open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Курасоўшчына (чыгуначны прыпынак)

**Курасоўшчына** — чыгуначны прыпынак на Берасьцейскім напрамку Беларускай чыгункі, які знаходзіцца ля вуліцы Ляндэра ў жылым мікрараёне Менску «Курасоўшчына». Раней прыпынак меў назву «Дзяржынскі», што прыводзіла да непаразуменьняў са станцыяй Койданава (м. Дзяржынск) на тым жа напрамку.

Катэгорыя:Транспарт Менску
Катэгорыя:Прыпынкі Беларускай чыгункі
Вясковая гміна гарадзкога фінансавага кіраваньня

**Вясковая гміна гарадзкога фінансавага кіраваньня** ( або ) — тып адміністрацыйнай адзінкі, якая функцыянавала ў час міжваеннай Польскай Рэспублікі з 1923 да 1939 году.

Новая катэгорыя вясковых гмінаў была ўведзеная *Законам ад 11 жніўня 1923 году аб часовым рэгуляваньні муніцыпальных фінансаў* (). Гэтыя гміны не адносіліся да гарадоў, а іх насельніцтва не лічылася гарадзкім у дэмаграфічнай статыстыцы. Таксама закон уводзіў *[[гарадзкая гміна|гарадзкія гміны]] вясковага фінансавага кіраваньня* (), але на практыцы яны не выкарыстоўваліся.

Наданьне вясковым гмінам гарадзкога кіраваньня мела значэньне для ўрбанізацыі міжваеннай Польшчы, напрыклад, частка тых населеных пунктаў пазьней атрымала статус гораду (прыблізна траціна населеных пунктаў).

Агулам існавалі 70 вясковых гмінаў гарадзкога фінансавага кіраваньня. 57 зь іх зьявіліся ў 1924—1931 гадох (зь якіх 24 гміны — ў Сылескім ваяводзтве ў 1924 годзе), 9 гмінаў ў 1932—1934 гадох (зь якіх 7 гмінаў — у Сылескім ваяводзтве) а таксама 4 гміны ў 1935—1939 гадох. Варта адзначыць, што фінансавае кіраваньне звычайна тычылася гмінаў, якія ўтваралі адзін населены пункт. На абшарах тэрыторыяў, якія пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай належалі да Прусіі і Аўстрыі, да 1934 году («сцалянёвай» рэформы) існавалі толькі *адзіночныя вясковыя гміны*, у той жа час, калі на тэрыторыі былога Царства Польскага фінансавага кіраваньня часта складаліся выключна з аднаго населенага пункту.

## Крыніцы

## Глядзіце таксама
* Гарадзкая гміна
* Вяскова-гарадзкая гміна
* Вясковая гміна

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польшчы
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі
Катэгорыя:Мясцовае самакіраваньне ў Польшчы
Катэгорыя:Польская Рэспубліка (1918—1939)
Рыёха

**Рыёха** або **Ля-Рыёха** () — аўтаномная супольнасьць і правінцыя на поўначы Гішпаніі. Сталіца і найбуйнейшы горад — Лягроньнё.

## Гісторыя
Да лістапада 1980 году правінцыя Ля-Рыёха называлася Лягроньнё, гэтак жа як і цэнтар правінцыі. 9 чэрвеня 1982 году правінцыя атрымала статус аўтаномнай супольнасьці.

## Геаграфія
Тэрыторыя супольнасьці складае 5045 км² (16-е месца). Гэта самая маленькая аўтаномная супольнасьць мацерыковай Гішпаніі.

## Глядзіце таксама
* Гаспар Льлямасарэс — гішпанскі палітык, Генэральны Каардынатар партыйнае кааліцыі Аб’яднаная Лявіца.

## Вонкавыя спасылкі

* Página sobre la Ciudad de Calahorra
Расэл Кроў

**Расэл Кроў** (; нарадзіўся  году) — аўстралійскі актор і музыка. Тройчы намінаваны на прэмію «Оскар», атрымаў гэтую ўзнагароду ў 2000 годзе за ролю Максымуса ў фільме «Глядыятар».

## Біяграфія
Нарадзіўся ў месцы Вэлінгтане, Новая Зэляндыя ў сям’і Алекса й Джэсалін Кроў, якія працавалі мэнэджарамі пабаў і часткова падраблялі статыстамі ў тэлесэрыялах. Дзед Кроў па матчынай лініі, Стэн Вэміс, быў кінэматаграфістам і атрымаў ордэн Брытанскай імпэрыі за стужкі аб Другой сусьветнай вайне. Жанаты на Даніель Спэнсар, 2 дзяцей.

## Фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Расэл Кроў. Фільмаграфія

Катэгорыя:Аўстралійскія акторы
Катэгорыя:Аўстралійскія музыкі
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі BAFTA
Бухэнвальд

**Бухэнвальд** — нямецкі канцэнтрацыйны лягер, які разьмяшчаўся ў Турынгіі. Заснаваны ў 1937 годзе. З жніўня 1945 году — савецкі спэцлягер для нацысцкіх злачынцаў.

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1937 годзе
Катэгорыя:Канцэнтрацыйныя лягеры Трэцяга райху ў Нямеччыне
Катэгорыя:Збудаваньні Турынгіі
Катэгорыя:Гістарычныя музэі Нямеччыны
Сцынтыляцыйны лічыльнік

**Сцынтыляцыйны лічыльнік** — дэтэктар радыяактыўнага выпраменьваньня, прынцып дзеяньня якога заснаваны на люмінэсцэнцыі.

Сцынтыляцыйныя лічыльнікі выкарыстоўваюцца для выяўленьня радыяактыўнага выпраменьня рэчывам, што сьвяціцца пры паглынаньні гама-кванта, нэўтрона або зараджанай часьцінкі, люмінафора. У сучасных прыладах сьвятло з дапамогай сьвятлаводаў перадаецца на фотапамнажальнікі. Пасьлядоўна выкарыстоўваючы некалькі фотапамнажальнікаў можна дамагчыся ўзмацненьня ў мільярды разоў.

Для выяўленьня гама-квантаў найчасьцей выкарыстоўваюцца крышталі NaI з дамешкам талю. Для выяўленьня зараджаных часьцінак лепш выкарыстоўваць плястыкавыя сцынтылятары, напрыклад, полістэрын з дабаўкай тэрфінілу. Вадкія сцынтыляцыйныя лічыльнікі эфэктыўныя для рэгестрацыі бэта-часьцінак.

Упершыню мэтоду выкарыстаньня сцынтыляцыйных лічыльнікаў ажыцьцявіў Ўільям Крукс у 1903 годзе. 

