзіі, кансакраваны 5 сьнежня 1897. У 1899—1901 капітульны вікарый Магілёўскае архідыяцэзіі, адміністратар Менскае дыяцэзіі. 15 красавіка 1901 прызначаны луцкім і жытомірскім біскупам. У дыяцэзіі заснаваў дыяцэзіяльны музэй і школу арганістаў. Адмовіўся ад прапанаванае пасады магілёўскага арцыбіскупа. У сваю чаргу царскі ўрад не прыняў ягонае адмовы ад кіраваньня Луцкай дыяцэзіяй.

Пахаваны ў Жытоміры.

## Найважнейшыя публікацыі
* *Asceci w rzeczywistości i wyobraźni współczesnych literatów i artystów.* (1890)
* *O chrześcijańską zasadę.* (T.1 Nagość w sztuce, T.2 Moralność i przyzwoitość w sztuce; 1895)
* *Wolność myśli i wolność czytania.*
* *Nie tędy droga szanowne panie.* (1897)
* *Miraże mądrości.* Petersburg (1897)
* *Wrażenia z pielgrzymki do Ziemi Świętej.* (Petersburg 1898 Nakł. Księg. K. Grendyszyńskiego 4° ss. [4], 513, [1], tabl. 1)
* *Czemu dziś w poezji nie mamy słowików.* (1901)
* *Studja estetyczne.* (1901)
* *Snopek kąkolu.* (1904)

### Эсэ
* *Nieco o dyable*

## Літаратура
* Piotr Nitecki, «Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965—1999», ISBN 8321113117, Warszawa 2000.
* Krzysztof Rafał Prokop, «Sylwetki biskupów łuckich» ISBN 8391191877, Biały Dunajec&nbsp;— Ostróg 2001.
* Ks. Witold Józef Kowalów, «Bp Karol Antoni Niedziałkowski (1901—1911)», [w:] «Wołanie z Wołynia» 5 (1998) nr 4, s. 33.

Антоні Караль
Катэгорыя:Нарадзіліся 27 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1846 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ва Ўкраіне
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Самаскія біскупы
Катэгорыя:Луцкія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 7 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1911 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Жытоміры
Шыман Марцін Казлоўскі

**Шы́ман Ма́рцін Казло́ўскі** (; 5 лістапада 1819, Аліта, Троцкі павет — 14 лістапада 1899, Санкт-Пецярбург) — рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп луцка-жытомірскі, арцыбіскуп магілёўскі, бібліст, папулярызатар тэалёгіі.

Сын Яна й Магдалены зь Лянкевічаў Казлоўскіх. Скончыў шляхецкую школу ў Кейданах, у 1839 паступіў у Віленскую духоўную сэмінарыю, ад 1841 у Віленскай духоўнай акадэміі, якую скончыў у Пецярбургу. Высьвечаны на сьвятара ў 1844. Майстар тэалёгіі ад 22 чэрвеня 1845. У 1845—1848 выкладчык у ковенскай гімназіі, прафэсар маральнае тэалёгіі й гамілетыкі ў Віленскай духоўнай сэмінарыі. У 1848—1851 выкладаў гісторыю касьцёлу й кананічнае права, у 1851—1863 рэктар сэмінарыі. Ад 1852 канонік, ад 1862 прэлат-кусташ віленскае катэдральнае капітулы. Ад 1866 асэсар Духоўнага калегіюму, а ад 1877 рэктар Духоўнае акадэміі ў Пецярбургу.

У 1883 прызначаны луцка-жытомірскім біскупам, быў вымушаны вырашаць праблемы, што паўсталі ў выніку 13-гадовае ссылкі папярэдняга біскупа. Хоць і быў ляяльны да расейскіх уладаў, у 1884 пазбавіў пасады пробашча, які прыняў у касьцёле праваслаўнага мітрапаліта; за што быў пазбаўлены ўладамі (да 1885) паловы пэнсіі. Ад 1891 арцыбіскуп магілёўскі. У 1892 спрычыніўся да канфлікту з расейскімі ўладамі праз сваё нежаданьне ўводзіць дадаткровыя набажэнствы на расейскай мове.

Быў адным з найпладавіцейшых рэлігійных аўтараў Расейскае імпэрыі. Аўтар падручнікаў рэлігіі. Папулярызаваў дзеі Каталіцкага Касьцёлу. Хоць і ня быў навукоўцам у 1862 стаў доктарам honoris causa Духоўнае акадэміі ў Пецярбургу. Да ХХ ст. уся моладзь навучалася на ягоных кніжках. Папулярызаваў тэкст «Вульгаты» ў перакладзе Якуба Вуйка, вядомы як «Біблія Казлоўскага». Рабіў вялікі націск на тое, каб ксяндзы чыталі Біблію й цікавіліся літургіяй. Пахаваны на Выбарскіх могілках у Пецярбургу.

## Крыніцы

## Літаратура
* Ks. Witold Józef Kowalów, Arcybiskup Szymon Marcin Kozłowski (1883—1891), [w:] «Wołanie z Wołynia» nr 1 (20) ze stycznia-lutego 1998 r., s. 33-34.
* Krzysztof Rafał Prokop, Sylwetki biskupów łuckich, Biały Dunajec — Ostróg 2001, s. 182—186.
* Інна Шостак. Луцько-Житомирська Римо-Католицька дієцезія наприкінці XVIII — у першій половині XIX століття, Білий Дунаєць — Острог 2005.

Катэгорыя:Луцкія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Міцкевіч

**Міцке́віч** (, , , ) — беларускае прозьвішча. Утворанае ад імя Міхал (Міцак) ці Зьміцер (Міцька) з дапамогай суфіксу -евіч. 

