open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мэдытацыя ў будызьме

**Мэдытацыя** — сядзеньне са скрыжаванымі нагамі, роўнай сьпінай і ўстаноўленай уважнасьцю перад сабой. Мэдытуючы імкнецца ня мець думак, у чым можа дапамагчы назіраньне за дыханьнем.

Іншымі словамі, мэдытацыя — гэта працэс самапаглыбленьня з мэтай самадасканаленьня, пры якім істота застаецца сам на сам са сваёй сьвядомасьцю. Мэтай мэдытацыі зьяўляецца дасягненьне стану браку думак альбо стану розуму, "які нагадвае прастору" (Пустка), стану браку пачуцьця асабовага "я", дасягненьне спакою, ачышчэньне розуму, разьвіцьцё мудрасьці, паляпшэньне здароўя і такім чынам прадаўжэньне працягласьці жыцьця з мэтай дапамагчы іншым істотам вызваліцца зь цярпеньня і г.д.

: Мудрасьць выплывае зь мэдытацыі, безь мэдытацыі мудрасьць занікае. Няхай чалавек - ведаючы аб гэтых двух сьцежках, разьвіцьця і заняпаду - так кіруе сабой, каб яго мудрасьць магла ўзрастаць. (282 верш Дхамапады)

: Тыя з вучняў Гатамы, якія ўдзень і ўначы бесьперастанку раскашоўваюцца практыкаваньнем мэдытацыі, заўсёды будзяцца шчасьліва. (301 верш Дхамапады)

: Як глухі музыка,
: Які выклікае радасьць іншых,
: Але ня можа цешыцца ўласнай музыкай:
: Такой ёсьць Дхарма безь мэдытацыі.

: Як перавозьнік на рацэ,
: Які дапамагае іншым пераправіцца,
: Аднак сам да сьмерці застаецца на адным беразе:
: Такой ёсьць Дхарма безь мэдытацыі.

: Так як смаку мялісы
: Не пазнаць дзякуючы апісаньню,
: Так таксама смак пусткі
: Належыць пазнаць празь мэдытацыю. (Словы Буды з Сутры Гірлянды Кветак)

: У мэдытацыі, о мніхі,
: Хаця спыніўся рух розуму,
: То аднак прадметы ўсё яшчэ зьяўляюцца сьвядомасьцям глуздаў.
: Прадметы віруюць рухамі самсары. (Словы Буды з Сутры Падставаў Дысцыпліны)

: У радасьці мэдытацыі, у поўні ведаў і ў моцы апанаваньня становімся цалкам асьветленым прыстанішчам для іншых. (Словы Буды з Сута Ніпата)

: З усіх сьлядоў
: Найбольшыя сьляды слана.
: З усіх мэдытацыяў уважнасьці
: Найбольшая датычыць сьмерці.
: (34 старонка польскага перакладу Тыбецкай Кнігі Жыцьця і Паміраньня, Сог'ял Рынпочэ; з Сутры Махапарынірваны)

Седзячы нерухома ў маўчаньні, са спакойным розумам, дазволь думкам і эмоцыям, усяму, што зьяўляецца, прыходзіць і адыходзіць, без хапаньня, без чапляньня. (66 старонка п.п.)

Калі твой розум можа сам супакоіцца, калі можаш проста спачываць у яго чыстай сьвядомасьці, не патрэбны табе ніводны адмысловы спосаб мэдытаваньня. (67 старонка п.п.)

## Глядзіце таксама
* Чатыры Шляхетныя Праўды
* Шляхетная Васьмёркавая Сьцежка
* Вэганства

## Крыніцы

Катэгорыя:Будызм
Катэгорыя:Будыйская філязофія
Адрар (неадназначнасьць)

**Адрар**:
* Адрар — плято ў Маўрытаніі
* Адрар — рэгіён у Маўрытаніі
* Адрар — места у Альжыры
* Адрар — вілает у Альжыры
Шэліф (неадназначнасьць)

**Шэліф**:
* Шэліф — места у Альжыры
* Шэліф — вілает у Альжыры
Бодгісатва

**Бодгісатва, бодхісатва** (Санск.: बोधिसत्त्व, дасл. *асьветленая істота*; Тыб.: བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་, трансьл.: *byang chub sems dpa' *, дасл. *герой розуму асьвятленьня*) — у шырокім сэнсе кожная істота, адзіным прагненьнем якой зьяўляецца вызваленьне ўсіх істотаў ад цярпеньня. Іншымі словамі — істота, якая кіруецца альтруістычнай матывацыяй прынясеньня карысьці іншым. Словы Буды з Сутры Дзесяці Шляхетных Бхумі:

: *Лагодны й пазбаўлены пагарды, вольны ад фальшу і аблуды
: *А таксама поўны любові для ўсіх адчувальных істотаў —
: ''Такім ёсьць бодхісатва.

## Глядзіце таксама

* Буда Гаўтама
* Буда (будызм)
* Чатыры Шляхетныя Праўды
* Шляхетная Васьмёркавая Сьцежка
* Вэганства

## Літаратура

* Арьяшура. «Гирлянда джатак или сказания о подвигах Бодхисаттвы.» Пер. с санскр. А. Баранникова \\ под ред О. Ф. Волковой.  М. 1962.
* Джатаки. Пер. с пали Б. Захарьина. М. 1979.
* Буддизм. Словарь. М. 1995.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Будызм
Катэгорыя:Будыйская філязофія
Батна (неадназначнасьць)

**Батна**:
* **Батна** — адно з імёнаў Ліліт
* Батна — места у Альжыры
* Батна — вілает у Альжыры
Гапаэль Іроні Кір’ят-Шмана

«**Гапаэль**» — ізраільскі футбольны клюб з гораду Кір’ят-Шманы. Заснаваны ў 2000 годзе. Чэмпіён Ізраілю (2012), уладальнік Кубка Ізраілю (2014).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кір’ят-Шмана
Канстантына

**Канстантына**:

## Носьбіты
* Канстантына (дачка Канстантына Вялікага) — дачка Канстантына I, якая пазьней была далучана да ліку сьвятых пад імём Канстанцы;
* Канстантына (жонка Маўрыца) — дачка бізантыйскага імпэратара Тыбэрыюса II, жонка імпэратара Маўрыца.

### Тапонімы
* Канстантына — места ў Альжыры;
* Канстантына — вілает у Альжыры;
* Канстантына — муніцыпалітэт у Гішпаніі;
* Канстантына — муніцыпалітэт у Бразыліі, уваходзіць у штат Рыю-Грандзі-ду-Сул.
Маскара (неадназначнасьць)

**Маскара**:
* Маскара — места ў Альжыры
* Маскара — вілает у Альжыры
* Джузэпэ Маскара — італьянскі футбаліст 1979 году нараджэньня
Міла

**Міла**:
* **Міла** — скарачэньне ад славянскага «мілая»
* **Міла** — паменшанае ад славянскага імя Людміла
* **Міла** — сэрбскае ды харвацкае жаночае імя
* Міла — места ў Альжыры
* Міла — вілает у Альжыры
* Міла — камуна ў зямле Турынгія, Нямеччына
* Міла — вёска ў Архангельскай вобласьці Расеі
* Міла () — манатыпны род катусаў
Аўген Кавалеўскі

**Аўген Кавалеўскі** (7 студзеня 1921, Масква — 13 жніўня 1963, Парыж) — беларускі тэатральны дзяяч, драматург.

## Біяграфія
Бацькі Аўгена неўзабаве пасьля яго нараджэньня вярнуліся ў Менск. Выхоўваўся ў дзіцячым садку, дзе выхавацелькай была Ўладзіслава Луцэвіч, жонка Янкі Купалы. У 1930-х яго бацька быў рэпрэсаваны. Скончыў сярэднюю школу №45 г. Менску. Яшчэ ў школьныя гады браў удзел у дзіцячых пастаноўках Тэатра юнага гледача. Пазьней, па рэкамэндацыі Еўсьцігнея Міровіча накіраваўся ў школу пры Беларускім Дзяржаўным Драматычным тэатры.
 