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дэтэктары элемэнтарных часьцінак
Мікалай Мельнік

**Мікала́й Ме́льнік** (; 17 сьнежня 1953, Ставішча, Кіеўская вобласьць, УССР, СССР — 26 ліпеня 2013, Алікантэ, Гішпанія) — былы савецкі лётчык, які заклаў лічыльнік Гейгера на чацьвёрты энэргаблёк Чарнобыльскай АЭС пасьля катастрофы 1986 году. За гэтую працу быў узнагароджаны званьнем Героя Савецкага Саюзу з уручэньнем ордэна Леніна ды мэдаля «Залатая Зорка». У 1990-м годзе адзначаны «Helicopter Association International» узнагародай «The Igor Sikorsky Award for Humanitarian Service» як прадстаўнік усіх лётчыкаў, якія бралі ўдзел у ліквідацыі наступстваў трагедыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 17 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1953 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіеўскай вобласьці
Катэгорыя:Памерлі 26 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 2013 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Гішпаніі
Катэгорыя:Савецкія лётчыкі
Катэгорыя:Героі Савецкага Саюзу
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Катэгорыя:Асобы, зьвязаныя з Чарнобыльскай АЭС
Катэгорыя:Ліквідатары Чарнобыльскай катастрофы
Срэбны век расейскай культуры

**Срэ́браны век** () — пэрыяд у гісторыі расейскай культуры, які храналягічна зьвязваецца з пачаткам XX стагодзьдзя і супадае з эпохай мадэрнізму.

Выказваньне было ўпершыню ўжыта ў 1929 годзе Мікалаем Бярдзяевым, суаднесена з тэрмінам «залаты век», якія часта называлі пушкінскую эпоху, першую трэць XIX стагодзьдзя.

Часьцей за ўсё выкарыстоўваецца ў спалучэньні «паэзія Срэбранага веку» — панятак, які ахоплівае ня толькі паэтаў першай велічыні, але дзясяткі і сотні аматараў, якія стварылі асяродзьдзе, неабходнае для іх зьяўленьня. Увогуле, для Срэбранага веку ўласьціва зьяўляеньне шырокага слою адукаванага грамадзтва і аматараў рознага кшталту мастацтваў. Многія з гэтых аматараў самі ў наступстве станавілся прафэсіяналамі, іншыя, у сваю чаргу, складалі сабой аўдыторыю — былі гледачамі, слухачамі, чытачамі і крытыкамі.

Шырокае бытаваньне выраз «**Срэбраны век**» атрымаў у Савецкім Саюзе пасьля знаёмства чытачоў з «Паэмай без героя» Ганны Ахматавай (першая скарочаная публікацыя ў зборніку «Бег часу», 1965).

## Крыніцы


Катэгорыя:Культурная спадчына Расеі
Крыж Эўфрасіньні Полацкай (манэта)

**Памятная манэта «Крыж Эўфрасіньні Полацкай»** — беларуская юбілейная манэта Нацыянальнага банку Беларусі ўведзена ў абарачэньне 17 кастрычніка 2007 году. Манэта выбіта са срэбра і золата — наміналам 1000 рублёў.

## Намінал 1000 рублёў
* проба срэбра: 925
* проба золата: 999
* вага манэты: 1 083.80 г
* вага чыстага срэбра: 1 000.00 г
* вага чыстага золата: 0.130 г
* дыямэтар: 100.00 мм
* манэта аксідаваная з устаўкаю (сынтэтычны крышталь)
* якасьць: «пруф-лайк»
* наклад: 2000 асобнікаў
* кошт продажу ў НББ — 4 192 000 руб. у футляру

## Апісаньне
Манэта мае выгляд круга, рант манэты мае рыфленьне.
* **[[Авэрс]]**: у цэнтры — выява Спаса-Прэабражэнскай царквы; долу зьмешчаны надпіс «СПАСА-ПРААБРАЖЭНСКАЯ ЦАРКВА», зьлева выява дзяржаўнага гербу Беларусі, пад ім надпіс: «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ»; справа — «1000 РУБЛЁЎ», долу — год біцьця.
* **[[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]]**: па цэнтру — выява Крыжа Эўфрасіньні Полацкай пакрытага золатам і ўпрыгожанага каляровымі штучнымі камянямі; зьлева і справа — вэртыкальныя надпісы: «КРЫЖ ЕЎФРАСІННІ ПОЛАЦКАЙ 1161».

## Дызайн
* Сьвятлана Заськевіч

## Мынца
* Маскоўская мынца Дзяржзнаку, Масква.

## Прэміі
* Манэта заняла Першае месца ў міжнародным конкурсе «*Манэта году — 2009*» у намінацыі «*Самая натхняльная манэта*».

## Крыніцы

## Літаратура
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Беларускія манэты
Пэтэр Эстэрхазі

**Пэтэр Эстэрхазі** (,  4 красавіка 1950) — вядомы вугорскі пісьменьнік, яго кнігі разглядаюцца як істотны ўнёсак у пасьляваенную літаратуру Эўропы.

## Біяграфія
Скончыў рэлігійную школу, затым матэматычны факультэт Будапэшцкага ўнівэрсытэту ў 1974 годзе. Працаваў матэматыкам з 1974 па 1978 год, пасьля гэтага зрабіўся свабодны пісьменьнікам.

## Выбраныя творы

* 1979 «Вытворчы раман» *(Termelési-regény)*
* 1984 «Малая вугорская парнаграфія» *(Kis magyar pornográfia)*
* 1995 «Яна мяне кахае» *(Egy nő)*
* 2000 «Нябесная гармонія» *(Harmonia cælestis)*
* 2008 «Мастацтва няма» *(Semmi művészet)*
* 2010 «Увечары» *(Esti)*

## Узнагароды
* 1983 Прэмія Мілана Фюшта
* 1988 Прэмія Віленіцы
* 1988 Камандор Ордэна мастацтва й літаратуры
* 1993 Прэмія Рымскага Літаратурнага Фэстывалю *(Premio Opera di Poesia), Італія*
* 1996 Прэмія Кошута
* 2002 Прэмія Гердэра, *Аўстрыя*
* 2004 Прэмія міру нямецкіх кнігагандлёўцаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Вугорскія літаратары
Катэгорыя:Эсэісты
Хмяльніцкая АЭС

**Хмяльніцкая атамная электрастанцыя**, **ХАЭС** — атамная электрастанцыя, разьмешчаная паблізу гораду Няцешын ў Хмяльніцкай вобласьці Ўкраіны. Эксплюатуючая арганізацыя — Дзяржаўнае спэцыялізаванае прадпрыемства «Энэргаатам».

## Геаграфія
Хмяльніцкая АЭС разьмешчаная на паўночным захадзе Ўкраіны, на беразе ракі Гарынь, якая ўпадае ў Прыпяць (басэйн Дняпра).

## Гісторыя
Будаўніцтва пачата ў 1981 годзе.

Пачатак эксплюатацыі — 22 сьнежня 1987 году.

## Інфармацыя аб энэргаблёках

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Хмяльніцкай  АЭС

Катэгорыя:Атамныя электрастанцыі Ўкраіны
Буракоўка (Іванкаўскі раён)

**Буракоўка** () — вёска ў Іванкаўскім раёне Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. У сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС вёска была адселена.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка Вярхоўнай Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны
Гетэрагенны ядзерны рэактар

**Гетэрагенны ядзерны рэактар** — рэактар, у якім ядзернае паліва канструктыўна адзелена ад запавольніка і іншых элемэнтаў актыўнай зоны.

Асноўны прызнак гетэрагеннага рэактару — наяўнасьць цеплавыдзяляльных элемэнтаў (ЦВЭЛаў). ЦВЭЛы могуць мець розную форму (стрыжні, пласьціны і г. д.), але заўжды існуе выразная мяжа паміж палівам, запавольнікам, цепланосьбітам і г. д.

Пераважная большасьць рэактараў, якія выкарыстоўваюцца сёньня — гетэрагенныя, што абумоўлена іх канструктыўнымі перавагамі, у параўнаньні з гамагеннымі рэактарамі.

Катэгорыя:Ядзерныя рэактары
Катэгорыя:Ядзерная хімічная тэхналёгія
Гутка

Назву **Гу́тка** маюць:

* Гутка — вёска ў Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Гутка — былая вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласьці
Канавалава

Назву **Канава́лава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Канавалава — вёска ў Аршанскім раёне
** Канавалава — вёска ў Віцебскім раёне
** Канавалава — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Канавалава — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Канавалава — вёска ў Веткаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Канавалаўшчына
* Канавалы
Шэйка

Назву **Шэ́йка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Шэйка — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Шэйка — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці.

## Глядзіце таксама
* Шэйкі
Неглюбскі сельсавет

**Не́глюбскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Неглюбка.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны ў складзе Покацкай (з 9 траўня 1923 году — Сьвяцілавіцкай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Сьвяцілавіцкага (з 4 жніўня 1927 году — Веткаўскага, з 12 лютага 1935 году — Сьвяцілавіцкага, з 17 сьнежня 1956 году — Веткаўскага, з 25 сьнежня 1962 году — Гомельскага, з 6 студзеня 1965 году — Веткаўскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

28 студзеня 1991 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаванага Новаграмыцкага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 11

### Былыя населеныя пункты
Населеныя пункты Гібкі, Гутка, Падгор’е былі адселеныя пасьля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 227


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1919 годзе
Неглюбка

**Не́глюбка** — вёска ў Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

## Геаграфія
За 38 км на паўночны-ўсход ад Веткі, 60 км ад Гомелю, 48 км ад чыгуначнай станцыі Добруш (на лініі Гомель — Вышкаў).

## Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Стаўбун — Гомель. Плянаваньне складаецца з трох простакутных, амаль паралельных паміж сабой вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. На поўдні — невялікі адасоблены ўчастак забудовы. Збудаваньні пераважна драўлянага сядзібнага тыпу.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагодзьдзя як паселішча ў Сураскім павеце Чарнігаўскай губэрні. У 1765 годзе пабудаваная Сьвята-Мікалаеўская царква. Зь сярэдзіны XIX стагодзьдзя вядомая як цэнтар мастацкага ручнога ткацтва. Асаблівую вядомасьць набылі тканыя ручнікі з старажытнымі геамэтрычнымі і геамэтрычна-расьліннымі арнамэнтамі. Ад Неглюбкі празь вёскі Сьвяцілавічы, Покаць, Мяркулавічы, Гадзілавічы праходзіла паштовая дарога ў Рагачоў. Падчас акупацыі нямецкімі войскамі ў 1918 годзе ў ваколіцах вёскі дзейнічаў партызанскі атрад. У 1926 годзе працавалі хата-чытальня, паштовы пункт, пачатковая школа.

З 8 сьнежня 1926 году цэнтар Неглюбскага сельсавету Сьвяцілавіцкага, з 4 жніўня 1927 году Веткаўскага, з 12 лютага 1935 году Сьвяцілавіцкага, з 17 сьнежня 1956 году Веткаўскага, з 25 сьнежня 1962 году Гомельскага, з 6 студзеня 1965 году Веткаўскага раёнаў Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці.

У 1929 годзе арганізаваныя саўгас «Неглюбка» і калгас «Хваля», працавалі 2 кузьні, 3 ветраныя млыны (з 1926 па 1932 гады), дрэваапрацоўчая майстэрня, ваўначоска. У час нямецка-савецкай вайны акупанты ў верасьні 1943 гады спалілі 50 двароў. Вызваленая 28 верасьня 1943 году. У баях за вёску загінулі 5 савецкіх салдатаў 287-й стралковай дывізіі (пахаваныя ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). 463 жыхары загінулі на франтах. У 1963 годзе ў памяць аб загінулых жыхарах Неглюбскага сельсавету ўсталяваны абэліск. У 1959 годзе цэнтар саўгаса «Сяброўства». Дзейнічаюць камбінат бытавога абслугоўваньня, лесапілка, сярэдняя школа. Дом культуры, дзіцячы сад, бібліятэка, амбуляторыя, аптэка, аддзяленьне сувязі, сталовая, 3 крамы.

## Насельніцтва
* 1885 год — 2144 жыхары.
* 1897 год — 3500 гаспадарак (паводле перапісу).
* 1926 год — 750 двароў 3987 жыхароў.
* 1959 год — 1675 жыхароў (паводле перапісу).
* 2004 год — 358 гаспадарак, 828 жыхароў.

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць/С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Амяльное

**Амяльно́е** — пасёлак у Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары (44 сям’і) пераселеныя ў 1992 годзе ў чыстыя месцы.

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку XX стагодзьдзя як хутар. У 1926 году ў Старазакрускім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас. У час Вялікай Айчыннай вайны 7 жыхароў загінулі на фронце. У 1969 годзе ўваходзіў у склад калгасу «40 гадоў Кастрычніка» (цэнтар — вёска Старое Закружжа).

## Геаграфія
### Разьмяшчэньне
За 22 км на паўночны ўсход ад Веткі, 44 км ад Гомелю.

### Гідраграфія
На поўдні і захадзе мэліярацыйныя каналы.

## Транспартная сетка
Аўтадарога, якая зьвязвае пасёлак зь Веткай. Пляніроўка складаецца з доўгай, просталінейнай, амаль мэрыдыянальнай вуліцы. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
* 1926 год — 32 двары, 183 жыхары
* 1940 год — 55 двароў, 175 жыхароў
* 1959 год — 221 жыхар (паводле перапісу)
* 1969 год — 51 двор
* 1992 год — жыхары (44 сям’і) пераселеныя
* 2004 год — жыхароў няма

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Раманава (Гомельская вобласьць)

**Рама́нава** (з 1928 году — *Барба́*) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Знаходзіцца ў падпарадкаваньні Веткаўскага раённага Савету дэпутатаў і выканаўчага камітэту.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Гібкі

**Гібкі́** — былая вёска ў Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

## Гісторыя
Заснаваная ў 1920-х гадах перасяленцамі з суседніх вёсак на былых абшарніцкіх землях. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 3 жыхары загінулі на фронце. У 1959 годзе ў складзе саўгасу «Сяброўства» (цэнтр — вёска Неглюбка).

## Геаграфія
За 35 км на паўночны ўсход ад Веткі, 57 км да Гомелю.

## Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Стаўбун — Гомель. Забудова драўляная, уздоўж прасёлкавай дарогі.