### Носьбіты
* Адам Міцкевіч (1798—1855) — польскі паэт беларускага паходжаньня
* Адам Міцкевіч (1954—2007) — польскі спартовы дзяяч
* Алесь Міцкевіч (1919—) — беларускі грамадзкі дзяяч, пляменьнік Якуба Коласа
* Аляксандар Міцкевіч (1801—1871) — брат Адама, прафэсар права
* Валеры Міцкевіч — намесьнік кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта Беларусі
* Валянтын Міцкевіч (1918—2005) — беларускі грамадзкі дзяяч, пляменьнік Якуба Коласа
* Відуціс Ёнас Міцкевіч (1950—) — летувіскі палітычны дзяяч
* Вінцас Крэве-Міцкевіч (1882—1954) — летувіскі літаратар
* Вінцас Міцкявічус-Капсукас (1880—1935) — летувіскі камуністычны дзяяч
* Даніла Міцкевіч — беларускі навуковец, сын Якуба Коласа
* Канстантын Міцкевіч (1882—1956) — сапраўдныя імя і прозьвішча беларускага паэта Якуба Коласа
* Марыя Міцкевіч — старшыня Дзіцячага фонду духоўнага і культурнага адраджэньня «Сакавік»
* Мечыслаў Міцкевіч (1879—1939) — украінскі палітык
* Мікалай Міцкевіч (1914—1991) — фізыкахімік, акадэмік АН Беларусі
* Міндоўг Міцкевіч (1976—) — летувіскі сьпявак
* Міхал Міцкевіч — беларускі навуковец, сын Якуба Коласа
* Міхал Міцкевіч — прафэсійны картачны гулец, авантурыст Рэчы Паспалітай, ён жа граф Валіцкі
* Міхась Міцкевіч (1897—1991) — беларускі грамадзкі дзяяч, брат Якуба Коласа
* Міхась Міцкевіч (1926—2020) — беларускі навуковец, сын Якуба Коласа
* Паўлюк Міцкевіч — беларускі фатограф
* Рымвід Станіслаў Міцкевіч (1940—) — летувіскі архітэктар
* Тадэвуш Міцкевіч (1950—) — летувіскі палітычны дзяяч
* Тэлесфор Міцкевіч (1845—1935) — удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў
* Уладзіслаў Міцкевіч (1838—1936) — сын Адама Міцкевіча, польскі і францускі публіцыст, выдавец
* Юзаф Рымвід-Міцкевіч (1869—1940) — лютнік
* Юлян Міцкевіч (1838—1863) — удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў
* Юозас Міцкевіч (1900—1984) — летувіскі пэдагог, этнограф
* Францішак Міцкевіч (1796-1862) — брат Адама, удзельнік паўстаньня 1830—1831 гадоў
* Францішак Міцкевіч (1833-1873) — пляменьнік Адама, удзельнік паўстаньня 1863—1864 гадоў
* Францішак Міцкевіч (1961—) — ксёндз, выкладчык

### Іншае
* 5889 Міцкевіч — плянэтоіда, названая ў гонар Адама Міцкевіча
* Міцкевіч Катавіцы — польская баскетбольная каманда

## Глядзіце таксама
* Міцкевічы
* Гімназія імя Адама Міцкевіча
Эстонія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Эстонію прадстаўляў на «Эўрабачаньні-2008» гурт *Kreisiraadio*, але не мінуў у фінал і заняў 18-е месца з 8 баламі ў першым паўфінале.

## Склад гурта
* Тармо Лейнатам
* Ганс Вёрна
* Пітэр Ойя

## Нацыянальны адбор
25 лістапада было пададзена 58 заявак на ўдзел у конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» ад Эстоніі. 2 лютага было адабрана 4 песьні і запрошана 6 кампазытараў.

## Галасаваньне
### Паўфінал

### Фінал

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Эстонія. Нацыянальны адбор (esckaz.com)

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Shady Lady

«**Shady Lady**» () — песьня, зь якой 22 траўня 2008 году Ані Лорак прадставіла Ўкраіну на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Аўтары песьні: Карэн Кавалеран і Філіп Кіркораў. Песьня заняла 2 месца з 230 баламі ў фінале, а ў другім паўфінале конкурсу — 1 месца з 152 баламі.

## Глядзіце таксама
* Украіна на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Украіна на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Secret Combination

«**Secret Combination**» () — песьня, зь якой 20 траўня 2008 году Каляміра прадставіла Грэцыю на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Аўтары песьні: Пасэйдонас Гіянапоўляс, Канстантынас Ранцыс. Песьня заняла 3 месца з 218 баламі ў фінале, а ў першым паўфінале конкурсу — 1 месца з 156 баламі.

## Глядзіце таксама
* Грэцыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Грэцыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Qele Qele

«**Qele, Qele**» () — песьня, зь якой 20 траўня 2008 году Сірушо прадставіла Армэнію на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Аўтары песьні: Сірушо (Sirusho), Х. А. Дэр-Ховагімян. Песьня заняла 4 месца з 199 баламі ў фінале, а ў першым паўфінале конкурсу — 2 месца з 139 баламі. Куплеты выкананыя на армянскай і ангельскай мовах.

## Глядзіце таксама
* Армэнія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Армэнія на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Свабода (газэта, 2004)

**Свабода** — грамадзка-палітычная газэта, якая выдавалася з 2004 году ў Менску на беларускай мове. З 24 лістапада 2008 году з-за недахопу сродкаў газэта перастала выходзіць. Цяпер выдаецца пад назвай «Тут і цяпер» з заяўленым тыражом у 299 экз.

Заснавальнік, галоўны і першы рэдактар — Сяргей Дубавец.

## Глядзіце таксама
* Пагоня газэта з Горадні.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка (новы сайт)
* Афіцыйная старонка (стары сайт)

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2008 годзе
Hold On Be Strong

«**Hold On Be Strong**» () — песьня, зь якой 20 траўня 2008 году Марыя Гаўкаас Сторэнг прадставіла Нарвэгію на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Аўтар песьні: Міра Крэйг. Песьня заняла 5 месца з 182 баламі ў фінале, а ў першым паўфінале конкурсу — 4 месца з 106 баламі.

## Глядзіце таксама
* Нарвэгія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Нарвэгія на конкурсе песьні Эўрабачаньне
All Night Long

**All Night Long**:

## Музыка
;Песьні
* «All Night Long (All Night)» — песьня Ліанэля Рычы
* «All Night Long» — песьня Сымона Мэцью
* «All Night Long» — песьня Амі Сузукі

;Альбомы

## Фільмы
All Night Long (песьня Сымона Мэцью)

«**All Night Long**» () — песьня, зь якой 22 траўня 2008 году Сымона Мэцью прадставіў Данію на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне»-2008. Аўтары песьні: Якаб Лаўнб'ерг, Свэнд Гудзінсэн, Ніс Богвад. Песьня заняла 15 месца з 60 баламі ў фінале, а ў другім паўфінале конкурсу — 3 месца з 112 баламі.

## Глядзіце таксама
* Данія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня 

Катэгорыя:Данія на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Day After Day

«**Day After Day**» () — песьня, зь якой 20 траўня 2008 году Эльнур і Самір прадставілі Азэрбайджан на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне 2008». Аўтары песьні: Захра Бадалбэйлі, Гоўхар Гасанзадэ. Песьня заняла 8 месца з 132 баламі ў фінале, а ў першым паўфінале конкурсу — 6 месца з 96 баламі.

## Глядзіце таксама
* Азэрбайджан на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Азэрбайджан на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Азэрбайджанскія песьні
Навіны

Тэрмін **навіны** зьяўляецца множным лікам ад «навіна» і звычайна ўяўляе сабой праграму (збор некалькіх навінаў) на тэлебачаньні і радыё. У друкаванай прэсе навінамі таксама завуцца зводкі навінаў, напрыклад, у адмысловай рубрыцы ў газэце.

Як правіла, навіны на тэлебачаньні і радыё перадаюцца некалькі разоў у дзень, пачынаюцца ў пачатку гадзіны і доўжацца ад двух хвілін да паўгадзіны. Яны звычайна ўяўляюць сабой зводку асобных навінаў з такіх абласьцей, як палітыка, эканоміка, навука, культура, спорт, з прагнозам надвор’я ў канцы. Мяркуецца, што навіны павінны быць выкладзеныя максымальна нэўтральна і аб’ектыўна, і асобна ад камэнтароў. Выбар навін для падборкі ажыцьцяўляецца рэдакцыяй.

