Гюстаў Дарэ

**По́ль Ґюста́ў Дарэ́** (; 6 студзеня 1832, Страсбург — 23 студзеня 1883, Парыж) — францускі гравёр, ілюстратар і скульптар.

## Жыцьцё й творчасьць

Нарадзіўся ў Страсбурґу ў сям’і будаўніка мастоў. У дзесяцігадовым узросьце выконвае сваю першую ілюстрацыю да *«[[Боская камэдыя|Боскай камэдыі]]»* Дантэ, ва ўзросьце 15-ці год яго творы пачынаюць публікавацца. Празь некаторы час у 1841 годзе сям’я мастака пераяжджае ў Бур. Гэты пераезд аказаў вялікі ўплыў на ўсю мастацкую творчасьць Дарэ. У 1847 годзе Дарэ разам з маці пераязджае ў Парыж, дзе пачынае працаваць кніжным ілюстратарам. Мастак адпраўляецца да галоўнага рэдактара часопісу *«Журналь пур рыр»* Філіпону, зь сэрыяй малюнкаў подзьвігаў Гэракла й прымаецца ў лік супрацоўнікаў, адначасова атрымліваючы заробак ў памеры 5000 франкаў. На прыканцы году выходзіць альбом яго літаграфіяў *«Подзьвігі Гэркулеса»*, у якім пазначалася, што аўтар гэткіх твораў — пятнаццацігадовы мастак, які выконваў іх без настаўнікаў і клясычных штудыяў.

Ведама, што мастак падзяляў свой працоўны дзень на тры часткі: раніца прысьвячалася графіцы, поўдень — жывапісу, вечар — зноўку графіцы. Дарэ так і не атрымаў мастацкае адукацыі, але праводзячы час у Лувры ды нацыянальнае бібліятэцы, цікавіўся тамтэйшымі карцінамі ды гравюрамі.

У 1848 годзе мастак становіцца ўдзельнікам салёну, дзе выстаўляе свае творы. Праз 4 гады ён парывае свае ўзаемадачыненьні з часопісам *«Журналь пур рыр»*. З гэтага момату Дарэ займаецца афармленьнем танных выданьняў.

У 1853 годзе ілюструе Байрана. У 1854 годзе зьяўялюцца ілюстрацыі да *«Гарганцюа й Пантагруэль»* Рабле. У 1855 годзе выйшлі малюнкі да *«Гарэзьлівых аповядаў»* Бальзака. 1860-я гады прынесьлі сьвету ілюстрацыі да *«Пекла»* й *«Рая»* Дантэ, да казак Шарля Пэро ды прыгодаў Мюнхгаўзэна. У 1863 годзе Дарэ ілюструе францускае выданьне *«Дон Кіхота»* з малюнкамі рыцара й яго збраяносца Санча Пансы, якія сталі вельмі папулярнымі. У 1866 годзе для брытанскіх выдаўцоў Дарэ робіць ілюстрацыю ангельскае Бібліі, якая ў шэрагу зь іншымі творамі мастака была выстаўлена на буйной выставе ў 1867 годзе ў Лёндане. Гэтая выстава была першым крокам да стварэньня дарэўскай галерэі на вуліцы Нью Бонд.

У 1869 годзе Блэнчард Джэральд прапаноўвае Дарэ працаваць разам над стварэньнем разгорнутых выяваў Лёндана, якія мусілі быць апублікаваныя аднім выданьнем. Джэральда натхніла выданьне «Microcosm of London» (1808), Томаса Роўландсана, Ўільяма Пайна й Рудольфа Акэрмана. У выніку ўзаемных дамоўленасьцяў Ґюстаў Дарэ падпісвае пяцігадовы кантракт з Grant & Co, згодна зь якім мастак абавязваўся кожны год заставацца ў Лёндане на адпаведны трохмесячны тэрмін і атрымліваў вялізную суму грошаў ў памеры 10 000 £.

