Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла (Ашмяны)

**Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла** (**Фарны**) — помнік архітэктуры XVII—XIX стагодзьдзяў у Ашмянах. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычным Рынку, пад адрасам *вуліца Гальшанская, 1*. Дзее. Твор архітэктуры рэнэсансу і нэабарока.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Рымска-каталіцкая парафія ў Ашмянах утварылася ў XIV ст. Першы касьцёл быў драўляным. 

У XVII ст. на месцы драўлянага збудавалі мураваны касьцёл у стылі рэнэсансу. У інвэнтары 1668 году пры апісаньні Рынку ўпамінаецца шпіталь пры Фарным касьцёле. Паводле інвэнтару Ашмянскага староства 1740 году, пры касьцёле існавалі плябанія і шпіталь.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Ашмяны апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1832 годзе сюды перанесьлі з Гудагаю цудоўны абраз Маці Божай (захоўваўся да 1907 году). Па пажары 1837 году касьцёл адбудавалі.

У 1899—1906 гадох касьцёл рэканструявалі паводле праекту архітэктара Вацлава Міхневіча. 

### Найноўшы час
За часамі міжваеннай Польскай Рэспублікі 13 ліпеня 1938 году сьвятыню наноў кансэкравалі.

У 1948 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл і разьмясьцілі ў будынку фабрыку (тутэйшую царкву Маскоўскага патрыярхату зачынілі толькі ў 1964 годзе). 

У 1989 годзе сьвятыню вярнулі каталікам. Урачыстае асьвячэньне званоў адбылося 28 студзеня 1990 году (з удзелам біскупа Тадэуша Кандрусевіча).

## Архітэктура
Помнік архітэктуры рэнэсансу і нэабарока з элемэнтамі віленскага барока. Да рэканструцыі гэта была прастакутная ў пляне базыліка зь дзьвюма чацьверыковымі вежамі, убудаванымі ў галоўны фасад. Асноўны аб'ём накрываўся высокім 2-схільным дахам з сыгнатуркай над алтаром. Да прэзьбітэрыюму далучаліся дзьве 2-павярховыя закрысьціі.

Па рэканструкцыі касьцёл — 3-нэфавая 2-вежавая базыліка з 5-граннай апсыдай і бакавымі закрысьціямі. Мае ярусную аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю. Цэнтральны аб’ём, накрыты 2-схільным дахам, падзяляецца лучковымі аконнымі праёмамі ў плястычных ліштвах і фігурна прафіляваных нішах зь пілястрамі ў прасьценках і апяразаецца складаным прафіляваным карнізам. Ніжэйшыя бакавыя нэфы пад 1-схільнымі дахамі падзяляюцца здвоенымі лучковымі аконнымі праёмамі ў агульных аркавых ліштвах з здвоенымі пілястрамі ў прасьценках. Над галоўным фасадам узвышаюцца высокія 5-ярусныя шатровыя вежы з лучковым шчытом і бакавымі валютамі паміж імі. У цэнтры фасад вылучаюцца высокім рызалітам з трыкутным франтонам у завяршэньні і лучковым уваходным парталам. Бакавыя нэфы на галоўным фасадзе таксама завяршаюцца фігурнымі шчытамі з валютамі і кутнімі пінаклямі.

Усярэдзіне нэфы перакрываюцца цыліндрычнымі скляпеньнямі.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (B. Rusiecki, 1846).jpg|К. Русецкі, 1846 г.
Ašmiany, Rynak-Halšanskaja. Ашмяны, Рынак-Гальшанская (B. Tamaševič, 1894).jpg|1894 г.
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (1).jpg|Абмеры, 1899 г.


Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (2).jpg|Абмеры, 1899 г. 
Ašmiany. Ашмяны (E. Langkau, 1915) (2).jpg|1915 г.
Ašmiany. Ашмяны (E. Langkau, 1915).jpg|1915 г.  


### Праект рэканструкцыі 1899 году

Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (4).jpg|Галоўны фасад 
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (5).jpg|Бакавы фасад 
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (6).jpg|Бакавы фасад 


Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (7).jpg|З боку апсыды 
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (8).jpg|З боку апсыды 
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (V. Michnievič, 1899) (9).jpg|Плян 


### Гістарычныя здымкі

Ašmiany, Rynak-Zamkavaja. Ашмяны, Рынак-Замкавая (1897).jpg|Да рэканструкцыі, 1897 г.
Ašmiany, Rynak-Halšanskaja. Ашмяны, Рынак-Гальшанская (1916) (2).jpg|Па рэканструкцыі, 1916 г.
Ašmiany, Rynak-Halšanskaja. Ашмяны, Рынак-Гальшанская (1916).jpg|1916 г.
Ašmiany, Rynkavy, Fara. Ашмяны, Рынкавы, Фара (1916).jpg|1916 г.


Ašmiany, Sadovaja. Ашмяны, Садовая (1916).jpg|1916 г. 
Ašmiany. Ашмяны (1917).jpg|1917 г.
Ašmiany, Ašmianka-Zamkavaja. Ашмяны, Ашмянка-Замкавая (1920-29) (2).jpg|1920-я гг.
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (1930).jpg|1930 г.


Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (1930) (2).jpg|1930 г.
Ašmiany, Rynak-Halšanskaja. Ашмяны, Рынак-Гальшанская (1934).jpg|1934 г. 
Ašmiany, Rynak-Halšanskaja. Ашмяны, Рынак-Гальшанская (17.05.1935).jpg|17.05.1935 г.
Ašmiany, Rynkavy, Fara. Ашмяны, Рынкавы, Фара (1930-39).jpg|1930-я гг.


Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (1936).jpg|1936 г.
Ašmiany, Rynak-Halšanskaja. Ашмяны, Рынак-Гальшанская (1919-39).jpg|да 1939 г.  
Ašmiany, Rynak-Zamkavaja. Ашмяны, Рынак-Замкавая (1919-39).jpg|да 1939 г. 
Ašmiany, Fara. Ашмяны, Фара (1941-44).jpg|1941—44 гг. 


### Сучасныя здымкі

Горад Ашмяны 2012.jpg|Агульны выгляд
Ashmiana catolic kosel2.JPG|Галоўны фасад
Aschmjany Katholische Kirche.JPG|З боку апсыды
Ašmiany, church of St. Michael the Archangel.jpg|Выгляд уночы


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Ашмянаў
Катэгорыя:Касьцёлы Гарадзенскай дыяцэзіі