Навіна (Hot news) — гэта апэратыўная інфармацыя, якая ўяўляе палітычную або эканамічную цікавасьць у аўдыторыі, часам за навіну выдаюць прапаганду.

## Глядзіце таксама
* Навінавы артыкул — жанр журналістыкі
* Інфармацыйнае агенцтва

Катэгорыя:Прэса
Катэгорыя:Журналістыка
Катэгорыя:Тэлевізійныя праграмы
Катэгорыя:Тэлевізійныя жанры
Цыпрыян Адынец

**Цыпрыя́н Адынец** (; 13 верасьня 1749, Горадня — 28 ліпеня 1811) — рымска-каталіцкі дзеяч, біскуп.

26 верасьня 1764 уступіў у Таварыства Езуса. У 1798 прызначаны тытулярным біскупам Гіпаса й дапаможным біскупам Магілёўскае дыяцэзіі.

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Cyprian Odyniec †

Катэгорыя:Нарадзіліся 13 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1749 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Гіпаскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 28 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1811 годзе
Наша Свабода

**Наша Свабода** — грамадзка-палітычная газэта, якая выдавалася пад гэтай назвай з 2000 па 2002 ў Менску на беларускай мове.

Заснавальнік, галоўны і першы рэдактар — Павал Жук.

24 верасьня 1999 году суд задаволіў зыск Дзяржаўнага сакратара Рады Бясьпекі Віктара Шэймана да газэты «Навіны» й журналіста Сяргея Аніськага памерам 15 млрд рублёў. Зь верасьня газэта «Навіны» перастала выходзіць у сьвет.

25 лютага 2000 году аднаўляецца выпуск і выходзіць 8-палосны першы нумар газэты «Наша Свабода». 2 сакавіка, на другі дзень свайго выхаду у сьвет, на пэўны час спыніла дзейнасьць пераймальніца «Навінаў». З таго часу яе перасьледуюць падаткавыя службы.
 
2 жніўня 2002 году судзьдзя Анатоль Савіч прызнаў рацыю Анатоля Тозіка і вызначыў памер кампэнсацыі маральнай шкоды — 105 млн рублёў з газэты і аўтара артыкула М.Падаляка (каля 54 тыс. даляраў) (100 і 5 тыс. адпаведна).

26 жніўня 2002 у дзяржаўную друкарню «Чырвоная зорка» быў дастаўлены чарговы нумар газэты, і 1 мільён беларускіх рублёў, патрэбных для аплаты паслугаў тыпаграфіі, на рахунак друкарні пералічыла прыватная фірма. Копія плацёжкі была дасланая з факсу рэдакцыі «Нашай Свабоды» ў друкарню. Ад гэтага моманту падзеі пачалі разгортвацца надзвычай дынамічна. Паводле вэрсіі Паўла Жука, адпаведныя службы, якія займаюцца праслухоўваньнем рэдакцыйных тэлефонаў, «зьнялі» з факсу копію плацёжкі й перадалі яе ў Маскоўскі суд Менску. Там тэрмінова было скліканае паседжаньне суду пад старшыняваньнем судзьдзі Анатоля Савіча, які а 20-ай гадзіне вечара прыняў рашэньне спагнаць пералічаны мільён на кошт пагашэньня штрафу, спыніўшы такім чынам выхад «Нашай Свабоды-Палітыкі». Рахунак рэдакцыі ў зьвязку з гэтым быў замарожаны.

У сакавіку 2004 — Сяргей Дубавец аднаўляе выданьне пад назвай «Свабода».

## Крыніцы
* Радыё Рацыя, Увечары 26 ліпеня ўлады спынілі друкаваньне чарговага нумару газэты «Наша Свабода-Палітыка»

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт газэты «Наша Свабода»

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі
Катэгорыя:Зьніклі ў 2002 годзе
Юзэф Максымілян Станеўскі

**Юзэф Максымілян Станеўскі** (; 1795—1871) — рымска-каталіцкі дзеяч, біскуп. Дамініканін. Прэор Пецярбурскага кляштара. 27 верасьня 1858 прызначаны тытулярным біскупам Плятэі й дапаможным біскупам магілёўскім. Ад 1869 адміністратар Магілёўскае дыяцэзіі. Выявіў сябе рашучым прыхільнікам русыфікацыі. Уводзіў расейскую мову ў дадатковыя набажэнствы, патрабаваў навучаньне на расейскай мове.

## Цытаты
З пастырскага пасланьня ад 24 лютага 1871.


*Як пастыр магу вас запэўніць, што ўвядзеньне расейскай мовы ў дадатковыя набажэнствы не ўяўляе ніякай небясьпекі для нашай сьвятой рыма-каталіцкай веры.*


Ліст луцкаму біскупу Каспару Бароўскаму.

*Навучаць катэхізму ў школе будзем на расейскай мове, як гэтага хоча манарх, які мае такое права.*


## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Józef Maksymilian Staniewski †
* Мар’ян РАКОЎСКІ. CУПРАЦЬСТАЯННЕ. З гісторыі каталіцкага душпастырства на Беларусі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1795 годзе
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Плятэйскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі ў 1871 годзе
Юры Івашкевіч

**Юры Івашке́віч** (; 19 красавіка 1819, Адамайце — ?) — рымска-каталіцкі дзеяч. 6 траўня 1872 прызначаны тытулярным біскупам Антэдону й дапаможным біскупам магілёўскім.

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Giorgio Isawzkiewicz †

Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Антэндонскія біскупы
Навіны БНФ Адраджэньне

**Навіны БНФ «Адраджэньне»** — беларуская газэта, орган Беларускага народнага фронту «Адраджэньне». Выдавалася са сьнежня 1988 да траўня 1994 ў Менску на беларускай мове (асобныя нумары таксама на расейскай мове).

Асноўны зьмест газэты складала хроніка падзей, артыкулы на актуальныя грамадзка-палітычныя тэмы, праграмныя матэрыялы БНФ. Зьмяшчаліся артыкулы, прысьвечаныя гісторыі Беларусі, беларускай нацыянальнай сымболіцы, сьпісы ахвяр палітычных рэпрэсій.

Як нулявы нумар выданьня зьявілася "Інфармацыйнае паведамленьне БНФ за перабудову «Адраджэньне», у якім друкавалася адозва Аргкамітэту БНФ да грамадзян Беларусі, а таксама рэкамэндацыі ў стварэньні групаў падтрымкі БНФ. Першыя нумары рыхтавалі А.Суша і А.Радкевіч; у падрыхтоўцы паасобных нумароў удзельнічалі: П.Ларын, І. Дрозд, П.Пячонка, А.Сёмуха; ад № 7 у складзе выдавецкае групы: Алесь Суша, Сяргей Дубавец, Павал Жук.

