open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Крыўскі сельсавет

**Кры́ўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Крыўск.

## Гісторыя
1 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Восаў, Дунай, Івольск, Красная Плошчадзь, Лозкі, Расьцяробы, Сінічына, Смаловыя Лозкі, Чырвоны Лужок — ліквідаванага Івольскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Буда-Кашалёўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Падручны беларуска-польскі слоўнік

**Падручны беларуска-польскі слоўнік** — першы беларуска-польскі слоўнік, выдадзены ў 1929 годзе ў Вільні, «Віленскі выдавецтвам» Б. Клецкіна. Аўтар слоўніка Баляслаў Друцкі-Падбярэскі. Рэдактар В. Грышкевіч.

Слоўнік таксама адметны тым, што беларуская частка была выкананая адначасова кірыліцай і лацінкай.

Таксама існуе: Падручны польска-беларускі слоўнік пад рэдакцыяй А. Обрэмбскай-Яблонскай і М. Бірылы. Вэдза Повшэхна. Варшава. 1962.

## Вонкавыя спасылкі
* Б. Друцкі-Падбярэзкі. Падручны беларуска-польскі слоўнік, 1929

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1929 годзе
Катэгорыя:Выданьні Клецкіна
Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Слоўнікі польскай мовы
Лік дыяфрагмы

**Дыяфра́гменны лік** — значэньне назоўніка бягучай апэртуры аб’ектыва. Вызначаецца стасункам уваходнага зрэнка да задняй фокуснай адлегласьці f’/D.

Чым вышэйшая лічба дыяфрагмы, тым больш вузкая адносная адтуліна, і тым меней сьвятла трапляе на стужку ці матрыцу лічбавага фотаапарату. Паколькі плошча круга прапарцыйная квадрату яго радыюса, пры зьмяненьні дыяфрагмы на квадратны корань з 2 асьветленасьць кадра зьмяншаецца ўдвая. Напрыклад:

Дыяфрагма F/1.4 (≈ корань з 2).
* Квадратуем і атрымліваем 2.
* Кубуем і атрымліваем ≈2,8.
* Падвышаем да 4-й ступені — атрымліваем 4.
* Падвышаем да 5-й ступені — атрымліваем ≈5,6.
* Падвышаем да 6-й ступені — атрымліваем 8.
* І г. д.

Аб’ектывы фатакамэр градуюцца шкаламі дыяфрагмаў гэдак, каб пры пераходзе да суседняга значэньня шкалы асьветленнасьць кадра зьмянялася ў два разы. Шкалы дыяфрагмаў: 1; 1.4; 2; 2.8; 4; 5.6; 8; 11; 16 і г. д. У такім маркаваньні ёсьць значная выгада. Пры пераходзе з дыяфрагмы 5,6 на дыяфрагму 8 мы атрымліваем роўна ў два разы менш сьвятла й адпаведна да атрыманьня такой самай экспазыцыі павялічваем вытрымку ўдвая.

У сучасных камэрах лік дыяфрагмы можа быць зададзены з парамэтрам 1/3 ступені (EV), паколькі такі парамэтар супадае са шкалою сьветаадчувальнасьці фотаматэр’ялу ISO.

#### Тыповая троесная шкала f-лічбаў

## Глядзіце таксама
* Прыярытэт дыяфрагмы

## Літаратура
* Кулагин С. В., Апарин Е. М. Проектирование фото- и киноприборов. М.: Машиностроение, 1986.

Катэгорыя:Фотатэрміны
Аляксандар Юдзіцкі (сын Канстанціна)

**Алякса́ндар Юдзі́цкі** (, ? – ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, каралеўскі дваранін, рэчыцкі войскі, ясвонскі староста з 1664, кашталян менскі з 1672 годзе.

З роду Юдзіцкіх гербу ўласнага «Радван зьменены», сын рэчыцкага стольніка Канстанціна і Цэцыліі Ясеньскай, дачцы пісара літоўскага Мікалая і Марыны Сапегі.

Набыў у Масальскага ясвонскае староства, якое потым перадаў сыну Ежы Канстанціну. Падпісаў ад вівіленскага і менскага ваяводзтваў элекцыю караля Яна Казімера. Быў палкоўнікам каралеўскіх войскаў і рэгімэнтарам у Жамойці. У 1655 годзе вызначыўся ў баявых дзеяннях супраць швэдаў у Жамойці. На чале харугвы ўдзельнічаў у вайне з Маскоўскай дзяржавай 1664-1667. Ахвяраваў значныя грошы на набор жаўнераў дзеля швэдзкай і маскоўскай войнаў, якія сойм 1677 года даручыў яму вярнуць.

Валодаў землямі ў Ашмянскім, Рэчыцкім і Слонімскім паветах.

Быў жанаты на Ганьне Фэліцыяне Вэнжык-Рудзкай і меў зь ёй трох сыноў: рэчыцкага падстолія і ясвонскага старосту Ежы Канстанціна, луцкага каноніка Мікалая і Яна Паўла.

## Літаратура
* Boniecki A. Herbarz polski, T. 1-17, dodatek – Warszawa 1899-1913.
* Uruski S. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, T. 1-15 – Warszawa 1904-1938.
* 

Катэгорыя:Кашталяны менскія
Вуліца Палеская (Гомель)

**Вуліца Палеская** — вуліца гораду Гомля, разьмешчаная ў Савецкім і Чыгуначным раёнах.

Вуліца бярэ пачатак ля скрыжаваньня вуліцы Рагачоўскай і Кірава, і сканчаецца плаўна перацякая ў вуліцу 2-я Прадольная.

Вуліца забудавана пераважна асабістымі 1-2-х павярховымі дамамі.

У 2010 годзе пачалося будаўніцтва новага «Палескага» пуцеправода, з-за чаго была сьнесена частка дамоў па вуліцы Палескай і частцы прылеглых вуліц.

## Перасякае вуліцы
* Кірава
* Рагачоўскую
* Шаўчэнкі
* Калініна
* Хімакова
* Багдана Хмяльніцкага
* Палескі завулак
* Горкага
* 2-ю Прадольную

Палеская
Катэгорыя:Савецкі раён (Гомель)
Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)
Рошча

Назву **Ро́шча** () маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Рошча — вёска ў Глыбоцкім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Рошча — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Рошча — пасёлак у Чавускім раёне 

* Менская вобласьць:
** Рошча — былая вёска ў Барысаўскім раёне
** Рошча — вёска ў Пухавіцкім раёне

## Крыніцы
Туркі (Бабруйскі раён)

**Туркі́** — вёска ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласьці. Туркі ўваходзяць у склад Варатынскага сельсавету. На захадзе працякае рака Ала.

## Гісторыя
Вядома з 1639 году як сяло ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва, шляхецкая ўласнасьць. Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай перайшло ў склад Расейскай імпэрыі. У 1804 годзе ў Бабруйскім павеце Менскай губэрні, уласнасьць памешчыка. У 1838 годзе 170 жыхароў мужчынскага полу. У 1871 годзе адчыненая школа, якая разьмяшчалася ў будынку валаснога ўпраўленьня, у 1896 годзе для яе пабудаванае новае памяшканьне. У 1885 годзе ў вёсца налічвалася 526 жыхароў. Паводле перапісу 1897 году, у вёсцы 90 гаспадарак, 598 жыхароў, 2 ветракі, 2 крамы, лячэбны пакой, заезны дбор; раз на год адбываўся кірмаш. Побач маёнтак, 2 двары, 34 жыхары. У 1907 годзе ў сяле 104 гаспадарак, 679 жыхароў, у маёнтку 1 двор, 32 жыхары. У 1917 годзе ў сяле 119 жвароў, 761 жыхар, у маёнтку 37 жыхароў. Ад 20 жніўня 1924 году цэнтар сельсавету. У жніўні 1931 году арганізаваны калгас «Чырвоныя Туркі», працавалі млын, кузьня, тарфяная арцель «Агеньчык».

## Насельніцтва
* 2010 год — 323 жыхары
* 2007 год — 360 жыхароў, 142 двароў
* 1999 год — 387 жыхароў

## Славутасьці
* Храм Сьвятой Тройцы, асьвечаны ў 1823 годзе. У 1898 годзе ўзьведзены новы будынак. У 1937 годзе закрыты бальшавіцкай уладай, з 1944 набажэнствы працягваліся. У 1985 спалены. Пачатае ўзьвядзеньне новага драўлянага храму.

## Транспарт
Празь вёску праходзяць аўтамабільныя дарогі Вільня — Бранск і &nbsp; Менск — Гомель. Побач знаходзіцца станцыя Мікулічы на чыгунцы Менск — Гомель.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Прагноз надвор’я ў в. Туркі

Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёну
Катэгорыя:Варатынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Карэліцкага раёну

У Карэліцкім раёне знаходзяцца 18 аб’ектаў, якія ўключаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, зь іх: 6 — помнікі археалёгіі, 8 — помнікі архітэктуры, 4 — помнікі гісторыі.

## Помнікі археалёгіі

|}

## Помнікі архітэктуры

|}

## Помнікі гісторыі

|}

Карэліччына
Гісторыка-культурныя каштоўнасьці
Пячонкі

Назву **Пячо́нкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Пячонкі — вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці
* Пячонкі — вёска ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Пячонкі — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці
Белаўшчына

**Бе́лаўшчына** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
* 1868 год — зьяўлялася вёскай у складзе Кабыльніцкай воласьці Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні; налічвала 1 двор і 5 жыхароў.
* 1904 год — колькасьсць насельніцтва складала 52 жыхароў.
* 1906 год — у вёсцы 6 двароў, 60 жыхароў.
* З 12 кастрычніка 1940 году уваходзіла ў склад Ляшчынскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай) вобласьці.
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 29 жыхароў.
* З 20 студзеня 1961 году вёска знаходзіцца ў складзе Менскай вобласьці.
* З 1964 году вёска знаходзілася ў складзе калгасу імя Чапаева.
* З 9 жніўня 1979 году вёска ўваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.
* З 10 лютага 1979 году вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «Нарач» з цэнтрам у вёсцы Чараўкі.

## Насельніцтва
* 1 студзеня 1997 году — 1 двор, 1 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Тараканавыя

**Тараканавыя**, **Тараканы** (*Blattoptera* або *Blattodea*) — падатрад вусякоў атрада тараканападобных. Часам вылучаецца ў асобны атрад. Вядома больш за 4500 відаў (4565 відаў па стане на люты 2008 г.).

Катэгорыя:Вусякі
Томас Юнг

**То́мас Юнг** (; , Мілвэртан, графства Самэрсэт — , Лёндан) — ангельскі фізык, лекар, астраном і ўсходазнавец, адзін з стваральнікаў хвалёвай тэорыі сьвятла.

## Навуковая дзейнасьць
Навуковыя інтарэсы Юнга вельмі разнастайныя. Найбольш важныя кірункі яго работ — оптыка, мэханіка, фізіялёгія зроку, філялёгія.

Юнг напісаў каля 60 разьдзелаў для дадатку да чацьвертага выданьня «Брытанскай энцыкляпэдыі», галоўным чынам біяграфіі навукоўцаў.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Брытанскія фізыкі
Сольнак

**Сольнак** () — места ў цэнтральнай частцы Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар мэд’е Яс-Надзькун-Сольнак.

## Назва
Сольнак быў названы празь першага ўладальніка ўмацаванага замка — Саўнік (*Szaunik*) ці Заўнок (*Zounok*). Першыя ўзгадкі пра места Заўнок адыходзяць да 1075 году. У наступных стагодзьдзях ён вызначаецца як *Zounok*, *Saunic*, *Zounuc* і *Zawnuch*.

У большасьці моваў вугорскае імя места не зьмяняецца (напрыклад , ). Але ў некаторых яно мае асабістае гучаньне (напрыклад , , ), гэтыя зьмяненьні адбыліся праз гістарычныя ўзаемаадносіны зь местам.

## Насельніцтва
Этнічныя групы (па складзе на 2001 год):
* Вугорцы — 98%
* Цыганы — 1%
* іншыя нацыянальнасьці (па большасьці немцы) — 1%

## Славутасьці
* Музэй вугорскай авіяцыі
* Музэй Янаша Дам’яніча
* Тэрмальныя бані
* Сольнацкая галерэя ў памяшканьні сталай сынагогі
* Каталіцкі касьцёл
* Кальвінская царква

## Асобы

### Нарадзіліся ў Сольнаку
* Арпад Рачка (1930-2015) — славацкі скульптар
* Золтан Жэнэ (1943-2019) — кампазытар
* Жабо Габар — архітэктар
* Юдыт Нора Пінтэр — філёзаф
* Гізэля Тары (1884—1960) — алімпійская фэхтавальшчыца

### Жылі ў Сольнаку
* Габар Сэга (1895-1985) — матэматык
* Бэрталан Фаркаш (нар. у 1949) — касманаўт
* Марцін Нэдзіш (1810—1895) — харвацкі паэт
* Віктар Орбан (нар. у 1963) — прэм’ер-міністар
* Мацяш Доша (нар. у 1987) — актор


Református templom tornya (Sztehlo Otto, 1894), Szolnok2.jpg|Кальвінская царква
A Szolnoki Galéria épülete, korábban zsinagóga. - Templom utca, Szolnok3.jpg|Сынагога (цяпер — мастацкая галерэя Сольнаку)
Szolnok_rovastabla2.JPG|Знак мяжы места ў традыцыйным правапісе (усталяваны ў 2010)


## Вонкавыя спасылкі
* Энцыкляпэдыя, у тым ліку Вугоршчыны

Катэгорыя:Гарады Вугоршчыны
Трос

**Трос** — віты або скручаны канатна-вяровачны выраб.

* **Вяроўка** — тонкі і гнуткі трос.
* **Канат** — сынонім «троса», раней у марской справе — пяньковы трос больш за 13 цаляў у акружыне, або трос роўнай яму крэпасьці зь іншых матэрыялаў, без залежнасьці ад памеру. Слова таксама ўжываецца ў адносінах да больш тоўстага тросу параўнальна з тонкімі вяроўкамі. У цяперашні час дакладнай мяжы няма.
* **Трос дыстанцыйнага кіраваньня** (ТДК) — сынонім «боўдэн» — прылада для гнуткай перадачы мэханічных намаганьняў у сыстэмах кіраваньня машын (ад элемэнтаў кіраваньня да выканаўчых мэханізмаў).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Такелаж
Катэгорыя:Альпінізм
Мікраскоп

**Мікраско́п** (ад &nbsp;— «маленькі» і &nbsp;— «гляджу»)&nbsp;— прылада, прызначаная для атрыманьня павялічаных выяваў, а таксама вымярэньня аб’ектаў альбо дэталяў структуры, нябачных няўзброеным вокам. Уяўляе сабой сукупнасьць лінз.

