Гінтаўт

**Гінтаўт** (*Гінталт*, *Гінтальд*, *Кінтаўт*), **Гентаўт** (*Кентаўт*), **Кантаўт** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Кандалд, Гандалд, Кенталд або Генталт (Candoaldo, Gandualdus, Kentuald, Gentaltus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -генд- (-гент-, -гінт-) (імёны ліцьвінаў Гінтэр, Агінт, Эйгінт; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.

Германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Гінтаўт (Gintowt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда (1868 год).

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Гінтаўт складаецца з асноваў -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen), якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак', і -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўтвід, Таўтывіл, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis), якая паходзіць ад гоцкага þiuda, германскага þeudo 'род, народ'. Такім парадкам, імя Гінтаўт азначае «зачатак роду» (тое ж, што і імя Таўцігін).

Імя Гінтаўт бытавала ў Прусіі: *[[Ганус (імя)|Hans]] Gynthawte*. У ваколіцах Русі (Прусія) адзначалася прозьвішча Gintaut.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гінтальт (Gintolt).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Gyntawt Wigails son*, *Gynthowd filius Wilgaws* (12 кастрычніка 1398 году); *Gyntold* (18 студзеня 1401 году); *[[Тыдзіка|Tiddika]] Gynthawten son* (13 чэрвеня 1406 году); *Ginthawt* (пачатак XV ст.); *Gientowtu, Szawtowtowu bratu, człowiek* (1422 год паводле выпісу 1618 году); *Johannes Ginthold* (27 верасьня 1422 году); *Gintoldo de Ziruntin* (*Gintold*; 20 красавіка 1424 году); *пять чоловековъ… а Кгенътовта* (1440—1492 гады); *Борису Кинътовтовичу… Буивиду, Борисову брату* (11 верасьня 1449 году); *pro filio meo Gintholth* (5 ліпеня 1472 году); *[[Бітаўт|Битовъта]] Кинътовътовича… к его ойчызне еще отцу его Кинътовъту, и потомъ Кинътовът умер, а Битовтъ… Битовъту Кинътовътовичу* (30 траўня 1481 году паводле выпісу 19 верасьня 1568 году); *въ бояр… в Кинътовта [[Вазгайла|Вожъкгаиловича]]* (2 ліпеня 1493 году); *два чоловеки на имя Янка Кинтовтовича* (1508 год); *Григор Кинътовътовичъ*, *Богданъ Канътовтовичъ* (1528 год); *бояр — Мицка Кинтовтовича* (1 чэрвеня 1534 году); *Митко Кгинтовтович… Петко Кгентовтович* (1537—1538 гады); *sioła Gintowtowiczow* (12 кастрычніка 1561 году); *Миколай Матеевичъ Кгинтовтъ*, *Миколай Якубовичъ Вислоухъ съ Кинтовтовичъ*, *з дому своего Кинтовтовича* (1567 год); *продку его неякому [[Бітаўт|Битовъту]] Кинътовътовичу… Кинътовътовича… отцу его Кинътовъту… Кинътовтъ* (19 верасьня 1568 году); *пановъ Кгинтовтовичовъ* (23 чэрвеня 1583 году); *панъ Крыштофъ Кинтовтъ Жердненский… Кинтовту… Кинтовта* (18 сакавіка 1615 году); *Ja Maciey Kintowt — ienerał ziemski Wołkowiski… Maciey Kintowts* (студзень 1652 году); *Матвей Мартынов сын Кинтофт, Якуб Мартынов сын Кинтофт* (1655 год); *Jan Gintołt* (8 верасьня 1662 году); *p. Gintowt* (1673 год); *Michał Gabryel Gintofft, Horodniczy Trocki* (1674 год); *jmp. Gintowt, podczaszy oszmiański* (1690 год); *Kantowt Christophorus* (XVII—XVIII ст.); *Franciszek Kątowt* (1740 год); *JM pan Gintoft* (1744—1749 гады); *Magdalena Kantowtt* (1746 год); *F. Antonius Gintowt* (1754 год); *Helena Kentowtt* (1763 год); *Marcin Gintowtt* (4 кастрычніка 1765 году); *Antoni Gintowtt*, *Piotr Gintowtt*, *Maciey Gintowtt* (24 кастрычніка 1765 году); *Marcelli Gintowft* (1785 год); *Jan Gintowt* (1798 год); *Jakub Kintowtt* (1821 год); *Stanisław Ginttowtt* (1832 год); *Михаилъ Гинтовтъ* (1860 год); *Gintowt-Diweltowski Jan* (26 кастрычніка 1908 году).

## Носьбіты
* Ян Гінтаўт ( па 1424) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста ковенскі
* Гентаўт — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Вітаўта чалавека ў Медніцкай воласьці (Жамойць)
* Начуш Гінтаўтавіч ( па 1434) — літоўскі баярын, які прывесіў да акту Гарадзенскай умовы (1434 год) пячаць з рускім надпісам «НАЧУШНЪ ГІНШТОВТОВ»
* Барыс і Буйвід Гінтаўтавічы — літоўскія баяры, якія ўпамінаюцца ў 1449 годзе
* Рыгор Кінтаўтавіч — эйрагольскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Багдан Кантаўтавіч — жаранскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Кінтаўт і Марцін Кінтаўтавіч — жыхары Жамойцкага староства, якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох
* Лукаш Стэфанавіч Гінтаўт — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе
* Марцін Гінтаўт — шляхціч Наваградзкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1765 годзе
* Стэфанія Гінтаўт (*Gintowt*) — уладальніца гаспадаркі ў Жосьненскай Слабадзе каля Паставаў на 1937 год
* Францішак і Соф'я Гінтаўты — уладальнікі гаспадаркі ў Барсуках каля Докшыцаў на 1938 год

Прыдомкам Гінтаўт карыстаўся літоўскі шляхецкі род Дзевялтоўскіх гербу Трубы.

Гінтаўты — парафіяне касьцёла ў Ільлі на 1853 год.

Гінтаўты гербаў Даленга, Ляліва і Тры Трубы — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету.

Гінтаўты або Лакянскія-Гінтаўты (Łokiański-Gintowt) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Гінтальды (Gintold) — літоўскі шляхецкі род.

Гінтаўт (Gintowt, Gintowtt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У Прусіі адзначалася прозьвішча Кантаўт (*Kantaut*). На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксавалася прозьвішча Гантаўт у летувізаванай форме.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналася сяло Кентаўты ў Жамойцкім старостве.

На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Гінтаўшчына.

## Глядзіце таксама
* Гента
* Валд

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны