open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рустам Валіулін

**Руста́м Абдэлсама́тавіч Валіу́лін** (; 24 чэрвеня 1976 , Ульянаўск, РСФСР, СССР) — беларускі біятляніст татарскага паходжаньня. Удзельнік трох Алімпійскіх гульняў (2002, 2006, 2010).

## Біяграфія
Займаецца біятлёнам з 1995 году. Дэбютаваў у Кубку сьвету ў 2000 годзе, у індывідуальнай гонцы ў Лахці, дзе заняў 61 месца. Упершыню патрапіў у 10-ку лепшых у 2003 годзе ў Гольмэнколене, дзе ў спрынтэрскай гонцы заняў 8 месца. Лепшым месцам у асабістых гонках зьяўляецца 5 месца ў індывідуальнай гонцы ў Лахці ў сэзоне 2006/07.
Найбольш значныя посьпехі зьвязаныя з эстафэтамі. Бронзавы прызэр чэмпіянату сьвету ў эстафэце ў Ханты-Мансійску (2003), бронзавы прызэр у мяшанай эстафэце ў Эстэрсундзе (2008). Уладальнік малага Кубка сьвету ў складзе эстафэтнай зборнай у сэзоне 2002/03. Лепшым вынікам на Алімпійскіх гульнях у асабістых гонках ёсьць 24 месца ў спрынтэрскай гонцы ў Турыне ў 2006, быў 11 у эстафэтных гонках у 2006 і 2010.

## Агульны залік Кубку сьвету
* 1999—2000 — **63-е месца** (6 ачкоў)
* 2000—2001 — **79-е месца** (3 ачкі)
* 2001—2002 — **85-е месца** (6 ачкоў)
* 2002—2003 — **37-е месца** (127 ачкоў)
* 2003—2004 — **34-е месца** (145 ачкоў)
* 2004—2005 — **46-е месца** (72 ачкі)
* 2005—2006 — **32-е месца** (161 ачко)
* 2006—2007 — **44-е месца** (61 ачко)
* 2007—2008 — **51-е месца** (58 ачкоў)
* 2008—2009 — **30-е месца** (279 ачкоў)
* 2009—2010 — **56-е месца** (94 ачкі)

## Крыніцы

## Вонкавая спасылкі
* Профіль на сайце IBU

Катэгорыя:Беларускія біятляністы
Катэгорыя:Беларускія біятляністы і біятляністкі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Біятляністы і біятляністкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 году
Катэгорыя:Біятляністы і біятляністкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 году
Катэгорыя:Біятляністы і біятляністкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 году
Пятроўскі фэст

**Пятро́ўскі фэст** — штогадовы рэгіянальны фэст традыцыйнай культуры. Ладзіцца ў в. Шыпілавічы (Любанскі раён) намаганьнямі РМГА «Студэнцкае этнаграфічнае таварыства» ды Любанскага раённага аддзелу культуры.

Фэст складаецца з рэканструкцыі народных звычаяў жніва і касьбы, майстар-класаў па танцах, спевах, вышыўцы, выцінанцы, хлебапячэнні і інш.

У межах фэсту праходзіць танцавальная школа «Пятровіца». Вучыць танцаваць беларускія танцы Сяргей Выскварка — этнограф, спэцыяліст па традыцыйным танцавальным этыкеце і манеры, загадчык арганізацыйна-творчага аддзелу Любанскага раённага цэнтру культуры, кіраўнік фальклёрнага ансамбля «Верабейкі» (Любань).

Каардынатар фэсту Настасься Кухарэнка.

Абрады і звычаі сьвята Пятрок у вёсцы Шыпілавічы Любанскага раёна Менскай вобласьці зьяўляюцца элементам нематэрыяльнай культурнай спадчыны і ў 2024 г. былі ўлючаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Пятроўскі фэст — 2011
У фэсьце ўдзельнічала каля 70 чалавек. У тым ліку госьці з Масквы ды беларусы Прыбайкальля — гурт «Крывічы» з Іркуцку.

* 9—11 ліпеня — летняя танцавальная школа;
* 12 ліпеня — рэканструкцыя каляндарна-абрадавага сьвята Пятрок (Пятровіца) ды гасьцявога кірмашу на Петрака.

## Пятроўскі фэст — 2012
* 7—11 ліпеня — летняя танцавальная школа «Пятровіца»;
* 12 ліпеня — рэканструкцыя каляндарна-абрадавага сьвята Пятрок (Пятровіца) ды гасьцявога кірмашу на Петрака.

У праграме танцавальнай школы: — мк сп. Выскваркі (паглыбляем атрыманыя веды і вучымся адрозьніваць Мікіту ад Зайчыка); — сьпеўныя заняткі па ўнікальнай методыцы сп. Рыжковай; — мк. па танцах Случчыны і Старых Дарог; — мк ад аўтэнтычнага гурта в. Пагост (Жыткавіцкі раён).

## Пятроўскі фэст — 2013
У фэсьце ўдзельнічала каля 60 чалавек. У тым ліку госьці зь Летувы ды Расеі.

* 6—7 ліпеня — сьвята Купальле і танцавальная акцыя «Лявоніха на 100 пар»;
* 7—11 ліпеня — летняя танцавальная школа «Пятровіца»;
* 12 ліпеня — рэканструкцыя каляндарна-абрадавага сьвята Пятрок (Пятровіца) ды гасьцявога кірмашу на Петрака.

## Пятроўскі фэст — 2014
* 9—11 ліпеня

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына фэсту традыцыйнай культуры "Пятровіца".

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларуская культура
Роман Ёсі

**Ро́ман Ё́сі** (; нарадзіўся 1 чэрвеня 1990 году, Бэрн, Швайцарыя) — швайцарскі хакеіст, абаронца клюбу «Нэшвіл Прэдатарз», які гуляе ў НХЛ, і нацыянальнай зборнай Швайцарыі.

## Кар’ера
### Клюбная
Прафэсійную кар’еру пачынаў за клюб «Бэрн». У 2008 годзе быў задрафтаваны НХЛ клюбам «Нэшвіл Прэдатарз» пад ашульным 38 нумарам, пасьля чаго выступаў за клюб «Мілўокі Эдміралз». У сэзоне 2011—2012 гадоў дэбютаваў у НХЛ. 10 сьнежня 2011 году забіў сваю першую шайбу ў браму «Анагайм Дакса». 25 лютага 2013 году атрымаў за адзін матч 4 пункты (2+2) у гульні супраць «Далас Старз».

### Міжнародная
Дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Швайцарыі на чэмпіянатах сьвету ў 2009 годзе. У 2013 годзе на чэмпіянаце сьвету ў Швэцыі і Фінляндыі быў адным зь лідэраў каманды, якая здолела дамагчыся срэбраных мэдалёў. Роман на тым чэмпіянаце быў названы самым каштоўным гульцом мундыяля, а таксама лепшым абаронцам.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Швайцарыі: 2010, 2013
* Срэбраны прызэр чэмпіянату сьвету: 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на сайце EliteProspects
* Старонка на сайце The Internet Hockey Database

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бэрне
Катэгорыя:Швайцарскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Швайцарыі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бэрн»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нэўшатэль»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мілўокі Эдміралз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нэшвіл Прэдатарз»
Антуан Русэль

**Антуа́н Русэ́ль** (; нарадзіўся 21 лістапада 1989 году, Рубэ, Францыя) — францускі хакеіст, нападнік. Апошнім клюбам гульца была «Арызона Каётыз», якая гуляе ў НХЛ. Мае на сваім рахунку выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Францыі.