Сукупнасьць тэхналёгіяў вырабу і практычнага выкарыстаньня мікраскопа называюць *[[мікраскапія]]й*.


Катэгорыя:Мікраскапія
Катэгорыя:Навуковыя інструмэнты
Мікраэканоміка

**Мікраэкано́міка** ( — маленькі;  — дом;  — закон) — навука, якая вывучае функцыянаваньне эканамічных агентаў у хадзе іх вытворчай, разьмеркавальнай, спажывецкай і абменнай дзейнасьці. Іншымі словамі, мікраэканоміка адказвае на пытаньне, як дзейнічаюць рынкі. Падзел эканамічнай тэорыі на мікраэканоміку ды макраэканоміку адбыўся дзякуючы ідэям Джона Мэйнарда Кейнса.

Адпаведна назьве, мікраэканоміка разглядае дробныя, хоць і асноўныя, часткі эканомікі і ўзаемасувязі паміж імі. Мікраэканамічны аналіз, напрыклад, паказвае рух коштаў на абутак або ці не замала інвэстыцыяў у вытворчасьць зроблена ў параўнаньні з сэктарам паслугаў і да т. п.

Мікраэканамічны погляд канцэнтруе ўвагу на сыстэме коштаў.

## Літаратура
* Бэрдшоў Дж. Эканоміка. Ч. 1: Уводзіны. Мікраэканоміка. / Мн.: Тэхналогія; Беларускі Фонд Сораса, 1996. ISBN 985-6022-14-2

## Глядзіце таксама
* Макраэканоміка
Мілан Кучан

**Мілан Кучан** (;  14 студзеня 1941, Крыжэўцы, Югаславія) — славенскі палітык, першы прэзыдэнт Славеніі з 8 кастрычніка 1991 г. да 22 сьнежня 2002.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прэзыдэнты Славеніі
Катэгорыя:Нарадзіліся 14 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1941 годзе
Янэз Дрноўшак

**Я́нэз Дрно́ўшак** (; 17 траўня 1950, Цэле — 23 лютага 2008, Заплана) — югаслаўскі і славенскі палітык. Другі прэзыдэнт Славеніі (2002—2007, доўгі час прэм’ер-міністар Славеніі (1992—2000, 2000—2002). Старшыня Прэзыдыюму Югаславіі ў 1989—1990.

## Біяграфія
Вывучаў эканоміку, скончыў ВНУ ў 1973 годзе, затым спэцыялізаваўся ў «Інстытуце сусьветнай эканомікі» ў Осьлё. Атрымаў ступень магістра ў 1981 годзе, абараніў дысэртацыю «Міжнародны валютны фонд і Югаславія» ў 1986 годзе ў Вашынгтоне. Між тым, працаваў у Славеніі спачатку ў будаўнічай кампаніі, пазьней — у банкаўскім філіяле. Адзін год прапрацаваў у пасольстве Югаславіі ў Эгіпце (Каір).

У 1989 годзе, тады яшчэ невядомы шырокай публіцы, стаў кіраўніком дзяржавы Югаславія, нечакана апярэдзіўшы на выбарах фаварыта ўраду Марка Булца.

Да самага краху камуністычнага рэжыму ў Югаславіі заставаўся чальцом камуністычнай партыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Янэз Дрноўшак на Britannica.

Катэгорыя:Прэзыдэнты Славеніі
Катэгорыя:Славенскія палітыкі
Даніла Цюрк

**Даніла Цюрк** (; нарадзіўся 19 лютага 1952 г. у горадзе Марыбор) — прэзыдэнт Славеніі (2007—2012). Па адукацыі юрыст, спэцыяліст у галіне міжнароднага права, дыплямат. Абраны прэзыдэнтам Славеніі 11 лістапада 2007 году, 23 сьнежня 2007 г. афіцыйна заступіў на пасаду, зьмяніўшы Янэза Дрноўшэка.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Славеніі
Катэгорыя:Прэзыдэнты Славеніі
Катэгорыя:Дактары філязофіі
Мілаш Форман

**Мілаш Форман** (; сапраўднае імя: **Ян Томаш Форман**, ; 18 лютага 1932, Часлаў, Чэхаславаччына — 13 красавіка 2018, Ўорэн, Канэктыкут, ЗША) — чэскі і амэрыканскі кінарэжысэр і сцэнарыст.

Сусьветна вядомы дзякуючы фільмам *«[[Баль пажарнікаў (фільм, 1967)|Баль пажарнікаў]]»* (1967), *«[[Палёт над гняздом зязюлі (фільм)|Палёт над гняздом зязюлі]]»* (1975), *«[[Рэгтайм (фільм, 1981)|Рэгтайм]]»* (1981), *«[[Амадэй (фільм)|Амадэй]]»* (1984).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Чэскія кінарэжысэры
Катэгорыя:Кінарэжысэры ЗША
Мікрапрацэсар

**Мікрапрацэсар** ўключае ў сябе ўсе ці амаль усе функцыі цэнтральнага працэсара кампутара на адной інтэгральнай схеме. Першыя мікрапрацэсары зьявіліся ў пачатку 1970-х і ужываліся ў асноўным для стварэньня электронных калькулятараў з выкарыстаньнем двайкова-дзесятковай () арытмэтыкі на 4-бітных словах. Неўзабаве зьявіліся і іншыя прымяненьні ўбудаваных 4-бітных і 8-разрадных мікрапрацэсараў, такія як тэрміналы, прынтэры, розныя віды аўтаматаў  Даступнасьць 8-разрадных мікрапрацэсараў з 16-бітнай адрасацыяй таксама прывяла да зьяўлення першага мікракампутара агульнага прызначэньня ў сярэдзіне 1970-х гадоў.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Электроніка
Ашнаравічы

**Ашна́равічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Ісы. Уваходзяць у склад Дзераўноўскага сельсавету Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Знаходзяцца за 10,5 км на паўночны ўсход ад Слоніму, за 2 км на паўднёвы захад ад Дзераўной; побач з аўтамабільнай дарогай  Слонім — Дзераўная.

## Назва

Асінар (Asinar, Asinarius) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У XIX ст. Ашнаравічы ўваходзілі ў склад Слонімскага павету Гарадзенскай губэрні.

## Насельніцтва
* 1905 год — 251 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзераўноўскі сельсавет (Слонімскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Ваўчуны

**Ваўчуны́** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Дзераўноўскі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Ваўчуны знаходзяцца за 2,5 км на поўдзень ад вёскі Дзераўная, побач з жвіроваю дарогаю Дзераўная — Харашэвічы.

## Агульныя зьвесткі
Прыкладна за 200 м на поўнач ад вёскі знаходзіцца паселішча пэрыяду каменнага веку, якое адносяць да 6—5 тысячагодзьдзяў да н. э. Гэтая знакавая мясьціна трапіла ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзераўноўскі сельсавет (Слонімскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Целякі (Менская вобласьць)

**Целякі́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
* 1868 год — існавалі дзьве вёскі: Целякі 1-я і Целякі 2-я ў складзе Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Першая вёска налічвала 6 двароў і 38 жыхароў, другая — 2 двары і 19 жыхароў.
* 1904 год — насельніцтва вёсак складала 83 і 78 жыхароў адпаведна.
* 1908 год — першая вёска налічвала 12 двароў і 79 жыхароў, другая — 4 двары і 32 жыхароў.
* 1921 год — вёска ў складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 году — Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва. Налічвала 10 двароў і 59 жыхароў.
* 1927 год — у вёсцы ўтвораная ячэкай КПЗБ.
* 1931 год — ʜалічвала 19 двароў і 105 жыхароў.
* З 12 кастрычніка 1940 году уваходзіла ў склад Ляшчынскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай) вобласьці.
* 1949 год — утвораны калгас «Чырвоная зара».
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 96 жыхароў.
* З 20 студзеня 1961 году вёска знаходзіцца ў складзе Менскай вобласьці.
* З 9 жніўня 1979 году вёска ўваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.
* З 1979 году вёска ў складзе калгасу «Нарач» з цэнтрам у вёсцы Чараўкі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 48 жыхароў
* 1999 год — 74 жыхары
* 1 студзеня 1997 году — 32 двары, 83 жыхары

## Інфраструктура
У вёсцы разьмяшчаецца жывёлагадоўчая фэрма. За 1 км ад вёскі знаходзіцца геафізычная абсэрваторыя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Пячонкі (Менская вобласьць)

**Пячо́нкі** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
* 1844 год — зьяўлялася вёска маёнтку Кузьмічы Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні, належала І. Цывінскаму. Вёска налічвала 2 двары і 14 жыхароў.
* 1868 год — засьценак у складзе Кабыльніцкай воласьці Сьвянцянскага павету; налічвала 4 двары і 43 жыхароў.
* З 1901 году ў Пячонках працавала школа граматы.
* 1904 год — існавалі дзьве вёскі: Пячонкі 1-я і Пячонкі 2-я. Насельніцтва першай вёскі складала 43 жыхароў, другой — 37 жыхароў.
* 1908 год — вёскі налічвалі 35 і 39 жыхароў адпаведна.
* З 12 кастрычніка 1940 году уваходзіла ў склад Ляшчынскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай) вобласьці.
* 1949 год — утвораны калгас «Маладая гвардыя», куды ўвайшлі гаспадаркі вёсак Брылі і Пячонкі.
* 1960 год — колькасьць насельніцтва вёскі складала 61 жыхара.
* З 20 студзеня 1961 году вёска знаходзіцца ў складзе Менскай вобласьці.
* З 9 жніўня 1979 году вёска ўваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.
* З 1979 году вёска ў складзе калгасу «Нарач» з цэнтрам у вёсцы Чараўкі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 жыхароў
* 1999 год — 14 жыхароў
* 1 студзеня 1997 году — 10 двароў, 19 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Кракатаў

**Кракатаў** () — дзейны вулькан у Інданэзіі, разьмешчаны на Малайскім архіпэлягу ў Зондзкім праліве, паміж астравамі Ява і Суматра.

Плошча астравоў 10,5 км². Вышыня гэтага вулькана 813 м. Да вывяржэньня 1883 году вулькан быў значна вышэй і ўяўляў сабой адзін вялікі востраў. Аднак наймагутнейшае вывяржэньне 1883 году разбурыла востраў і вулькан.

Катэгорыя:Вульканы Інданэзіі
Катэгорыя:Стратавульканы
Варанцы (Менская вобласьць)

**Варанцы́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
* 1847 год — зьяўлялася вёскай маёнтку Антанізбэрг Кабыльніцкай воласьці Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні, уладаньне братоў Галкаў. Насельніцтва складала 5 двароў, 20 жыхароў.
* 1868 год — вёска налічвала 46 жыхароў.
* 1904 год — колькасьць насельніцтва — 100 жыхароў.
* 1907 год — у вёсцы — 13 двароў і 83 жыхары.
* З 12 кастрычніка 1940 году уваходзіла ў склад Ляшчынскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай) вобласьці.
* 1949 год — у вёсцы ўтвораны калгас «Чырвоны сьцяг». Пазьней вёска ўваходзіла ў калгас імя Чапаева.
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 115 жыхароў.
* З 20 студзеня 1961 году вёска знаходзіцца ў складзе Менскай вобласьці.
* З 9 жніўня 1979 году вёска ўваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.
* З 10 лютага 1979 году вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «Нарач» з цэнтрам у вёсцы Чараўкі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 97 чалавек
* 1999 год — 87 чалавек
* 1 студзеня 1997 году — 42 двары і 102 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Крайна

**Крайна** (, , ) — герцагства і каронная зямля (Kronland) Аўстра-Вугорскай манархіі, прыналежыць да цысьлейтанскай яе часткі, мяжуе на поўначы з Карынтыяй і Штырыяй, на ўсходзе і паўднёвым усходзе з Харватыяй, на поўдні зь Істрыяй, на захадзе з Горыцай і Градыскай, займаючы плошчу ў 9956 кв. км.

## Вонкавыя спасылкі
Істрыя

**Істрыя** (, , ) — назва паўвострава ў Адрыятычным моры, у паўночнай частцы Харватыі. Невялікая частка паўвострава прыналежыць Славеніі.

## Агульныя зьвесткі

Істрыя — найбуйнейшы паўвостраў Адрыятычнага мора, толькі з паўночнай і толькі збольшага з усходняга боку зьвязаны з матэрыком. З захаду ад паўвострава ляжыць Трыесцкі заліў, з усходу — заліў Кварнэр.

Паўвостраў Істрыя — вельмі прывабны турыстычны кірунак. Адпачывальнікаў прыцягваюць як прыгожыя пэйзажы, стракатыя пляжы ва ўтульных бухтах, так і старадаўнія прыгожыя мястэчкі ў вэнэцыянскім стылі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Паўастравы Харватыі
Катэгорыя:Геаграфія Харватыі
Катэгорыя:Геаграфія Славеніі
Палатніца

**Палатні́ца** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Дзераўноўскі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Палатніца знаходзіцца за 9,5 км на паўднёвы усход ад вёскі Дзераўная, амаль на мяжы Гарадзенскай й Берасьцейскай вобласьцяў. Прыкладна за 4,5 км на паўночны ўсход ад вёскі цячэ рака Іса.

## Агульныя зьвесткі
Па стане на 1 студзеня 2011 году ў вёсцы засталося 3 двары, якія існуюць накшталт хутароў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзераўноўскі сельсавет (Слонімскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Крааль

**Крааль** — тып паселішча ў жывёлагадоўчых народаў Паўднёвай і Ўсходняй Афрыкі — кольцавай планіроўкі, звычайна ўмацаваюць агароджай, у цэнтры — загон для жывёлы. У народнасьцяў банту крааль таксама ўяўляе сабой асобную хатнюю гаспадарку або паселішча; зьяўляецца найменшай адзінкай у традыцыйнай сацыяльнай арганізацыі і складаецца з галавы сям’і, яго жонкі або жонак, дзяцей і іншых сваякоў, якія жывуць у тым жа краале.

Катэгорыя:Сельская гаспадарка
Катэгорыя:Афрыка
Кранк

**Кранк** () — гэта адна з формаў паўднёвага гіп-гопу (southern hip-hop) ці dirty south. Кранк зьяўляецца міксам з паўтаральных напеваў і драм-машынных рытмаў, згенэраваных, як правіла, на адной з самых папулярных драм-машын — Roland TR-808. Адным з самых вядомых выканаўцаў кранка зьяўляецца Lil Jon.

## Вонкавыя спасылкі
* # 1 CRUNK BLOG ON THE NET 

Катэгорыя:Музычныя жанры
Крытык

**Крытык** (, ад κριτική — мастацтва разьбіраць, судзіць) — чалавек (адмысловец), сфэрай дзейнасьці якога зьяўляецца крытыка, гэта значыць аналіз, ацэнка і меркаваньне аб зьявах якой-небудзь з абласьцей чалавечай дзейнасьці, звычайна ў сфэры культуры.
Мерны клімат

**Мерны клімат**, або *клімат мерных шырот*, характэрны для мернага геаграфічнага пасу пераважна Паўночнай паўкулі, паміж 40 і 65° з. ш. і 42 і 58° паўд. ш. У Паўночнай паўкулі больш за 1/2 паверхні мернага пасу займае суша, у паўднёвай — 98% тэрыторыі пакрывае мора. Мерны клімат адзначаецца частымі і моцнымі зьменамі ціску і тэмпэратуры паветра і кірункаў ветру, якія адбываюцца праз інтэнсіўную дзейнасьць цыклёнаў.

## Агульныя рысы
Галоўнай асаблівасьцю мернага клімату лічыцца наяўнасьць чатырох сэзонаў: двух асноўных — халоднага (зіма) і цёплага (лета) і двух прамежкавых — вясна і восень. Сярэдняя тэмпэратура найбольш халоднага месяца, як правіла, ніжэй за 0, самага цёплага — вышэй за +15. Узімку ў мерным клімаце мусіць быць сталае сьнежнае покрыва, а ўлетку — максымум ападкаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кліматалёгія
Крыстыян Вульф

**Крыстыян Вільгэльм Вальтэр Вульф** ( 1959 г., Аснабрук, зямля Ніжняя Саксонія, ФРН) — нямецкі палітык, чалец кансэрватыўнага Хрысьціянска-дэмакратычнага саюзу. З 4 сакавіка 2003 г. займаў пасаду прэм’ер-міністра фэдэральнай зямлі Ніжняя Саксонія. 3 чэрвеня 2010 году вылучаны канцлерам Ангелай Мэркель на пасаду прэзыдэнта Нямеччыны пасьля адстаўкі Горста Кёлера. 30 чэрвеня 2010 году Фэдэральны сход Нямеччыны ў трэцім туры галасаваньня абраў Вульфа на пасаду прэзыдэнта краіны. З 1240 сапраўдных галасоў у падтрымку яго кандыдатуры было аддадзена 625 галасоў. 16 лютага 2012 г. акруговы пракурор Гановэру (зямля Ніжняя Саксонія) зрабіў запыт аб зьняцьці зь яго прэзыдэнцага імунітэту ў сувязі з расьсьледаваньнем пазычаньня ў сяброў 500 тыс. эўра на набыцьцё дому ўвосень 2008 году. 17 лютага 2012 г. Вульф падаў у адстаўку з пасады прэзыдэнта з нагоды падазрэньня ў карупцыі. 27 лютага 2014 г. Гановэрскі акруговы суд апраўдаў Вульфа.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нямецкія палітыкі
Катэгорыя:Прэзыдэнты Нямеччыны
Крыцкае мора

thumb|right|200 px|Фота са спадарожніка. На поўначы — акваторыя Эгейскага мора, на поўдні — Крыцкага
**Крыцкае мора** (грэц. *Κρητικό Πέλαγος*) — мора ў складзе Міжземнага мора. Разьмешчана паміж востравам Крыт і астравамі Кіклады. На поўначы мяжуе з Эгейскім морам.

Катэгорыя:Моры Атлянтычнага акіяна
Катэгорыя:Міжземнамор’е
Лібіда

**Лібі́да** ( — «цяга», «жаданьне», «палкасьць», «імкненьне»),  — адзін з асноўных паняткаў псыхааналізу, распрацаваных Фройдам. Яно абазначае сэксуальнае жаданьне ці палавы інстынкт. Гэты тэрмін неабходны для апісаньня разнастайных праяў сэксуальнасьці. Фройд прыраўняў лібіда да Эрасу Плятона і вызначыў яго як энэргію цягі да ўсяго таго, што ахопліваецца словам «каханьне»: плоцевая любоў, сябелюбства (нарцысізм), любоў да бацькоў і дзяцей, усеагульнае чалавекалюбства і г. д. Тэрмін «лібіда» выкарыстоўваецца Фройдам пры тлумачэньні прычынаў узьнікненьня псыхічных разладаў, нэўрозу, і таксама для апісаньня хады псыхічнага разьвіцьця нармальнага чалавека, яго навуковай і мастацкай дзейнасьці, сублімацыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Псыхааналіз
Дарога Н6015 (Беларусь)

**Н6015** — шаша Наваельня — Казлоўшчына — Дзераўная праз Дварэц. Працягласьць 44 км.

Н6015
Міхась Саўка

**Міха́сь Са́ўка** (19 ліпеня 1927, Загор’е, Наваградчына — 10 верасьня 1990, Брусэль, Бэльгія) — бэльгійскі мастак-рэстаўратар, мастацтвазнаўца, археоляг беларускага паходжаньня.

## Жыцьцяпіс
Навучаўся ў Баранавічах, хлапчуком вывезены ў Нямеччыну.

Скончыў факультэт археалёгіі і гісторыі мастацтва Лювэнскага ўнівэрсытэту (1955). Працаваў мастаком-рэстаўратарам у Каралеўскім інстытуце мастацкае спадчыны (Брусэль). У 1963 атрымаў бэльгійскае грамадзянства, быў залічаны ў лік сталых супрацоўнікаў інстытуту. З 1969 — адміністрацыйны сакратар, з 1982 — кіраўнік працаў інстытуту.

Распрацаваў адмысловую тэхніку рэстаўрацыйнага працэсу, быў адмыслоўцам па старажытным насьценным росьпісе, шмат друкаваўся, выяжджаў на археалягічныя раскопкі ў Грэцыю, Турэччыну, Альжыр. Атрымаў прызнаньне бэльгійскіх мастацкіх колаў і быў запрошаны выкладаць урокі маляваньня каралеве.

Доктар мастацкіх навук, кавалер ордэна Кароны за заслугі ў галіне рэстаўрацыі.

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Камунікат

Катэгорыя:Бэльгійскія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Памерлі ў Брусэлі
Катэгорыя:Рэстаўратары
Баравікі (Слонімскі раён)

**Баравікі́** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Новадзявяткавіцкі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Баравікі знаходзяцца за 15 км на поўдзень ад места Слонім.

## Агульныя зьвесткі
На ўскраіне вёскі ў вярхоўі ракі Барадоя знаходзіцца селішча пэрыяду раньняга сярэднявечча, якое адносяць да VI—VIII, X—XII стагодзьдзяў. Гэтая знакавая мясьціна трапіла ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Бярдовічы

**Бярдовічы** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Сянькоўшчынскі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Бярдовічы знаходзяцца за 15,5 км на паўночны захад ад места Слонім, недалёка ад шашы  Слонім — Масты.

## Агульныя зьвесткі
Прыкладна за 1 км на захад ад вёскі знаходзіцца курганны могільнік, які адносяць да X—XIII стагодзьдзя. Гэтая знакавая мясьціна трапіла ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Сянькоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Дарога Р41 (Беларусь)

**Р41** () — шаша са Слоніму ў кірунку мяжы зь Летувіскай Рэспублікай. Маршрут: Слонім — Масты — Скідзель — Парэчча — дзяржаўная граніца Рэспублікі Беларусь.

