open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Скема

**Ске́ма** — рака ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці. Найкарацейшая рака Беларусі даўжынёю 200 м.

## Геаграфія
Скема знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Нарачанскага нацыянальнага парку. Злучае азёры Мястра і Нарач.

Даўжыня — 200 м. Плошча вадазбору — 133 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусьці — 0,49 м³/с. Хуткасьць цячэньня — 0,13 м/с. Глыбіня месцамі дасягае 1,5 м.

Рэчышча зьвілістае, шырынёю 3—4 м. Дно ля вытоку пяшчанае, ля вусьця — камяністае.

Праз раку пабудаваны мост на дарозе з Нарачы ў Гатавічы. Дзейнічае гідралягічны пост. У рацэ водзяцца ракі.

## Турызм
Папулярная мясьцовасьць для сплаву на байдарках.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Даведнік «Водныя рэсурсы Нацыянальнага парку „Нарачанскі“»

Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Басэйн Нарачы
Хрышчэньне Русі

**Хрышчэньне Русі** альбо **другая рэлігійная рэформа князя Ўладзімера** — працэс прыняцьця і распаўсюджваньня хрысьціянства ў Кіеўскай Русі.

Ключавой падзеяй стала масавае хрышчэньне ў 988 г. жыхароў Кіева, а пазьней іншых гарадоў дзяржавы князем Уладзімерам Сьвятаславічам, у выніку якога хрысьціянства стала вядучай рэлігіяй у Русі. Гэта другая рэлігійная рэформа князя Ўладзімера ў Русі.

Усталяваньне хрысьціянства ў Русі — гэта працяглы і складаны працэс, які працягваўся на працягу многіх стагодзьдзяў, праходзячы некалькі важных этапаў свайго разьвіцьця: спантаннае пранікненьне хрысьціянскіх ідэй і каштоўнасьцей у паганскае асяродзьдзе, барацьба хрысьціянства і іншых сусьветных рэлігій за сфэры ўплыву, абвяшчэньне хрысьціянства дзяржаўнай рэлігіяй Кіева. Русь, супрацьстаяньне паганскага грамадзтва новай ідэалёгіі.

Мяркуючы па розных крыніцах (легенды, летапісы, матэрыяльныя помнікі), хрысьціянскае вучэньне на землях, якія пазьней увайшлі ў склад Кіеўскай Русі, зьявілася амаль адразу пасьля яе распаўсюджваньня ў сьвеце, у часы сьвятых апосталаў. Працэс распаўсюджваньня хрысьціянства быў доўгім і паступовым. Так у III ст. ёсьць згадкі пра Скіфскую епархію як частку адзінай унівэрсальнай каталіцкай праваслаўнай царквы, якая ўключала значную частку земляў будучай Кіеўскай Русі. Хрысьціянскае жыцьцё дыяцэзіі некалькі зьнізілася з прыходам гунаў (у іншых крыніцах — баўгараў), аб’яднаньнем плямёнаў зьмяшанага праславяна-цюрка-фіна-ўгорскага паходжаньня і ўзьнікненьнем дзяржавы Вялікая Баўгарыя (Хунія, Хазарыя). Але скіфская дыяцэзія працягвала сваё існаваньне да IX стагодзьдзя (г.зн. насамрэч да прыняцьця хрысьціянства).

У любым выпадку, можна сказаць, што падчас прыняцьця хрысьціянства ў грамадзтве Кіеўскай Русі існавала вялікая колькасьць розных вераваньняў і тэндэнцый, сярод якіх варта адзначыць паганства, хрысьціянства (грэцкія і лацінскія абрады, дагэтуль адзіная тады ўнівэрсальная каталіцкая царква), іслам (шырока распаўсюджаны ў суседняй Павалжанскай Булгарыі і таму, несумненна, вядомы ў Русі), юдаізм (вера хазарскіх уладароў, а таксама супольнасьці ў розных гарадах Русі, у тым ліку ў Кіеве). Такім чынам, Уладзімер Вялікі паставіў перад складанай задачай — выбраць адно зь вераваньняў пра адзінага Бога, кожнае зь якіх мела значную частку сваіх прыхільнікаў на землях Расеі — грэцкага ці лацінскага хрысьціянства, ісламу ці юдаізму як дзяржаўнай дактрыны.

Пытаньне распаўсюджваньня хрысьціянства на землях Русі (у тыя часы Скіфіі) асьвятляецца ў працах вядомых гісторыкаў царквы, такіх як Іаан Златавуст і Тэртуліян задоўга да яго прыняцьця ў Вялікім Княстве Рускім.

## Крыніцы

Катэгорыя:Хрысьціянізацыя
Катэгорыя:Кіеўская Русь
Катэгорыя:Гісторыя хрысьціянства ва Ўкраіне
Катэгорыя:Гісторыя праваслаўя
Катэгорыя:Гісторыя хрысьціянства ў Эўропе
Катэгорыя:Падзеі 988 году
Катэгорыя:Сярэднявечнае хрысьціянства
Катэгорыя:Гісторыя хрысьціянскай царквы
Станіслаў Паланевіч

**Станіслаў Паланевіч** ( 18 лютага 1939, в. Бярозаўка, Менскі раён) - беларускі дызайнэр.

### Біяграфія
У 1973 скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Навучаўся ў В.П. Сухаверкава, І.Я. Герасіменкі. З 1962 удзельнічае ў выставах у Польшчы (Варшава, Кракаў, 1979), Індыі (Бамбэй, 1981), Расеі (Масква, 1983), Карэі (Сэул, 1990). З 1987 - галоўны дызайнэр праектаў Нацыянальнага дызайн-цэнтру. Сябра Беларускага саюзу дызайнэраў з 1987. Мае каля 70 аўтарскіх пасьведчаньняў і патэнтаў на прамысловыя ўзоры і вынаходзтвы. Сярод асноўных працаў - пэрспэктыўныя распрацоўкі аўтамабіляў, трактароў, сродкаў пасажырскага транспарта (у суаўт.).
Пузічы

**Пузічы** — вёска па поўдні Салігорскага раёну Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Хорастаўскага сельсавету.

## Мінуўшчына
У Расейскай імпэрыі Пузічы знаходзіліся ў складзе Менскай губэрні. У 1905 годзе ў Пузічах пабудавалі касьцёл сьвятой Ганны. 25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У выніку Рыскага падзелу 1921 году адышла ў складзе Заходняй Беларусі да міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе ўваходзіла ў гміну Ленін Лунінецкага павету Палескага ваяводзтва. У 1939 годзе ўвайшла ў склад СССР праз далучэньне Заходняй Беларусі да БССР. У 1940—1954 гадах была цэнтрам сельсавету ў Ленінскім раёне Пінскай вобласьці БССР.

На 1941 год Пузічы налічвалі 1200 жыхароў. З пачаткам Нямецка-савецкай вайны ў дапаможную паліцыю пайшло 5 вяскоўцаў, зь якіх двое былі ахвярамі савецкіх рэпрэсіяў ў Беларусі. Пасьля атрыманьня вінтовак ад нямецкага войска ўсе пяцёра сышлі да савецкіх партызанаў у атрад Васіля Каржа. 15 лютага 1943 году ў ходзе карнай апэрацыі «Люты» нямецкі атрад ахоўнай паліцыі спаліў вёску Пузічы разам з 770 жыхарамі, сярод якіх было некалькі дзясяткаў грудных дзяцей.

