Уладава

**Уладава** () — места ў Польшчы, на сутоках рэк Бугу і Ўладаўкі. Адміністрацыйны цэнтар сельскай гміны і Ўладаўскага павету Люблінскага ваяводзтва. Насельніцтва на 2009 год — 13&nbsp;918 чалавек. Знаходзіцца каля беларуска-польскай граніцы, вузел аўтамабільных дарог на Люблін, Белую, Тэрэспаль, Зосін і інш.

Уладава — магдэбурскае места гістарычнай Берасьцейшчыны, старажытны замак Вялікага Княства Літоўскага. Побач зь местам праходзіць паўднёва-заходняя мяжа этнічнай тэрыторыі беларусаў. Да нашага часу тут захаваліся фундаваны Людвікам Пацеем комплекс кляштару паўлінаў з касьцёлам Сьвятога Людвіка, царква Раства Багародзіцы, мастацкае аблічча якой пацярпела ад маскоўскай перабудовы, а таксама Вялікая і Малая сынагогі, помнікі архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў.

## Гісторыя
### Раньнія часы
Упершыню Ўладава (*Валодава*) упамінаецца ў XIII ст. у Галіцка-Валынскім летапісе: *«[[Даніла Раманавіч|Данилъ]] же затворивъ [[Холм|Холмъ]], еха ко брату си Василкови, поима с собою Курила митрополита. А татарове воеваша до Володавы и по озерамъ много зла створше»*.

### Вялікае Княства Літоўскае
У XIV ст. Уладава ўвайшла ў склад Вялікага Княства Літоўскага. У 1534 годзе места атрымала Магдэбурскае права.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Уладава ўвайшла ў Берасьцейскі павет Берасьцейскага ваяводзтва. У 1624—1698 гадох тут дзеяў кальвінскі збор. У 1648 годзе места пацярпела ад войскаў Б. Хмяльніцкага.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Уладава апынулася ў Аўстрыі, з пачатку XIX ст. — у складзе Расейскай імпэрыі, дзе стала цэнтрам павету Седлецкай губэрні. На 1827 год ў месьце было 489 будынкаў, на 1857 год — 600, у тым ліку 27 мураваных.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Ўладава занялі войскі Нямецкай імпэрыі.


Uładava, Klaštarnaja, Paŭlinski. Уладава, Кляштарная, Паўлінскі (K. Stronczyński, 1840-49).jpg|Касьцёл і кляштар паўлінаў. К Странчынскі, 
Uładaŭskaja synagoga. Уладаўская сынагога (K. Stronczyński, 1840-49).jpg|Вялікая сынагога. К Странчынскі, 
Uładava, Mastavaja, Paŭlinski. Уладава, Маставая, Паўлінскі (A. Lerue, 1858).jpg|Маставая вуліца, 1858 г.
Uładava, Kaścielnaja, Paŭlinski. Уладава, Касьцельная, Паўлінскі (1871).jpg|Касьцёл і кляштар паўлінаў, 1871 г.


### Найноўшы час
Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Ўладава апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стала цэнтрам павету Люблінскага ваяводзтва.

З пачаткам Другой сусьветнай вайны ў 1939 годзе Ўладава занялі войскі Трэцяга Райху. У 1944 годзе Ўладава занялі савецкія войскі, па чым яе зноў перадалі Польшчы. 


Uładava, Carkoŭnaja, Baharodzickaja. Уладава, Царкоўная, Багародзіцкая (1900).jpg|Царква Раства Багародзіцы
Uładava, Carkoŭnaja, Baharodzickaja. Уладава, Царкоўная, Багародзіцкая (1903).jpg|Царква па маскоўскай перабудове, 1903 г.
Uładava, Kaścielnaja, Paŭlinski. Уладава, Касьцельная, Паўлінскі (1903).jpg|Касьцёл паўлінаў, 1903 г.
Uładava, Klaštarnaja, Paŭlinski. Уладава, Кляштарная, Паўлінскі (1903).jpg|Кляштар паўлінаў, 1903 г.


Uładava, Kaścielnaja. Уладава, Касьцельная (1903).jpg|Касьцельная вуліца, 1903 г.
Uładava, Kaścielnaja. Уладава, Касьцельная (1901-14) (2).jpg|Касьцельная вуліца, да 
Uładava, Ražanieckaja. Уладава, Ражанецкая (1903).jpg|Ражанецкая вуліца, 1903 г.
Uładava, Mastavaja, Paŭlinski. Уладава, Маставая, Паўлінскі (1901-14).jpg|Маставая вуліца, да 


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1827 год — 3263 чал.; 1857 год — 6026 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1913 год — 15&nbsp;220 чал.; 1937 год — 9084 чал.; 1950 год — 3754 чал.; 1970 год — 7401 чал.; 1990 год — 15&nbsp;264 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2006 год — 14&nbsp;203 чал.

### Культура
З 1998 году ў месьце рэгулярна праводзіцца Фэстываль трох культур. Мерапрыемства прысьвячаецца багатай культуры праваслаўя, каталіцтва і юдаізму. Фэстываль праходзіць ува Ўладаве, бо да вайны мясьціна мела шматнацыянальны характар

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Людвіка і кляштар паўлінаў (1741—1752)
* Могілкі юдэйскія старыя (XVIII ст.) і новыя (XIX ст.).
* Сынагога Вялікая (1764)
* Сынагога Малая (XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1840—1842; Сьвяты Пасад, цяпер у валоданьні ПАПЦ)

### Страчаная спадчына
* Замак

## Галерэя

Włodawa zespół klasztorny paulinów kościół, ob. par. p.w. św. Ludwika, mur., XVIII 01 JoannaPyka.JPG|Касьцёл Сьвятога Людвіка
Włodawa, klasztor paulinów, XVIII, XIX.JPG|Кляштар паўлінаў
Saint Louis church in Włodawa (03).JPG|Інтэр'ер касьцёла
Włodawa - cerkiew.jpg|Царква Раства Багародзіцы

Kolumna Toskańska we Włodawie4.JPG|Тасканская калёна
Włodawa Great Synagogue 46.jpg|Вялікая сынагога
Włodawa, dom kahalny, widok od pn-wsch..JPG|Малая сынагога
Włodawa, Czworobok - fotopolska.eu (225608).jpg|Рынак


## Асобы
* Уладзіслаў Курашкевіч (1905—1997) — мовазнаўца-славіст

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Люблінскага ваяводзтва