Гран-пры Бразыліі

**Гран-пры́ Бразы́ліі** (), апошнім часам ладзіцца пад назовам **[[Гран-пры Сан-Паўлу]]** () — аўтагоначнае спаборніцтва ў Сан-Паўлу (Бразылія), якое ладзіцца з 1972 року. З 1973 увайшло ў каляндар чэмпіянату сьвету Формулы-1.

## Мінуўшчына
Аўтагонкі зьявіліся ў Бразыліі перад II сусьветнай вайной — з 1934 року яны ладзіліся на вулічнай трасе ў Рыю-дэ-Жанэйру. У 1936 пачалося будаўніцтва асобнага аўтадрому ў прадмесьці Сан Паўлу Інтэрлягасе. Траса была скончаная ў 1940, і ў першыя гады вайны Бразылія пасьпела прыняць некалькі сусьветных Гран-пры.

У 1972 року ў Інтэрлягасе ўпершыню прайшла гонка Формулы-1, хоць яна і не ўвайшла ў залік чэмпіянату. Ужо  яна ўключаная ў афіцыйны каляндар чэмпіянату, і першым пераможцам стаў дзейны чэмпіён, ураджэнец Сан-Паўлу Эмэрсан Фітыпальдзі.  ён паўтарыў свой посьпех, а ў  гонку выйграў яшчэ адзін сан-паўлец, Карлус Пачы, пакінуўшы Фітыпальдзі за сабою.  гонку перанесьлі на трасу Жакарэпагуа ў Рыю-дэ-Жанэйру, а пасьля абнаўленьня тэхнічнага стану Гран-пры вярнулася ў Інтэрлягас; тым ня менш, траса заставалася выбоістай. З 1970 да 1980 року насельніцтва Сан-Паўлу вырасла з 5 да 8 мільёнаў, і ваколіцы гонкі ўжо не выглядалі адпаведнымі ўзроўню Формулы-1. Дарожнае пакрыцьцё было настолькі няроўным, што баліды проста ламаліся ад . Бар’еры і ўзбочыны таксама не адпавядалі патрабаваньням Формулы. Джодзі Шэктэр нават дамагаўся скасаваньня , аднак яе ўсё-ткі правялі. З наступнага сэзону Гран-пры перанесьлі на сучасьнейшую трасу Жакарэпагуа, пагатоў з Рыю-дэ-Жанэйру паходзіла новая бразыльская зорка Нэльсан Піке. Жакарэпагуа, як і Інтэрлягас, таксама была вельмі патрабаванай да ўменьняў кіроўцаў: большасьць паваротаў былі доўгімі і хуткімі, некаторыя пад нахілам, паверхня трасы была даволі шурпатай. У календары Формулы-1 гонку разьмясьцілі ў пачатку сэзону, калі ў Паўднёвай паўкулі было лета; таму гонка адбывалася пры надзвычай высокіх тэмпэратурах і вільготнасьці.

У  Карлёс Ройтэман праігнараваў камандны загад і не аддаў перамогу паплечніку Алану Джонзу.  першыя два месцы занялі Нэльсан Піке і Кеке Росбэрг, аднак праз  іх дыскваліфікавалі за недавагу, і перамогу аддалі Алену Просту. Італьянец Рыкарда Патрэзэ ўвогуле сышоў з гонкі праз фізычную стому, што для Рыю-дэ-Жанэйру не было дзівам. Ален Прост пераможа на Жакарэпагуа яшчэ чатыры разы, за што яму дадуць мянушку «караля Рыю».

Можна адзначыць , у якой узыходная бразыльская зорка Айртан Сэна, стартаваўшы зь  ў сваёй першай гонцы за Макларэн, фінішаваў другім за сукаманднікам Простам, ды быў дыскваліфікаваны за тое, што перасеў у запасны балід на парадным коле. Апошні раз Жакарэпагуа прыняла Гран-пры Бразыліі . Упершыню ў гісторыі Формулы-1 пераможцам стаў аўтамабіль з паўаўтаматычнай каробкай перадачаў Фэрары Найджэла Мэнсэла. Пасьля сутыкненьня Бэрнда Шнайдэра і Эдзі Чывэра апошні, выйшаўшы з гонкі, двойчы страчваў прытомнасьць праз зьнясіленьне.

Дзякуючы посьпехам нараджэнца Сан-Паўлу Айртана Сэны мескія ўлады заняліся перапрацоўкай Інтэрлягасу.  Гран-пры Бразыліі стала праводзіцца там. Першым пераможцам стаў Ален Прост — шостая ягоная перамога ў Бразыліі і 40-я ў кар’еры, што на той час было рэкордам.  ўпершыню выйграў Айртан Сэна, прычым пад канец заезду каробка перадачаў ягонага аўто застрэгла на шостай перадачы, што, тым ня меней, не перашкодзіла яму стрымаць атакі «Ўільямзу» Рыкарда Патрэзэ. Але пасьля фінішу гоначніка давялося выцягваць з баліду, настолькі ён быў зьняможаны.

На старце  сутыкнуліся чатыры аўтамабілі, а канадзец Жак Вільнёў вылецеў у першым жа павароце. Гонку спынілі, тады ён пасьпеў перасесьці ў запасны балід і выйграў гонку.  каманда «Фэрары» падала пратэст на тармазную сыстэму «Макларэнаў», якая чатыры разы была правераная тэхнічным дэлегатам Міжнароднай аўтамабільнай фэдэрацыі. Нягледзячы на гэта, Макларэнам забаранілі карыстацца гэтай сыстэмай у Бразыліі, але гэта не дапамагло канкурэнтам: пераможцам усё адно стаў Міка Хякінэн.

 адметнае нечаканай першай перамогай Джанкарлё Фізікельлі на «Джордане», якому дапамаглі зьменныя ўмовы надвор’я. Дзейны чэмпіён Міхаэль Шумахэр пасьлізнуўся і вылецеў, а пасьля спыненьня пасярод трасы Фэрнанда Алёнса гонку спынілі чырвоным сьцягам і прызналі пераможцам Кімі Райкёнэна, які лідзіраваў за два колы да чырвонага сьцягу (паводле правілаў). Толькі празь некалькі дзён у Касацыйным судзе МФА ў Парыжы высьветлілі, што на той час Фізікельля ўжо двойчы перасякаў фінішную рысу першым, і аддалі перамогу італьянцу.

Упершыню ад пачатку правядзеньня бразыльскага Гран-пры  была перанесеная на пазьнейшы час.  Фэрнанда Алёнса, фінішаваўшы трэцім, заваяваў у Бразыліі сваё першае чэмпіёнства — на той час ён стаў наймаладзейшым чэмпіёнам Формулы-1.  гонку паставілі завяршальнай у календары. Другі раз пераможцам гонкі стаў бразылец Фэліпэ Маса, а Фэрнанда Алёнса для абароны чэмпіёнскага тытулу хапіла другога месца. , а зь ёй і сваё адзінае чэмпіёнства, выйграў Кімі Райкёнэн, які апярэдзіў Фэрнанда Алёнса і Льюіса Гэмілтана ўсяго на адзін пункт.

У  сэзону-2008 цяпер ужо Льюіс Гэмілтан адабраў у Алёнса званьне наймаладзейшага чэмпіёна Формулы-1.  Бразылія зноўку стала вызначальнай для чэмпіёнства: Джэнсану Батану хапіла пятага месца, каб абысьці іншых супернікаў. Яшчэ раз падобным чынам тытул вырашыўся , калі немец Сэбастыян Фэтэль, на старце скаціўшыся да 22-га месца, прыйшоў на фініш шостым і заваяваў свай трэцяе чэмпіёнства запар. Гэтая гонка стала апошняй для немца Міхаэля Шумахэра, які пасьля свайго вяртаньня ў Формулу ў 2010 року так і ня здолеў здабыць ніводнай перамогі.

 была скасаваная праз пандэмію Ковід-19. З  гонка носіць назву Гран-пры Сан-Паўлу.

У Бразыліі перамагалі пяць бразыльскіх гоначнікаў: Эмэрсан Фітыпальдзі, Нэльсан Піке, Айртан Сэна, Фэліпе Маса (усе — двойчы) ды Карлус Пачы.

## Пераможцы

*Ружовае тло азначае, што гонка не ўваходзіць у каляндар Чэмпіянату сьвету Формулы-1.*
* *З 2021 ладзіцца пад назовам «[[Гран-пры Сан-Паўлу]]».*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына Гран-пры Сан-Паўлу

Катэгорыя:Бразыльскія аўтагоначныя спаборніцтвы
Бразылія
Бразылія
Бразылія
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:1972 год у Бразыліі
Катэгорыя:Славутасьці Сан-Паўлу