Р41
Сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО ў Харватыі

**Сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО ў [[Харватыя|Харватыі]]** налічвае 7 найменьняў (2011): 6 культурных і 1 прыродны аб’ект. 2 культурныя аб’екты прызнаныя шэдэўрамі чалавечага генія (крытэр i), а 1 аб’ект прызнаны прыродным фэномэнам выключнай прыгажосьці ды эстэтычнай важнасьці (крытэр vii).

У дадзенай табліцы аб’екты разьмешчаныя ў парадку іх улучэньня ў сьпіс ЮНЭСКО.

## Кандыдаты
У дадзеным сьпісе пададзеныя аб’екты, прапанаваныя ўрадам Харватыі ў якасьці кандыдатаў на ўлучэньне ў сьпіс Сусьветнае спадчыны. Аб’екты разьмешчаныя ў парадку іх улучэньня ў папярэдні сьпіс. 

## Вонкавыя спасылкі

* Сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО ў Харватыі
Вераб’евічы (Гарадзенская вобласьць)

**Вераб’е́вічы** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Васілевіцкі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Вераб’евічы знаходзяцца за 4,1 км на паўночны захад ад места Слонім, каля шашы  Слонім — Масты.

## Агульныя зьвесткі
У цэнтры вёскі знаходзіцца селішча пэрыяду раньняга сярэднявечча, якое адносяць да VI—VIII, X—XII стагодзьдзяў. Гэтая мясьціна трапіла ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Насельніцтва
* 2010 год — 132 чалавекі
* 1999 год — 160 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Васілевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Зялёны Дуб (неадназначнасьць)

Назву **Зялёны Дуб** маюць:

* Зялёны Дуб — беларуская сялянская партыя
* Зялёны Дуб — пасёлак у Ліпініцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці
* Зялёны Дуб — пасёлак у Марозавіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці
* Зялёны Дуб — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Зялёны Дуб — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
Анатоль Клышка

**Анато́ль Канстанты́навіч Клы́шка** (нар. , в. Данейкі, цяпер у Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці — ) — беларускі пісьменьнік.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Наваградзкую пэдагагічную вучэльню (1949—1952), філялягічны факультэт БДУ (1958), асьпірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР.

Працаваў карэктарам у наваградзкай гарадзкой газэце «Зьвязда», адказным сакратаром рэдакцыі газэты «Фізкультурнік Беларусі», працаўніком «Літаратуры і мастацтва». З 1958 — інструктар друку ЦК ЛКСМБ, з 1960 — працаўнік рэдакцыі часопісу «Полымя». У 1961—1963 — старшы рэдактар сцэнарнага аддзелу кінастудыі «Беларусьфільм», пасьля літаратурны работнік аддзелу крытыкі, рэдактар аддзелу навукі і мастацтва часопісу «Полымя». З 1971 — кіраўнік лябараторыі навучаньня грамаце, потым аддзелу навучаньня літаратуры Інстытуту пэдагогікі Міністэрства асьветы БССР. У 1981—1983 — намесьнік рэдакцыі выдавецтва «Юнацтва», у 1986—1990 — кіраўнік аддзелу крытыкі часопісу «Полымя».

Сябра СП СССР (з 1960).

## Творчасьць
Дэбютаваў вершам у 1950 у наваградзкай газэце. 

Выдаў кнігі «Права на верш» (1967, складанка літаратурна-крытычных артыкулаў), «Буквар» (1969, 23 выданьні), «Пропісы да буквара» (1969, 4 выданьні), «Пропісы для 1 клясы» (1973, 18 выданьняў), дапаможнік для 1 клясы «Верасок» (1978, 3 выданьні), «Чабарок» (1989, чытанка для 4 клясы школ з расейскай моваю навучаньня).

Кніжкі для дзяцей: «У лясах Белавежы» (1975), «Самая лепшая хатка» (1976), «Вярэнька загадак» (1982), «Францыск Скарына, альбо Як да нас прыйшла кніга» (1983), «Шыльдбюргеры» (казкі, 1983), «Сьвятло праз стагодзьдзі» (пра Ф. Скарыну, выдадзена на ангельскай, нямецкай, францускай мовах, 1990).

Пераклаў на беларускую мову Новы запавет (асобныя разьдзелы апублікаваныя ў часопісе «Спадчына», 1989—1990), Гамэра.

## Узнагароды
Узнагароджаны мэдалём Францішка Скарыны, іншымі мэдалямі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* Беларуская ССР: карот. энцыкл. Т. 5. — Мн., 1981.

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавіцкім раёне
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на беларускую мову
Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай мовы
Вялікая Кракотка

**Вялі́кая Крако́тка** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавету.

## Гісторыя
Да 18 верасьня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Сялявіцкага сельсавету.

## Геаграфічнае становішча
Вялікая Кракотка знаходзіцца за 25 км на паўднёвы захад ад места Слонім. У вёску мажліва трапіць па шашы  Слонім — Ружаны. За 2,5 км на захад ад вёскі цячэ рака Зальвянка.

## Культура
У 1927 годзе пры гуртку Таварыства беларускай школы (ТБШ) вясковая моладзь заснавала бібліятэку-чытальню, якую назвалі імем народнага паэта Беларусі Янкі Купалы. Гэта была першая ўстанова культуры рэспублікі, якой было нададзена імя песьняра беларускага народу.

## Насельніцтва
* 2009 год — 168 чалавек
* 1999 год — 175 чалавек

## Славутасьці
* Прыкладна за 500 м на захад ад вёскі знаходзяцца каменныя магілы, якія адносяць да XIV—XVIII стагодзьдзяў. Гэтая знакавая мясьціна трапіла ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.
* Праваслаўная царква
* Бібліятэка імя Янкі Купалы

## Асобы
* Рыгор Акулевіч — грамадзка-культурны дзяяч, выдавец, публіцыст

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Азярніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Вялікія Шылавічы

**Вялікія Шылавічы** — вёска ў Беларусі, пры ўтоку ракі Волькі ў Шчару. Уваходзяць у склад Дзеравянчыцкага сельсавету Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Знаходзяцца за 7 км на паўднёвы ўсход ад места Слоніму, каля аўтамабільнай дарогі   Слонім — Быцень

## Гісторыя
У 1645 годзе сярод вернікаў Шыдлавецкай парафіі ўпаміналася старалітва.

Да 18 верасьня 2013 году вёска была цэнтрам Велікашылавіцкага сельсавету.

## Славутасьці
* Гарадзішча (канец 1-га тысячагодзьдзя да н. э. — пачатак н. э.), селішчы (6-4-е тысячагодзьдзі да н. э.), стаянкі (4-3-е тысячагодзьдзі да н. э.) (аб'екты Сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі)
* Сьпіртавы завод Пуслоўскіх (пачатак XX ст.)
* Царква Казанскай іконы Божай маці (першая палова XIX ст.)