Ад 8 студзеня 1954 году ў складзе Берасьцейскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году ўвайшла ў Хорастаўскі сельсавет. 20 студзеня 1960 году Пузічы перадалі Старобінскаму раёну Менскай вобласьці. Ад 25 сьнежня 1962 году — у складзе Любанскага раёну. З 14 студзеня 1963 году — у Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, з 30 красавіка 1965-га — у Салігорскім раёне Менскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Хорастаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Салігорскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Даўгавечнік

**Даўгаве́чнік** — чалавек, які дажыў да 90 гадоў. Іншыя назвы: векавіт, доўгажыхар.

## У культуры
Драматург Анатоль Дзялендзік напісаў радыёп’есу «Даўгавечнік».

## Беларусь
На 1 кастрычніка 2013 году ў Беларусі пражывала 558 стагадовых векавітаў, зь іх 483 (86%) жанчыны. Паводле Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, 9 зь іх пераадолелі 110-гадовы ўзрост. Сярод іх было 3 жанчыны і 1 мужчына ў веку 113 гадоў, якія нарадзіліся ў 1900 годзе. На 15 чэрвеня 2020 году ў Беларусі налічвалася 43 980 даўгавечнікаў у веку 90—99 гадоў (0,5% насельніцтва Беларусі). Яшчэ 428 чалавек перасягнулі стагадовы ўзрост. Больш за ўсё даўгавечнікаў пражывала ў Віцебскай вобласьці. Паводле Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, большасьць даўгавечнікаў пражывала ў сельскай мясцовасьці і мела звычку пастаянна цялесна працаваць на сьвежым паветры, а таксама харчавацца прыроднай ежай.

## Крыніцы

Катэгорыя:Даўгалецьце
Катэгорыя:Геранталёгія
Беларуская дзяржаўная акадэмія авіяцыі

**Белару́ская дзяржа́ўная акадэ́мія авія́цыі** — вышэйшая навучальная ўстанова ў Менску, якая забясьпечвае атрыманьне адукацыі, павышэньне кваліфікацыі і перападрыхтоўку авіяцыйнага пэрсаналу.

## Мінуўшчына
Менская авіяцыйная вучэльня Грамадзянскай авіяцыі (МАТВГА) створаная 1 кастрычніка 1974 року. Навучаньне пачалася з восені 1975 року. Першыя тры выпускі набіраліся ў асноўным з моладзі, якая адслужыла ў шэрагах Савецкай арміі. У 1991 року пераўтвораная ў Менскі авіяцыйна-тэхнічны коледж.

У 1994 року перайменаваны ў Менскі дзяржаўны авіяцыйны каледж (МДАК), у 1995 — у Менскі дзяржаўны вышэйшы лётна-тэхнічны каледж (МДВЛТК), у 2001 — у Менскі дзяржаўны вышэйшы авіяцыйны каледж (МДВАК). З 2015 року — Беларуская дзяржаўная акадэмія авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацыяў Рэспублікі Беларусі.

### Рэктары
* П.П. Кліменка (1974—1981)
* Д.Г. Глушчанка (1981—1983)
* Н.А. Сідаровіч (1983—1999)
* А.А. Лапцэвіч (2009-2015)
* Г.Ф. Лаўшэнка (2015—2018)
* Арцём Шагідзевіч (2018—2025)
* Ігар Яцкевіч (ад 22 траўня 2025 году)

## Дзейнасьць
Структура:
* Аддзяленьне сярэдняй спэцыяльнай адукацыі;
* Факультэт грамадзянскай авіяцыі;
* Вайсковы факультэт;
* Асьпірантура;
* Інстытут падвышэньня кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:1974 год у Менску
Катэгорыя:Акадэміі Менску
Катэгорыя:Вуліца Убарэвіча (Менск)
Катэгорыя:Вайсковыя навучальныя ўстановы Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся 1 кастрычніка
Гіт-парад

**Гіт-пара́д** ці **чарт** — апублікаваны сьпіс найбольш папулярных у пэўны пэрыяд мэдыяпрадуктаў (музыка, кнігі, кіно, гульні). Як правіла, сьпісы гіт-парадаў складаюцца ня больш, чым з 10—20 пунктаў, якія разьмяшчаюцца па меры зьмяншэньня паказчыкаў. Парамэтры гіт-параду вызначаюцца інфармацыяй аб продажах; таксама існуюць крытэрыі пройгрышу музычных кампазыцый на радыё (у музычных гіт-парадах), зьвестак па відэа- і кінапракаце (у кінаіндустрыі). Часавы пэрыяд звычайна складае тыдзень, радзей месяц. Літаральна «хіт-парад» азначае сьпіс хітоў — гэта значыць найбольш папулярных мэдыяпрадуктаў.


Катэгорыя:Музычная індустрыя
Рожавічы

**Ро́жавічы** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзілаўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадзілаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Леанід Гоманаў

**Леані́д Міха́йлавіч Го́манаў** (1953, Прапойск, Магілёўская вобласьць, цяпер Беларусь) — беларускі мастак-плякатыст.

Стварыў нізку плякатаў «Беларускія асьветнікі» — Эўфрасіньня Полацкая, Кірыла Тураўскі, Францішак Скарына, Мікола Гусоўскі і Сімяон Полацкі. Таксама працуе ў жывапісе і кніжнай графіцы.

## Жыцьцяпіс
У 1974 годзе скончыў Менскую мастацкую вучэльню. У 1991 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут і ўладкаваўся ў выдавецтва «Навука і тэхніка». Адначасна стаў сябрам Беларускага саюзу мастакоў.

## Творчасьць
Асноўныя творы: «Спыніць гонку ўзбраеньняў» (1984), «Перабудова» (1986), «Чарнобыль 26.4.86» (1988); «Дапамажы дзецям чарнобыльскай зоны» і «Хто адкажа?» (1990). Таксама стварыў плякаты да кінафільмаў «Хрыстос прызямліўся ў Гародні» (1989) і «Сівая легенда» (1992). Яго творы захоўваюць Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь і Дзяржаўны літаратурна-мэмарыяльны музэй Якуба Коласа.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Прапойску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Сябры Беларускага саюзу мастакоў
Катэгорыя:Беларускія графікі
Ялова

Назву **Яло́ва** маюць:

## Гідронімы
* Ялова — возера ў Польшчы

## Тапонімы
### [[Беларусь]]
* Ялова — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Ялова — хутар у Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Ялова — вёска ў Аўгустоўскім павеце
** Ялова — вёска ў Сувальскім павеце

### [[Турэччына]]
* Ялова — места ў Турэччыне
* Ялова — правінцыя ў Турэччыне
* Ялова — раён у Турэччыне

## Асобы
* Мэліке Іпэк Ялова (1984) — турэцкая акторка

## Іншае
*  — ударны кратэр на астэроідзе (951) Гаспра

## Глядзіце таксама
* Ялава
* Яловая
* Яловікі
* Яловіца
* Яловы Груд
* Ялоўка
* Ялоўшчына
ВК РБ

* Водны кодэкс Рэспублікі Беларусь
* Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь
Бабры (Маладэчанскі раён)

**Бабры́** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Гарадок, Вілейскaга паветa, пазней у складзе (1927) Маладзечанскaга паветa, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

Да 9 жніўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Гарадоцкага сельсавету, да 28 траўня 2013 году — у склад Хоўхлаўскага сельсавету.

