open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Trashmen

**The Trashmen** — амэрыканскі рок-гурт, створаный у Мінэапалісе ў 1962 годзе і найбольш вядомы сваім дэбютным гітом «Surfin’ Bird» 1963 году, які дасягнуў 4-га месца ў гіт-парадзе часопіса ''Bіllboard''. У першапачатковы склад гурта ўваходзілі гітарысты Тоні Андрэасан і Дал Ўінслоў, басіст Боб Рыд і бубнач Стыў Ўорэр. Разам з каларадзкімі сучасьнікамі The Astronauts, The Trashmen былі апісаны як «галоўны сёрф-гурт Сярэдняга Захаду, які ня меў выхаду да мора 60-х». Гурт атрымаў сваю назву ад «Trashman’s Blues», песьні, напісанай і запісанай у 1961 годзе музыкам зь Мінэапалісу Каям Рэям (Рычард Кэр, 1935—2017), які пазьней напісаў песьні для гурта.

## Удзельнікі
### Клясычны склад
* Тоні Андрэасан — гітара, вакал (1962—1967, 1982—2016)
* Дал Ўінслоў — рытм-гітара, вакал (1962—1967, 1982—2016)
* Боб Рыд — бас-гітара, вакал (1962—1967, 1982—2016)
* Стыў Ўорэр — барабаны, вакал (1962—1967, 1982—1988)

### Іншыя ўдзельнікі
* Джым Вудзі — бас-гітара (1962); заменены Бобам Рыдам
* Марк Андрэасан — барабаны, бэк-вакал (1989—верагодна 2009)
* Робін Рыд — барабаны, бэк-вакал (2009—2016)
* Дзік Дыкерсан — гітара (2013—2014)

## Дыскаграфія
### Альбомы
* *[[Surfin’ Bird]]* (1964)
* *[[Bird Dance Beat]]* (1965)
* *[[Comic Book Collector]]* (1989)
* *[[The Great Lost Trashmen Album!]]* (1994)
* *[[Deke Dickerson and the Trashmen: Bringing Back the Trash]]* (2014)

## Крыніцы

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьніклі ў 1967 годзе
Катэгорыя:Музычныя гурты ЗША
Цыклён

**Цыклён** (ад ) — атмасфэрны віхур велізарнага (ад сотняў да некалькіх тысячаў кілямэтраў) дыямэтру з паніжаным ціскам паветра ў цэнтры.  

Паветра ў цыклёне цыркулюе супраць гадзіньнікавай стрэлкі ў паўночным паўшар’і і па гадзіньнікавай стрэлцы ў паўднёвым. Цыклёнічныя вятры рухаюцца амаль па ўсіх рэгіёнах Зямлі, за выключэньнем роўніка, і звычайна зьвязаныя з дажджом ці сьнегам. Акрамя таго, у паветраных пластах на вышыні ад зямной паверхні да некалькіх сотняў мэтраў, вецер мае складнік, накіраваны да цэнтра цыклёна, па барычным градыенце (у бок зьмяншэньня ціску). Велічыня складніку памяншаецца з вышынёй.  

Цыклён — ня проста супрацьлегласьць антыцыклёну, у іх адрозьніваецца мэханізм узьнікненьня. Цыклёны пастаянна й натуральным чынам зьяўляюцца з-за кручэньня Зямлі, дзякуючы сіле Карыёліса. Сьледзтвам тэарэмы Браўэра аб нерухомай кропцы зьяўляецца наяўнасьць у атмасфэры прынамсі аднаго цыклёну альбо антыцыклёну.

Адрозьніваюць два асноўных віды цыклёнаў — нетрапічныя й трапічныя.

## Шкала вымярэньняў
* Шкала ўраганаў Сафіра — Сімпсана

## Глядзіце таксама
* Антыцыклён
* Трапічны цыклён
* Пазатрапічны цыклён
* Субтрапічны цыклён
* Сьпіс трапічных цыклёнаў
* Сьпіраль
* Дэпрэсія (мэтэаралёгія)

## Літаратура
* 


Катэгорыя:Мэтэаралягічныя фэномэны
Катэгорыя:Стыхійныя бедзтвы
Катэгорыя:Навалы надвор’я
Катэгорыя:Віхры
Зак Лавін

**Закары Лавін** (;  10 сакавіка 1995 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Сакрамэнта Кінгс» у НБА. Двухразовы чэмпіён конкурсу слэм-дану НБА. Алімпійскі чэмпіён 2020 году ў складзе зборнай ЗША на гульнях у Токіё.

## Кар’ера

Лавін быў абраны на драфце НБА 2014 году клюбам «Мінэсота Тымбэрўулвз» пад агульным 13-м нумарам. Свой першы кантракт з клюбам падпісаў 8 ліпеня 2014 году. У першых пяці гульнях сэзону 2014—2015 гадоў Лавін адгуляў у агульнай складанасьці 12 хвіліназ. Калі праз траўму шчыкалаткі на некаторы час выбыў гулец стартавага складу Рыкі Рубіё, Лавін заняў ягонае месца. У сваім першым сэзоне ён выйграў конкурс слэм-данкаў НБА, стаўшы наймаладзейшым пераможцам спаборніцтваў пасьля 18-гадовага Кобі Браянта ў 1997 годзе. Праз год паўтарыў гэтым вынік.

23 сьнежня 2016 году аднавіў свой рэкорд выніковасьці, назьбіраўшы 40 пунктаў у матчы супраць «Сакрамэнта Кінгс». 4 лютага ён атрымаў траўму левага калена, якая патрабавала ўмяшальніцтва хірурга. У выніку гулец прапусьціў астатнюю частку сэзону. 22 чэрвеня 2017 году ён стаў гульцом «Чыкага Булз», куды яго абмянялі разам з Крысам Данам, а ў адваротным кірунку рушыў Джымі Батлер. Таксама каманды абмяняліся правамі на выбар на драфце. 13 студзеня 2018 году, у сваёй першай гульні за 11 месяцаў, Лавін набраў 14 пунктаў у пераможным матчы супраць «Дэтройт Пістанз» (107:105).

5 лістапада 2018 году ён набраў 41 пункт, улучна зь пераможным кідком, у гульні супраць «Нью-Ёрк Нікс». 23 лютага 2019 году ён пераадолеў свой рэкорд 42-а пунктамі ў гульні супраць «Бостан Сэлтыкс». 1 сакавіка 2019 году ў матчы супраць «Атланты Гокс», якая завяршылася зь лікам 168:161 на карысьць «Чыкага» і ў якой было чатыры авэртаймы, ён паклаў на свой рахунак 47 пунктаў. 23 лістапада 2019 году ён набраў 49 пунктаў у матчы супраць «Шарлот Горнэтс».

28 кастрычніка 2023 году баскетбаліст набраў 51 пункт у матчы супраць «Дэтройт Пістанз» (118:102). У лютым 2024 году «Чыкага Булз» абвесьціў, што нападніку будзе зробленая апэрацыя на правай назе ў канцы сэзону. Ён таксама дасягнуў 1051 трохачковых кідка, выкананых у складзе «Булз», абышоўшы паводле гэтага паказьніку былога рэкардсмэна Кэрка Гінрыка ў гісторыі франшызы. 3 лютага 2025 году Лавін поруч з Сыдзі Сысако ў дадатак да трох выбараў у першым раўндзе і трох выбараў у другім раўндзе драфтаў, былі абмяняныя ў «Сакрамэнта Кінгс». Ва ўгодзе яшчэ браў удзел «Сан-Антоніё Спэрз».

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Украінскае грамадзка-культурнае таварыства

міні|Здымак восьмага зьезду УГКТ у 1980 годзе.
**Украінскае грамадзка-культурнае таварыства** () — аб'яднаньне ўкраінцаў у Польшчы. Яно было створанае ў 1956 годзе. У 1990 годзе была зьмененая назва на «Саюз украінцаў у Польшчы»

## Назва
Грамада мела назвы з 1957 па 1991 год:
* Украінскае грамадзка-культурнае таварыства

З 1990 году мела назву:
* Саюз украінцаў у Польшчы 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ukraińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne (1956–1990)

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1990 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1956 годзе
Катэгорыя:Аб’яднаньні нацыянальных меншасьцяў у Польшчы
Энтані Эдўардс (баскетбаліст)

**Э́нтані Э́дўардс** (;  5 жніўня 2001 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Мінэсота Тымбэрўулвз» з НБА. Ён тройчы быў удзельнікам матчу ўсіх зорак НБА і здабыў залаты мэдаль у складзе зборнай ЗША на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году.

## Кар’ера
Драфт НБА 2020 году быў адкладзены на пяць месяцаў праз пандэмію каранавірусу. У лістападзе 2020 году каманда «Мінэсота Тымбэрўулвз» абрала Эдўардса пад першым нумарам на драфце. 23 сьнежня 2020 году ён запачаткаваў кар’еру ў НБА, набраўшы 15 пунктаў, зрабіў 4 падборы і 4 перадачы за 25 хвілінаў у матчы супраць «Дэтройт Пістанз», які скончыўся перамогай зь лікам 111:101. 10 лістапада 2021 году Эдўардс назьбіраў рэкордныя для сябе на той час 48 пунктаў, пацэліўшы 7 трохпунктавых кідкоў у матчы супраць «Голдэн Стэйт Ўорыярз». 7 красавіка 2022 году гулец набраў рэкордныя ў кар’еры 49 пунктаў у матчы зь лікам 127:121 супраць «Сан-Антоніё Спэрз». У дэбюце Эдўардса ў плэй-оф 16 красавіка 2022 году ён набраў 36 пунктаў і зрабіў шэсьць галявых перадачаў у матчы супраць «Мэмфіс Грызьліз» у першым раўндзе плэй-оф НБА 2022 году. 10 лютага 2023 году ён упершыню ў сваёй кар’еры стаў удзельнікам матчу усіх зорак НБА. Эдўардс зьмяніў нумар сваёй кашулі з 1-га на 5-ы перад сэзонам 2023—2024 гадоў. 9 красавіка баскетбаліст стаў аўтарам рэкорднага за кар’еру 51-го пункту ў пераможным зь лікам 130:121 матчы супраць «Вашынгтон Ўізардс». У канцы сэзону Эдўардс упершыню ў кар’еры трапіў у другую каманду зорак НБА. 4 студзеня 2025 году баскетбаліст назьбіраў рэкордныя ў кар’еры 53 пункты у матчы супраць «Дэтройт Пістанз».

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Энтані Эдўардс (актор)

**Энтані Чарлз Эдўардс** (,  19 ліпеня 1962 году, Санта-Барбара, Каліфорнія, ЗША) — амэрыканскі актор і прадусар, найбольш вядомы дзякуючы ролі доктара Марка Грына ў тэлесэрыяле *«[[Хуткая дапамога (тэлесэрыял)|Хуткая дапамога]]»* (1994—2002), якая прынесла яму прэмію Залаты Глёбус у 1997 годзе.

Таксама Эдўардс зьявіўся ў фільмах *«Хуткія перамены ў школе Рыджмант-Гай»*, *«Найлепшы стралок»*, *«Помста паўдуркаў»* і *«Задыяк»*. На тэлебачаньні ён зьняўся ў сэрыяле *«Паўночны бок»* (1992—1993), а ў 2013 годзе адыграў галоўную ролю ў сэрыяле *«Апошняя гадзіна»*.

## Крыніцы

Катэгорыя:Акторы ЗША
Бундэсрат

**Бундэсрат** (, літ. *Саюзная Рада*) — канстытуцыйны орган Нямеччыны, празь які землі бяруць ўдзел у справе заканадаўства і кіраваньні дзяржаваю, а таксама ў справах Эўрапейскага Зьвязу. Кожная фэдэральная зямля прадстаўленая ў Бундэсраце сябрамі свайго ўраду. Часам разьгледжваецца як верхняя палата нямецкага парлямэнту, але канстытуцыйна да Бундэстагу дачыненьня ня мае.

## Глядзіце таксама
* Бундэстаг

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Старонка ў сеціве Бундэсрату

Катэгорыя:Дзяржаўнае ўладкаваньне Нямеччыны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1949 годзе
Тайрыз Галібэртан

**Тайрыз Галібэртан** (;  29 лютага 2000 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Індыяна Пэйсэрз» з НБА. Выступае на пазыцыі гульнёвага абаронцы. Здабыў залаты мэдаль у складзе зборнай ЗША на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году.

## Кар’ера
Пасьля кар’еры ў студэнцкім баскетболе ў складзе «Аёвы Стэйт Сайкланз» на драфце 2020 году ён быў абраны пад 12-м нумарам клюбам «Сакрамэнта Кінгс». 23 сьнежня 2020 году Галібэртан дэбютаваў у НБА, выйшаўшы з лаўкі запасных у матчы супраць «Дэнвэр Нагетс», набраўшы 12 пунктаў, зрабіўшы чатыры перадачы, два падборы і блёк. 29 студзеня 2022 году гулец набраў рэкордныя за кар’еру 38 пункт разам зь сямю перадачамі, трыма падборамі і двума перахопамі ў матчы супраць «Філадэлфіі Сэвэнці Сыксэрз».

8 лютага 2022 году Галібэртан, Бадзі Гілд і Трыстан Томпсан былі абмененыя ў «Індыяну Пэйсэрз» у абмен на Домантаса Сабоніса, Джастына Голідэя, Джэрэмі Лэмба і выбар у другім раўндзе на драфце 2023 году. У момант абмену трэнэр «Пэйсэрз» Рык Карлайл назваў Галібэртана «элітным маладым гульнёвым, які шматлікімі спосабамі ўплывае на гульню». 11 лютага спартовец дэбютаваў у складзе новай каманды, але ягоны клюб зазнаў паразу ад «Кліўлэнд Кавальерз» зь лікам 120:113. Сам гулец паклаў на свой рахунак 23 пункты ў дадатак да 6 перадачаў, 3 падбораў і 3 перахопаў. 1 красавіка ў няўдалым матчы каманды супраць «Бостан Сэлтыкс» Галібэртан набраў 30 пунктаў за 25 хвілінаў, рэалізаваўшы 10 з 11 кідкоў з гульні, 6 з 6 па-за трохпунктавай лініі і 4 з 4 зь лініі штрафных. 10 сьнежня 2022 году ён набраў 35 пунктаў, а таксама зрабіў 9 галявых перадач і 3 перахопы ў матчы супраць «Бруклін Нэтс», але каманда зазнала паразу зь лікам 136:133. Галібэртан быў прызначаны на свой першы матч усіх зорак НБА ў 2023 годзе як рэзэрвовы абаронец каманды Ўсходняй канфэрэнцыі, набраўшы 18 пунктаў, 3 перадачы і падбор. 1 ліпеня 2023 году гулец узгодніўся на падаўжэньне кантракту з «Пэйсэрз» на суму да 260 мільёнаў даляраў цягам наступных пяці гадоў. 4 лістапада ён назьбіраў рэкордныя за кар’еру 43 пункты і зрабіў 12 перадачаў, але ягоная каманда прагуляла «Шарлот Горнэтс». 30 лістапада таго ж году ён усталяваў новы ўласны рэкорд, закінуўшы мячы на 44 пункты ў матчы супраць «Маямі Гіт». 4 сьнежня гулец учыніў свой першы трыпл-дабл з 26 пунктамі, 10 падборамі, 13 перадачамі ў пераможным зь лікам 122:112 лікам супраць «Бостан Сэлтыкс».

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Бэм Адэбаё

**Бэм Адэбаё** (;  18 ліпеня 1997 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Маямі Гіт» з НБА. Гулец тройчы браў удзел у матчы ўсіх зорак НБА. Ён пяць разоў улучаўся ў склад зборнай усіх зорак абароны НБА ды двйочы дапамог «Гіт» дакрочыць да фіналу НБА ў 2020 і 2023 гадах. У складзе зборнай ЗША рабіўся алімпійскім чэмпіёнам 2020 году і 2024 гадоў.

