Сак

**Сак** (*Шак*), **Зак** (*Жак*), **Зага** (*Жага*, *Жаг*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сака або Сага, пазьней Зак або Зага (Sacco, Sago, Sack, Saage) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сак- (саг-, зак-) паходзіць ад гоцкага sakjo 'спрэчка'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Сакель, Сакень (Сакен, Шакен, Сакін), Жагель (Жагайла), Жагар. Адзначаліся германскія імёны Sakel, Sacken, Sagel (Sagalo), Sagar.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Sakel (Szakel).

У Прусіі бытавалі імёны: *Sage*, *Sagawde* (1407 год). У 1588 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Fabianus Sack, nobilis Borussus*, у 1594 годзе — *Ludovicus a Sack, Nobilis Borussus*, у 1630 годзе — *Christophorus Sack, Regiomontanus Borussus*, у 1638 годзе — *Samuel Schack a Wittenaw, Albertus Schack, a Wittenaw, Nobiles Borussi*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Stanisslaus Sak*, *cum Saka*, *Saka* (2 кастрычніка 1413 году); *Sack… Sack Dyrmeytowicz* (15 траўня 1432 году); *Sak* (15 кастрычніка 1432 году); *Sak Dubingensis [tenutariorum] [sigilla]* (20 студзеня 1433 году); *Саку медничанину Скурятовичу два чоловека*, *чотыри чоловеки: <…> Сак*, *земли за отчину под велюнци, под… Сакомъ Сутортовичомъ*, *што Сакъ держал*, *Жаку, конюху, земля у [[Наваградак|Новегородку]]* (1440—1492 гады); *Саку [[Мілейка|Милковичу]] пять чоловеков*, *Саку Васково селцо*, *Саку Еинаровичу два чоловеки* (9 лістапада 1449 году); *боярынъ Вилькиский Верба Жакговичъ* (14 ліпеня 1501 году); *Szakowczyszna* (5 сьнежня 1501 году); *в людей наших, в бортевъ, на имя… а в Сака, а в Михна, а у Мацъка, а у Янъца Петрашевичовъ* (25 ліпеня 1503 году); *купилъ у полочан, у… Васковых детеи, в Созона а в Сака, а в Трохима, а в Гридка* (10 сакавіка 1506 году); *Андреи Жакъ* (1506—1523 гады); *homines in districtu v Malaszkoviczach… Szak* (8 красавіка 1508 году); *Станислав Жаковичъ*, *Ропанъ Жаковичъ самъ. Бернать Жакгович самъ*, *Петръ Саковичъ*, *Богдан Саковичъ… Янъко Саковичъ*, *Ян а Петрашко Жаковичы*, *Янъ Лавринцевичъ Жакъ*, *Томко Жакъ*, *Янъ Климъковичъ Жакъ*, *Грин Саковичъ самъ. Анъхим Саковичъ самъ. Степанъ Саковичъ самъ. Селивонъ Саковичъ самъ. Самсомъ Саковичъ самъ*, *Янъ Жакъ*, *Нарбутъ Жакговичъ*, *Довкъшъ Саковичъ*, *Нарко Жаковичъ* (1528 год); *Сак Былчич* (1536—1537 гады); *на людеи господарскихъ [[Усьвяты|усвятъских]] Демешъка Жакова… тотъ Жакъ… иж Жакъ… Жака* (6—13 чэрвеня 1539 году); *тых людей, которых выгъналъ Бридолкгъ, отец Каспоровъ: Юдасъ, Сакъ, Минтер, Роткусъ, Кгедысь, Оска. На Юдовомъ селищу а на Саковомъ…* (1542 год); *Stanisław Zagiewycz* (1554 год); *Sak [[Матэла|Maciłowicz]]* (1561 год); *Erasmi Zak… Wasko Zakowicz… Zak Minczenicz* (1563 год); *Янъ Жакговичъ*, *Гришко Сакевичъ Былчичъ*, *Сакъ Васютичъ*, *Станиславъ Жаковичъ*, *Родъ Жакговичовъ… Валентынъ [[Бэрнат|Бернатовичъ]] з Жокговичъ*, *Родъ Саковичовъ*, *Янъ Жакъ Станиславовичъ*, *Янъ Станиславовичъ Жаковичъ*, *Сакъ Глебовичъ*, *Сакъ Михновичъ… Сеген Саковичъ* (1567 год); *земяном повету ковенского… з роду Саковичов от Жеимъ Миколаю Воитеховичу, Балтромею Сташковичу* (15 верасьня 1568 году); *parochia Ruska… Śl. Jakób ol. Stanisława Zaka* (1580 год); *панъ Іозефъ Янъ Жакга Вербовичъ… пановъ Вербовъ Жакговичовъ* (26 студзеня 1684 году); *Ród Swolkieniów Saków: p. Stefan i Stanisław Sakowiczowie*, *Awgustyn Zagowicz*, *Jan Zaga [[Нарывойша|Narwoysz]] z okolicy [[Валімонт|Wałmuntowicze]]* (1690 год); *Iaduiga Zakiewiczowna* (1697 год); *Sagowo… Zagowicze… Zagi… Zaki… Sakiszki… Sakowszczyzna… Saki* (1744 год); *okolicę Sakowicze* (1782 год); *Parafia [[Езна|jeznieńska]]… Sakowicze — okolica szlachecka* (1784 год); *Zak Michał* (28 красавіка 1898 году); *Sakowiczowa Rozalija* (XIX ст.).