Кніга «London: A Pilgrimage» з 180 ілюстрацыямі была апублікаваная ў 1872 годзе, але выданьне было сустрэта вельмі холадна, асабліва такімі часопісамі, як Art Journal ды Westminster Review. Некаторыя крытыкі лічылі, што Дарэ робіць дужа моцны акцэнт на лёнданскай галечы.

У 1870-х гады робіць ілюстрацыі да *«Казаньня аб старым мараку»* Кольрыджа, *«Згубленага Рая»* Мільтана, *«Ідыліі караля»* Тэнісана і г. д.

Дарэ называюць найвыбітнейшым ілюстратарам XIX стагодзьдзя за неперасягнёную гульню сьвятла й цені ў сваіх працах. Пахаваны на могілках Пэр-Ляшэз.

## Дарэ й Беларусь
У пэрыяд з 1883 па 1886 Ґюстаў Дарэ меў магчымасьць працаваць з польскім мастаком і графікам італьянскага паходжаньня, удзельнікам паўстаньня 1863—1864 гг. Міхалам Андрыёлі, які пасьля разгрому паўстаньня пэўны час працаваў у Парыжы. Міхал Андрёлі вядомы сваімі графічнымі творамі, у якіх ён зьвяртаўся да культурнай спадчыны Літвы: *«Сьмерць Кейстута», «Сутычка ліцьвінаў з крыжакамі», «Гусьляр», «Хрышчэньне ліцьвінаў», «Сьмерць Людзьвіка Нарбута каля Дубічаў»*. Таксама засталіся ягоныя ілюстрацыі да *«[[Конрад Валенрод (паэма)|Конрада Валенрода]]»* і *«[[Пан Тадэвуш|Пана Тадэвуша]]»* Адама Міцкевіча, да твораў Я. Ходзькі, Уладзіслава Сыракомлі, Элізы Ажэшкі, Ю. Славацкага, Ю. Крашэўскага і іншых.

## Галерэя твораў

Orlando_Furioso_10.jpg|*«Шалёны Раланд»*.
Jacob Wrestles with the Angel (89394819).jpg|*«Якаў, які змагаецца з анёлам»* (1855)
Gustave Doré - Miguel de Cervantes - Don Quixote - Part 1 - Chapter 1 - Plate 1 "A world of disorderly notions, picked out of his books, crowded into his imagination".jpg|*«Дон Кіхот»*
Little Red Riding Hood (136547615).jpg|*«Чырвоны капялюшык»*
Creation of Light.png|*«Стварэньне сьвятла»*
Jonah and the whale (89471723).jpg|*«Ёна й кіт»*
Gustave Doré - The Holy Bible - Plate I, The Deluge.jpg|*«Патоп»*
Orlando Furioso 9.jpg|*Ілюстрацыя: «Шалёны Раланд»*
Paul Gustave Dore Andromeda.jpg|*«Андрамэда»*
Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 9 (Canto III - Charon).jpg|*«Харон», з [[Боская камэдыя|Боскай камэдыі]]*
Idylls of the King 1.jpg|*«Мэрлін, які раіць каралю Артуру»*
Paradise_Lost_6.jpg|*«Шатан, на сваім троне ў пекле»*


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Творы Дарэ на сайце «Projekt Gutenberg»
* Нямецкі FTP з ілюстрацыямі Дарэ
* «Біблія» Дарэ
* Галерэыя ілюстрацыі Ґюстава Дарэ
* Хрысьціянскі сайт з шматлікімі ілюстрацыямі Дарэ
* Ілюстрацыі Ґюстава Дарэ да «Дон Кіхота»
* Больш ілюстрацыяў Ґюстава Дарэ да «Дон Кіхота»
* Ілюстрацыя Дарэ (Біблія, Дантэ, Арыёста, Рабле, Мільтан, Сервантэс, Тэнісан, По) у «Гісторыі мастацтва»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Страсбургу
Катэгорыя:Францускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Пэр-Ляшэз