Багданава

**Багда́нава**, **Багданаў** — вёска ў Беларусі, на рацэ Альшанцы. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавету Валожынскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 120 чалавек. Знаходзіцца за 36 км на паўночны захад ад Валожына, за З км ад чыгуначнай станцыі Багданаў (лінія Маладэчна — Ліда); на шашы Валожын — Ашмяны.

Багданаў — даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны), радзіма і месца пахаваньня мастака Фэрдынанда Рушчыца. Да нашага часу тут захаваўся парк і руіны лядоўні пры сядзібе Рушчыцаў. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла ў стылі драўлянага клясыцызму, помнік арітэктуры XIX ст., адлюстраваны на карціне Ф. Рушчыца «Ля касьцёла».

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Упершыню Багданаў упамінаецца ў XVI ст. як маёнтак *Галыпаны*. У 1558 годзе пры падзеле спадчыны князя С. Ю. Галыпанскага, гаспадарскага стольніка вялікага літоўскага, маёнтак перайшоў у валоданьне ваяводзічаў Мікалая і Багдана Сапегаў і іхнай сястры Фядоры. У 1561 годзе трэцюю частку маёнтку Багдан Сапега запісаў сваёй жонцы княгіні Марыі Капусьцянцы, а ў 1566 годзе перайменаваў у Багданаў — у гонар свайго імя. Тут ён атрымаў дазвол вялікага князя Жыгімонта Аўгуста заснаваць мястэчка і трымаць у ім вольныя корчмы, праводзіць штотыднёвыя таргі ў чацвяргі і штогадовыя кірмашы ў дзень Сьвятога Духа.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Багданаў увайшоў у склад Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. На 1602 год існавалі аднайменныя мястэчка і двор, уладаньне сына Багдана Сапегі, канюшага вялікага літоскага, старосты ашмянскага Паўла Стэфана Сапегі. У 1653 годзе Багданаў перайшоў у валоданьне Пацаў, з 1696 году мястэчкам валодалі Данілевічы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Багданаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Вішнеўскай воласьці Ашмянскага павету Менскай губэрні. Маёнтак знаходзіўся ў валоданьні Чаховічаў, якія заклалі тут батанічны сад з гадавальнікам баброў, а ў 1836 годзе перайшоў да Рушчыцаў. У 1844 годзе ў мястэчку збудавалі касьцёл Сьвятога Міхаіла Арханёла.

У другой палове XIX ст. статус Багданава панізілі да вёскі. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у вёсцы быў 31 двор, дзеяў касьцёл, працавала карчма, штогод (у верасьні) праводзіўся кірмаш. Побач знаходзілася аднайменная мыза, у якой было 4 двары. У 1905 годзе за 3 км ад вёскі пачалося будаваньне чыгуначнай станцыі і паселішча.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Багданаў занялі войскі Нямецкай імпэрыі. 


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (B. Tamaševič, 1896).jpg|Сядзіба, 1896 г.
Bahdanaŭ, Śviatoha Michała. Багданаў, Сьвятога Міхала (B. Tamaševič, 1896).jpg|Касьцёл, 1896 г.
Mlyn zima 1.jpg|Млын. Ф. Рушчыц, 1897 г.
Ferdynand Ruszczyc - Stare gniazdo (1898).jpg|Сядзіба. Ф. Рушчыц, 1898 г.


Ferdynand-Ruszczyc. Gniazdo.jpg|Сядзіба. Ф. Рушчыц, 1898 г.
Ferdynand Ruszczyc. Kosciol w Bohdanowie.jpg|Касьцёл. Ф. Рушчыц, 1900 г.
Dom w Bohdanowie.jpg|Хата. Ф. Рушчыц, 1902 г.
Ruszczyc Hollyhocks.jpg|Сядзіба. Ф. Рушчыц, 1905 г.


### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Багданаў абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП (б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. У ліпені 1919 — ліпені 1920 году мястэчка займалі польскія войскі. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Багданаў апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У гэты час у вёсцы было 39 двароў, у аднайменным фальварку — 17.

