Рэйк’явік

**Рэйк’я́вік** () — сталіца і найбуйнейшы горад Ісьляндыі. Насельніцтва складае 120 165 жыхароў (2008). З улікам гарадоў-спадарожнікаў колькасьць насельніцтва сягае да 200 000 чалавек, што складае каля 65% насельніцтва краіны. Горад разьмешчаны на паўднёвым-захадзе Ісьляндыі, зьяўляецца сэрцам культурнай, эканамічнай і дзяржаўнай дзейнасьці краіны. Лічыцца, што Рэйк’явік стаў першым сталым паселішчам у Ісьляндыі каля 870 году. Гэта адзін з самых чыстых і бясьпечных гарадоў у сьвеце.

## Гісторыя

Ісьляндыя была заселеная нарвэскімі і кельцкімі імігрантамі на працягу канца IX і пачатку X стагодзьдзяў. У адпаведнасьці зь сярэднявечнай «Кнігай пра ўзяцьце зямлі» (), Інгальф Арнарсан, першы ісьляндзкі пасяленец, пабудаваў сваю фэрму на паўвострвве, дзе цяпер знаходзіцца Рэйк’явік.

Шмат стагодзьдзяў пасьля, каля сярэдзіны XIX стагодзьдзя, маленькі гарадок пачаў вырастаць побач з фэрмай Рэйк’явік дзякуючы каралеўскаму казначэю Скулі Магнусану, вядомаму як «бацька Рэйк’явіку», які заснаваў шарсьцяныя майстэрні ў Рэйк’явіку ў межах сваёй дзейнасьці па мадэрнізацыі ісьляндзкай эканомікі. Гэта паслужыла штуршком да пачатку разьвіцьця Рэйк’явіку як гораду. Статус гораду Рэйк’явік атрымаў у 1786 годзе.

Ісьляндзкі парламент альтынг () упершыню сабраўся ў 930 годзе на Палях тынга (Тынгвелір, ) на паўднёвым захадзе Ісьляндыі. У 1798 годзе альтынг быў скасаваны, але ў 1845 годзе адноўлены ў Рэйк’явіку, дзе знаходзілася кіраўніцтва краіны і адміністрацыя. Калі Ісьляндыя дамаглася самакіраваньня, а потым і назалежнасьці ад Даніі, Рэйк’явік зрабіўся сталіцай краіны.

З паскарэньнем эканамічнага прагрэсу ў XX стагодзьдзі рос і Рэйк’явік, але асабліва хуткае разьвіцьцё ён атрымаў у другой палове XX стагодзьдзя.

## Клімат
Нягледзячы на тое, што Рэйк’явік знаходзіцца на поўначы Атлянтыкі, клімат у горадзе больш мяккі, чым у многіх іншых мясцовасьцях, што знаходзяцца на такой самай шыраце. Сярэднюю тэмпэратуру ўзімку магчыма параўнаць з тэмпэратурай у Нью-Ёрку. Узімку ў сталіцы Ісьляндыі тэмпэратура рэдка апускаецца ніжэй за −10 °C. Усё гэта дзякуючы цёплай плыні Гальфстрыму.

Клімат субарктычны марскі, зіма мяккая, з адлігамі (сярэдняя тэмпэратура студзеня 0,4 °C) дзякуючы цёплым водам плыні Ірмінгера, лета прахалоднае (сярэдняя тэмпэратура ліпеня 11—12 °С). Колькасьць ападкаў складае 800 мм за год. Вада ў заліве зімой не замярзае. Характэрнымі зьяўляюцца частыя зьмены надвор’я.

## Рост гарадзкога насельніцтва

## Музэі

* Музэй культурнай спадчыны Ісьляндыі
* Нацыянальная галерэя Ісьляндыі
* Ісьляндзкі нацыянальны музэй
* Музэй К’ярваля
* Музэй Асмундара
* Музэй Эйнара Ёнсана
* Збор рукапісаў Арні-Магнусана
* Ісьляндзкі музэй фаласаў (заснаваны ў Рэйк’явіку, пасьля перамешчаны ў Хусавік)
* Нацыянальны парк Тынгвелір
* Рэйк'явіцкі музэй пад адкрытым небам

## Тэатры
* Ісьляндскі нацыянальны тэатар

## Адукацыя
* Ісьляндзкая акадэмія мастацтваў
* Ісьляндзкі ўнівэрсытэт адукацыі
* Унівэрсытэт Ісьляндыі
* Унівэрсытэт Рэйк’явік

У сталіцы знаходзіцца Нацыянальная бібліятэка Ісьляндыі.

## Асобы
* Аляксандра Іварсдотыр — Міс Спорт Сусьвету на конкурсе Міс Сусьвету 2008 ў Ёганэсбургу
* Арнальдур Індрыдасан — дэтэктыўны пісьменьнік
* Б’ёрк — сьпявачка
* Балтасар Кармакур — ісьляндзкі рэжысэр
* Ёхана Вала Ёўнсдоцір — Міс Ісьляндыя 2007
* Гальдаўр Кільян Лякснэс — ісьляндзкі пісьменьнік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па літаратуры
* Эйнар Карасан — ісьляндзкі пісьменьнік
* Гурт Múm
* Ёўн Сігурдсан — ісьляндзкі навукоўца, лідэр нацыянальнага руху за незалежнасьць Ісьляндыі
* Халгрымур Хельгасан — ісьляндзкі пісьменьнік і мастак
* Хера Б'ёрк — ісьляндзкая сьпявачка

## Выбітныя месцы Рэйк’явіку

### Сымбаль гораду

Хальгрымскірк'я — лютэранская царква. Гады будаўніцтва: 1938—1986

### Пэрліны
* Пэрлан
* У Рэйк’явіку знаходзіцца самы вялікі ў Ісьляндыі батанічны сад — Батанічны сад у Рэйк’явіку.
* Будынак ісьляндзкага парлямэнту () — альтынга.
* Рэйк’явіцкі двор (): дом, у якім сустракаліся на саміце Рональд Рэйган і Міхаіл Гарбачоў у 1986 годзе.
* Катэдральны сабор Рэйк'явіка
* Гатэль «Борг»
* Нацыянальная і ўнівэрсытэцкая бібліятэка Ісьляндыі
* Геатэрмальны гарадок Хвэрагердзі
* Царква Скалхолт
* Рэйк’явіцкая ратуша ()
* Т’ёрнін (*Tjörnin*): возера ў Рэйк’явіку
* Ландакоцкірк'я: самы вялікі каталіцкі храм Ісьляндыі
* Вольная царква ў Рэйк'явіку
* Хатайгскірк'я
* Помнік Інгальфу Арнарсану

## Партнэрскія гарады Рэйк’явіку
* Хэльсынкі (Фінляндыя)
* Кінгстан-апон-Гал (Вялікабрытанія)
* Капэнгаген (Данія)
* Нук (Грэнляндыя)
* Осьлё (Нарвэгія)
* Санкт-Пецярбург (Расея)
* Сіетл (ЗША)
* Стакгольм (Швэцыя)
* Торсгаўн (Фарэрскія выспы)
* Вільня (Летува)
* Вініпэг (Канада)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
* Блог, прысьвечаны гораду