open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хайду-Біхар (мэд’е)

**Хайду-Біхар** () — мэд’е на паўночным усходзе Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Дэбрэцэн. На поўначым усходзе мяжуе з мэд’е Собалч-Сатмар-Бэрэг, на паўднёвым усходзе мяжуе з Румыніяй. На паўднвым захадзе мяжуе з мэд’е Бэкеш, на захадзе — з мэд’е Яс-Надзькун-Сольнак і паўночным захадзе — з Боршад-Абаўй-Зэмплен. Утварылася вобласьць пасьля Другой суьветнай вайны ў выніку аб’яднаньня дзьвюх даваенных абласьцей *Хайду* і *Біхар*.
Андрэй Штыгель

**Андрэй Штыгель** ( 22 чэрвеня 1994 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец гарадзенскай СДЮШАР-6. З 2010 году выступаў за дубль мясцовага «Нёмана». У 2012 годзе перайшоў у менскае «Дынама». Спачатку выступаў за фарм-клюб «Дынама-2», а пасьля таго, як той спыніў існаваньне пасьля сэзону 2012 году, далучыўся да дубля дынамаўцаў, дзе трывала гуляў цягам двух гадоў. З студзеня 2015 году трэнаваўся разам зь «Нёманам». 4 сакавіка 2015 году падпісаў кантракт з гарадзенскім клюбам. 18 красавіка 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 87-й хвіліне ў матчы супраць «Гомля» (0:0). Аднак, замацавацца ў элітным дывізіёне ня здолеў, за паўгады толькі тры разы выйшаў на замену ў асноўнай камандзе, але гуляў пераважна за дубль.

У жніўні 2015 году быў аддадзены ў арэнду «Лідзе» да канца сэзону. У лютым 2016 году пакінуў «Нёман», але ўжо ў сакавіку 2016 году падпісаў кантракт зь «Лідай». У студзені 2017 году пачаў падрыхтоўку да новага сэзону зь «Лідай», але пазьней пакінуў каманду, каб адправіцца на прагляд у «Нафтан». У лютым 2017 году далучыўся да наваполацкага клюбу. У студзені 2018 году падпісаў кантракт з клюбам «Гомель». З 2019 году выступае за наваполацкі «Нафтан». У першай палове сэзону 2017 году выходзіў на замену, а таксама гуляў за дубль. Усё ж такі пазьней замацаваўся ў асноўным складзе на пазыцыі апорнага паўабаронцы. У студзені 2018 году далучыўся да «Гомля» і неўзабаве склаў працоўную дамову. У складзе гомельскай каманды пачаў пераважна выходзіць на замену. У студзені 2019 году пакінуў «Гомель». Неўзабаве пасьля зыходу з «Гомля» накіраваўся на прагляд у «Нафтан» і ў выніку зноў стаў гульцом наваполацкага клюбу, дзе гуляў пераважна ў стартавым складзе.

У студзені 2020 году паводле справы аб дагаварных матчах быў дыскваліфікаваны АБФФ на адзін год. У ліпені 2020 году паводле вынікаў крымінальнай справы быў прысуджаны да 2 гадоў выпраўленчых работ. У пачатку 2021 году, па заканчэньні дыскваліфікацыі, стаў гульцом «Смаргоні», дзе гуляў у асноўным складзе. У сьнежні 2021 году за паўторную спробу маніпуляцыі вынікамі футбольных матчаў атрымаў пажыцьцёвую дыскваліфікацыю.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Нёману»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Крывец

Назву **Крывец** маюць:

## Населеныя пункты
* Крывец — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі
* Крывец — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы

## Прозьвішчы
* Сяргей Крывец (н. 1986) — беларускі футбаліст
* Сяргей Крывец (1909-1945) — беларускі паэт.

## Глядзіце таксама
* Крыўка
* Крыўкі
* Крыўляны
* Крыўск
* Крыўцы
* Крыўчыцы
Фёдар Сапон

**Фёдар Сапон** (нарадзіўся 18 сакавіка 1993 году) — колішні беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
З 2011 году пачаў выступаць за дубль футбольнага клюбу «Менск». У 2012 годзе быў пераведзены ў склад фарм-клюбу «Менск-2». З 14 галамі быў найлепшым бамбардзірам клюбу ў сэзоне, і на наступны год разам з камандай гуляў ужо ў Першай лізе. За два гады здолеў забіць 12 галоў у другім паводле рангу дывізіёне. Па заканчэньні сэзону 2014 году «Менск-2» быў расфармаваны, і ў студзені 2015 году Фёдар быў пераведзены ў асноўную каманду «Менска». 20 красавіка 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 80-й хвіліне матчу супраць берасьцейскага «Дынама» (0:1).

У жніўні 2015 году праходзіў прагляд у чэскім клюбе «Усьці-над-Лабэм», але не падышоў і неўзабаве на правах арэнды стаў гульцом «Бярозы-2010». У студзені 2016 году «Бяроза-2010» спыніла існаваньне, і Фёдар выправіўся на прагляд у юрмальскі «Спартак», аднак кантракт з латвійскім клюбам ня быў складзены. У выніку, узмацніў склад менскага «Тарпэда».

У сэзоне 2016 году з 9 галамі стаў найлепшым бамбардзірам «Тарпэда» ў Першай лізе. У сэзоне 2017 году пачаў радзей зьяўляцца на полі. Пасьля атрыманьня «Тарпэдам» месца ў Найвышэйшай лізе ў сакавіку 2018 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да «Смаргоні». Па заканчэньні сэзону 2018 году пакінуў смаргонскую каманду. У красавіку 2020 году далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта», дзе гуляў да сканчэньня сэзону 2020 году.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Менску»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Менск»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Бяроза-2010»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Чонград (мэд’е)

**Чонград** () — мэд’е на поўдні Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Сэгед. На поўдні мэд’е мяжуе з Румыніяй і Сэрбіяй, на поўначы — з мэд’е Яс-Надзькун-Сольнак, на захадзе — з мэд’е Бач-Кішкун і на ўсходзе — з мэд’е Бэкеш.

## Вонкавыя спасылкі
Лацінскі манэтны зьвяз

**Лацінскі манэтны зьвяз** або **Лацінскі валютны зьвяз** (, , , , , ) — манэтны зьвяз, заснаваны 23 сьнежня 1865 року з мэтай уніфікацыі некалькіх эўрапейскіх манэтных сыстэмаў. Зьвяз фактычна распаўся ў Першую сусьветную вайну, афіцыйна распушчаны 1 студзеня 1927 року.

## Мінуўшчына
На пачатку другой паловы XIX&nbsp;ст. некалькі эўрапейскіх дзяржаваў (Францыя, Бэльгія, Італія і Швайцарыя) задаліся мэтай захаваць бімэталізм, уклаўшы на канфэрэнцыі 1865&nbsp;р. міжнародную ўгоду, што атрымала назву Лацінскі манэтны зьвяз. Гэта была першая спроба міждзяржаўнага рэгуляваньня грашовых сыстэмаў. На тэрыторыі дзяржаваў зьвязу зьберагалася вольнае біцьцё манэтаў з золата і срэбра при падтрыманьні сталых суадносінаў між залатымі і срэбнымі манэтамі (1:15,5), фіксаваны мэталёвы зьмест (4,5 г срэбра; 0,290322 г золата) грашовых адзінак, вольны абарот манэтаў адных дзяржаваў-чальцоў на тэрыторыях іншых. Пагадненьне набыла моц у 1866 року.