Выйшла некалькі выпускаў «Навінаў» у перакладзе на расейскую мову ("Новости Белорусского народного фронта «Адраджэньне»), якія ў асноўным адпавядалі беларускаму варыянту выданьня. Апошні нумар, прысьвечаны выбарам прэзыдэнта, выйшаў у траўні 1994 году пад рэдакцыяй Барыса Хамайды.

Выйшла 40 нумароў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:Беларускі народны фронт «Адраджэньне»
Навіны (газэта)

**«Навіны»** — грамадзка-палітычная газэта, якая выдавалася з 16 студзеня 1998 году па 29 верасьня 1999-га ў Менску на беларускай мове. Замяніла газэту «Свабода», якую 24 лістапада 1997 г. зачыніў Вышэйшы гаспадарчы суд Рэспублікі Беларусь. 24 верасьня 1999 году суд задаволіў зыск Дзяржаўнага сакратара Рады Бясьпекі Віктара Шэймана да газэты й журналіста Сяргея Аніські памерам 15 млрд. рублёў. 25 лютага 2000 году аднаўляецца выпуск і выходзіць 8-палосны першы нумар газэты «Наша Свабода».

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе
Наша слова

**«На́ша сло́ва»** — штотыднёвы бюлетэнь (у далейшым — газэта), орган Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны. Выдаецца з сакавіка 1990. Падпісны індэкс на «Белпошце» 63865.

## Гісторыя
Першы нумар штомесячнага бюлетэня ТБМ «Наша слова» выйшаў 17 сакавіка 1990 г. у Менску  і меў наклад у 6500 асобнікаў (гал.рэд. Эрнэст Ялугін). Старшынём рэдакцыі бюлетэня абралі Ніла Гілевіча. Чальцы рэдакцыі: Янка Брыль, Уладзімер Дамашэвіч, Алесь Камароўскі, Анатоль Клышка, Ірына Лапцёнак, Генадзь Мацур, Зьміцер Санько, Мікола Супрановіч, Алесь Траяноўскі, Генадзь Тумаш, Яўген Цумараў і Генадзь Цыхун. У верасьні 1990 г. бюлетэнь «Наша слова» ўключылі ў каталёг падпісных выданьняў СССР пад індэксам 74795. З 3-га (13-га) нумару ў сакавіку 1991 г. бюлетэнь «Наша слова» стаў тыднёвікам. Пасьля месяцовага перапынку, які адбыўся ў сувязі са спыненьнем 25 траўня 1995 г. фінансаваньня з боку ўрада Беларусі і пераводу памяшканьняў ТБМ на платную арэнду ў ліпені 1995 г. газэта «Наша слова» аднавіла выпуск .

1 лістапада 1997 г. аддзяленьне ТБМ у Лідзе (гал.рэд. Станіслаў Суднік) аднавіла выданьне газэты «Наша слова», якая перастала выходзіць пасьля № 14 за 9 красавіка ў Менску ў сувязі з паўторным спыненьнем урадавага фінансаваньня. Рэдакцыю склалі 9 чалавек: Генадзь Бураўкін (старшыня), Людміла Дзіцэвіч, Сяргей Запрудзкі, Аляксей Пяткевіч, Аляксей Рагуля, Аляксей Саламонаў, Павал Сьцяцко, Алег Трусаў і Эрнэст Ялугін.

## Галоўныя рэдактары
* Эрнэст Ялугін — 17 сакавіка 1990 г.
* Станіслаў Суднік — 1 лістапада 1997 г.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Архіў нумароў на Kamunikat.org
* Слоўнік.орг

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:Аб’яднаныя Масмэдыі
Беларусь на дзіцячым конкурсе песьні Эўрабачаньне

**[[Беларусь]]** удзельнічае ў дзіцячым конкурсе песьні Эўрабачаньне ад 2003, на год раней чым у конкурсе песьні Эўрабачаньне. Беларусь — адзіная краіна, якая двойчы выйграла гэты конкурс — у 2005 і 2007. У 2008 Беларусь прадстаўляла трыё ў складзе Дар’і Надзінай, Аліна Молаш, Карыны Жуковіч.

## Удзел і вынікі

## Крыніцы

Катэгорыя:Краіны на дзіцячым конкурсе песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Беларуская музыка
Антоні Малэцкі

**Антоні Малэцкі** (; 1861-17 студзеня 1935) — рымска-каталіцкі дзеяч, біскуп.

Высьвечаны на сьвятара ў 1889. 13 жніўня 1926 прызначаны тытулярным біскупам Дыянісыяны й дапаможным біскупам магілёўскім.

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Antonio Malecki †

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1861 годзе
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Дыянісыянскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 17 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1935 годзе
Тэафілюс Матулёніс

**Тэафілюс Матулёніс** (; 4 ліпеня 1873, Кударышкі — 20 жніўня 1962) — рымска-каталіцкі дзеяч, арцыбіскуп.

Высьвечаны на сьвятара 17 сакавіка 1900. 8 сьнежня 1928 прызначаны тытулярным біскупам Матрэгі й дапаможным біскупам магілёўскім, кансакраваны 9 лютага 1929. 9 студзеня 1943 прызначаны кашадарскім біскупам. 9 лютага 1962 атрымаў асабісты тытул арцыбіскупа.

## Вонкавыя спасылкі
* Archbishop Teofilo Matulionis †

Катэгорыя:Нарадзіліся 8 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1873 годзе
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Біскупы Матрэгі
Катэгорыя:Кашадарскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 20 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1962 годзе
Бітва пад Янджэявам

**Бітва пад Янджэявам** — адна з найбольш значных перамог польскага войска падчас паўстаньня 1830-1831 гадоў. Бітва адбылася паміж польскім корпусам брыгаднага генэрала Яна Нэпамуцэна Умінскага (11 000 чалавек) з аднаго боку, і расейскімі войскамі пад камандаваньнем генэрал-фэльдмаршала Івана Дзібіча (24 000 чалавек).

13 траўня 1831 году авангард расейскага корпуса пабіў пад Янджэявам (Мазоўша) авангард польскага войска пад камандаваньнем Букоўскага і Сьмігельскага. Але палякі вышлі з акруженьня і злучыліся з галоўнымі сіламі, якія Ўмінскі правёў з Рудзянак да Якубава. Умінскі разьмясьціў войска па абодвух бакох дарогі, у лесе. Дэзарыентаваны Дзібіч ня ведаў велічыні польскага войска і, паводле гісторыка Калера, «адважныя дзеяньні Ўмінскага стваралі ўражаньне іх вялікай колькасьці».

Бітва пачалася атакай расейскае пяхоты, але польскія грэнадэры стрымалі іх. Затым пачаўся абстрэл польскае артылерыі колькасьцю шэсьць гармат пад камандаваньнем Левандоўскага і адной — Ржапэцкага. Калі расейцы выйшлі зь лесу, атака скончылася вялікімі стратамі.