## Насельніцтва
* 1940 год — 32 двары, 170 жыхароў.
* 1959 год — 146 жыхароў (паводле перапісу).
* 1999 год — 10 гаспадарак, 12 жыхароў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Веткаўскага раёну
Гутка (Гомельская вобласьць)

**Гу́тка** — былая вёска ў Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары (52 сям’і) пераселеныя ў 1990 годзе ў чыстыя месцы.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагодзьдзя як вёска ў Стаўбунскай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. Паводле перапісу 1897 году разьмяшчаліся ў вёсцы — школа пісьменнасьці, хлебазапасная крама; побач знаходзіўся хутар. У 1909 годзе 295 дзесяцінаў зямлі.

У 1926 годзе ў Шэйкагуткаўскім сельсавеце Сьвяцілавіцкага раёну Гомельскай акругі, працаваў паштовы пункт. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 9 жыхароў загінулі на фронце. У 1959 годзе ўваходзіла ў склад калгасу «40 гадоў Кастрычніка» (цэнтар — вёска Старое Закружжа).

## Геаграфія
За 22 км на паўночны ўсход ад Веткі, 44 км ад Гомелю, 30 км ад чыгуначнай станцыі Добруш (на лініі Гомель — Вышкаў).

## Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Старое Закружжа — Ветка. Драўляныя хаты стаяць уздоўж прасёлкавай дарогі.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1897 год — 34 двары, 232 жыхары; хутар 2 двары, 3 жыхары (паводле перапісу)
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 39 двароў, 280 жыхароў; 1926 год — 58 двароў, 295 жыхароў; 1959 год — 126 жыхароў (паводле перапісу); 1990 год — жыхары (52 сям’і) пераселеныя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Канавалава (Гомельская вобласьць)

**Канава́лава** — пасёлак у Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Рыгор Баркоўскі

**Рыгор Максімавіч Баракоўскі** (; 1846, Паўлаград, Кацярынаслаўская губэрня, Расейская імпэрыя — пасля   1900, Новамаскоўск Кацярынаслаўскай губэрні. Там і пахаваны ) — українскі драматург.

## Біяграфія
У 1869 г. скончыў мэдыцынскі факультэт Харкаўскага ўнівэрсытэту, ажаніўся і працаваў 1,5 гады лекарам на Валыні. З 1871 г. жыве ў м. Новамаскоўск Кацярынаслаўскай губэрні, дзе працуе павятовым лекарам. Аўтар гістарычнай драмы, сацыяльна-побытавых п’ес, камэдыяў і вадэвіляў, некалькіх працаў па мэдыцыне.

## Літаратура
* Бораковський Григорій Максимович. // Українська радянська енциклопедія. Т. 2. Київ. 1974.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1846 годзе
Катэгорыя:Украінскія літаратары
Уладзімер Марыян Баркоўскі

**Уладзімер Марыян Баркоўскі** з Расьцішава (; 21 лістапада 1819, Венцковічы — 24 лістапада 1886, Руднікі, Каралеўства Галіцыі і Ладамэрыі, Аўстра-Вугорская імпэрыя) — палітычны і грамадзкі дзяяч.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і Алаіза і Марыяны (з Уфнярскіх) Баркоўскіх. Быў уласьнікам маёнткаў Рунікі Ляцкія, Чэрнявы і Сулкоўшчызна ў Масьціскім павеце на Львоўшчыне, а таксама заснавальнікам баруніцкай ардынацыі (15 VІІ 1870). У 1848 г. пабраўся шлюбам з Валерыяй са Сланецкі, герба Корчак. Сваю чынную дзейнасць праводзіў у Галіцыі, якая пасьля ІІІ падзелу Рэчы Паспалітай знаходзілася ў Аўстра-Вугорскай імпэрыі і ўяўляла сабой Каралеўства Галіцыі і Ладамэрыі, падзеленае на 6 акругаў, якое разам зь Вялікім княствам Кракаўскім уваходзілі ў правінцыю Цысьлейтанію.

Уладзімер Марыян Баркоўскі вызначыўся як куратар Галіцыйскай ашчаднай касы (1860—1869), дэлегат Галіцыйскага крэдытна-земскага таварыства (1868—1870), старшыня Галіцыйскага іпатэчнага банку. 27 сьнежня 1845 г. атрымаў тытул шамбеляна аўстыяцкага ды камандорыю папескага ордэну сьвятой Труны. 27 красавіка 1860 г. атрымаў ад імпэратара Франца Іосіфа тытул аўстрыяцкага графа з уласным гербам «Баркоўскі». Пасьля сябе пакінуў 3 дачок.

## Літаратура
* Nekrolog. // Gazeta Lwowska. Nr. 220. 1886.
* Pohorecki F. Borkowski Włodzimierz Marjan z Rościszewa. // Polski słownik biograficzny. T. II, Kraków. 1936. S. 339.
* Włodzimierz Marian Maria — Genealogia potomków Sejmu Wielkiego

Катэгорыя:Польскія палітыкі
Новыя Грамыкі

**Но́выя Грамы́кі** — вёска ў Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары (128 сем’яў) пераселеныя ў 1992 годзе ў чыстыя месцы.

## Гісторыя
Выяўленыя археолягамі гарадзішчы (1 км на поўнач ад вёскі, ва ўрочышчы Гарадок, на мысе карэннага левага берага ракі), магільнік (2 км на поўдзень ад вёскі, ва ўрочышчы Грамышчына), паселішчы позьняга мэзаліту (VII—V тысячагодзьдзі да н. э., 0,2 км на паўднёвы захад ад вёскі, ва ўрочышчы Аўраамаў Бугор) і паселішчы каменнага і бронзавых вякоў (2 км на паўднёвы захад ад вёскі) сьведчаць аб засяленьні гэтых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVII стагодзьдзя як ваколіца ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага.

Пасьля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расейскай імпэрыі. З 1800 году дзейнічалі валюшня і млын. Гаспадар фальварка валодаў тут 208 дзесяцінамі зямлі, якія дасталіся ў спадчыну. У 1836 годзе праз раку Бесядзь працавала пераправа. З 1877 году дзейнічала царква Раства Багародзіцы. У 1880 году адчынена народная вучэльня (у 1889 годзе 32 вучні). Паводле перапісу 1897 году разьмяшчалася ў Рэчкаўскай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні; працавалі 2 кузьніцы, 3 ветраныя млыны, крама, піцейная хата.

У 1926 годзе працавалі дом-чытальня, паштовы пункт, пачатковая школа. З 8 сьнежня 1926 году цэнтар Нова-Стараграмыцкага, затым Новаграмыцкага сельсавету Сьвяцілавіцкага, з 4 жніўня 1927 году Веткаўскага, з 25 сьнежня 1962 году Гомельскага, з 6 студзеня 1965 году Веткаўскага раёнаў Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці. У 1929 годзе створаны калгас «Новае жыцьцё», а ў 1930 годзе другі калгас — «Гарадок». Працавалі лапцеплётная талака, ветраны млын і кузьня. У час Вялікай Айчыннай вайны 137 жыхароў загінулі на франтах. У 1959 году была цэнтрам саўгаса «Грамыкі». Разьмяшчаліся 8-летняя школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.