## Кар’ера
22 чэрвеня 2017 году Адэбаё быў абраны камандай «Маямі Гіт» пад агульным 14-м нумарам на драфце НБА 2017 году. 1 ліпеня ён падпісаў з клюбам кантракт. 7 сьнежня Адэбаё назьбіраў 22 пункты і зрабіў 10 падбораў у пераможным матчы над «Фінікс Санз». Пасьля таго, як «Гіт» абмяняў Гасана Ўайтсайда, Бэм узяў на сябе большую адказнасьць у сваім першым сэзоне ў якасьці гульца пачатковага складу ў сэзоне 2019—2020 гадоў. 10 сьнежня 2019 году ён аформіў свой першы трыпл-дабл у кар’еры, набраўшы 30 пунктаў ды зрабіў 11 падбораў і 11 перадач у авэртайме, якім яконая каманда была мацнейшай за «Атланту Гокс» зь лікам 135:121. Баскетбаліст агулам згуляў выдатны сэзон, пераадолеўшы свой рэкорд паводле здабытых пунктаў, зарабіўшы ў матчы плэй-оф супраць «Бостан Сэлтыкс» 32 пункты. Таксама гулец браў удзел у матчы ўсіх зорак НБА. 28 лістапада 2020 году Адэбаё падпісаў кантракт з «Гіт» яшчэ на пяць гадоў. 23 студзеня 2021 году ён набраў рэкордны за кар’еру 41 пункт і аддаў дзевяць перадач у матчы, але каманда зазнала паразу ад «Бруклін Нэтс» зь лікам 128:124. 7 сьнежня 2021 году гульцу зрабілі апэрацыю на вялікім пальцы правай рукі, у выніку чаго ён выбыў на пэўны час. 6 ліпеня 2024 году ён зноў узгодніў новае працоўнае пагадненьне з клюбам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Антыцыклён

**Антыцыклён** — замкнёная вобласьць павышанага атмасфэрнага ціску з максымальным ціскам у цэнтры. Вятры ў антыцыклёне абгінаюць цэнтар па гадзіньнікавай стрэлцы ў паўночным паўшар’і й супраць гадзіньнікавай стрэлкі ў паўднёвым. Сыходны рух паветра ў антыцыклёне абумоўлівае адсутнасьць воблачнасьці. Улетку пераважае гарачае й сухое надвор’е, зімой - марознае й ясная. Антыцыклёнам называюць вобласьці павышанага ціску ў атмасфэры, дыямэтрам ад некалькіх соцень да некалькіх тысячаў кілямэтраў, якія характарызуюцца своеасаблівымі ўмовамі надвор’я й сыстэмай цячэньня паветра. Антыцыклёны разам зь якасна процілеглымі ім цыклёнамі (абласьцямі паніжанага ціску) зьяўляюцца найважнейшымі віхравымі формамі агульнай цыркуляцыі атмасфэры.

## Глядзіце таксама
* Цыклён
* Вобласьць высокага ціску
* Дэпрэсія (мэтэаралёгія)
* Сьпіраль

## Літаратура
* 
 

Катэгорыя:Мэтэаралёгія
Катэгорыя:Мэтэаралягічныя фэномэны
Джэрамі Грант

**Джэрамі Грант** (;  12 сакавіка 1994 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Портлэнд Трэйл Блэйзэрз» з НБА. У складзе зборнай ЗША рабіўся алімпійскім чэмпіёнам 2020 году.

## Кар’ера
26 чэрвеня 2014 году Грант быў абраны ў другім раўндзе драфту НБА пад 39-м нумарам клюбам «Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз». 29 верасьня 2014 году склаў з камандай чатырохгадовае пагадненьне. 11 лістапада 2015 году зрабіў свой першы ў кар’еры дабл-дабл з 12 пунктамі і 10 падборамі, але клюю зазнаў паразу ад «Таронта Рэптарз».

1 лістапада 2016 году Грант быў абменены ў «Аклагому-Сіці Тандэр» у абмен на Эрсана Ільясова і абаронены драфт-пік. У новым клюбе спартовец дэбютаваў на наступны дзень у матчы супраць «Лос-Анджэлес Кліпэрз», набраўшы шэсьць пунктаў, зрабіўшы два падборы і два блёк-шоты за 18 хвілінаў гульні. 7 ліпеня 2018 году баскетбаліст узгодніз новы кантракт з клюбам, аднак ужо праз год быў абменены ў «Дэнвэр Нагетс» на выбар першага раўнду драфту 2020 году. 25 лютага 2020 году ён набраў рэкордныя за кар’еру 29 пунктаў у пераможным зь лікам 115:98 матчы супраць «Дэтройт Пістанз». 22 лістапада 2020 году Грант падпісаў трохгадовы кантракт на 60 мільёнаў даляраў з «Дэтройт Пістанз». 17 лютага 2021 году спартовец набраў рэкордныя 43 пункты ў матчы супраць «Чыкага Булз». У ліпені 2022 году Грант стаў часткай дамовы, паводле якой ён далучыўся да «Портлэнд Трэйл Блэйзэрз». 8 лютага 2024 году Грант паклаў на свой рахунак 49 пунктаў у матчы супраць былой каманды «Дэтройт Пістанз».

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Дэвін Букер

**Дэвін Букер** (;  30 кастрычніка 1996 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Фінікс Санз» з НБА. Чатырохразовы ўдзельнік матчу ўсіх зорак НБА, двойчы абіраўся ў зборную ўсіх зорак НБА і ёсьць найлепшым бамбардзірам «Санз» за ўвесь час. У складзе зборнай ЗША здабываў залатыя мэдалі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 і 2024 гадоў. Ёсьць сынам былога баскетбаліста Мэлвіна Букера.

## Кар’ера
25 чэрвеня 2015 году Букер быў абраны клюбам «Фінікс Санз» пад 13-м нумарам на драфце НБА 2015 году. 13 ліпеня склаў з камандай кантракт пачаткоўца. Дэбютаваў у НБА за два дні да свайго 19-годзьдзя, у матчы, які адкрыў сэзон «Санз», супраць «Далас Мавэрыкс». За 21 хвіліну гульні супраць тэхасцаў ён набраў 14 пунктаў, трапна пацэліўшы 6 кідаоў з 7-і зробленых. 2 студзеня 2016 году Букер набраў рэкордны на той час 21 пункт ў матчы супраць «Сакрамэнта Кінгс», які скончыўся зь лікам 142:119. 19 студзеня ён зарабіў 32 пункты ў матчы супраць «Індыяны Пэйсэрз», усталяваўшы рэкорд пачаткоўцаў «Санз» з шасьцю трохпунктавымі кідкамі. 3 сакавіка Букер набраў рэкордныя за кар’еру 34 пункты ў матчы супраць «Маямі Гіт», аднак клюб усё ж такі атрымаў паразу. 10 сакавіка Букер здабыў рэкордныя 35 пунктаў у матчы супраць «Дэнвэр Нагетс», але зноў каманда саступіла супернірку. Ён стаў першым гульцом «Фінікс Санз», улучаным у каманду пачаткоўцаў НБА пасьля Амар’е Стадэмайра ў 2003 годзе.

24 сакавіка 2017 году супраць «Бостан Сэлтыкс» Букер стаў шостым гульцом у гісторыі НБА, які набраў 70 пунктаў у гульні, стаўшы ў адзін шэраг з Ўілтам Чэмбэрленам, Дэйвідам Робінсанам, Дэйвідам Томпсанам, Элджынам Бэйларам і Кобі Браянтам. Гэта была 11-я гульня з 70 пунктамі ў баскетбаліста ў гісторыі НБА. Букер таксама паклаў на свой рахунак восем падбораў і шэсьць перадач за 45 хвілін гульні. 6 лістапада 2017 году Букер набраў 18 пунктаў у прайграным «Бруклін Нэтс» матчы, але тым самым набраў 3 тысячы пунткаў за кар’еру. Сэзоне 2017—2018 гадоў гулец некалькі разоў прапускаў матчы праз траўмы. 7 ліпеня 2018 году Букер падпісаў новы пяцігадовы кантракт з «Санз» на суму 158 мільёнаў даляраў. 24 студзеня 2019 году спартовец стаў пятым наймаладзейшым гульцом у гісторыі НБА, які набраў 5 тысяч пунктаў за кар’еру, пасьля Леброна Джэймза, Кевіна Д’юранта, Кармэла Энтані і Дўайта Гаўарда. 22 студзеня 2021 году Букер набраў 8 тысяч пунктаў у матчы супраць «Дэнвэр Нагетс».

