Пучын

**Пу́чын** — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Хракавіцкага сельсавету.

Пасьля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары (143 сям’і) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Вёска ліквідавана 20 жніўня 2008 году.

## Геаграфія
### Разьмяшчэньне

За 19 км на поўдзень ад Брагіна, 47 км ад чыгуначнай станцыі Хвойнікі (на галінцы Васілевічы — Хвойнікі ад лініі Каленкавічы — Гомель), 138 км ад Гомеля, на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка.

## Транспартная сістэма
На аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.

Пляноўка складалася з крывалінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, да цэнтру якой далучаліся з поўначы тры кароткія, шчыльна паміж сабой пастаўленыя мэрыдыянальныя вуліцы. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

## Гісторыя
### Карона Каралеўства Польскага

Магчыма, найранейшая згадка пра паселішча прыпадае на 1638 год, калі князь Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму сваю палову Брагінскага замку і места з фальваркам Глухавічы, 22 сёламі, сярод якіх — Пучын, ды яшчэ з 3 хутарамі. Адміністрацыйна ўвесь Брагінскі маёнтак тады і да разбораў Рэчы Паспалітай належаў да Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва Кароны Польскай.

У 1683 годзе з 2 дымоў у Пучыне пані Бруханьскай выплачваўся 1 злоты.

Да 1708 году жыхары вёскі Пучын зьяўляліся прыхаджанамі брагінскай Мікалаеўскай царквы. Аднак, зь ініцыятывы застаўнага ўладальніка, мазырскага *маршалка* пана Антонія Аскеркі яны далучаныя да наноўстворанага прыходу царквы ў Губарэвічах. У «Тарыфе падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1714 г.» Пучын названы сярод паселішчаў Брагінскіх добраў, якія заставаліся ў пасэсіі мазырскага чашніка пана Аскеркі. 1 верасьня 1719 году серадзкі ваявода Ян Канецпольскі выдаў пану Зыгмунту Шукшце з жонкай даўгавую расьпіску на 1500 злотых, забясьпечаных прыбыткамі зь вёсак Глухавічы, Губарэвічы, Сьцяжарнае і Пучын.

У 1734 годзе Пучын знаходзіўся ў заставе ў айцоў цыстэрцыянаў кімбараўскіх, хоць уладальнікам усяго Брагінскага маёнтку на той час быў ужо князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі, бо з 1733 года пачаў звацца яшчэ і «*графам на Брагіне*».

У 1754 годзе з 10 двароў (×6 — каля 60 жыхароў) брагінскай вёскі Пучын айцоў цыстэрцыянаў выплачваліся «*do grodu*» (Оўруцкага замку) 1 злоты і 7 грошаў, «*na milicję*» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 6 зл. і 8 гр.. У тым жа 1754 г. Брагінскае графства была куплена ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францішкам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім (†1759).

Перапіс габрэйскага насельніцтва 1765 году засьведчыў пражываньне ля хутару Пучын 2-х плацельшчыкаў пагалоўшчыны, якія належалі да Брагінскага кагалу

Вёска Пучын згаданая ў эксплікацыі да мапы Брагінскага графства, датаванай 27 днём жніўня 1783 году.

У самым канцы XVIII ст. браты Алаізі Рафал і Людвік Ракіцкія вызначыліся з падзелам фартуны, што дасталася па бацьку Адаму Міхалу, сыну Францішка Антонія, кашталяну менскаму. Рафалу і яго нашчадкам дастаўся Брагін з прылегласьцямі, таму Людвік стварыў у Гарадзішчы новую рэзыдэнцыю для сваёй часткі Брагінскіх добраў (Гарадзішчаўскі і Ёлчанскі ключы, фальваркі Пучын, Крыўча, Макрэц, Удалёўка і Углы).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Пучын апынуўся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. Паводле рэвізіі 1795 году, застаўным уладальнікам альбо пасэсарам Пучына быў пан Базыль, сын Антонія, Солтан, падстолі мсьціслаўскі, які тут і пражываў з жонкай Катарынай, з сынамі Юзафам, Міхалам, Каятанам, Вінцэнтам, дачкамі Юзафатай, Людвікай, Алаізай ды пляменьніцай Тэкляй. Згодна зь ведамасьцю Глухавіцкай Сьвята-Міхайлаўскай царквы на 1818 год, у вёсцы Пучын пана Міхала (?) Ракіцкага налічвалася 92 душы мужчынскага і 92 жаночага полу верных. Кліравая ведамасьць тае ж царквы паведамляе, што ў 1839 годзе ў Пучыне было 24 двары з 96 мужчынамі і 116 жанчынамі.  

У кліравой ведамасьці за 1856 год сказана, што ў 25 дварах і яшчэ 1/4 двара вёскі Пучын пана Мечыслава Прозара пражывалі 104 мужчыны і 114 жанчын. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 219 жыхароў вёскі Пучын належалі да прыходу Глухавіцкай Міхайлаўскай царквы, а 3 верных мужчынскага і 6 жаночага полу з фальварку Пучын былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

У парэформавы пэрыяд Пучын – у складзе Савіцкай воласьці.

У 1876 годзе жыхары вёскі Пучын ужо зьяўляліся прыхаджанамі Пакроўскай царквы, што месьцілася ў сяле Грушным. Згодна зь перапісам 1897 году, у вёсцы налічвалася 75 двароў, 384 жыхары, побач — фальварак з 2 дварамі і 17 жыхарамі, дзейнічала капліца. На 1912 год у Пучыне было 69 двароў з 531 жыхаром, у наступным 1913 г. — 70 двароў і 548 жыхароў.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 годe, яшчэ да падпісанmня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Пучын у складзе Савіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

Пасьля вяртаньня ў склад БССР, з 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 году вёска зьяўлялася цэнтрам Пучынскага сельсавету Брагінскага раёну Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 году — Гомельскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны сьцяг», працавалі вятрак і кузьня. З 29 лютага 1938 году Камарынскі раён увайшоў у склад Палескай вобласьці з цэнтрам у Мазыры.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 68 вяскоўцаў.
 
З 8 студзеня 1954 году Пучын — у Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы, што ўваходзіла ў склад саўгаса «Слабодзкі» (цэнтр — Выграбная Слабада), налічвалася 588 жыхароў. 

## Насельніцтва
* 2010 год — жыхароў няма.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:колішнія населеныя пункты Брагінскага раёну