У 1939 годзе Багданаў увайшоў у БССР, з 12 кастрычніка 1940 году ў Ігнатаўскім сельсавеце Валожынскага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году ў Маладэчанскай вобласьці). На 1940 год у вёсцы было 43 двары, у маёнтку — 7, на чыгуначнай станцыі — 22. У Другую сусьветную вайну з 25 чэрвеня 1941 году да 9 ліпеня 1944 году Багданаў знаходзіўся пад акупацыяй Трэцяга Райху.

З 16 ліпеня 1954 году да 6 студзеня 1965 году Багданава было цэнтрам Багданаўскага сельсавету, створанага ў выніку аб’яднаньня Ігнатаўскага і Войштавіцкага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў Іўеўскі, з 13 лютага 1960 году — у Ашмянскі, з 25 сьнежня 1962 году да 6 студзеня 1965 году — зноў у Іўеўскі раёны Гарадзенскай вобласьці, з 6 студзеня 1965 году — у Валожынскім раёне Менскай вобласьці.

На 1994 год у Багданаве было 72 двары, на 1993 год — 71, на 1995 год — 76, на 2008 год — 52. У 1999 годзе ў вёсцы збудавалі новы касьцёл Сьвятога Міхала Архангела на месцы спаленага ў Другую сусьветную вайну. Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавету.


Bahdanaŭ. Багданаў (1916) (2).jpg|Вуліца, да 1918 г.
Bahdanaŭ, Śviatoha Michała. Багданаў, Сьвятога Міхала (1930).jpg|Касьцёл, 1930 г.
Bahdanaŭ, Śviatoha Michała. Багданаў, Сьвятога Міхала (1930) (2).jpg|Касьцёл, 1930 г.
Bahdanaŭ, Śviatoha Michała. Багданаў, Сьвятога Міхала (J. Kłos, 1930).jpg|Касьцёл. Ю. Клос, 1930 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 год — 190 чал. у *вёсцы Багданаве*, 42 чал. у *мызе Багданаве*
* **XX стагодзьдзе**: 1904 год — 163 чал. у *вёсцы Багданаве*, 9 чал. у *маёнтку Багданаве (Рушніцы)*, 9 чал. у *былой карчме Багданаве*; 1908 год — 185 чал.; 1921 год — 180 чал. у *вёсцы Багданаве*, 81 чал. у *фальварку Багданаве*; 1940 год — 280 чал. у *вёсцы Багданаве*, 78 чал. у *маёнтку Багданаве*; 1959 год — 277 чал.; 1993 год — 176 чал.; 1994 год — 178 чал.; 1995 год — 192 чал.; 1999 год — 169 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2008 год — 129 чал.; 2010 год — 120 чал.

### Інфраструктура
У Багданаве працуюць дашкольная ўстанова, сярэдняя школа, амбуляторыя, бібліятэка, комплексны прыёмны пункт, пошта, 2 крамы.

## Забудова
Плян Багданава Г-падобны: ад галоўнай простай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, адыходзіць вуліца, арыентаваная з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудова — традыцыйныя драўляныя дамы сядзібнага тыпу, шчыльна разьмешчаныя з абодвух бакоў вуліцаў. Вытворчы сэктар знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Месца пахаваньня Фэрдынанда Рушчыца
* Сядзіба Рушчыцаў (захаваліся фрагмэнты парку, рэшткі кароўніка і лядоўні 1783 году)
* Тэрыторыя былога касьцёла

### Страчаная спадчына
* Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла (1844 год, згарэў у Другую сусьветную вайну; 1944 год, разабраны разам з званіцай у 1980-я гады)

## Галерэя

Магіла Ф. Рушчыца.JPG|Магіла Ф. Рушчыца
Рэшткі 2.JPG|Рэшткі лядоўні
Рэшткі 5.JPG|Рэшткі лядоўні
Bagdanava Kirche.JPG|Новы касьцёл


## Асобы
* Фэрдынанд Рушчыц (1870—1936) — маляр, графік, тэатральны дэкаратар і пэдагог

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
*