Высокі Рынак

**Высокі Рынак**, **Высокае Места** (**Верхні Горад**) — гістарычная мясцовасьць у цэнтры Менску, разьмешчаная на ўзгорку. Архітэктурнымі дамінантамі мясцовасьці былі езуіцкі калегіюм з касьцёлам Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі, менская ратуша, гасьціны двор, манастыр базылянаў з царквой Сьвятога Духа, кляштары бэрнардынак з касьцёлам Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Панны Марыі, бэрнардынаў з касьцёлам Сьвятога Язэпа, дамініканаў з касьцёлам Сьвятога Тамаша Аквінскага, францішканаў з касьцёлам Сьвятога Антонія і бэнэдыктынак з касьцёлам Сьвятога Войцеха, палацы Празьдзецкіх, Сапегаў і Радзівілаў.

На поўнач ад Высокага Рынку пачынаюцца Нізкі Рынак і Цёмныя Крамы, на ўсход — Валокі Полацкія, на поўдзень — Новае Места, на захад — Земляны Вал.

## Гісторыя

Узгорак побач зь Нізкім Рынкам пачаў забудоўвацца ў канцы XVI ст. як новы цэнтар Менску. Перанос цэнтру места абумовіла наданьне ў 1499 року Магдэбурскага права. У XV ст. на Высокім Рынку збудавалі ратушу. У 1564 року ў Менску ўзьнікла кальвінісцкая супольнасьць, а ў апошняй чвэрці XVI ст. кальвіністы пры агульнай падтрымцы князя Мікалая Радзівіла «Чорнага» і фундацыяў заможных пратэстантаў збудавалі на Высокім Рынку малельны дом (збор) і заснавалі вуліцу Зборавую. Аднак у XV—XVІ стагодзьдзях мясцовасьць мела пэрыфэрыйнае значэньне.

Інтэнсіўнае мураванае будаваньне на Высокім Рынку пачалося толькі ў пачатку XVII ст. Існуе меркаваньне, што ўзьвядзеньне будынкаў стрымлівалася праз адсутнасьць ўмацаваньняў. Апроч таго, радыяльнае пашырэньне Менску вакол Замчышча да пачатку XVII ст. ужо вычарпала свае тапаграфічныя і сацыяльныя пэрспэктывы. Суседняя Траецкая гара ў якасьці новага цэнтру места не асвойвалася, бо яе разьмяшчэньне было нязручным для абароны. Менск у такім выпадку быў бы падзеленым на дзьве часткі Сьвіслаччу, што, нягледзячы на сыстэму грэбляў і мастоў, вельмі ўскладніла б камунікацыю і абарону ў часе ваенных дзеяньняў.

Да пачатку XVIII ст. забудова Высокага Рынку завяршылася, у выніку чаго склаўся галоўны архітэктурны ансамбль Менску, сфармавалася індывідуальнае аблічча места.

У пачатку ХХ ст. Высокі Рынак ўваходзіў у першую і другую паліцэйскія часткі.

20 чэрвеня 2015 году на вуліцы Кірылы і Мятода асьвяцілі храм Кірылы Тураўскага, дзе штомесяц ладзяць набажэнствы па-беларуску.

## Вуліцы і пляцы

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (J. Pieška, 1800).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 
Mienskaja ratuša. Менская ратуша (1800).jpg|1800
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (H. Hierasimovič, 1839).jpg|Г. Герасімовіч, 1839
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (H. Hierasimovič, 1839) (2).jpg|Г. Герасімовіч, 1839 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (Lauvergne, 1840)..jpg|Б. Лявэрнь, 1840
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1870-79).jpg|1870
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (N. Orda, 1870-77).jpg|Н. Орда, 1870
Miensk, Vysoki Rynak, Bazylanski. Менск, Высокі Рынак, Базылянскі (1898).jpg|1898


