Гальмстад

**Гальмстад** () — горад на паўднёвым захадзе Швэцыі, у лэне Галяндзе, у аднайменным ляндскапе, цэнтар аднайменнай камуны і яе найбуйнейшы горад. Насельніцтва на 31 сьнежня 2015 году — 66 124 чалавекі. Порт пры ўпадзеньні ракі Нісану ў Лягольмскую бухту.

## Гісторыя
Гальмстад узьнік у X—XI стагодзьдзях, аб чым сьведчаць знаходкі ў раёне руінаў царквы Эўрабю. Аднак першыя згадкі адносяцца толькі да 1231, у г. зв. Земляной кнізе дацкага караля Вальдэмара. Першы гарадзкі прывілей які атрымаў Гальмстад, датуецца 1307 годам. У XIII стагодзьдзі дамініканы заснавалі тут кляштар, а ў XV стагодзьдзі была пабудавана царква Сьвятога Мікалая, якая сёньня зьяўляецца найстарэшым будынкам гораду. Напрыканцы XV стагодзьдзя ў горадзе зьявіліся й францішкане, аднак ужо ў 1530–я гады абодва ордэны спынілі сваё існаваньне ў горадзе ў сувязі з Рэфармацыяй. У 1534 годзе Гальмстад быў узяты ў аблогу швэдамі (да сярэдзіны XVII стагодзьдзя ўвесь поўдзень і паўднёвы захад сучаснае Швэцыі быў дацкім). У 1598—1605 гадах па загадзе дацкага караля Крыстыяна IV у Гальмстадзе былі пабудаваныя новыя абарончыя збудаваньні: фартэцыя з чатырма брамамі, шасьцю бастыёнамі і двума месцамі зручнымі для разьмяшчэньня гарматаў. У 1645 годзе, як вынік Брэмсэбрускага міру, Галянд адыходзіць да Швэцыі, а ўжо праз 13 гадоў, у Роскіле яна канчаткова замацавала за сабою гэтыя тэрыторыі. Падчас Сконскай вайны, у 1676 годзе пад Гальмстадам адбылася бітва паміж швэдамі і датчанамі. У 1678 годзе ў горадзе зьбіраўся швэдзкі рыксдаг. У 1734 годзе большая частка гарадзкіх умацаваньняў была зьнішчана. З 1823 году адбываецца індустрыялізацыя гораду. У 1837–1840 быў перабудаваны порт, што спрыяла разьвіцьцю гораду. Напрыканцы XIX стагодзьдзя Гальмстад хутка расьце, а с пачатку XX стагодзьдзя зноў становіцца важным гарнізонным горадам. У 1931 годзе ў горадзе мелі месца сутыкненьні паміж партовымі працаўнікамі і работадаўцамі. У 1956 годзе быў пабудаваны Замкавы мост ().

## Славутасьці
* Руіны царквы ў раёне Эўрэбю (XII стагодзьдзе)
* Царква Сьвятога Мікалая (XV стагодзьдзе)
* Замак (пачатак XVII стагодзьдзя)
* Паўночная брама (, 1601 год)
* Фантан «Эўропа і тур» Карла Мілеса (1926)
* Галяндзкі (т. б. Галянду) Музэй мастацтваў
* Парк Пікаса

## Асобы
### Музыкі
* Ю́нас А́льтбэрг — швэдзкі сьпявак, музычны прадусар і дыджэй
* Пэр Гэсьле — музыка, між іншым удзельнік гуртоў Gyllene Tider і Roxette
* Матс Пэрсан — музыка, удзельнік Gyllene Tider, заснавальнік музычнай студыі Tits & Ass і Halmstad Records
* Мікаэль Амат — гітарыст (Arch Enemy, Spiritual Beggars)
* Лінэя Гэнрыксан — поп– і джазавая сьпявачка
* Рікард Сёдэрбэрг — опэрны сьпявак

### Палітыкі
* Карл Більт — швэдзкі палітык, прэм’ер-міністар Швэцыі (1991—1994)

### Пісьменьнікі
* Крыстафэр Карлсан — пісьменьнік
* Эльза Гравэ — пісьменьніца
* Свэн Нурдквіст — дзіцячы пісьменьнік

### Спартоўцы
* Сафія Арвідсан — тэнісістка
* Фрэдрык Юнгбэрг — футбаліст
* Уля Ліндгрэн — гандбаліст, трэнер па гандболе

## Галерэя

Europa och Tjuren 1958.jpg|Фантан «Эўропа і тур» Карла Мілеса
Halmstad, Norre Port 1.jpg|Паўночная брама
St Nicolai kyrka 1 Halmstad.JPG|Царква Сьвятога Мікалая
Övraby kyrkoruin.JPG|Руіны сярэднявечнай царквы ў Эўрабю
Halmstads slott-2.JPG|Гальмстадзкі замак
Mellgrenskahuset Halmstad.JPG|Фахвэркавы Мэльгрэнскі дом
Västra stranden.JPG|Заходні пляж (на заднім пляне: порт)
Norrekattspark.jpg|Парк Норэкатспарк
Halmstad bibliotek-3.JPG|Гарадзкая бібліятэка


## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Швэцыі