У траўні 2021 году Букер упершыню згуляў у плэй-оф НБА, а разам з клюбам дакрочыў да фіналу, але «Фінікс Санз» у ім саступіў «Мілўокі Бакс». Па заканчэньні наступнага сэзону Букер упершыню быў улучаны ў зборную ўсіх зорак НБА. 7 ліпеня 2022 году гулец пагадзіўся падоўжыць кантракт з «Санз» на чатыры гады за максымальную суму ў 224 мільёны даляраў. 3 лютага 2025 году Букер пераўзышоў Ўолтэра Дэвіса паводле колькасьці пунктаў у гісторыі франшызы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Дэрык Ўайт

**Дэрык Ўайт** (;  2 ліпеня 1994 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Бостан Сэлтыкс» з НБА. У складзе зборнай ЗША рабіўся алімпійскім чэмпіёнам 2024 году.

## Кар’ера
Уайт быў адным з 60 пэрспэктыўных гульцоў, запрошаных на драфт НБА 2017 году. У выніку ён быў абраны пад 29-м нумарам клюбам «Сан-Антоніё Спэрз», 6 ліпеня 2017 году падпісаўшы кантракт з «шпорамі». 18 кастрычніка 2017 году баскетбаліст запачаткаваў кар’еру ў НБА, выйшаўшы з лаўкі запасных у матчы супраць «Мінэсоты Тымбэрўулвз». На пэўны час гулец высылаўся ў лігу разьвіцьця НБА, дзе здабыцьця гульнёвай практыкі.

14 красавіка 2018 году спартовец дэбютаваў у плэй-оф НБА, выйшаўшы з лаўкі на матч супраць «Голдэн Стэйт Ўорыярз» і зарабіўшы 7 пунктаў. Толькі ў канцы году набраў добрую форму, некалькі разоў абнаўляўчы асабістыя рэкорды паводле колькасьці назьбіраных пунктаў. 18 красавіка 2019 году ў матчы супраць «Дэнвэр Нагетс» у матчы плэй-оф паклаў на свой рахунак 36 пунктаў і вывеў «Сан-Антоніё» наперад у сэрыі ў першым раундзе. 21 сьнежня 2020 году «шпоры» абвесьцілі аб складаньні новай угоды з Ўайтам на чатыры гады і заробкам за гэты час у 73 мільёны даляраў, аднак 10 лютага 2022 году гулец быў абменены ў «Бостан Сэлтыкс».

У новым клюбе баскетбалістам асноўнага складу стаў толькі з сэзону 2022—2023 гадоў. Ўайт выйшаў у стартавым складзе ў 70 гульнях і зьявіўся ўва ўсіх 82 гульнях рэгулярнага сэзону, у выніку ў траўні 2023 году быў улучаны ў склад зборнай усіх зорак абароны НБА. 18 сакавіка 2024 году гулец зрабіў свой першы ў кар’еры трыпл-дабл з 22-а пунктамі, 10-ю падборамі і 10-ю перадачамі ў пераможным зь лікам 119:94 матчы супраць «Дэтройт Пістанз». У красавіку ў матчы плэй-оф супраць «Маямі Гіт» паклаў на свой рахунак 38 пунктаў. Разам з камандай стаў пераможцам НБА. 1 ліпеня 2024 году Ўайт падпісаў новы кантракт з «Сэлтыкс» тэрмінам на чатыры гады і на суму ў 125,9 мільёнаў даляраў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2024 году
Армін Мюлер-Шталь

**Армін Мюлер-Шталь** (;  )&nbsp;— нямецкі актор, ляўрэат шматлікіх сусьветных кінаўзнагарод і намінант на прэмію «Оскар» (1997).

У 1976 годзе Армін Мюлер-Шталь падпісаў адкрыты ліст пратэсту супраць пазбаўленьня грамадзянства НДР барда Вольфа Бірмана, пасьля чаго яго ўсё радзей сталі здымаць у кіно. У 1980 годзе эміграваў у Заходні Бэрлін.

На Захадзе ён граў у вядомых рэжысэраў у карцінах *Лола* й *Туга Веранікі Фос* Райнэра Вэрнэра Фасьбіндэра, *Каханьне ў Нямеччыны* Анджэя Вайды, *Палкоўнік Рэдль* Іштвана Саба.

У канцы 1980-х Мюлер-Шталь атрымаў запрашэньне ў Галівуд. Сыграў ролю бацькі габрэйскага сямейства ў карціне Бары Левінсана *Авалон* (1990). У 1991 годзе здымаўся ў фільмах Стывена Содэрбэрга *Кафка* й Джыма Джармуша *Ноч на Зямлі*, дзе ён выступіў у ролі таксіста-эмігранта з Усходняй Нямеччыны. У 1996 годзе адбыўся рэжысэрскі дэбют Мюлер-Шталя&nbsp;— фільм *Гутарка з пачварай*. У тым жа годзе зьняўся ў драме *Бляск*, за які быў намінаваны на прэмію «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю другога пляну.

Адны зь яго апошніх прац&nbsp;— «ліхадзей у законе» у фільме Дэвіда Кронэнбэрга *Загана на экспарт* (2007) і роля ў расейскім ваенным сэрыяле Аляксандра Бураўскага *Ленінград* пра блякаду Ленінграда.

У сьнежні 2011 году Армін Мюлер-Шталь упершыню з 1938 году наведаў свой родны горад, дзе яму было прысвоена званьне ганаровага грамадзяніна Тыльзыту.

## Крыніцы
Выбары ў Вярхоўную Раду Аўтаномнай Рэспублікі Крым 2010

**Выбары ў Вярхоўную Раду Аўтаномнай Рэспублікі Крым 2010** — апошнія выбары ў Парлямэнт АР Крым да акупацыі рэгіёну Расеяй ў 2014 годзе. Агулам было абрана 100 дэпутатаў. Адбыліся 31 кастрычніка 2010 году. Палову дэпутатаў было абрана па сьпісах партыяў, каб прыняць удзел ў размеркаваньні мандатаў партыям трэба было пераадолець 3% выбарчы бар'ер. Іншая палова дэпутатаў была абраная ў мажарытарных акругаў. Перамогу на выбарах атрымала партыя рэгіёнаў, яна атрымала 32 месца па сьпісе і яе прадстаўнікі выйгралі амаль ва ўсіх мажарытарных акругах, апрача двух. Агулам партыя рэгіёнаў атрымала 80 мандатаў. Таксама ў Вярхоўную Раду прайшлі камуністы, аб'яднаньне «Курултай-Рух», па сьпісе якога мандаты атрымалі шмат крымскіх татараў, а таксама партыі «Саюз», «Расейскае адзінства» і Моцная Украіна. 

## Выбарчая кампанія

## Вынікі выбараў

## Зноскі

## Вонкавыя спасылкі
* Вибори без вибору. Партія регіонів у Криму не залишає нікому шансів

Катэгорыя:Мясцовыя выбары ва Ўкраіне
Менскі гарадзкі савет дэпутатаў

**Менскі гарадзкі Савет дэпутатаў** (*Мінгарсавет*) — заканадаўчы прадстаўнічы орган мясцовага самакіраваньня на тэрыторыі горада Менска. У склад дэпутацкага корпуса ўваходзіць 57 дэпутатаў, якія выбіраюцца па мажарытарнай сыстэме. Тэрмін паўнамоцтваў Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў 4 гады. 

## Гісторыя
Заснаваны ў лютым 1917 году як Менскі Савет рабочых і жаўнерскіх дэпутатаў.

У часы жнівеньскага путча, 29 дэпутатаў заклікалі жыхароў не падпарадкоўвацца путчыстам.

Для прыцягненьня маладых людзей у сыстэму мясцовага самакіраваньня, а таксама іх прававой і палітычнай сацыялізацыі ў 2007 годзе Рашэньнем Прэзыдыюма Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў заснаваны першы орган моладзевага парлямэнтарызму ў Рэспубліцы Беларусь — Моладзевая палата пры Менскім гарадзкім Савеце дэпутатаў.

### Інфармацыя пра выбары
Апошнія выбары адбыліся 27 лютага 2022 года.

## Паўнамоцтвы гарадзкога Савета
Паводле арт. 121 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь да выключнай кампэтэнцыі Мінгарсавета адносяцца:

* зацьвярджэньне праграм эканамічнага й сацыяльнага разьвіцьця, бюджэту горада Менска й справаздач аб іх выкананьні;
* усталяваньне мясцовых падаткаў і збораў;
* вызначэньне парадку кіраваньня й распараджэньня камунальнай уласнасьцю;
* прызначэньне мясцовых рэфэрэндумаў;
* зацьвярджае кандыдатуру старшыні Менскага гарадзкога выканаўчага камітэта, прызначанага Прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь;
* выбірае 8 членаў Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь ад горада Менска.

## Камісыі
* мандатная, па галоснасьці, самакіраваньні, правапарадку й міжнародных сувязях.
* па эканамічным разьвіцьці, фінансах і бюджэту.
* па ахове здароўя й сацыяльнай абароне.
* па адукацыі, навуцы, культуры й спорту.
* па гарадзкой гаспадарцы, транспарце й сувязі.
* па моладзевай палітыцы й сувязях з грамадзкімі арганізацыямі.
* па будаўніцтве, жыльлёвай палітыцы, землекарыстаньні й экалёгіі
* па камунальнай уласнасьці й прыватызацыі.
* па спажывецкім рынку, прадпрымальніцтве й рэкляме.

## Глядзіце таксама
* Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт
* Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Арганізацыі Менска
Катэгорыя:Арганізацыі паводле альфабэта
Катэгорыя:Абласныя саветы Беларусі
Катэгорыя:Гарадзкія саветы Беларусі
Катэгорыя:Абласныя саветы дэпутатаў Беларусі
Джэйлен Браўн

**Джэ́йлен Браўн** (;  24 кастрычніка 1996 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Бостан Сэлтыкс» з НБА. Браўн ёсьць чатырохразовым удзельнікам матчу зорак НБА і шэсьць разоў даходзіў да фіналу Ўсходняй канфэрэнцыі з Бостанам. Ён дапамог «Сэлтыкс» прабіцца ў фіналы НБА 2022 і 2024 гадоў, стаўшы ў апошнім зь іх чэмпіёнам і самым каштоўным гульцом фіналу.

## Кар’ера
23 чэрвеня 2016 году Браўн быў абраны «Бостан Сэлтыкс» пад трэцім нумарам на драфце НБА 2016 году. Запачаткаваў кар’еру ў НБА 26 кастрычніка 2016 году ў матчы адкрыцьця сэзону над «Бруклін Нэтс», дзе навічок набраў дзевяць пунктаў пры кідках трох удалых кідкоў з чатырох зробленых. У сваім першым матчы ў стартавай пяцёрцы 3 лістапада ён набраў 19 пунктаў у матчы супраць «Кліўлэнд Кавальерз». Для Браўна сэзон пачаткоўца быў выніковым. Ён меў у сярэднім 17,2 хвіліны гульнёвага часу, набіраў 6,6 пунктаў, рабіў 2,8 падборы і 0,8 перадачы ў 78 матчах, якія ў 20 зь іх выходзіў у першай пяцёрцы.

18 лістапада 2017 году ён набраў рэкордныя за кар’еру 27 пунктаў і дапамог «Сэлтыкс» здабыў перамогу ў 15-й гульні запар зь лікам 110:99 над «Атлантай Гокс». 6 красавіка 2018 году Браўн усталяваў новы асабісты рэкорд, набраўшы 32 пункты ў пераможным матчы супраць «Чыкага Булз». Гулец быў важнай часткай каманды ў плэй-оф 2018 году. Аднак Браўн выбыў праз расьцяжэньне падкаленнага сухажыла ў першай гульні паўфіналу Ўсходняй канфэрэнцыі супраць «Філадэлфіі Сэвэнці Сыксэрз», але вярнуўся на 5-ю гульню сэрыі. У Браўна быў цяжкі пачатак наступнага сэзону, бо яго крытыкавалі за адсутнасьць канцэнтрацыі і дысцыпліны, аднак гулец працягваў быў важнай часткай каманды. У кастрычніку 2019 году баскетбаліст склаў новы чатырохгадовы кантракт з «Сэлтыкс» на 115 мільёнаў даляраў. 30 сьнежня 2020 году Браўн набраў рэкордныя за кар’еру 42 пункты ў матчы супраць «Мэмфіс Грызьліз». 24 лютага 2021 году ён быў абраны ў каманду на матч усіх зорак НБА 2021 году як запасны гулец.

Наступны сэзон быў прарыўным для гульца. 20 кастрычніка 2021 году ён набраў рэкордныя 46 пунктаў у матчы супраць «Нью-Ёрк Нікс», а 2 студзеня 2022 году перасягнуў гэты паказьнік, закінуўшы мячы на 50 пунктаў у матчы супраць «Арланда Мэджык». Праз шэсьць дзён у матчы супраць «Нікс» ён зрабіў свой першы ў кар’еры трыпл-дабл з 22 пунктамі, 11 падборамі і 11 перадачамі. З «Сэлтыкс» баскетбаліст дакрочыў да фіналу НБА, і не зважаючы на тое, што ў двух матчах сэрыі Браўн набіраў больша за 20 пунктаў, перамогу ў чэмпіянаце здабыў «Голдэн Стэйт Ўорыярз». 2 лютага 2023 году ён быў абраны на свой другі матч усіх зорак НБА. 25 ліпеня 2023 году Браўн узгодніў новы пяцігадовы кантракт з клюбам на суму да 304 мільёнаў даляраў, перабіўшы новы кантракт Нікалы Ёкіча на 276 мільёнаў даляраў. 1 лютага 2024 году ён зноў быў улучаны да складу каманд матчу ўсіх зорак. Клюб зноў прабіўся ў фінал НБА, дзе здабыў перамогу ў сэрыі зь пяці матчаў, а Браўн быў абраны самым каштоўным гульцом фіналу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Анцкі зьвяз

**Анцкі зьвяз**&nbsp;— ваенна-палітычнае славянскае або заходнебалцкае правадырскае абʼяднаньне антаў, існаваўшае з IV ст. да пачатку VII ст. (602 год). Распалася з-за ўваргненьня Аварскага каганата.

Утваран пасьля краху Імпэрыі гунаў, у якую ўваходзілі славянскія плямёны і сарматы. Племянны зьвяз антаў уключыў некалькі племянных груп, вядомых з твораў Кансанціна Парфінароднага&nbsp;— улічы, ціверцы, паляне, драўляне, севяране.

Асноўная частка антцкага насельніцтва расьсялілася ў Паўночным Прычарнаморʼі, на будучых тэрыторыях Кіеўшчыны, Чарнігаўшчыны і Палесься. Племянное дзяленьне, як аснова анцкага дзяржаўнага ўтварэньня, паўплывала на племянное дзяленьне славянскага насельніцтва ў VIII—IX стагодзьдзях, што, магчыма, стала асновай для фармаваньня славянскіх народаў. Таксама аказалі ўплыў на фармаваньне баўгар і румын.

## Уладары
* Бож&nbsp;— уладар антаў, забіты готамі
* Ідарызій&nbsp;— правадыр антаў, змагаўся з аварамі
* Келагаст&nbsp;— сын Ідарызія, разам з братам Мэзамірам быў паслом у авараў
* Мэзамір&nbsp;— сын Ідарызія, брат Келагаста, забіты аварамі

## Крыніцы

Катэгорыя:Старажытныя народы
Катэгорыя:Індаэўрапейскія народы
Катэгорыя:Позьняя Антычнасьць
Катэгорыя:Гісторыя Бізантыйскай імпэрыі
Катэгорыя:Сярэдневечная Беларусь
Катэгорыя:Сярэдневечная Малдова
Катэгорыя:Сярэдневечная Расея
Катэгорыя:Сярэдневечная Румынія
Катэгорыя:Сярэдневечная Ўкраіна
Джа Марант

**Тэмэтрыюс Джамэл „Джа“ Марант** (;  10 жніўня 1999 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Мэмфіс Грызьліз» з НБА. У 2022 годзе ён быў запрошаны на свой першы матч усіх зорак НБА. У канцы сэзону Марант быў улучаны ў зборную зорак НБА.

