Тацяна Нядбай

**Тацяна Нядбай** (сапр.: *Тацяна Нетбаева*; , Полацак) — беларуская паэтка, перакладчыца, праваабаронца, Старшыня Беларускага ПЭНу, сябра Рады БДПЧ і Кансультацыйнай рады Сеткі Дамоў Правоў Чалавека.

## Жыцьцяпіс

Вучылася філялёгіі ў Менску (2000—2006).

21 сакавіка 2006 годзе арыштаваная ў пераходзе за ўдзел у намётавым гарадку, асуджаная на 5 сутак арышту па ч. 1 арт. 167-1.

Пасьля палітычна матываванага адміністрацыйнага арышту ў 2006 годзе паступіла ў асьпірантуру ў Любліне ва UMCS. Адначасова з гэтым ў 2006 годзе паступіла на магістратуру ЭГУ ў Вільні, якую скончыла ў 2008 годзе.

У 2011 годзе ў Любліне абараніла дысэртацыю па гісторыі беларускай літаратуры..

У 2015 годзе вярнулася ў Беларусь, дзе працавала ў галіне незалежных мэдыя (Press Club Belarus, да 2017 года), беларускай літаратуры, культуры і правоў чалавека (Беларускі ПЭН, з 2017 года), каардынавала іншыя культурніцкія, выдавецкія і мэдыяпраекты. У ліпені 2021 году мусіла пакінуць Беларусь разам з офісам Беларускага ПЭНу. Старшыня Беларускага ПЭНу ў Варшаве. Намесьніца старшыні фонду «Адкрытая культура» ў Любліне (з 2012 году), супрацоўнічае з Беларускім Домам правоў чалавека ў Вільні.

З 2017 году — старшыня Беларускага ПЭН-цэнтру.

### Творчасьць
У 2010 годзе пабачыла сьвет кніга Эвы Томпсан «Песьняры імпэрыі: Расейская літаратура і каляніялізм» у перакладзе Тацяны Нядбай. Суаўтарка перакладаў кніг Лешака Калакоўскага «Наш вясёлы апакаліпсіс» (2012), Анны Бужыньскай і Міхала Паўла Маркоўскага «Тэорыі літаратуры ХХ стагоддзя» і іншых.

Заснавала выдавецтва «Полацкія лябірынты» у якім выйшлі кнігі Марыі Мартысевіч «Водападзел», Алеся Бяляцкага «Алесь», Максіма Знака «Зэкамерон. Вершы. Гутаркі», першы поўны пераклад на беларускую мову «Іліяды» Гамэра, «Энэіды» Вергіліюса і іншыя.

У 2014 годзе выйшла першая кніга паэзіі «Сырэны сьпяваюць джаз», праз 10 год — другі зборнік «Там, за сьцяной».

## Творы
* Сырэны сьпяваюць джаз, Менск, 2014 
* Некаторыя аспэкты мясцовай ідэнтычнасьці ў беларускіх хроніках XVII—XVIII стст., Roczniki Humanistyczne TN KUL — Seria: Słowianoznawstwo; Tom LVI 2008 s. 83—95;
* Беларуская незалежная культура — спроба дыфдыягназу
* Там, за сьцяной, Бэрлін, 2024, ISBN 978-3-949850-54-7

### Пераклады
* Эва Томпсан «Песьняры імпэрыі: Расейская літаратура і каляніялізм», Менск: Мэдысонт, 2009
* Лешак Калакоўскі «Наш вясёлы апакаліпсіс», 2012 (у суаўтарстве)
* Анна Бужыньска і Міхал Паўл Маркоўскі «Тэорыі літаратуры ХХ стагодзьдзя», 2017

## Узнагароды
* Фіналістка конкурсу Беларускага ПЭН-цэнтру да 75-годзьдзя Ўладзімера Караткевіча (2005).
* Ляўрэатка прэміі «Дэбют» імя Максіма Багдановіча (2015)
* Ляўрэатка прэміі прэміі «Залатая літара» (2019) за ўспамін пра Міхала Анемпандыстава ў зборніку «Простыя словы» і за яе кнігу паэзіі «Сырэны сьпяваюць джаз».
* Ляўрэатка прэміі беларускай праваабарончай супольнасьці «Праваабаронца года 2025».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Блог Тацяны Нядбай ў ЖЖ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку
Катэгорыя:Беларускія літаратаркі
Катэгорыя:Беларускія паэткі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыцы
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Дэбют»
Катэгорыя:Сябры беларускага ПЭН-цэнтру
Катэгорыя:Выпускнікі філялягічнага факультэту БДУ