Тады Дзібіч даслаў на першую лінію сваю артылерыю (40 гармат), але польскія стрэлы былі больш грозныя і трапныя. Па 5 гадзіне Дзібіч два разы аддаў прыказ ісьці ў наступ, але і гэтыя атакі былі марныя.

Дзібіч аддаў загад адступаць на Калушын. Страты з боку расейскай арміі склалі 1300 чалавек забітымі, з польскай — менш за 300 забітых і пленных.

## Літаратура
* E. Callier, *Bitwy i potyczki stoczone przez wojsko polskie w roku 1831*, Drukarnia Dziennika Poznańskiego, Poznań 1887, сс. 115-117. 

Янджэяў
Deli

«**Deli**» () — песьня, зь якой 22 траўня 2008 году турэцкі рок-гурт Mor ve Ötesi прадставіў Турэччыну на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Належыць да альбома *[[Başıbozuk]]*. Аўтар музыкі і словаў: Mor ve Ötesi. У другім паўфінале песьня набрала 85 ачкоў і заняла 7 месца; у фінале пры суме балаў — 137 — таксама заняла 7 пазыцыю.

## Відэа
Над відэакліпам на песьню «Deli» працаваў рэжысэр Эзэль Акай. Відэа было выпушчана ў красавіку 2008 году.

## Пазыцыя ў чартах

## Глядзіце таксама
* Турэччына на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Official Site
* Старонка форума

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Турэччына на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Бітва пад Дашавам

**Бітва пад Дашавам** — найбольш значная бітва лякальнага падольскага паўстаньня падчас паўстаньня 1830—1831 гадоў. Бітва адбылася 14 траўня 1831 году паміж большым нерэґулярным атрадам польскіх паўстанцаў пад камандаваньнем пэнсіянэра генэрал-маёра Бэнэдыкта Колышкі (больш за 3000 челавек) з аднаго боку і меншай колькасьці расейскіх войск пад камандаваньнем генэрала Логіна Рота.

80-гадовы Колышка ня ведаў вайсковых навінак, але сваіх жаўнераў правадзіў цалкам адважна. Яго войска было аднак кепска зарганізаванае. Паўстанцы ішлі ў даўгаватай калёне. 14 траўня каля 16-й гадзіны авангард расейскага корпуса пабіў пад Горадкам авангард польскага войска пад камандаваньнем Вацлава Севярына Ржавускага. Пабядзінскі контратакаваў і разьбіў два швадроны расейскай язды. Калі з польскага табору ўрыхтаваліся некалькі польскіх швадронаў, Пабядзінскі, які гэта пабачыў, зноў атакаваў і ў пагоні быў забіты, што стало прычынай адступа.

Адначасова, маёр Арлікоўскі падрыхтаваў два швадроны і выступіў насупраць расейскай калёне. Хоць атака была пасьпяховая, падаў загад адступаць, таму што пабачыў, што галоўныя сілы Калышкі не былі яшчэ падрыхтаваныя. Тактычны загад быў дрэнна зразумелы, калі недасьведчаныя паўстанцы дачулі яго і пабачылі адступ атрада, якім камандаваў Пабядзінскі, пачалася паніка.

Колышка падрыхтаваў сваё войска, але тады ўпадлі на яго ўцекачы. Бязладзіцы ніхто ня мог спыніць. За ўцякаючымі палякамі ішоў расейскі корпус.

Вацлаў Ржавускі загінуў у невядомых акалічнасьцях. Гэтым падзеям прысьвяціў Юльюш Славацкі «Думу аб Вацлаве Ржавускім».

## Літаратура
* E. Callier, *Bitwy i potyczki stoczone przez wojsko polskie w roku 1831*, Drukarnia Dziennika Poznańskiego, Poznań 1887, сс. 115—122, 
* *Kronika powstań polskich 1794—1944*, Wydawnictwo Kronika, Warszawa, , с. 117. 

Дашаў
For Life

«**For Life**» () — песьня, зь якой 20 траўня 2008 году Ісіс Гі прадставіла Польшчу на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Аўтар песьні: Ісіс Гі. Песьня заняла 24 месца з 14 баламі ў фінале, а ў першым паўфінале конкурсу — 10 месца з 42 баламі.

## Глядзіце таксама
* Польшча на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Польшча на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Hero (песьня Шарлёты Пэрэлі)

«**Hero**» (*Герой*) — песьня, зь якой 22 траўня 2008 году Шарлёта Пэрэлі прадставіла Швэцыю на «Эўрабачаньні-2008».

## Трэк-ліст
# Hero (2:56)
# Hero (інструмэнтальная вэрсія) (2:56)

## Відэакліп
14 красавіка 2008 у Стакгольме быў зьняты відэакліп на песьню «*Hero*». 7 траўня ён быў афіцыйна выпушчаны.

## Чарты

## Глядзіце таксама
* Швэцыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Швэцыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Юзэф Несялоўскі

**Юзэф Несялоўскі** (1728 — 8 сакавіка 1814) — дзяржаўны і палітычны дзяяч Рэчы Паспалітай, апошні наваградзкі ваявода з 1773 году. Пасол на сойм 1756, 1764 (удзельнічаў у абраньні на трон Станіслава Аўгуста Панятоўскага), 1766.

З роду Несялоўскіх гербу Кошбак. Сын Адама Несялоўскага і Анны Бяразоўскай .

Дэпутат трыбуналу ВКЛ у 1762, маршалак Скарбовага трыбуналу ВКЛ.

Працаваў у каралеўскай канцэлярыі, дзе спадабаўся каралю Станіславу Панятоўскаму.

Стараста цырынскі з 1756, прэнскі і прапойскі з 1769. Падкаморны наваградзкі, чашнік ВКЛ у 1765, кашталян наваградзкі 1765—1773, ваявода наваградзкі з 1773.

У 1756 як цырынскі стараста абраны паслом наваградзкім на вялікі сойм.

У 1769 ажаніўся з Катажынай Масальскай, дачкою гетмана і сястрою віленскага біскупа. Біскуп адмовіў сястры ў пасадзе, за што Несялоўскі ў 1770 збройна захапіў маёнткі, якія належалі жонцы. Рашэньнем Наваградзкага трыбуналу асуджаны на 6 тыдняў арышту ў Наваградзкай вежы (на працэсе шляхту абараняў бацька Адама Міцкевіча — Мікалай Міцкевіч). Першы высокі службоўца, які атрымаў такі суровы вырак.

Яму належаў маёнтак Новая Мыш, дзе ён прымаў у 1784 караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага.

Заўзяты палітычна праціўнік Антонія Тызэнгаўза.

У 1788—1792 гг. — удзельнік Чатырохгадовага Сойма. Адзін з аўтараў «Узаемных заручынаў абодвух народаў».