У склад Новаграмыцкага сельсавету ўваходзілі ня існыя ў цяперашні час: да 1947 году вёска Аляксандраўка, да 1968 году пасёлак Грознае.

## Геаграфія
За 21 км на паўночным усходзе ад Веткі, 43 км ад Гомелю, 37 км ад чыгуначнай станцыі Добруш (на лініі Гомель — Вышкаў).

Працякае рака Бесядзь (прыток ракі Сож).

## Транспартная сетка
Побач аўтадарога Сьвяцілавічы — Гомель. Пляніроўка складаецца з крывалінейнай, амаль шыротнай арыентацыі вуліцы. На поўдні — адасоблены ўчастак забудовы. Жылыя хаты драўляныга сядзібнага тыпу. Найболей шчыльна забудаваная заходняя частка.

## Насельніцтва
* 1726 год — 21 двор.
* 1868 год — 103 двары, 613 жыхароў.
* 1897 год — 165 двароў, 909 жыхароў (паводле перапісу).
* 1926 год — 187 двароў.
* 1940 год — двароў, жыхароў.
* 1959 год — 390 жыхароў (паводле перапісу).
* 1992 год — жыхары (128 сем’яў) пераселеныя.
* 2010 год — жыхароў няма.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 230

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Падгор’е (Гомельская вобласьць)

**Падго́р’е** — былы пасёлак у Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці. У сувязі з аварыяй на Чарнобыльскай АЭС, вёска была адселеная.

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Перавесьсе (Гомельская вобласьць)

**Пераве́сьсе** — пасёлак у Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 22 чалавекі
* 1999 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Перадавец

**Перадаве́ц** — пасёлак у Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Аляксандар Міхайлавіч Баркоўскі

**Алякса́ндар Міха́йлавіч Барко́ўскі** ( 3 сьнежня 1954, Іркуцк, РСФСР, СССР) — актор.

## Жыцьцяпіс
У 1976 г. скончыў Тэатральную вучэльню імя Шчэпкіна (Масква). Ягонымі аднакурсьнікамі былі цяпер вядомыя расейскія акторы Натальля Харахорына ды Віктар Бунакоў. З 1976 г. актор Горкаўскага ТЮГа імя Н. К. Крупскай, з 1990 г. Ніжагародзкага дзяржаўнага ТЮГа ў РФ. Згуляў эпізадычную ролю ў фільме Мікіты Міхалкова *Стомленыя сонцам 2: Прадстаяньне* (2010).

## Узнагароды
Ляўрэат фэстывалю тэатральных капусьнікаў «Вясёлая каза», прэміі «Посьпехі сэзону» за ролю Джоньніпацінмайка ў спэктаклі «Калека з выспы Інішман», адкрытага фэстывалю-конкурсу імя Я. Еўсьцігнеева — лепшая мужчынская роля за ролю Караля ў спэктаклі «Брэмэнскія музыкі».

## Крыніцы

Катэгорыя:Расейскія акторы
Ігнась Багдашэўскі

**Ігна́сь Багдашэ́ўскі** (1809 — каля 1870) — паэт, грамадзкі дзяяч.

## Біяграфія
Закончыў Менскую гімназію. Вучыўся ў Віленскім унівэрсытэце. Потым жыў у фальварку Антосіна на Койданаўшчыне. Выбіраўся маршалкам шляхты Менскай губэрні (1841). Аўтар паэтычнага зборніка «Некалькі баляд і аповесьцей» (Вільня, 1826), які выдаў ананімна, пераклаў на польскую мову «Гістарычныя думы» К. Рылеева (Вільня, 1829), пісаў «рускія» (беларускія) песенькі, музыку да якіх падбірала яго сястра Антаніна.

## Творы
* Kilka ballad i powieści. Wilno. w Drukarni Dyecezalney JXX. Missyonarzów. 1826. [8], 99, [1] s.; 12 cm.

## Крыніцы

## Літаратура
* Багдашэўскі Ігнат // Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна. Мінск. 2004. С. 104.

Катэгорыя:Асобы Расейскай імпэрыі
Старое Закружжа

**Старо́е Закру́жжа** — вёска ў Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары (209 сем’яў) пераселеныя ў 1992 годзе ў чыстыя месцы.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з пачатку XIX стагодзьдзя як сяло Закружжа ў Вылеўскай воласьці Беліцкага, з 1852 году Гомельскага паветаў Магілёўскай губэрні. У 2-й палове XIX стагодзьдзя былі сяло Старое Закружжа і вёска Новае Закружжа (цяпер вёска Марозаўка ў Добрускім раёне), у якіх дзейнічалі хлебазапасныя крамы. Паводле перапісу 1897 году разьмяшчаліся: царква (з 1871 году), царкоўна-прыходзкая школа, вінная крама, карчма. У 1908 годзе згарэла 86 двароў. У 1909 годзе 2236 дзесяцін зямлі.

У 1918 годзе ў час нямецкай акупацыі ў вёсцы дзейнічаў партызанскі атрад. У 1920-х гадах створаны саўгас «Закружжа». З 8 сьнежня 1926 па 1993 гады цэнтар Старазакрускага сельсавету Веткаўскага, з 17 сьнежня 1956 году Добрускага, з 6 студзеня 1965 году Веткаўскага раёнаў Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці. У 1930 годзе створаны калгас «Чырвоны партызан», працавалі сталярная майстэрня, 2 ветраныя млыны, рамонтныя майстэрні, з 1933 году — МТС, з 1938 году — пякарня. У час нямецка-савецкай вайны акупанты спалілі 200 двароў. На франтах загінулі 244 жыхары. У 1959 годзе была цэнтрам калгасу «40 гадоў Кастрычніка». Разьмяшчаліся лясьніцтва, пачатковая школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама, дом інвалідаў.

## Геаграфія
За 24 км на паўночны ўсход ад Веткі, 46 км ад Гомелю, 32 км ад чыгуначнай станцыі Добруш (на лініі Гомель — Вышкаў).

На ўсходзе мэліярацыйны канал.

## Транспартная сетка
Аўтадарога, якая зьвязвае вёску зь Веткай. Пляніроўка складаецца з просталінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і перасякаемая дзьвюма кароткімі вуліцамі. Раўналежна да галоўнай, на ўсходзе, кароткая вуліца. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
*1897 год — 255 двароў, 1677 жыхароў (паводле перапісу).
*1909 год — 274 двары, 1852 жыхары.
*1959 год — 944 жыхары (паводле перапісу).
*1992 год — жыхары (209 сем’яў) пераселеныя.

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Пётар Баркоўскі-Дунін

**Пётар Баркоўскі-Дунін** (; ; 1890—1949, Рым, Італія) — граф, польскі палітычны дзяяч і публіцыст.

## Біяграфія
Адзін з галоўных дзеячоў Львоўскай кансэрватыўнай партыі, адстойваў непадзельнасьць Усходняй Галічыны як адзінага цэлага, лічачы яе адвечным зьмяшаным краем і месцам супрацоўніцтва паміж украінцамі і палякамі; выступаў супраць калянізацыі Галіцыі.