### Гістарычныя здымкі

Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1865).jpg|1865
Miensk, Vysoki Rynak-Vałockaja. Менск, Высокі Рынак-Валоцкая (1865) (2).jpg|1865
Miensk, Vysoki Rynak-Vałockaja. Менск, Высокі Рынак-Валоцкая (1865).jpg|1865
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (J. Kuračynski, 1870-79).jpg|1870-я
Miensk, Vysoki Rynak, Bazylanski. Менск, Высокі Рынак, Базылянскі (V. Boretti, 1885).jpg|1885 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1897).jpg|1897
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1897) (5).jpg|да 1900
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1897) (4).jpg|1903
Miensk, Vysoki Rynak-Franciškanskaja. Менск, Высокі Рынак-Францішканская (1908).jpg|1904
Miensk, Vysoki Rynak-Kojdanaŭskaja. Менск, Высокі Рынак-Койданаўская (1910).jpg|1904 
Miensk, Vysoki Rynak-Daminikanskaja. Менск, Высокі Рынак-Дамініканская (1897) (3).jpg|1904 
Miensk, Vysoki Rynak-Vałockaja. Менск, Высокі Рынак-Валоцкая (1904-17).jpg|1904 
Miensk, Vysoki Rynak-Zboravaja. Менск, Высокі Рынак-Зборавая (1900) (2).jpg|1904 
Miensk, Vysoki Rynak, Bazylanski. Менск, Высокі Рынак, Базылянскі (1914).jpg|1914 
Miensk, Vysoki Rynak-Vialikaja Bernardynskaja. Менск, Высокі Рынак-Вялікая Бэрнардынская (1914) (2).jpg|1915 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (15.10.1917).jpg|1917 
Miensk, Vysoki Rynak-Školnaja. Менск, Высокі Рынак-Школьная (1914).jpg|да 1918
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (02.1918).jpg|люты 1918
Miensk, Vysoki Rynak-Kojdanaŭskaja. Менск, Высокі Рынак-Койданаўская (21.02.1918).jpg|21 лютага 1918
Miensk, Vysoki Rynak-Vałockaja. Менск, Высокі Рынак-Валоцкая (21.02.1918).jpg|21 лютага 1918
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (18.3.1918).jpg|18 сакавіка 1918 
Miensk, Vysoki Rynak-Školnaja. Менск, Высокі Рынак-Школьная (06.1918) (1).jpg|чэрвень 1918 
Miensk, Vysoki Rynak-Školnaja. Менск, Высокі Рынак-Школьная (06.1918) (4).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak-Kojdanaŭskaja. Менск, Высокі Рынак-Койданаўская (1918).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak, Bazylanski. Менск, Высокі Рынак, Базылянскі (1918) (11).jpg|1918
Miensk, Vysoki Rynak-Franciškanskaja. Менск, Высокі Рынак-Францішканская (1918) (2).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak, Bazylanski. Менск, Высокі Рынак, Базылянскі (1918) (2).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1918) (2).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1918) (4).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak, Jezuicki-Katedra. Менск, Высокі Рынак, Езуіцкі-Катэдра (1918) (3).jpg|1918 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1919) (7).jpg|1919 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (A. Śvidvinski, 1919).jpg|1919 
Miensk, Vysoki Rynak, Jezuicki-Katedra. Менск, Высокі Рынак, Езуіцкі-Катэдра (L. Daškievič, 1928).jpg|1928
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1932).jpg|1932 
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1940).jpg|1940  
Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1941).jpg|1941 


### Гістарычныя панарамы

Miensk, Trajeckaje pradmieściе. Менск, Траецкаe прадмесьце (1863) (2).jpg|1863
Miensk, Niamiha. Менск, Няміга (1870).jpg|1870-я
Miensk, Vysokaje Miesta. Менск, Высокае Места (1901-17).jpg|да 1918
Miensk, Vałockaja-Vysoki Rynak. Менск, Валоцкая-Высокі Рынак (1918) (2).jpg|да 1918 
Miensk, Vysokaje Miesta. Менск, Высокае Места (1918) (2).jpg|1918 
Miensk, Daminikanskaja-Małaja Bernardynskaja. Менск, Дамініканская-Малая Бэрнардынская (1918) (3).jpg|1918  
Miensk, Vysokaje Miesta. Менск, Высокае Места (1918).jpg|1918  
Miensk, Vysokaje Miesta. Менск, Высокае Места (10.09.1941).jpg|10.09.1941  


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст., «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008.
* Бондаренко В. Названия минских улиц за последнее столетие: тенденции, загадки, парадоксы, Менск стары і новы