## Кар’ера
### Клюбная
Анутан яшчэ ў юнацтве пераехаў зь сям’ёй у Квэбэк з Францыі. У Канадзе пачаў кар’еру выступаючы за клюб «Шыкутымі Сагенэн». Потым выступаў за фарм-клюбы «Бостан Бруінз», як то «Провідэнс Бруінз» і «Рэдынг Роялз». Пасьля гуляў за «Чыкага Ўулвз» — фарм-клюб «Ванкувэр Кэнакс».

2 ліпеня 2012 году падпісаў двухгадовы кантракт з клюбам «Далас Старз». Першую палову сэзона правёў у фарм-клюбе «Даласа» — «Тэхас Старз», а з заканчэньнем лакаўту ў НХЛ дэбютаваў у асноўным складзе «Даласа». Першым матчам Антуана ў НХЛ стала гульня 1 лютага 2013 году супраць «Фінікс Каётыз», дзе гулец вызначыўся закінутай шайбай.

### Міжнародная
У складзе зборнай Францыі прыняў удзел у чэмпіянатах сьвету 2012 і 2013 гадоў. 9 траўня 2013 году забіў пераможны гол у матчы супраць зборнай Расеі, дзе Францыя трывала перамогу зь лікам 2:1.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рубэ
Катэгорыя:Францускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Францыі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шыкутымі Сагенэн»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Провідэнс Бруінз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Рэдынг Роялз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Чыкага Ўулвз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Тэхас Старз» Сыдар-Парк
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Далас Старз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ванкувэр Кэнакс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ютыка Комэтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Арызона Каётыз»
Сяргей Плотнікаў

**Сяргей Плотнікаў** (; нарадзіўся 3 чэрвеня 1990 году, Камсамольск-на-Амуры, РСФСР) — расейскі хакеіст, нападнік клюбу СКА, які гуляе ў КХЛ, і нацыянальнай зборнай Расеі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на сайце КХЛ
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Камсамольску-на-Амуры
Катэгорыя:Расейскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Расеі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ярмак» Ангарск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Амурскія Тыгры» Хабараўск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Амур» Хабараўск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лякаматыў» Яраслаўль
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Пітсбург Пінгвінз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Арызона Каётыз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу СКА Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мэталюрг» Магнітагорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу ЦСКА Масква
Яўген Кузьняцоў

**Яўген Кузьняцоў** (;  19 траўня 1992 году, Чалябінск, Расея) — расейскі хакеіст, нападнік клюбу «Салават Юлаеў», які гуляе ў КХЛ, і нацыянальнай зборнай Расеі. Доўгі час абараняў колеры клюбаў ЗША, але пасьля доўгага пэрыяду вярнуўся на радзіму ў 2024 году.

## Дасягненьні
* Чэмпіён сьвету: 2012
* Уладальнік Кубка Кантынэнту КХЛ: 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на сайце НХЛ
* Старонка на сайце EliteProspects
* Старонка на сайце The Internet Hockey Database

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінску
Катэгорыя:Расейскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Расеі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Белыя Мядзьведзі» Чалябінск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Трактар» Чалябінск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Вашынгтон Кэпіталз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Караліна Гарыкейнз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу СКА Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мэталюрг» Магнітагорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Салават Юлаеў» Уфа
Эмбарга

**Эмба́рга** (ад ) — накладаньне арышту, забарона, ад  — накладваць арышт, эмбарга; перашкаджаць, замінаць, паходзіць ад  — перашкаджаць, замінаць; гэта:

# накладаньне дзяржавай забароны на ўвоз іншымі краінамі або вываз з краіны золата або замежнай валюты, асобных відаў тавараў — зброі, сучасных тэхналёгіяў і інш;
# забарона дзяржаўнай уладай заходу ў парты сваёй краіны суднаў, якія належаць іншым краінам, ці выхаду са сваіх партоў суднаў іншых краінаў;
# частковае або поўнае спыненьне гандлю з пэўнымі краінамі па рашэньні ААН або іншага міждзяржаўнага аб’яднаньня ў якасьці рэпрэсіўнай меры ў адносінах да дадзенай краіны за парушэньне Статуту ААН або іншыя непрыстойныя дзеяньні.

Мэтай эмбарга могуць зьяўляцца рэпрэсаліі ў дачыненьні да іншай дзяржавы, жаданьне нанесьці яму матэрыяльную шкоду.

## Сучасныя прыклады
* ЗША супраць Кубы. Уведзенае 14 сакавіка 1958 году супраць ураду Фульхэнсіё Батысты датычна паставак зброі падчас грамадзянскай вайны, якая вялася ад 1953 году з Рухам 26 ліпеня, які ачольваў Фідэль Кастра. 19 кастрычніка 1960 году пашырылася на гандаль усімі таварамі, акрамя харчаваньня, пасьля адбору амэрыканскіх нафтазаводаў урадам Кастра. Зьяўляецца найдаўжэйшым у гісторыі. Улучае забарону: 1) пастаўляць на Кубу амэрыканскія лекі і лекарскія распрацоўкі; 2) разьмяшчаць кубінскую інтэрнэт-рэкляму на амэрыканскіх бачынах; 3) увозіць на Кубу вырабы з больш як 10% амэрыканскіх складнікаў, у тым ліку апраграмаваньне, самалёты і электроніку; 4) выдаваць пазыкі прадпрыемствам і ўраду Кубы ад амэрыканскіх банкаў, Міжамэрыканскага банку разьвіцьця, Міжнароднага валютнага фонду і Сусьветнага банку; 5) прыставаць гандлёвым караблям да берагоў Кубы пад пагрозай паўгадовага пазбаўленьня на ўваход у парты ЗША; 6) пераводзіць грошы на Кубу праз банкі трэціх краінаў пад пагрозай спагнаньня зь іх; 7) вывозіць у ЗША кубінскі ром і цыгары. За 2010—2012 гады з замежных банкаў спагналі звыш $2 млрд за грашовыя пераводы на Кубу.

### Беларусь
6 сьнежня 2021 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 700 «Аб прымяненьні спэцыяльных захадаў адносна асобных відаў тавараў», што прадугледжвала харчовае эмбарга супраць 2-х дзяржаваў Паўночнай Амэрыкі і 34-х дзяржаваў Эўропы. Паводле Пастановы, зь 1 студзеня 2022 году забараняўся увоз і збыт у Беларусі харчаваньня з ЗША і Канады, а таксама з 27 дзяржаваў Эўразьвязу, у тым ліку суседніх Латвіі, Летувы і Польшчы, ды Альбаніі, Вялікабрытаніі, Ісьляндыі, Нарвэгіі, Паўночнай Македоніі, Чарнагорыі і Швайцарыі. За першых 10 месяцаў 2021 году ў Беларусь увезьлі харчаваньня з гэтых краінаў на 530 млн даляраў. Эмбарга тычылася агародніны і гарэхаў, каўбасаў і ласункаў, малочных вырабаў, мяса і садавіны, а таксама солі. Па-за забаронай заставаліся дзіцячае харчаваньне і ежа для асабістага спажываньня, а таксама харчаваньне для перапрацоўкі.

## Глядзіце таксама
* Байкот Алімпійскіх гульняў
* Санкцыі ЗША супраць Кубы
* Санкцыі ААН

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Эканамічныя тэрміны
Катэгорыя:Міжнародны гандаль
Катэгорыя:Палітыка
Катэгорыя:Міжнародныя санкцыі
Рыбаводзтва

**Рыбаво́дзтва** — разьвядзеньне і гадоўля рыбы праз павелічэньне і паляпшэньне якасьці рыбных запасаў у прыродных і штучных вадаёмах. Бывае сажалкавае, садковае і прамысловае. Кірункі: мэліярацыя і ўгнаеньне сажалак для ўзмацненьня іх прыроднай асновы, удасканаленьне спосабаў кармленьня рыбы, адбор высокапрадукцыйных пародаў, вырошчваньне полікультураў рыбаў. Найбольшае разьвіцьцё атрымала ў краінах з выхадам да мора і акіяна ды буйнымі ўнутранымі вадаёмамі і сажалкамі (Японія, Кітай, ЗША, Расея, Данія, Канада, Швэцыя, Нарвэгія і Брытанія — сумарная гадавая вытворчасьць звыш 10 млн тонаў).