У 1927—1928 гг. Львоўскі губэрнатар, у 1928—1929 гг. Познанскі губэрнатар.

## Літаратура:
* Hostowiec P. (Stempowski J.) Wspomnienie o Piotrze Borkowskim. // Kultura. Paryż. Nr 4; 5. 1949.
* Борковський-Дунін (Borkowski-Dunin) Петро. // Енциклопедія Українознавства. Т. 1. Львів. 1993. С. 161.
* Mazur G. Wojewoda Piotr Dunin-Borkowski (1890-1949). // Zeszyty Historyczne. Nr 155. 2006. S. 164-187.
* Hnatiuk O. Piotr Dunin-Borkowski. // Zeszyty Historyczne. Nr 155. 2006. S. 188-225.
* Witkowska M. Kwestia polsko-ukraińska w świetle koncepcji Piotra Dunin-Borkowskiego (1890-1949). // Polska między Wschodem a Zachodem. T. 1. Toruń. 2008.

Катэгорыя:Польскія літаратары
Катэгорыя:Польскія палітыкі
Катэгорыя:Ваяводы познанскія (Польская Рэспубліка)
Шэйка (Гомельская вобласьць)

**Шэ́йка** — вёска ў Неглюбскім сельсавеце Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці Беларусі.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагодзьдзя як вёска ў Стаўюнскай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. У 1880 годзе адчынена хлебазапасная крама. Паводле перапісу 1897 году разьмяшчалася школа пісьменнасьці. Побач быў фальварак Шэйка (ён жа Крыстынпольле). У 1909 годзе 310 дзесяцін зямлі, у фальварку 395 дзесяцін зямлі.

З 8 сьнежня 1926 году па 30 сьнежня 1927 году цэнтар Шэйкагуцкага сельсавету Сьвяцілавіцкага, з 4 жніўня 1927 гады Веткаўскага раёнаў Гомельскай акругі. У час Вялікай Айчыннай вайны 3 жыхары загінулі на фронце. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Сяброўства» (цэнтар — вёска Неглюбка).

## Геаграфія
За 35 км на паўночны ўсход ад Веткі, 45 км ад чыгуначнай станцыі Добруш (на лініі Гомель — Вышкаў), 54 км ад Гомелю.

## Транспартная сувязь
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Стаўбун — Ветка. Пляніроўка складаецца з амаль просталінейнай вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
*1897 год — 50 двароў 277 жыхароў (паводле перапісу).
*1909 год — 300 жыхароў; у фальварку — 11 жыхароў.
*1940 год — 51 двор, 316 жыхароў.
*1959 год — 241 жыхар (паводле перапісу).
*2004 год — 14 гаспадарак, 22 жыхары.

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Неглюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Ласла Краснахоркаі

**Ла́сла Краснахо́ркаі** (; ) — вугорскі пісьменьнік. Імгненна ўвайшоў у літаратурную супольнасьць Вугоршчыны пасьля выданьня ў 1985 годзе раману «Сатанінскае танга», які меў дзіўны посьпех.

## Біяграфія
Першы раз Ласла трапіў за мяжу камуністычнай Вугоршчыны ў 1987 годзе, правёўшы год у Заходнім Бэрліне. З моманту каляпсу Савецкага блёку ён жыў у розных кутках сьвету. Між тым часта вяртаецца як у Вугоршчыну, так і ў Нямеччыну, аднак большую частку свайго жыцьця праводзіць напераменку ў Францыі, Гішпаніі, ЗША, Ангельшчыне, Галяндыі, Італіі, Грэцыі, Кітаі й Японіі.

## Творчасьць
У 1993 годзе раман «Мэлянхолія супраціву» атрымаў у Нямеччыне *Bestenliste-Prize* як лепшая літаратурная праца году. Ад ЗША да Японіі пісьменьнік атрымаў толькі дадатную крытыку. Сама Сьюзан Зонтаг адзначыла: «Ён сучасны вугорскі майстра апакаліпсісу, той каго можна натхнёна параўнаць з Гогалем й Мэлвілам». Вінфрыд Георг Макс Зэбальд адзначыў: «Унівэрсальны погляд Краснахоркаі канкурыруе з Гогалевымі „Мёртвымі душамі“ й далёка пераўзыходзіць усё напісанае яго сучасьнікамі».

## Творы
* 1985 «Сатанінскае танга» *(Sátántangó)* — раман
* 1986 «Апошняя літасьць» *(Kegyelmi viszonyok)* — навэлы
* 1989 «Мэлянхолія супраціву» *(Az ellenállás melankóliája)* — раман
* 1992 «Палонны Ургі» *(Az urgai fogoly)* — навэлы
* 1999 «Вайна й вайна» *(Háború és háború)* — раман
* 2003 «З поўначы — гара, з поўдня — возера, з усходу — дарога, з захаду — рака» *(Északról hegy, Délről tó, Nyugatról utak, Keletről folyó)* — раман
* 2004 «Разруха й смутак у Паднябеснай» *(Rombolás és bánat az Ég alatt)* — дакумэнтальны раман аб Кітаі
* 2009 «Апошні воўк» *(Az utolsó farkas)* — раман
* 2010 "" *(Állatvanbent)*

## Узнагароды
* 1987 Прэмія Атылы Ёжэфа *(József Attila-díj)*
* 1992 Прэмія Цібора Дзеры *(Déry Tibor-díj)*
* 1993 Прэмія Дзюлы Крудзі
* 1998 Прэмія Шандара Мараі
* 2004 Прэмія Кошута *(Kossuth-díj)*

## Крыніцы

Катэгорыя:Вугорскія літаратары
Катэгорыя:Навэлісты
Катэгорыя:Сцэнарысты
Дзёрдзь Далаш

**Дзёрдзь Далаш** (;  23 верасьня 1943) — вугорскі пісьменьнік і гісторык. Піша на вугорскай і нямецкай мове.

## Біяграфія
Далаш правёў сваё дзяцінства з бабуляй і дзедам, таму што ягоны бацька памёр у 1945 годзе ў канцлягеры, трапіўшы туды як жыд цягам Другой сусьветнай вайны. З 1962 па 1967 зьяўляецца студэнтам гістарычнага факультэту Маскоўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя Ламаносава. Пасьля навучаньня вярнуўся ў роднае места Будапэшт і пачаў працу ў музэі.

## Творчасьць
Кнігі Далаша перакладзены й выдадзены ў Ангельшчыне, Францыі, Даніі, Швэцыі, Японіі, Турцыі, Партугаліі, Расеі, Аўстраліі, Ізраілі, ЗША й Галяндыі. Ляўрэат некалькіх ўзнагарод, у тым ліку Прэмія імя Адэльбэрта фон Шамісо (1995) і Залаты знака прэзыдэнта Вугорскай Рэспублікі (2000).