У 1944 годзе зьехаў зь Беларусі ў Нямеччыну. Жыў у лягерах ДП ў Рэгенсбургу, Міхэльсдорфе, Остэргофэне. Заснаваў з прафэсійных актораў на эміграцыі ансамбль песьні й танца «Жыве Беларусь!», пазьней ператвораны ў Тэатар Эстрады, які езьдзіў з гастролямі па розных ДП лягерах. У 1947 у Міхэльсдорфе выдаў «Кароткі курс навучаньня актора».

Пісаў таксама апавяданьні, фэльетоны й п’есы, якія публікаваліся як на старонках эміграцыйных часопісаў «Сакавік», «Моладзь», «Напагатове» і інш., гэтак і выходзілі асобнымі выданьнямі «Вясновы жук» (Амбэрг—Рэгенсбург, 1946), «Лекар мімаволі» (Рэгенсбург, 1946), «Ліхадзейка» (Міхэльсдорф, 1946), «Шапка няўгледка» (Міхэльсдорф, 1947), «Блакітная Вілія» (Остэргофэн, 1948), «Госьці з Тунісу» (Міхэльсдорф, 1948), «Случчакі» (Парыж, 1949).
 
У 1949 годзе перабраўся ў Францыю, дзе быў вымушаны працаваць у парыскай кравецкай майстэрні. На пачатку 1950-х гг. быў сакратаром і кіраўніком аддзелу культуры Галоўнай Управы Беларускай Незалежніцкай Арганізацыі Моладзі ў Францыі.

27 лістапада 1955 году ў залі Salle Iena ў Парыжы адбылася прэм’ера спэктакля па драме Аўгена Кавалеўскага «Асуджаныя». Ён сам паставіў гэты спэктакль і выконваў у ім адну з галоўных роляў. Пастаноўка выклікала вялікі рэзананс у францускай сталіцы.

Памёр у 1963 г. у Парыжы (або Руане, паводле М. Панькова).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Эміграцыйная гісторыя ў асобах Натальля Гардзіенка
* ЛЮДЗІ Ў ПОЛЫМІ (урывак аповесьці) Бібліятэка згутаваньня Бацькаўшчына

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Беларускія тэатральныя дзеячы
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Беларусы ў Францыі
Паразытызм

**Паразыты́зм** (ад  — «нахлебнік») — адзін зь відаў суіснаваньня арганізмаў. Паразыт, які выкарыстоўвае гаспадара як асяродзьдзе жыцьця, атрымлівае шэраг перавагаў, часткова ці цалкам ускладаючы на гаспадара рэгуляцыю сваіх узаемаадносінаў з навакольным асяродзьдзем. Асноўнымі адаптацыі да паразытызму ёсьць малыя памеры цела, спрашчэньне вонкавай і нутранай будовы, павышэньне здольнасьці да размнажэньня, мажлівасьць зьмены гаспадароў у жыцьцёвым цыкле.

Паразытызм сустракаецца сярод розных групаў арганізмаў, як то найпрасьцейшых, плоскіх чарвякоў, нэматодаў, кальчакоў, малюскаў, суставаногіх, бактэрыяў, грыбоў і нават у кветкавых расьлінаў. Розьніца паміж паразытызмам і драпежніцтвам ды іншымі формамі суіснаваньня паміж арганізмамі палягае на тым, што фізыялёгія паразыта падпарадкаваная фізіялёгіі гаспадара, а ягоны жыцьцёвы цыкль немагчымы ці значна ўскладнены без атрыманьня ад гаспадара неабходных для яго біялягічных рэсурсаў. Пагатоў, пажыўныя рэчывы паразыт можа атрымліваць толькі з абмежаванай кола тыпаў гаспадароў. Чым даўжэй (філягенэтычна) доўжыцца суіснаваньне, тым лепш паразытычны від адаптуецца да свайго гаспадара і тым менш шкоды ён яму робіць.

## Глядзіце таксама
* Пчолы-зязюлі
* Протазаалёгія

## Крыніцы
Бартэр

**Ме́на** ( — тавараабмен) — дамова абмену маёмасьці (тавар, паслуга) між бакамі без выкарыстаньня грошай.

Кожны з бакоў абавязуецца перадаць процілегламу боку ва ўласнасьць, поўнае гаспадараньне і кіраваньне адну маёмасьць узамен на іншую. Кожны бок адначасна лічыцца і прадаўцом і купцом. Падлеглыя мене тавары лічацца раўнавартаснымі, а выдаткоўвае на іх перадачу і прыняцьце той бок, які нясе адпаведныя абавязкі. Калі тавары прызнаюцца нераўнавартаснымі, тады перадавальнік тавару па ніжэйшай цане мае аплаціць розьніцу ў цане непасрэдна да або пасьля перадачы тавару. Права ўласнасьці на тавары пераходзіць да бакоў адначасна пасьля іх перадачы абодвума бакамі. Пры адборы набытага тавару 3-й асобай на падставе, узьніклай да мены, прадавец абавязаны пакрыць пакупніку панесеныя страты.

## Сустрэчнае выкананьне абавязку
Калі тэрміны перадачы тавараў адрозьніваюцца, тады сустрэчны абавязак перадаць тавар пасьля перадачы другім бокам абумоўліваецца выкананьнем абавязку другім бокам. Бок мены, на які ўскладаецца сустрэчнае выкананьне абавязку, можа запатрабаваць пакрыцьця страты і адмовіцца ад свайго абавязку, калі другі бок не перадасьць свой тавар у вызначаны тэрмін. Таксама сустрэчны бок мены мае права прыпыніць сустрэчную перадачу тавару і адмовіцца ад яго перадачы ў частцы, адпаведнай неатрыманай долі тавару, калі другі бок перадаў тавар часткова. Пры гэтым, другі бок абавязаны перадаць тавар, калі сустрэчны бок перадаў свой тавар нягледзячы на неатрыманьне абумоўленага дамовай тавару.

## Глядзіце таксама
* Клірынг
* Бартэрная біржа
* Сьпіс бартэрных біржаў
* Эканоміка дарэньня

## Крыніцы

Катэгорыя:Рынкі
Катэгорыя:Грамадзянска-прававыя дамовы
Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Гандаль
Катэгорыя:Плацёжныя сыстэмы
Катэгорыя:Гісторыя эканомікі
Віталь Трубіла

**Віталь Трубіла** ( 7 студзеня 1985 году, Берасьце) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца. У 2011—2014 гадах правёў 16 матчаў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец берасьцейскага футболу. У 2006—2012 гадах гуляў у Чэхіі. У жніўні 2012 году вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт зь менскім «Дынама». У менскім клюбе пачаў выступаць на пазыцыі левага абаронцы. Зьяўляўся на полі нерэгулярна, бо шмат часу прапускаў праз траўмы, а таксама прайграў канкурэнцыю за месца ў асноўным складзе Дзьмітру Молашу. У выніку па заканчэньні сэзону 2013 году пакінуў менскі клюб.

У студзені 2014 году падпісаў кантракт з «Гомлем». Спачатку гуляў на пазыцыі левага абаронцы, але хутка страціў месца ў асноўным складзе. Пазьней, у жніўні 2014 году, быў выстаўлены гомельскім клюбам на трансфэр і перастаў зьяўляцца нават на лаўцы запасных. У сьнежні 2014 году кантракт з «Гомлем» быў скасаваны.

У студзені 2015 году некаторы час трэнаваўся зь берасьцейскім «Дынама». Пазьней прыбыў на прагляд у саратаўскі «Сокал», зь якім у лютым 2015 году падпісаў кантракт. У складзе «Сокала» стаў гульцом асноўнага складу, у 12 матчах зрабіў тры галявыя перадачы. Па заканчэньні сэзону, аднак, не атрымаў прапановы аб падаўжэньні кантракту.

6 ліпеня 2015 году было абвешчана аб пераходзе Трубілы ў салігорскі «Шахцёр». Аднак Віталь спачатку заставаўся на лаўцы запасных і толькі з кастрычніка замацаваўся ў стартавым складзе на пазыцыі левага абаронцы. У студзені 2016 году падпісаў кантракт з футбольным клюбам «Менск». У складзе «Менску» замацаваўся ў якасьці асноўнага левага абаронцы. У студзені 2017 году падоўжыў пагадненьне з сталічным клюбам яшчэ на год. У сэзоне 2017 году працягваў выступаць у асноўным складзе менчукоў, толькі ў траўні і з кастрычніка не гуляў праз траўмы. У сьнежні 2017 году пакінуў сталічны клюб.