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзеравянчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Ліпініцкі сельсавет

**Ліпініцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ліпінічы.

## Гісторыя
1 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Буда Люшаўская, Зарэчча, Любавін, Новы Любавін, Перагрузачны, Рошча, Слабада Люшаўская, Хмяльное, Шутнае — ліквідаванага Будалюшаўскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Буда-Кашалёўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Бастылія

**Бастылія** (, гістарычная назва *la Bastille Saint-Antoine*) — першапачаткова фартэцыя, пабудаваная ў 1370—1381 гг., і месца зьняволеньня дзяржаўных злачынцаў у Парыжы. У пачатку Вялікай францускай рэвалюцыі 14 ліпеня 1789 фартэцыя была ўзятая рэвалюцыйна настроеным насельніцтвам і праз год разбураная, і на яе месцы падрадчык работ па зносу, П’ер-Франсуа Палюа (*Pierre-François Palloy*) усталяваў шыльду з надпісам «Тут танчаць і ўсё будзе добра» (*ici l’on danse, ah ça ira, ah ça ira!*). У цяперашні час на месцы зьнесенай цьвердзі знаходзіцца пляц Бастыліі — месца перасячэньня дзясятку вуліц і бульвараў з падземным вузлом парыскага мэтрапалітэну з трох лініяў і Новай Парыскай опэрай.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Парыж
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1383 годзе
Катэгорыя:Збудаваньні Францыі
Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні
Катэгорыя:Француская рэвалюцыя
Збочна

**Збочна** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Азярніцкі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Збочна знаходзяцца за 17 км на захад ад места Слонім і за 1 км на ўсход ад вёскі Азярніца. За 1,5 км ад вёскі знаходзіцца прыпынак «Азярніца» чыгункі Баранавічы — Ваўкавыск.

## Агульныя зьвесткі
Каля вёскі знаходзіцца гарадзішча (X—XIV стагодзьдзі) і каменны могільнік (XV—XVII стагодзьдзі). Гэтыя знакавыя мясьціны трапілі ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Азярніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Забульле

**Забульле** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Дзеравянчыцкі сельсавет.

## Геаграфічнае становішча
Забульле знаходзяцца за 16 км на паўднёвы захад ад места Слонім, паміж шашою  і шашою .

## Агульныя зьвесткі
Каля вёскі на правым беразе ракі Була селішча, якое адносяць да VI—VIII стагодзьдзяў. Гэтая знакавая мясьціна трапіла ў Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дзеравянчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Дарога Н6348 (Беларусь)

Дарога **Н6348** () — шлях Слонім — Косаў праз Новадзявяткавічы. Працягласьць: 43 км. Пакрыцьцё: асфальт, на прамежку ад Новадзявяткавіч да Косава — жвір.

Н6348
Палонны (карціна)

«**Палонны**» () — карціна Джозэфа Райта, напісаная ў 1774 годзе. Цяпер захоўваецца ў Мастацкай галерэі Ванкувэра. «**Палонны Стэрна**» () — вельмі падобная карціна ў зборах Музэю і мастацкай галерэі Дэрбі, якая выстаўлялася Дж. Райтам у 1778 годзе.

## Апісаньне
Карціна апісвае адчай падарожніка, які знаходзіць сябе зьняволеным у замежнай турме. Сюжэт карціны заснаваны на аднайменнай главе знакамітай кнігі Лоўрэнса Стэрна «Сэнтымэнтальныя падарожжы па Францыі і Італіі», дзе галоўны герой, Ёрык, уяўляе сабе зьняволеным у Бастыліі праз тое, што згубіў пашпарт. Ёрыка пазьней вызваляюць, бо што яго імя ўзятае дзеля таго, каб паказаць, што Ёрык зьяўляецца важнай асобай, а менавіта, прыдворным блазнам (Ёрык зьяўляецца блазнам, згаданым у трагедыі Ўільяма Шэксьпіра «Гамлет». Падарожжа галоўнага героя адбывалася ў 1762 годзе, калі Вялікабрытанія была ў вайне з Францыяй і зьняволеньне магло быць магчымасьцю для падарожніка з варожае краіны).

## Гісторыя
Першую (1774) карціну Дж. Райт маляваў у часе свайго знаходжаньня ў Рыме. Па яе завяршэньні мастак мусіў адаслаць твор у Вялікабрытанію. Згадка ў тагачасным рахунку, задакумэнтаваная Льюэлінам Джуітам, паказвае, што Джозэф Райт ледзьве не дамогся пераправіць яе без падаткаў, аднак пазьнейшыя акалічнасьці ўсё-ткі вымусілі яго аформіць перавод згодна з дзяржаўным падаткаабкладаньнем. У мастацкіх колах вяліся дыскусіі наконт таго, ці зьяўляецца вязень рымлянінам. Таксама былі спрэчкі з той нагоды, што адлюстраваны палонны мусіў бы быць лепш апранутым.

З гэтай карціны ў 1779 годзе Томасам Райдэрам быў зроблены гравюрны малюнак, апублікаваны ў 1786 годзе Джонам і Джазаяй Бойдэлам. Тым ня менш, асобнікі раньняй гравюры ў стылі мэцца-тынта аўтарства Джона Рафаэля Сьміта, выкананай паводле замовы Джона Мілнэса, выйшлі з друку абмежаванай колькасьцю ў дваццаць штук да таго, як эстамп быў зьнішчаны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Карціны Джозэфа Райта
Дарога Р85 (Беларусь)

Дарога **Р85** () — шаша Слонім — Высокае. *Маршрут:* Слонім — Ружаны — Пружаны — Відамля — Высокае — мяжа з Польшчай.

Р85
Р85
Катэгорыя:Слонімскі раён
Р85
Паланёны кароль

«**Паланёны кароль**» () — накід Джозэфа Райта, намаляваны ў 1772 або 1773 годзе, які лічыцца нарыхтоўкай для ўжо згубленай карціны з выявай францускага рыцара Гі дэ Люзыньяна.

## Апісаньне
Накід з загалоўкам «Паланёны кароль» () паказвае францускага двараніна Гі дэ Люзыньяна, узятага ў палон султанам Саладынам. Люзыньян біўся з Саладынам 4 ліпеня 1187 году і быў узяты ў палон усьлед за паразай свайго войска. Таксама лічыцца, што рэліквіі жыватворчага крыжа былі згубленыя ў часе гэтай бітвы. Люзыньян, родам з Пуат'е, стаў каралём Ерусаліма ў выніку шлюба. Урэшце, Люзыньян быў вызвалены Саладынам і неўзабаве стаў валадаром Кіпру. Накід Джозэфа Райта ўтрымлівае камэнтары яго сябра Пітэра Пэрэза Бардэта. Райт браў у яго ўрокі маляваньня ў пэрспэктыве і кансультаваў яго па кампазыцыі яго карцінаў.