## Кар’ера
На драфце НБА 2019 году Марант быў абраны камандай «Мэмфіс Грызьліз» пад другім нумарам. 2 ліпеня ён склаў чатырохгадовы кантракт з «Грызьліз» на суму 39,6 мільёнаў даляраў. 23 кастрычніка гулец запачаткаваў кар’еру ў НБА, стартаваўшы ў матчы супраць «Маямі Гіт» і набраўшы 14 пунктаў, зрабіўшы 4 падборы, 4 перадачы, адзін перахоп і блёк. 9 лютага 2020 году ён зрабіў свой першы ў кар’еры трыпл-дабл у пераможным зь лікам 106:99 матчы супраць «Вашынгтон Ўізардс». Паводле вынікаў сэзону быў названы найлепшым пачаткоўцам году. 23 сьнежня 2020 году ён набраў рэкордныя 44 пункты, а таксама зрабіў дзевяць перадачаў, два падборы і два перахопы ў матчы супраць «Сан-Антоніё Спэрз». У наступным сэзоне Марант ня толькі некалькі разоў перасягаў уласныя рэкорды, зарабіўшы 28 лютага 2022 году 52 пункты ў матчы супраць «Сан-Антоніё», але таксама быў запрошаны на матч усіх зорак НБА.

6 ліпеня 2022 году баскетбаліст узгодніў умовы новага кантракту з «Грызьліз» тэрмінам на пяць гадоў. Угода ўлучыла 193 мільёны даляраў гарантаваных грошай, якія могуць павялічыцца да 231 мільёнаў даляраў у залежнасьці ад трапленьня гульца ў каманду ўсіх зорак НБА. Цягам сэзону гулец некалькі разоў зрабіў трыпл-даблы, але каманда хутка выбыла з плэй-оф. 5 лютага 2023 году The Athletic апублікаваў справаздачу, у якой апісвалася сварка паміж памочнікамі Маранта і гульцамі «Індыяны Пэйсэрз», зь якімі каманда гуляла 29 студзеня. 4 сакавіка 2023 году стала вядома, што НБА пачала расьсьледаваньне ў сувязі з відэа ў Instagram, на якім Марант дэманструе пісталет у начным клюбе Каларада. Пазьней у той жа дзень «Грызьліз» абвесьцілі, што Марант пакіне каманду на пэўны час. Пазьней Морант пацьвердзіў, што пакіне каманду на «нявызначаны тэрмін», каб знайсьці найлепшыя сродкі дзеля барацьбы з стрэсам, турботай і агульным самаадчуваньнем. 19 сьнежня 2023 году гулец вярнуўся ў каманду пасьля дыскваліфікацыі. У лістападзе 2024 году прапусьціў амаль месяц праз траўму.

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Фармальдэгід

**Фармальдэгід**, таксама **мурашыны альдэгід** (ад  — «мурашка») — арганічнае хімічнае злучэньне, першае ў гамалягічных шэрагах альдэгіды, альдэгід мурашынай кісьлі. Яго адкрыў расейскі хімік Аляксандар Бутлераў у 1859 годзе. Найбольш распаўсюджанай камэрцыйнай рашчынай зьяўляецца ягоная 35—40 рашчына ў вадзе, якая называецца фармалін. Прадуктам кандэнсацыі фармальдэгіду зьяўляецца поліаксымэтылен (таксама званы парафармальдэгід).

Фармальдэгід утвараецца пры няпоўным гарэньні рэчываў, якія зьмяшчаюць вуглярод (напрыклад, пры гарэньні прадуктаў, багатых на бялкі). Прамыслова атрымліваецца акісьленьнем і дэгідраваньнем, на аксыдзе (малібдат жалеза альбо бісмута) альбо срэбным каталізатары мэтанолю.

Ён добра распускаецца ў вадзе да канцэнтрацыі прыблізна 40 (паводле масы). Ён валодае моцным бактэрыцыдным дзеяньнем і дэнатуруе дзеяньне на бялкі.

Фармальдэгід — першы элемэнт гамалягічнага шэрагу аліфатычных альдэгідаў, альдэгід мурашынай кісьлі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Альдэгіды
Катэгорыя:Высоканебясьпечныя рэчывы
Катэгорыя:Вытворныя мэтану
Катэгорыя:Прадукцыя асноўнага арганічнага сынтэзу
Катэгорыя:Канцэрагены групы 1 Міжнароднага агенцтва па дасьледаваньні рака
Катэгорыя:Кансэрванты
75-ы Бэрлінскі міжнародны кінафэстываль

**75-ы [[Бэрлінскі кінафэстываль]]** (, звычайна ****) праходзіў з 13 па 23 лютага 2025 году ў Бэрліне. Галоўную ўзнагароду кінафэстывалю — «Залатога мядзьведзя» — атрымаў фільм ''Мары'' рэжысэра Дага Ёгана Хёўгеруда.

## Пераможцы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* 75-ы Бэрлінскі кінафэстываль на сайце IMDb

Катэгорыя:Бэрлінскі кінафэстываль
Катэгорыя:Кінафэстывалі 2025 году
Мары (фільм, 2024)

***Мары*** () — нарвэскі драматычны фільм 2024 году, напісаны й зьняты Дагам Ёганам Хёўгерудам. Трэцяя частка трылёгіі, у якой разглядаецца складанасьць чалавечых адносін, сэксуальнасьці й сацыяльных нормаў.

Фільм выйшаў у пракат у нарвэскіх кінатэатрах 4 кастрычніка 2024 году. У 2025 годзе кінакарціна была адабраная для ўдзелу ў асноўным конкурсе 75-га Бэрлінскага міжнароднага кінафэстывалю, дзе яе міжнародная прэмʼера адбылася 19 лютага 2025 году й яна атрымала «Залатога мядзьведзя».

## Сюжэт
Ёгана вядзе дзёньнік, у якім распавядае пра глыбокія пачуцьці да сваёй настаўніцы францускай і паралельна з гэтым прасочвае тое, як яе рамантычныя ідэалы сутыкаюцца з рэальнасьцю. Пазьней гэтыя запісы пападаюць да яе мамы і бабулі, якіх адначасова палохае і зачароўвае гэтая гісторыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Фільмы 2024 году
Катэгорыя:Фільмы на нарвэскай мове
Катэгорыя:Нарвэскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Залаты мядзьведзь»
Авіякатастрофа Ан-26 ВПС Судану (2025)

25 лютага 2025 году ў Амдурмане (Судан) **здарылася [[авіяцыйная катастрофа]] з самалётам [[Ан-26]] [[Ваенна-паветраныя сілы Судану|ВПС Судану]]**. Загінула ня менш за 46 чалавек.

## Пасажыры і экіпаж
Паведамлялася, што на борце самалёта Ан-26 знаходзіліся некалькі высокапастаўленых афіцэраў Узброеных сілаў Судану і экіпаж разам з грамадзянскімі асобамі. Самалёт накіроўваўся ў Порт-Судан. Сярод пасажыраў былі старэйшы камандуючы арміі генэрал-маёр Бахр Ахмед, які раней кіраваў абаронай Хартума, і старшы ваенны афіцэр падпалкоўнік Авад Аюб.

## Катастрофа
Самалёт упаў неўзабаве пасьля ўзьлёту з авіябазы Вадзі-Саідна на жылы дом у Амдурмане. Відавочцы паведамілі, што Ан-26 ляцеў на адносна нізкай вышыні, перш чым рэзка ўпаў і загарэўся. Крыніцы паведамілі СМІ, што найбольш верагоднай прычынай катастрофы зьяўляецца мэханічная няспраўнасьць, хоць яе характар пакуль не выдаецца.

Паведамляецца таксама аб гібелі дваццаці дзевяці мірных жыхароў на зямлі ў выніку крушэньня, а таксама аб пашкоджаньнях найбліжэйшых жылых дамоў у раёне, дзе разьбіўся самалёт. Сярод загінулых маюцца жанчыны і дзеці. Катастрофа таксама прывяла да адключэньня электраэнэргіі ў бліжэйшых раёнах. Міністэрства аховы здароўя Судану апублікавала заяву, што арганізаваны пошукавыя работы па выяўленьні пацярпелых, якія засталіся пад заваламі. Яшчэ 10 чалавек атрымалі раненьні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Авіяцыйныя здарэньні 2025 году
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Судане (з 2023)
Заян Ўільямсан

**Заян Ўільямсан** (;  6 ліпеня 2000 году) — амэрыканскі баскетбаліст клюбу «Нью-Арлеан Пэліканз». Выступае на пазыцыі цяжкага форварду. У 2020 годзе быў улучаны ў першую каманду пачаткоўцаў НБА. У 2021 годзе стаў чацьвертым наймаладзейшым гульцом НБА, абраным для ўдзелу ў матчы ўсіх зорак НБА.

## Кар’ера
20 чэрвеня 2019 году быў абраны ў першым раўндзе драфту НБА пад агульным першым нумарам клюбам «Нью-Арлеан Пэліканз». 1 ліпеня падпісаў свой першы прафэсійны кантракт з клюбам. 13 кастрычніка падчас перадсэзоннай падрыхтоўкі пашкодзіў калена, таму запачаткаваў кар’еру толькі праз тры месяцы, зьявіўшыся 22 студзеня 2020 году ў матчы супраць «Сан-Антоніё Спэрз», дзе набраў 22 пункты і зрабіў 7 падбораў. Пазьней Ўільямсан стаў першым маладзёнам, які набраў больш за 20 пунктаў у 10 гульнях запар. 1 сакавіка ён набраў рэкордныя за кар’еру 35 пунктаў у гульні супраць «Лос-Анджэлес Лэйкерз». Паводле вынікаў сэзону баскетбаліст стаў самым выніковым пачаткоўцам лігі, а таксама заняў другое месца паводле колькасьці падбораў. 15 верасьня ён улучаны ў зборную пачаткоўцаў НБА.

12 лютага 2021 году гулец абнавіў свой бамбардзірскі рэкорд, назьбіраўшы 36 пунктаў у матчы супраць «Далас Мавэрыкс». 23 лютага ён быў названы ўдзельнікам матчу ўсіх зорак НБА. Цягам сэзону ўсталяваў рэкорд паводле колькасьці матчаў запар зь ня менш чым 20-ю пунктамі пры 50% выніковасьці, стаўшы другім пасьля Шакіла О’Ніла гульцом у ністорыі. У міжсэзоньне ён атрымаў траўму, празь якую выбыў з гульні на ўвесь сэзон.

6 ліпеня 2022 году гулец склаў новы пяцігадовы кантракт з клюбам на суму 193 мільёны даляраў. Ўільямсан вярнуўся на пляцоўку пасьля акрыяньня 4 кастрычніка 2022 году, набраўшы 13 пунктаў, чатыры падборы, адну перадачу і адзін перахоп у перадсэзоннай пераможным матчы над «Чыкага Булз». 28 сьнежня баскетбаліст набраў рэкордныя для сябе 43 пункты ў матчы супраць «Мінэсоты Тымбэрўулвз». У студзені 2023 году зноў выбыў праз траўму. Наступнае зьяўленьне гульца адбылося ўжо ў новым сэзоне. Пачатак сэзону 2024—2025 гадоў ён прапусьціў праз пашкоджаньне, а вярнуўся да гульняў толькі 8 студзеня 2025 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Вялікі (фільм, 1988)

***Вялікі*** () — амэрыканскі фэнтэзійны камэдыйна-драматычны фільм 1988 году рэжысэра Пэні Маршал з Томам Гэнксам у галоўнай ролі.

Пасьля выхаду *Вялікі* атрымаў шырокае прызнаньне крытыкаў, асабліва за гру Гэнкса. Фільм таксама меў вялікі камэрцыйны посьпех, сабраўшы 151 мільён даляраў па ўсім сьвеце пры вытворчым бюджэце ў 18 мільёнаў даляраў, і аказаўся ключавым для карʼеры Гэнкса. Фільм атрымаў намінацыі на прэмію «Оскар» за найлепшую мужчынскую ролю (Гэнкс) і найлепшы арыгінальны сцэнар.

Паводле вэрсіі Амэрыканскага інстытуту кінамастацтва фільм займае 42-е месца ў сьпісе 100 камэдыяў і 10-е месца ў катэгорыі «10 фэнтэзі-фільмаў» у сьпісе «10 найлепшых амэрыканскіх фільмаў у 10 клясычных жанрах паводле вэрсіі AFI».

## Сюжэт
Джош Баскін, трынаццацігадовы хлопчык зь ціхага прыгарада, просіць у загадкавага гульнявога аўтамата ў парку забаў зрабіць яго вялікім. Яго жаданьне зьдзяйсьняецца, і ён атрымлівае цела трыццацігадовага мужчыны, застаючыся, па сутнасьці, дзіцем. Спалохаўшыся, што ж рабіць далей Джош едзе ў Нью-Ёрк, дзе ўладкаваўшыся ў буйную кампанію па вытворчасьці цацак, ідзе ў верх па карʼернай лесьвіцы, і да таго ж улюбляецца ў калегу Сьюзан.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Фільмы ЗША 1988 году
Катэгорыя:Кінакамэдыі 1988 году
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Кінакамэдыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы з музыкай Говарда Шора
Катэгорыя:Фільмы 20th Century Fox
Гуналянд

**Гуналянд** ()&nbsp;— легендарная краіна ў Эўропе апісваная ў Скандынаўскіх сагах, яе насельніцтва атаясамліваецца з гунамі й яцьвягамі. У Сазе пра Хэрвэр гаварыцца, што Гуналянд гранічыць з Рэйдготаляндам — зямлёй готаў, а на граніце гэтых дзьвюх краінаў разьмяшчаўся чароўны лес Мірквід, пры гэтым Гуналянд адрозьніваецца як ад Гардарыкі, так і ад Саксоніі.

## Гісторыя
Гуналянд разрабаваў конунг Вальдэмар з Рутэніі.

А раней, на землях Гуналянду пачалася вайна готаў і гунаў, калі правадыр готаў Ангасьцюр забірае сабе ўсю спадчыну ранейшага караля, тады яго брат Хлёд, ад дачкі гунскага ўладара, прыбывае з гунскай арміяй у межы лесу Мірквуд, абвясьціўшы тым самым ім вайну.

Гуны прабіваюцца празь лес у ўладаньні й бяруць штурмам адну з прымежных крэпасьцяў, якую абараняла ваяўніца Хэрвэр.

Затым яны ідуць далей і на Дунаі (*Дунхэйд*) сустракаюцца з гоцкай арміяй, бітва зь якой доўжыцца некалькі дзён і завяршаецца разгромам гунаў.

## Лякалізацыя
Зыходзячы з таго, што з Балтыйскага мора шлях у Гардарыку ляжаў па Дзьвіне й далей па Дняпры, а Саксонію па рацэ Райн, дасьледнікі мяркуюць, што шлях у Гуналянд ляжаў альбо па рацэ Вісьле, альбо па Нёману.

Найбольш дакладная яго лякалізяцыя прынята нядаўна, вобласьць гудаў&nbsp;— яцьвяскага племя, якая ляжыць па Нёману й мяжуе зь вялізным лесам&nbsp;— Белавескай пушчай, вельмі падобная на апісаньні Гуналянду з саг. Такім чынам, Атыла жыў у горадзе дзесьці ў нізоўях Нёмана й на чале яцьвягаў супрацьстаяў уварваньню готаў на Нёман.

## Уладары
* ** Радзіян Тартарскі** —  легендарны кароль Гуналянду, згаданы ў Гісторыі Эгіла й Асмунд Берэрк’ябана. Быў забіты двума братамі-этыёпамі, Тор-Бірам і Візінам.
** ** Гераўд** — легендарны конунг Гардарыкі й Гуналянду, вядомы пераважна па Сазе пра Одду Стралу.
** ***' '''Гумлі'''
** ***' **Меляс**
***  **Атыла** — конунг Гунаналянду ў Сазе пра Тыдрэка Бэрнскага, часьцяком атаясамліваецца з гістарычным Атылай.

## Глядзіце таксама
* Імпэрыя гунаў
* Гуны
* Крывіцкае княжаньне

## Крыніцы

Катэгорыя:Гуны
Катэгорыя:Качэўнікі
Катэгорыя:Вялікае перасяленьне народаў
Катэгорыя:Скандынаўская міталёгія
Вуліца Гогаля (Полацак)

**Вуліца Гогаля** — вуліца ў гістарычным цэнтры Полацку.

## Агульная характарыстыка
Вуліца разьмешчана ў гістарычным цэнтры Полацку. Яе працягласьць складае 850 мэтаў. Пралягае з поўдня на поўнач ад плошчы Францішка Скарыны да вуліцы Кастрычніцкай. Рух грамадзкага транспарту (аўтобусаў, маршрутных таксі) па вуліцы ажыцьцяўляецца на адрэзку ад вул. Кастрычніцкай да вул. Камуністычнай.

Забудова вуліцы прадстаўлена ў асноўным пяціпавярховымі тыповымі жылымі дамамі з цэглы («хрушчоўкамі») 1960-х гадоў. Акрамя таго, на вуліцы ёсьць некалькі прыкладаў неаклясычнай архітэктуры 1950-х гадоў («сталінскі ампір»), напрыклад, будынак палаца культуры й цэнтральнай бібліятэкі.

Сучасную назву вуліцы прысвоена ў часы СССР у гонар пісьменьніка Мікалая Гогаля, які ня меў ніякага дачыненьня да Полацку.

## Сацыяльныя абʼекты
* Дом гандлю
* Гарадзкі палац культуры
* Цэнтральная бібліятэка імя Ф. Скарыны

## Глядзіце таксама
* Сьпіс вуліцаў Полацку

## Вонкавыя спасылкі
* Вуліца Гогаля на belarus-streets.openalfa.com

Катэгорыя:Вуліцы Полацку
La Marquise

(афіцыйная назва&nbsp;— )&nbsp;— cамы стары дзеючы аўтамабіль у сьвеце.

Ён быў пабудаваны ў 1884 годзе на сродкі графа Альбэра дэ Дыёна.

## Канструкцыя
Уяўляе сабой чатырохмесцавы квадрыцыкл на паравой цязе з заднім прывадам і пярэднімі кіраванымі коламі. Задняя вось прыводзілася валамі ад двух невялікіх рухавікоў, прыстыкаваных да кампактнага катла з канцэнтрычнымі кольцамі ўсярэдзіне. Кантэйнер для вугалю знаходзіўся з вонкавага боку ад катла. У адрозьненьне ад клясычных паравозаў гэты кацёл разаграваецца да параўтварэньня ўсяго за 45 хвілін і патрабаваў даліваньня вады кожныя 30 км.

Максымальная хуткасьць, якую атрымалася разьвіць на «Маркізе», складала амаль 60 км/г. Так раскачагарыцца атрымалася на першай у гісторыі чалавецтва аўтамабільнай гонцы па маршруце Парыж-Вэрсаль у 1887 г. Трыццаць два кілямэтры ў кожны бок «мінілакаматыў» пераадолеў зь сярэдняй хуткасьцю ў 26 км/г.

## Уладальнікі

Першым уладальнікам  быў францускі арыстакрат граф дэ Дыён, які прымаў удзел у яго стварэньні.

У 1906 годзе дэ Дыён прадаў аўтамабіль афіцэру францускай арміі Анры Дарыолю (), сямʼя якога валодала  да 1987 году.

Наступным уладальнікам стаў сябра брытанскага клюба клясычных машын Цім Мур (), які аднавіў аўтамабіль і ў 1988 годзе прывёў яго ў цалкам працоўны стан.

У 2007 годзе  быў прададзены калекцыянеру з Тэхаса Джону ОʼКўіну (), які заплаціў за яго, як паведамлялася, 3,63 мільёна даляраў.

У 2011 годзе  быў выстаўлены на аўкцыён спадчыньнікамі ОʼКўіна, які памёр у 2009 годзе.  8 кастрычніка 2011 году прададзены на аўкцыёне за 4 мільёны 620 тысяч даляраў ЗША. Імя пакупніка, які стаў пятым уладальнікам гэтага аўтамабіля, не раскрываецца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1884 годзе
Катэгорыя:Паравыя аўтамабілі
Катэгорыя:Заднепрыводныя аўтамабілі
Усьпенская вуліца

**Усьпенская вуліца** — вуліца ў цэнтры Полацку.

## Агульная характарыстыка

Вуліца разьмешчана ў цэнтральнай частцы горада ў непасрэднай блізкасьці да гістарычнага цэнтра Полацку на правым беразе Дзьвіны. Пралягае з захаду на ўсход ад вуліцы Юбілейнай да вуліцы Гагарына. Назва вуліцы паходзіць ад Усьпенскай стараабрадніцкай царквы, разьмешчанай тут. Рух грамадзкага транспарту па вуліцы не ажыцьцяўляецца.

## Сацыяльныя абʼекты
* Дом фізкультуры (басэйн і інш.)
* Суд Полацкага раёну і горада Полацку
* Супэрмаркет «Эўраопт»
* Царква Ўсьпеньня Прасьвятой Багародзіцы (стараверская)

## Глядзіце таксама
* Сьпіс вуліцаў Полацку

## Вонкавыя спасылкі
* Усьпенская вуліца на belarus-streets.openalfa.com

Катэгорыя:Вуліцы Полацку
Леткабэліс Панявеж

**«Летка́бэліс»** () — летувіскі баскетбольны клюб з Панявежу. Каманда спаборнічае ў Летувіскай баскетбольнай лізе. Хатнія гульні каманда ладзіць на шматфункцыйнай пляцоўцы Калнапіліс-арэна, якая адначасна ёсьць вэлядромам. Заснаваная як «Леткабэліс» у 1964 годзе, але з 1996 па 2012 гады каманда была вядомая пад іншымі назвамі. У 2012 годзе, пасьля зьмены ўладальніка, гістарычная назва каманды была адноўленая. Яна паходзіць ад галоўнага фундатара клюбу кампаніі па вытворчасьці правадоў і кабэляў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына.

Катэгорыя:Летувіскія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1964 годзе
Няптунас Клайпеда

**«Няпту́нас»** () — летувіскі баскетбольны клюб з Клайпеды. Каманда спаборнічае ў Летувіскай баскетбольнай лізе. Клюб быў заснаваны ў 1962 годзе перайняўшы імя рымскага бога мора Нэптуна. «Няптунас» браў удзел у розыгрышы Эўралігі ў сэзоне 2014—2015 гадоў, стаўшы такім чынам толькі трэцім летувіскім клюбам, які спаборнічаў ў найвышэйшай эўрапейскай баскетбольнай лізе пасьля «Жальгірысу» і «Рытасу».

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына.

Катэгорыя:Летувіскія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1962 годзе
Брэцаль

**Брэцаль** (ад  ці ) — разнавіднасьць нямецкіх крэндзеляў, выпечанага хлеба зь цеста, які звычайна мае форму вузла. Традыцыйная форма брэцаля — гэта характэрная сымэтрычная форма, у якой канцы доўгай палоскі цеста пераплецены, а затым закручаны на сябе пэўным чынам (пятля брэцаля або дужка брэцаля). Сёньня брэцалі бываюць самых розных формаў.

Соль — гэта самая распаўсюджаная прыправа або начынка для брэцаляў, якая дапаўняецца апрацоўкай мыйнай содай або шчолакам, што надае брэцалям іх традыцыйную скурку і водар, набыты ў выніку рэакцыі Маяра. Іншыя прыправы — гарчыца, сыры, цукар, шакаляд, карыца, салодкая глязура, насеньне і арэхі. Разнавіднасьці брэцаляў уключаюць мяккія брэцалі, якія варта зьесьці неўзабаве пасьля падрыхтоўкі, і запечаныя брэцалі, якія маюць працяглы тэрмін захоўваньня.

## Глядзіце таксама
* Рэакцыя Маяра
* Хлеб
* Пірог

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* «Machine Speeds Pretzel Bending», жнівень 1949, *Popular Science* фота-артыкул аб аўтаматызацыі вырабніцтва брэцаляў.

Катэгорыя:Вугорская кухня
Катэгорыя:Швайцарская кухня
Катэгорыя:Італьянская кухня
Катэгорыя:Нямецкая кухня
Катэгорыя:Француская кухня
Катэгорыя:Хлеб
Катэгорыя:Баварская кухня
Катэгорыя:Аўстрыйская кухня
Катэгорыя:Культура спажываньня піва
Катэгорыя:Бадэнская кухня
Катэгорыя:Абрадавая выпечка
Катэгорыя:Вулічная ежа
Катэгорыя:Нямецкія закускі