## Насельніцтва

* 1931 год — 67 чалавек
* 1921 год — 66 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Русіфікацыя Беларусі ў архітэктуры

Тэму русіфікацыі Беларусі ў архітэктуры раскрываюць наступныя артыкулы:

* Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі
* Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР
* Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных Маскоўскім патрыярхатам

Як падкрэсьлівае беларускі гісторык Сяргей Абламейка за час панаваньня Расеі Беларусь страціла тысячы каштоўных помнікаў архітэктуры.

## Глядзіце таксама
* Русіфікацыя Беларусі

## Крыніцы

Беларусь
Катэгорыя:Архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Беларусафобія
Катэгорыя:Славянафобія
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1945—1990)
Катэгорыя:Гісторыя БССР
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (пасьля 1990 году)
БСА

Пад скаротам **БСА** могуць мецца на ўвазе:
* Беларуская самаахова;
* Беларуская самаабарона;
* Беларускі саюз афіцэраў.
Ермакі (Маладэчанскі раён)

**Ермакі́** (таксама — *Ярмакі́*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

Да 28 траўня 2013 году ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавету.

## Насельніцтва

* 1931 год — 137 чалавек
* 1921 год — 140 чалавек
* 1921 год — 46 чалавек

## Асобы
* Віталь Гарановіч (1952—2012) — беларускі паэт, пэдагог.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Вінаградаў (неадназначнасьць)

**[[Вінаградаў (прозьвішча)|Вінагра́даў]]** — расейскае прозьвішча. Жаночая форма — Вінаградава. Вядомыя носьбіты:

* Алег Вінаградаў ( 1937) — савецкі балетмайстар
* Аляксандар Вінаградаў (1895—1971) — савецкі геахімік
* Аляксандар Вінаградаў (1918—1988) — савецкі хакеіст
* А. М. Вінаградаў (? — ?) — бальшавіцкі дзяяч
* Аскольд Вінаградаў (1929—2005) — савецкі матэматык
* Валянцін Вінаградаў (1933—2011) — расейскі актор, кінарэжысэр
* Віктар Вінаградаў ( 1933) — беларускі матэматык
* Георгі Вінаградаў (1908—1980) — савецкі сьпявак
* Ісаакі Вінаградаў (1895—1981) — архімандрыт Расейскай праваслаўнай царквы
* Іван Вінаградаў (1891—1983) — расейскі матэматык
* Мікалай Вінаградаў (1897—1972) — беларускі псыхіятар
* Міхаіл Вінаградаў (1944—2020) — беларускі архітэктар
*  ( 1988) — беларускі грамадзкі дзяяч, палітыны вязень
* Павал Вінаградаў (1854—1925) — расейскі гісторык
* Павал Вінаградаў ( 1953) — расейскі касманаўт
* Сяргей Вінаградаў (1869—1938) — расейскі маляр
* Сяргей Вінаградаў ( 1981) — расейскі футбаліст
* Яўген Вінаградаў ( 1984) — украінскі лёгкаатлет

## Тапонімы
* Вінаградаў — места ва Ўкраіне

## Іншае
* Вінаградаў — кратэр на Марсе

## Глядзіце таксама
* Вінаградава
Каменшчына

Назву **Каменшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Каменшчына — пасёлак у Капыльскім раёне
** Каменшчына — вёска ў Маладэчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Каменец
* Каменічы
* Каменішча
* Каменка
* Каменкаўскае
* Каменкі
* Каменнае
* Каменная
* Каменны
* Каменск
* Каменскае
* Каменская
* Каменскі
* Камень
* Каменьне
* Каменьнік
* Каменьнікі
* Камянец
* Камяні
* Камяністае
* Камяністая
* Камяніца
* Камяніцы
* Камянічнік
* Камянічы
* Камянішча
* Камяннае
* Камянное
* Камяное
* Камянборак
* Камянпольле
* Камянчане
* Камянчаны
* Камяншчына
Селеўцы

**Се́леўцы** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
Населены пункт вядомы зь 17 стагодзя ў Менскім Ваявоцтве Вялікага Княства Літоўскага,ў складзе маёнтка Хоўхлава.

• 1646 год — належыла Радзівілам, пазьней Галынскім.

## Насельніцтва

* 1931 год — 337 чалавек
* 1921 год — 266 чалавек
* 1866 год — 171 чалавекi

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Кабаны (Менская вобласьць)

**Кабаны́** (з 1964 году — *Чырвонаармейская*, затым — *Краснаармейская*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводзтва, Вялейскaга павету, з 1927 года складзе Маладэчанскaга павету гміны Гарадок.

Да 28 траўня 2013 году ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1921 год — 89 чалавек
* 1931 год — 96 чалавек

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Гердуцішкі

**Герду́цішкі** — вёска ў Беларусі, на рацэ Бярэзіне. Уваходзяць у склад Гарадоцкага сельсавету Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці.

## Назва

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, фармант -герд- (-керд-) паходзіць ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека'). Такім парадкам, імя Гердут азначае «ахоўнік» і цалкам адпавядае германскаму імю Kerdut. 

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Гісторыя
У міжваенны час вёска, маёнтак і засценак знаходзіліся ў складзе гміны Гарадок Вялейскaга павету, з 1927 году Маладэчанскaга павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва
* 1866 год — 71 чалавек
* 1921 год — 143 чалавекi
* 1931 год — 184 чалавекi

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Гудоўшчына

**Гудо́ўшчына** — вёска ў Беларусі, каля ракі Бярэзіны. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці.

## Назва

Гуда або Года (Gudo, Godo) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Гарадок Вялейскaга павету, з 1927 году Маладэчанскaга павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва
* 1866 год — 35 чалавек
* 1921 год — 90 чалавек
* 1931 год — 85 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Чэрнеў

**Чэ́рнеў** (афіцыйная назва — *Чэрнева*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час знаходзілася ў складзе гміны Гарадок Вялейскага (з 1927 — Маладэчанскага) павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

Да 28 траўня 2013 году ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавету.

## Насельніцтва

* 1931 год — 20 чалавек
* 1921 год — 45 чалавек

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Залучанскі валун

**Залучанскі валун** — гэалягічны помнік прыроды рэспубліканскага значэньня (з 1996). Знаходзіцца на паўночай ускраіне в. Залучча Вайханскага сельсавета (Гарадоцкі раён, Віцебская вобласьць).
 
## Апісаньне
Вышыня — 1,15 м, акружнасьць — 10,1 м, аб’ём — 8,3 м3, вага — 22 тоны. Мае плоскую форму і моцна вывернутую паверхню. Прынесены з навакольля г. Выбарг 10—15 тысячаў год таму.