Пазьней да зьвязу далучыліся Гішпанія і Грэцыя (1868), Румынія, Аўстра-Вугоршчына, Баўгарыя, Вэнэсуэла, Сэрбія, Сан-Марына і Папская дзяржава (1889]). В 1904 року Дацкая Вэст-Індыя таксама прыняла стандарт, але не далучыўшыся да Зьвязу. З 1912 да 1925 року нефармальным сябрам зьвязу была і Альбанія, якая толькі што здабыла незалежнасьць, хоць валюту на ўласнай тэрыторыі яна ня біла, а завозіла яе з Італіі і Грэцыі.

Такі блёк меў узмоцніць пазыцыі дзяржаваў-чальцоў адносна іншах эўрапейскіх дзяржаваў, перадусім Вялікай Брытаніі і Нямеччыны. Але гэты зьвяз праіснаваў нядоўга. Абясцэньваньне срэбра напрыканці XIX&nbsp;ст. з-за станьненьня ягонае вытворчасьці прывяло да таго, што фактычныя рынкавыя суадносіны залатых і срэбных манэтаў складалі 1:20, 1:22. Як вынік, недаацэненыя залатыя манэты пачалі выходзіць са сфэры абароту ў скарбы. Урэшце рэшт гэта спрычыніла распад Лацінскага манэтнага зьвязу. У 1878&nbsp;р. вольнае біцьцё срэбра ў дзяржавах зьвязу было забароненае, і ўсе гэтыя краіны перайшлі да залатога монамэталізму.

## Манэты


 20_francs_belges.JPG|Бэльгія, 20 франкаў
 20_CHF_1890_131415.jpg|Швайцарыя, 20 франкаў
 1884 Griechenland Georg I Revers.JPG|Грэцыя 1884, 20 драхмаў
 20_Lire_Italien_1883.JPG|Італія 1882, 20 ліраў
 Jugoslawien Alexander I 1925 Revers.jpg|Каралеўства Югаславія 1925, 20 дынараў
 Monaco Charles III 1879 Revers.jpg|Манака 1879, 20 франкаў
 Romania, 20 lei 1883, revers.jpg|Румынія 1883, 20 леяў
 Österreich - Goldmünze, 8 Florin (Gulden), 1892.JPG|Аўстра-Вугоршчына 1892, 20 франкаў (= 8 гульдэнаў/флёрынаў)


## Вонкавыя спасылкі
* Grand-dad of today’s Euro: The Latin Monetary Union (1865—1927)
* Coins of the Latin Monetary Union: 1865—1926

Катэгорыя:Валютныя зьвязы
Катэгорыя:Гісторыя эканомікі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1865 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1927 годзе
Катэгорыя:Залаты стандарт
Яўген Ляшко

**Яўге́н Ляшко́** ( 24 чэрвеня 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец ДЮСШ «Белкард». З 2012 году пачаў выступаць за дубль гарадзенскага «Нёмана». У сэзоне 2014 году замацаваўся ў рэзэрвовай камандзе гарадзенцаў. Перад сэзонам 2015 году значная колькасьць маладых гульцоў, у тым ліку і Ляшко, была пераведзеная ў асноўны склад. 21 сакавіка 2015 году дэбютаваў у асноўнай камандзе «Нёмана» ў першым матчы чвэрцьфіналу Кубка Беларусі супраць БАТЭ (0:1), калі выйшаў у стартавым складзе і правёў увесь матч на пазыцыі правага абаронцы. У далейшым здолеў замацавацца на гэтай пазыцыі ў асноўнай камандзе.

У першай палове 2017 году страціў месца ў асноўнай камандзе і выступаў за дубль. У жніўні 2017 году быў аддадзены ў арэнду клюбу Першай лігі «Ліда». Па заканчэньні сэзону ў лістападзе 2017 году вярнуўся ў «Нёман», зь якім падпісаў новы кантракт на адзін год. У сэзоне 2018 году гуляў пераважна за дубль гарадзенцаў, часам зьяўляючыся ў асноўнай камандзе. Сэзон 2019 году пачынаў у першай адзінаццатцы, пазьней страціў месца, аднак працягваў быць у абойме асноўнай каманды, часам таксама прыцягваўся да дубля. У сьнежні 2019 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам» на наступны сэзон.

У сярэдзіне 2020 году трывала зьяўляўся ў пачатковым складзе гарадзенцаў, але пасьля страціў месца ў асноўным складзе, звычайна застаючыся на лаўцы запасных, прыцягваўся да матчаў дубля. У студзені 2021 году падоўжыў кантракт з клюбам. Сэзон 2021 году пачынаў на лаўцы запасных, з траўня пачаў зьяўляцца ў стартавым складзе, зь ліпеня ўжо радзей выходзіў на поле. У студзені 2022 году яшчэ на год падоўжыў пагадненьне з гарадзенскім клюбам. У пачатку 2023 году праз забарону Міністэрства спорту і турызму застаўся без кантракту, ня трапіў у заяўку клюбу на сэзон і ня браў удзелу ў афіцыйных матчах каманды ў 2023 годзе, але працягваў трэнавацца з гарадзенцамі.

### Міжнародная
Гуляў за юнацкую і юніёрскую зборныя Беларусі ў кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Эўропы. 11 чэрвеня 2015 году дэбютаваў у моладзевай зборнай, выйшаўшы ў стартавым складзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Ангельшчыны.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Нёману»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Лесбас

**Ле́сбас** (грэч. Λέσβος) — грэцкі востраў у паўночна-ўсходняй частцы Эгейскага мора.

Плошча — 1636 км². Гэта трэці па велічыні востраў Грэцыі і восьмы па велічыні ў Міжземным моры пасьля Сыцыліі, Сардыніі, Кіпру, Корсыкі, Крыту, Мальёркі і Эўбэі. Найвышэйшы пункт — гара Алімп (967 м). Галоўны горад вострава — Мітылена.

У антычнасьці Лесбас быў цэнтрам сольнай мелікі (песеннай лірыкі), тут на эалійскім дыялекце пісалі складанымі памерамі Сапфо і Алкей. На востраве разгортваюцца дзеяньні раману «Дафніс і Хлоя».

Геалягічнай і турыстычнай асаблівасьцю вострава зьяўляецца так званы Скамянелы Лес, які належыць да сусьветнай і эўрапейскай сеткі геапаркаў.

## Глядзіце таксама
* Лесьбіянства

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Астравы Грэцыі
Катэгорыя:Астравы Эгейскага мора
Катэгорыя:Лесбас
Керкіра

**Керкіра** (), таксама **Корфу** () — грэцкі востраў, самы паўночны і другі па плошчы (593 км²) сярод Іянічных астравоў.

