Уладзіслаў Юргевіч

**Уладзіслаў Нарбэртавіч Юргевіч** ( — ) — археоляг, філёляг, археограф, элініст і лацініст, настаўнік, навуковы пісьменьнік.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і сакратара ўправы Віленскага ўнівэрсытэту Нарбэрта Юргевіча. Сярэднюю адукацыю атрымаў у Віленскай і Ковенскай школах. У 1832 годзе паступіў на гістарычна-філялягічны факультэт Галоўнага пэдагагічнага інстытуту ў Санкт-Пецярбургу, які скончыў у 1841 годзе з залатым мэдалём. Два гады ўдасканальваў свае веды ў Ляйпцыскім унівэрсытэце пад кіраўніцтвам свайго навуковага кіраўніка Готфрыда Германа.

З 1845 году выкладаў у Харкаўскім унівэрсітэце, дзе па абароне магістарскай дысэртацыі:  (1847) атрымаў годнасьць ад’юнкт-прафэсара грэцкай і рымскай літаратуры. У 1858 годзе пераехаў у Адэсу, дзе атрымаў прызначэньне на пасаду прафэсара рымскай літаратуры ў Рышэльеўскім ліцэі. У 1865 годзе перайшоў у Імпэратарскі Наварасейскі ўнівэрсытэт, дзе праз год абараніў дысэртацыю на ступень доктара рымскай літаратуры . Чытаў лекцыі з старажытнарымскай літаратуры, гісторыі дзяржаўных і рэлігійных установаў Старажытнага Рыму, быў дэканам гістарычна-філялягічнага факультэту Імпэратарскага Наварасейскага ўнівэрсытэту (1868—1871), прафэсар — да 1877; у 1883—1887 гадох зноў чытаў там лекцыі.

Браў актыўны ўдзел у рабоце Імпэратарскага Адэскага таварыства гісторыі і старажытнасьцяў, куды ўступіў у 1858 годзе. Паўнапраўным сябрам стаў у 1859 годзе, выковаў абавязкі памочніка сакратара ў 1865—1866 гадох, а з 1869 году ўваходзіў у склад выдавецкага камітэту, абіраўся сакратаром у 1875 годзе, стаў віцэ-прэзыдэнтам у 1883—1898 гадох і да 1895 году быў захавальнікам музэю гэтага таварыства.

## Навуковая дзейнасьць
Дасьледаваў гісторыю генуэскіх калёніяў, грэцкую эпіграфіку і этналягічныя праблемы. Пачаў зьбіраць і капіяваць генуэскія надпісы і манэты па паездцы ў Крым, дзе агледзеў генуэскія фартэцыі ў Судаку, Феадосіі і Балаклаве (1861, 1873), а таксама па наведваньне Ольвіі (1865), дзе засяродзіўся на эпіграфічных матэрыялах.

Друкаваўся на старонках «Записок» Імпэратарскага Адэскага таварыства гісторыі і старажытнасьцяў. Апублікаваў новыя і старыя надпісы, скапіяваныя ў час візыту ў Крым, даючы ім падрабязныя гістарычныя камэнтары; апублікаваў на лацінскай і расейскай мовах «Статут для генуэскіх калёніяў у Чорным моры 1449 году» (1863), па чым атрымаў папулярнасьць за мяжой. Пашырыў дыяпазон сваіх эпіграфічных дасьледаваньняў да надпісаў на аморфных ручках. Апублікаваў дасьледаваньне генуэскіх манэтаў (1869), якое апавядае гісторыю генуэскай калянізацыі і, у прыватнасьці, манэтнай справы Кафы. У 1884 годзе ўзяў актыўны ўдзел у падрыхтоўцы і правядзеньні VI Археалагічнага зьезду, які адбыўся ў Адэсе, дзе выступіў з дакладам «Заўвагі пра некаторыя мясцовасьці Наварасейскага краю, якія заслугоўваюць археалягічных дасьледаваньняў». За 40 гадоў жыцьця ў Адэсе апублікаваў больш за 50 артыкулаў і дасьледаваньняў, у якіх паспрабаваў ахапіць усю гісторыю Імпэратарскага Адэскага таварыства гісторыі і старажытнасьцяў.

