open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Палявая армія «Бэрналак»

**Палявая армія «Бэрналак»** () — суполка славацкіх войскаў, якая прымала ўдзел ва ўварваньні ў Польшчу 1 верасьня 1939 году.

## Склад

* 1-я пяхотная дывізія «Янашык» — камандовец генэрал Антон Пуланіх.
* 2-я пяхотная дывізія «Шкулцеты» — камандовец Ян Імра (зь 5 верасьня — падпалкоўнік Аляксандар Чундарлік).
* 3-я пяхотная дывізія «Разус» — камандовец  палкоўнік Аўгустын Малар.
* Хуткая суполка «Калінчык» — камандовец падпалкоўнік Ян Імра (зь 5 верасьня).

## Жаўнерства

* 31.08.1939 — 12.642
* 01.09.1939 — 13.351
* 02.09.1939 — 17.655
* 04.09.1939 — 19.890
* 05.09.1939 — 25.660
* 08.09.1939 — 29.093
* 10.09.1939 — 32.380
* 11.09.1939 — 32.310
* 16.09.1939 — 34.727
* 19.09.1939 — 40.891
* 20.09.1939 — 51.103
* 24.09.1939 — 51.306 (найвялікшы памер)

Славацкая армія ў цэлым дасягнула найбольшай колькасьці жаўнераў 20 верасьня 1939 году, калі яна налічвала 148.113 чалавек (было прызвана больш за 160.000 чалавек). У пазьнейшы пэрыяд Другое сусьветнае вайны гэты памер ня быў дасягнуты.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 
* 
* 
* Падрабязны разгляд кампаніі 
* Field Army, 05.09.1939

Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1939 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1939 годзе
Катэгорыя:Жнівень 1939 году
Катэгорыя:Палявая армія «Бэрналак»
Катэгорыя:1939 год у Славаччыне
1-я дывізія «Янашык»

**1-я дывізія «Янашык»** () — баявая адзінка Першае Славацкае Рэспублікі, утвораная напярэдадні ўварваньня ў Польшчу.

## Фармаваньне
Мабілізацыя славацкага войска пачалася 26 жніўня 1939 году. Таксама 26 жніўня ўжо быў выдадзены прыказ на перадысьлякацыю дывізіі на лінію Левача—Сьпішске-Подградзьдзе—Сьпішска-Нова-Вес—Прэшаў. На другі дзень камандоўства дывізіі было накіраванае ў Сьпішску-Нову-Вес. 31 жніўня дывізія была ўзмоцненая 1-ым пяхотным полкам, які быў вылучаны са складу 3-й дывізіі. Таксама да дывізіі далучыўся 6-ы пяхотны полк, які быў ўтвораны ў выніку задзіночаньня 1-га, 3-га і 4-га самастойных батальёнаў. Да гэтага 6-ы пяхотны полк належыў да 2-й дывізіі. Аднак адначасова з дывізіі былі вылучаныя 5-ы пяхотны полк як мабільны рэзэрв і 2-і самастойны батальён, які разам з 5-м і 6-м самастойным батальёнам утварыў 21-ы пяхотны полк у складзе 3-й дывізіі.

## Склад

### Склад напярэдадні ўварваньня
* Камандовец дывізіі — генэрал другой клясы Антон Пуланіх.
* 1-ы пяхотны полк «Палё» — камандовец падпалкоўнік пяхоты Павэл Куна.
* 4-ы пяхотны полк «Ёзэф» — камандовец  падпалкоўнік пяхоты Ладзіслаў Бодзіцкі (з 14 верасьня — маёр пяхоты Эміл Крываш).
* 6-ы пяхотны полк — камандовец  маёр пяхоты Мікулаш Маркус.
* 1-ы гарматны полк — камандовец маёр артылерыі Мірка Вэсэл.

### Склад на 11 верасьня 1939 году

* Камандоўскі штаб (Сьпішска-Нова-Вес)
* 1-ы пяхотны полк (Сьпішске-Подградзьдзе)
* 4-ы пяхотны полк (Подалінец)
* 6-ы пяхотны полк (Левача)
* 1-ы гарматны полк (Сьпішске-Ўлахі)
* 4-ы гарматны полк (Кежмарак)
* III/2 гарматны  дывізіён (Сьміжаны)
* Сапэрныя часткі, часткі сувязі, вялікакаліберныя кулямёты (каля Сьпішскай-Новай-Весі)

### Склад на 18 верасьня

* Камандоўскі штаб (Сьпішска-Нова-Вес)
* 4-ы пяхотны полк (Попрад)
* 6-ы пяхотны полк (Грабушыцэ)
* 35-ы пяхотны полк (Левача)
* 1-ы гарматны полк (Сьпішска-Нова-Вес)
* II/4 гарматны  дывізіён (дакладна невядома)
* 1-я матарызаваная сапэрная рота (Мэдзілаборцэ)
* Моставае ўсталяваньне ч.1 (Сьпішска-Нова-Вес)
* 1 вялікакаліберны кулямёт супраць лётніцтва (Мэдзілаборцэ)
* Батальён сувязі (Сьпішска-Нова-Вес)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1939 годзе
Катэгорыя:Жнівень 1939 году
Катэгорыя:Палявая армія «Бэрналак»
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1939 годзе
Катэгорыя:1939 год у Славаччыне
Лілія Ўласава

**Лілія Ўладзімераўна Ўласава** ( ) — беларуская правазнаўца, палітычны вязень.

Вядомая юрыстка й міжнародная мэдыятарка, партнёрка й дырэктарка юрыдычнае кампаніі «Уласава, Міхель і партнёры». У 2020 годзе ўвайшла ў Прэзыдыюм Каардынацыйнае рады, створанай з мэтай прыняцьця захадаў па стабілізацыі сытуацыі ў Беларусі, забесьпячэньня трансфэру ўлады й абароны сувэрэнітэту й незалежнасьці. Была затрыманая 31 жніўня 2020 году супрацоўнікамі Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў Камітэту дзяржаўнага кантролю. Супраць яе ўзбуджаная крымінальная справа па ч. 2 арт. 243 КК (ухіленьне ад падаткаабкладаньня). Лілія Ўласава ўтрымлівалася пад вартаю ў СІЗА №1 г. Менску. 7 верасьня 2020 году сумеснаю заяваю адзінаццаці арганізацыяў, сярод якіх Праваабарончы цэнтар «Вясна», Беларускі Хэльсынскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтар, была прызнана палітычнаю зьняволенаю. 19 кастрычніка мера стрыманьня была зьмененая на хатні арышт. 23 кастрычніка хатні арышт быў скасаваны.
## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія юрысты
Катэгорыя:Вязьні Валадаркі
Катэгорыя:Беларускія палітвязьні
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
2-я дывізія «Шкулцеты»

**2-я дывізія «Шкулцеты»** () — баявая адзінка Першае Славацкае Рэспублікі, утвораная напярэдадні ўварваньня ў Польшчу. Дывізія названая на гонар літаратурнага крытыка й гісторыка Ёзэфа Шкулцетага.

## Фармаваньне
Мабілізацыя славацкага войска пачалася 26 жніўня 1939 году. Па перадысьлякацыі дывізіі на ўсход 5-ы пяхотны полк быў перададзены 3-й дывізіі. Штаб дывізіі знаходзіўся ва Ўранаве-над-Топляй.