## Творы
* 1983 «1985» — сіквэл раману Джорджа Оруэла «1984». Раман пачынаецца са сьмерці Вялікага Брата і адлюстроўвае прамежкавы пэрыяд паміж 1984 годам і больш аптымістычнай будучыняй. Адбываецца адыход ад артадаксальна-таталітарнай сыстэмы, зьмена кіруючых колаў і атрымліваецца амаль перамога Эўразіі над паветранымі сіламі Акіяніі.
* 1990 «Абразаньне» *(A körülmetélés)*
* 1993 «Пралетары Ўсіх Краін, Я прашу прабачэньня! (апошні жарт Усходняга блёку)» *(Proletarier aller Lander, entschuldigt mich!(Ende des Ostblockwitzes))*
* 1996 «Госьць з будучыні» *(Vendég a jövőből)* — гісторыя аднаго каханьня пра адносіны Ганны Ахматавай і сэра Ісая Бэрліна.
* 1999 «Сховішча Бога» *(Der Gottsucher)*
* 2004 «Вугоршчына ў арэхавай шкарлупіне. Гісторыя маёй краіны» *(Ungarn in der Nusschale. Geschichte meines Landes)*
* 2006 «Сьмерць балатонскай брыгады» *(Die Balaton Brigade)*
* 2006 «1956: Вугорскае паўстаньне» *(1956: Aufstand in Ungarn)*
* 2007 «Новае мастацтва» *(Jugenstil)*

## Крыніцы

Катэгорыя:Вугорскія літаратары
Катэгорыя:Вугорскія паэты
Катэгорыя:Нямецкія літаратары
Альбрэхт Радзівіл (староста рэчыцкі)

**А́льбрэхт Радзіві́л** (25 сакавіка 1717, маёнтак Зьдзецел Наваградзкага ваяводзтва — 1790, места Глуск) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Староста рэчыцкі (1734—1773), генэрал-маёр войскаў Вялікага Княства Літоўскага (з 1755).

Валодаў Крожамі ў Жамойці, Глускам і Хальчам у Рэчыцкім павеце й інш.

## Біяграфія
Зь нясьвіскай лініі роду Радзівілаў гербу «Трубы», сын Мікалая Фаўстына і Барбары з Завішаў. Меў братоў Ульдарыка Крыштапа, Юрыя і Станіслава.

Па сьмерці караля і вялікага князя Аўгуста Моцнага (1733) выступаў разам з бацькам і братамі за абраньне на сталец Аўгуста Саса. Быў паслом на пацыфікацыйны сойм 1736, дзе падпісаў дыплём пра абраньне Аўгуста Саса. У 1750 абіраўся маршалкам Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага. У 1740-х быў палкоўнікам літоўскай панцырнай кавалерыі, з 1754 — палкоўнікам гусарскага знаку ў харугве каралевіча Фрыдэрыка.

У часе бескаралеўя (1763) быў супраціўнікам Чартарыйскіх, выступаў супраць абраньня на сталец Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1768 далучыўся да Барскай канфэдэрацыі і быў адным з кандыдатаў на пасаду яе маршалка ў Вялікім Княстве Літоўскім; у 1770 абіраўся маршалкам канфэдэрацыі ў Рэчыцкім павеце. У 1771 распрацаваў плян «вялізнай дывэрсіі», паводле якога канфэдэрацыя мусіла распаўсюдзіцца на ўсю тэрыторыю сучаснай Беларусі. Па захопе галоўных замкаў дзяржавы літоўскае войска мусіла сабрацца ў Бабруйску і адтуль выправіцца маршам у Каралеўства Польскае.

Па паразе канфэдэрацыі выехаў у Сылезію, потым у Італію. У 1777 вярнуўся і прымірыўся з каралём.

У шлюбе з Ганнай Кунегундай Халецкай меў 3 дачкі і сына Дамініка (1754—1798), старосту кнышынскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Альбрэхт
Альбрэхт Радзівіл (неадназначнасьць)

Імя **Альбрэхт (Альбрыхт) Радзівіл** мелі наступныя дзеячы Вялікага Княства Літоўскага:
* Войцех альбо Альбрэхт Радзівіл (каля 1476—1519) — біскуп віленскі
* Альбрэхт Радзівіл (1558—1592) — маршалак вялікі літоўскі
* Альбрэхт Уладзіслаў Радзівіл (1589—1636) — кашталян віленскі
* Альбрэхт Станіслаў Радзівіл (1593—1656) — канцлер вялікі літоўскі
* Альбрэхт Радзівіл (1717—1790) — староста рэчыцкі
Кібэрпанк

**Кібэрпанк** (ад ) — паджанр навуковай фантастыкі. Сам тэрмін зьяўляецца сумесьсю словаў «кібэрнэтыка» і «панк» (ад  — «сьмецьце»), упершыню яго выкарыстаў Брус Бэтке ў якасьці назвы для свайго апавяданьня 1983 году. Звычайна творы, якія адносяцца да жанру «кібэрпанк», апісваюць антыўтапічны сьвет недалёкай будучыні, у якім высокае тэхналягічнае разьвіцьцё, такое як інфармацыйныя тэхналёгіі і кібэрнэтыка, спалучаюцца з глыбокім упадкам альбо радыкальнымі пераменамі ў сацыяльным ладзе.

Паводле словаў Лоўрэнса Пэрсана:

Клясычныя кібэрпанкавыя пэрсанажы — маргіналізаваныя, адчужаныя самотнікі, якія жывуць на краі грамадзтва ў пераважна дыстапічнай будучыні, дзе ў паўсядзённае жыцьце імкліва ўварваліся тэхналягічныя перамены, усюдыісная інфасфэра кампутарызаванай інфармацыі і інвазіўныя мадыфікацыі чалавечага цела

Сюжэты кібэрпанку часта пабудаваныя вакол канфлікту паміж хакерамі, штучным інтэлектам і мэгакарпарацыямі, і імкнуцца да «бліжэйшай будучыні» Зямлі часьцей, чым да сэтынгаў пра далёкую будучыню ці галяктычныя пэрспэктывы, якія можна знайсьці ў такіх раманах, як «Заснаваньне» Айзэка Азімава альбо «Дзюна» Фрэнка Гэрбэрта.

Сусьвет кібэрпанку, як правіла, зьяўляецца постіндустрыяльнай дыстопіяй, і апісвае грамадзтва, якое знаходзіцца на мяжы бурных сацыяльных і культурных пераўтварэньняў, дзе тэхналёгіі выкарыстоўваюцца спосабамі, не прадугледжанымі іх стваральнікамі («вуліца знойдзе для рэчаў уласнае прымяненьне»). Частка атмасфэры жанру перагукаецца з стылем «фільму-нуар», а літаратурныя работы жанру часта выкарыстоўваюць прыёмы дэтэктыву.