Прасачыў лёс велізарных калекцыяў старажытных манэтаў, значная частка якіх належала грэцкім калёніям Паўночнага Прычарнамор’я. Вывучаючы ў Крыме генуэскія старажытнасьці, такім чынам, падштурхнуў многіх дасьледнікаў да вывучэньня гісторыі генуэскай калянізацыі. Абапіраўся ў сваіх дасьледаваньнях на музэйныя калекцыі, чаму спрыяла яго кіраваньне музэем Імпэратарскага Адэскага таварыства гісторыі і старажытнасьцяў (1883—1893) і, як вынік, падрыхтоўка трох выданьняў спадарожніка музэю (1886—1892).

## Працы

* Генуэзские надписи в Крыму // ЗООИД. 1863.&nbsp;— Т. 5;
* Три отрывка Ольвийских надписей // ЗООИД. 1863.&nbsp;— Т. 5;
* Устав для Генуэзских колоний в Черном море, изданный в Генуе в 1449 г. // ЗООИД. 1863.&nbsp;— Т. 5;
* О именах иностранных на надписях Ольвии, Боспора и др. греческих городов северного прибрежья Понта Евксинского // ЗООИД. 1872.&nbsp;— Т. 8;
* О монетах Генуэзских, находимых в России // ЗООИД. 1872.&nbsp;— Т. 8;
* Эллинские и латинские надписи, найденные в Херсонесе // ЗООИД. 1879.&nbsp;— Т. 11;
* Надписи на ручках древних греческих амфор из новой коллекции действ. чл. Общества И.&nbsp;И.&nbsp;Куриса и шести принадлежащих Одесскому обществу истории и древностей // ЗООИД. 1879.&nbsp;— Т. 11;
* Псифисм древнего города Херсонеса о назначении почестей и наград Диофанту, полководцу Мифрадата-Евпатора, за покорение Крыма и освобождение херсонесцев от владычества скифов // ЗООИД. 1881.&nbsp;— Т. 12;
* Древние греческие надписи, найденные в Керчи, Анапе и Херсонесе в 1880 г. // ЗООИД. 1881.&nbsp;— Т. 12;
* Древнегреческая надпись, найденная в Херсонесе в 1881 г. // ЗООИД. 1883.&nbsp;— Т. 13;
* Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. 1883.&nbsp;— Кн. 3.
* Открытая в селе Чобручи греческая надпись города Тиры // ЗООИД. 1883.&nbsp;— Т. 13;
* Краткий указатель музея императорского Одесского общества истории и древностей.- Одесса, 1887;
* Две печати, найденные в Византийском Херсоне в 1884 году // ЗООИД. 1886.&nbsp;— Т. 14;
* Об археологических разысканиях и открытиях в Южной России, предшествовавших учреждению Одесского общества истории и древностей // ЗООИД. 1886.&nbsp;— Т. 14;
* Краткий очерк деятельности императорского Одесского общества истории и древностей // ЗООИД. 1886.&nbsp;— Т. 14;
* Монеты города Тиры, хранящиеся в музее императорского Одесского общества истории и древностей // ЗООИД. 1889.&nbsp;— Т. 15;
* Амфорные ручки, собранные в окрестностях Херсонеса по побережью бухт Песочной, Круглой, Камышевой и Стрелецкой в 1886—1887 году // ЗООИД. 1889.&nbsp;— Т. 15;
* Черновой проект завещания, найденный в бумагах бывшего вице-президента Общества Н.&nbsp;Н.&nbsp;Мурзакевича // ЗООИД. 1889.&nbsp;— Т. 15;
* Исторический очерк пятидесятилетию императорского Одесского общества истории и древностей. 1839—1889.&nbsp;— Одесса, 1889.


## Крыніцы

## Літаратура
* *Маркевич А. И.*, 25-летие императорского Новороссийского университета.&nbsp;— Одесса, 1890.&nbsp;— С. 287—292.
* Памяти вице-президента императорского Одесского общества истории и древностей Владислава Норбертовича Юргевича // ЗООИД. 1900.&nbsp;— Т. 22.&nbsp;— С. 1-22.
* *Мартиненко А. І., Охотніков С.&nbsp;Б., Юргевич Владислав Норбертович // ПОНУ.&nbsp;— Одеса, 2000.&nbsp;— Т. 4.&nbsp;— С. 410—412.
* *Хмарський В.&nbsp;М.'', Археографічна діяльність Одеського товариства історії і старожитностей.&nbsp;— Одеса, 2002.&nbsp;— 400 с.

Катэгорыя:Гісторыкі Расейскай імпэрыі