## Беларусь
З XVIII стагодзьдзя ў шляхецкіх гаспадарках разьвівалася гадоўля карпа і стронгі. Найбольшай была «Альба» князёў Радзівілаў пад Нясьвіжам. На 1917 год у Беларусі налічвалася 856 гектараў рыбаводных сажалак, сярэдняя прадукцыйнасьць якіх дасягала 0,6 цэнтнэр/га. Прамысловае рыбаводзтва пашырылася ў 1920—1930-я гады з пабудовай сажалкавых гаспадарак: «Белае возера» (1924 г., плошча сажалак 1268 га; Жыткавіцкі раён, цяпер Гомельская вобласьць), «Волма» (1932 г., 1553 га; Ігуменскі раён, цяп. Менская вобласьць) і «Трэмля» (400 га; Петрыкаўскі раён, цяп. Гомельская вобл.). Найбольш імкліва рыбныя гаспадаркі будаваліся ў 1960—1980-я гг. ў сувязі з асваеньнем Палескай нізіны. Найбольш прадукцыі атрымалі ў 1989 г. (20,6 тыс. т., зь іх 95% — карп), выхад таварнай прадукцыі — 14,3 ц/га. У 2000 г. працавала 18 сажалкавых гаспадарак з агульнай пл. 21,86 тыс. га, садкоў 20 тыс. квадратных мэтраў. Адна халаднаводная гаспадарка вырошчала стронгу. Таксама рыбаводзтвам займаліся калгасы і саўгасы ды дапаможныя гаспадаркі прамысловых прадпрыемстваў. У асноўным разводзіўся карп, у дадатак — карась, расьлінаедныя рыбы, шчупак і стронга. Вытворчасьць складала каля 9,3 тыс. тонаў. Навукова-дастасоўнай распрацоўкай займаліся Беларускі навукова-дасьледчы інстытут рыбнай гаспадаркі (БНДІРГ) і Інстытут заалёгіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

У 2010 г. рыбныя гаспадаркі вырасьцілі 16,2 тыс. т. таварнай рыбы, зь іх 79% карпа. Рэшту склалі белы амур, таўсталобік, сом, лінь, шчупак і карась. Тым часам 196 арандатараў прыродных вадаёмаў вылавілі ў азёрах і рэках 926 тонаў рыбы. На 2011 г. вытворчасьцю прэснаводнай рыбы займаліся 19 рыбаводчых гаспадарак магутнасьцю ад 100 тонаў да 2,7 тысячы тонаў («Сялец»; Бярозаўскі раён, Берасьцейская вобласьць). Звыш паловы ўсёй рыбы збывалася ў жывым выглядзе праз 212 жыварыбных аўтакрамаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Рыбалоўства
Катэгорыя:Сельская гаспадарка
Брэгалніца Шціп

«**Брэгалніца**» () — паўночнамакедонскі футбольны клюб з гораду Шціпу. Заснаваны ў 1921 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Шціп
Аляксандар Кітараў

**Аляксандар Кітараў** ( 18 чэрвеня 1987 году, Наваполацак, БССР) — беларускі хакеіст, цэнтральны нападнік.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец наваполацкага хакею, пачаў сваю кар’еру ў складзе роднага клюбу «Хімік-СКА» ў 2004 годзе, спачатку выступаючы за фарм-клюб. У галоўнай камандзе правёў тры з паловай гады, зьяўляючыся адным з асноўных гульцоў клюбу. У 2008 годзе перайшоў у склад сталічнага клюбу «Юнацтва-Менск». У новым клюбе не аднойчы станавіўся чэмпіёнам Беларусі, а таксама ўладальнікам Кантынэнтальнага кубка.

2 чэрвеня 2011 году, нягледзячы на некаторыя складанасьці, Аляксандар падпісаў аднагадовы кантракт зь менскім «Дынама», які зьяўляецца адзіным прадстаўніком Беларусь у КХЛ. У сэзоне 2011—2012 гадоў Кітараў адразу здолеў замацавацца ў асноўным складзе клюбу, у 57 праведзеных матчах адзначыўшыся 7 (3+4) набранымі пунктамі, усьлед за чым кіраўніцтва «Дынама» прыняло рашэньне падпісаць з гульцом новы двухбаковы кантракт тэрмінам на два гады.

### Міжнардная
За нацыянальную зборную Беларусі выступае з 2011 году.

## Дасягненьні
**Юнацтва-Менск**:
* Уладальнік Кантынэнтальнага кубка: 2010
* Чэмпіён Беларусі: 2009, 2010, 2011
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на сайце КХЛ
* Старонка на сайце Elite Prospects

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваполацку
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Хімік» Наваполацак
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юнацтва-Менск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юніёр» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нафтахімік» Ніжнякамск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Куньлунь Рэд Стар» Пэкін
Мікалай Стасенка

**Мікалай Стасенка** (нарадзіўся 15 лютага 1987 году, Рошчына, РСФСР) — колішні беларускі хакеіст расейскага паходжаньня, абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Мікалай пачаў сваю прафэсійную кар’еру ў 2004 годзе ў складзе клюбу беларускай экстралігі «Юнацтва-Менск», выступаючы да гэтага за ягоны фарм-клюб, а таксама другую каманду маскоўскага ЦСКА. У складзе менскай каманды правёў 5 сэзонаў, пасьля чаго вярнуўся ў Хабараўск у табар клюбу «Амур».

Перад пачаткам сэзону 2011—2012 гадоў Мікалай падоўжыў сваё пагадненьне з хабараўскім клюбам яшчэ на 2 гады, аднак падчас перадсэзонных гульняў кантракт быў скасаваны, пасьля чаго Стасенка прыняў рашэньне скласьці пагадненьне з чарапавецкай «Северстальлю».

### Міжнардная
За нацыянальную зборную Беларусі выступае з 2010 году.

## Дасягненьні
* Уладальнік Кантынэнтальнага кубка (2007)
* Чэмпіён Беларусі (2005, 2006, 2009)
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі (2008)
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі (2007)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на сайце КХЛ
* Старонка на сайце Elite Prospects

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рошчыне (Прыморскі край)
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юнацтва-Менск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юніёр» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Амур» Хабараўск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Северсталь» Чарапавец
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Віцязь» Падольск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Аўтамабіліст» Екацярынбург
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Унія» Асьвенцім
Андрэй Караў

**Андрэй Караў** (нарадзіўся 12 лютага 1985 году, Электрасталь, РСФСР) — колішні беларускі хакеіст расейскага паходжаньня, абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Андрэй пачаў сваю кар’еру выступамі за мясцовую каманду «Элемаш». У 2003 годзе ўвайшоў у сыстэму клюбу «Юнацтва-Менск», часам выступаючы за фарм-клюб каманды «Юніёр». У сэзоне 2009—2010 гадоў правёў 6 гульняў за менскае «Дынама» ў КХЛ, але замацавацца ў клюбе ня здолеў.