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Гэалёгія Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Славутасьці Гарадоцкага раёна
Катэгорыя:Залучча (Гарадоцкі раён)
Кічына

Назву **Кі́чына** маюць:

## Азёры
### [[Беларусь]]
* Кічына — возера ў Віцебскай вобласьці

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Кічына — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці
* Кічына — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Кічын
Кілтаўцы

**Кілтаўцы** (таксама — *Кі́льтаўцы*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

## Насельніцтва

* 1931 год — 178 чалавек
* 1921 год — 187 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Александрова (Маладэчанскі раён)

**Александро́ва** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Гарадок, Вілейскaга паветa, пазней у складзе (1927) Маладзечанскaга паветa, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва

* 1931 год — 2 чалавекi
* 1921 год — 10 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Прыродаахоўная тэрыторыя

**Прыродаахо́ўная тэрыто́рыя** — дзялянка з адмысловым парадкам выкарыстаньня дзеля захаваньня раўнавагі навакольнага асяродзьдзя і зьберажэньня прыродных багацьцяў мясьціны, што мае гістарычную, культурную, навуковую і эстэтычную каштоўнасьць. 

Віды: заказьнік, запаведнік, нацыянальны і прыродны парк, а таксама помнік прыроды, як асабліва ахоўная прыродная тэрыторыя (ААПТ); аздараўленчы (гарадзкі і курортны), водаахоўны (на беразе вадасховішча, возера і ракі), каштоўны, проціэразійны, прыдарожны і санітарна-гігіенічны (прадмесьцевы і прыкрынічны) лес. У такой мясьціне забараняюць гаспадарчую дзейнасьць адпаведным заканадаўствам або міжнародным пагадненьнем. Паводле прызначэньня бывае: адпачывальная, асяродзьдзеўтваральная, багацьцеахоўная, запаведнаўзорная і прадметаахоўная. Можа ахопліваць водную прастору і сушу.

## Беларусь

Законам Рэспублікі Беларусь ад 1994 году «Аб асабліва ахоўных прыродных тэрыторыях і аб’ектах» увялі дзяржаўны статус такіх дзялянак мясцовай, рэспубліканскай і міжнароднай значнасьці. За кіраваньне такімі мясцовымі дзялянкамі адказвалі выканаўчыя камітэты мясцовых Саветаў дэпутатаў. За кіраваньне іншымі — Кабінэт міністраў Рэспублікі Беларусь. Нагляд за мясцовымі прыродаахоўнымі дзялянкамі ажыцьцяўлялі мясцовыя Саветы дэпутатаў. За іншымі такімі мясьцінамі — Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя Рэспублікі Беларусь. На 1995 год у Беларусі налічвалася 187 помнікаў прыроды і 76 заказьнікаў мясцовай і рэспубліканскай значнасьці, тры запаведнікі — Бярэзінскі, Палескі і Прыпяцкі, а таксама 2 нацыянальныя паркі — «Белавеская пушча» і «Браслаўскія азёры». Агульная плошча асабліва ахоўных прыродных земляў Беларусі складала 7942 км² (3,8 % тэрыторыі дзяржавы). У 1996 годзе Прыпяцкі запаведнік пераўтварылі ў нацыянальны парк. У 1999 годзе заснавалі Нарачанскі нацыянальны парк. На 2020 год у Беларусі налічваўся 931 помнік прыроды, у тым ліку 605 мясцовай значнасьці, і 381 заказьнік, у тым ліку 281 мясцовай значнасьці. Таксама дзейнічала 2 запаведнікі і 4 нацыянальныя паркі Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі
Катэгорыя:Землекарыстаньне
Кабаны (неадназначнасьць)

Назву **Кабаны́** маюць:

* **[[Дзікі|Кабаны (дзікі)]]** — род сысуноў атраду парнакапытных

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Кабаны — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці
* Кабаны — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Кабан
* Кабанаўка
Жылічы (вёска, Магілёўская вобласьць)

**Жы́лічы** — вёска ў Добасьненскім сельсавеце Качэрыцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіцца за 30 кілямэтраў на паўднёвы захад ад Качэрычаў на беразе ракі Добасны (прытока Дняпра).

## Мінуўшчына
Паселішча вядомае з 1556 году, калі ўваходзіла ў Менскае ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. У 1567 року згаданае як вёска Жыліца, зьяўлялася шляхецкай уласнасьцю.

У 1930-х роках быў створаны савецкі калгас. У часы Другой сусьветнай вайны з канца чэрвеня 1941 року да канца чэрвеня 1944 року была акупаваная нацысцкімі войскамі.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе:
** 1959 — 229 жыхароў
** 1970 — 340 жыхароў
** 1986 — 134 жыхары
* XXI стагодзьдзе:
** 2002 — 63 жыхары
** 2007 — 48 жыхароў
** 2009 — 58 жыхароў

## Турыстычная інфармацыя
Будынкі былой стайні і лядоўня сядзібы Булгакаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 28—29

Катэгорыя:Добасьненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Качэрыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Харошкі (ансамбль)

**«Харо́шкі»** — беларускі дзяржаўны акадэмічны заслужаны харэаграфічны ансамбль, заснаваны ў студзені 1974 году пры Беларускай дзяржаўнай філярмоніі.

На 2020 год ансамбль «Харошкі» складаўся з танцавальнай і сьпеўна-інструмэнтальнай групаў. Аркестрам выкарыстоўваліся клясычныя і сучасныя музычныя інструмэнты: клярнэт, флейта, скрыпка, альт, баян, гармонік, бас-гітара і барабаны. Упершыню ў Беларусі «Харошкі» аднавілі выкарыстаньне такіх інструмэнтаў, як ліра, гудок, басэтля, акарына, жалейка і кмена. У балетнай трупе налічвалася 60 прафэсійных танцораў. У аркестры працавала 18 музыкаў і 4 сьпевакі. У залежнасьці ад праграмы ў выступленьні ўдзельнічала ад 25 да 60 артыстаў.

## Праграмы
На 2020 год ансамбль «Харошкі» выконваў 5 праграмаў:
* «Фальклёр» зь 17 танцаў;
* «Полацкі сшытак» зь 19 танцаў;
* «Местачковыя карцінкі» 2010 году з 13 танцаў;
* «Поры году» 2008 году з 26 танцаў;
* «Тураўская легенда» 2017 году.