Керкіра цягнецца паралельна ўзьбярэжжа мацерыка на 65 км. Паўночная частка вострава знаходзіцца ля ўзьбярэжжа Саранды, Альбанія, ад якога аддзелены пралівам шырынёй ад 3 да 23 км, а паўднёвая частка вострава знаходзіцца насупраць узьбярэжжа Тэспротыі, Грэцыя. Паўночная, больш шырокая частка, гарыстая (крэйдавая і юрская сыстэмы), найвышэйшы пункт — 917 м (Пантакратар), паўднёвая частка ўяўляе вузкую, невысокую, пагорыстую паласу (трацічныя адклады).

## Паходжаньне назвы
Німфа Керкіра закахалася ў Пасэйдона. І такім палкім было іх каханьне, што марскі бог перанёс сваю каханку на чароўны востраў сярод блакітнага мора і назваў яго ў яе гонар — Керкіра. У іх нарадзіўся сын Фэак, пасьля чаго тая зямля пачала называцца — «востраў фэакійцаў».

## Літаратура
* Керкіра, Корфу // БЭ ў 18 тамах., Т.8. Мн., 1999, С.238

## Глядзіце таксама
* Іянічныя астравы
* Іянічная рэспубліка
* Рэспубліка Сямі Астравоў
* Корфская дэклярацыя

## Вонкавыя спасылкі
* Муніцыпалітэт Корфу (афіцыйны сайт)
* Сэрбы на Корфу і Віда: гістарычны сайт

Катэгорыя:Астравы Грэцыі
Катэгорыя:Іянічныя астравы
Керкіра (неадназначнасьць)

Назву **Керкіра** маюць:

* Керкіра — выспа ў Іянічным моры
* Керкіра — футбольны клюб Грэцыі
Самас

**Са́мас** () — востраў у Эгейскім моры ў Іянічнага ўзбярэжжа Малой Азыі ў складзе архіпэлягу Усходнія Спарады. Зьяўляўся цэнтрам іянійскай культуры ў часы антычнасьці. Радзіма шэрагу вялікіх дзеячаў антычнай культуры: філёзафаў Пітагора, Меліса і Эпікура, астраномаў Арыстарха і Арыстыла, паэта Херыла.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт вострава
* Пляжы Самаса

Катэгорыя:Астравы Грэцыі
Катэгорыя:Астравы Эгейскага мора
Бач-Кішкун (мэд’е)

**Бач-Кішкун** () — мэд’е на поўдні Вугоршчыны, у міжрэччы Цісы й Дунаю, адміністрацыйны цэнтар — места Кечкемэт. На поўдні мэд’е мяжуе з Сэрбіяй, на поўначы — з мэд’е Пэшт, на захадзе (за Дунаем) мяжуе з Фэерам, Тольнаю й Баранью, на ўсходзе (за Цісаю) — зь Яс-Надзькун-Сольнакам і Чанградам.

## Вонкавыя спасылкі
Крычаўцэмэнтнашыфэр

**«Крычаўцэмэнтнашыфэр»** — беларускае прадпрыемства па вытворчасьці цэмэнту і шыфэру, заснаванае ў 1933 годзе ў Крычаве. На 2015 г. мела 2 гандлёвыя прадстаўніцтвы ў Расеі (Масква, Смаленск). Сыравінай служаць крэйда з радовішча Каменка (Крычаўскі раён), гліна з радовішча Пушча (Віцебскі раён), прывазныя калдачаданавыя агаркі і гіпс. Асноўнымі вырабамі ёсьць портляндцэмэнт, 8-хвалевы і плоскі непрасаваны шыфэр.

## Мінуўшчына
20 лістапада 1933 г. Крычаўскі цэмэнтавы завод ажыцьцявіў першы выраб клінкеру. 23 лістапада Дзяржаўная камісія падпісала пастанову аб уводзе ў дзеяньне завода магутнасьцю 130 тыс. тонаў цэмэнту за год. У другую сусьветную вайну на месцы разбуранага заводу знаходзіўся нямецкі канцэнтрацыйны лягер. У 1949 г. завод адбудавалі. У лютым 1950 г. завод пачаў выраб шыфэру. У 1957 г. вытворчасьць аб’ядналі ў Крычаўскі цэмэнтна-шыфэрны камбінат. У 1963 г. да камбінату далучылі завод вапнавай мукі. Цягам 1960—1966 гг. правялі пашырэньне вытворчай магутнасьці. У 1980 г. утварылі вытворчае аб’яднаньне «Крычаўцэмэнтнашыфэр». Цягам 1980—1981 гг. ажыцьцявілі часткову перабудову прадпрыемства, што павялічыла вытворчую магутнасьць да 4 тонаў клінкеру за гадзіну. У 2008 г. на месцы 2 старых печаў на заводзе ўзьвялі трэцюю і найбуйнешую ў Беларусі печ-трубу для абпальваньня клінкеру (даўжыня 170 мэтраў, дыямэтар каля 5 мэтраў), дзе ў полі сьпяканьня тэмпэратура дасягае +1500 °C. У 2010 г. вытворчасьць цэмэнту вырасла да 1526 тыс. тонаў. 6 ліпеня 2013 г. пусьцілі вытворчасьць цэмэнту сухім спосабам магутнасьцю 1,8 млн тонаў за год, што павялічыла агульную гадавую магутнасьць да 3,3 млн тонаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Маладэчнажалезабэтон»
* «Наваполацакжалезабэтон»
* «Рагачоўжалезабэтон»

Катэгорыя:Крычаў
Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1933 годзе
Віктар Дарашкевіч

**Ві́ктар Іва́навіч Дарашке́віч** (9 чэрвеня 1949, Цёмнае Балота, цяпер Сасновы Бор, Шчучынскі раён — 12 кастрычніка 2003) — беларускі літаратуразнавец, крытык, тэкстоляг, перакладчык-лацініст, культуроляг. Кандыдат філялягічных навук (1977).

Нарадзіўся ў вёсцы Цёмнае балота ў сялянскай сям’і. Скончыў сярэднюю школу ў мястэчку Астрына. У 1971 годзе скночыў БДУ, філялягічны факультэт. Пасьля працаваў настаўнікам. Ад 1971 да 1074 году вучыўся ў асьпірантуры Інстытуту літаратуры імя Янкі Купалы. У 1977 годзе абараніў дысэртацыю на сашукальніцтва навуковай ступені кандыдата філялягічных навук (шыфр спэцыяльнасьці 10.01.03 — «Літаратура народаў краін замежжа»). Ад 1978 да 1982 году працаваў вучоным сакратаром па каардынацыі навуковай дзейнасьці ў Прэзыдыюме АН БССР. У 1980 годзе падрыхтаваў да друку паэму «Песьня пра зубра». Ад 1982 г. — старэйшы навуковы супрацоўнік Інстытуту літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР. Зрабіў унёсак у дасьледаваньне жыцьця і дзейнасьці Францыска Скарыны, у 1982 годзе разам зь Яўгенам Неміроўскім падрыхтаваў да друку Зборнік дакументаў і матэрыялаў, датычных Францыска Скарыны. У 1985 годзе пераклаў «Слова пра паход Ігараў» на беларускую мову, пераклад апублікаваны ў 1989 годзе. Сышоў зь інстытуту ў 1990 годзе. Загінуў пры пажары.