### Міжнардная
За нацыянальную зборную Беларусі выступае з 2010 году.

## Дасягненьні
* Уладальнік Кантынэнтальнага кубка (2011)
* Чэмпіён Беларусі (2009, 2010, 2011)
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі (2008)
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі (2007)

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на сайце Elite Prospects
* Старонка на сайце The Internet Hockey Database

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Электрасталі
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Элемаш» Электрасталь
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юнацтва-Менск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юніёр» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гомель»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ліда»
Шыпілавічы

**Шыпі́лавічы** — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці на шашы . Шыпілавічы ўваходзяць у склад Сароцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 447 чалавек
* 1999 год — 545 чалавек

## Культура
Ад 2011 году ў Шыпілавічах ладзіцца штогадовы рэгіянальны фэст традыцыйнай культуры «Пятроўскі фэст».

Абрады і звычаі сьвята Пятрок у вёсцы Шыпілавічы Любанскага раёна Менскай вобласьці зьяўляюцца элементам нематэрыяльнай культурнай спадчыны і ў 2024 г. былі ўлючаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Асобы
* Павал Шпілеўскі (1823—1861) — беларускі этнограф, пісьменьнік, публіцыст і тэатральны крытык. Кандыдат багаслоўя (1847).

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: энцыклапедыя. / Рэдкал.: Т. У. Бялова (дырэктар) [і інш.]. — Менск: Беларус. Энцыкл. імя П.Броўкі, 2012. — Мінская вобласць. Кн. 3.

Катэгорыя:Сароцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну
Крэглі (гульня)

**Крэглі** — беларуская народная гульня распаўсюджаная на Мазырскім Палесьсі. Удзельнічаюць некалькі камандаў, складзеных з мужчынаў. Падчас гульні ставяцца маленькія палачкі (крэглі), задача каманд як мага больш выбіць крэгляў.

## Глядзіце таксама
* Боўлінг
* Гула
* Чыжык-немец
* Пікар

Катэгорыя:Беларускія гульні
Пікар

**Пікар** — беларуская народная дзіцячая гульня. Колькасьць гульцоў не абмежавана. Кожны меў свой кіёк. Для гульні быў патрэбен таксама невялікі (10 см вышыні і таўшчыні) кавалак дрэва, або стары мэталічны кубак ці бляшанка – пікар. Яго ставілі ў абведзены квадрат за 6-8 м ад пазначанай на зямлі лініі – мяжы (за ёй знаходзіліся ўдзельнікі). Потым выбіралі вартаўнічага пікара, яго таксама называлі «пікар». Кожны гулец ставіў кіёск на ступню нагі (прытрымліваючы верхні канец рукой) і, разгойдаўшы яго, кідаў наперад. Чый кіёк падаў найбліжэй ад мяжы, той і заставаўся «пікарам». Вартаўнічы станавіўся воддаль ад пікара, які астатнія ўдзельнікі імкнуліся зьбіць, па чарзе кідаючы свае кійкі. Калі хто зьбіваў пікар, вартаўнічы хутка ставіў яго на месца, тым часам гулец павінен быў забраць свой кіёк, ды так, каб «пікар» не пасьпеў крануць яго сваім кійком. Калі ж вартаўнічаму гэта ўдавалася, ён сам зьбіваў пікар і ўцякаў за мяжу, я «пікарам» станавіўся гулец. Калі ж новы вартаўнічы пасьпяваў паставіць пікар на месца, дакрануцца кійком да папярэдняга вартаўніка і ўцячы за мяжу, то той заставаўся за «пікара» далей. Калі папярэднія гульцы не ўцэліліў пікар, яны беглі за сваімі кійкамі разам за тым, хто яго зьбіў; тады яны дапамагалі адзін аднаму, зьбіваючы пікар, бо калі ён люжаў на зямлі, дотык вартаўнічага не залічваўся.

## Глядзіце таксама
* Гула
* Чыжык-немец
* Крэглі

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія гульні
Катэгорыя:Летнія віды спорту
Атлон Таўн

«**Атлон Таўн**» — ірляндзкі футбольны клюб з гораду Атлону. Заснаваны ў 1887 годзе. Двухразовы чэмпіён Ірляндыі (1981, 1983), уладальнік Кубка Ірляндыі (1924).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Атлон
Каспарс Даўгавіньш

**Ка́спарс Да́ўгавіньш** (;  18 траўня 1988 году, Рыга, Латвія) — латвійскі хакеіст, нападнік нямецкага клюбу «Касэль Хаскіс» і нацыянальнай зборнай Латвіі. Раней выступаў за клюбы НХЛ «Атава Сэнатарз» і «Бостан Бруінз», аднак даволі пасьпяховым можна вызначыць толькі сэзон 2011—2012 гадоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рызе
Катэгорыя:Латвійскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Латвіі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Рыга-2000»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Таронта Сэнт-Майклз Мэйджарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бінггэмтан Сэнатарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Атава Сэнатарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Рыга
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бостан Бруінз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Жэнэва-Сэрвэт»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Масква
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Тарпэда» Ніжні Ноўгарад
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Спартак» Масква
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Віцязь» Падольск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бэрн»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ізэрлён Рустэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дукла» Міхалаўцы
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мога» Рыга
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Касэль Хаскіс»
Андрэй Макарэвіч

**Андрэй Вадзімавіч Макарэвіч** (нар. 11 сьнежня 1953, Масква) — савецкі і расейскі музыка, сьпявак, паэт, кампазытар, мастак, прадусар, тэлевядоўца, лідэр рок-гурту «Машина времени». Заслужаны артыст РСФСР (1991), Народны артыст Расеі (1999).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Расейскія кампазытары
Катэгорыя:Расейскія тэлевядучыя
Катэгорыя:Савецкія акторы
Катэгорыя:Акторы XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «За заслугі перад Айчынай» 4 ступені
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Пашаны (Расея)
Катэгорыя:Заслужаныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Расейцы беларускага паходжаньня
Uncyclopedia

**Uncyclopedia** — праект, створаны як сатырычная інтэрнэт-энцыкляпэдыя і пародыя на Вікіпэдыю. Як і Вікіпэдыя, назва Uncyclopedia перакладаецца на розныя мовы і мае такія праекты, як «UnNews», «UnBooks» і «Undictionary». Uncyclopedia была заснаваная 5 студзеня 2005 году Джонатанам Хуанам. Ангельская вэрсія ўтрымлівае больш за 30 тыс. артыкулаў. Беларуская вэрсія — Паўдурапэдыя — толькі 75. Мэта Uncyclopedia — стварэньне парадычных артыкулаў на разнастайную тэматыку. Лягатып паказвае бульбу.

## Глядзіце таксама
* Луркамор’е

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Сатырычныя творы
Катэгорыя:Вікі-праекты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2005 годзе
Кэр’енг Башараж

«**Кэр’енг**» () — люксэмбурскі футбольны клюб з гораду Башаражу. Заснаваны ў 1997 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Башараж
Экімань (неадназначнасьць)

Назву **Экімань** маюць:

* Экімань — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласьці
* Экімань — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Экімань 2 — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
Дзень Перамогі

**Дзе́нь Перамо́гі** — сьвята Перамогі Савецкай Арміі і савецкага народу над нацысцкай Нямеччынай у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гадоў. Адзначаецца штогод 9 траўня. Нерабочы дзень на тэрыторыі краінаў, якія ўваходзяць, альбо ўваходзілі раней у СНД — у Азэрбайджане, Армэніі, Беларусі, Грузіі, Казахстане, Кыргыстане, Малдове, Расеі, Таджыкістане, Туркмэністане, Узбэкістане, а таксама ў часткова прызнаных Абхазіі і Паўднёвай Асетыі.

## Глядзіце таксама
* Дзень памяці й перамогі над нацызмам у Другой сусьветнай вайне 1939 – 1945

Катэгорыя:Сьвяты Беларусі
Катэгорыя:Сьвяты Расеі
Катэгорыя:Сьвяты СССР
Катэгорыя:Наступствы Другой сусьветнай вайны ў Нямеччыне
Катэгорыя:Наступствы Другой сусьветнай вайны ў СССР
Катэгорыя:Травеньскія сьвяты
Катэгорыя:Дні перамогі
Авульс

**А́вульс** — даўняя назва асобнага фальварку без сялянаў альбо вёскі, незаконна адабраная ад маёнтку. Пазьней авульсам сталі называць увогуле адасобленыя кавалкі зямлі, напрыклад, аддзеленыя зьмяненьнем рэчышчам ракі. Паводле заканадаўства Рэчы Паспалітай утвораныя ў такім выпадку выспы на каралеўскіх ці публічных рэках таксама лічыліся грамадзкай уласнасьцю.

## Літаратура

Катэгорыя:Права Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Гісторыя сельскай гаспадаркі
Шокай (вёска)

**Шокай** () — вёска ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласьці Казахстана. Знаходзіцца ў складзе вясковай акругі Сарызек.
 
## Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва вёска было 272 чалавекі (136 мужчынаў и 136 жанчынаў). Вёска мае чыгуначны прыпынак.

## Ураджэнцы
* Аслан Масхадаў — прэзыдэнт Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя

Катэгорыя:Населеныя пункты Казахстану
Катэгорыя:Карагандзінская вобласьць
Асакараўскі раён

**Асакараўскі раён** — адміністрацыйная адзінка ў Казахстане на поўначы Карагандзінскай вобласьці.

Агульная плошча раёну складае 12,6 тыс. км². Раённая ўправа знаходзіцца ў вёсцы Асакараўка. У раёне знаходзіцца 22 вясковыя акругі, у якіх разьмешчана каля 53 вёсак.

## Краявід
Раён разьмешчаны ў польную частку Казахстана. Маюцца таксама халмы й горы, найвышэйшыя зь якіх — Ніяз, Акдын, Шокай, Ярэймэнтаў.

## Насельніцтва
Склад насельніцтва Асакараўскага раёну (на 1 студзеня 2010 году)
* расейцы — 17 362 чал. (49,93 %)
* казахі — 7829 чал. (22,52 %)
* немцы — 2979 чал. (8,57 %)
* украінцы — 2307 чал. (6,63 %)
* беларусы — 973 чал. (2,80 %)
* татары — 727 чал. (2,57 %)
* чачэнцы — 538 чал. (1,55 %)
* грэкі — 368 чал. (1,06 %)
* малдаване — 253 чал. (0,73 %)
* мардва — 174 чал. (0,50 %)
* палякі — 127 чал. (0,37 %)
* чувашы — 123 чал. (0,35 %)
* іншыя — 670 чал. (1,93 %)
* Агулам — 34 771 чал.

## Гісторыя
Асакараўскі раён створаны 28 сьнежня 1940 году.

## Склад і гаспадарка
Агульная плошча раёну 1126,1 тыс. га. У склад раёну ўваходзіць на 1 студзеня 2012 году: 2 вялікія вёскі (Асакараўка й Маладзёжная), 22 вясковыя акругі: Батпакцінская, Сарызек, Дальняя, Зорная, Іртыская, Каратамарская, Ясіль, Кундузьдзінская, Мірная, Маржанкульская, Міколаўская, Азёрная, Карагайлы, Акбулак, Піянэрская, Роднікаўская, Садовая, Сункар, Тэльманская, Трудавая, Чапаеўская, Шыдзерцінская. Колькасьць насельніцтва на 1 студзеня 2012 году складае 35 502 чалавекі. Асакараўскі раён знаходхіцца ў польнай частцы Казахстану. Маюцца халмы й горы. Надвор’е летам цёплае, сухое, зімой халоднае й сухое, амаль бязь сьнегу. Гаспадарка ў асноўным прадстаўлена жывёлагадоўляй, маецца слабаразьвітае (з-за сухога лета) земляробства. Прамысловасьць прадстаўлена здабываньнем сыравіны вапны й вугля з тамтэйшых гораў.

## Вядомыя людзі
У Асакараўскім раёне нарадзіўся Аслан Масхадаў — прэзыдэнт Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя.

Катэгорыя:Карагандзінская вобласьць
Катэгорыя:Раёны, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:1940 год у Казахстане
Грозьненскі раён

**Гро́зьненскі раён** () — раён у цэнтральнай частцы Чачэніі.

Кіраўніцтва раёну знаходзіцца ў месьце Грозны, але места ў склад раёну не ўваходзіць.

## Геаграфія
Грозьненскі раён знаходзіцца ў халміста-раўніннай частцы Чачэніі. Раён дзеліцца на тры часткі — паўночная (польная), сярэдняя (халмістая), паўдзённая (горная). Агульная плошча раёну — 1600 км². На 2012 год насельніцтва складае 121 749 чалавек.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі.

Катэгорыя:Чачэнія
Катэгорыя:Раёны Расеі
Катэгорыя:Раёны, створаныя ў 1934 годзе
Вайнаская дэмакратычная партыя

**Вайнаская дэмакратычная партыя** () — партыя, створаная ў 1990 годзе ў Чачэніі як плятформа радыкальных чачэнскіх нацыяналістаў. З увядзеньнем кіраўніком СССР Міхаілам Гарбачовым рэфармісцкай палітыкі перабудовы і галоснасьці ў сярэдзіне 1980-х людзі атрымалі свабоду волевыяўленьня. У Чачэніі прачнуліся нацыянальныя пачуцьці і чачэнцы заявілі пра свае правы. Зьявілася патрэба выказваць думку пра лёс сваёй рэспублікі. Паўсюль зьявіліся нефармальныя арганізацыі і групы грамадзянскага дзеяньня. Вайнаская дэмакратычная партыя ўтварылася на аснове заснаванага ў канцы ліпеня 1989 году грамадзкага аб’яднаньня «Адзінства» (), якое выдавала аднайменную газэту пры дапамозе чачэнскіх студэнтаў Масквы. Лідэры арганізацыі «Адзінства» наведалі Першы кангрэс канфэдэрацыі горных народаў, які праходзіў у Сухумі ў жніўні 1989 году У назву ўваходзіць слова вайнах, якое азначае назву народу ад якога, паводле паданьня, узьніклі чачэнцы й інгушы. Існавала да 1991 году. Падрыхтавала Кангрэс чачэнскага народу. Падтрымлівала Джахара Дудаева. Выступала супраць камунізму і за стварэньне незалежнай дэмакратычнай Чачэніі. Узначаліў партыю будучы прэзыдэнт Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя Зэлімхан Яндарбіеў Сярод сябраў таксама Саід-Хасан Абумусьлімаў. Існуе думка, што ўтварэньне Вайнаскай дэмакратычнай партыі стала адным з вызначальных чыньнікаў у разьвіцьці нацыяналістычнага руху ў Чачэна-Інгускай Аўтаномнай Рэспубліцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Чачэнія
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі
Басары-Ялхара

**Басары-Ялхара** — вёска, якая існавала да 1944 году ў Галанчоскім раёне Чачэніі.

## Разьмяшчэньне
Знаходзіўся на паўднёвым захадзе Чачэніі, каля Інгушэтыі.

## Прычыны зьнікненьня
Аул абязьлюдзеў з-за высылкі чачэнцаў у 1944 годзе. Пасьля дазволу вяртаньня чачэнцам у Чачэнію ў 1957 годзе савецкія ўлады не дазволілі засяліць аул.

## Ураджэнцы
* Джахар Дудаеў — савецкі вайсковец, чачэнскі народны дзяяч, прэзыдэнт дзяржавы Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя.