У лютым—сакавіку 2018 году рыхтаваўся да новага сэзону з «Крумкачамі», аднак пасьля ўзьнікненьня ў клюба цяжкасьцяў з атрыманьнем ліцэнзіі на ўдзел у Найвышэйшай лізе ў сакавіку 2018 году далучыўся да «Слуцку», зь якім неўзабаве падпісаў кантракт. Сэзон 2018 году пачынаў на лаўцы запасных, а з траўня замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У сьнежні 2018 году падоўжыў кантракт з «Слуцкам». У сэзоне 2019 году заставаўся гульцом асноўнага складу, толькі ў красавіку і траўні не гуляў з-за траўмы. У сьнежні 2019 году падпісаў новае пагадненьне з клюбам. У сэзоне 2020 году зьяўляўся на полі нерэгулярна. У сьнежні 2020 году пакінуў «Слуцак» і неўзабаве абвесьціў аб завяршэньні кар’еры.

### Міжнародная
У студзені 2005 году выступаў за зборную Беларусі (да 20 гадоў) на турніры ў Досе, але больш да моладзевай каманды не прыцягваўся. У 2011 годзе дэбютаваў за нацыянальную зборную. Галоўны трэнэр Георгі Кандрацьеў пачаў стала выклікаць Трубілу ў зборную, нават не зважаючы на тое што ён ня мог замацавацца ў асноўным складзе менскага «Дынама».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* Профіль на сайце «Гомелю»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты зборнай Беларусі
Лімонка

**Лімонка** () — расейская газэта, заснаваная 28 лістапада 1994 году, орган Нацыянал-Бальшавіцкай Партыі Расеі. Заснавальнік, галоўны і першы рэдактар — Эдуард Лімонаў.

## Вонкавыя спасылкі
* Лімонка - афіцыйны сайт
* Нацыянал-бальшавіцкая партыя

Катэгорыя:Нацыянал-бальшавізм
Катэгорыя:Расейскія газэты
Дыярыюш Філіповіча

«**Дыярыюш**» () — публіцыстычны звод (паводле М. Дабрыніна — аўтабіяграфічная палемічная аповесьць, паводле С. Гараніна — споведзь-пропаведзь) берасьцейскага ігумена Афанасія Філіповіча, які складаецца зь сямнаццаці інфармацыйных фрагмэнтаў, два зь якіх напісаныя пасьля сьмерці сьвятара. Тэкст самога Афанасія складаецца зь дзесяці самастойных твораў, напісаных у 1638—1646 гадах і аб’яднаных пяцьцю ўстаўкамі.

У ім аб’яднаныя ў адно цэлае дарожныя і тлумачальныя запіскі аўтара, яго ўспаміны, дзёньнікі і аўтабіяграфічны нарыс аб пражытым і перажытым, легенды і містычныя прывіды, пасланьні і лісты А. Філіповіча, яго выкрывальныя прамовы, канспэктыўныя накіды асобных артыкулаў, філязофскія трактаты багаслоўскага характару, вершы, прысьвечаныя барацьбе, і нават напеў гімнападобнага канту — аднаго з найбольш раньніх нотных запісаў у беларускай музыцы.

У тэкст уваходзяць творы: «Гісторыя падарожжа ў Маскву», «Першая супліка», «Тлумачальная запіска суду духоўнай кансісторыі», «Навіны прававерным пажаданыя…», «Падмурак непарадку рымскага касьцёлу», «Трэцяя супліка», «Падрыхтоўка да суду», «Парада каралю», «Пра царкоўны фундамэнт», «Прычыны ўчынку». У дадатку зьмешчаны творы, напісаныя пасьля сьмерці А. Філіповіча манахамі берасьцейскага Сімяонаўскага манастыра: «Пра слаўную сьмерць… Афанасія Філіповіча» і «Надгробак Афанасію Філіповічу».

«Дыярыюш» А. Філіповіча напісаны ў пераходны і пераломны для рэлігійнай барацьбы час і стаіць на памежжы палемічнай і мэмуарнай літаратуры. Тым ня менш, аўтар сьвядома падышоў да азначэньня ўласнага твору як «Дыярыюшу», бо твор утрымлівае ўласна аўтабіяграфічны мэмуарны нарыс, акрамя таго, грамадзка-палітычныя сюжэты ў ім выкладзеныя паводле прыкладаў уласнага жыцьця або ў форме ўласных разваг. Твор вызначаецца адкрытай тэндэнцыйнасьцю, палітычнай і рэлігійнай завостранасьцю, патаснасьцю, насычанасьцю грамадзка-палітычным зьместам і агітацыйнасьцю. У «Дыярыюшы» спалучаюцца элемэнты барока, гатычнай паэтыкі і рэалізму, неаднародная кампазыцыя і мова твору — месцамі амаль размоўная, месцамі ўскладнёная і заблытаная са шматлікімі паланізмамі і стараславянізмамі.

На беларускую мову «Дыярыюш» перакладалі Іван Саверчанка (Роднае слова, № 1, 2003) і С. Вераціла (Полымя, № 1, 2002).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Старабеларускі арыгінал «Дыярыюша»
* Беларускі пераклад

Катэгорыя:Літаратура Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Праваслаўе на Беларусі
Батуры

Назву **Батуры** маюць:

* Батуры — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці
* Батуры — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці
Казельшчына

Назву **Казельшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Казельшчына — вёска ў Валожынскім раёне
** Казельшчына — вёска ў Менскім раёне

## Глядзіце таксама
* Казелькі
* Казельле
* Казельскія
Народная пэтыцыя (партыя)

**Народная пэтыцыя аб свабодзе, справядлівасьці і разьвіцьці** (), скарочана **Народная пэтыцыя** — палітычная партыя ў Тунісе. Яна была створана пасьля рэвалюцыі 17 сакавіка 2011 году. Партыя заснавана пад кіраўніцтвам публіцыста і медыапрадпрымальніка Махамэда Хамдзі аль-Хашымі.

## Дзейнасьць
Махамэд Хамдзі, які зьяўляецца ўладальнікам спадарожнікавага тэлеканалу Al-Mustakilla, як мяркуецца, меў цесныя сувязі з зрынутым прэзыдэнтам Тунісу Бэн Алі, але сам асуджае такія заявы як паклёп. Падчас выбарчай кампаніі ва ўстаноўчы сход 23 кастрычніка 2011 партыя абяцала бясплатную ахову здароўя, і дапамогу ў памеры 200 дынараў для кожнага з 500.000 беспрацоўных у Тунісе. Махамэд Хамдзі асабіста паабяцаў надаць 2000000000 дынараў свайго багацьця ў нацыянальны бюджэт. Канал Al-Mustakilla моцна падтрымлівае кампанію партыі. Менавіта таму ў ЦВК былі пададзеныя шматлікія скаргі на Народную пэтыцыю, з просьбай аб ануляваньні выбарчага сьпісу партыі.

## Выбары 2011
Да зьдзіўленьня абодвух супернікаў і нэўтральных назіральнікаў, партыя выступіла вельмі добра, першапачаткова выйграўшы 27 месцаў у Ўстаноўчым сходзе. 27 кастрычніка ISIE дыскваліфікавала сьпісы Народнай пэтыцыі ў шасьці выбарчых акругах (усяго з васьмі кандыдатамі, якія перамаглі) з-за абвінавачаньня кандыдатаў у фінансавых парушэньнях. Такім чынам, колькасьць месцаў была даведзена да 19, але нягледзячы на гэта партыя заставалася чацьвёртай па велічыні ў канвэнцыі. Рашэньне ISIE аб скасаваньні месцаў выклікала бурныя пратэсты прыхільнікаў Народнай пэтыцыі у Сэды-Бу-Зыд. Лідэр партыі Махамэд Хамдзі папрасіў сваіх пасьпяховых кандыдатаў байкатаваць Ўстаноўчы сход, перад разваротам рашэньня ад 28 кастрычніка, калі ён абвясьціў, што прадстаўнікі гэтага сьпісу ўсё ж будуць працаваць у парлямэнцкай апазыцыі. Скаргі Народнай пэтыцыі ў Адміністрацыйны Суд у асноўным скасавалі рашэньне выбарчай камісіі. У выніку сем з васьмі скасаваных месцаў былі адноўленыя паводле вэрдыкту суддзі, даючы папулісцкай партыі 26 месцаў у сукупнасці. Тым ня менш, дванаццаць сябраў Народнай пэтыцыі, якія трапілі ў парлямэнт, у наступныя дні сышлі з партыі і обвясьцілі сябе незалежнымі дэпутатамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная вэб старонка кіраўніка партыі Махамэда Хамдзі аль-Хашымі
* Афіцыйная вэб-старонка тэлеканалу Al-Mustakilla

Катэгорыя:Палітычныя партыі Тунісу
Мала Вэлі Відадзі

**Мала Вэлі Відадзі** (1709, Шамкір, Азэрбайджан — 1809, Ікінджы Шыхлі) — азэрбайджанскі паэт.

Адзін з заснавальнікаў нацыянальнай рэалістычнай паэзіі. Служыў у грузінскага ўладара Іраклія II. Пасьлядоўнік Фізулі. Валодаў арабскай й пэрсыдзкай мовамі. Валодаў усімі формамі клясычнай паэзіі, зацьвердзіў у нацыянальнай літаратуры найбольш блізкую да фальклёру ашускую форму вершаскладаньня — гошма. У сваіх творах выказваў незадаволенасьць фэадальнымі парадкамі, асуджаў міжусобныя войны.

## Крыніцы

## Літаратура
* Відадзі // 

## Вонкавыя спасылкі
* Мала Вэлі Відадзі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1709 годзе
Катэгорыя:Азэрбайджанскія паэты
Катэгорыя:Азэрбайджанскамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Азэрбайджанскія літаратары
Катэгорыя:Памерлі ў 1809 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Ікінджы Шыхлі
Гары Гарысан

**Гары Гарысан** (12 сакавіка 1925, Стэмфард — 15 жніўня 2012) — амэрыканскі пісьменьнік-фантаст і рэдактар, які апошнія гады пражываў у Ірляндыі. Аўтар больш за 200 выдадзеных апавяданьняў і 35 раманаў. Вядомы як аўтар папулярных сэрыяў кніг у жанры навуковай фантастыкі: «Сьвет сьмерці», «Эдэм» і «Стальны Пацук».

## Жыцьцяпіс
Яго маці вырасла ў Санкт-Пецярбургу і пераехала ў ЗША, калі ёй было каля 15 гадоў.

З 1943 па 1946 гады Гарысан быў сяржантам ВПС ЗША. З 1956 году Гарысан стаў прафэсійным літаратарам. Ён свабодна валодаў сям’ю мовамі, у тым ліку — эспэранта.

У Гарысана было двое дзяцей: сын Тод і дачка Мойра.
  
## Творчасьць
Першаю кніжкаю быў выдадзены яго раман «Неўгамаваная плянэта» ("*Deathworld*" 1960), якая ў наступныя гады была падоўжаная ў трылёгію героя Язона дын Альта «Спэцыяліст па этыцы» ("*Deathworld 2*" 1964) і «Барбары-вершнікі» ("*Deathworld 3*" 1968).

## Пераклады на беларускую мову
* Зоркі і палосы назаўсёды

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Літаратары ЗША
Катэгорыя:Амэрыканскія літаратары-фантасты
Катэгорыя:Эспэрантысты і эспэрантысткі
Катэгорыя:Лаўраты прэміі «Нэбьюла»
Балашыха

**Балашы́ха** () — места ў Расеі, месьціцца ў Маскоўскай вобласьці. Зьяўляецца цэнтрам гарадзкой акругі Балашыха. Места заснавае ў 1830 годзе. Пасьля пашырэньня ў 2003—2004 гадох места займае прасторную тэрыторыю на ўсход ад Масквы, разьмешчана на рэках Пяхорка й Горанка.

25 сьнежня 2014 году Маскоўская абласная дума ўхваліла закон пра аб'яднаньне гарадоў Балашыха ды Жалезнадарожны. Аб'яднанны горад атрымаў назву *Балашыха*. Закон набыў сілу 22 студзеня 2015 году. Насельніцтва аб'яднаннага гораду склала 412 689 чалавек, а аб'яднаннай гарадзкой акругі 423 946 чалавек (на 1 студзеня 2015 году).

Старажытны цэнтар тэкстыльнай прамысловасьці.

## Гісторыя
Старажытныя паселішчы ў ваколіцах цяперашняй Балашыхі існавалі з VII стагодзьдзя да н. э.. На гэта паказваюць магільнікі й месцы ахвярапрынашэньняў па берагах рэкаў. Тэрыторыя, займаная цяперашнім местам, у Х стагодзьдзі была заселеная славянскімі плямёнамі, пра што сьведчаць балашыхінскія курганы й гарадзішчы. На тэрыторыі раёна знаходзіцца больш за 350 курганных пахаваньняў крывічоў і вяцічаў, найбольш буйныя зь якіх ёсьць Акатаўскія, Дзятлаўскія й Мілецкія.

У кілямэтры ад Акатава, крыху на поўдзень ад сядзібы Пехра-Якаўлеўская, на левым беразе Пяхоркі, ва ўрочышчы «Лісіная гара» знаходзіцца гарадзішча XII—XIV стагодзьдзяў, якое на думку археолягаў зьяўлялася адным з цэнтраў панаваньня Маскоўскім княствам на самым раньнім этапе ягонага разьвіцьця. На правым беразе Пяхоркі, пры ўпадзеньні ў яе рэчкі Горанкі разьмешчана некалі багатае паселішча, як мяркуецца, радавое паселішча баяраў Акатовых, якое існавала тут у XIV—XVIII стагодзьдзях.

## Прамысловасьць
Балашыха ўваходзіць у лік найбольш эканамічна разьвітых местаў Маскоўскай вобласьці. Першыя пазыцыі традыцыйна займае навукова-прамысловы комплекс, які вызначае дынаміку разьвіцьця й сацыяльна-эканамічнае становішча места. Прамысловыя прадпрыемствы Балашыхі спэцыялізуюцца ў вытворчасьці крыягеннай тэхнікі, кранаў-маніпулятараў, вырабаў і прыладаў сучасных самалётаў і іншых лятальных апаратаў, мэталаканструкцый, бэтоназьмяшальных установак, зборнага жалезабэтону, вырабаў з дрэва, звадкаваных і сьціснутых газаў, рукавоў высокага ціску, тавараў народнага спажываньня з плястмасы, фільтраў для ачысткі вады, харчовых прадуктаў, фарбаў.

## Гарады-сябры
*  Янчжоў, Кітай

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт гарадзкой акругі
* Артыкулы па гісторыі места

Катэгорыя:Гарады Расеі
Джон Чарлз Філдс

**Джон Чарлз Філдс** (; 14 траўня 1863, Гамільтан, Канада — 9 жніўня 1932, Таронта, Канада) — канадзкі матэматык, фундатар Філдсаўскай прэміі за выдатнія дасягненьні ў матэматыцы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* John Charles Fields у архіве MacTutor

Катэгорыя:Нарадзіліся 14 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1863 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гамільтане (Антарыё)
Катэгорыя:Канадзкія матэматыкі
Катэгорыя:Памерлі 9 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1932 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Таронта
Гамэта

**Гамэ́ты** (ад  — жонка,  — муж) — рэпрадуктыўныя вузы, якія маюць гаплёідны (адзінарны) набор храмасомаў і якія ўдзельнічаюць у гамэтным, у прыватнасьці, плоцевым размнажэньні. Пры зьліцьці двух гамэтаў у плоцевым працэсе ўтвараецца зыгота, якая разьвіваецца ў асобіну (або групу асобінаў) са спадчыннымі прыкметамі абодвух бацькоўскіх арганізмаў, што спрадукавалі гамэты.

У некаторых відаў магчыма й разьвіцьцё ў арганізм адзіночнай гамэты — партэнагенэза.

## Глядзіце таксама
* Гамэтагенэз
* Ганацыт
* Спэрматазоід
* Пылок
* Саматычная вуза

Катэгорыя:Эмбрыялёгія

Катэгорыя:Клясычная генэтыка
Чалябінск

**Чаля́бінск** () — буйны горад у Расеі, месьціцца ў Чалябінскай вобласьці. У гарадзкой аглямэрацыі, у якую, таксама, уваходзяць Капейск, Какрына й іншыя населеныя пункты, пражывае каля 2,1 млн чалавек.

Горад зьяўляецца транспартным вузлом, то бок празь яго праходзіць чыгунка й шашэйныя дарогі. Таксама ў месьце будуецца Чалябінскі мэтрапалітэн. Чалябінск зьяўляецца буйным прамысловым цэнтрам з прадпрыемствамі мэталюргіі, машынабудаваньня й мэталаапрацоўкі, прыборабудаваньня, лёгкай і харчовай прамысловасьці.

## Гісторыя
Чалябінская крэпасьць была закладзена ў 1736 годзе на месцы башкірскай вёскі Чалябы. Крэпасьць была заснавана са згоды ўладальніка зямлі, на якой плянавалася будаўніцтва, — башкірскага Тархан Таймаса Шаімава, што ў канчатковым выніку прывяло да вызваленьня башкіраў ад падаткавага абкладаньня. Горадам Чалябінск стаў у 1787 годзе, калі была пераназваная Чалябінская крэпасьць.

У 1780-я гады Чалябінск быў ціхім павятовым горадам, але ў 1788 годзе ў горадзе група лекараў упершыню апісала сымптомы й дала назву сыбірскай язьве, а таксама першай у сьвеце вынайшлі сыроватку супраць гэтай сьмяротнай хваробы.

Да канца XIX стагодзьдзя Чалябінск быў невялікім горадам. У 1892 годзе скончылася будаўніцтваў Самара-Златавустаўскай чыгункі, калі быў адчынены рух з Масквы да Чалябінску. У 1892 год праз Чалябінск прайшла Транссыбірская магістраль, у 1896 годзе была запушчана ў эксплюатацыю чыгунка на Екацярынбург.

## Эканоміка
Чалябінск зьяўляецца адным з найбуйнейшых прамысловых гарадоў Расеі. Аб’ём адгружаных тавараў уласнай вытворчасьці, выкананай працы й паслуг уласнымі сіламі апрацоўваючых вытворчасьцей у 2011 годзе склаў 332 млрд расейскіх рублёў.

## Гарады-сябры
* Нотынггэмшыр, Вялікабрытанія
* Калумбія, ЗША
* Рамла, Ізраіль
* Урумчы, Кітай

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Адміністрацыя Чалябінску
* 3D-туры па славутасьцях гораду
* Мапы Чалябінску
Палёнія Варшава

«**Палёнія**» () — польскі футбольны клюб з гораду Варшавы. Заснаваны ў 1911 годзе. Двухразовы чэмпіён Польшчы (1946, 2000), двухразовы ўладальнік Кубка Польшчы (1952, 2001).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Варшаве
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1911 годзе
Катэгорыя:1911 год у Варшаве
Купяціцкі Ўвядзенскі манастыр

**Купяціцкі Ўвядзенскі манастыр** — праваслаўны манастыр, які існаваў у 1628—1817 у вёсцы Купяцічы.

## Гісторыя
Заснаваны Апалоніяй Войнай з Валовічаў i Bazyli Kopeć як праваслаўны манастыр пры старадаўняй царкве Ўводзін Багародзіцы ў храм. Яго сьвятыняй быў абраз Маці Божай ў выглядзе меднага крыжа-энкалпіёна, знойдзенага 15 лістапада 1182 (дата вылічана мітрапалітам кіеўскім Яўгенам Балхавіцінавым у 1-й палове 19 ст.) у Купяцічах, паводле царкоўнай легенды, пры дзівосных абставінах.

У сярэдзіне 17 ст. абраз перанесены ў Сафійскі сабор у Кіеве. Першыя манахі прыйшлі ў Купяціцкі манастыр у 1629 зь Віленскага Сьвята-Духава манастыра. У 1740-я манастыр стаў уніяцкім. Пасьля 1743 далучаны да Пінскага Богаяўленскага манастыра. У 1817 зачынены. Драўляныя будынкі не зьберагліся.
 
## Вядомыя жыхары
* у 1630-я ў манастыры жыў вядомы рэлігійны дзяяч і пісьменьнік Афанасі Філіповіч, які ў сваіх творах усхваляў купяціцкі абраз як галоўную праваслаўную сьвятыню Рэчы Паспалітай

## Літаратура
* Рэлігія і царква на Беларусі: Энцыкл. давед. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоўі інш.; Маст. А. А. Глекаў. — Мн.; БелЭн, 2001. — С. 173—174. — 368 с.

Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Вялікага Княства Літоўскага
Куцеінская друкарня

**Куцеінская друкарня** — цэнтар беларускага кірылічнага кнігадрукаваньня ў XVII ст., дзейнічала ў 1630—1654 гадох пры Куцеінскім Богаяўленскім манастыры ў Воршы. 

Да 1632 году ўзначальвалася яе заснавальнікам Сьпірыдонам Собалем, па ад’езьдзе якога чатыры гады не працавала. Потым друкарню узначаліў ігумен Іаіль Труцэвіч. Карысталася падтрымкай магілёўскага і аршанскага мяшчанства. 

Выдавала навукова-асьветніцкую, царкоўна-палемічную і сьвецкую літаратуру на царкоўна-славянскай і старабеларускай мовах. У ёй выйшлі «Брашна духоўнае» (1630), «Малітваслоў», «Буквар» (абодва 1631), «Часаслоў», «Новы запавет і Псалтыр», часткова дадрукаваны кіеўскі «Апостал» (усе 1632). З 1636 году выдала яшчэ 14 кніг: «На ойча наш выклад» Іаана Златавуста» (1636), «Гісторыя пра Варлаама і Іасафа» і «Дыдаскалія» С. Косава (абедзьве 1637), «Псалтыр» (1642), «Актоіх Іаана Дамаскіна» (1646), «Трэфалагіён» (1647), «Дыоптра» (1651), «Лексыкон…» П. Бярынды (1653) і інш. Агулам тут выдалі дваццаць кніг. Выданьні вылучаліся своасаблівым графічным афармленьнем. Пашыраліся на Літве, Русі (Украіне), Жамойці, Масковіі. 

За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) у 1655 годзе маскоўскія акупанты зьнішчылі друкарню, вывезшы друкарскае абсталяваньне ў Іверскі Валдайскі манастыр пад Ноўгарадам, у 1665 годзе — у Васкрасенскі манастыр пад Масквой, у 1676 годзе — на Друкарскі двор (Масква).

## Крыніцы

## Літаратура
* .
* .
* .
* Кніга Беларусі. 1517—1917 : зводны каталог / Нацыянальная бібліятэка Беларусі; складальнікі каталога : Галенчанка Г. (д.г.н.), Непарожная Т., Радзевіч Т.; складальнікі электроннага выдання : Г. Кірэева, А. Суша, К. Языковіч. — : Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 2006. — 1 электронны аптычны дыск (CD-ROM).
* 

Катэгорыя:Друкарства
Катэгорыя:Куцеінскі Богаяўленскі манастыр
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1630 годзе
Катэгорыя:Ворша
Катэгорыя:Друкарні Вялікага Княства Літоўскага
Цыбалія Вінкаўцы

«**Цыбалія**» () — харвацкі футбольны клюб з гораду Вінкаўцаў. Заснаваны ў 1919 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Вінкаўцы (Харватыя)
Джон Ўільям Стрэт (лорд Рэйлі)

**Джон Ўільям Стрэт, 3-і лорд Рэйлі**, OM (; 12 лістапада 1842 — 30 чэрвеня 1919) — ангельскі фізык, які разам з Ўільямам Рамзаем адкрыў аргон, за што яны ў 1904 годзе атрымалі Нобэлеўскую прэмію па фізыцы. Адзін са стваральнікаў тэорыі ваганьняў. Ён таксама адкрыў зьяву пад назвай расьсеяньне Рэйлі і прадказаў існаваньне паверхневых хваляў, якія пазьней былі названыя хвалямі Рэйлі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Брытанскія фізыкі
Хімкі

**Хі́мкі** () — места ў Расеі, месьціцца ў Маскоўскай вобласьці. Зьяўляецца цэнтрам гарадзкой акругі Хімкі. Места заснавае ў 1850 годзе. Хімкі зьяўляюцца другім паводле колькасьці насельніцтва падмаскоўным местам пасьля Балашыхі, насельніцтва якога складае 250 тысячаў чалавек.

Места разьмешчана на беразе канала імя Масквы. Хімкі непасрэдна прымыкае з паўночнага захаду да Масквы, то бок мяжа праходзіць па Маскоўскай колцавай аўтамабільнай дарозе, а таксама з захаду, поўначы й усходу апярэзвае экскляўные маскоўскія раёны Куркіна й Малжаніноўскі.

Хімкі ёсьць адзіным населеным пунктам, які ўваходзіць у склад гарадзкой акругі Хімкі, у Хімках разьмешчана адміністрацыя гарадзкой акругі.

## Гісторыя
Паселішча было закладзена 13 лістапада 1851 году, калі была адчынена станцыя Пецярбурска-Маскоўскай чыгункі Хімская (зараз станцыя Хімкі), а пры ёй паўстала прыстанцыйнае мястэчка. Цягнікі стаялі на станцыі ўсяго 10 хвілінаў. Станцыя была першай ад Масквы; яна была аднесеная да 4 клясы, і паводле штацу ёй належылі касір, начальнік станцыі й ягоны памочнік і адзін жандар. На станцыі былі пабудаваныя драўляныя платформы, «гасьцёўна» (вакзал), чыгуначная будка й жылы дом для чыгуначнікаў. У 1869 годзе ў мястэчку Хімская станцыя стала пражывалі 39 чалавек, галоўным чынам чыгуначныя працоўныя й служачыя. Ад станцыі да Пецярбурскай шашы празь лес была праведзена дарога — Царская алея (цяпер Маскоўская вуліца), якая да пачатку XX стагодзьдзя было зложана каменем.

У 1907 годзе станцыйнае мястэчка налічвала ўжо 47 двароў. У ім пабудавалі пошту, тэлеграф, прыватную аптэку, дзьве каляніяльныя крамы, карчму, рэстарацыю з кегельбанам. Агульнае насельніцтва, з навакольнымі вёскамі й дачамі, складала 1,5 тысячы чалавек; летам насельніцтва за кошт дачнікаў налічвала каля 5 тысячаў чалавек.

## Гандаль
У 2000 годзе ў месьце адкрылася першая ў Расеі крама найбуйнейшага ў сьвеце мэблевага рытэйлера ІКЕА, які пасьля стаў часткай гандлёвага комплексу МЕГА. Да 2005 году Хімкінскі комплекс МЕГА зьяўляўся найбуйнейшым на той момант гандлёвым цэнтрам Расеі й уключаў у сябе гіпэрмаркет францускай гандлёвай сеткі Ашан, будаўнічы супэрмаркет OBI, крамы сетак Калінка-Стокман, М-Відэа й дзясяткі іншых крамаў і прадпрыемстваў абслугоўваньня.

## Спорт
У Хімках быў футбольны клюб «Хімкі».

## Гарады-сябры
*  Горадня, Беларусь
*  Палтава, Украіна
*  Кемэр, Турэччына

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт гарадзкой акругі
* 
* Гісторыя места

Катэгорыя:Гарады Расеі
Алешкавічы (неадназначнасьць)

Назву **Але́шкавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Алешкавічы — вёска ў Камянецкім раёне 
** Алешкавічы 1 — вёска ў Камянецкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Алешкавічы — вёска ў Бялыніцкім раёне
** Алешкавічы 2 — вёска ў Бялыніцкім раёне
Аватамсака сутра

***' альбо ***' (санскрыт: महावैपुल्यबुद्धावतंसकसूत्र **') — [[Санскрыт|санскрыцкае]] пісаньне [[Магаяна|магаяны]], якое паўстала ў [[Індыя|Індыі]] каля 200 году. Прыблізным перакладам можа быць назва **Сутра гірлянды кветак** альбо **Гірляндавая сутра*'.

== Пераклад на беларускую мову ==
Перакладу на [[беларуская мова|беларускую мову]] Гірляндавай сутры цалкам альбо прынамсі ейных асобных частак няма. Ніжэй пададзеныя пераклады на [[беларуская мова|беларускую мову]] некаторых вершаў, зробленыя на падставе польскіх перакладаў.

14. Указаў вам мэтады, якія праводзяць да вызваленьня,
: Аднак павінны ведаць, што вызваленьне залежыць ад вас саміх.

16. *Розум ёсьць як маляр (мастак).
: *Розум вытварыў складаньні.
: *Усе існуючыя сьветы
: *Зьяўляюцца выявамі намаляванымі розумам.

17. Каб зьлічыць усе сусьветы Буды,
: Трэба бы цэлае вечнасьці.

18. *Тыя, якія прагнуць увайсьці ў гэту сьфэру рэалізацыі Пераможнага,
: *Павінны пакінуць усе прагненьні як прастора.
: *Павінны пакінуць чапляньне да канцэпцыі, думкі і перцэпцыі.
: *Павінны ўвайсьці ў гэты розум, які нагадвае прастору.

20. Мніхі і вучоныя!
: Так як выпальваецца, выразаецца і паліруецца золата,
: Так таксама належыць дасьледваць мае словы
: І не прымаць іх адно толькі з павагі да мяне.

83. *Як глухі музыка,
: *Які выклікае радасьць іншых,
: *Але ня можа цешыцца ўласнай музыкай:
: *Такой ёсьць [[Дхарма]] безь [[Мэдытацыя ў будызьме|медытацыі]].

: *Як перавозьнік на рацэ,
: *Які дапамагае іншым пераправіцца,
: *Аднак сам да сьмерці застаецца на адным беразе:
: *Такой ёсьць [[Дхарма]] безь [[Мэдытацыя ў будызьме|медытацыі]].

: *Так як смаку мялісы
: *Не пазнаць дзякуючы апісаньню,
: *Так таксама смак пусткі
: *Належыць пазнаць празь [[Мэдытацыя ў будызьме|медытацыю]].

124. Усе [[Дхама|дхармы]] паходзяць з прычынаў.
: Татхагата навучаў аб гэтых прычынах
: І аб тым, што становіць іх край -
: Аб гэтым таксама навучаў Вялікі Шрамана.

126. *У пэрыядзе апошніх пяцісот год
: *Зьяўлюся ў форме пісьмаў.
: *Лічыце іх за ідэнтычныя са мной
: *І трактуйце з адпаведным шацункам.

148. Дыск месяца зьяўляецца на бясхмарным небе,
: Але калі няма сасуда з вадой,
: Не адаб'ецца на яго паверхні.
: Падобна сьвецячы ўвесь час месяц спачуваньня Буды,
: Не адаб'ецца, калі ня зьявіцца шчасьлівы (прыдатны) сасуд.

176. *З натуры, якая ёсьць паза канцэпцыяй і перцэпцыяй
: *Надыходзяць розныя зьявы мандалаў са сьвятла.
: *Многа сьвятлістасьцяў, якія ясьнеюць у цэнтры прасторы,
: ''Выражаючы разнароднасьць, ніколі не паўстала.

178. Паслухай, сыну шляхетнай сям’і!
: Калі бачым сфэру адчувальных (жывых) істотаў, усё, што робім целам, голасам і розумам, становіцца бязьмерным вялікім спачуваньнем. Працуем, карыстаючыся са сьветавой навукі, як таксама з той з паза сьвету, якая паходзіць з галоваў шляхетных істотаў. Натхнёныя да чыненьня дабра, паўторна выконваем актыўнасьць будаў Пераможцаў зь мінулага. Чыньмы афяры Татхагаце! Узьнясем штандар перамогі Дхармы! Укажам вялікую сьцежку да вызваленьня!

## Глядзіце таксама
* Дгамапада
* Чатыры Шляхетныя Праўды
* Шляхетная Васьмёркавая Сьцежка

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Будыйская філязофія
Катэгорыя:Будыйскія пісаньні
52-і армейскі корпус (Вэрмахт)

**52-і армейскі корпус** (), быў сфармаваны 25 кастрычніка 1940 году.

## Баявы шлях корпусу
З 22 чэрвеня 1941 году — удзел у нямецка-савецкай вайне, у складзе групы арміяў «Поўдзень». Баі ва Ўкраіне (Умань, Кіеў). У 1942 годзе — баі на Каўкаскім кірунку. У 1943 годзе — баі на Кубані, адступ ва Ўкраіну. У 1944 годзе — баі ва Ўкраіне, адступ у Малдову. У жніўні 1944 — корпус зьнішчаны ў часе Яса-Кішынёўскай апэрацыі.

## Склад корпусу
**У чэрвені 1941 году:**
* 257-я пяхотная дывізія
* 100-я лёгкая дывізія
* 101-я лёгкая дывізія

**У лютым 1942 году:**
* 111-я пяхотная дывізія
* 101-я лёгкая дывізія

**У красавіку 1943 году:**
* 57-я пяхотная дывізія
* 255-я пяхотная дывізія
* 332-я пяхотная дывізія

**У ліпені 1944 году:**
* 294-я пяхотная дывізія
* 320-я пяхотная дывізія
* 4-я горная дывізія

## Камандуючыя корпусам
* З 25 кастрычніка 1940 — генэрал пяхоты Курт фон Брызэн (забіты 20 лістапада 1941)
* З 10 сьнежня 1941 — генэрал пяхоты Ойгэн От
* З 20 лістапада 1943 — генэрал пяхоты Эрых Бушэнгагэн (у жніўні 1944 узяты ў савецкі палон)

## Літаратура
* Georg Tessin: *Verbände und Truppen der Deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939—1945*. Biblio-Verlag, Bissendorf 1973, 

Катэгорыя:Вэрмахт
Катэгорыя:Нямецкія карпусы ў Другой сусьветнай вайне
Дзьмітры Сапега

**Дзьмі́тры Сапе́га** (каля 1528, Трокі — 7 сакавіка 1576) — прыдворны каралеўскі,  берасьцейскі. Унук Багдана, сын Фёдара, брат Багдана.

Жыў і працаваў у Борках, якія былі прыватным уладаньнем роду Сапегаў. Узьвёў замак у Сяньне.

У 1556 року быў прыдворным каралеўскім. У 1557—1566 роках займаўся памерамі земляў на Падляшшы, у ваколіцах Берасьця і ў іншых рэгіёнах Вялікага Княства Літоўскага. У 1571 займаўся наглядам каралеўскіх лясоў.

З жонкай Аляксандрай Трызьнянкай меў двух дзяцей. Пасьля ягонай сьмерці імі апекаваўся жонкаў брат Я. Трызна.

## Крыніцы і заўвагі

Дзьмітры
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Троках
Катэгорыя:Памерлі 7 сакавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1576 годзе
Дыпляматыка

**Дыпляма́тыка** — дапаможная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае гістарычныя акты (юрыдычныя дакумэнты).

Яна дасьледуе старажытныя дакумэнты дыпляматычнага й юрыдычнага характару: граматы, акты й падобныя тэксты й іхныя арыгіналы. Адна зь ейных задачаў ёсьць адрозьніваць падробленыя акты ад сапраўдных.

## Вонкавыя спасылкі

* Virtual Library Historical Auxiliary Sciences — Diplomatics

Катэгорыя:Вывучэньне тэкстаў
Катэгорыя:Гістарыяграфія
Катэгорыя:Архівазнаўства
Катэгорыя:Пісьменства

Катэгорыя:Падробка дакумэнтаў
Катэгорыя:Судовыя дысцыпліны
Археаграфія

**Археагра́фія** (ад  — «старажытны» і  — «пішу») — спэцыяльная дапаможная гістарычная дысцыпліна.
* Археаграфія палявая  распрацоўвае мэтодыку пошуку й збору пісьмовых помнікаў. 
* Археаграфія камэральная  распрацоўвае пытаньня навуковага ўліку й апісаньня рукапісаў і рукапісных кніг. 
* Археаграфія эдыцыйная, альбо выдавецкая  распрацоўвае прынцыпы й мэтады выданьня тэкставых гістарычных крыніц.

Археаграфія цесна зьвязана зь філялёгіяй, крыніцазнаўствам, палеаграфіяй, тэксталёгіяй, дыпляматыкай, архівазнаўствам, дакумэнтазнаўствам і іншымі дысцыплінамі. 

У заходнеэўрапейскай гістарычнай навуцы археаграфія як самастойная гістарычная дысцыпліна звычайна не вылучаецца, не выскарыстоўваецца й тэрмін «археаграфія»; археаграфія шмат у чым змыкаецца з палеаграфіяй.

## Асноўныя праблемы
* Выбар тыпу й формы публікацыі
* Выяўленьне ій адбор дакумэнтаў для публікацыі
* Выбар і перадача тэксту дакумэнтаў
* Археаграфічнае афармленьне дакумэнтаў
* Распрацоўка навукова-даведчага апарата да дакумэнтальных выданьняў

## Літаратура
* Збралевіч, Л. І.  Археаграфічныя экспедыцыі. //  — С. 160.  
* Нікалаеў, М. В.  Археаграфія. //  — С. 160—162.  
* 
*  
*  
* 
*  
* 
* 

## Глядзіце таксама
* Архіў
* Бібліяграфія
Ўудстацкі фэстываль

**Ўудстацкі кірмаш музыкі й мастацтваў** (, у гутарковай гаворцы **Ўудстак**) — адзін з найбольш знакамітых рок-фэстываляў. Праходзіў 15–18 жніўня 1969 году на адной з фэрмаў мястэчка ў сельскай мясцовасьці Бэтэл, у штаце Нью-Ёрк, ЗША. Лік наведвальнікаў — каля 500 тысячаў, з іх 1,5 тысячы журналістаў. Фэстываль стаў сымбалем канца «эры гіпі».

На фэстывалі выступілі такія сьпевакі, сьпявачкі, музыканты й групы, як то The Who, Jefferson Airplane, Джэніс Джоплін, Creedence Clearwater Revival, Джаан Баэз, Джымі Гэндрыкс, Grateful Dead, Раві Шанкар, Карляс Сантана й іншыя.

## Вонкавыя спасылкі
* Фэстэваль Ўудстак WOODSTOCK (1970)
* Woodstock Story

Катэгорыя:Рок-фэстывалі
Катэгорыя:Фэстывалі ЗША
Катэгорыя:Падзеі 1969 году
Марсыліё Фічына

**Марсыліё Фічына** (, ; 19 кастрычніка 1433, Фільінэ-Вальдарна, паблізу Флярэнцыі — 1 кастрычніка 1499, Карэджы, паблізу Флярэнцыі) — італьянскі філёзаф, гуманіст, астроляг, заснавальнік і кіраўнік флярэнтыйскай плятонаўскай акадэміі. Адзін зь вядучых мысьляроў раньняга Адраджэньня, найбольш значны прадстаўнік флярэнтыйскага плятанізму — кірунку, зьвязанага з аднаўленьнем цікавасьці да філязофіі Плятона й накіраваны супраць схалястыкі, у асаблівасьці супраць схалястызаванага вучэньня Арыстотэля.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фічына ў Каталічнай энцыкляпэдыі

Катэгорыя:Італьянскія філёзафы
Катэгорыя:Італьянскія астролягі
Катэгорыя:Італьянскія гуманісты
Касьмічная прастора

**Касьмічная прастора** (**космас**) — адносна пустыя вучасткі Сусьвету, якія ляжаць па-за межамі атмасфэр нябесных целаў. Космас не зьяўляецца поўнасьцю пустой прасторай — у ім існуе вельмі нізкая шчыльнасьць некаторых часьцінак (пераважна вадароду), а таксама электрамагнітнае выпраменьваньне. Слова «космас» мае некалькі розных значэньняў. Часам пад словам «космас» разумеюць усю прастору па-за межамі Зямлі, у тым ліку нябесныя целы.

## Межы
Выразнай мяжы не існуе, таму што атмасфэра разрэджваецца паступова па меры выдаленьня ад зямной паверхні, і да сёньняшняга часу няма адзінага меркаваньня, што лічыць фактарам пачатку космасу. Калі б тэмпэратура была сталай, то ціск зьмяняўся бы па экспанэнтным законе ад 100 кПа на ўзроўні мора да нуля. Міжнародная авіяцыйная фэдэрацыя ў якасьці працоўнай мяжы між атмасфэрай і космасам усталявала вышыню ў 100 км (лінія Кармана), таму што на гэтай вышыні для стварэньня пад’ёмнай аэрадынамічнай сілы неабходна, каб лятальны апарат рухаўся зь першай касьмічнай хуткасьцю, з-за чаго губляецца сэнс авіяпалёту.

Астраномы з ЗША й Канады вымералі мяжу ўплыву атмасфэрных ветраў і пачатку ўзьдзеяньня касьмічных часьцінак. Яна апынулася на вышыні 118 кілямэтраў, але NASA выкарыстоўвае лік 112 км. На гэтай вышыні шатлы пераключаліся са звычайнага манэўраваньня з выкарыстаньнем толькі ракетных рухавікоў на аэрадынамічныя з «апорай» на атмасфэру.

Згодна зь іншага пункту гледжаньня, космас пачынаецца прыблізна на вышыні 21 мільёну кілямэтраў — там, дзе практычна зьнікае гравітацыйнае ўзьдзеяньне Зямлі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Галерэя фатаздымкаў, атрыманых з тэлескопу Габл
* Віртуальная абсэрваторыя ГЫФЗ

Катэгорыя:Касманаўтыка
Балеслаў III

**Балеслаў III** — імя некалькіх манархаў Эўропы:
* Балеслаў III Крывавусны — польскі кароль
* Балеслаў III Руды — чэскі князь
* Балеслаў III Плоцкі — плоцкі князь
Пфальцграф

[міні|300пкс|справа|Макет Аахенскага [каралеўскі пфальц|пфальца Карла Вялікага. Наверсе — захаваная капэла Карла Вялікага. Палацавымі графамі гэтага пфальца былі пфальцграфы Лятарынгіі.]]
**Пфальцграф** () ці **Граф-палатын** () — у Раньнім Сярэднявеччы граф, які кіруе пфальцам (палацам) у пэрыяд адсутнасьці ў ім кіруючага манарха. Літаральна азначае *граф палаца*, ад  — «палац, палата» і  — «граф». У розныя пэрыяды тэрмін меў рознае значэньне:
* У сярэднявечнай дзяржаве франкаў пфальцграфам зваўся каралеўскі чыноўнік, які ўзначальваў каралеўскі суд.
* Пры Каралінгах ва Ўсходне-Франскім каралеўстве і Сьвятой Рымскай імпэрыі пфальцграф прадстаўляў у герцагствах інтарэсы караля (імпэратара).
* Пазьней, да самага роспуску імпэрыі, пфальцграфамі звалі ўладарных князёў роду Вітэльсбахаў.

## Глядзіце таксама
* Палядын
* Курфюрст
* Ярл
* Граф (тытул)

## Вонкавыя спасылкі
* Артыкул «Пфальцграф» у Вялікай савецкай энцыкляпэдыі

Катэгорыя:Тытулы
Катэгорыя:Гісторыя Нямеччыны
Катэгорыя:Гісторыя Францыі
Катэгорыя:Франкі
*
Брук Тэйлар

**Брук Тэйлар** (, 18 жніўня 1685 — 30 лістапада 1731) — ангельскі матэматык, імем якога называецца знойдзеная ім вядомая формула, якая паказвае прырашчэньне функцыі ў выглядзе шэрагу, разьмешчанага па нарастальных ступенях прырашчэньня незалежнай зьменнай. 

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Кенце 18 жніўня 1685 годзе й у 1701 годзе паступіў у каледж сьв. Джона ў Кембрыджы, дзе атрымаў у 1709 годзе ступень бакаляўра. У 1714 годзе атрымаў ступень доктара правоў. Незалежна ад гэтага ён вывучаў матэматыку, і ўжо ў 1708 годзе ў «Philosophical Transactions» зьявіўся ягоны артыкул аб цэнтры гайданьняў.

## Глядзіце таксама
* Формула Тэйлара-Пэана
* Шэраг Тэйлара

## Вонкавыя спасылкі
* «Brook Taylor», MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1685 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Эдмантане (Ангельшчына)
Катэгорыя:Ангельскія матэматыкі
Катэгорыя:Памерлі 30 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў 1731 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане
Базыліка Порцыя

**Базыліка Порцыя** () — першая базыліка ў Рыме, якая некалі знаходзілася на форуме.

Базыліку пабудаваў цэнзар Марк Порцыюс Катон Старэйшы на дзяржаўныя грошы ў 184 годзе да н. э. Будынак знаходзіўся на захад ад курыі на ўчастку, набытым Катонам і забудаваным крамамі й двума прыватнымі дамамі. Базыліка згарэла ў 52 годзе да н. э. разам з курыяй і была, магчыма, цалкам зьнішчана, бо пазьней пра яе нічога ня згадваецца.

## Крыніцы

## Літаратура
* Filippo Coarelli, Guida archeologica di Roma, Verona, Arnoldo Mondadori Editore, 1984.

Катэгорыя:Збудаваньні Рыму
Катэгорыя:Славутасьці Рыму
Турынская катэдра

значак|Катэдра Яна Хрысьціцеля ў Турыне
**Турынская катэдра** () — галоўная катэдра ў Турыне, таксама вядомая як катэдра Яна Хрысьціцеля (). Была пабудаваная ў 1491—1498 гадах. Капэля плашчаніцы (), дзе знаходзіцца Турынская плашчаніца была прыбудавана да катэдры ў 1668—1694 гадах.

У капэле знаходзіцца рэпліка плашчаніцы, а самая плашчаніца выстаўляецца дзеля агляду вельмі рэдка (адзін раз у чвэрць стагодзьдзя).

Катэгорыя:Турын
Катэгорыя:Каталіцкія храмы Італіі
HMS Beagle (1820)

**HMS Beagle** () — дзесяцігарматны брыг-шлюп тыпу «Чэрокі», другі карабель Каралеўскага флёту Вялікабрытаніі, які насіў гэтае імя. Названы ў гонар пароды сабак бігль. Падчас сьвяткаваньня каранацыі Георга IV Beagle першым прайшоў пад новым Лёнданскім мостам. З 27 сьнежня 1831 года па 2 кастрычніка 1836 года удзельнічаў у дасьледчай экспэдыцыі, у якой прыняў удзел Чарлз Дарвін.

Катэгорыя:Вайскова-марскія сілы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Караблі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1820 годзе
Брашоў (футбольны клюб)

«**Брашоў**» () — былы румынскі футбольны клюб з гораду Брашова. Заснаваны ў 1936 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Брашоў
Саковічы

Назву **Саковічы** маюць:

* Саковічы — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Саковічы — вёска ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці
* Саковічы — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці
Нэлі Фуртада

**Нэлі Кім Фуртада** (; нарадзілася 2 сьнежня 1978, Вікторыя, Брытанская Калумбія, Канада) — канадзкая сьпявачка, аўтар песень, музычны прадусар і акторка.

## Біяграфія
Бацькі сьпявачкі — партугальцы, якія прыбылі ў Канаду з Азорскіх астравоў. Фуртада атрымала сваё імя ў гонар знакамітай савецкай гімнасткі Нэлі Кім. Нэлі Фуртада прыняла ўдзел у сваім першым сур'ёзным шоў у 2001 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
* Фуртада на сайце Last.fm
* Фуртада на Internet Movie Database.

Катэгорыя:Нарадзіліся 2 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Канадзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вікторыі (Брытанская Калумбія)
Катэгорыя:Канадцы партугальскага паходжаньня
Катэгорыя:Канадзкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Канадзкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Канадзкія акторкі
Рэдніц

**Рэдніц** () — рака ў Нямеччыне, якая працякае на вышыні 342 мэтры над узроўнем мора. Рэдніц ўтвараюць сутокі рэкаў Швабскі Рэцат і Франскі Рэцат. У месцы сутокі з ракой Пэгніц да паўночнага-захаду ад Фюрта непадалёк ад Нюрнбэргу ўтвараюць раку Рэгніц, для якой Рэдніц зьяўляецца левым прытокам.

Катэгорыя:Рэкі Нямеччыны