## Носьбіты
* Конрад Сак (каля 1250—1309) — тэўтонскі рыцар і ляндмайстар Прусіі
* Станіслаў Сак ( па 1433) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста дубініцкі; меў сыноў Андрэя, Васіля (Ваську), Яна (Івашку), Станіслава (Станьку), Алехну, Пятра і Фёдара (Федзьку), пачынальнік роду Саковічаў
* Зігфрыд Сак ( па 1436) — пробашч Бэрліну
* Сак Васькавіч — полацкі баярын, які ўпамінаецца ў 1506 годзе
* Станіслаў Жакавіч — вількамірскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Рапан Жакавіч і Бэрнат Жагавіч — ковенскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Сакавіч — радунскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан і Янка Сакавічы — пералайскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян і Пятрашка Жакавічы — гарадзенскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Ян Лаўрынцавіч, Томка і Ян Клімкавіч Жакі, Грын, Анхім, Сьцяпан, Селівон і Самсон Сакавічы — бельскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Доўкш Сакавіч — эйрагольскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Нарбут Жагавіч — вількійскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Нарка Жакавіч — курклянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сак Быльчыч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Сак Васюціч — баярын Гарадзенскага павету, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1567 году
* Сак Глебавіч — баярын Мельніцкага павету Падляскага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1567 году
* Ян Войцехавіч Сак — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1620 годзе
* Зігфрыд Сак (1527—1596) — лютэранскі тэоляг і першы эвангельскі катэдральны прапаведнік у Магдэбурскай катэдры
* Ян Закевіч — жыхар Астрашыцкага Гарадку, які спачыў на могілках пры царкве да пачатку XX стагодзьдзя

Сакі (Sak) — прыгонныя зь вёскі Каранятаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Жаковічы (Żakowicz) — літоўскія шляхецкія роды зь Лідзкага і Троцкага паветаў, ваколіцаў Кабыльніку і Сьвянцянаў.

Жакевічы (Żakiewicz) — літоўскія шляхецкія роды зь Ашмянскага павету і ваколіцаў Сьвянцянаў.

Жаговічы (Żagowicz) гербу Заглоба, Жакевічы (Żakiewicz) гербу Пілява, Жаковічы (Żakowicz) гербу Сьлепаўрон і Жаковічы-Монтрымы (Żakowicz-Montrym) гербу Габданк — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні, Віленскага і Троцкага паветаў.

Сакі — літоўскі шляхецкі род.

Сакі-Пяткевічы гербу Трубы, Сакевічы гербу Корвін і Саковічы-Серафіновічы гербу Помян — літоўскія шляхецкія роды.

Закі-Станкевічы (Zak-Stankiewicz) гербу Магіла — літоўскі шляхецкі род

Мантрымовічы-Жаковічы — літоўскі шляхецкі род.

Жакі (Żak) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з Сылезіі і Познанскага ваяводзтва.

Жаковічы або Заковічы (Żakowicz, Zykowicz) — шляхецкі род Рэчы Паспалітай з Хэнцінскага павету.

Сак (Sak), Сакевіч (Sakiewicz), Саковіч (Sakowicz), Жага або Зага (Zaga), Жак або Зак (Zak), Жакевіч або Закевіч (Zakiewicz) і Жаковіч або Заковіч (Zakowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў

У XVI ст. існавалі маёнтак Жагавічы (*Жаговичи*) і поле-маёнтак Сакавічы (*Саковичи*) у Жамойцкім старостве.

У 1523 годзе ўпаміналася пустаўшчына Жакоўшчына каля Ліды

На 1904 год існавала вёска Жакаўка (Жакоўка) у Смаленскім павеце Смаленскай губэрні.

Назву Сакі маюць вёскі на гістарычных Берасьцейшчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву Жакі — вёскі на гістарычных Аршаншчыне, Ашмяншчыне і Меншчыне, назву Сакавічы — вёскі на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне. На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Сакаўшчына, на гістарычнай Амсьціслаўшчыне — Жакаўка.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны