Ліндысфарнскае Эвангельле

**Ліндысфарнскае Эвангельле** () — ілюмінаванае рукапіснае Эвангельле, якое паходзіць з кляштару ў Ліндысфарне (Нортамбэрлэнд, Ангельшчына) і датаванае прыкладна 715—720 рокамі. Цяпер захоўваецца ў лёнданскай Брытанскай бібліятэцы. Ліндысфарнскі рукапіс — адзін з найвыбітнейшых узораў унікальнага ірляндзка-саксонскага стылю, які спалучае ў сабе элемэнты міжземнаморскага, англа-саксонскага ды кельцкага мастацтва.

## Мінуўшчына
Магчымым аўтарам Ліндысфарнскага Эвангельля лічыцца манах на ймя , які ў 698—721 роках быў у Ліндысфарне біскупам. Эвангельле добра праілюстравана ў астраўным стылі і пачаткова было ўкладзена ў  з каштоўных камянёў ды мэталаў, выраблены Більфрытам  у VIII стагодзьдзі. З нападам вікінгаў абклад страчаны, а ў 1852 выраблены новы. Тэкст, напісаны , захаваўся найлепш за якія-кольвек іншыя астраўныя рукапісы гэтага пэрыяду.

Пасьля наезду вікінгаў манахі сышлі зь Ліндысфарну прыкладна ў 875 року, забраўшы з сабой рэліквіі, сьвятыні і кнігі, у тым ліку Ліндысфарнскае і  Эвангельлі, і пасяліліся ў  кляштары. Тут у X стагодзьдзі тэкст рукапісу быў перакладзены на стараангельскую мову і запісаны між радкамі кодэксу. Такім чынам, гэты першы вядомы пераклад Дабравесьця ангельскай мовай. Перакладнік, манах Олдрэд Перапісчык, на каляфоне пазначыў імёны чатырох стваральнікаў рукапісу: Эдфрыта Ліндысфарнскага як уласна пісца; пераплётчыка Этэльвальда Ліндысфарнскага; стваральніка арнамэнта Більфрыта Анахарэта; урэшце, самога сябе як перакладчыка на англасаксонскую.

Імаверна, падчас Т’юдаравага роспуску кляштараў Эвангельле было вывезенае з Дарэмскай катэдры і ў XVII стагодзьдзі выкупленае сэрам Робэртам Котанам. Па ягонай сьмерці зборы перададзеныя ў Брытанскі музэй і склалі аснову будучай Брытанскай бібліятэкі.

## Зьмест
Рукапіс зьмяшчае чатыры Дабравесьці. Як зазначыў на каляфоне Олдрэд, Ліндысфарнскае Эвангельле створанае на ўшанаваньне Бога і . Імаверна, яно было напісанае па Катбэртавым сконе ў 687 і да сьмерці Эдфрыта ў 721 року.

Кодэкс налічвае 516 старонак, зробленых зь , тэкст напісаны цёмна-карычневым, амаль чорным атрамантам. Аркушы зьбіраліся па восем у . Пазьней рукапіс быў сшыты багатым абкладам.

Кодэкс захаваўся ў непашкоджаным стане, ня лічачы арыгінальнага абкладу.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс ірляндзка-саксонскіх ілюстраваных рукапісаў
* Пераклады Бібліі на стараангельскую мову

## Крыніцы

## Літаратура
* Backhouse, Janet. «Lindisfarne Gospels.» Grove Art Online. Oxford Art Online. Accessed 10 March 2012.
* Backhouse, Janet. The Illuminated Manuscript. Oxford: Phaidon Press Ltd., 1979.
* Backhouse, Janet. The Lindisfarne Gospels. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1981.
* BBC Tyne. «The Lindisfarne Gospels.» BBC Online, 2012. Accessed 10 March 2012.
* Calkins, Robert G. *Illuminated Books of the Middle Ages*. Ithaca, New York: Cornell University Press, 1983.
* Chilvers, Ian. ed. «Lindisfarne Gospels» The Oxford Dictionary of Art. Oxford University Press, 2004. Oxford Reference Online. Accessed 9 March 2012.
* De Hamel, Christopher. *A History of Illuminated Manuscripts*. Boston: David R. Godine, 1986.
* Thacker, Alan. *Eadfrith (d. 721?)*. doi: 8381, 2004.
* Walther, Ingo F. and Norbert Wolf. *Codices Illustres: The world’s most famous illuminated manuscripts, 400 to 1600*. Köln, TASCHEN, 2005.
* Whitfield, Niamh. «The „Tara“ brooch: an Irish emblem of status in its European context», In: Hourihane, Colm (ed), *From Ireland Coming: Irish art from the early Christian to the late Gothic period and its European context*. Princeton (NJ): Princeton University Press, 2001. 
* «Lindisfarne Gospels.» The British Library, The British Library, 16 Jan. 2015.
* Brown, Michelle P., *The Lindisfarne Gospels: Society, Spirituality & the Scribe.* London: The British Library, 2003.
* Consiglio, Flavia Di. «Lindisfarne Gospels: Why Is This Book so Special?» BBC News, BBC, 20 Mar. 2013.

## Вонкавыя спасылкі
* British Library Digitised Manuscripts Digital facsimile of the entire manuscript
* Turning the Pages Leaf through the Lindisfarne Gospels online using the British Library’s Turning the Pages software (requires Shockwave plugin)
* The Lindisfarne Gospels, a free online seminar from the British Library.
* Lindisfarne Gospels: information, zoomable image British Library website
* British Library Digital Catalogue of Illuminated Manuscripts entry
* More information at Earlier Latin Manuscripts
* Sacred Texts: Lindisfarne Gospels
* «The Lindisfarne Gospels», BBC Radio 4 discussion with Michelle Brown, Richard Gameson & Clare Lees (*[[In Our Time (radio series)|In Our Time]]*, Feb.20, 2003)

Катэгорыя:Ілюмінаваныя Дабравесьці
Катэгорыя:Гібэрна-саксонскія рукапісы
Катэгорыя:Рукапісы Бібліі VIII стагодзьдзя
Катэгорыя:Котанава бібліятэка
Катэгорыя:Ліндысфарн
Катэгорыя:Рукапісы Вульгаты