## Склад

### Склад напярэдадні ўварваньня
Таксама былі вылучаныя асобныя батальёны з вайсковых частак, якія мелі кодавыя назовы.

* Камандоўскі штаб — камандовец  Ян Імра ( зь 5 верасьня — падпалкоўнік Аляксандар Чундарлік).

* 2-і пяхотны полк «Расьціслаў» — камандовец маёр пяхоты Юліюс Смутны.
** 2-і пяхонты батальён «Вольга»
** 3-і пяхонты батальён «Ружа»
* 2-і гарматны полк «Мілан» — камандовец маёр пяхоты Францішак Кракоўскі.
** 1-ы гарматны дывізіён «Людміла»
** 2-і гарматны дывізіён «Клімэнт»
** 4-ы гарматны дывізіён «Жнівень»

### Склад на 11 верасьня 1939 году

* Камандоўскі штаб (Стропкаў)
* 2-і пяхотны полк (Бардэёў)
* 3-і пяхотны полк (Стропкаў)
* 2-і гарматны полк бяз III/2 дывізіёна (Мінялаўбарцэ)
* Сапэрныя часткі, часткі сувязі, вялікакаліберныя кулямёты супраць лётніцтва (каля Стропкава)

### Склад на 18 верасьня

*Камандоўскі штаб (Уранаў)
* 3-і пяхотны полк (Славацкая Крайня)
*5-ы пяхотны полк (Уранаў)
*21-ы пяхотны полк (Міхалаўцэ)
*2-і гарматны полк (Чэмэрнэ)
*2-я матарызаваная сапэрная рота (Стропкаў)
*2-я сапэрная рота, моставае ўсталяваньне ч.2 (Стропкаў)
*2 вялікакаліберныя кулямёты супраць лётніцтва (Стропкаў)
*Батальён сувязі (Уранаў)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
*

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1939 годзе
Катэгорыя:Жнівень 1939 году
Катэгорыя:Палявая армія «Бэрналак»
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1939 годзе
Катэгорыя:1939 год у Славаччыне
3-я дывізія «Разус»

**3-я дывізія «Разус»** () — баявая адзінка Першае Славацкае Рэспублікі, утвораная напярэдадні ўварваньня ў Польшчу.

## Фармаваньне
Мабілізацыя славацкага войска пачалася 26 жніўня 1939 году. 31 жніўня 1-ы пяхотны полк быў вылучаны з дывізіі на карысьць дывізіі «Янашыка». А з 1-ае дывізіі быў вылучаны  2-і самастойны батальён, які разам з 5-м і 6-м самастойным батальёнам утварыў 21-ы пяхотны полк дывізіі «Разуса».

## Склад

### Склад напярэдадні ўварваньня
Таксама былі вылучаныя асобныя батальёны з вайсковых частак, якія мелі кодавыя назовы.

* Камандоўскі штаб — камандовец паклоўнік генэральнага штабу Аўгустын Малар.
* 2-і пяхотны полк — камандовец маёр пяхоты Ян Стэнзынґэр (з 14 верасьня — маёр пяхоты Карал Кубічак)
* 21-ы пяхотны полк «Шыма» — камандовец невядомы (з 14 верасьня маёр пяхоты Ондрэй Звэрын)
** 1-ы пяхотны батальён «Сама»
** 2-і пяхотны батальён «Томаш»
** 3-і пяхотны батальён «Спонка»
* 4-ы гарматны полк — камандовец маёр артылерыі Эміл Пэрка
* 3-і гарматны полк — камандовец невядомы

### Склад на 11 верасьня 1939 году

* Камандоўскі штаб (Мэдзілаборцэ)
* 5-ы пяхотны полк (Команцьза)
* 21-ы пяхотны полк (Смолнік)
* 3-і гарматны полк (Мэдзілаборцэ)
* Суполка 51-га гарматнага полка: I/51, II/51, III/52 дывізіёны (Вірава)
* Гарматны дывізіён I/4
* Сапэрныя часткі, часткі сувязі, вялікакаліберныя кулямёты супраць лётніцтва (Мэдзілаборцэ)

### Склад на 18 верасьня

* Камандоўскі штаб (Прэшаў)
* 1-ы пяхотны полк (Сьпішске-Подградзьдзе)
* 2-і пяхотны полк (Раславіцэ)
* 18-ы пяхотны полк (Прэшаў)
* 3-і гарматны полк  (Прэшаў)
* Гарматны дывізіён I/4
* 3-я матарызаваная сапэрная рота (Рускі Кручаў)
* 13-я матарызаваная сапэрная рота (Фіяш)
* Моставае ўсталяваньне ч.3 (Прэшаў)
* 3 вялікакаліберныя кулямёты супраць лётніцтва (Мэдзілаборцэ)
* Батальён сувязі (Прэшаў)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

* 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1939 годзе
Катэгорыя:Жнівень 1939 году
Катэгорыя:Палявая армія «Бэрналак»
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1939 годзе
Катэгорыя:1939 год у Славаччыне
Гамбэрстан Райт

**Генры Фрэдэрык Райт** (; 27 верасьня 1876, Лёндан, Ангельшчына, Вялікабрытанія — 1953, Бабакомб, Торкі, Дэван, Ангельшчына, Вялікабрытанія) — кінаактор і кінарэжысэр Вялікабрытаніі, які ў пэрыяд з 1916 па 1947 год згуляў у 84 фільмах.

## Жыцьцяпіс
Гамбэрстан Райт нарадзіўся 27 верасьня 1876 году на вуліцы Стрэнд, Лёндан, Ангельшчына, Вялікабрытанія.

## Фільмаграфія
* 1947 — Небясьпечныя ўцёкі / Escape Dangerous — *Арыстыд Фабр*
* 1932 — У манастырскім садзе / In a Monastery Garden — *Абат*
* 1928 — Лекар / The Physician — *Стывен Ґэрдан*
* 1922 — Міратворац / The Peacemaker — *Джордж Браўнлаў*
* 1919 — Раман Лэдзі Гамільтан / The Romance of Lady Hamilton — *[[Гарацыё Нэльсан]]*
* 1916 — У пастцы лёнданскіх акул / Trapped by the London Sharks — *Джон Мэнтан*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Брытанскія кінаакторы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёндане
Борці (Шчучынскі раён)

**Бо́рці** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Орлеўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 92 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Орлеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Справа Аўтуховіча

**Спра́ва Аўтухо́віча** — крымінальны працэс у Беларусі па абвінавачаньні шэрагу асобаў на чале зь Міколаю Аўтуховічам, якога затрымалі 8 сьнежня 2020 году па падазрэньні ў стварэньні «тэрарыстычнае групы».

## Перадгісторыя
У 2009 годзе М. Аўтуховіча абвінавацілі ў падрыхтоўцы замаху на намесьніка міністра па падатках і зборах, старшыню Гарадзенскага аблвыканкаму, а таксама падпале хаты начальніка ваўкавыскай міліцыі. Праўда, асудзілі яго ў 2010 годзе толькі за захоўваньне боепрыпасаў: за 5 патронаў для паляўнічай стрэльбы Аўтуховічу прысудзілі 5 гадоў і 2 месяцы турмы. Тады праваабаронцы прызналі яго вязьнем сумленьня.