## Творы
* 

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шчучынскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук
Катэгорыя:Памерлі ў Зьдзецельскім раёне
Катэгорыя:Загінулі на пажары
Bluemix

**IBM Bluemix** — гэта воблачная плятформа як сэрвіс, распрацаваная IBM. Яна падтрымлівае шэраг службаў, а таксама мае інтэграванае асяродзьдзе (DevOps) для стварэньня, выкананьня, разгортваньня й кіраваньня прыкладаньнем у воблаку. Bluemix заснаваны на адкрытай тэхналёгіі Cloud Foundry й працуе на архітэктуры SoftLayer. Bluemix падтрымлівае некалькі моваў праграмаваньня, у тым ліку Java, Node.js, Go, PHP, Python, Ruby Sinatra, Ruby on Rails і можа быць пашыраны для падтрымкі іншых моваў праграмаваньня, такіх як Scala, за кошт выкарыстаньня buildpacks.

IBM Bluemix была створана камандай праграмістаў, якія знаходзіліся ў розных частках сьвету, за 18 месяцаў ад першапачатковай канцэпцыі да агульнадаступнага прылажэньня. Аб зьяўленьні бэта-вэрсіі было абвешчана ў лютым 2014 року, і яна стала даступна ў чэрвені.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прадукты IBM
Катэгорыя:Воблачныя плятформы
Сьцяг Рыгі

**[[Сьцяг]] [[Рыга|Рыгі]]** — гэта прамакутнае палотнішча зь дзьвюма гарызантальнымі палосамі, аднолькавай шырыні — верхняя паласа сьветла-блакітнага колеру, ніжняя — белага. У сярэдзіне сьцягу месьціцца вялікі герб Рыгі, вышынёй 2/5 ад шырыні палотнішча. Суадносіны шырыні й даўжыні сьцягу 1:2. Гэта значыць, што пры памерах сьцягу 1х2 м й 1,5х3 м, вышыня гербу будзе складаць адпаведна 40 і 60 сантымэтараў. На флаґштоку сьцяга места знаходзяцца два перакрыжаваных ключа.

## Гісторыя

## Крыніцы

Катэгорыя:Рыга
Брук-Мюрцушляг

**Брук-Мюрцушляг** () — частка Штырыі, што знаходзіцца ў Аўстрыі. Узьнікла 1 студзеня 2013 году праз аб’яднаньне дзьвюх акругаў Брук-ан-дэр-Мур і Мюрцушляг. Насельніцтва каля 100 855 чалавек на 2014 год. Большасьць па рэлігійнай прыналежнасьці — каталікі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Штырыя
100 (тэлесэрыял)

**Сотня** () — амэрыканскі тэлевізыйны сэрыял, драма, навукова-фантастычны, выпрадукаваны праз Alloy Entertainment, CBS Television Studios ды Warner Bros. Television. Сэрыял зьяўляецца адаптацыяй кнігі «Місія 100» аўтарства Кас Морган, якая таксама напісала сцэнарый да сэрыялу сумесна з Джэйсанам Ротэнбергам. Сэрыял трансьлюецца ад 19 сакавіка 2014 году.

Катэгорыя:Тэлесэрыялы ЗША
Акадэмія навук Латвіі

**Акадэмія навук Латвіі** (, абрэвіятура LZA) — найвышэйшая навуковая ўстанова Латвіі, якая аб’ядноўвае больш чым 300 вучоных Латвійскай рэспублікі і навукоўцаў усяго сьвету ў галіне прыродазнаўчых навук, інжынэрных навук, сацыяльных і гуманітарных навук, дзейнасьць якой фінансуецца і падтрымліваецца дзяржавай.

Заснавана ў 1946 годзе як Акадэмія навук Латвійскай ССР. Акадэмія выдае весьнік «Zinātnes Vēstnesis» з 1989 году. Акадэмія знаходзіцца ў Рызе на Плошчы Акадэміі, 1.

## Аддзяленьні Латвійскай акадэмі навук
* фізыка-тэхнічнае
* хімічных, біялягічных і мэдыцынскіх навук
* гуманітарных і сацыяльных навук
* сельскай гаспадаркі і лесу
* навукова-дасьледчы цэнтар
* камісія па тэрміналёгіі
* цэнтар эўрапейскіх праграмаў
* дзяржаўная рада па наданьні званьня «emeritus»
* замежнае
* дырэкцыя хмарачосаў

## Вонкавыя спасылкі
* Латвійская акадэмія навук

Латвія
Катэгорыя:Латвія
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе
Македонскі дэнар

**Македо́нскі дэнар** (; код ISO 4217 — «MKD») — нацыянальная валюта Паўночнай Македоніі.

1 дэнар роўны 100 дэні. Уведзены ў зварот 26 красавіка 1992 году, у той момант быў роўны югаслаўскаму дынару. 5 траўня 1993 году была праведзена дэнамінацыя ў суадносінах 1 новы дэнар да 100 старых.

З 1 студзеня 2013 году манэты дэні выведзены з ужытку.

Цяпер выкарыстоўваюцца манэты вартасьцю 50 дэні, 1, 2 і 5 дэнараў; банкноты — 10, 50, 100, 500, 1000 і 5000 дэнараў.

Назва валюты паходзіць ад старажытнарымскага дэнарыя.

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Эканоміка Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Эўрапейскія валюты
Катэгорыя:Паўночная Македонія
Народны банк Паўночнай Македоніі

**Народны банк Рэспублікі Паўночнай Македоніі** () — цэнтральны банк Паўночнай Македоніі, заснаваны 19 кастрычніка 1946 году. Асноўнаю мэтаю зьяўляецца падтрымка цэнавай стабільнасьці ў краіне.

## Функцыі

НБРПМ выконвае наступныя функцыі: 
* стварэньне і вядзеньне грашова-крэдытнай палітыкі;
* рэгуляваньне ліквіднасьць у міжнародных разьліках;
* падтрымка курсу дэнару;
* апрацоўка і кіраваньне валютных рэзэрваў; 
* рэгуляваньне сыстэмы аплаты;
* выдача ліцэнзіяў банкам і ашчадным дамам і кантроль банкаў і ашчадных дамоў; 
* выдача ліцэнзіяў на аказаньне паслуг па грашовым пераводам і нагляд за дзейнасьцю суб’ектаў, якія аказваюць паслугі па апэратыўнай перадачы грошай у адпаведнасьці з законам;
* выдача дазволу на выкарыстаньне абменных пунктаў і кантроль іх дзейнасьці ў адпаведнасьці з законам; 
* эмісіі банкнот і манэтаў; 
* выкананьне работ за кошт цэнтральнага ўраду і органаў урадавай адміністрацыі.

## Крыніцы

Македонія
Катэгорыя:Эканоміка Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Банкі Паўночнай Македоніі
Натальля Клічко

**Натальля Валер’еўна  Клічко** (Ягорава) ( 26 лютага 1974 году, Бравары) — спартоўка, фотамадэль і сьпявачка. Жонка мэра Кіева Віталя Клічко.

## Біяграфія
Нарадзілася 26 лютага 1974 году ў горадзе Бравары на Кіеўшчыне. У другой клясе стала займацца гімнастыкай, а затым перайшла ў сэкцыю сынхроннага плаваньня. Але галоўную ролю ў яе лёсе адыграў мадэльны бізнэс — на прэзэнтацыі конкурсу «Чорная жамчужына» Натальля пазнаёмілася са сваім будучым мужам Віталём Клічко.