## Мінуўшчына
У 1974 годзе харэографы Валянціна Гаявая і Мікалай Дудчанка стварылі ансамбль «Харошкі» пры Беларускай дзяржаўнай філярмоніі. Назву ансамбль атрымаў ад вёскі Харошкі ў Магілёўскім раёне, дзе на пачатку 1970-х гадоў запісалі танец «Гусарыкі». Першае выступленьне адбылося празь 9 месяцаў пасьля заснаваньня. У 1975 годзе прайшлі гастролі ў Малдаўскай ССР. Затым ансамбль «Харошкі» даў некалькі канцэртаў ва Ўкраінскай ССР. У 1976 годзе ўпершыню выступілі за мяжой у Даніі. У 1977 годзе «Харошкі» сталі атрымалі дыплём 1-й ступені на Ўсесаюзным конкурсе прафэсійных калектываў у Маскве (Расейская СФСР). Пасьля конкурсу правялі па 2 канцэрты з аншлягам у зале «Расея» і ў зале Чайкоўскага. Таксама ў 1977 годзе першай азіяцкай краінай, дзе выступілі «Харошкі», стала Сырыя. У 1979 годзе першай заходнеэўрапейскай краінай выступу стала Ангельшчына. У 1984 годзе ўпершыню выступілі на фэстывалі ў Азіі — «Ташкенцкая залатая восень» ва Ўзбэцкай ССР. У 1985 і 1987 гадах прайшлі гастролі ў Японіі і Індыі. У 1987 годзе пры ансамблі «Харошкі» адчынілі школу-студыю беларускага народнага танцу, дзе сталі выкладаць дзейныя артысты ансамблю. У 1989 годзе першай афрыканскай краінай, дзе выступілі «Харошкі», стала Лібія. У 2000 годзе ўпершыную выступілі ў Кітаі. У 2000-я гады ансамбль стаў выступаць на Днях культуры Беларусі за мяжой. У 2002 годзе ансамбль выступаў на зімовых Алімпійскіх гульнях у Солт-Лэйк-Сіці (ЗША). У 2003 годзе «Харошкі» атрымалі адмысловы прыз 6-га фальклёрнага фэстывалю ў Кальтавутуро (Італія). У 2004-м — адмысловую ўзнагароду 15-га сусьветнага фальклёрнага фэстывалю ў Францыі. У 2005-м — Карону 24-га фэстывалю «Сьвятыні фальклору» ў Францыі. Да 2014 году ў «Харошках» стварылі звыш 20 аўтарскіх праграмаў у выглядзе харэаграфічных спэктакляў, якія спалучалі беларускія народныя танцы, харэаграфічныя мініяцюры і сьпеўна-харэаграфічныя кампазыцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Навіны
* Канал на «Ютубе».

Катэгорыя:Гурты Менску
Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1974 годзе
Асанава

**Аса́нава** (таксама сустракаецца — *Казубрэ́ты, мн.*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Лебедзеўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лебедзеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Конавічы

**Ко́навічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Вушы. Уваходзяць у склад Лебедзеўскага сельсавету Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Кона або Куна (Cono, Cuno) — імя германскага паходжаньня. 

## Крыніцы

Катэгорыя:Лебедзеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Рафал Тшаскоўскі

**Рафал Казімеж Тшаскоўскі** (;  17 студзеня 1972, Варшава) — польскі палітык, доктар гуманітарных навук. Прэзыдэнт Варшавы з 22 лістапада 2018 году. Двойчы выходзіў ў другі тур выбараў Прэзыдэнта Польшчы, але двойчы там саступаў. 

## Жыцьцяпіс
Дэпутат Эўрапейскага парлямэнту VII скліканьня (2009—2013), у 2013—2014 гг. — міністар адміністрацыі і ўкараненьня лічбавых тэхналёгіяў, у 2014—2015 гг. — віцэ-міністар замежных справаў па эўрапейскіх пытаньнях, дэпутат Суйму VIII скліканьня (2015—2018). З 2020 году — віцэ-старшыня партыі «Грамадзянская плятформа». 15 траўня 2020 году абраны кандыдатам ад Грамадзянскай кааліцыі на выбарах прэзыдэнта Польшчы.

Пасьля першага туру галасаваньня 28 чэрвеня 2020 году выйшаў у другі тур разам зь дзейным прэзыдэнтам Анджэям Дудам.

### Скандал зь беларусамі
У сьнежні 2019 году Тшаскоўскі выклікаў скандал сваёй заявай, што над Варшавай «стаіць беларускі дух» і што прагнаць яго здольныя зьмены, якія ён прапануе. Прэс-сакратар мэрыі патлумачыў тады Свабодзе, што Тшаскоўскі меў на ўвазе савецкую архітэктуру сталіцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёну
Катэгорыя:Намесьнікі міністраў Польшчы
Катэгорыя:Міністры Польшчы
Катэгорыя:Сябры «Грамадзянскай плятформы»
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Польскай Рэспублікі
Катэгорыя:Дактары гуманітарных навук
Катэгорыя:Дэпутаты Эўрапарлямэнту з Польшчы
Катэгорыя:Мэры Варшавы
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзыдэнты Польшчы
Цеменіца

Назву **Це́меніца** маюць:

* Цеменіца — вёска ў Маладэчанскім раёне Міенскай вобласьці
* Цеменіца — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласьці
Маліноўшчына

Назву **Маліно́ўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Маліноўшчына — былая вёска ў Глыбоцкім раёне
** Маліноўшчына — вёска ў Чашніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Маліноўшчына — вёска ў Маладэчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Маліна
* Малінава
* Малінавае
* Малінавая
* Малінаўка
* Малінаўшчына
* Маліноў
* Маліноўка
* Маліньне
* Маліньнік
* Маліньнікі
Гаеўцы

Назву **Га́еўцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Гаеўцы — вёска ў Маркаўскім сельсавеце Маладэчанскага раёну
** Гаеўцы — вёска ў Палачанскім сельсавеце Маладэчанскага раёну

## Глядзіце таксама
* Гаёўка
* Гаёўцы
* Гаі
* Гаішча
* Гай
* Гаявішча
* Гаяўцы
* Падгаі
* Падгай
Гаеўцы (Маркаўскі сельсавет)

**Га́еўцы** (таксама сустракаецца — *Гаёўцы, Гая́ўцы*) — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Маркаўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Маркаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Нацыянальны футбольны стадыён (Менск)

**Нацыяна́льны футбо́льны стадыён** — футбольны стадыён, які плянуюць пабудаваць да канца 2023 году ў Менску, Беларусь. Ён зробіцца хатняй арэнай для зборнай Беларусі па футболе. Праектная ўмяшчальнасьць стадыёну складае 33 000 месцаў.

## Гісторыя
Ідэя будаўніцтва Нацыянальнага футбольнага стадыёну ў Менску неаднаразова абмяркоўвалася кіраўніцтвам краіны. У 2017 годзе Аляксандар Лукашэнка паведаміў, што ў будаўніцтве новай спартовай арэны дапаможа Кітай. Пагадненьне паміж Урадам Рэспублікі Беларусь і Ўрадам Кітайскай Народнай Рэспублікі аб рэалізацыі праекту тэхніка-эканамічнай дапамогі «Нацыянальны футбольны стадыён» было падпісана 10 кастрычніка 2018 году.

Праектаваньне і будаўніцтва арэны будзе ажыцьцяўляцца па кітайскіх стандартах, нормах і тэхнічных умовах з захаваньнем патрабаваньняў (крытэрыяў) і рэкамэндацыяў ФІФА, УЭФА бязь іх адаптацыі да дзеючых нормаў і стандартаў Рэспублікі Беларусь. Кітайскі бок нясе адказнасьць за пошукі, праектаваньне і будаўніцтва, прадстаўляе неабходную тэхніку, абсталяваньне, матэрыялы і забясьпечвае неабходную колькасьць пэрсаналу. У сваю чаргу беларускі бок нясе адказнасьць і бярэ на сябе выдаткі за афармленьне дакумэнтаў на дазвол карыстацца зямельным участкам, а таксама выканае неабходныя работы па падрыхтоўцы тэрыторыі і адпаведнай інфраструктуры.

13 жніўня 2019 году Аляксандар Лукашэнка падпісаў Указ № 306 "Аб рэалізацыі праекту тэхніка-эканамічнай дапамогі «Нацыянальны футбольны стадыён». Новы спартовы аб’ект будзе ўзьведзены на пляцоўцы каля стадыёну «Трактар». Фінансаваньне будзе ажыцьцяўляцца за кошт сродкаў ураду Кітайскай Народнай Рэспублікі.

## Будаўніцтва

### Праект
Праект прадугледжвае будаўніцтва толькі футбольнай арэны на 33 000 месцаў. Агульная плошча забудовы — каля 48 тысячаў квадратных мэтраў (надземная частка — 42 тыс. м², падземная частка — 6 тыс. м²). Элемэнты фасаду будуць выкананыя з вэртыкальных алюмінавых панэляў, якія створаць візуальны эфэкт формы і колеру. Для заўзятараў і наведвальнікаў прадугледжана паркоўка на 307 машына-месцаў (151 у падземным паркінгу і 20 для аўтобусаў).

На стадыёне будзе абсталявана высоўная сцэна памерамі 55×25 м для правядзеньня канцэртаў. Генэральны плян улічвае захаваньне існых зялёных насаджэньняў у комплексе выкананьня добраўпарадкаваньня, у тым ліку бегавых дарожак і вялікай вэляпаркоўкі побач з арэнай. У складзе новага спартовага аб’екту таксама будуць камэрцыйная зона, клюб спорту, трэнажэрная заля, кавярня, крамы, дзіцячы цэнтар і музэй футболу.

### Хада будаўніцтва
У студзені 2019 году пачалася падрыхтоўка тэрыторыі да будаўніцтва Нацыянальнага футбольнага стадыёну.

## Крыніцы

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Менску
Складанаскарочанае слова

**Складанаскарочаныя словы** — словы, утвораныя з двух ці больш словаў. Складанаскарочаныя словы могуць утвараюцца:
* з часткі слова й цэлага слова: ***партбілет, дзяржпраект, агітбрыгада, пэдінстытут, жылплошча***;
* з пачатковых частак двух ці больш словаў: калектыўная гаспадарка — ***калгас***, філялягічны факультэт — ***філфак***, юны натураліст — ***юннат***;
* з пачатковых знакаў: БНФ (бэ-эн-эф) — Беларускі народны фронт, БНР — Беларуская народная рэспубліка;
* з пачатковых гукаў — ААН (а-ан) — Арганізацыя аб’яднаных нацыяў, ЦУМ (цум) — Цэнтральны ўнівэрсальны магазін;
* з часткі першага слова й пачатковых гукаў наступных словаў: ***аблана*** (аблана́) — абласны аддзел народнае асьветы), ***БелСЭ*** (бе́лсэ́) — Беларуская савецкая энцыкляпэдыя.
Складанаскарочанымі таксама зьяўляюцца словы: ***рацыя*** (радыёстанцыя), ***эсьмінец*** (эскадраны мінасносец), ***біёніка*** (біялёгія і электроніка).

Катэгорыя:Слова
Катэгорыя:Складанаскарочаныя словы
Катэгорыя:Мовазнаўства
Далер Кузяеў

**Дале́р Кузя́еў** (, ;  15 студзеня 1993 году) — расейскі футбаліст, нападнік клюбу «Рубін» і нацыянальнай зборнай Расеі. Далер ёсьць татарам. Заслужаны майстар спорту Расеі (2018).

## Кар’ера

### Клюбная
Кузяеў нарадзіўся ў Набярэжных Чаўнах, але ва ўзросьце двух або трох гадоў, разам зь сем’ёй пераехаў у Арэнбург, там пачаў займацца футболам. Ягоны бацька Ад’ям Кузяеў працаваў трэнэрам у мясцовым клюбе. Пазьней Далер пераехаў у Санкт-Пецярбург, дзе працягваў займацца футболам. Пасьля сканчэньня акадэміі «Зэніту» некаторы час правёў у клюбе чэмпіянату гораду, а потым далучыўся да клюбу «Карэлія», які трэніраваў ягоны бацька. Дэбютаваў у дарослым футболе 23 ліпеня 2012 году ў матчы першынства ПФЛ за клюб, які ў гасьцёх сустракаўся з кастрамскім «Спартаком», выйшаўшы на пляцоўку ў самым канцы гульні. Пасьля некалькіх гадоў, праведзеных у клюбах ніжэйшых дывізіёнаў, далучыўся да «Церака», які выступаў у Прэм’ер-лізе. На новы клюб дэбютаваў 15 траўня 2014 году ў матчы супраць казанскага «Рубіну». 14 чэрвеня 2017 году падпісаў трохгадовае пагадненьні з «Зэнітам». Прыкметна, што ў сваім першым матчы за пецярбускі клюб адзначыўся першым голам у прафэсійнай кар’еры. Гол быў забіты праз 7 хвілінаў пасьля таго як Кузяеў выйшаў на замену ў матчы супраць хабараўскага СКА.

### Міжнародная
Дэбютаваў за нацыянальную зборную Расеі 7 кастрычніка 2017 году ў таварыскай гульні супраць зборнай Рэспублікі Карэя.

## Дасягненьні
**«Зэніт»**:
* Чэмпіён Расеі: 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
* Уладальнік Кубка Расеі: 2020
* Уладальнік Супэркубка Расеі: 2021, 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Расейскія футбалісты
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расеі
Sony Cyber-shot DSC-HX200V

**Sony Cyber-shot DSC-HX200V** — гіпэрпавелічальная псэўдалюстэркавая камэра вытворчасьці «Соні».

## Характарыстыкі
* Разрозьненьне 18,2 Мп
* Аб’ектыў f/2.8 Carl Zeiss з 30-разовым набліжэньнем
* Аптычная стабілізацыя аб’ектыву
* Інтэлектуальнае кіраваньне ISO
* 2-разовае лічбавае набліжэньне
* Шматлікія рэжымы здымкі
* Рэжым запісу відэа 1080p у нармальным і шырокім фармаце

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Digital photography review 
* Digital camera review 

HX200V
Катэгорыя:Супэрпавелічальныя фотаздымачы
Зенит-TTL

**«Зени́т-TTL»** () — савецкі дробнафарматны аднааб’ектыўны люстэркавы фотаапарат, распрацаваны на Краснагорскім мэханічным заводзе (КМЗ) на базе фотаздымачу «Зенит-ЕМ». Выпускаўся ў 1978—1985 роках у тым ліку і на вялейскім оптыка-мэханічным заводзе «Беларускага оптыка-мэханічнага аб’яднаньня».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інструкцыя па выкарыстаньні «Зэніту-TTL» 

Катэгорыя:Фотаапараты «Зэніт»
Катэгорыя:Фотаапараты БелОМА
Катэгорыя:Аднааб’ектыўныя люстэркавыя фотаапараты
Катэгорыя:35-мм фотаапараты
Катэгорыя:Фотаапараты, якія зьявіліся ў 1977 годзе
Гаўрыла Вашчанка

**Гаўры́ла Харыто́навіч Ва́шчанка** (1928, в. Чыкалавічы, Брагінскі раён, цяпер Гомельская вобласьць, Беларусь — 2014, Менск, Беларусь) — беларускі жывапісец.

Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі (1977), прафэсар (1980), народны мастак Беларусі (1988) і ганаровы грамадзянін Гомля.

## Жыцьцяпіс
У 1955 годзе скончыў Львоўскі інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (Украінская ССР), пасьля чаго стаў выкладаць. У 1961 годзе перайшоў на выкладчыцкую працу ў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, дзе ў 1975 годзе заняў пасаду загадніка катэдры манумэнтальна-дэкаратыўнага мастацтва. У 1992—1996 гадах атрымліваў званьне «Чалавек году» ад Біяграфічнага цэнтру ў Кембрыджы (Ангельшчына), а таксама «Чалавек ХХ  стагодзьдзя» (1992), імянны срэбны мэдаль і «Залаты дыск» (1993—1994). У 2002 годзе адчыніў асабістую карцінную галерэю ў Гомлі.

## Творчасьць
Працаваў у галіне станковага жывапісу, акварэлі, манумэнтальнай размалёўкі і вітража. Пра мінуўшчыну стварыў творы «Маё Палесьсе», «Нафтавікі Палесься» і «Дума пра хлеб» (1973 год), «Мацярынскія крылы» (1975) і  «Натурморт з барэльефам Гусоўскага» (1986). Гістарычным падзеям прысьвяціў палотны «Баляда пра мужнасьць» (1974, срэбраны мэдаль імя Грэкава), «Прарыў», «Мір зямлі маёй» і «Ліпеньскі мёд» (1982, Дзяржаўная прэмія Беларусі 1987 году), трыпціх пра паўстаньне Каліноўскага «За зямлю, за волю» (1983) і карціну «Грунвальдзкая бітва» (1985). Стварыў партрэты асьветнікаў, дзяржаўных дзеячоў і пісьменьнікаў: Якуба Коласа, Янкі Купалы, Эўфрасіньні Полацкай, Кірылы Тураўскага, Канстанціна Астроскага, Сымона Буднага, Васіля Цяпінскага, Вітаўта Вялікага і Льва Сапегі. Зрабіў манумэнтальныя размалёўкі «Зямля сьветлагорская» ў Палацы культуры хімікаў у Шацілавічах (1972) і «Асьветнікі» ў Доме настаўніка (1976). Размаляваў вітражы ў касьцёле Сымона і Алены (1974) і кінатэатры «Масква» ў Менску (1980).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брагінскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі львоўскіх ВНУ
Катэгорыя:Сябры Беларускага саюзу мастакоў
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў БССР
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Катэгорыя:Народныя мастакі Беларусі
Катэгорыя:Мастакі XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску
Нацыянальная бібліятэка Гішпаніі

**Нацыяна́льная бібліятэ́ка Гішпа́ніі** () — галоўная публічная бібліятэка, найбуйнейшая ў Гішпаніі. Знаходзіцца ў Мадрыдзе на бульвары Пасэа-дэ-Рэкалетас. Першапачаткова бібліятэка была створана з двума мэтамі — для распаўсюджваньня ведаў і для разьмяшчэньня ў сабе прыватных калекцый.

## Гісторыя
Гішпанская нацыянальная бібліятэка была заснавана ў 1712 годзе каралём Філіпам V як Каралеўская бібліятэка, аднак афіцыйны загад зьявіўся толькі 2 студзеня 1716 году. Бібліятэка была закліканая забясьпечыць публічны доступ да ведаў і аб’яднаць некаторыя бібліятэкі гішпанскіх арыстакратаў. Усе друкарні былі абавязаныя перадаваць адзін асобнік кожнай публікацыі ў Каралеўскую бібліятэку.

У 1761 годзе старэйшы бібліятэкар Хуан дэ Сантандэр па даручэньні караля Карляса III перапісаў статут бібліятэкі. У той жа час пры бібліятэцы была заснавана каралеўская друкарня, якая таксама была падпарадкавана загадчыку бібліятэкі.

У 1836 годзе бібліятэка была перайменавана ў нацыянальную. З гэтага часу яна падпарадкоўвалася не каралю, а ўраду. У той жа час Нацыянальнай бібліятэцы былі перададзеныя кнігі, канфіскаваныя ў кляштарах. У 1896 годзе быў завершаны новы будынак бібліятэкі на бульвары Рэкалетас, дзе разьмясьціліся музэй і архіў.

У 1936—1939 гадах, падчас Грамадзянскай вайны фонды бібліятэкі вырасьлі на 500 000 адзінак за кошт мноства канфіскаваных тамоў. З 1986 году ў складзе бібліятэкі зьявіліся спэцыяльныя аддзелы: архіў газэтаў, Гішпанскі бібліяграфічны інстытут і Архіўны цэнтар дакумэнтальных фільмаў.

З 1991 году з мэтай пашырэньня бібліятэкі была заснаваная філія ў Алькале-дэ-Энарэсе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны каталёг

Гішпанія
Катэгорыя:Бібліятэкі Гішпаніі
Катэгорыя:Культура Мадрыду
Беларускі відэаклюб

**Беларускі відэаклюб** (БВК) — беларуская ініцыятыва пры ТБМ, створаная дзеля перакладу сусьветнавядомых кінафільмаў на беларускую мову. Праект зь перапынкамі існаваў з траўня 1999 году да 2014 году.

Большая частка фільмаў перакладалася па-партызанску, г.з. без афіцыйнай ліцэнзіі і выдавалася на відэакасэтах і DVD. Але пераклад рабіўся не з расейскага дубляжу, а з арыгіналу. Гэтак былі выдадзеныя «Адважнае сэрца», «Пяты элемэнт», «Матрыца», «Пан Тадэвуш», Маска, Юрскі парк 2. Плянаваўся, але ня быў рэалізаваны пераклад польскага фільму «Агнём і мячом».

Акрамя гэтага выдаваліся разнастайныя зборкі і запісы канцэртаў. напрыклад у 2000 годзе была выдадзена касэта фільмаў з удзелам беларускага актора й барда Віктара Шалкевіча. На касэце былі запісаны два фільмы «Сьлёзы блуднага сына» (1995) і «Салодкі яд каханьня» (1996).

У 2011 годзе фільм «Фарсаж 5» (Fast & Furious 5) і мультфільм «Панда-кунгфуіст 2» (Kung Fu Panda 2) былі перакладзеныя ўжо празь некалькі тыдняў пасьля выхаду ў пракат.

У 2011 годзе выдаўцы беларускіх перакладаў спрабавалі надаць новы імпульс праекту. Таму яны вырашылі:
* заручыцца ляяльнасьцю дыстрыб’ютараў і забясьпечыць стварэньне беларускамоўнай вэрсіі агучкі і тытраў для кожнага чарговага фільму з уключэньнем яе ў ліцэнзійныя DVD разам зь іншымі вэрсіямі (што забясьпечвала б парытэт у апэратыўнасьці выхаду) ці, як варыянт, легальнае выданьне аднамоўнай беларускай вэрсіі;
* заручыцца ляяльнасьцю кінапракатчыкаў (іншая інстанцыя ды іншыя тэхнічныя акалічнасьці) і забясьпечыць адначасовасьць (адносна вэрсіяў на іншых мовах) выхаду фільмаў у беларускім перакладзе на кінаэкраны.

Акрамя перакладаў БВК выдала ў 2000 годзе на касэце забаронены да паказу на беларускім тэлебачаньні фільм па Слуцкі збройны чын па творах Васіля Быкава — На Чорных Лядах.

Таксама ў 2011 годзе плянавалася перавыданьне на касэтах дакумэнтальнага фільму «Вяртаньне Міхася Забэйды» і «Хрыстос прызямліўся ў Гародні» паводле кнігі Ўладзімера Караткевіча.

БВК выдаваў таксама фільм «Ісус», што пераклалі беларускія эмігранты.

Згодна Сусьветнаму Інтэрнэт-архіву, сайт ВКБ існаваў з 2011 да 2014 году.

## Крыніцы

 
## Вонкавыя спасылкі
* Старонка БВК ў інтэрнэт-архіве
*Ліст у рэдакцыю

Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Таварыства беларускай мовы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2014 годзе
Ласіцы

**Ласіцы** () — места ў Польшчы, на рацэ Точне. Адміністрацыйны цэнтар Ласіцкага павету Мазавецкага ваяводзтва. Насельніцтва на 2016 год — 7096 чалавек.

Ласіцы — магдэбурскае места гістарычнага Падляшша, побач зь якім праходзіць паўднёва-заходняя мяжа этнічнай тэрыторыі беларусаў. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася царква Прачыстай Багародзіцы, помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры XVIII ст.

## Гісторыя
### Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім
Першы пісьмовы ўпамін пра Ласіцы датуецца 1264 годам. У 1333 годзе яны далучыліся да Вялікага Княства Літоўскага. У 1505 годзе кароль і вялікі князь Аляксандар надаў месту Магдэбурскае права. У гэты час у Ласіцах існавалі цэрквы Прачыстай Багародзіцы і Сьвятога Міхала. У 1511 годзе тут зьявілася каталіцкая парафія. У 1513 годзе места ўвайшло ў склад Падляскага ваяводзтва.

У 1569 годзе згодна з умовамі Люблінскай уніі Ласіцы перайшлі да Каралеўства Польскага. У канцы XVII ст. у месьце зьявіліся жыды.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Ласіцы апынуліся ў складзе Аўстрыі, з 1809 году — у складзе Расейскай імпэрыі. На 1827 год у месьце было 190 будынкаў, на 1862 год — 199 (зь іх 6 мураваных). 

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Ласіцы занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Ласіцы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У 1923 годзе польскія ўлады перарабілі тутэйшую царкву пад касьцёл (у 1929 годзе перанесьлі будынак у Дэмблін).

У Другую сусьветную вайну зь верасьня 1939 да 8 жніўня 1944 году Ласіцы знаходзіліся пад акупацыяй Трэцяга Райху. У 1956 годзе Ласіцы сталі цэнтрам павету Варшаўскага ваяводзтва, у 1975—1998 гадох уваходзілі ў склад Бельскага ваяводзтва, з 1999 году — у Мазавецкім ваяводзтве.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1827 год — 1543 чал.; 1862 год — 1755 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1939 год — 5730 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2016 год — 7096 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Капліца Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1845)
* Касьцёл Сьвятога Жыгімонта (1906–1909)
* Кляштар камуністаў (XIX ст.)
* Могілкі: каталіцкія, юдэйскія
* Сядзіба (XVIII ст.)

### Страчаная спадчына
* Царква Прачыстай Багародзіцы (1781; перанесеная ў 1929 годзе ў Дэмблін)

## Галерэя

Łosice - zespół kościoła par. pw. św. Zygmunta Króla i Męczennika - kościół MK1.jpg|Касьцёл
Łosice - kaplica pw. św. Stanisława Biskupa MK2.jpg|Капліца
Łosice, Poland - panoramio - Roman Eugeniusz (2).jpg|Рынак
Deblin Kosciol Chrystusa Milosiernego 2011.jpg|Былая царква, перанесеная ў Дэмблін


## Крыніцы

Катэгорыя:Ласіцкі павет
Катэгорыя:Гарады Мазавецкага ваяводзтва
Макабоды

**Макабоды**, **Мукабоды** () — вёска ў Польшчы, на рацэ Ліўцы. Цэнтар сельскай гміны Сядлецкага павету Мазавецкага ваяводзтва. Насельніцтва на 2011 год — 1677 чалавек. Знаходзяцца за 17 км на паўночны захад ад Седльцаў, за 77 км на ўсход ад Варшавы.

Мукабоды — даўняе магдэбурскае места гістарычнага Падляшша каля мяжы з Мазовіяй. Да нашага часу тут захаваўся касьцёл Сьвятой Ядзьвігі, помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў.

## Гісторыя
### Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім
Упершыню Мукабоды ўпамінаюцца ў XV ст., калі імі валодаў Ян Мукабодзкі. У 1487 годзе кароль і вялікі князь Казімер перадаў вёску Івану Храптовічу. У 1496 годзе Мукабоды атрымалі Хэлмінскае права. У гэты час тут існавала царква.

У 1569 годзе згодна з умовамі Люблінскай уніі Мукабоды перайшлі да Каралеўства Польскага. У розныя часы яны знаходзіліся ў валоданьні Астрарогаў, Асалінскіх, Язерскіх, Кучынскіх.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Макабоды апынуліся ў складзе Аўстрыі, з 1809 году — у складзе Расейскай імпэрыі. На 1827 год у месьце было 128 будынкаў, на 1861 год — 115, на 1878 год — 118.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Макабоды занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Макабоды апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. 

У Другую сусьветную вайну зь верасьня 1939 да жніўня 1944 году Макабоды знаходзіліся пад акупацыяй Трэцяга Райху. У 1975—1998 гадох вёска ўваходзіла ў склад Сядлецкага ваяводзтва.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1827 год — 948 чал.; 1861 год — 1202 чал.; 1878 год — 1365 чал.; 1884 год — 1482 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2011 год — 1677 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятой Ядзьвігі (1792—1818)
* Могілкі: каталіцкія, юдэйскія

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Мазавецкага ваяводзтва
Катэгорыя:Сядлецкі павет
Катэгорыя:Падляшша
Глебкаўка

Назву **Глебкаўка** маюць:

* Глебкаўка — біялягічны заказьнік рэспубліканскага значэньня Беларусі
* Глебкаўка — рака ў Беларусі

## Глядзіце таксама
* Глеб
* Глебава
* Глебавічы
* Глебаўка
* Глебаўск
* Глебаўцы
* Глебаўшчына
* Глебенкі
* Глебкавічы