Удзельнік паўстаньня Тадэвуша Касьцюшкі. Віленскі актам паўстаньня 24 красавіка 1794 прызначаны старшынём Найвышэйшай Літоўскай Рады. Пасьля паразы паўстаньня хаваўся ў лясах. У лістападзе 1794 схоплены казакамі. На загад царыцы Кацярыны ІІ вызваланы з-пад арышту. Былі вернуты сэквэстраваныя маёнткі — Новая Мыш, Варонча

Меў сына генэрала войска ВКЛ Франьцішка Ксавэрыя Несялоўскага.

Успамянуты ў «Пане Тадэвушы» Адама Міцкевіча (Кн. І):

Кавалер ордэна Сьвятога Станіслава (1772) .

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Слоўнік Л.Маракова
* Генэалёгія Несялоўскага 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1728 годзе
Катэгорыя:Чашнікі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Кашталяны наваградзкія
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Сьвятога Станіслава
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1794 году
Катэгорыя:Памерлі 8 сакавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1814 годзе
Леў Літвінаў

**Леў Маркавіч Літвінаў** (сапраўднае імя: *Леў Гурэвіч*; 28 красавіка 1899 — 21 сакавіка 1963) — беларускі рэжысэр, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1946) і Татарстана (1953).

## Біяграфія
Нарадзіўся Леў Гурэвіч у красавіку 1899 году ў Менску. У 1926 годзе скончыў Беларускую драматычную студыю ў Маскве. У 1927—1932 гадах (і пасьля ў 1942—1943) Літвінаў зьяўляецца рэжысэрам Дзяржаўнага габрэйскага тэатру БССР. Мастацкі кіраўнік (1932—1937) галоўны рэжысэр (1943—1950) Купалаўскага тэатру. У 1950—1963 — галоўны рэжысэр . Памёр у Казані. 

## Пастаноўкі
* «Жакерыя» Праспэра Мэрымэ (1932) у 1-ым Беларускім дзяржаўным тэатры 
* «Бацькаўшына» Кузьмы Чорнага (1933)
* «Салавей» Зьмітрака Бядулі (1937, разам зь Леанідам Рахленкам)
* «Паўлінка» Янкі Купалы (1944)
* «Дзень цудоўных падманаў» Рычарда Шэрыдана (1948)
* «Гэта было ў Менску» Алеся Кучара (1949)

## Бібліяграфія
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* Літвінаў (сапраўднае Гурэвіч) Леў Маркавіч. //  — С. 313.
* Літвінаў (сапраўднае Гурэвіч) Леў Маркавіч. //  — С. 124. 
* Літвінаў (сапраўднае Гурэвіч) Леў Маркавіч //  С. 282.
* 
*  

## Вонкавыя спасылкі
* Зьнічкі Айчыны

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1899 годзе
Катэгорыя:Беларускія рэжысэры
Катэгорыя:Памерлі 21 сакавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1963 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 28 красавіка
Сьпіс інфлянцкіх біскупаў

**[[Інфлянцкая дыяцэзія|Інфлянцкія біскупы]]**

## Сьпіс

* 20 траўня 1585 — 2 студзеня 1587 Анджэй Патрыцы Нідэцкі
* 19 лютага 1590 — 20 чэрвеня 1637 Ота Шэнкінг
* 20 лістапада 1641 — 12 чэрвеня 1645 Мікалай Красноўскі
* 28 кастрычніка 1651 — 1 кастрычніка 1676 Аляксандар Кшыштаф Хадкевіч
* 15 студзеня 1685 — 21 ліпеня 1710 Мікалай Паплаўскі
* 14 сакавіка — 10 лістапада 1710 Тэадор фон Людынггаўзэн, каад’ютар
* 23 лютага 1711 — 1 ліпеня 1716 Кшыштаф Антоні Шэмбак
* 1717-1720 Пётар Тарло
* 16 верасьня 1720 — 14 студзеня 1722 Станіслаў Юзаф Гозьюш
* 12 чэрвеня 1724 — 11 траўня 1733 Аўгустын Вэсэль
* 22 чэрвеня 1733 — 9 верасьня 1738 Канстанты Машынскі
* 30 верасьня 1737 — 16 лістапада 1739 Вацлаў Геранім Серакоўскі, каад’ютар
* 16 верасьня 1740 — 5 сакавіка 1752 Юзаф Дамінік Пузына
* 9 красавіка 1753 — 2 кастрычніка 1763 Антоні Казімеж Астроўскі
* 22 красавіка 1765 — 30 сакавіка 1778 Ян Стафан Гедройц
* 20 ліпеня 1778 — 21 сакавіка 1781 Антоні Мацей Серакоўскі
* 17 верасьня 1781 — 9 траўня 1794 Юзаф Казімер Касакоўскі
* 23 верасьня 1793 — 9 жніўня 1798 Ян Непамуцэн Касакоўскі, каад’ютар

## Глядзіце таксама
* Інфлянцкая дыяцэзія

Катэгорыя:Інфлянцкія біскупы
Катэгорыя:Сьпісы
Яўхім Юзэф Грабоўскі

**Яўхім Юзэф Грабоўскі** (1756 — 29 студзеня 1829, Санкт-Пецярбург) — рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп, генэральны вікарый Магілёўскае архідыяцэзіі.

## Біяграфія
У 1780 пасьля сканчэньня духоўнае сэмінарыі ў Жытоміры высьвечаны на ксяндза. Служыў ва Ўкраіне. Ад 1793 году — канонік (кіеўскі, пасьля камянецкі й жытомірскі), ад 1802 году — прэлат кіеўскае капітулы, ад 1803 году яшчэ й жытомірскае. Ад 1822 году прэлат магілёўскае архідыяцэзіі. 9 жніўня 1825 году імпэратар Аляксандар I прызначыў яго біскупам-суфраганам магілёўскім, пры гэтым ажно да кастрычніка 1829 году ўлады хавалі факт існаваньня адмысловае булы папы Піюса VI ад 7 жніўня 1798 году, дзе той прызначыў Грабоўскага тытулярным біскупам Амарыянскім. Кансакрацыя мусіла адбыцца ў лютым 1829 году ў Санкт-Пецярбургу, але ён не дажыў колькіх дзён.

Займаўся навукай, у 1822 годзе атрымаў ступень доктара тэалёгіі Віленскага ўнівэрсытэту. Усе свае сродкі аддаваў на дабрачынныя мэты, матэрыяльна падтрымліваў сэмінарыю, касьцёлы, школы й шпіталі.

## Літаратура

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1756 годзе
Катэгорыя:Амарыянскія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 29 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1829 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу
Ковенскі раён

**Ко́венскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Ковенскім павеце Летувы. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы краіны. Згодна з сучаснай афіцыйнай летувіскай клясыфікацыяй раён належыць да этнаграфічнага рэгіёну Аўкштота.