## Творы

### Анімэ і манга
* Ergo Proxy

## Крыніцы
Дзянісавічы (Палескі раён)

**Дзянісавічы** () — былая вёска ў Палескім раёне Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. У сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС вёска была адселеная.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка Вярхоўнай Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Населеныя пункты Палескага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Рудня-Ільлінецкая

**Рудня-Ільлінецкая** () — вёска ў Іванкаўскім раёне Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. У цяперашні час у Рудні-Ільлінецкай пражываюць толькі самасёлы.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка Вярхоўнай Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны
Ордэн Гейдара Аліева

**О́рдэн Гейда́ра Алі́ева** ()

## Кавалеры ордэна Гейдара Аліева

* Ільхам Аліеў
* Жак Шырак
* Мсьціслаў Растраповіч
* Віктар Юшчанка
* Лех Качынскі
* Валдзіс Затлэрс
* Траян Бэсэску
* Георгі Парванаў

## Вонкавыя спасылкі

* У Азэрбайджане ўстановяць ордэн «Гейдар Аліеў». '''day.az''' 
* Закон Азэрбайджанскай Рэспублікі пра ўстанаўленьне ордэна «Гейдар Аліеў». '''preslib.az''' 

Катэгорыя:Азэрбайджанскія ордэны
Мартыновічы (Палескі раён)

**Мартыно́вічы** () — былое сяло ў Палескім раёне Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. Разьмяшчалася за 21 км ад чыгункавай станцыі Вільча. 

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Найбольш раньняя згадка пра баярскае сяло Мартыновічы сустрэтая ў 1415 годзе «*або пазьней*» у пераліку грашовых і мядовых данінаў Кіеўскай Сафійскай мітрапалічай вотчыны:А се боарскыи люди... Ондрѣевскый островъ на Уши подъ Мартиновичи, а съ него идетъ 5 вѣдер меду...

Ёсьць упамін пра сяло Мартыновічы ў лісьце караля Жыгімонта Старога князю Дзімітрыю Раманавічу Відыніцкаму (Любецкаму), датаваным 3-м сакавіка 1532 году:*Жикгимонт Божю милостю корол*
*Воеводе киевъскому, державцы свислоцкому пану [[Андрэй Неміровіч|Андрею Якубовичу Немировича]]. Жаловалъ нам дворянинъ нашъ княз Дмитреи Романовичъ Виденецкии о томъ, што жъ которые именя мелъ державца речицкии тесть его, небожчикъ панъ [[Сямён Палазовіч|Семенъ Полозовичъ]] наимя [[Хабнае|Ухобное]], [[Гладкавічы|Углядковичи]], [[Белы Бераг (Гомельская вобласьць)|Белыи Берегъ]], [[Вітачоў|Виточов]], Мартиновичи, [[Хвойнікі|Хвоиники]], [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]] а двор с пустовщинами у замку Киеве и на месте, и во Вручомъ. И тые деи онъ вси именя свои держалъ за даниною и листы отца нашого [[Казімер Ягайлавіч|Казимера]], короля, и брата нашого [[Аляксандар Ягелончык|Александра]], королеи ихъ милости и нашими…*
*П(и)сан y Кракове под лет(а) Бож(е)(г)(о) нарож(е)(н)(я) 1000 пят|сот 32 м(е)с(я)ца марта 3 ден, инъдикт 5  Михаило писаръ*

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 4 дымоў асадных сялянаў і 1 агародніка сяла Мартыновічы пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, выбіралася адпаведна па 15 грошаў і 6 грошаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Мартыновічы апынуліся ў Расейскай імпэрыі.

### Найноўшы час

У 1925 годзе сяло Мартыновічы — у складзе Хабнаўскага раёну Кіеўскай акругі УССР.

Пасьля аварыі сяло Мартыновічы не належала да ліку сёлаў абавязковага адсяленьня, але частка насельніцтва выехала і расьсялілася ў розных месцах Украіны.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка Вярхоўнай Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Населеныя пункты Палескага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Анатоль Цімашчук

**Анато́ль Алякса́ндравіч Цімашчу́к** (;  30 сакавіка 1979 году, Луцак) — украінскі футбольны паўабаронца, у 2000—2016 гадах выступаў за зборную Ўкраіны па футболе. Цяпер — памочнік галоўнага трэнэра расейскага клюбу «Зэніт Санкт-Пецярбург».

У складзе расейскага клюбу станаў чэмпіёнам Расеі, пераможцам Супэркубку Расеі, Кубку і Супэркубку Эўропы. У складзе мюнхэнскае «Баварыі» двухразовы чэмпіён Нямеччыны, двухразовы пераможца Кубку і Супэркубку Нямеччыны, пераможца Лігі чэмпіёнаў.

З пачаткам расейскай агрэсіі працягнуў працу ў Расеі. У 2023 року Рада нацыянальнай бясьпекі і абароны Ўкраіны ўвяла супраць Анатоля Цімашчука санкцыі і пазбавіла ўсіх узнагародаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Статыстыка на fussballdaten.de
* Статыстыка на «National Football Teams»
* Статыстыка на бачыне Ўкраінскай асацыяцыі футболу
* Статыстыка на worldfootball.net
* 

Катэгорыя:Футбалісты моладзевай зборнай Украіны
Катэгорыя:Футбалісты зборнай Украіны
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Валынь» Луцак
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Шахтар» Данецк
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Зэніт» Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Баварыя» Мюнхэн
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Кайрат» Алматы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Луцку
Катэгорыя:Удзельнікі чэмпіянату сьвету па футболе 2006 году
Катэгорыя:Удзельнікі чэмпіянату Эўропы па футболе 2012 году
Катэгорыя:Удзельнікі чэмпіянату Эўропы па футболе 2016 году
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Расеі
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Ўкраіны
Катэгорыя:Пераможцы Лігі чэмпіёнаў УЭФА
Алег Шалаеў

**Алег Шалаеў** (;  5 лістапада 1976 году, Луганск) — былы ўкраінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fcdnipro.dp.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Алег Гусеў

**Алег Гусеў** (;  25 красавіка 1983 году, Сьцяпанаўка, Сумская вобласьць) — украінскі футбаліст. У 2003—2016 гадах выступаў за нацыянальную зборную Ўкраіны. Выступаў на пазыцыі ўінгера ці правага абаронцы. У складзе кіеўскага «Дынама» правёў больш за 250 матчаў.

## Дасягненьні
**«Дынама»**:
* Чэмпіён Украіны: 2004, 2007, 2009, 2015, 2016
* Уладальнік Кубка Ўкраіны: 2005, 2006, 2007, 2014, 2015
* Уладальнік Супэркубка Ўкраіны: 2004, 2006, 2007, 2009, 2011
 
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на fcdynamo.kiev.ua

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Уладзімер Язерскі

**Уладзімер Язерскі** (;  15 лістапада 1976 году, Львоў) — былы ўкраінскі футбаліст, які мае на сваім рахунку 39 матчаў праведзеных за нацыянальную зборную Ўкраіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на shakhtar.com

Катэгорыя:Украінскія футбалісты
Андрэй Варонін

**Андрэй Варонін** (;  21 ліпеня 1979 году, Адэса, УССР) — былы ўкраінскі футбаліст, які выступаў за зборную Ўкраіны па футболе. Доўгі час гуляў у Нямеччыне, выступаючы за шэраг клюбаў Бундэсьлігі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на ffu.org.ua
* Статыстыка на hertha.de

Катэгорыя:Украінскія футбалісты