Катэгорыя:Чачэнія
Дышне-Ведзяно

**Дышне-Ведзяно** (, ) — вёска ў Вядзенскім раёне Чачэніі.

## Месцазнаходжаньне
Вёска занаходзіцца на правым беразе ракі Хулхулаў, каля сталіцы раёну вёскі Ведзяно. Непадалёк ад вёскі знаходзяцца паселішчы Джані-Ведзяно, Агішбатой, Харачой, Эрсяной, Тазен-Кала.

## Гісторыя
Паходжаньне назвы й час заснаваньня невядомы. Існавала верагодна ў дзевятнаццатым стагодзьдзі. У 1944 годзе мясцовае насельніцтва было выселенае, бо было ў асноўным населенае чачэнцамі. Было перайменавана ў Акнада й заселена жыхарамі Дагестану. Пасьля вяртаньня чачэнцаў з выгнаньня вярнулі старую назву вёскі, а людзей з Дагестану паресялілі ў Кізілюртаўскі раён гэтае рэспублікі.

## Вядомыя ўраджэнцы вёскі
* Шаміль Басаеў — вайсковы дзяяч, прыхільнік незалежнасьці Чачэніі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэніі
Гехі-Чу

**Гехі-Чу** — вёска ў Расеі, ва Ўрус-Мартанаўскім раёне Чачэніі.

## Разьмяшчэньне
Знаходзіцца на паўднёвым усходзе Чачэніі, на беразе ракі Гехі, якая ўпадае ў раку Сунжа.

## Гісторыя
Назва вёскі паходзіць ад назвы ракі Гехі.

21 красавіка 1996 году ў ваколіцах вёскі быў забіты Джахар Дудаеў — прэзыдэнт Ічкерыі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэніі
Бальцан (футбольны клюб)

«**Бальцан**» — мальтыйскі футбольны клюб з гораду Бальцану. Заснаваны ў 1937 годзе. У траўні 2019 году клюб упершыню ў сваёй гісторыі здабыў тытул, перамогшы ў фінале Кубка Мальты 2018—2019 гадоў сталічную «Валету» ў сэрыі пэнальці. Да таго ў сэзонах 2016—2017 і 2017—2018 двойчы здабываў срэбныя мэдалі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Бальцан
Хатаб

**Хатаб** (14 красавіка 1969 — 20 сакавіка 2002) — арабскі тэрарыст. Паходзіў зь Ярданіі, або з Саудаўскай Арабіі. Паводле словаў Хатаба, меў продкаў з Чачэніі, якія вымушаны былі пакінуць сваю айчыну з-за заваёвы Чачэніі Расеяй у XIX стагодзьдзі. Займаў пасады ў войску Ічкерыі. Быў прыхільнікам павелічэньня значэньня ісламу ў жыцьці Ічкерыі. Асабліва выдзяляў жыцьцё першых мусульман, як узор для грамадзкага жыцьця Ічкерыі. Быў адным з кіраўнікоў мусульман Ічкерыі. Займаў пасады Ісламскай міжнароднай міратворчай брыгады й Найвышэйшай вайсковай йсламскай рады маджахэдаў Каўказу.

## [[Першая расейска-чачэнская вайна]]
У Ічкерыі зьявіўся ў 1995 годзе, дзе пачаў ваяваць на баку чачэнцаў у Першай расейска-чачэнскай вайне. Меў вопыт у падрыхтоўцы выбуховых прыстасаваньняў. Адзін з заснавальнікаў вучылішча «Каўказ», дзе вучылі чачэнцаў рабіць выбуховыя снарады, рабіць засады. Хатаб прымаў удзел у баявых дзеяньнях. 16 красавіка 1996 году Хатаб кіраваў нападам на 245-ы мотастралковы поўк войскаў Расеі, які рухаўся з поўначы на поўдзень. Напад адбыўся каля вёскі Ярышмарды. Быў забіта амаль увесь склад брыгады больш за 70 чалавек. Ваяваў ў жніўні 1996 году ў Грозным. Гэтыя баі ў сталіцы Ічкерыі прымусілі Расею падпісаць мірную дамову з Ічкерыяй і вывесьці войскі з Ічкерыі.

## Міжваенны час
Пасьля заканчэньня вайны ў 1996 годзе застаўся ў Ічкерыі. Займаўся навучальнай дзейнасьцю ў вайсковых ўстановах Ічкерыі (Ісламскі інстытут Каўказ). У 1998 годзе пачаўся палітычны саюз з Шамілём Басаевым на глебе стварэньня адзінай ісламскай краіны па ўсім Каўказе — Каўкаскі Эмірат.

## [[Другая расейска-чачэнская вайна]]
У жніўні 1999 году разам з Ш. Басаевым прымаў удзел у нападзе на Дагестан. Пасьля захопу Чачэніі расейскімі войскамі з 1999 году хаваўся на паўднёвым усходзе Чачэніі. У красавіку 2002 году памёр. ФСБ абвясьціла, што атруціла Хатаба, паслаўшы ліст з данясеньнем ад падпарадкаванага Хатабу чачэнскага вайскоўца, на якім знаходзілася сьмяротнае рэчыва.

## Асноўныя баі, дзе ўдзельнічаў Хатаб
* 13 чэрвеня 1993 — Бой на 12-ай памежнай заставе на таджыка-аўганскай мяжы.
* Кастрычнік 1995 — напад аддзела, дзе быў Хатаб на вайсковы аддзел расейскіх войскаў каля вёскі Харачы.
* 16 красавіка 1996 году ў ваколіцах вёскі Ярышмарды на чале з Хатабам чачэскія войскі напалі на 245-ы мотастралковы поўк войскаў Расеі, што кіраваўся на поўдзень Ічкерыі.
* Захоп у палон 28 ваяроў унутраных войскаў Расеі (в. Шуані).
* Разам са сваім аддзелам удзельнічаў у баях у Грозным у жніўні 1996 году.
* Жнівень-верасень 1999 — кіраваў разам з Шамілём Басаевым нападам войска Сабору чачэнскага й дагестанскага народаў.
* У сакавіку 2000 году кіраваў прарывам чачэнскага войска з Аргунскай цясьніны. Цягам гэтага прарыву каля вёскі Ўлускэрт быў разьбіты расейскі аддзел (6-ая рота пскоўскай дэсатнай дывізіі войска Расеі).
* У сакавіку 2000 году каля 40 супрацоўнікаў пермскага АМАПу былі забітыя ў выніку нападу аддзелу на чале з Хатабам і Ш. Басаевым.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гутарка Хатаба

Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой расейска-чачэнскай вайны
Катэгорыя:Забітыя палітыкі
Катэгорыя:Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Аркадзь Дзенісевіч

**Аркадзь Мікалаевіч Дзенісевіч** (1940, в. Вашчынічы, цяпер у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці) — беларускі мастак, мастацтвазнаўца, пэдагог, паэт.

## Жыцьцяпіс
У 50-гадовым узросьце паступіў на факультэт мастацтвазнаўства, атрымаў вышэйшую адукацыю.

Выкладаў гісторыю сусьветнай культуры ў Берасьцейскім дзяржаўным унівэрсытэце імя Пушкіна. З 1991 — пэдагог Берасьцейскай дзіцячай мастацкай школы.

Жыве ў Берасьці.

## Творчасьць
Пісаць вершы пачаў яшчэ ў школе. Выдаў зборнік «Скарбніца жыцця».

У 1959 намаляваў першую карціну «Паляваньне на львоў» (копія твору невядомага мастака). Першыя аўтарскія працы зьявіліся ў сярэдзіне 1960-х. У творчасьці пераважае тэма старажытнае архітэктуры: храмы, замкі, архітэктурныя відарысы. Радзіме прысьвечаныя творы «Пружанская вясна», «Ясельда», «Палескі край». Адбыліся чатыры пэрсанальныя выставы.

Займаўся аздабленьнем інтэр’ераў будынку Берасьцейскага аблвыканкаму, абласное бібліятэкі, Янаўскай дзіцячай бібліятэкі, школьнага музэю ў вёсцы Махро Янаўскага раёну, Драгічынскага ваенна-гістарычнага музэю імя Ўдавікова, музэю «Безьдзескі фартушок».

Дасьледуе творчасьць Напалеона Орды і Язэпа Крашэўскага. Выдаў кнігу «Тэндэнцыі класіцызму і рамантызму ў творах Напалеона Орды», манаграфію «Ю. І. Крашэўскі. Этнаграфія. Графіка. Жывапіс».

## Бібліяграфія
* 
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне
Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Лісоўчык на белым кані

**«Лісо́ўчык на бе́лым кані́»** — палатно Юліюша Косака, паменшаная копія зь вядомага твору Рэмбранта «Лісоўчык» («Вершнік польскі») захоўваецца ў Нацыянальным музэі ў Варшаве, (Польшча). Напісаны паміж 1860 і 1865 гадамі. Тэматычна зьвязаны з акварэльлю Юліюша Косака «Лісоўчыкі» (72 × 83,5 см) напісанага ў 1880 годзе, які захоўваецца ў Нацыянальным музэі ў Кельцах (Палацы біскупаў кракаўскіх у Кельцах).

## Літаратура
* Kossakowie, z serii: «Wielka kolekcja sławnych malarzy» nr 45, Oxford Educational, Poznań 2008. ISBN 978-83-252-0124-1

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Карціны
Катэгорыя:Варшава
Катэгорыя:Карціны 19 стагодзьдзя
Царква Сьвятой Марыі Магдаліны (Менск)

**Царква́ Сьвято́й Мары́і Магдалі́ны** ў Менску — праваслаўны храм, пабудаваны ў 1847 годзе з цэглы на паўночнай ускраіне гораду на былых Старажоўскіх (Пярэспінскіх) могілках. Месьціцца на вуліцы Кісялёва.

## Гісторыя
У 1623 годзе менскі судзьдзя Марцін Валадковіч ахвяраваў Сьвята-Петра-Паўлаўскаму манастыру фальварак Пярэспа. У 1804 годзе паводле хадайніцтва архімандрыта Сьвята-Петра-Паўлаўскага манастыра Лазара на Пярэсьпінскіх могілках ўзьведзеная невялікая драўляная царква, пры якой існавала багадзельня. У 1835 годзе храм згарэў. Новая мураваная царква была ўзьведзеная на ахвяраваньні гараджанаў. Будаўніком царквы лічыцца протаіерэй катэдральнага сабору айцец Пётар Яліноўскі, які памёр у 1870 годзе й быў пахаваны ў крыпце пад апсыдай. Новая царква была пабудаваная ў 1847 годзе. У 1879 годзе царква набые статус прыходзкай. У 1903—04 гг. пры храме пабудаваная царкоўная школа, пагост абнесены мураванай агароджай з брамай. У 1932—33 гг. пасьля закрыцьця Старажоўскіх могілак закрыты і храм, але ў 1934 годзе быў зноў вернуты прыхаджанам. Адзіны адкрыты храм набыў значнасьць катэдральнага сабору. У 1937 годзе храм ізноў закрыты й пераўтвораны ў сталярную майстэрню.

Храм дзейнічае падчас нямецкай акупацыі. Царква была адкрытая 27 ліпеня 1941 году. Закрыты ў 1949 годзе й прыстасаваны пад сховішча архіву кінафотадакумэнтаў БССР і Цэнтральную лябараторыю мікрафотакапіраваньня й рэстаўрацыі дакумэнтаў цэнтральных дзяржаўных архіваў БССР.

У 1990 годзе храм вернуты праваслаўным вернікам.  Пасьля рэстаўрацыі 25 лістапада 1990 году асьвячоны архіпастарам Філярэтам, у царкву дастаўленая часьціца мошчаў Сьвятой Марыі Магдаліны.

## Архітэктура

### Царква
Помнік архітэктуры позьняга клясыцызму. Першапачаткова, аднакупальны аднаапсыдны храм. Да прамавугольнага ў пляне асноўнага аб’ёму з усходняга боку далучаныя з усходняга боку — нязначна выступаючая апсыда, з заходняга — вялікая прыбудова. Пры рэканструкцыі храма ў 1950-я апсыда закрытая чатырохкалённым портыкам, пастаўленым на высокі цокаль. У выніку аднаўленьня ў 1990-я гт. царква набыла рысы рэтраспэктыўна-рускага стылю — над прытворам узьведзеная шатровая 8-гранная званіца, над малітоўнай заляй — цыбулепадобны купал на сьветлавым барабане. Інтэр’ер зальны трохнэфавы. Перакрыцьці крыжовыя й цыліндрычныя.

### Брама
Старажоўская брама месьціцца перад царквой. Пабудаваная ў канцы 19 ст. з цэглы. Брама аднапралётная, манумэнтальная, кампазыцыйна падкрэсьлівае галоўны ўваход у будынак. Плоскасьць дэкараваная пілястрамі, арачнымі нішамі, бакавымі валютамі, завершаная разьвітым шматправіляваным карнізам. Над цэнтральным арачным праёмам узвышаецца дэкаратыўны атык, увянчаны невялікай лучковай галоўкай. Зьбераглася частка агароджы. Брама вырашаная ў эклетычных формах.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Менску
Юры Цьвяткоў

**Юры Цьвяткоў** (1941; в. Дворышчы, цяпер Пскоўская вобласьць, Паўночна-заходняя фэдэральная акруга, Расея — 2011, Менск) — апэратар, рэжысэр і сцэнарыст. Заслужаны дзяяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь (1991).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і вайскоўца. Скончыў  (1963), пасьля якога працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм» (у 1993—1996 гг. кіраўнік). У 1989—1993 гг. быў кіраўніком «Белвідэацэнтру». У 1996—2000 гг. намесьнік міністра культуры Беларусі. У 2001—2005 гг. начальнік Дзяржаўнага рэгістру кінавідэафільмаў і кінавідэапраграмаў Беларусі. У 2006—2008 гг. старшыня Беларускага саюзу кінэматаграфістаў.

## Працы
Зьняў мастацкія фільмы «Іду шукаць» (1966, з Ігарам Рамішэўскім) і «Анюціна дарога» (1968). Рэжысэр фільмаў: «Памяць каменя» (1966), «Песьня Палесься» (1968), «Сьпяшайся будаваць дом» (1970), «Веснавая казка» (1971), «Пасьля кірмашу» (1972), «Гэта вясёлая плянэта» (1973), «Ясь і Яніна» (1974), «Леташняя кадрыля» і «Марынка, Янка і таямніцы каралеўскага замка» (1978), «Хутка і чаго б гэта ні каштавала» (1980), «Пад чужым імем» (1981), «Гісторыя адной тэлеграмы» і «Чарвякову тэрмінова Ленін» (1982), «50-ы сэзон» і «Мост» (1983), «Рэвалюцыя дае нам права» і «Сустрэча, якая вызначыла лёс» (1985), «Чырвоны гвазьдзік» (1986), «Цішка Гартны» (1988), «Быў. Ёсьць. Буду - У.Караткевіч» (1989), «Алесь Гарун» (1990), «Кадыш» (1993), «Чарнобыль і Беларусь» (1994), «Кінарэжысэр Віктар Тураў» (1995).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пскоўскай вобласьці
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Беларускія кінаапэратары
Катэгорыя:Беларускія кінарэжысэры
Катэгорыя:Беларускія сцэнарысты
Катэгорыя:Савецкія кінаапэратары
Катэгорыя:Савецкія кінарэжысэры
Катэгорыя:Савецкія сцэнарысты
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі
Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы
Катэгорыя:Пахаваныя на Паўночных могілках
Пасьвілі авечкі пастухі

**Пасьвілі авечкі пастухі** () — чэхаславацкі анімацыйны сэрыял, выраблены ў 1973 року. Апавядае пра прыгоды двух пастухоў, Мацька і Кубка.

## Сьпіс сэрыяў

## Вонкавыя спасылкі
* «Пасьвілі авечкі пастухі» ў чэска-славацкай фільмавай базе
* 

Катэгорыя:Дзіцячыя тэлесэрыялы
Катэгорыя:Чэхаславацкія мультсэрыялы
Зароўе

Назву **Зароўе** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Зароўе — вёска ў Лепельскім раёне
** Зароўе — вёска ў Чашніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Зароўе — вёска ў Крупскім раёне
Парацэльскія астравы

**Парацэльскія астравы** (, ) — незаселены архіпэляг у Паўднёва-Кітайскім моры, які складаецца з маленькіх астраўкоў і рыфаў. Знаходзіцца за 230 км на поўдзень ад КНР (ад вострава Хайнань) і за 200 км на ўсход ад Віетнаму (ад вострава Лішон).

Астравы разьмешчаныя на тэрыторыі прыкладна 250 × 100 км. Найбуйнейшыя Парацэльскія астравы: Патл, Трайтан, астравы Крэсент, Лінкальн. Усе нізкія, складзеныя з каралавага пяску і пакрытыя нізкарослай расьліннасьцю.

Архіпэляг з 1974 року быў захоплены КНР, але прэтэнзіі на яго прад’яўляюць таксама Віетнам і Тайвань. Віетнам адміністрацыйна адносіць астравы да гораду правінцыйнага ўзроўню Данангу, Кітай — да вострава-правінцыі Хайнань, Тайвань — да Гаасюну.

## Вонкавыя спасылкі

* Слоўнік сучасных геаграфічных назваў — Парацэльскія астравы
* CIA — The World Factbook — Paracel Islands 

Катэгорыя:Астравы Паўднёва-Кітайскага мора
Катэгорыя:Спрэчныя тэрыторыі ў Азіі
Катэгорыя:Дананг
Катэгорыя:Астравы Кітаю
Катэгорыя:Астравы Віетнаму
Эшэн-Маўрэн (футбольны клюб)

«**Эшэн-Маўрэн**» — ліхтэнштайнскі футбольны клюб з камунаў Эшэну і Маўрэну. Заснаваны ў 1963 годзе. Пяціразовы ўладальнік Кубка Ліхтэнштайну (1976, 1977, 1978, 1987, 2012).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Эшэн
Катэгорыя:Маўрэн
Ярышмарды

**Ярышмарды** () — вёска ў Грозьненскім раёне Чачэніі. Уваходзіць у Дачу-Барзоеўскую вясковую акругу.

## Разьмяшчэньне
Вёска знаходзіцца на правым беразе ракі Аргун, 60 кілямэтраў на поўдзень ад Грознага. Каля Ярышмарды знаходзяцца вёскі Ўлус-Керт, Чышкі, Дачу-Барзой.

## Гісторыя
Раней Ярышмарды мела назвы: Алябастравае, Алябастрава, Ярынмерды. У 1944 годзе ў сувязі зь перасяленьнем чачэнцаў усе жыхары вёскі былі выселены. Ярышмарды перайменавалі ў Алябастравае й заселена выхадцамі з Дагестану. Пасьля вяртаньня чачэнцаў з выгнаньня ў 1957 годзе вёсцы вярнулі старую назву. Раней заселеных жыхароў Дагестану выселілі назад у Дагестан. Пад час вайны ў 1996 годзе каля вёскі адбыўся бой чачэнскага войска з расейскім аддзелам (265-ы мотастралковы поўк), якім кіраваў Хатаб.

## Насельніцтва

## Галерэя

файл:Аргун рядом с Ярыш-Марды.jpg|Супрацьлеглы бераг ракі, на якім знаходзіцца вёска Ярышмарды.


## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэніі
Капылы

**Капылы́** — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, уваходзіць у Вярховіцкі сельсавет, у складзе ААТ «Каралін».

Капылы месьцяцца за 28&nbsp;км на паўночны захад ад Камянцу, за 55&nbsp;км на поўнач ад Берасьця, за 10&nbsp;км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск (лінія Берасьце&nbsp;— Беласток).

У вёсцы 90 жыхароў (2010). Працуе крама.

## Гісторыя
* сярэдзіна XVI ст.: у Берасьцейскім павеце і ваяводзтве ВКЛ. У 1567 г. ваявода Менскі, дзяржаўца Камянецкі з маёнтку Капылы выстаўляў пошту, 7 коней. Згадваецца ў судовых справах ад 16 лістапада 1582 г., уладаньне Войны.
* 1795: у выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расейскай імпэрыі.
* сярэдзіна XIX ст.: вёска і фальварак у складзе маёнтку Капылы ў Берасьцейскім павеце Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі, уладаньне абшарніцы Караліны Пуслоўскай.
* 1845: паводле інвэнтару ў склад маёнтку ўваходзілі 5 фальваркаў (Капылы, Каралін, Сіроцін, Дварэц, Апака), вёскі: Капылы, Кунахавічы, Бушмічы, Бярозаўка, Ясінаўка, Міневічы, Сушкі, Каленкавічы, Падбур’е, Сіпурка, Апака, усяго 388 двароў, 2910 рэвіскіх душ, 9838 дзесяцінаў зямлі. На гэты час у фальварку Капылы&nbsp;— 704 дзесяціны зямлі, у вёсцы 50 двароў (зь іх 29 адбывалі павіннасьці ў фальварку Капылы, астатнія ў фальварку Каралін), 353 рэвіскія душы. Дзейнічала карчма.
* 2-ая палова XIX ст.: вёска і маёнтак у Вярховіцкай воласьці тых жа павету і губэрні.
* 1890: маёнтак належаў Фэліксу Пуслоўскаму, каля 1165 дзесяцінаў зямлі, у вёсцы&nbsp;— 679 дзесяцінаў.
* 1905: у вёсцы 653 жыхары.
* 1921: у выніку Польска-савецкай вайны па Рыскай мірнай дамове ў складзе Польшчы, вёска ў Вярховіцкай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва.
* 1923: 52 двары, 283 жыхары.
* 1939: у выніку Пакту Молатава — Рыбэнтропа ў складзе Берасьцейскай вобласьці БССР.
* 1940: вёска ў Вярховіцкім сельсавеце Высокаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці.
* 1941—1945: цягам 2-ой сусьветнай вайны на франтах загінулі і прапалі бязь вестак 16 жыхароў вёскі.
* 1960: 772 жыхары.
* 1962: вёска ў Камянецкім раёне, уваходзіла ў склад калгасу «Расея».

## Насельніцтва
* 2010 год — 90 чалавек
* 2005 год — 50 гаспадарак
* 1999 год — 110 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;53.

## Вонкавыя спасылкі
* Надвор’е ў вёсцы Капылы

Катэгорыя:Вярховіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Белакуракінскі раён

**Белакуракінскі раён** () — адміністрацыйная адзінка на поўначы Луганскай вобласьці Ўкраіны. Адміністрацыйны цэнтар — гарадзкі пасёлак Белакуракіна.

## Насельніцтва
Паводле дадзеных перапісу 2001 году насельніцтва раёну складала 23 918 чалавек, зь іх 91,39% адзначылі роднай мовай украінскую, 8,37% — расейскую, а 0,24% — іншую.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Раёны Луганскай вобласьці