## Гісторыя
Накід быў адным з прынамсі трох нарыхтовак, якія Райт зрабіў для маляваньня дзьвюх падобных карцінаў, якія тычыліся ўзятага ў палон рыцара. У сьнежні 1772—пачатку 1773 году замалёўкі былі адасланыя Пітэру Пэрэзу Бардэту ў Лівэрпул на яго ацэнку да таго, як Райт напісаў меншую з карцінаў, якія былі паказаныя на выставе Таварыства мастакоў у 1773 годзе з адной з вэрсіяў карціны Кузьня (*The Blacksmith's Shop.*). Райт спадзяваўся прадаць вэрсію карціны «Паланёны кароль» маркграфу Карлу Фрыдрыху ў 1774 годзе. Фрыдрых, урэшце, быў вымушаны наняць Бардэта, калі той пераехаў у Нямеччыну, каб пазбавіцца ад сваіх пазыкаў, уключна з грашыма, якія ён быў павінен Райту. Буйнейшая вэрсія карціны памерам 40 на 50 цаляў была ва ўладаньні зяця Джозэфа Райта, пасьля яе продажу ў 1810 годзе. Акрамя згадкі карціны ў кнізе гісторыка мастацтва Бэнэдыкта Нікалсана, пазьнейшых упамінаў пра твор Райта не назіраецца. У 1774 і 1778 гадах Райт маляваў карціны з падобнай тэматыкай чалавека, пакінутага ў турме, але яго пазьнейшыя творы тычацца выняткаў з тагачаснага рамана. Апошняя зь іх называлася Палонны Стэрна (*Sterne's Captive*), выстаўленая ў 1778 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Карціны Джозэфа Райта
Пуат’е

**Пуат’е** ( ) — галоўны горад францускага дэпартамэнту Віена ў рэгіёне Нувэль-Акітэн, гістарычны цэнтар вобласьці Пуату. Да 1 студзеня 2016 зьяўляўся адміністрацыйным цэнтрам рэгіёну Пуату-Шарант. Ляжыць на вапнавым плято, якое абмываецца з усходу і поўначы ракой Клен і з захаду ракой Буаур. Цэнтар аглямэрацыі з 11 прыгарадных раёнаў.  Насельніцтва гораду — 87 646 чалавек (2012).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына.

Катэгорыя:Гарады Францыі
Гі дэ Люзыньян

**Гі дэ Люзыньян** (; 1160—1194)) — выбітныя постаць у гісторыі крыжовых паходаў і крыжацкіх дзяржаваў, францускі рыцар, кароль Ерусаліма, кіраўнік Кіпрскага каралеўства. Каралём Кіпра Гі дэ Люзыньян ня быў каранаваны і прыняў валадарыньне у траўні 1192 (кіраваў да 1194). Сын Юго VIII дэ Люзыньяна і Бургонь дэ Ранкон.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1160 годзе
Катэгорыя:Каралі Ерусаліма
Катэгорыя:Каралі Кіпра
Катэгорыя:Крыжовыя паходы
Кубізм

**Кубі́зм** () — аванградысцкая плынь у выяўленчым мастацтве першай чвэрці XX стагодзьдзя, якая характарызуецца выкарыстаньнем падкрэсьлена геамэтрызаваных умоўных формаў і імкненьнем «раздрабіць» рэальныя аб’екты на ўстойлівыя геамэтрычных прымітывы — куб, конус, цыліндар.

Сфармавалася як выклік і непрыняцьце пэўнымі коламі мастакоў стандартнай прыгажосьці сымбалізму і позьняга імпрэсіянізму. Кубісты таксама сьвядома парушалі законы пэрспэктывы, агульнапрынятыя нормы прапорцыяў, выкарыстоўваючы разнастайныя фактурныя эфэкты і прасторавыя пабудовы на роўніцы.

Асноўныя прадстаўнікі — Паблё Пікаса і Жорж Брак.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мастацкія кірункі
Катэгорыя:Сучаснае мастацтва
Супрэматызм

**Супрэматызм** (ад  — найвышэйшы) — умоўная назва напрамку ў мастацтве абстракцыянізму, уведзеная ў 1913 годзе Казімерам Малевічам.

Супрэматызм выяўляўся ў камбінацыях рознакаляровых роўніцаў прасьцейшых гемэтрычных нарысаў (у геамэтрычных формах прамой лініі, квадрата, круга і простакутніка). Спалучэньне рознакаляровых і рознавялікіх геамэтрычных фігураў утварае прасякнутыя нутраным рухам ураўнаважаныя асымэтрычныя супрэматычныя кампазыцыі.

На пачатковым этапе гэты тэрмін, які ўзыходзіў да лацінскага кораня «suprem», азначаў дамінаваньне, перавагу колеру над усімі астатнімі ўласьцівасьцямі жывапісу. У беспрадметных палотнах фарба, па думку К. Малевіча, была ўпершыню вызваленая ад дапаможнай ролі, ад служэньня іншым мэтам, — супрэматычныя карціны сталі першым крокам «чыстай творчасьці», гэта значыць акту, які раўнаваў творчую сілу чалавека і Прыроды (Бога).

## Бібліяграфія
* *Шишанов В. А.* Витебский музей современного искусства: история создания и коллекции. 1918—1941. Минск: Медисонт, 2007. — 144 с.https://web.archive.org/web/20131103160055/http://issuu.com/linkedin63/docs/shishanov_vitebsk_museum_modern_art
* Шишанов В. «Витебские будетляне» (к вопросу об освещении театральных опытов Уновиса в витебской периодической печати) / В. Шишанов // Малевич. Классический авангард. Витебск — 12: [альманах / ред. Т. Котович]. — Минск: Экономпресс, 2010. — С.57-63.https://web.archive.org/web/20140425032131/http://issuu.com/linkedin63/docs/shishanov_vitebskie_budetljane_2010

Катэгорыя:Супрэматызм
Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі

**Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі** (**ЗБВБ**) () — найстарэйшая арганізацыя беларускай дыяспары ў Вялікабрытаніі.

## Гісторыя

Пасьля заканчэньня Другой сусьветнай вайны ў Вялікабрытаніі апынулася некалькі тысячаў выхадцаў зь Беларусі, большасьць зь якіх ваявала ў польскай Арміі генэрала Андэрса на баку саюзьнікаў у Італіі. З 1945 г. пачалося арганізаванае беларускае жыцьцё ў Брытаніі, а ў сьнежні 1946 г. была ўтворанае «Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі». ЗБВБ стала першай арганізацыяй беларускае дыяспары, утворанай хваляй эміграцыі пасьля Другой Сусьветнай вайны.

Асноўныя асяродкі арганізацыі разьмяшчаліся ў Лёндане, Манчэстэры і Брэдфардзе. ЗБВБ мела некалькі дамоў, у тым ліку Беларускі дом у Лёндане. Пры падтрымцы ЗБВБ у 1954 г. з мэтаю пашыраць кантакты між ангельцамі і беларусамі было заснаванае Ангельска-беларускае таварыства.

## Сучаснасць
У цяперашні час дзейнасць Згуртаваньня ўключае ў сябе:

ушанаваньне памяці аб прыкметных падзеях у гісторыі беларускага незалежніцкага руху, такіх як абвяшчэнне Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1918 г. і Слуцкае паўстаньне ў 1921 г.;

супрацоўніцтва і падтрымка беларускай дэмакратыі;

фінансавая падтрымка беларускіх культурных праектаў;

арганізацыя сустрэч у Брытаніі з вядомымі дзеячамі беларускай культуры і палітыкі;

узаемадзеяньне з брытанскімі палітыкамі і журналістамі.

У 2018 годзе Згуртаваньне арганізавала сьвяткаваньне стагоддзя абвяшчэньня Беларускай Дэмакратычнай Рэспублікі ў Вестмінстэрскім палацы.

Старшыня ЗБВБ па стане на 2021 год — Мікалай Пачкаеў.

## Выбітныя сябры ЗБВБ
* Вінцэнт Жук-Грышкевіч
*Часлаў Сіповіч
* Робэрт Тамушанскі
* Аляксандар Надсан
*Лёля Міхалюк
* Мікалай Пачкаеў
*Андрэй Аляксандраў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт ЗБВБ

Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Арганізацыі беларускай дыяспары