У сям’і Клічко нарадзілася трое дзяцей. У 2000 годзе сын Ягор-Дэніел, у 2002 — дачка Лізавета-Вікторыя, і сын Максім нарадзіўся ў 2005 годзе. У 2011 годзе, напярэдадні 15-годзьдзя свайго вясельля, па прызнаньні нямецкага часопіса Gala Натальля і Віталь сталі парай року.

Натальля напісала кіраўніцтва «Мой шлях да ідэальнай постаці», у кнігу братоў Клічко «Наш фітнес».

Натальля Валер’еўна зьяўляецца афіцыйным прадстаўніком нямецкага дабрачыннага фонду «Фі́таратаўнікі́» па падтрымцы жаночага і дзіцячага здароўя ва Ўкраіне. У прыватнасьці, яна ўдзельнічае ў кампаніі па прафіляктыцы раку грудзей у ​​жанчын.

Музычную кар’еру пачала з стварэньня групы «Addicted to …» («Залежныя ад …»). Для сябе сьпявачка абрала ролю залежнай ад каханьня. Выступы на публіцы Натальля паспрабавала ў этэры нямецкага тэлеканала, дзе выканала раманс.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Клічко Натальля, жонка ўкраінскага баксэра Віталя Клічко
* [Http://www.boxing-media.ru/index.php?ukey=auxpage_zhena-vitalija-klichko-natalja-klichko-foto Жонка Віталя Клічко — Натальля Клічко (фота, відэа)]
* Да Дня закаханых: Вясельле і сямейнае жыцьцё ўкраінскіх палітыкаў
* [Http://kp.ua/sport/3948-vytalyi-y-natalia-klychko-poznakomylys-blahodaria-komsomolke Віталь і Натальля Клічко пазнаёміліся дзякуючы «Камсамолцы»]
* Натальля Клічко: «Калі б Віталь прайграў, дзецям запіс не паказалі б»
* [Http://www.spletnik.ru/blogs/pro_zvezd/16535_zhny_i_podrugi_bratev_klichko Жонкі і сяброўкі братоў Клічко]
* [Http://www.youtube.com/watch?v=nkTjzrx9VU8 Ціса-1. Прыватная гутарка. Натальля Клічко (09.03.13)]
* [Http://www.youtube.com/watch?v=5zROMopsbGg Упершыню на ўкраінскім тэлебачаньні Віталь і Натальля Клічко прыйшлі разам у жывы этэр (2013/03/06)]

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браварах
Катэгорыя:Украінскія фотамадэлі
Катэгорыя:Украінскія сьпевакі і сьпявачкі
Геаграфія Паўночнай Македоніі

Паўночная Македонія знаходзіцца на Балканскім паўвостраве на паўднёвым усходзе Эўропы. Каардынаты: 41°50’ паўночнай шыраты, 22°00’ усходняй даўгаты.

Геаграфічная вобласьць Македонія падзеленая цяпер паміж трыма краінамі — яе паўднёвая частка, амаль палова ўсёй тэрыторыі, Эгейская Македонія, уваходзіць у склад Грэцыі; усходнія землі — Пірынская Македонія — прыналежаць Баўгарыі, а Рэспубліка Македонія раскінулася на поўначы і захадзе, у даліне ракі Вардар.

Рэспубліка Македонія займае амаль 35,8% плошчы гістарычнай Македоніі (52,4% знаходзіцца на тэрыторыі сучаснай Грэцыі). Яе агульная плошча — 25&nbsp;333 км².

Агульная працягласьць граніцы — 748 км, працягласьць граніцы з Альбаніяй — 151 км, Баўгарыяй — 148 км, Грэцыяй — 228 км, Сэрбіяй — 221 км.

## Рэльеф
На большай частцы тэрыторыі знаходзяцца хрыбты сярэдневысокіх горных сыстэм Скопска Чорна Гора, Пінд (найвышэйшы пункт — г. Кораб (2753 м) і Пірын, падзеленых шырокімі межгорнымі катлаванамі. Адзін ад іншага горныя хрыбты адлучаюць даліны рэк Вардар і Струміца, якія працякаюць праз усю краіну. На паўднёвым захадзе знаходзіцца часткова належныя Македоніі буйныя азёры Охрыдзкае і Прэспа, а на паўднёвым усходзе — буйное Дайранскае возера.

Рэгіён сэйсьмічна актыўны, землетрасеньні даволі моцныя. У выніку апошняга, якое адбылося ў 1963, быў моцна разбураны горад Скоп'е.

## Гарады
Сталіцай рэспублікі і самым буйным яе горадам зьяўляецца Скоп’е (насельніцтва 600 тыс.). Іншыя буйныя гарады — Бітала, Куманава, Прылеп і Тэтава (насельніцтва 50 — 100 тыс.).
Падклёньне

Назву **Падклёньне** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Падклёньне — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Падклёньне — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Клён
* Клёнава
* Клёнавіч
* Клёнаў
* Клёнаўка
* Клёнкі
* Клёны
* Прыклёнак
Налогі

**Налогі** (, па-падляску: *Nałohi*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя палякі, каталікі (парафія Нараджэньня Дзявіцы Марыі і сьв. Мікалая ў Бельску-Падляскім). Праваслаўная частка насельніцтва — беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам (прыход сьв. сьв. Яна Багаслова ў Аўгустове).

## Гісторыя
Налогі існавалі праўдапаобна ўжо ў 1523 годзе, з 1576 году ўключаліся ў плюціцкую воласьць бельскага старарства. Да 1861 году зьяўляліся дзяржаўнай уласнасьцю. У міжваенны пэрыяд Налогі прыналежалі да гміны Лубін Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 15 жыхароў (104 рымакаталікі, 44 праваслаўныя ды 3 вуніяты, 110 жыхароў было запісаных палякамі, а 41 беларусамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Налогі былі далучаныя да гміны Бельск-Падляскі.

## Зноскі

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Серакавізна

**Серакавізна** () — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі каталікі (парафія Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Марыі Панны ў Лубіне Касьцельным). Палякі.

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Серакавізна прыналежала да гміны Лубін Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 61 жыхароў (59 каталікоў і 2 праваслаўных; 60 палякаў і 1 беларус). Пасьля Другай сусьветнай вайны Серакавізна была далучаная да гміны Бельск-Падляскі.

## Зноскі

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Двор (Бельскі павет)

**Двор** (, па-падляску: *Dvôr*) — прысёлак  вёскі Грынявічы Вялікія ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

## Гісторыя
Двор месьціцца на месцы галоўнай сядзібы былога маёнтку Грынявічы.

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Даброміль (Бельскі павет)

**Дабро́міль** (, па-падляску: *Dobromil* — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі. Адміністрацыйна прыналежыць солтыству ў Піліках.

Празь вёску праходзіць краёвая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці палякі каталіцкага веравызнаньня (парафія Божай Міласэрнасьці ў Бельску-Падляскім).

## Гісторыя
Даброміль вядомы з 16 ст. як пасёлак рускіх баяраў пад назвай Рамашкі. Уваходзіў тады ў склад боцькаўскіх валоданьняў Сапегаў. У 17 ст. пад ціскам уладальнікаў Боцькаў баяры былі выгнаныя, а на месцы Рамашкаў пачаўся ствараць фальварак, а пасьля і вёска. Апошнімі ўладальнікамі невялікага маёнтку Дабраміль была сям’я Гарткевічаў . У міжваенны пэрыяд Даброміль прыналежаў да гміны Дубяжын Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 81 жыхароў (72 католікі і 9 праваслаўных, палякамі былі запісаныя 74 жыхары, 7 беларусамі). Пасьля Другай сусьветнай вайны Даброміль быў далучаны да гміны Бельск-Падляскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сталовач

**Стало́вач** (, па-падляску: *Stołóvač*) — невялікая вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі. 

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці палякі каталіцкага веравызнаньня (парафія Божай Маці з Гары Кармэль у Бельску-Падляскім).

## Гісторыя

З 16 ст. у Сталовачы існаваў фальварак бельскага стараства. У пазьнейшых стагодзьдзях фальварак быў арандаваны прыватнымі ўладальнікамі. Распрадажа маёнтку наступіла каля 1910 году. У міжваенны пэрыяд Сталовач прыналежаў да гміны Вышкі Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 56 жыхароў (54 католікоў і 2 праваслаўных, усе запісаныя палякамі). Пасьля Другай сусьветнай вайны Сталовач быў далучаны да гміны Бельск-Падляскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Гай (Бельскі павет)

**Гаю** (, па-падляску: *Haj*) — прысёлак  вёскі Кнарыды ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сьпічкі

**Сьпічкі́** (, дадтковая афіцыйная назва беларускай мовай: *Спічкі*, па-падляску: *Spičkí*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Арханёла Міхаіла ў Бельску). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Промыслу Божага ў Бельску-Падляскім) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Сьпічкі былі заснаваныя ў час валочнай памеры ў 16 ст. як прадмесьце Бельску. Тутэйшыя жыхары атрымалі асабістую свабоду і прававы статус каралеўскіх мяшчанаў. У 1890 годзе была тут адкрытая царкоўная школа. У міжваенны пэрыяд Сьпічкі прыналежалі да гміны Орля Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 187 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы).

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Рыгораўцы

**Рыго́раўцы** (, дадтковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Рыгороўцы*, па-падляску: *Ryhóruvci*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Арханёла Міхаіла ў Вольцы Выганоўскай).

## Гісторыя

Першыя згадкі пра Рыгораўцы з 1676 году сьведчаць пра існаваньне тут фальварку. На пачатку 19 ст. былі тут ужо 2 фалваркі братаў Скірмунтаў — ува ўрочышчах Тыклінова і Шыманшчына. У 1878 годзе побач зь вёскай была пабудаваная чыгуначная лінія Седльцы — Беласток, у выніку чаго быў заснаваны хутар прад назвай Станцыя. Каля 1910 году маёнткі былі падзеляныя паміж тутэйшых мужыкоў, што было імпульсам да пабудовы каля 10 хутараў побач зь вёскай. 20 жніўня 1915 году праходзілі тут цяжкія боі паміж нямецкімі і расейскімі войскамі, чаго сьледам зяўляецца магла 9 нямецкіх жаўнераў. У міжваенны пэрыяд Рыгораўцы прыналежалі да гміны Дубяжын Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 219 жыхароў (22 каталікоў, 192 праваслаўных ды 5 габрэяў; 53 жыхароў было запісаных палякамі, а 166 беларусамі). Пасьля Другай сусьветнай вайны Рыгораўцы былі далучаныя да гміны Орля.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Kiwi Time

**«Kiwi Time»** — амэрыканскі рок-гурт з Сан-Францыска (Каліфорнія). Вядомы сваёй дзейнасьцю па абароне правоў чалавека ў сьвеце і падтрымцы расейскіх праваабаронцаў падчас Зімовай Алімпіяды 2014 року ў Сочы.

## Мінуўшчына
Усе ўдзельнікі гурту былі сябрамі дзяцінства яшчэ падчас жыцьця ў Бярозе (Берасьцейская вобласьць). Сьпярша Ўлад Кухарчук зь Ёгам Шыпам гралі ў бярозаўскім гурце ЖБДДБ, пасьля пераехалі ў Менск.

З-за «цікавасьці і безвыходнасьці» ўдзельнікі вырашылі перабрацца ў ЗША ў пошуках «амэрыканскай мары». У 2007 Улад Кухарчук прыехаў на заробкі ў штат Агаё, неўзабаве пераехаў у Сан-Францыска. Праз два гады да яго далучыліся вакалістка Ганна Макоўчык і клявішнік-гітарыст Мікалай Скробат, а ў 2011 року — гітарыст Ёга Шып, пасьля чаго гурт узьязднаўся ў поўным складзе і пад назвай Kiwi Time.

## Узнагароды
Лідар гурту Ўлад Кухарчук названы адным з топ-30 беларускіх маладых прадпрымальнікаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* 
* KiwiTime на Soundcloud
* 

Катэгорыя:Гурты альтэрнатыўнага року ЗША
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Поп-рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Культура Сан-Францыска
Катэгорыя:Музычныя квартэты
Кошкі

**Ко́шкі** (, дадатковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Кошкі*, па-падляску: *Kốški*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

У 2012 годзе побач зь вёскай быў адкрыты вялікі тартак і дрэвапераапрацоўчы завод, які працуе для швэдзкай кампаніі IKEA.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв Ільлі ў Падбельлі).

## Гісторыя
Кошкі зяўляюцца ў запісах 1562 году, калі ўладальніца Орлі Анна Танчынская зьвярталася з жалобай да бранскага суду на зьнішчэньне вёскі на мяжы Арлянскай воласьці. Як частка Арлянскай воласьці была аддаваная ў арэнду Радзівіламі на працягу XVII і XVIII стагодзьдзяў. У міжваенны пэрыяд Кошкі прыналежалі да гміны Дубяжын Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. тут пражывалі 167 жыхароў (усе праваслаўныя, 2 зь іх запісаныя палякамі, апошнія беларусамі). Пасьля Другай сусьветнай вайны Кошкі былі далучаныя да гміны Орля.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Пашкоўшчына (гміна Орля)

**Пашкоўшчына** (, дадатковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Пашкоўшчына*, па-падляску: *Paškôvščyna*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Міхала Арханёла ў Орлі).

## Гісторыя
У 1653 годзе існаваў тут адзін з трох фальваркаў арлянскай землі. Працавалі тут пераважна мужыкі з Тапчыкалаў і Шарнёў. Вядома, што ў 1655 годзе было тут 30 гаспадароў, 3 кавалі. Пашкоўшчына шчасьліва прайшла войны паловы XVII ст. і ўвесь час у фальварку гадавалася некалькі сотняў авечак. У XIX стагодзьдзі вёска хутка разьвівалася (у 1832 г. пражывалі тут каля 100 жыхароў, а ў 1915 насельніцтва дасягло 250 жыхароў). У міжваенны пэрыяд Пашкоўшчына прыналежала да гміны Орля Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 129 жыхароў (113 праваслаўных беларусаў і 16 габрэяў).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Вардар

**Вардар** (, , Axios, ) — самая доўгая рака ў Паўночнай Македоніі і адна з асноўных рэк Грэцыі. Даўжыня — 388 км, плошча басэйну — каля 25 000 км².

Рака бярэ выток ля селішча Ўрутак, за некалькі кілямэтраў на поўнач ад Госьцівару ў Паўночнай Македоніі. Вардар цячэ праз Госьцівар, Скоп’е і Вэлес, перасякае граніцу з Грэцыяй каля гораду Геўгелія, цячэ праз Палікастра, Аксыёпаліс і ўпадае ў заліў Тэрмаікас Эгейскага мора ў Цэнтральнай Македоніі да захаду ад гораду Салёнікі на поўначы Грэцыі.

## Прытокі

* Цэрна-Рэка

Катэгорыя:Рэкі Грэцыі
Катэгорыя:Рэкі Паўночнай Македоніі
Вардарская банавіна

**Ва́рдарская банавіна** () — правінцыя (банавіна) у Каралеўстве Югаславіі ў пэрыяд з 1929 па 1941 год.

## Геаграфія
Вардарская банавіна знаходзілася ў самай паўднёвай частцы каралеўства, на тэрыторыі сучаснай Паўночнай Македоніі, Паўднёвай Сэрбіі і Паўднёва-Ўсходняга Косава і Мэтохіі. На поўначы банавіна межавала з Зэцкай і Мараўскай банавінамі, на захадзе, поўдні і ўсходзе — з Альбаніяй, Грэцыяй і Баўгарыяй адпаведна.

Банавіна атрымала сваю назву па рацэ Вардар. Яе адміністрацыйным цэнтрам лічыўся горад Скоплі (Скоп’е).

## Падзел
У 1941 годзе, падчас Другой сусьветнай вайны краіны нацысцкага блёку акупавалі Вардарскую банавіну і падзялілі яе паміж Баўгарыяй, акупаванай немцамі Сэрбіяй і Альбаніяй пад італьянскім кіраваньнем.

Пасьля вайны рэгіён увайшоў у СФРЮ: паўднёвая частка рэгіёну стала Сацыялістычнай рэспублікай Македонія, паўночная — часткай Сацыялістычнай рэспублікі Сэрбія.

## Глядзіце таксама
* Каралеўства Югаславія
* Паўночная Македонія

## Вонкавыя спасылкі
* Мапа
* Канстытуцыя Каралеўства Югаславія

Катэгорыя:Гісторыя Косава
Катэгорыя:Гісторыя Сэрбіі
Катэгорыя:Гісторыя Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Банавіны Каралеўства Югаславіі
Дойранскае возера

**Дойранскае возера** (таксама **возера Дойран**) — возера тэктанічнага паходжаньня плошчай 43,1 км² на граніцы Паўночнай Македоніі (27,3 км²) (абшчына Дойран) і Грэцыі (15,8 км²) (ном Кілкіс). На паўночным беразе возера знаходзіцца горны масіў Беласіца.

Возера круглявай формы, максымальная глыбіня 10 м, даўжыня з поўдня на поўнач — 8,9 км і 7,1 км у шырыню. Гэта трэцяе па велічыні возера ў Македоніі пасьля Ахрыдзкага возера і возера Прэспа. Возера ўтварылася ў чацьвярцічны пэрыяд і мае тэктоніка-вулканічнае паходжаньне.

Катэгорыя:Азёры Грэцыі
Катэгорыя:Азёры Паўночнай Македоніі
Старая Чаршыя

**Старая Чаршыя** ( от  — *кірмаш*, — найвялікшы кірмаш на Балканах за межамі Стамбулу , знаходзіцца ў Скоп'і на ўсходнім беразе ракі Вардар долу крэпасьці Кале. З 12 стагодзьдзя зьяўляецца гандлёвым цэнтрам гораду.

Старая Чаршыя мела свой росквіт у асманскую эпоху, калі ў яе межах было 30 мячэтаў, некалькі храмаў і каравансараяў, розныя гандлёвыя пункты і збудаваньні.

Цяпер Старая Чаршыя мае статус нацыянальнага культурнага запаведніку.

## Галерэя

File:Skopsko Kale, stara.jpg|Стары горад у 1920-я
File:Sultan-Murad-mosque.JPG|Мячэт Султана Мурада
File:Saat-kula-old.jpg|Вежа
File:Skopje old tykish bridge on Vardar river in 1909.jpg|Каменны мост у 1909 годзе
File:Св. Димитрија Скопје, 1935.jpg|Царква Сьв. Дзімітрыя ў 1935 годзе
File:Sv. Spas Skopje old.jpg|Спаскі храм у 1920-я
File:Skopskoto kale.jpg|Кале ў 1920е
File:Skopje - Mustapha Pascha Moschee.jpg|Мячэт Мустафы-пашы 


## Глядзіце таксама
* Эгіпецкі кірмаш
* Капалы Чаршы

## Крынціы

Катэгорыя:Скоп’е
Катэгорыя:Кірмашы
Баба (горы)

**Баба** (, ) — горны масіў на мяжы паміж Паўночнай Македонія і Грэцыяй. Баба ўзвышаецца над горадам Бітала ў Паўночнай Македоніі, частка масіву знаходзіцца ў номе Флярына (Грэцыя).

Ёсьць некалькі вяршыняў, найвышэйшы пункт — пік Пэлістэр (2601 м); трэцяя паводле вышыні гара Паўночнай Македоніі пасьля Корабу (2764 м) і Шар-Планіны (2760 м). У македонскай частцы Бабы на схілах Пэлістэру ўтвораны нацыянальны парк, дзе растуць шмат рэдкіх прадстаўнікоў флёры і фаўны, у тым ліку эндэмікі Балканаў — Хвоя румэлійская (*Pinus peuce*).

## Крыніцы

Катэгорыя:Горы Паўночнай Македоніі
Катэгорыя:Горы Грэцыі
Электронная раўнавага

**Электронная раўнавага** — стан узаемадзеяньня іянізацыйнага выпраменьваньня з рэчывам, пры якім працэсы нараджэньня і паглынаньня другасных электронаў прыйшлі ў раўнавагу. Пры дасягненьні гэтага стану керма выпрамяненьня роўная паглынутай дозе. Дасягаецца пры праходзе пэўнай адлегласьці ў рэчыве.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ядзерная фізыка
Волька (гміна Орля)

**Волька** (, дадтковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Волька*, па-падляску: *Vôlka*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Міхала Арханёла ў Орлі).

## Гісторыя

У міжваенны пэрыяд  Волька прыналежала да гміны Орля Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 67 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы).

## Ураджэнцы
[міні|[Зося Сачко ў 2000-ыя гады. Беларуская паэтка.]]
* Зося Сачко (нар. 1955) — паэтка, якая стварае вершы на падляскае гаворцы беларускае мовы, член Беларускага літаратурнага аб’яднаньня <<Белавежа>>, Суполкі польскіх літаратарў ды Таварыства ўкраінскай літаратуры пры СПБ.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Градалі

**Градалі́**, або **Грэдэлі** (,па-падляску: *Грэдэле*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

Побач зь вёскай працякае рака Белая.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Прарока Ільлі ў Падбельлі).

## Гісторыя

Упершыню Градалі ўзгадваюцца ў 1576 г., а ў 1633 годзе побач зь вёскай царква сь. Міхала Аранёла зь Бельску атрыма 3 валокі зямлі на карысьць сваёй лякарні, якія сталі называцца Шпіталі. Землі Шпіталёў былі перададзены на канцы 19 ст. пад пабудову чыгуначнай лініі Седльцы — Беласток. У міжваенны пэрыяд  Градалі прыналежалі да гміны Дубяжын Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 197 жыхароў (усе праваслаўныя; 153 запісаных палякамі, 44 беларусамі).. Паводле мясцовай легенды ў міжваенны пэрыяд нейкі Гаўрыіл быў аздароўлены прамываючысь вадой зь лясной крыніцы побач зь вёскай. У памяць гэтага ў 1948 годзе быў на крыніцы пабудаваны калодзец, а ў 1993 годзе капліца сьв. Юрыя. Пасьля Другай сусьветнай вайны Градалі былі далучаныя да гміны Орля.

## Ураджэнцы
* Сэрафім Андраюк (нар. 1933) — беларускі крытык, літаратуразнаўца
* Зянон Васільевіч Мартынюк (нар. 1969) — польскі спявак

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Зьміцер Бартосік: ''Ну, як зь Беларусі пан, то і мы беларусы'', Падарожжы Свабоды, Радыё Свабода, 25 сакавіка 2009

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Тапчыкалы

**Тапчыка́лы** (, дадтковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Топчыкалы*, па-падляску: *Topčykały*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Міхала Арханёла ў Орлі).

## Гісторыя
Першыя зьвесткі пра вёску Тапчыкалы паходзяць з пачатку XVI ст., калі на мяжы Тапчыкальскага лесу (назва існавала ўжо раней) на гасьціцны зь Бельску ў Берасьце быў заснаваны баярскі пасёлак. У міжваенны пэрыяд  Тапчыкалы прыналежалі да гміны Орля Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 175 жыхароў (171 праваслаўных беларусаў ды 4 габрэяў). З 2014 г. побач зь вёскай будуецца ветраная фэрма.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Міклашы (Польшча)

**Міклашы́** (, дадтковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Міклашы*, па-падляску: *Mikłašê*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Міхала Арханёла ў Орлі).

## Гісторыя

Міклашы былі заснаваныя ў межах арлянскай воласьці праўдападобна ў час правядзеньня валочанй памеры 60-ых гадоў 16 ст., а ў 1635 годзе існаваў тут адзін з 5 фальваркаў гэтай воласьці.. У міжваенны пэрыяд  Міклашы прыналежалі да гміны Орля Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 81 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы).

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Москаўцы

**Мо́скаўцы** (, дадатковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Москоўцы*, па-падляску: *Moskuvci*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Арханёла Міхаіла ў Вольцы Выганоўскай).

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Москаўцы да гміны Дубяжын Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 116 жыхары (усе праваслаўныя беларусы). Пасьля Другой сусьветнай вайны Москаўцы былі далучаныя да гміны Орля.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Шчыты-Навадворы

**Шчыты-Навадворы** (, дадтковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Шчыты-Новодворы*, па-падляску: *Ščyty-Novodvory*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усекнавеньня Галавы Яна Хысьціцеля ў Шчытах-Дзенцялове).

## Гісторыя
Гісторыя Шчытоў-Навадвораў цесна зьвязаная з суседнімі Шчытамі-Дзенцяловам. Калі ў 1796 годзе маёнтак пераняў Антон Вавёрскі, пабудаваў новы двор і заснаваў новую вёску Шчыты-Навадворы (разьмешчаную ў 0,5 км ад старых Шчытоў). У міжваенны пэрыяд  Шчыты-Навадворы прыналежалі да гміны Орля Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут (разам з Шчытамі-Дзенцяловам) 323 жыхары (23 каталікоў, 290 праваслаўных ды 10 габрэяў; 43 асобы былі запісаныя палякамі, 280 беларусамі).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Арцём Шут

**Арцём Шут** (нарадзіўся 18 чэрвеня 1995 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў мазырскай «Славіі». У 2013 годзе выступаў за клюбны дубль. Паводле вынікаў сэзону мазырскі клюб выбыў у Першую лігу і перастаў выстаўляць каманду ў турнір дублёраў. У выніку, Арцём быў пераведзены ў асноўную каманду «Славіі», дзе і дэбютаваў 19 красавіка 2014 году ў матчы першага тура супраць «Смалявічаў-СТІ», выйшаўшы на замену на 82-й хвіліне. Замацавацца ў асноўным складзе ня здолеў і да канца сэзону яшчэ толькі двойчы зьяўляўся на полі.

Паводле вынікаў сэзону 2014 году «Славія» вярнулася ў Найвышэйшую лігу, і Арцём зноў апынуўся ў дублі. 27 красавіка 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, калі ў сувязі з траўмамі асноўных гульцоў выйшаў у пачатковым складзе на пазыцыі цэнтральнага абаронцы ў матчы супраць «Тарпэда-БелАЗ» (перамога «Славіі» 1:0). Усяго ў сэзоне 2015 году шэсьць разоў зьявіўся на полі ў Найвышэйшай лізе. У сэзоне 2016 году, аднак, гуляў толькі за дубль і не зьяўляўся ў асноўным складзе.

У сакавіку 2017 году падоўжыў кантракт з «Славіяй». У сэзоне 2017 году працягваў гуляць за дубль, у асноўную каманду не прыцягваўся. У сэзоне 2018 быў заяўлены ў складзе «Славіі» на Першую лігу, аднак на полі не зьяўляўся і пасьля пакінуў каманду.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Славія» Мазыр
Градалі-Калёнія

**Градалі́-Калёнія** (, дадатковая афіцыйная назва ў беларускай мове: *Грэдэлі-Колёнія*, па-падляску: *Hredeliê-Kolonija*) — прысёлак (калёнія) вёскі Градалі ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Орля.

## Насельніцтва
Жыхары Градалёў-Калёніі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Прарока Ільлі ў Падбельлі).

## Гісторыя
Прысёлак разьмяшчаецца па абодвух баках чыгуначнай лініі Седльцы — Беласток. Да 2011 году прысёлак называўся проста Градалі, што стало прычынай афіцыйнай зьмены назвы (мэта: пазьбягнуць памылак зь вёскай Градалі).

## Заўвагі

Катэгорыя:Орля (гміна)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Македонская праваслаўная царква

**Македонская праваслаўная царква** — праваслаўная царква ў Паўночнай Македоніі. Створаная ў 1967 годзе пры падтрымцы ўладаў шляхам аддзяленьня ад Сэрбскай царквы. У тым жа годзе Сынод Сэрбскай праваслаўнай царквы абвесьціў новую юрысдыкцыю як раскольніцкую і разарваў зь ёй усе адносіны, што было падтрымана іншымі кананічнымі праваслаўнымі цэрквамі.

Зьяўляецца адзінай некананічнай юрысдыкцыяй, якая аб’ядноўвае большасьць насельніцтва адпаведнай краіны — у Паўночнай Македоніі да яе належыць 2/3 насельніцтва. У 2005 годзе Сынод СПЦ адлучыў ад царквы ўсіх вернікаў і клірыкаў МПЦ.

Катэгорыя:Некананічныя праваслаўныя цэрквы