Мэрсэдэс Соса

**Хайдзі́ Мэрсэ́дэс Со́са** (; 9 ліпеня 1935 — 4 кастрычніка 2009), таксама вядомая як *La Negra Sosa* (літаральна: *Чорная Соса*), або *La Voz de América* (*Голас Амэрыкі*) — аргентынская сьпявачка, набыўшая папулярнасьць у Паўднёвай Амэрыцы і некаторых іншых краінах па-за кантынэнтам. Пачаўшы з аргентынскай фольк-музыкі, Соса стала адным з найвыдатнейшых прадстаўнікоў новай песьні (nueva canción, нуэва кансьён).

## Жыцьцё
Соса нарадзілася 9 ліпеня 1935 году ў Сан-Мігель-дэ-Тукуман (), што знаходзіцца ў паўночна-заходняй правінцыі Аргентыны Тукуман. У 1950, калі Сосе было 15 гадоў, яна перамагла ў спаборніцтве па сьпевах, арганізаваным мясцовай радыёстанцыяй, і падпісала зь імі кантракт на два гады. Соса запісала першы альбом у 1959, *La Voz de la Zafra*. У 1965 Соса сьпявала на фальклёрным фэстывалі ў горадзе Каскін. Падчас фэстывалю вядомы аргентынскі сьпявак Хорхэ Кафрунэ () прыцягнуў да яе ўвагу публікі.

Соса і яе першы муж, Мануэль Оскар Матус (), зь якім яна мела аднаго сына, былі выдатнымі прадстаўнікамі новай песьні 60-х. У 1965 муж пакінуў Сосу, і яна засталася адна з сынам у вельмі цяжкім эканамічным і эмацыянальным стане. Соса пераехала ў Буэнас-Айрэс, горад якім яна вельмі захаплялася, і дзе запісала другі альбом, *Canciones con Fundamento*, што быў зборам аргентынскіх народных песень. У 1967 Соса зь вялікім посьпехам гастралявала па ЗША і Эўропе. На пачатку 1970-х Соса запісала два галоўныя альбомы ў супрацоўніцтве з кампазытарам Арыелем Рамірэсам і лірыстам Фэліксам Люнам.

У 1976 ваеннае кіраўніцтва на чале з Хорхе Відэля (*Jorge Videla*) перамагло, атмасфэра ў Аргентыне стала гнятлівай. Сосу ўключылі ў чорны сьпіс вайсковага кіраўніцтва, і яе альбомы былі забароненыя. Падчас канцэрту ў Ля Плята ў 1978 Сосу арыштавалі на сцэне разам зь іншымі людзьмі, якія ўдзельнічалі ў канцэрце. Апынуўшыся на волі, Соса пераехала ў Парыж, а затым — у Мадрыд. Яе другі муж памёр у 1978. Яна потым казала, што ў гэты момант хацела скончыць жыцьцё самагубствам.

У 1982, некалькі месяцаў да заканчэньня ваеннага рэжыму ў сувязі з вайной на Фолклэндзкіх астравах, Соса вярнулася ў Аргентыну і выступіла зь некалькімі канцэртамі ў Опэрным тэатры ў Буэнас-Айрэсе. Падвоены альбом з гэтых канцэртаў стаў бэстсэлерам. Пасьля, Соса выступала як ў Аргентыне, так і за мяжой, у тым ліку ў Нью-Ёрку, Рыме і Парыжы. У 1998 яна зноў вярнулася на радзіму, пры гэтым стан здароўя Сосы быў надта дрэнны.

У маладосьці Соса падтрымлівала Хуан-Дамінга Пэрона, і на працягу свайго жыцьця супрацьстаяла прэзыдэнту Карласу Мэнэму, які кіраваў дзяржавай з 1989 па 1999, і падтрымлівала Нэстара Кірчнэра, які прыйшоў да ўлады ў 2003. Соса зьяўлялася адным з амбасадараў добрай волі ЮНЭСКО для Лацінскай Амэрыкі і Вэст-Індыі.

Яе песьня «Balderrama» прагучала ў фільме «*Чэ*» (*Che*), які распавядае пра аргентынскага марксіста Чэ Гевара. Соса атрымала лацінаамэрыканскую Грэмі за тры свае альбомы. Яна таксама атрымала шмат інтэрнацыянальных узнагарод.

## Сьмерць
18 верасьня 2009 году Соса была шпіталізаваная ў Буэнас-Айрэсе, бо стан яе здароўя стаў крытычным. Ёй было 74 гады. Соса памерла 4 кастрычніка 2009. Яе сын, Фабіян Матус, сказаў: «*За свае 74 гады яна зрабіла амаль усё, што хацела. Яна не баялася нічога, што яе абмяжоўвала*». Яе цела памясьцілі ў будынак Нацыянальнага Кангрэсу ў Буэнас-Айрэсе, каб людзі мелі магчымасьць ушанаваць Сосу. Прэзыдэнт Фэрнандэз дэ Кірчнэр загадала аплакваць яе 3 дні ўсім народам. Сосу крэміравалі 5 кастрычніка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Мэрсэдэс Сосы
* Інтэрвію з Мэрсэдэс Сосай
* Аб сьмерці сьпявачкі 

Катэгорыя:Камандоры ордэна «За заслугі» (Пэру)
Катэгорыя:Кавалеры бразыльскага ордэна «За заслугі ў культуры»
Катэгорыя:Кавалеры Нацыянальнага ордэна «За заслугі» (Эквадор)
Катэгорыя:Ляўрэаты Лацінскай прэміі «Грэмі» за жыцьцёвы ўнёсак
Катэгорыя:Сябры Камуністычнай партыі Аргентыны
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сан-Мігель-дэ-Тукумане
Катэгорыя:Памерлі ад ныркавай няздатнасьці
Катэгорыя:Аргентынскія фолк-сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Аргентынскія кантральта
Катэгорыя:Аргентынскія грамадзкія дзяячкі
Катэгорыя:Гішпанамоўныя сьпявачкі
Катэгорыя:Аўтаркі-выканаўцы
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы «Новай песьні»
Катэгорыя:Бомба-легўэрысты
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Буэнас-Айрэсу
Катэгорыя:Амбасадары добрай волі ЮНІСЭФ
Катэгорыя:Аргентынскія французы