## Справа
8 сьнежня 2020 году стала вядома пра затрыманьне прадпрымальніка й вэтэрана Аўганскае вайны Міколы Аўтуховіча, якога абвінавацілі ў стварэньні «тэрарыстычнае групы», якая нібыта дзейнічала на тэрыторыі Гарадзенскае вобласьці, падпальвала аўтамабілі й хаты супрацоўнікаў МУС. Кіраўнік КДБ Беларусі Іван Церцель паведаміў 17 сьнежня, што Мікола Аўтуховіч хаваўся ў гаражы ў Берасьцейскай вобласьці ў свайго даўняга знаёмага й яго затрымалі «пры выхадзе ў краму». Разам з М. Аўтуховічам былі затрыманыя ягоныя жонка Любоў, сын і праваслаўны сьвятар Сяргей Разановіч. У парушэньне ўсіх нормаў заканадаўства й Канстытуцыі, міжнародных абавязнасьцяў Беларусі Мікола Аўтуховіч быў пазбаўлены юрыдычнае дапамогі з боку адваката па рознага роду надуманых прычынах: позьні час і праз COVID-19.

25 сьнежня Аляксандар Лукашэнка заявіў, што затрыманая ў сьнежні «група МІколы Аўтуховіча» рыхтавала тэракты па ўсёй краіне й завозіла «тонамі зброю цераз Украіну». У гэты ж дзень сьпікер  Алег Ніколенка заявіў, што «Украіна катэгарычна адхіляе чарговыя інсынуацыі Аляксандара Лукашэнкі» й што мантра пра «зброю з Украіны» дакладна ўпісваецца ў ягоную палітыку па запалохваньні беларускага народу.

## Крыніцы

Катэгорыя:2020 год у Беларусі
Нарашанскі сельсавет

**Нарашанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — вёска Нарашы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Васілішкаўскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. 

З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. З 20 студзеня 1960 году ў складзе Шчучынскага раёну, з 23 траўня да 25 сьнежня 1962 году ў складзе Скідзельскага раёну. 

14 студзеня 1974 году скасаваны, тэрыторыя далучаная да Астрынскага пассавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1974 годзе
Хадзілонскі сельсавет

**Хадзіло́нскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — вёска Хадзілоні.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году як **Шастакоўскі сельсавет** у складзе Васілішкаўскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. Цэнтар — вёска Шастакоўцы.

З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. З 20 студзеня 1960 году ў складзе Радунскага раёну. 25 лютага 1961 году перайменаваны ў Хадзілонскі сельсавет, цэнтар перанесены ў вёску Хадзілоні.

З 25 сьнежня 1962 году ў складзе Шчучынскага раёну. 11 лютага 1972 году скасаваны, тэрыторыя далучана да Першамайскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Васілішкаўскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радунскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1972 годзе
Рыгор Азаронак

**Рыгор Юр’евіч Азаронак** — прапагандыст рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі, стваральнік сюжэтаў на «Сталічным тэлебачаньні» ў час пратэстаў 2020–2021 гадоў.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і тэлепрапагандыста Юрыя Азаронка. Навучаўся ў Акадэміі мастацтваў на рэжысэра, пасьля чаго служыў у войску і даслужыўся да тытула яфрэйтара.

Да 2020 г. асьвятляў рэгіянальныя падзеі на беларускай дзяржаўнай тэлевізіі, але падчас кампаніі па выбарах прэзыдэнта 2020 г. пачаў здымаць сюжэты на палітычныя тэмы.

Пасьля брутальнага разгону пратэстаў Рыгор Азаронак 20 лістапада 2020 году быў уключаны ў санкцыйныя сьпісы Латвіі, Летувы й Эстоніі. 2 сьнежня 2021 году ён трапіў у санкцыйны сьпіс Вялікабрытаніі. У 2022 годзе да санкцый супраць Азаронка далучыліся Канада, Эўрапейскі Зьвяз (гл. Чорны сьпіс Эўразьвязу) і Швайцарыя, у 2023 годзе – Украіна. З-за антыўкраінскай прапаганды ў сакавіку 2021 года Азаронак таксама быў унесены ў базу «Міратворца».

## Прапагандысцкая актыўнасьць (2020–2021)
У красавіку 2020 г. Азаронак агучыў кансьпіралягічную вэрсію аб паходжаньні каранавірусу COVID-19, зьвязаўшы яго з бактэрыялягічнай зброяй ЗША, і пахваліў пасіўную пазыцыю рэжыма Лукашэнкі па супрацьдзеяньню пандэміі.

Азаронак публічна абвінавачваў перадвыбарчы штаб Сьвятланы Ціханоўскай у намерах пабудаваць у Беларусі «балотны канцлягер» і плянах па арганізацыі масавых беспарадкаў, параўноўваў пратэстоўцаў з нацыстамі, пашыраў кансьпіралягічныя вэрсіі адносна прычынаў масавых пратэстаў супраць рэжыма Лукашэнкі. Неназваных былых супрацоўнікаў беларускай дзяржаўнай тэлевізіі Рыгор Азаронак абвінаваціў у дэманстратыўным звальненьні і далучэньні да пратэстаў узамен на «вялікія грошы».

У верасьні 2020 г. Рыгор Азаронак зьняў тэлесюжэт пра нібыта камфортныя ўмовы ўтрыманьня ў ізалятары на Акрэсьціна, дзе, паводле шматлікіх сьведчаньняў, адбываліся катаваньні затрыманых пратэстоўцаў. Тэлесюжэт выклікаў шматлікую крытыку ў СМІ. За сюжэт пра пахаваньне Рамана Бандарэнкі, пратэстоўца, які загінуў пасьля зьбіцьця супрацоўнікамі лукашэнкаўскіх спэцслужбаў, на Азаронка падала ў суд маці забітага. У сюжэце Азаронка выкарыстоўваліся матэрыялы тайнага праслухоўваньня яе тэлефонных размоваў.

11 студзеня 2021 году Аляксандар Лукашэнка падпісаў Указ № 13 «Аб узнагароджаньні» мэдалём «За адвагу» Рыгора Азаронка «за высокі прафэсіяналізм, вялікі асабісты ўклад у разьвіцьцё дзяржаўнай інфармацыйнай палітыкі і нацыянальнай журналістыкі». 16 студзеня 2021 году Лукашэнка асабіста ўручыў мэдаль Азаронку на прыёме ў выставачным цэнтры «БелЭкспа».

Усходняя апэрацыйная група стратэгічных зносін зазначыла як прыклад прапаганды ў Беларусі перадачы Азаронка на канале «СТБ», у якіх дэзынфармацыя суправаджаецца .

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сюжэты Р. Азаронка на сайце тэлеканала СТВ
* Рыгор Азаронак на сайце «Міратворца»

Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Беларускія прапагандысты
Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары СТБ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Урад Славацкай Рэспублікі (1944—1945)

**Урад Славацкай Рэспублікі з 5 верасьня 1944 да 4 красавіка 1945** (неафіцыйна **ўрад Штэфана Ціса** ()) — трэці й фактычна апошні ўрад Першае Славацкае Рэспублікі, які пачаў сваю працу са зьменамі ва ўрадзе, зьвязанымі са Славацкім нацыянальным паўстаньнем, а скончыў сваю дзейнасьць фактычна з выездам на эміграцыю. Усе ўрадныя пасады былі занятыя чальцамі Глінкавай славацкай народнай партыі.

## Склад

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Kapitulačný akt vlády Štefana Tisa – Wikizdroje (wikisource.org)
* Vlády v letech 1918-1992
* 

Катэгорыя:Урады Першай Славацкай Рэспублікі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1944 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1945 годзе
Катэгорыя:Верасень 1944 году
Катэгорыя:1944 год у Славаччыне
Возера радасьці (фільм)

**«Во́зера ра́дасьці»** — беларускі кароткамэтражны беларускамоўны мастацкі фільм рэжысэра Аляксея Палуяна, зьняты ў 2019 годзе.

У здымачную каманду ўвайшлі кінапрафэсіяналы зь Нямеччыны, Ірану, Грузіі, Украіны, Шатляндыі і Баўгарыі. Фільм створаны па матывах аднайменнага раману Віктара Марціновіча.

Сусьветная прэм’ера стужкі адбылася на сусьветным кінафэстывалі кароткамэтражных фільмаў у францускім Клермон-Фэране. Беларуская прэзэнтацыя «Возера радасьці» адбылася 13 лістапада 2019 году ў кінатэатры «Масква».

## Сюжэт
У маленькай беларускай вёсцы, дзе час быццам спыніўся, дзевяцігадовая Яся перажывае сьмерць маці. Бацька дзяўчынкі адпраўляе яе ў інтэрнат. Але аднойчы яна вырашае зьбегчы і вярнуцца дадому.

## Акторы
* Яся — Анастасія Пляц
* Ігар Сігоў
* Аляксандар Прымшыц
* Сьвятлана Анікей
* Алесь Малчанаў
* Дзяніс Тарасенка
* Алена Зуй-Вайцяхоўская
* Тацьцяна Мархель

## Здымачная група
* рэжысэр — Аляксей Палуян
* саўндтрэк — «Vuraj»

## Узнагароды
Фільм атрымаў тры ўзнагароды гішпанскага FICBUEU (у тым ліку «Найлепшая актрыса»), прыз «За найлепшую рэжысуру» на кінафэстывалі ў грэцкай Драме, дзьве ўзнагароды кінафэстывалю ў Нэвадзе, прыз у намінацыі «Найлепшы кароткамэтражны фільм» нямецкай кінапрэміі «Hessen Film Awards». 2 лістапада 2020 году фільм перамог на амэрыканскім кінафэстывалі «LA Shorts» і мае пэрспэктывы на «Оскар-2021».

## Крытыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Возера радасці» на сайце «TUT.BY» 
* 

Катэгорыя:Беларускія кароткамэтражныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове
Катэгорыя:Фільмы паводле раманаў
Катэгорыя:Фільмы 2019 году
Славацкі ўрад у выгнаньні (1945)

**Славацкі ўрад у выгнаньні** () — афіцыйны ўрад Першае Славацкае Рэспублікі да падпісаньня капітуляцыі Славаччыны 8 траўня 1945 году.

## Склад

## Вонкавыя спасылкі

* Kapitulačný akt vlády Štefana Tisa – Wikizdroje (wikisource.org)

Катэгорыя:Урады Першай Славацкай Рэспублікі
Катэгорыя:Урады ў выгнаньні
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1945 годзе
Катэгорыя:Красавік 1945 году
Катэгорыя:1945 год у Славаччыне
Аляксандар Малчанаў

**Аляксандар Малчанаў** (нар. ) — беларускі актор тэатру і кіно.

## Жыцьцяпіс
Прыйшоў у Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы у 1999 годзе і праслужыў там амаль 20 гадоў — апошнім для яго стаў сэзон-2018.

Вядомы сваімі ролямі ў фільмах «Жыве Беларусь», караткаметражцы «Ягор» (па матывах «Радзіва Прудок» Андрэя Горвата). У спэктаклі Тутэйшыя граў Янку Здольніка.

### Грамадзкая пазыцыя
27 сьнежня 2020 году выйшаў на менскую кальцавую з бел-чырвона-белым сьцягам і неўзабаве быў затрыманы. 28 сьнежня суд Фрунзенскага раёну прысудзіў яму 11 сутак па артыкуле 23.34 КаАП.

## Фільмаграфія
* 1999 - Каменская-1, *супрацоўнік ФСБ*
* 1999 - Прыхільнік, *эпізод*
* 2000 - У жніўні 44-га, *лейтэнант Лужнікоў*
* 2000 - Зорка Вэнэра, *Лёня міліцыянт* 
* 2000 - Паскораная дапамога-2, *Касы*
* 2001 - Эскіз на маніторы, *Сачыняльнік, галоўная роля*
* 2002 - Нянудныя матэр'ялы
* 2003 - Акупацыя. Містэрыі, *Адам*
* 2004 - Маленькія ўцекачы, *Андрэй*
* 2004 - Цёмная ноч, *сябар Вовы*
* 2005 - Глыбокая плынь, *эпізод*
* 2005 - Мужчыны не плачуць-2, *студэнт*
* 2005 - Прызваньне, *Стас*
* 2005 - Я цябе люблю ... *Зьміцер*
* 2008 - Пабочны эфэкт, *Віктар Філін*
* 2008 - Рыаліта, *лейтэнант Аліеў*
* 2010 - Масакра, *Якаў*
* 2012 - Жыве Беларусь, *зампаліт*
* 2012 - Знахарка, *эпізод*
* 2013 - Зводная сястра, *капітан МНС*
* 2018 - Няталы лёд, *Стас Каверын*
* 2019 - Усё магло быць інакш, *карэспандэнт*
* 2019 - Мышалоўка, *галоўная роля*
* 2010 - Возера радасьці 
* 2020 - Моцная слабая жанчына, *доктар*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кіна-тэарт

Катэгорыя:Беларускія акторы
Тэдзі Арандэл

**Эдвард Джон Арандэл** (; 1873, Лёндан, Ангельшчына, Вялікабрытанія — 5 лістапада 1922, Лёндан, Ангельшчына, Вялікабрытанія) — кінаактор Вялікабрытаніі эпохі нямога кіно, які ў пэрыяд з 1916 па 1922 год згуляў у 49 фільмах.

## Фільмаграфія
* 1922 — Палкія сябры / The Passionate Friends — *Эдвард Стратан*
* 1922 — Праз агонь і ваду / Through Fire and Water — *Баскомб*
* 1921 — Вялікае сэрца / Greatheart — *палкоўнік дэ Вінь*
* 1920 — Карчмарны рыцар / The Tavern Knight — *капітан Гоґан*
* 1919 — Раман Лэдзі Гамільтан / The Romance of Lady Hamilton — *прынц Ўэйлзкі*
* 1918 — Нэльсан / Nelson — *капітан Бэры*
* 1916 — Ліёнская пошта / The Lyons Mail — *эпізадычная роля*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Акторкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёндане
Возера радасьці (неадназначнасьць)

**Возера радасьці** можа азначаць:

* Возера Радасьці — невялікае мора на Месяцы;
* «Возера радасьці» — раман Віктара Марціновіча.
* «Возера радасьці» — кароткамэтражны беларускі фільм паводле кнігі Віктара Марціновіча.
П’ер Кардэн

**П’ер Кардэн** (, ; 7 ліпеня 1922, Сан-Б’яджа-дзі-Калальта, Італія — 29 сьнежня 2020, Парыж, Францыя) — францускі мадэльер італьянскага паходжаньня. Адзін з самых уплывовых у гісторыі высокай моды. З 1947 году працаваў у Крыстыяна Дыёра, у 1950 годзе заснаваў уласны дом моды. Аддаваў перавагу абстрактнаму, геамэтрычнаму дызайну, які часьцяком мала адпавядаў паўсядзённым клопатам. Адзін зь першапраходцаў стылю ўнісэкс (калекцыя 1958 году), лічыўся авангардыстам ад моды.

## Жыцьцяпіс
Будучы мадэльер нарадзіўся ў мястэчку Сан-Б’яджа-дзі-Калальта недалёка ад Вэнэцыі. Бацька яго быў вінаробам, і сын мог бы працягнуць сямейнае прадпрыемства. Аднак душа ў яго да гэтага не ляжала. Ён зьехаў з Італіі і свае школьныя гады правёў у Францыі. У чатырнаццаць гадоў П’ер ужо паступіў чаляднікам да краўца, а пасьля гэтага адправіўся пакараць Парыж — і здолеў уладкавацца працаваць у самыя прэстыжныя дамы́ моды Пакена Скіяпарэлі і Крыстыяна Дыёра. Усяго празь пяць гадоў, у 1945 годзе, у Парыжы адкрыўся «Дом Кардэна», а потым і дзьве фірмовых крамы.

Атрымаў сусьветную вядомасьць таксама як знакаміты дызайнэр. Ён запатэнтаваў больш за 500 дызайнэрскіх вынаходзтваў ня толькі ў галіне мадэляваньня адзеньня, але і ў архітэктуры, транспарце, сфэры рэклямы тавараў і гэтак далей.

Што ж тычыцца ўласна адзеньня, то менавіта П’ер Кардэн прыдумаў многія формы і канструкцыі, якія ў розны час пакаралі сьвет: прамыя і завужаныя дадолу сукенкі-мяшкі, спадніцы-матылі, спадніцы-цюльпаны, жакеты-бурбалкі, падабраныя на сьцёгнах поясам, мэталічныя ўпрыгожаньні.

Зьяўляецца ўладальнікам 24 прэстыжных міжнародных і францускіх узнагародаў. У 1974 годзе П’ер Кардэн стаў кавалерам ордэна Ганаровага легіёну, а ў 1988 — італьянскага ордэну «За заслугі» і «Сьвятыя скарбы» — вышэйшай узнагароды Ватыкану. У 1985 годзе быў абраны сябрам францускай Акадэміі прыгожых мастацтваў і стаў «несьмяротным», як называюць у Францыі ганаровых акадэмікаў. У 2002 годзе ён быў уганараваны ордэнам Скарыны. У 2004 годзе наведваў Менск.

## Узнагароды
* Камандор ордэна Ганаровага легіёна
* Камандор Нацыянальнага ордэна «За заслугі»
* Кавалер ордэна мастацтваў і літаратуры
* Ордэн Францыска Скарыны (2002, Беларусь)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт «Sculptures Utilitaires»
* Афіцыйны сайт П’ера Кардэна

Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Катэгорыя:Францускія мадэльеры
Катэгорыя:Італьянскія мадэльеры
Дуглас (востраў Мэн)

**Ду́глас** (, ) — сталіца і найбуйнейшы горад вострава Мэн. У горадзе разьмяшчаецца Тынвальд, парлямэнт Вострава Мэн, які зьяўляецца адным з найстарэйшых пастаянна дзеючых парлямэнтаў у сьвеце.

## Геаграфія
Места разьмешчанае на ўзьбярэжжы Ірляндзкага мора.

## Дэмаграфія
Насельніцтва места Дуглас  год складае 27 938 жыхароў, гэта 33,06% ад агульнай колькасьці насельніцтва вострава Мэн.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Сталіцы Эўропы
Пурнушкі (Немянчынскае староства)

**Пурнушкі** (, ) – вёска ў Віленскім раёне. Знаходзіцца за 26 км на поўнач ад Вільні і за 10 км на паўднёвы ўсход ад Падбярэзьзя. Паводле разьлікаў францускіх навукоўцаў, праведзеных у 1989 року, тут знаходзіцца цэнтар Эўропы.

## Насельніцтва

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Віленскага раёну
Катэгорыя:Немянчынскае староства
Балічы (Шчучынскі раён)

**Ба́лічы** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

У 1940—1972 гадах цэнтар Баліцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 356 жыхароў

## Славутасьці
* Баліцкі валун

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Быкаўка (Гарадзенская вобласьць)

**Бы́каўка** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 28 жыхароў

## Асобы
* Сяргей Маскевіч — беларускі палітык, 5-ы міністар адукацыі Рэспублікі Беларусь (2010—2014)

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Бобра (вёска)

**Бо́бра** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

За 1,2 км ад вёскі знаходзіцца прыпыначны пункт Бабры. 

## Насельніцтва
* 2009 — 47 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Быкаўка

Назву **Быкаўка** маюць:

* Быкаўка — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Быкаўка — ручай у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці, правы прыток ракі Нямыльня, басэйн Сожу
* Быкаўка — ручай у Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Вілейка, басэйн Дняпра
Клімаўшчына (Гарадзенская вобласьць)

**Клі́маўшчына** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1664 г. згадваецца ў складзе Лідзкага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 — 43 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Баліцкі валун

**Баліцкі валун** — помнік прыроды рэспубліканскай значнасьці ў Беларусі. За 500 м на поўнач ад в. Балічы Шчучынскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Апісаньне
Валун шэрага гнэйсу з мноствам крышталёў гранату, даўжыня 4,1 м, шырыня 2 м, вышыня 1,5 м, у абводзе 9,5 м, аб’ём 12,3 м³, маса каля 33 т. Прынесены ледавіком каля 200 тысячаў год назад са Скандынавіі.

Мае 31 паўсфэрычнае паглыбленьне (3—5 см у папярочніку, да 4 см глыбіні), зробленае чалавекам каля 2— 2,5 тысячаў гот таму. У язычніцкія часы прадмет пакланеньня.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Славутасьці Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Геалёгія Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП III
Катэгорыя:Памятныя камяні Беларусі
Катэгорыя:Паганства ў Беларусі
Запольле (Шчучынскі раён)

**Запо́льле** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

## Асобы
* Генадзь Хоміч (нар. 1971) — беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыня Слонімскага райвыканкаму.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Андрэй Дробыш

**Андрэ́й Дро́быш** (нар. , Варапаева, Пастаўскі раён) — беларускі актор тэатру і кіно.

## Жыцьцяпіс
Скончыў музычную вучэльню ў Наваполацку па клясу валторны. У 2006 годзе скончыў тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спэцыяльнасьці «Акторскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс народнага артыста Беларусі В. М. Раеўскага). З 2005 году працаваў ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.

У жніўні 2020 году разам зь іншымі супрацоўнікамі Купалаўскага тэатру звольніўся пратэстуючы супраць гвалту і ў знак салідарнасьці з Паўлам Латушкам. 23 верасьня 2020 году затрыманы падчас акцыі пратэсту і на наступны дзень вызвалены з штрафам у 10 базавых адзінак.

## Ролі ў тэатры
* Пан Адольф Быкоўскі/ Хлопец («Паўлінка» Я. Купалы);
* Радзівіл Руды («Чорная панна Нясьвіжа» А. Дударава);
* Дырыгент/ шляхта («Пінская шляхта» В. Дунін-Марцінкевіча);
* Чорт, Дзяк («Ноч на Каляды» паводле М. Гогаля);
* Хоня («Людзі на балоце» паводле І. Мележа);
* Выканаўца песень «Крыжаванка», «Полька» («Местачковае кабарэ»);
* Селянін у карчме "(«Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча);
* Сямён Сямёнавіч Медзьвядзенка («Чайка» А. Чэхава);
* Аўстрыяк, Пан («Дзьве душы» М. Гарэцкага);
* Рэмон Жыру («Школа падаткаплацельшчыкаў» Л. Вернэя і Ж. Бэра);
* Пётр Іванавіч Бабчыньскі («Рэвізор» М. Гогаля);
* Робін/ Эльф («Сон у купальскую ноч» У. Шэкспір);
* Ягор («Ураджай» П. Пражко);
* Настаўнік, Сваяк Мікола («Шабаны» А. Бахарэвіча);
* Карпа («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях» паводле Я. Баршчэўскага);
* Освальд, дварэцкі («Кароль Лір» У.Шэкспір);
* Мудрэц, віцябчук, пецярбуржац, парыжанін, госьць на вясельлі, ваяр, рэвалюцыянэр, настаўнік, канцылярыя (En souvenir de Шагал).

## Асабістае жыцьцё
Быў жанаты з акторкай Крысьцінай Дробыш. Мае сына.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пастаўскім раёне
Катэгорыя:Беларускія акторы
Крысьціна Дробыш

**Крысьці́на Дро́быш**, у дзявоцтве *Каза́к* ( 22 верасьня 1990, Менск) — беларуская акторка тэатру і кіно. Адна з заснавальніц праекту «Кніжны воз». Займаецца стварэньнем аўдыякніг на беларускай мове.

## Жыцьцяпіс

У 2013 годзе скончыла тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спэцыяльнасьці «Акторскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс народнага артыста Беларусі М. М. Кірычэнкі). З 2013 году працавала ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.

У жніўні 2020 году разам зь іншымі супрацоўнікамі Купалаўскага тэатру звольнілася, пратэстуючы супраць гвалту і ў знак салідарнасьці з Паўлам Латушкам.

## Ролі ў тэатры
* Дзяўчына («Паўлінка» Я.Купала);
* Фрэйліна («Чорная панна Нясьвіжу» А.Дудараў);
* Дзяўчына («Ноч на Каляды» М.Гогаль);
* Хадоська («Людзі на балоце» І. Мележа);
* Зося («Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча);
* Пакаёўка («Чайка» А.Чэхаў);
* Сафія («Шабаны» А. Бахарэвіча);
* Аля («Дзьве душы» М. Гарэцкага);
* Тацьцяна («Каханьне як мілітарызм» П. Гладзіліна);
* Каралева ў маладосьці («Юбілей ювэліра» Н. МакОліф);
* Даша («Зямля Эльзы» Я. Пуліновіч);
* Шырлі Ўэйд («Вешальнікі» М. МакДонаха);
* Агапка («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях» паводле Я. Баршчэўскага);
* Кардэлія, дачка караля Ліра («Кароль Лір» У.Шэксьпір);
* Крысьціна («Першы»);
* Іда, юнацтва («En souvenir de Шагал»).

## Асабістае жыцьцё
Была замужам за акторам Андрэем Дробышам. Мае сына.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Крысьціна Дробыш на сайце Купалаўскага тэатру
* Крысьціна Дробыш на Кино-театре
* «Зараз у Купалаўскі прыходзяць людзі, якія топчуць яго нагамі» — вялікая гутарка з актрысай Крысцінай Дробыш

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія акторкі
Кыргыская Вікіпэдыя

**Кыргы́ская Вікіпэ́дыя** () — разьдзел Вікіпэдыі кыргыскай мовай, адкрыты 3 чэрвеня 2002 году. Гэта 84-ы паводле велічыні разьдзел Вікіпэдыі ў сьвеце, які зьмяшчае  .

Найбольшы ўплыў на кыргыскі разьдзел аказваюць расейская, казаская і ангельская Вікіпэдыі.

## Храналёгія

* 14 верасьня 2012 — 10 000 артыкулаў.
* 17 кастрычніка 2012 — 15 000 артыкулаў.
* 9 сьнежня 2012 — 20 000 артыкулаў.
* 24 жніўня 2015 — 35 000 артыкулаў.
* 15 студзеня 2016 — 53 000 артыкулаў.
* 8 жніўня 2020 — 80 000 артыкулаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Тынчтыкбек Чоротегин. «Википедия» в Кыргызстане: Мысли вслух о недавних семинарах и встречах о кыргызской «Википедии» // rus.azattyk.kg, 28.03.2011
* Википедияда кыргызча маалыматтар көбөйүүдө — Азаттык, azattyk.org, 3.11.2011.
* Элмурат Аширалиев. «Википедия» на кыргызском увеличилась в три раза за полгода // kloop.kg, 05.01.2012

Катэгорыя:Кыргыская мова
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2002 годзе
Катэгорыя:Верасень 2002 году
Катэгорыя:Цюрскія Вікіпэдыі
Вярбілкаўскі сельсавет

**Вярбі́лкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шчучынскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — вёска Вярбілкі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Шчучынскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гаралдзенскай вобласьці.

16 ліпеня 1954 году скасаваны, тэрыторыя далучана да Шчучынскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Вярбілкі

**Вярбі́лкі** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

У 1940—1954 гадах цэнтар Вярбілкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 182 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Народная газэта (неадназначнасьць)

**Наро́дная газэ́та** можа азначаць:

* Народная газэта — азэрбайджанская газэта, якая выдаецца з 1919 року
* Народная газэта — беларуская газэта, якая выдаецца з 1990 року
* Народная газэта — таджыцкая газэта, якая выдаецца з 1925 року
Народная воля (неадназначнасьць)

**Наро́дная во́ля** можа азначаць:

* „Народная воля“ — рэвалюцыйная арганізацыя Расейскай імпэрыі
* Народная воля — беларуская газэта, якая выдаецца з 1995 року
* „Народная воля“ — вэнэсуэльская палітычная партыя
* Народная воля — украінская газэта, якая выдавалася ў 1917—1919 роках
Горы (Краснапольскі раён)

**Го́ры** — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар Горскага сельсавету.

Знаходзіцца за 18 км на паўднёвы ўсход ад Краснапольля, за 127 км ад Магілёва, каля левага берагу ракі Палуж.

## Гісторыя
У 1736 годзе згадваецца як вёска ў Рэчыцкім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1996 — 404 жыхары, 145 двароў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Вясёлы (Краснапольскі раён)

**Вясёлы** — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 8 жыхароў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Сярэдні

## Тапонім
### Беларусь
* Сярэдні — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці

### Расея
* Сярэдні — паўвостраў на поўначы Кольскага паўвострава
* Сярэдні — пасёлак у Архангельскай вобласьці
* Сярэдні — пасёлак у Іркуцкай вобласьці
* Сярэдні — пасёлак у Тульскай вобласьці
Уладзімер Коранеў

**Уладзімер Ко́ранеў** (20 чэрвеня 1940, Севастопаль — 2 студзеня 2021, Масква) — савецкі і расейскі актор тэатру і кіно. Народны артыст РФ (1998).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і будучага контр-адмірала Барыса Коранева (1913—1965).

Дзяцінства прайшло ў Ізмаіле, пазьней сям’я пераехала ў Талін, дзе ў яго зьявілася цікавасьць да літаратуры і тэатру. Аднаклясьніца Ларыса Лужына прывяла Ўладзімера ў драмгурток, якім кіраваў актор Расейскага драматычнага тэатру Іван Расамахін. У гуртку таксама займаліся будучыя акторы Віталь Каняеў, Ігар Ясуловіч і Ліліян Малкіна. Спэктаклі, пастаўленыя пад кіраўніцтвам Расамахіна, паказвалі ня толькі на школьнай, але і на прафэсійнай сцэне.

Пасьля заканчэньня школы Коранеў абраў прафэсію актора і ў 1957 годзе паступіў у ГІТІС ў майстэрню народнага артыста РСФСР Рыгора Конскага і народнай артысткі СССР Вольгі Андроўскай, вучняў Станіслаўскага і Неміровіча-Данчанкі.

Ён вучыўся на апошнім курсе, калі зь Ленінграду ў Маскву прыехаў асыстэнт па акторах шукаць выканаўцу на галоўную ролю ў фільме «Чалавек-амфібія» (рэжысэру Ўладзімеру Чаботарову на ролю Іхтыяндра патрэбен быў артыст, якога ніхто б ня ведаў). Пасьля выхаду фільму (які стаў лідэрам савецкага кінапракату 1962 гаду) Коранеў стаў знакаміты як «Чалавек-амфібія», стаўшы сэкс-сымбалем СССР.

У 1961 годзе прыйшоў у трупу Маскоўскага драматычнага тэатру імя К. С. Станіслаўскага, куды яго запрасіў Міхаіл Яншын, які кіраваў тэатрам у той час. З тых часоў Уладзімер Коранеў быў вядучым артыстам трупы.

Да 2015 году — прафэсар, мастацкі кіраўнік факультэту тэатральнага мастацтва Інстытуту гуманітарнай адукацыі і інфармацыйных тэхналёгіяў. Пасьля заканчэньня 2014—2015 навучальнага году факультэт расфармаваны з прычыны адсутнасьці прыбытку.

Памёр 2 студзеня 2021 году на 81-м годзе жыцьця ў Маскве ад COVID-19.

## Крыніцы

Катэгорыя:Савецкія акторы
Катэгорыя:Расейскія акторы
Катэгорыя:Заслужаныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Народныя артысты Расейскай Фэдэрацыі
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфэкцыі COVID-19
Сьпіс памерлых у 2021 годзе

## Студзень

* 2 студзеня: 
** Уладзімер Коранеў (80) — савецкі і расейскі актор тэатру і кіно.
** Арнольд Сьмеяновіч (82) — беларускі нэўрахірург.
* 4 студзеня: Фелікс Шкірманкоў (94) — беларускі пісьменьнік.
* 5 студзеня: Анатоль Цітоў (73) — беларускі гісторык і геральдыст.
* 14 студзеня: Барыс Грачэўскі (71) — расейскі кінэматаграфіст, мастацкі кіраўнік кіначасопісу «Ералаш».
* 17 студзеня: Леанід Лыч (91) — беларускі гісторык, публіцыст; доктар гістарычных навук, прафэсар. 
* 23 студзеня: Лары Кінг (87) — амэрыканскі тэлевядоўца.
* 28 студзеня: Васіль Ланавой (87) — савецкі й расейскі актор, народны артыст СССР.

## Люты
* 15 лютага: Марыя Бяспалая (72) — беларускі гісторык.
* 18 лютага: Андрэй Мягкоў (82) — расейскі актор.

## Сакавік
## Красавік
* 9 красавіка: Прынц Філіп (99) — муж каралевы Вялікабрытаніі.

## Травень
## Чэрвень
* 9 чэрвеня: Лібушэ Шафранкава (68) — чэская акторка

## Ліпень
## Жнівень
## Верасень
## Кастрычнік
## Лістапад
## Сьнежань

* 10 сьнежня: Міхал Сапель, каталіцкі сьвятар 

## Крыніцы


2021
Голас Часу (1945)

**«Голас Часу»** — грамадзка-палітычная газэта Маларыцкага раёну.

## Мінуўшчына
Газэта выдаецца з 2 жніўня 1945 году. Першы нумар выйшаў пад назовам «Сьцяг Перамогі» (). Рэдакцыя знаходзілася ў будынку райкаму партыі на вуліцы Несенюка. Мэтаю газэты было інфармаваньне насельніцтва пра падзеі ў раёне й краіне, асьвятленьне жыцьця ў месьце й вёсцы. Першы нумар набіралі ўручную Вольга Самойлава й Вера Камянчук. Яны прапрацавалі ў тыпаграфіі шмат гадоў, унёсшы вялікі ўклад у разьвіцьцё й паліграфічнае афармленьне газэты.

З 1953 году газэта мяняе сваю назву на беларускую «Сьцяг Перамогі» ().

У 1962 годзе газэта закрываецца з-за скасаваньня Маларыцкага раёну. Аднак ужо ў 1965 року раён аднаўляецца, а газэта пачынае выходзіць пад назвай «Сельскае жыцьцё» (). Газэта выдавалася пад гэтым назовам да 1991 году.

2 студзеня 1991 году газэта была перайменаваная ў «Голас Часу».

Са студзеня 2010 року газэта мае ўласны ўэб-сайт па адрасе «malorita.by». У верасьні 2017 году адбыўся рэдызайн сайту.

Сёньня газэта выдаецца два разы на тыдзень: у сераду аб’ёмам 8 старонак і ў суботу аб’ёмам — 12 бачынаў.

## Рэдактары
Першым рэдактам быў В. Бяляеў. Потым газэту рэдагавалі К. Паноў, М. Смолін, Дз. Нікалаеў, П. Сусікаў, І. Налівайка. З 1965 року газэту рэдагавалі У. Макарэвіч, Н. Салавей, І. Герашчанка, А. Тунчык, Н. Рымач, У. Шпарла, У. Захарэвіч, У. Мігалевіч, Н. Сьвіцюк.

## Узнагароды
У 1989 годзе райгазэта за актыўны ўдзел ва Ўсесаюзным конкурсе імя Ўльянавай на найлепшую пастанову масавай працы, творчую ініцыятыву і вялікі ўнёсак у працу з грамадзкімі карэспандэнтамі Кіраўніцтвам саюзу журналістаў БССР узнагароджаная ганаровай граматай.

## Вонкавыя спасылкі

* Гісторыя газэты
* Пра сайт

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на расейскай мове
Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Культура Маларыцкага раёну
Катэгорыя:Друкаваныя выданьні, якія зьявіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:Жнівень 1945 году
Катэгорыя:1945 год у Беларусі
Голас часу

**«Голас часу»** — назва шэрагу беларускіх выданьняў:

* «Голас Часу» — грамадска-палітычная газэта Маларыцкага раёну, заснаваная ў 1945 годзе.
* «Голас часу» — царкоўна-грамадзкі часопіс праваслаўных беларусаў. Выдаецца зь ліпеня 1989 року ў Лёндане.
Гісторыя Беларусі (мультфільм)

**«Гісторыя Беларусі»** — беларускі аматарскі нямы анімацыйны фільм, прысьвечаны гісторыі Беларусі. Сюжэт мультфільму апісвае гістарычны шлях Беларусі, паказваючы важкія падзеі ейнай гісторыі. Аўтар прызнае, што ў нейкай ступені натхняўся мультфільмам «Будзьма беларусамі».

## Стварэньне
17 кастрычніка 2015 году на ютубным канале тады яшчэ івацэвіцкага школьніка Арцёма Саяўца «Art's Animations» зьяўляецца кароткамэтражны мультфільм «Гісторыя Беларусі» () працягласьцю 3:41, які станам на 3 студзеня 2021 году мае 3.673.110 праглядаў. Аднак аўтар прызнаў шмат якія недарабленьні й памылкі (як гістарычныя, гэтак і з анімацыяй). 12 сакавіка 2017 году ён у сваёй суполцы «Ў Кантакце» аб’яўляе пра старт працы над «Гісторыяй Беларусі», якая мусіла быць больш якаснай.

Цягам стварэньня мультфільму аўтар выкладваў у свваёй суполцы «Ў Кантакце» здымкі ці абрэзаныя сцэнкі з мультфільму. Ужо тады падпісанты адзначалі даволі добрую якасьць мультфільму. 28 чэрвеня аўтар агалосіў пра злом камп’ютару, з-за чаго выпуск мультфільму быў адкладзены. 17 ліпеня ўжо было паведамлена пра працяг працы. На «YouTube» мультфільм зьяўляецца 10 жніўня 2017 року.

## Мультфільм
У адрозьненьне ад першае «Гісторыі Беларусі» (), дзе амаль усё канцэнтравалася на пазытыве, «Гісторыя Беларусі» 2017 году мае больш глыбокае адлюстраваньне беларускае мінуўшчыны. Напрыклад, даволі трагічна паказаная сцэна падзелаў Рэчы Паспалітай: чорны хвон, акрутнасьць.

Станам на 3 студзеня 2021 году мультфільм мае ўжо 6.377.090 праглядаў.

Паводле статыстыкі на студзень 2018 году (тады мультфільм набраў ужо звыш мільёну праглядаў): 41% ад усіх праглядаў з Расеі; 11% — Украіна; 8% — Беларусь ; 6% — Польшча; 4% — ЗША, 30% — астатнія краіны.

## Некаторыя адсылкі

* Сцэна паляваньня на зубра (5:09—5:30) — «Песьня пра зубра» Міколы Гусоўскага.
* Заключальная сцэна  (22:34—23:06), у якой над Беларусьсю зьяўляецца бусел — «Зямля пад белымі крыламі» Ўладзіміра Караткевіча.

## Вонкавыя спасылкі

* Паглядзець «Гісторыю Беларусі» (2015) на «YouTube»
* Паглядзець «Гісторыю Беларусі» (2017) на «YouTube»
* Інтэрвію са стваральнікам (2018)
* 
* 
* Пра мультфільм

Катэгорыя:Беларускія мультфільмы
Катэгорыя:Беларускія фільмы 2017 году
Катэгорыя:Мультфільмы 2017 году
Катэгорыя:Жнівень 2017 году
Горанка

**Го́ранка** — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавету.

## Геаграфія
Вёска знаходзіцца на рацэ Горанка (прыток ракі Палуж).

## Асобы
* Мікола Ткачоў (1918—1979) — беларускі пісьменьнік і журналіст.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Горанка (неадназначнасьць)

**Горанка** — тапонім:

## Беларусь
* Горанка — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Горанка — рака ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці, прыток ракі Палуж

## Расея
* Горанка — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласьці

## Украіна
* Горанка — вёска ў Кіева-Сьвятошынскім раёне Кіеўскай вобласьці
* Горанка — рака ў Кіеўскай вобласьці, прыток ракі Ірпень
Грыбы (вёска)

**Грыбы́** — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Рэчыцкага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 — 44 жыхары.

## Крыніцы

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Дзернавая

**Дзернава́я** — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1736 годзе згадваецца як вёска ў Рэчыцкім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 — 20 жыхароў.

## Асобы
* Пятрусь Бядулін (1912—1940) — беларускі паэт.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Дубраўка (Горскі сельсавет)

**Ду́браўка** — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Горскага сельсавету.

## Асобы
* Віктар Цярэшчанка — беларускі палітык, кандыдат эканамічных навук, кандыдат на пасаду прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь на выбарах 2010 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Ражанка (пасёлак)

**Ражанка** — пасёлак ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 332 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Крупялі (Ражанкаўскі сельсавет)

**Крупялі** — былая вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Ражанкаўскага сельсавету.

26 траўня 2017 году вёска скасавана.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Шчучынскага раёну
Матыльскі сельсавет

**Маты́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Радунскага раёну Гараденскай вобласьці. Цэнтар — вёска Матылі.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Васілішкаўскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР.

З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. З 20 студзеня 1960 году ў складзе Радунскага раёну. 17 чэрвеня 1961 году скасаваны, тэрыторыя далучана да Першамайскага сельсавета.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радунскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Васілішкаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1961 годзе
Свой лад (бюлетэнь)

**«Свой лад»** — інфармацыйна-аналітычны бюлетэнь Гарадзенскага аддзяленьня ГА «Фонду імя Льва Сапегі». Для нутранога карыстаньня бюлетэнь распаўсюджваўся задарма.

## Вонкавыя пасылкі
* Адзін з выпускаў

Катэгорыя:Выданьні, заснаваныя ў 2002 годзе
Катэгорыя:Выданьні, закрытыя ў 2004 годзе
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Гарадзенскія СМІ
Катэгорыя:Фонд імя Льва Сапегі
Бэрт Галдэйн

**Бэрт Галдэйн** (; 1867, Ўорынґтан, Чэшыр, Ангельшчына, Вялікабрытанія — 8 лютага 1937, Лёндан, Ангельшчына, Вялікабрытанія) — кінарэжысэр Вялікабрытаніі эпохі нямога кіно, які ў пэрыяд з 1910 па 1922 год зфільмаваў 173 кінастужкі.

## Выбарачная фільмаграфія
* 1920 —  / The Winding Road
* 1919 — Раман Лэдзі Гамільтан / The Romance of Lady Hamilton
* 1915 —  / Five Nights
* 1914 —  / Lights of London
* 1912 —  / The Lieutenant's Bride
* 1910 —  / The Queen of the May
* 1910 —  / Dora

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Кінарэжысэры Вялікабрытаніі]