## Паселішчы
У складзе Ковенскага раёну знаходзяцца наступныя населеныя пункты:

* 3 гарады — Гарлява, Вількі і Чырвоны Двор;
* 10 мястэчак — *Акадэмія*, *Бабтай*, *Чэкішкі*, *Дамейкава*, *Качаргіна*, *[[Кармялаў]]*, *Кулаўтува*, *Лапес*, *Ванджэгала*, *Запішкі*;
* 370 вёсак.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Раёны Ковенскага павету
Катэгорыя:Аўкштота
Мікалай Карачанцаў

**Мікала́й Пятро́віч Кара́чанцаў** (; 27 кастрычніка 1944, Масква, РСФСР, СССР — 26 кастрычніка 2018, Масква, Расея) — савецкі і расейскі актор тэатра і кіно, Народны артыст РСФСР (1989).

## Біяграфія
Нарадзіўся 27 кастрычніка 1944 году ў Маскве. У 1963 годзе Мікалай паступіў у Школу-студыю ММАТ, якую скончыў з адзнакай у 1967 годзе. У кіно Мікалай Карачанцаў пачаў здымацца з 1967 году. Акрамя таго, прымаў удзел у агучваньні шматлікіх мультфільмаў, працаваў на тэлебачаньні і радыё. Памёр 26 кастрычніка 2018 году з-за адмовы нырак.

## Творчасьць

### Ролі ў тэатры

## Фільмаграфія (выбарачна)
* 1975 — «Старэйшы сын»
* 1977 — «Сабака на сене»
* 1978 — «Яраслаўна, каралева Францыі»
* 1979 — «Прыгоды Электроніка»
* 1979 — «Шэрлак Голмс і доктар Ўотсан. Крывавы надпіс.»
* 1982 — «Востраў скарбаў»
* 1983 — «Белыя росы»
* 1987 — «Чалавек з бульвару Капуцынаў»
* 1990 — «Сутарэньне вядзьмарак»
* 1994—1995 — «Пецярбурскія таямніцы»
* 2014 — «Белыя Росы. Вяртаньне»

### Дубляж
* 1975 — «Страх над горадам»
* 1981 — «Прафэсіянал»
* 1981 — «Прыгоды Тома Соера і Гэкльбэры Фіна»

### Агучваньне мультфільмаў
* 1981 — «Сабака ў ботах»
* 1981 — «Кот Катафеявіч»
* 1982 — «Скрозь Люстэрка і што ўбачыла там Аліса (4 сэрыя)»
* 1988 — «Люты бамбар»

Катэгорыя:Расейскія акторы
Катэгорыя:Савецкія акторы
Катэгорыя:Народныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Савецкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Расейскія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Акторы агучваньня ў Расеі
Катэгорыя:Выпускнікі Школы-студыі МХАТ
Гіпаліт Лабаноўскі

**Гіпалі́т Лабано́ўскі** (;  9 красавіка 1831 году ў Сьніпішках) — судзьдзя земскі віленскі, ў паўстаньні 1830—1831 гадоў кіраўнік аддзелу паўстанцаў.

Лабаноўскі быў ініцыятарам арганізацыі залогі (5 красавіка) на расейскую каманду Вількаміра, якая пад камандаваньнем генэрала Бязабразава адступала ў кірунку Вільні і пасьпяхова камандаваў атакай толькі да імгненьня, калі расейскі камандзір папрасіў капітуляваць. Лабаноўскі прыймаў гэтую прапазыцыю, хаця яго жаўнеры востра пратэставалі; аднаго зь іх, Кандратовіча, застрэліў. Яго легкадумнасьць каштавала паўстанцам стратай магчымасьці перамогі, а яму самому — жыцьцё. Калі толькі расейцы прайшлі пазыцыі паўстанцаў, Лабаноўскі, які ім спадарожнічаў для адданьня зброі, быў схоплены. Паўстанцам не ўдалося адваяваць яго. У Вільні быў асуджаны да расстрэлу. Расстрэл адбыўся 9 красавіка ў прадмесьці Сьніпішкі.

## Крыніцы

## Літаратура
* E. Callier, *Bitwy i potyczki stoczone przez wojsko polskie w roku 1831*, Drukarnia Dziennika Poznańskiego, Poznań 1887, сс. 60—61, у Інтэрнэце 

Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Памерлі 9 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1831 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Расстраляныя
Белыя росы (фільм)

**«Бе́лыя Ро́сы»** () — мастацкі фільм кінарэжысэра Ігара Дабралюбава. Вытворчасьць — «Беларусьфільм», 1983 год. Працягласьць — 89 хвілін. Жанр — лірычная камэдыя.

## Сюжэт
У невялікай беларускай вёсцы Белыя Росы, да якой падступіў горад, жыве заслужаны і паважаны чалавек *Фядос Ходас* (Усевалад Санаеў). Ён ужо даўно заўдавеў. Сталі дарослымі і тры ягоныя сыны. І за кожнага зь іх баліць бацькаўскае сэрца, кожнаму імкнецца дапамагчы. Старэйшы *Андрэй* (Генадзь Гарбук) — чалавек грунтоўны, але яму перашкаджае яго рацыянальнасьць і разьлік. Весялун *Васька* (Мікалай Карачанцаў) можа страціць сям’ю з-за былога каханага яго жонкі *Марусі* (Галіна Польскіх). Сярэдні — *Сашка* (Міхаіл Какшонаў) — зьехаў на Курылы і ўжо 15 гадоў ня быў дома. Падзеі разгортваюцца на фоне зносу роднай вёскі герояў і іх перасяленьня ў кватэры гораду, шматпавярховікі якога «вырасьлі» побач.

## У ролях
* Усевалад Санаеў — *Фядос Ходас*
* Мікалай Карачанцаў — *Васька Ходас*, малодшы сын;
* Міхаіл Какшонаў — *Сашка Ходас*, сярэдні сын;
* Генадзь Гарбук — *Андрэй Ходас*, старэйшы сын;
* Барыс Новікаў — *Цімафей*
* Галіна Польскіх — *Маруся*
* Натальля Харахорына — *Вера*
* Станіслаў Садальскі — *Кісель*
* Стэфанія Станюта — *Кіселіха*
* Ірына Ягорава — *Жонка Андрэя*
* Аляксандар Бяспалы — *Мішка*
* Юры Кухаронак — *Скварцоў*
* Юлія Касмачова — *Галюня*
* Валянцін Букін — *грамадзянін зь дзіцячай каляскай*

## Здымачная група
* Аўтар сцэнару: Аляксей Дудараў
* Рэжысэр-пастаноўшчык: Ігар Дабралюбаў
* Апэратар-пастаноўшчык: Рыгор Масальскі
* Мастак-постаноўшчык: Яўген Ганкін
* Кампазытар: Ян Фрэнкель
* Вершы: Міхаіл Таніч
* Дырыгент: Сяргей Скрыпка (Дзяржаўны сымфанічны аркестар кінэматаграфіі СССР)

## Узнагароды
* Спэцыяльны прыз Усесаюзнага кінафэстывалю за 1984 год
* Прыз Усесаюзнага кінафэстывалю за лепшы сцэнар за 1984 год
* Прыз Усесаюзнага кінафэстывалю за лепшую акторскую працу за 1984 год
* «Камэдыя году»-1997

## Месца здымкаў
Здымкі фільму адбываліся ў Горадні: у цэнтры гораду, у Пярэселцы і на Дзевятоўцы.

У гонар фільму вуліца на месцы вёскі Дзевятоўка, дзе здымаўся фільм, названая Белыя Росы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Как снимали «Белые росы» //«Народная Воля» 14.11.2008 №175-176 (2903—2904)

Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Аляксея Дударава
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1983 годзе
Францішак Ксавэры Несялоўскі

**Францішак Ксавэры Несялоўскі** (18 сьнежня 1771, Ляхавічы, Наваградзкі павет — 15 верасьня 1845) — вайсковы і дзяржаўны дзеяч ВКЛ.

## Біяграфія
З шляхецкага роду гербу Кошбак, сын Юзэфа Несялоўскага.

У 1785—1788 гадах навучаўся ў Галоўнай ваеннай школе ВКЛ у Вільні. З 1788 камандзір палка пяхоты войск ВКЛ. У 1792 удзельнічаў у баях з расейскімі войскамі пад Берасьцем, узнагароджаны крыжам «Virtuti Militari».

Браў удзел у падрыхтоўцы паўстаньня 1794 году. Вызначыўся са сваім рэгімэнтам 7 траўня 1794 у бітве пад Палянамі (каля Ашмянаў), у чэрвені — ліпені ў рэйдзе па Курляндыі. У верасьні 1794 трапіў у палон. У Горадні расейскі генэрал Рапнін у адказ на просьбу бацькоў сустрэцца з арыштаваным прапанаваў прысягнуць на вернасьць Кацярыне ІІ, але Несялоўскі не пайшоў на кампраміс.

Вызвалены зьехаў у Нямеччыну. Вярнуўся на Бацькаўшчыну ў 1796. У 1798 абвінавачаны ў падрыхтоўцы новага паўстаньня і зьняволены ў Вільні. Пасьля вызваленьня падтрымаў плян А. Чартарыйскага адбудаваць дзяржаўнасьць пад пратэктаратам Расеі. З 1807 у складзе судова-адміністрацыйнай камісіі Віленскага ўнівэрсытэту.

У 1812 падтрымаў Напалеона, уведзены ім у склад Вайсковага камітэту ў Вільні. Пазьней у званьні генэрала брыгады прызначаны інспэктарам пяхоты арміі і паспалітага рушэньня ВКЛ. Разам з напалеонаўскай арміяй адступіў за мяжу.

У 1814 пасьля амністыі вярнуўся ў Беларусь, прадаў родавыя маёнткі і выехаў у Польшчу. У 1830 абраны паслом сойму Каралеўства Польскага. Прымаў удзел у паўстаньні 1830—1831 — намесьнік губэрнатара Варшавы, камандзір брыгады пры абароне гораду. Пасьля задушэньня паўстаньня арыштаваны і дэпартаваны ў Волагду.

## Літаратура
* НЕСЯЛОЎСКІ Францішак Ксаверы // 

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1771 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Расеі з Рэччу Паспалітай 1792 году
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Віртуці Мілітары
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1794 году
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1830—1831 гадоў
Катэгорыя:Памерлі 15 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1845 годзе
Капітал (неадназначнасьць)

Назву **Капітал** маюць:

* Капітал — фактар вытворчасьці ў эканамічнай тэорыі
* Капитал — альбом гурта Ляпис Трубецкой
Дыпляматычныя прадстаўніцтвы Беларусі

**Рэспубліка [[Беларусь]]** мае дыпляматычныя стасункі з большасьцю краінаў сьвету. У многіх краінах маюцца дыпляматычныя прадстаўніцтвы Беларусі, што рэпрэзэнтуюць інтарэсы беларускай дзяржавы.

#### Эўропа

* 
** Вена (Амбасада)
* 
** Брусэль (Амбасада)
* 
** Сафія (Амбасада)
* 
** Прага (Амбасада)
* 
** Талін (Генэральны кансулят)
* 
** Парыж (Амбасада)
* 
** Бэрлін (Амбасада)
** Бон (Аддзяленьне, зачынена ў 2014 г.)
* 
** Будапэшт (Амбасада)
* 
** Рым (Амбасада)
* 
** Рыга (Амбасада)
** Дзьвінск (Генэральны кансулят)
* 
** Вільня (Амбасада)
* 
** Кішынёў (Амбасада)
* 
** Гаага (Амбасада)
* 
** Варшава (Амбасада)
** Беласток (Генэральны кансулят)
** Гданьск (Генэральны кансулят)
** Белая (Кансулят)
* 
** Масква (Амбасада)
** Смаленск (Аддзяленьне; адчынілася 3 траўня 2010 году)
* 
** Бухарэст (Амбасада)
* 
** Бялград (Амбасада)
* 
** Браціслава (Амбасада)
* 
** Стакгольм (Амбасада)
* 
** Бэрн (Амбасада)
* 
** Кіеў (Амбасада)
* 
** Лёндан (Амбасада)

#### Паўночная Амэрыка
* 
** Атава (Амбасада)
* 
** Гавана (Амбасада)
* 
** Вашынгтон (Амбасада)
** Нью-Ёрк (Генэральны кансулят)

#### Паўднёвая Амэрыка
* 
** Буэнас Айрэс (Амбасада)
* 
** Бразылія (Амбасада)
* 
** Каракас (Амбасада)

#### Афрыка
* 
** Каір (Амбасада)
* 
** Трыпалі (Амбасада)
* 
** Прэторыя (Амбасада)

#### Азія

* 
** Ерэван (Амбасада)
* 
** Пэкін (Амбасада)
* 
** Дэлі (Амбасада)
* 
** Тэгеран (Амбасада)
* 
** Тэль-Авіў (Амбасада)
* 
** Токіё (Амбасада)
* 
** Астана (Амбасада)
* 
** Сэул (Амбасада)
* 
** Бішкек (Амбасада)
* 
** Дамаск (Амбасада)
* 
** Анкара (Амбасада)
* 
** Ашгабат (Амбасада)
* 
** Абу Дабі (Амбасада)
* 
** Ташкент (Амбасада)
* 
** Ханой (Амбасада)

#### Міжнародныя арганізацыі

** Брусэль (прадстаўніцтва пры ЭЗ і NATO)
** Вена (дэлегацыя пры АБСЭ)
** Жэнэва (дэлегацыя пры ААН і іншых арганізацыях)
** Нью-Ёрк (дэлегацыя пры ААН)
** Парыж (прадстаўніцтва пры UNESCO)
** Страсбург (прадстаўніцтва пры ЭЗ)

## Глядзіце таксама
* Дыпляматычныя прадстаўніцтвы краінаў у Рэспубліцы Беларусь
* Народныя амбасады Беларусі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дыпляматычныя прадстаўніцтвы Рэспублікі Беларусь
* Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь