open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ягелаўшчына

**Я́гелаўшчына** (таксама — *Ягелаўшчы́на*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Ашмянкі. Уваходзіць у склад Жупранскага сельсавету Ашмянскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Агела (Agelo, Agella) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 104 чалавекі
* 2009 год — 73 чалавекі

## Турыстычная інфармацыя
Курган памяці — насыпаны ў 1967 годзе на магіле 353 жыхароў гораду Ашмяны, якіх 4 ліпеня 1941 году расстралялі фашысты. Каля асновы кургану ўсталяваны бэтонны абэліск з надпісам «Ахвярам фашызму, якія загінулі ад рук катаў», вышынёй 1,5 м. На месцы пахаваньня ўсталявана агароджа 7,7 × 6,7 м.

## Крыніцы

Катэгорыя:Жупранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Ёсіф Жылінскі

**Ёсіп Жылінскі** (, Трокі — ) — геадэзіст, генэрал ад інфантэрыі ў Расейскай імпэрыі.

## Навуковая дзейнасьць
У 1840-я гады яго бацька, Гіпаліт Жылінскі (1800—1882), набыў на Ашмяншчыне маёнтак Дакурнішкі. Скончыў Пецярбурскі інстытут інжынэраў шляхоў зносін у 1854 годзе.

У 1860 годзе камандзіраваны ў Менскую і Магілёўскую губэрні на трыянгуляцыйныя працы.

У 1863—1873 кіраваў градусным вымярэньнем дугі паралелі 52° шыраты (на Беларусі гэта прыблізна па лініі Берасьце — Пінск — Мазыр — Гомель). У 1881—1893 пачатак трыянгуляцыі заходняй тэрыторыі Расейскай імпэрыі.

У 1873—1898 гадах узначальваў Заходнюю экспэдыцыю па асушэньні балот Палесься. Работы па асушэньню Палесься пачаліся пад яго кіраўніцтвам ў 1874 годзе і працягваліся каля 20 гадоў. Больш за 2,5 млн. дзесяцін (2,73 млн.га.) балот былі ператвораны ў культурныя зямлі, было пабудавана 4367 вёрст каналаў, 549 мастоў, 30 шлюзаў. На ўсё гэта сышло за 2,8 млн рублёў.

Пазьней займаўся асушэньнем забалочаных зямель Маскоўскай, Разанскай, Уладзімерскай губэрняў Расеі.

Удзельнічаў у астранома-геадэзічных работах за граніцай.

Катэгорыя:Беларускія геадэзісты
Катэгорыя:Расейскія геадэзісты
Жылінскі

**Жылі́нскі** — тапонім і прозьвішча.

## Асобы
* Вацлаў Жылінскі (1803—1863) — рымска-каталіцкі дзеяч
* Ёсіф Жылінскі (1834—1916) — геадэзіст, генэрал ад інфантэрыі
* Марат Жылінскі (нар. 1976) — беларускі вучоны, гісторык
* Пётар Жылінскі (1817—1887) — рымска-каталіцкі дзеяч
* Якаў Жылінскі (1853—1918) — расейскі военачальнік, генэрал ад кавалерыі

## Тапонім
* Жылінскі край

## Глядзіце таксама
* Жылінскія
Геадэзія

**Геадэ́зія** — навука аб вызначэньні памераў, формы і гравітацыйнага поля Зямлі, вымярэньні аб’ектаў мясцовасьці з мэтай стварэньня мапаў і плянаў, правядзеньня праектна-пошукавых дасьледаваньняў.

Геадэзія зьявілася за некалькі тысячагодзьдзяў да н. э. Прасьцейшыя геадэзічныя вымярэньні праводзіліся ў Бабілёне, Асырыі, Эгіпце, Грэцыі і інш.

З XVIII ст. праводзяцца градусныя вымярэньні формы і памеру Зямлі. У XIX ст на Беларусі геадэзічныя работы праводзілі М. Глушневіч, І. Ходзька. Начальнік трыянгуляцыі заходніх тэрыторыяў Расеі Ёсіф Жылінскі кіраваў вымярэньнем дугі паралелі 52° паўночнай шыраты.

## Разьдзелы геадэзіі
* Вышэйшая геадэзія — вывучае гравітацыйнае поле Зямлі і яе форму, тэорыю і мэтады пабудовы апорнай геадэзічнай сеткі.
* Інжынэрная геадэзія — вывучае комплекс работ, якія выконваюцца пры праектаваньні, будаўніцтве і эксплюатацыі збудавантняў рознага прызначэнтня.
* Тапаграфія — арганізацыя і тэхналёгія вымярэньняў на мясцовасьці з мэтай стварэньня плянаў і мап.
* Касьмічная геадэзія — вывучае форму Зямлі і мэтады вызначэньня геаграфічных каардынатаў геадэзічных пунктаў на падставе назіраньняў з дапамогай штучных спадарожнікаў.
* Уласна геадэзія, якая распрацоўвае спосабы і мэтады вымярэньняў, выкарыстоўваемых ў інжынэрнай справе.

## Глядзіце таксама
* Астраномія
* Геаграфія
* Геафізыка
* Картаграфія

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Геодезия // Вялікая савецкая энцыкляпэдыя

Катэгорыя:Навукі пра Зямлю
Картаграфія

**Картагра́фія** (ад грэцкай χάρτης — «карта» і γράφειν — «маляваць») — навука аб дасьледаваньні, мадэляваньні і адлюстраваньні прасторавага разьмяшчэньня, спалучэньня і ўзаемасувязі аб’ектаў і зьяваў прыроды і грамадзтва (геаграфічнай абалонкі Зямлі). У больш шырокай трактоўцы картаграфія ўключае тэхналёгію і вытворчую дзейнасьць.

Аб’ектамі картаграфіі зьяўляюцца плянэта Зямля, нябесныя целы, зорнае неба і Сусьвет. Найбольш папулярнымі прадуктамі картаграфіі (зразумелымі большасьці людзей) зьяўляюцца вобразна-знакавыя мадэлі прасторы ў выглядзе: плоскіх мапаў, рэльефных і аб’ёмных мапаў, глёбусаў. Яны могуць быць прадстаўлены на цьвёрдых, плоскіх або аб’ёмных матэрыялах (папера, плястык) або ў выглядзе малюнка на відэаманіторы.

## Вонкавыя спасылкі
* Google мапы (бясплатны сайт з вэктарнымі мапамі, касьмічнымі здымкамі і маршрутамі праезду)
* Яндэкс. Мапы
* OpenStreetMap (свабодна рэдагаваная мапа ўсяго сьвету. Дазваляе сумесна праглядаць, зьмяняць і выкарыстоўваць геаграфічныя зьвесткі ў любым пункце Зямлі)


Катэгорыя:Тапаграфія
Бартэлі

**Бартэ́лі** — хутар у Беларусі, каля ракі Лэйлубкі. Уваходзіць у склад Жупранскага сельсавету Ашмянскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Бардыла, пазьней Бартэль (Bardilo, Bartel) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Жупранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Вячкойні

**Вячко́йні** — хутар у Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Жупранскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Жупранскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Морнар Бар

«**Морнар**» — чарнагорскі футбольны клюб з гораду Бару. Заснаваны ў 1923 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Бар (Чарнагорыя)
Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году

**[[Чэмпіянат Беларусі па футболе]] 2019 году** — 29-ы розыгрыш чэмпіянату Беларусі праходзіў з 29 сакавіка да 8 сьнежня. Спаборніцтвы адбываліся ў трох лігах.

## Найвышэйшая ліга

У найвышэйшай лізе гулялі 16 камандаў. Пасьля мінулага сэзону «Смалявічы» і магілёўскі «Дняпро» вылецелі ў першую лігу, а іх месца занялі пераможцы першай лігі 2018 году — мазырская «Славія» і «Энэргетык-БДУ». У лютым 2019 году менскі «Прамень» аб’яднаўся з магілёўскім «Дняпром» у адзіную каманду, што заняла месца «Праменю» ў найвышэйшай лізе і будзе базавацца ў Магілёве пад назвай «Дняпро». Каманды гулялі ў два колы кожны з кожным, што ў выніку склала па 30 матчаў для каманды. Дзьве найгоршыя каманды павінны былі пакінуць найвышэйшую лігу, але пасьля 15 туру менскае «Тарпэда» адмовілася ад далейшага ўдзелу ў чэмпіянаце, ва ўсіх астатніх гульнях камандзе залічаныя тэхнічныя паразы. У пераходных матчах «Дняпро» саступіла ў сэрыі пэнальці берасьцейскаму «Руху», што дало магчымасьць берасьцейцам дэбютаваў у найвышэйшай лізе ў наступным годзе.

### Плэй-оф за месца ў вышэйшай лізе

## Першая ліга

Як і ў мінулым сэзоне ў першай лізе бралі ўдзел 15 камандаў. Яны згулялі паміж сабой у два колы, агулам 28 матчаў. У параўнаньні зь мінулым сэзонам «Славія» і «Энэргетык-БДУ» выйшлі ў найвышэйшую лігу, а зь яе ў першую апусьціліся толькі «Смалявічы». Разам зь імі мусіў выступаць у лізе магілёўскі «Дняпро», але ён захаваў сваё месца ў элітным дывізіёне праз аб’яднаньне з «Промнем». «Чысьць», якая стала «Андэрдогам», вылецела ў другую лігу, а ейнае месца занялі дзьве найлепшыя каманды другой лігі сэзону 2018 году — «Рух» зь Берасьця і НФК.

## Другая ліга

У першай лізе бралі ўдзел 16 камандаў, але пасьля 13 туру жыткавіцкі ЮАС зьняўся з чэмпіянату празь фінансавыя цяжкасьці, а вынікі ўсіх матчаў зь яго ўдзелам былі ануляваныя, бо каманда згуляла менш за палову гульняў. Койданаўскі «Арсэнал» стаў дэбютантам розыгрышаў чэмпіянатаў Беларусі, адразу атрымаўшы перамогу ў лізе. Сваю рэзэрвовую каманду выставіла «Белшына». «ДЮСШ-3-Стэнлес» пасьля паўзы ў адзін год павярнуўся да ўдзелу ў другой лізе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Беларускай фэдэрацыі футболу

2019
Катэгорыя:2019 год у футболе
Акт Злучэньня

**Акт Злучэньня** () альбо **Вялікае Злучэньне** — урачыстае абвяшчэньне 22 студзеня 1919 году на Сафійскай плошчы ў Кіеве ўнівэрсалу аб аб’яднаньні Ўкраінскай Народнай Рэспублікі і Заходнеўкраінскай Народнай Рэспублікі ў саборную Ўкраіну. З 1999 году дзень падпісаньня акту 22 студзеня адзначаецца ва Ўкраіне як Дзень саборнасьці Украіны.

## Тэкст унівэрсалу
Імем Украінскай Народнай Рэспублікі.

Дырэкторыя апавяшчае ўкраінскі народ аб вялікай падзеі ў гісторыі зямлі нашай украінскай.

3-ГА студзеня 1919 году ў г. Станіславае Ўкраінская Нацыянальная рада Заходнеўкраінскай Народнай Рэспублікі, як выразьнік волі ўсіх украінцаў б. Аўстрыйскай імпэрыі і як самы высокі іхні заканадаўчы чыньнік, урачыста абвясьціла злучэньне Заходнеўкраінскай Народнай Рэспублікі з наддняпранскаю Ўкраінскай Народнай Рэспублікай У агульную сувэрэнную народную рэспубліку.

Вітаючы зь вялікай радасьцю гэты гістарычны крок нашых заходніх братоў, дырэктарыя Ўкраінскай Народнай Рэспублікі ўхваліла тое злучэньне прзынаць і зьдзяйсьняць на ўмовах, якія пазначаны ў пастанове Заходнеўкраінскай Народнай Рэспубліцы ад 3-га студзеня 1919 году.

З гэтага часу ў адзінае зьліваюцца стагодзьдзямі адарваныя адна ад адной частцы адзінай Украіны — Зходнеўкраінскай Народная Рэспубліка /Галіччына, Букавіна і вугорскага Ўкраіна/ і наддняпроўская Вялікая Ўкраіна.

Ажыцьцявіліся адмечныя мары, якімі жылі і за якія паміралі лепшыя сыны Ўкраіны.

З гэтага часу ёсьць адзіная незалежная Ўкраінская Народная Рэспубліка.

## Удзельнікі

### З боку УНР
Сымон Пятлюра, Уладзімер Віньнічэнка, Фёдар Швец, Панас Андрыеўскі.

### З боку ЗУНР
Васіль Стэфанік (кіраўнік), Лангін Цэгельскі, Дмітро Левіцкі, Андрэй Шмігельскі, Цімацей Старух.

## Крыніцы

Катэгорыя:Падзеі 1919 году
Катэгорыя:Падзеі 22 студзеня
Катэгорыя:Міжнародныя пагадненьні Ўкраіны
Катэгорыя:Аб’яднаньні дзяржаваў
Катэгорыя:Гісторыя Кіева
Катэгорыя:Заходнеўкраінская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Украінская Народная Рэспубліка
Кальчуны

**Кальчу́ны** — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар Кальчунскага сельсавету. На поўначы вёскі працякае рака Граўжанка. Празь вёску праходзіць дарога .

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1997 год — 775 жыхароў, 300 двароў
* 1999 год — 773 жыхары
* 2009 год — 683 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Ленкаўшчына (Ашмянскі раён)

**Ле́нкаўшчына** — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавету. На ўсход ад вёскі праходзіць дарога .

## Насельніцтва
* 1999 год — 28 чалавек
* 2009 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Людвікаўшчына

**Лю́двікаўшчына** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Альшанкі. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавету Ашмянскага раёну Гарадзенскай вобласьці. 

## Назва

Хлёдвіг, Лодвіг або Людвік (Chlodwig, Lodvigus, Ludvicus) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 67 чалавек
* 2009 год — 37 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Анатоль Хацько

**Анатоль Хацько** (нар. 1974, в. Буда Грэская, Слуцкі раён, Менская вобласьць) — беларускі палітык, з 2 красавіка 2019 году — міністар сельскай гаспадаркі і харчаваньня Рэспублікі Беларусь.

У 1996-м скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, у 2006-м — Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Беларусі. У 1997—1999 гадах працаваў галоўным заатэхнікам, намесьнікам старшыні па жывёлагадоўлі калгасу «Крыніца» (Менская вобласьць). З 1999 па 2001 год — галоўны заатэхнік калгасу «Новы быт», з 2001 па 2004 году — галоўны заатэхнік, намесьнік начальніка ўпраўленьня сельскай гаспадаркі і харчаваньня Барысаўскага райвыканкаму Менскай вобласьці.

У 2005—2006 гадах зьяўляўся галоўным заатэхнікам «Белплемжыўаб’яднаньне». У 2006—2007 гадах працаваў на пасадзе намесьніка генэральнага дырэктара ААТ «Менскаблхлебпрадукт», а ў 2007—2015 гадах — генэральным дырэктарам гэтага акцыянэрнага таварыства.

З 2015 па 2016 год быў намесьнікам генэральнага дырэктара Беларускага дзяржаўнага аб’яднаньня па племянной жывёлагадоўлі «Белплемжыўаб’яднаньне», а з 2016 году — генэральным дырэктарам гэтага аб’яднаньня. 2 красавіка 2019 году па 16 сакавіка 2020 году — міністар сельскай гаспадаркі і харчаваньня Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кіраўніцтва // Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчаваньня Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1974 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Міністры сельскай гаспадаркі і харчаваньня Рэспублікі Беларусь
Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году

**[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая ліга]] [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2019 году|чэмпіянату Беларусі па футболе 2019 году]]** — 29-ы розыгрыш чэмпіянату Беларусі ў найвышэйшай лізе, які праходзіць з 29 сакавіка па 1 сьнежня.

## Фармат
Як і ў папярэднім чэмпіянаце ў найвышэйшай лізе выступаюць 16 камандаў. Кожная каманда згуляе з кожнай дома і ў гасьцях, такім чынам, кожны клюб правядзе па 30 гульняў. Каманды, якія зоймуць два апошнія месцы вылецяць у першую лігу, а іх месцы зоймуць дзьве найлепшыя каманды першай лігі. Каманда, якая зойме 14 месца ў найвышэйшай лізе, згуляе з трэцяй камандай першай лігі ў пераходных гульнях. З гэтага сзэону грамадзяне Расеі ня лічацца легіянэрамі ў чэмпіянаце Беларусі.

## Клюбы
У найвышэйшай лізе выступаюць 16 клюбаў: 14 найлепшых клюбаў чэмпіянату 2018 году, а таксама дзьве найлепшыя каманды першай лігі — «Славія» і «Энэргетык-БДУ». Менскі «Прамень» аб’яднаўся з магілёўскім «Дняпром» у адзіную каманду, якая заняла месца «Праменю» ў найвышэйшай лізе і выступае ў Магілёве пад назвай «Дняпро». Пасьля 15 туру менскае «Тарпэда» адмовілася ад далейшага ўдзелу ў найвышэйшай лізе зь фінансавых прычынаў, ва ўсіх астатніх гульнях клюбу залічаныя тэхнічныя паразы зь лікам 0:3.

## Табліца

Пры аднолькавай колькасьці пунктаў месца ў табліцы вызначаецца згодна з наступнымі крытэрамі:
* вынікі гульняў між сабой (колькасьць пунктаў, розьніца забітых і прапушчаных мячоў, колькасьць забітых мячоў)
* лепшая розьніца забітых і прапушчаных мячоў ва ўсіх гульнях чэмпіянату
* большая колькасьць перамог ва ўсіх матчах чэмпіянату
* большая колькасьць забітых мячоў ва ўсіх матчах чэмпіянату

## Вынікі гульняў

: Т — тэхнічны вынік

## Статыстыка

### Найлепшыя бамбардзіры

### Найлепшыя асыстэнты

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Беларускай фэдэрацыі футболу

Катэгорыя:Чэмпіянат Беларусі па футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Гароднікі

**Гаро́днікі** — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавету. Празь вёску праходзіць дарога .

## Насельніцтва
* 2009 год — 104 чалавекі
* 1999 год — 96 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў

* Капліца на могілках (1864) — помнік народнага драўлянага дойлідзтва. Зьяўлялася сямейнай пахавальняй уладальнікаў маёнтку Сьнядэцкіх.
* Помнік на магіле Анджэя Сьнядэцкага (1839) — 
* Вялікі камень — помнік прыроды рэспубліканскага значэньня

## Асобы
* Анджэй Сьнядэцкі (1768—1838) — польскі хімік, лекар, філёзаф і асьветнік

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Анджэй Сьнядэцкі

**Анджэй (Енджэй) Сьнядэцкі** (; 30 лістапада 1768, мяст. Жнін, Гнезьненскае ваяводзтва, Рэч Паспалітая — 11 траўня 1838, Гароднікі) — польскі хімік, лекар, філёзаф і асьветнік. Брат Яна Сьнядэцкага.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 30 кастрычніка 1768 году ў мястэчку Жнін Гнезьненскага ваяводзтва (цяпер горад у Куяўска-Паморскім ваяводзтве Польшчы).

Вывучаў мэдыцыну ў Ягелонскім унівэрсытэце ў Кракаве. Удасканальваў веды ў Павіі, Вене, Эдынбургу. У Эдынбургскім унівэрсытэце, навучаючыся ў прафэсара Джозэфа Блэка (1728—1799), зацікавіўся хіміяй.

У 1797—1822 гадах — прафэсар хіміі, у 1826—1832 гадах — мэдыцыны ў Віленскім унівэрсытэце, з 1832 году — прафэсар Мэдыка-хірургічнай акадэміі ў Вільні.

У галоўнай працы «Тэорыя арганічных істот» (*«Teoria jestestw organicznych»*, т. 1—2, 1804—11) разьвіў ідэю эпігэнэзу. Прапагандаваў прынцыпы сацыяльнай гігіены. Аўтар першага падручніка хіміі на польскай мове «Пачаткі хіміі» («*Początki chemii*») (1800).

У 1805—1806 гадах рэдагаваў часопіс «Дзёньнік Віленскі» («*[[Dzennik Wileński]]*»), у 1816—1822 гадах — «Wiadomości Brukowe».

Памёр 11 траўня 1838 году. Пахаваны ў вёсцы Гароднікі (Ашмянскі раён Гарадзенскай вобласьці).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* «Początki chemii. t.2»
* «M. Baliński, Życie Jędrzeja Śniadeckiego, Leszno i Gniezno, 1840»

Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Польскія біёлягі
Катэгорыя:Польскія філёзафы
Якуціна

**Яку́ціна** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Буні (Гарадзенская вобласьць)

**Буні́** (таксама — *Бу́ні*) — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 13 чалавек
* 1999 год — 31 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Канашы

Назву **Канашы** маюць:

## Азёры
### [[Беларусь]]
* Канашы — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне ракі Тураўлянкі

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Канашы — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Канашы — вёска ў Полацкім раёне

## Глядзіце таксама
* Канашкава
* Канашонкі
* Канашоўка
* Канашэва
Габрыялаўшчына

**Габрыя́лаўшчына** — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1664 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1999 год — 69 чалавек
* 2009 год — 42 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Бернікі (Ашмянскі раён)

**Бе́рнікі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Граўжанкі. Уваходзяць у склад Кальчунскага сельсавету Ашмянскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Бірніка або Берніка, пазьней Бэрнэка (Birnico, Bernico, Bernecke) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 54 чалавекі
* 2009 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Слуга народу (партыя)

«**Слуга народу**»&nbsp;— украінская палітычная партыя, раней звалася «Партыя рашучых зьменаў» (). Афіцыйная рэґістрацыя адбылася 2 сьнежня 2017 року. Арґанізацыя названая паводле аднайменнага расейскамоўнага камэдыйнага сэрыялу (2015&nbsp;— дагэтуль) ды фільму (2017 року) вырабніцтва студыі «Квартал-95».

На думку некаторых украінскіх экспэртаў, найбліжэйшымі канкурэнтамі лідэра партыі «Слуга народу» Ўладзімера Зяленскага ёсьць прарасейскія палітыкі ды папулісты.

## Гісторыя
Паводле Мін’юсту, партыя была зарэґістраваная 13 красавіка 2016 року пад назваю «Партыя рашучых зьменаў». Тады яе кіраўніком быў Яўген Юрдыга.

На 27 лістапада 2018 року кіраўніком арґанізацыі ёсьць Іван Баканаў, які таксама ёсьць кіраўніком украінскае гумарыстычнае студыі «Квартал 95» з 2013 року.

Па справаздачы партыі за другі квартал 2018 року, яна бескаштоўна карыстаецца офісам на 4 м² у Кіеве (якая прадастаўляе ў карыстаньне спонсар), не валодае аніякімі сродкамі і не праводзіць ніякіх выплатаў.

У сьнежні 2017 року 4&nbsp;% украінцаў, апытаных Фондам «Дэмакратычнае ініцыятывы» імя Ілька Кучэрыва сумесна з сацыяляґічнаю службаю Цэнтрам Разумкова, заявілі пра гатоўнасьць прагаласаваць на парлямэнцкіх выбарах за «Слугу народу», а ў траўні 2018 року&nbsp;— 5&nbsp;%. У сьнежні 2018 року за партыю былі гатовыя аддаць свае галасы 8,3&nbsp;% апытаных.

У студзені 2019 року, згодна з расьсьледаваньнем выданьня Галоўкам, партыя заставалася віртуальнаю&nbsp;— аніякае дзейнасьці па адрэсе, дзе партыя здымае памяшканьне, не вялося.

## Удзел у прэзыдэнцкіх выбарах 2019
У студзені 2019 году партыя «Слуга народу» вылучыла Ўладзімера Зяленскага кандыдатам у прэзыдэнты Ўкраіны на прэзыдэнцкіх выбарах 2019 року.

На думку палітоляґа Міхайла Басараба, лідэр партыі «Слуга народу», Уладзімер Зяленскі «прынясе больш клопатаў прарасейскім палітыкам і папулістам, […] паколькі ён ёсьць іх найбліжэйшым канкурэнтам» і адцягне на сябе «частку прарасейскіх і ласых на дэмаґоґію выбарцаў».

На думку журналістаў Радыё «Свабода», па стане на канец 2018 року пра палітычныя погляды лідэра партыі «Слуга народу» Зяленскага зрабіць высновы можна толькі зь яго неадназначных выказваньняў на тэму ўкраінскае мовы:

Не праблема размаўляць украінскаю. І гэта ні ў якім разе, і гэта найгалоўнейшае, ня зьвязана з моўнымі пытаньнямі, перавагамі або любоўю да чагось. Але, мне так здаецца, што гэта не прынцыповыя рэчы. Я ведаю ўкраінскую мову. Але я ня думаю ёю вольна. Я перакладаю. Так, я магу з вамі размаўляць украінскаю моваю, але праблема ў тым, што я перакладаю. І гэта прыкметна — я раблю паўзу. А я дужа паважаю ўкраінскую мову!

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны
Катэгорыя:Квартал-95
Суджук

**Суджу́х** (, ), **шужу́к** або **чужу́к** (), **чучу́к** ()), **суджу́к** () — адзін з традыцыйных відаў каўбасы ў цюрскіх і блізкаўсходніх народаў. У пэрыяд Асманскай імпэрыі гэта страва атрымала папулярнасьць у арабаў (), грэкаў (), армян (), баўгар (), сэрбаў, харватаў, басьнійцаў і македонцаў ().

## Прыгатаваньне
Папярэдне пасоленыя кавалкі паляндвіцы і тлушчу ўкладаюць у кішкі, падсушваюць, вяляць, вэндзяць. У Казахстане і Кыргыстане пры гатаваньні шужуку (чучуку) выкарыстоўваецца пераважна каніна. Лічыцца больш таннай каўбасой, чым казы, бо выкарыстоўваюцца больш танныя часткі тушы каня, чым у казы. У іншых народаў замест каніны можа выкарыстоўвацца і іншае мяса.

Баўгарская адметнасьць суджуку «луканка» гатуецца са сьвініны зь вялікай колькасьцю спэцыяў і вады. Яе пэрыядычна прыціскаюць, што надае прадукту характэрную плоскую форму.

У Азэрбайджане і Турэччыне для прыгатаваньня суджуку выкарыстоўваюць бараніну ці ялавічыну.

## Галерэя

Sudzhuk from Armenia 2.JPG|*Суджух* з Армэніі
Sudjuk.jpg|Суджук з Баўгарыі
Sucuk with eggs.jpg|Яйкі з суджукам
Samuna me suxhuk.JPG|Хлеб з суджукам у Косава


## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Каўбасы
Катэгорыя:Азэрбайджанская кухня
Катэгорыя:Баўгарская кухня
Катэгорыя:Кыргыская кухня
Катэгорыя:Турэцкая кухня
Катэгорыя:Армянская кухня
Гібральтар Фэнікс

«**Гібральтар Фэнікс**» () — былы футбольны клюб з Гібральтару. Заснаваны ў 2011 годзе, расфармаваны ў жніўні 2019 году.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com
Акмянеі

**Акмяне́і** — вёска ў Беларусі, каля ракі Ашмянкі. Уваходзяць у склад Кальчунскага сельсавету Ашмянскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Празь вёску праходзіць дарога .

## Назва

Егіман, пазьней Акман, Акеман або Экман (Egiman, Ackmann, Akemann, Eckmann) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ег- (аг-, ек-) (імёны ліцьвінаў Ягвін, Ягінт, Ягоўд; германскія імёны Egwinus, Egind, Egold) паходзіць ад гоцкага agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч', а аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек'.

У канцы XVIII ст. на гістарычнай Полаччыне існавала шляхецкая ваколіца Якіманава (Якіманаўка). У сьпісе паселішкаў Вількамірскага павету Ковенскай губэрні, сярод іншага, адзначаўся засьценак Акманішкі (*Окманишки*), а ў Шавельскім павеце існавалі вёска і засьценак Агмяны (*Огмяны*, *Ogmiany*). Апроч таго, на 1906 год існавала вёска Акманы ў Дзьвінскім павеце Віцебскай губэрні.

## Насельніцтва
* 1999 год — 34 чалавекі
* 2009 год — 36 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Княжыца (Віцебская вобласьць)

**Кня́жыца** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Лятчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 145 чалавек
* 1999 год — 166 чалавек
* 2024 год — ??? чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лятчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Іван Баканаў

**Іва́н Бака́наў** (; нарадзіўся 2 траўня 1975 году, Крывы Рог) — украінскі бізнэсмэн. З 25 студзеня 2013 — кіраўнік «95 кварталу». З 2 сьнежня 2017 — лідэр партыі «Слуга народу».

## Жыцьцяпіс
Іван Баканаў родам з Крывога Рогу. Скончыў Акадэмію працы, сацыяльных адносінаў ды турызму ў м. Кіеве.

З 25 студзеня 2013 року ён ёсьць кіраўніком ТАА «Квартал 95», а з 27 сьнежня 2013 — кіраўніком ТАА «Студыя Квартал-95». Карані першага ідуць у кіпрскія афшоры. Заснавальнікам ТАА «Квартал-95» значыцца «Ґрын Фэмілі Лтд (Green Family Ltd)», зарэґістраваная на Кіпры, у Нікасіі. Паводле СМІ, яе кіраўнікамі ёсьць Марына Разамова-Георгію ды Аксана Лазарэнка (жонка Івана Баканова).

Катэгорыя:Украінскія палітыкі
Мірановіч

**Мірано́віч** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Антон Мірановіч ( 1959) — беларускі й польскі гісторык
* Міхась Мірановіч ( 1963) — беларускі дзяржаўны дзяяч
* Пётра Мірановіч (1902—1990) — беларускі мастак
* Спартак Мірановіч ( 1938) — беларускі гандбольны трэнэр
* Яўген Мірановіч ( 1955) — беларускі й польскі гісторык

## Глядзіце таксама
* Міранчук
* Міронаў
Соль (неадназначнасьць)

**Соль** — значэньні:

* Соль — кляса хімічных злучэньняў
* Каменная соль — мінэрал
* Соль — радок зьвестак у крыптаграфіі
* Соль — у германа-скандынаўскай міталёгіі балван Сонца
* Соль — нота
* Фэрыя дэль Соль — вэнэсуэльскі фэстываль

## Валюты
*  — аргентынская грашовая адзінка
* Соль — пэруанская грашовая адзінка
* Соль (або «су») — француская грашовая адзінка

## Тапонімы
* Соль — муніцыпалітэт у дэпартамэнце Верхняя Марна Францыі
* Соль — муніцыпалітэт у дэпартамэнце Ду Францыі
* Соль — муніцыпалітэт у дэпартамэнце Сона і Люара Францыі
* Соль — вёска ў Славаччыне
* Соль — камуна ў Швайцарыі
* Фуэнтэ-эль-Соль — муніцыпалітэт у Гішпаніі

### Гідронімы
* Соль — рака ў Рэспубліцы Комі (Расея), прытока Лакчыму
* Соль — рака в Рэспубліцы Комі (Расея), прытока Лузу
* Соль — рака ў Пермскім краі, Кіраўскай вобласьці і Рэспубліцы Ўдмуртыі Расеі

## Глядзіце таксама
* Суль
Ньюры Сіці

«**Ньюры Сіці**» () — паўночнаірляндзкі футбольны клюб з гораду Ньюры. Заснаваны ў 2013 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ньюры
Георгі Данэлія

**Георгі Данэ́лія** (, 25 жніўня 1930, Тбілісі — 4 красавіка 2019, Масква) — грузінскі і расейскі актор, кінарэжысэр і сцэнарыст. Народны артыст СССР (1989). Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1978), Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1981), Дзяржаўнай прэміі Расеі (1997).

## Жыцьцяпіс
У 1955 годзе скончыў Маскоўскі архітэктурны інстытут, у 1954—1955 гадах працаваў архітэктарам у Інстытуце праектаваньня гарадоў. Цікавіўся кіно, здымаўся ў масоўках і ў 1956 годзе паступіў на Вышэйшыя рэжысэрскія курсы (майстэрня Міхаіла Калатозава), якія скончыў у 1959 годзе.

З 1959 году — рэжысэр-пастаноўшчык «Масфільму». У 1965—1969 гадах — мастацкі кіраўнік «Экспэрымэнтальнага творчага аб’яднаньня» пры «Масфільме», у 1975—1987 — мастацкі кіраўнік «Экспэрымэнтальнага аб’яднаньня камэдыйных і музычных фільмаў». З 1987 году — прэзыдэнт і мастацкі кіраўнік кінастудыі «Рытм» кінаканцэрну «Масфільм».

За фільм «Я крочу па Маскве» Данэлія быў уганараваны спэцыяльнай згадкай журы Канскага кінафэстывалю, а за фільм «Восеньскі маратон» — прызам міжнароднай асацыяцыі кінакрытыкаў на фэстывалі ў Вэнэцыі і галоўнага прыза фэстывалю ў Сан-Сэбаст’яне.

Памёр 4 красавіка 2019 году ў Маскве.

## Творчасьць
Паставіў фільмы «Шлях да прычалу» (1962) і «Трыццаць тры» (1965), «Кін-дза-дза!». Творчасьці рэжысэра ўласьцівыя мяккі гумар, лірызм, паэтычнасьць. Сярод яго работ — фільм «Я крочу па Маскве» (1964).

## Сям’я
Жонка — Галіна Юркова-Данэлія.

## Бібліяграфія
* 
* 
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тбілісі
Катэгорыя:Расейскія рэжысэры
Катэгорыя:Расейскія сцэнарысты
Катэгорыя:Расейскія акторы
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Лох (сяло)

**Лох** — сяло ў Новабураскім раёне Саратаўскай вобласьці.

## Насельніцтва
Насельніцтва сяла скадаецца з 683 чалавек (2010).

## Паходжаньне назвы
Існуе некалькі здагадак аб паходжаньні назвы сяла:
* немцы-пасяленцы, якіх было мнора на Саратаўшчыне: ад нямецкага слова «das Loch», што азначае «яма».
* назва рыбы
* назва куста
* перакручанае слова «лог».

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Саратаўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII
Лох (гідраграфія)

**Лох** (, ) — прэснае возера або марская затока ў Ірляндыі і Шатляндыі.

## Паходжаньне слова

Слова мае кельцкае паходжаньне. Яго прымяняюць для назвы доўгіх (або працяглых) азёраў і затокаў. Блізкімі для слова зьяўляюцца словы:
* востраў Мэн лог,
* стараірляндзкае лох,
* лаціна лякус («возера»).

## Крыніцы

Катэгорыя:Азёры
Катэгорыя:Геаграфія Ірляндыі
Катэгорыя:Геаграфія Шатляндыі
Лёх

**Лёх** () — назва вайсковага аддзелу ў антычным грэцкім войску. У яго склад уваходзіла пяхота. У сучаснай грэцкай мове слова абазначае роту пяхоты. На чале лёха быў сотнік (лёхаг). Пад яго службай было чатыры пяцідзясятнікі і 16 дзясятнікаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні паводле памеру
Катэгорыя:Старажытная Грэцыя
Катэгорыя:Вайсковая тэрміналёгія
Масьліна

**Масьліна**, таксама **[[Лох (неадназначнасьць)|Лох]]**, **Джыда** або **Пшат** — род дрэў і хмызьнякоў сямейства лохавых.

## Распаўсюджаньне ў сьвеце

Звыш 50 відаў, галоўным чынам пашыраных у Японіі, Кітаі й Эўропе. У Беларусі распаўсюджаныя лох вузкалісты, лох парасонавы, лох серабрысты і лох усходні.

Лохавыя лясы месьцяцца ў асноўным да рачных падолаў і стокаў рэк. Растуць у краінах Міжземнамор’я, Азіі і Паўночнай Амэрыкі. У горных раёнах падымаюцца да вышыні 2500 м.

## Апісаньне выгляду

Лістападныя або вечназялёныя хмызьнякі або дрэвы, часта калючыя.

Кветкі пазушныя, адзіночныя або ў пучках, двухполыя, маюць 4 тычынкі.

Плод — касьцянка з эліптычнай костачкай і салодкай мякацьцю.

Размнажэньне — насеньнем, каранёвымі атожылкамі і тронкамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 9: Кулібін — Малаіта / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — Т. 9. — С. 351. — 560 с — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0155-9.

Катэгорыя:Ясноткакветныя
Лох (неадназначнасьць)

**Лох**:

* Лох — гутарковая назва чалавека.
* Лох — назва прэснага возера або затокі.
* Лох — сяло ў Расеі, Саратаўская вобласьць.
* Лох — назва расьліны.
* Лох — назва рыбы.

## Крыніцы
Агароднікі (Віцебскі раён)

**Агаро́днікі** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Тулаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 28 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Тулаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Пазьнякова

Назву **Пазьнякова** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Пазьнякова — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Пазьнякова — вёска ў Полацкім раёне

## Глядзіце таксама
* Пазьняк
* Пазьнякі
* Пазьнякоў
Кучнасьць стральбы

**Кучнасьць стральбы** — уласьцівасьць зброі групаваць кропкі падзеньня (выбухаў) прыстасаў (ракетаў, куляў ды іншага) на нейкай абмежаванай плошчы. 

Адзін з асноўных паказьнікаў якасьці зброі. Вызначэньне *«кучнасьць стральбы»* можа фармулявацца па рознаму, у залежнасьці ад вобласьці ўжываньня й спосабу ўжываньня. Дадзены тэрмін шырока выкарыстоўваецца ў стралковай зброі, авіяцыі, артылерыі й кідальнай зброі. Таксама ўжываецца для апісаньня ўласьцівасьцяў боепрыпасаў.

## Адрозьненьне паняцьцяў
У стралковай зброі **кучнасьць стральбы** — гэта здольнасьць зброі паражаць мэты пры адзінкавай і аўтаматычнай стральбе, галоўным крытэрам пры гэтым ёсьць ня трапнасьць зброі, а сукупная адлегласьць між кожным наступным трапленьнем у мішэнь. Чым яно ніжэй, тым адпаведна вышэй *кучнасьць стральбы*. Варта ўлічыць, што дадзеная адзнака асабліва аб’ектыўная для станкавае зброі, але пры гэтым ня цалкам дакладная пры вядзеньні агню стралком, таму можа ацэньвацца толькі сярэднестатыстычна. З мэтаю ліквідацыі чалавечага фактару ўжываюць стральбу з станка — масыўнага трымальніка, які не дае зброі рухацца падчас стрэлу.

У авіяцыі й артылерыі *кучнасьць стральбы* — вызначэньне сукупна і падобнае таму, што дастасавальна да *стралковае зброі*, але заразом таксама ўлічваюцца *ўласьцівасьці баявога прыпасу*.

У кідальнай зброі *кучнасьць стральбы* — здольнасьць кідальнае зброі ґрупаваць кропкі трапленьняў пры стральбе на аднолькавых усталяваньнях прыцэла.

Ва ўласьцівасьцях боепрыпасу *кучнасьць стральбы* — здольнасьць паражаць вылучаны пастарунак паліґону адным або ґрупаю боепрыпасаў з наяўнасьцю розных спосабаў паразы: аскепкаў, шрапнэлі, касэтных бомб і гэтак далей. Пры такім спосабе асноўным крытэрам ацэнкі ёсьць адлегласьць роскіду прыстасаў і іх асобных часткаў адносна кропкі трапленьня і іх роўнааддаленымі ад яе, а таксама шчыльнасьць пакрыцьця паражальнымі элемэнтамі пэрымэтру выпрабаваньняў.

## Якасьць зброі
*Кучнасьць стральбы* — дваісты тэрмін. З аднаго боку, у здагадцы, што зброя працуе ідэальна, гэта паказьнік якасьці працы стралка. Нават пры зьбітым прыцэле добры стралок прадэманструе хвацкую кучнасьць. Зь іншага боку — гэта характарызуе якасьць самое зброі. Уласьцівасьць зброі ґрупаваць кропкі трапленьня куляў, прыстасаў, ракетаў, і да таго падобнага ў адной кропцы пры стральбе на аднолькавых усталяваньнях прыцэла — гэта кучнасьць. Чым больш купчаста ляжаць вынікі да цэнтру, тым вышэй кучнасьць стральбы.

Зброю, што не валодае кучнасьцю стральбы з станка, у прынцыпе немагчыма прыстраляць. То бок снайпэрскую вінтоўку з добраю кучнасьцю, што не трапляе ў 5 см круг з 100 м, можна ад’юставаць, а паляўнічая стрэльба 12 калібру з круглаю куляю ў аналяґічнай сытуацыі ніколі ўпэўнена не паражацьме мішэнь.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* «Артиллерия» 2-е исправленное и дополненное издание ГОСУДАРСТВЕННОЕ ВОЕННОЕ ИЗДАТЕЛЬСТВО НАРКОМАТА ОБОРОНЫ СОЮЗА ССР МОСКВА — 1938. Глава 9

## Вонкавыя спасылкі
* Рассеивание попаданий. Кучность. Показатели и зависимость.
* Кучность стрелкового оружия

Катэгорыя:Прынцыпы працы агнястрэльнай зброі
Аргун

**Аргун** можа азначаць:

## Асобы
* Аргун-ака — мангольскі намесьнік у Іране
* Аргун-хан — ільхан Ірану

### Прозьвішчы
* Аргун (прозьвішча)
* Уладзімер Аргун ( 1991) — расейскі футбаліст

## Тапонімы
* Аргун — вёска ва Ўсходне-Азэрбайджанскім астане Ірану
* Аргун — места ў Чачэніі (Расея)
* Аргун — вёска ў Іркуцкай вобласьці Расеі

### Гідронімы
* Аргун — рака на Каўказе

## Глядзіце таксама
* Аргул
* Аргуноў
* Аргунгу
* Аргунь
* Аргын
Цнянскае вадасховішча

**Цнянскае вадасховішча** — наліўное вадасховішча на поўначы Менску, каля былой вёскі Цна-Ёдкава, галоўнае збудаваньне Сьляпянскай воднай сыстэмы, якая ўваходзіць у склад Вялейска-Менскай воднай сыстэмы.

## Разьмяшчэньне
Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Менску, у мікрараёне «Зялёны Луг», каля былой вёскі Цна-Ёдкава.

## Мінуўшчына
Пабудаванае ў 1982 року.

Першапачаткова прызначалася для гаспадарча-пітнога і тэхнічнага водазабеспячэньня места. У апошні час вакол вадасховішча створаная зона адпачынку.

## Характарыстыка
Вада паступае з вадасховішча Дразды. Катлавіна — натуральная западзіна. Плошча — 0,87 км², даўжыня — 1,5 км, найбольшая шырыня — 1,4 км, найбольшая глыбіня — 7,5 м, сярэдняя — 2,4 м. Існуе адгалінаваньне (канал) у бок жылога раёну па вул. Мірашнічэнкі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Цнянскае вадасховішча

Катэгорыя:Сьляпянская водная сыстэма
Катэгорыя:Вадасховішчы Менску
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1982 годзе
Фэранікелі Глогавац

«**Фэранікелі**» () — косаўскі футбольны клюб з гораду Глогавацу. Заснаваны ў 1974 годзе. Трохразовы чэмпіён Косава (2015, 2016, 2019), трохразовы ўладальнік Кубка Косава (2014, 2015, 2019).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Глогавац
Астраўскія

**Астраўскі́я** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Курынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 153 чалавекі
* 1999 год — 273 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Курынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Кавалёва (Варонаўскі сельсавет)

**Кавалёва** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Варонаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 12 чалавек
* 1999 год — 18 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Варонаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Міхаіл Бараноўскі

**Міхаіл Бараноўскі** (нарадзіўся 4 студзеня 1983 году) — беларускі футбаліст, брамнік.

## Кар’ера

Выхаванец мазырскага футболу. Пачынаў кар’еру ў «Мазыры», які быў фарм-клюбам мясцовай «Славіі». У 2001 годзе перабраўся ў Расею, дзе выступаў за рэзэрвовыя каманды «Хімкаў», «Лада-САК» зь Дзімітраўграда. З 2004 году стаў гульцом клюбу «Балтыкі-Тарко», а пасьля ейнага расфармаваньня ў пачатку 2005 году перабраўся ў «Балтыку», якой дапамог перамагчы ў трэцім дывізіёне. Пазьней працягваў гуляць у асноўным складзе ў другім расейскім дывізіёне, у 2007 годзе на правах арэнды гуляў за салігорскі «Шахцёр», у складзе якога выступаў у Кубку Інтэртота.

З 2010 году быў асноўным брамнікам сочынскай «Жамчужыны» і бранскага «Дынама» ў другім дывізіёне. У другой палове 2012 году быў рэзэрвовым брамнікам валгаградзкага «Ротара». У 2013—2014 гадах абараняў колеры «Уфы», дапамог ёй прабіцца ў Прэм’ер-лігу, аднак сам пакінуў каманду. У другой палове 2014 году гуляў у ПФЛ за «Калугу». У лютым 2015 году пасьля прагляду стаў гульцом саратаўскага «Сокалу». У ліпені таго ж году вярнуўся ў «Балтыку». У чэрвені 2017 году па заканчэньні кантракту пакінуў калінінградзкі клюб, пасьля чаго яшчэ доўгі час аднаўляўлся ад траўмы.

У ліпені 2018 году стаў гульцом мазырскай «Славіі», дзе неўзабаве замацаваўся ў складзе і дапамог камандзе вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У сэзоне 2019 году чаргаваўся ў браме з Радзівонам Семуком, а ў 2020—2021 гадах быў асноўным брамнікам мазырскай каманды. У студзені 2022 году абвесьціў аб завяршэньні кар’еры. У лютым 2022 году стаў трэнэрам брамнікаў у акадэміі калінінградзкай «Балтыкі». У сьнежні 2022 году атрымаў ліцэнзію УЭФА для трэнэраў брамнікаў катэгорыі Б.

## Дасягненьні
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2007

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Славія» Мазыр
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Балтыка» Калінінград
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Жамчужына» Сочы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Бранск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ўфа»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Калуга»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Сокал» Саратаў
Рух жоўтых камізэлек

**Рух жо́ўтых камізэ́лек** () — ініцыяваны зьнізу сацыяльна-палітычны пратэсны рух за эканамічную справядлівасьць, што пачаўся ў Францыі ў лістападзе 2018. Камізэлькі пратэстуюць супраць высокай цаны на жыльлё і паліва, эканамічнай няроўнасьці ды патрабуюць павышэньня мінімальнай заробнай платы, спыненьня росту цэн, вяртаньня падатку на багацьце, скасаванага ў 2017, магчымасьці ініцыяваць народныя рэфэрэндумы. Пратэсты — гэта ў асноўным дэманстрацыі і блякаваньне дарог і паліўных складоў. Некаторыя дэманстрацыі суправаджаліся гвалтам і пагромамі такіх маштабаў, якіх Францыя не бачыла з траўня 1968. Рэакцыя паліцыі была жорсткай, часам, — на думку міжнароднай супольнасьці — жорсткай празьмерна. Зімой 2018/19 жоўтая камізэлька як сымбаль пратэсту неаднойчы ўжывалася ў іншых краінах сьвету. 

Усё пачалося з онлайн-пэтыцыі, якая была апублікавана ў траўні 2018 і набрала блізу мільёна подпісаў, а працягнулася ў сацыяльных сетках. Першая вулічная акцыя адбылася 17 лістапада 2018 года пасьля чарговага павышэньня цаны на бэнзін. Пратэстоўцы сьцьвярджаюць, што падатковы цяжар ляжыць на працоўных і сярэднім клясе, і становіцца асабліва адчувальным у сельскіх і перы-ўрбанізаваных раёнах. Згодна з апытаньнямі, рух ахоплівае шырокі палітычны спэктар — ад крайніх левых з аднаго боку да крайніх правых з другога, да ўвогуле абыякавых да палітыкі з трэцяга; у палітычным сэнсе ўдзельнікаў аб'ядноўвае хіба тое, што яны не галасавалі за Макрона ў 2017 і былі б не супраць, каб сёньняшні прэзыдэнт сышоў.

Візуальнай пазнакай пратэсту была абрана жоўтая камізэлька, якую ў Францыі ўсе кіроўцы абавязаны мець у сваіх аўто і апранаць у надзвычайных сытуацыях. Акрамя паўсюднасьці, да пераваг камізэлек адносяцца заўважнасьць, унівэрсальнасьць, зручнасьць і асацыяцыя з працоўнымі клясамі. 

Катэгорыя:Выступленьні ў 2018 годзе
Катэгорыя:Выступленьні ў Францыі
Баўтухі

**Баўту́хі** (з 1964 году — *Дру́жная*) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Янавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 32 чалавекі
* 2010 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Янавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Беражаны

Назву **Беражаны** маюць: 

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Беражаны — былая вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці
* Беражаны — вёска ў Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Беражаны — места ў Тарнопальскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Беражкі
* Беражна
* Беражніца
* Беражное
* Беражныя
* Беражок
* Беражыстае
* Бярэжкі
Побалеўшчына

**По́балеўшчына** — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кальчунскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 6 чалавек
* 1999 год — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кальчунскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ашмянскага раёну
Гваздова

Назву **Гваздова** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Гваздова — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Гваздова — вёска ў Полацкім раёне

## Глядзіце таксама
* Гвазды
* Гвазьдзікяны
* Гвоздавічы
Вялікі камень з адзнакай

**Вялікі камень з адзнакай** — валун у Беларусі, геалягічны  помнік  прыроды. Разьмешчаны за 200 м на паўднёвы захад ад в. Сякераўцы Ашмянскага раёну Гродзенскай вобласьці. Граніт ружовы біятытавы, лейкакратавы дробназярністы. Па форме нагадвае вялікі прас.

Даўжыня валуну складае 4,1 м, шырыня 3,4 м, вышыня над паверхняй зямлі 3,2 м, у абводзе 11,6 м, аб’ём 45 м³, маса каля 118 т. На заходнім баку высечаны чатырохканцовы крыж. Прынесены ледавіком каля 130—150 тысячаў гадоў назад з Балтыйскага шчыта.

Паводле легендаў мясцовага насельніцтва, падчас вайны 1812 году пад каменем быў закапаны скарб, які ў 1924—1925 гг. быў выняты невядомымі асобамі.

## Літаратура
* Вялікі камень з адзнакай. 

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалёгія Ашмянскага раёну
Катэгорыя:Славутасьці Ашмянскага раёну
Катэгорыя:Памятныя камяні Беларусі
Катэгорыя:Помнікі прыроды рэспубліканскага значэньня Гарадзенскай вобласьці
Чэмпіянат Сан-Марына па футболе

**Чэмпіянат Сан-Марына па футболе** — найвышэйшы і адзіны дывізіён сыстэмы футбольных лігаў Сан-Марына. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 16 клюбаў. Дзейным чэмпіёнам зьяўляецца клюб «Віртус».

## Чэмпіёны
* Трэ Фіёры — 8 тытулаў
* Ля Фіярыта — 6
* Фальгорэ, Трэ Пэнэ — 5
* Даманьяна — 4
* Фаэтана, Мурата — 3
* Віртус — 2
* Лібэртас, Космас, Пэнароса, Мантэвіта — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка
Аляксандар Вучыч

**Аляксандар Вучыч** (; нарадзіўся  году, Бялград) — сэрбскі палітык, прэзыдэнт Сэрбіі з 2017 году. Да гэтага прэм’ер-міністар, генэральны сакратар нацыянальнага савету па бясьпецы, старшыня ўраду Сэрбіі, старшыня Сэрбскай прагрэсіўнай партыі. Былы міністар абароны Сэрбіі. На працягу чатырнаццаці гадоў зьяўляўся генэральным сакратаром Сэрбскай радыкальнай партыі.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 5 сакавіка 1970 году ў Бялградзе, у сям’і Ангеліны і Анджэлка Вучычаў. Скончыў юрыдычны факультэт Бялградзкага ўнівэрсытэту. У 1993 годзе стаў сябрам Сэрбскай радыкальнай партыі. Пасьля перамогі радыкалаў на мясцовых выбарах у Зэмуне ў 1996 годзе, заняў пост дырэктара спартыўнага бізнэс-цэнтру «Пінк».

Пасьля пазапарлямэнцкіх выбараў 2014 году Прагрэсіўная партыя атрымала 158 з 250 месцаў у парлямэнце і сфармавала кіруючую кааліцыю з Сацыялістычнай партыяй Сэрбіі. Вучыч быў абраны прэм’ер-міністрам Сэрбіі.

У жніўні 2016 году заявіў, што на той момант адзіным разьвязаньнем косаўскай праблемы было б прызнаньне Сэрбіяй незалежнасьці Рэспублікі Косава, але гэта немагчыма і гэтага ня будзе.

2 красавіка 2017 году перамог на прэзыдэнцкіх выбарах у Сэрбіі. 30 траўня 2017 году падаў заяву аб сыходзе з пасады старшыні ўраду. Інагурацыя адбылася 31 траўня. 17 студзеня 2023 году заганіў спробу залучэньня расейскім вайсковым прадпрыемствам «Вагнэр» сэрбаў праз сацыяльную сетку «Ў кантакце» для ўдзелу ў расейскім уварваньні ва Ўкраіну. Аляксандар Вучыч адзначыў: «Чаму вы, з „Вагнэра“, клічаце кагосьці з Сэрбіі, калі ведаеце, што гэта супярэчыць нашым правілам?» Пры гэтым Вучыч адмовіў у законнасьці дзейнасьці «Вагнэра» ў Сэрбіі, бо заканадаўства Сэрбіі забараняе ўдзел сваіх грамадзян у канфліктах за мяжой.

Жанаты, мае дваіх дзяцей.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт прэзыдэнта Сэрбіі

Катэгорыя:Выпускнікі Бялградзкага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Сэрбскія палітыкі
Катэгорыя:Прэзыдэнты Сэрбіі
Катэгорыя:Міністры абароны Сэрбіі
Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Сэрбіі
Лядзенкі

**Ля́дзенкі** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Шапечынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 4 чалавекі
* 1999 год — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Папіхова

**Папіхо́ва** (з 1964 году — *Сьвярдло́ва*) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ноўкінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 13 чалавек
* 2010 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ноўкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Тэлесэрыял-анталёгія

**Тэлесэрыял-анталёгія** (, таксама зрэдчас *Anthology drama*) — разнастайнасьць тэлесэрыялаў, на радыё і тэлебачаньні, у якіх кожны з эпізодаў мае ўласную гісторыю, пэрсанажаў і актораў. Фармат ўпершыню зьявіўся на радыё NBC ў 1927 годзе, пасьля выхаду праграмы *The Collier Hour*, якая лічыцца першай драмай-анталёгіяй.

Пік посьпеху фармату прыйшоўся на пэрыяд Залатога стагодзьдзя тэлебачаньня ў 1950-х гадах дзякуючы посьпеху праграмы «Тэлевізійны тэатар Крафта» (1947—1958), *The United States Steel Hour* (1953—1963) і *The Philco Television Playhouse* (1948—1955), ды таксама «Заля славы Hallmark» (з 1951) і *Disneyland* (з 1954). Большасьць праграм доўжыліся гадзіну ці больш, і сюжэтамі для іх былі клясычныя літаратурныя творы, сацыяльна значныя тэмы і сур’ёзныя драматычныя гісторыі, ды таксама тэлевэрсіі брадвейскіх пастановак, што рабіла шоў вельмі прэстыжным для гледачоў і зацікаўлівала вядомых актораў таго часу, такіх як Бэт Дэвіс, Сэлеста Холм, Грэйс Келі, Люсіль Бол, Дэвід Нівэн, Полі Бэргэн, Ліліян Гіш, Пол Ньюман, Разалінд Расэл, Шарль Буайэ, Джоэл Маккры, Джаан Ўудўард і дзясяткі іншых. Некаторыя зоркі клясычнага Галівуду, такія як Ларэта Янг, Дуглас Фэрбэнкс і Барбара Стэнвік, у пачатку пяцідзясятых перайшлі на тэлебачаньне і выступалі менавіта ў сваіх асабістых тэлесэрыялах-анталёгіях.

У 1950 годзе, на хвалі посьпеху фармату, каналы пачалі выпускаць ня толькі гадзінныя, але і паўгадзінныя драмы, але яны часта падвяргаліся крытыцы з-за таго, што аўтары спрабавалі ўціснуць сур’ёзныя тэмы ў трыццаць хвілін. Многія называлі гэтыя праграмы «нізкапробным забаўкай». Акрамя клясычных драм, у другой палове пяцідзясятых посьпеху дасягнулі фантастычныя і вузкажанравыя шоў, такія як «Альфрэд Хічкок прадстаўляе» (1955—1965) і «Змрочная зона» (1959—1964).

У пачатку шасьцідзясятых посьпеху фармату зьменшыўся і рэйтынгі шматлікіх шоў пачалі падаць, што прыводзіла да іх закрыцьця і ​​паступовай сьмерці ўсяго напрамку з-за разьвіцьця іншых тэлевізійных жанраў. Многія запісы клясычных шоў не захаваліся, бо ў пяцідзясятых не было практыкі паўтору жывых тэатралізаваных тэлэпастановак, а тыя матэрыялы, якія засталіся, здымаліся людзьмі з кінэскопаў і маюць вельмі нізкая якасьць. У наступныя гады фармат зьяўляўся на тэлебачаньні нерэгулярна, і сярод яскравых яго прадстаўнікоў можна вылучыць шоў «Човен каханьня» (1977—1986), «Гатаэль» (1983—1988), «Байкі са склепу» (1989—1996), «Амэрыканская гісторыя жахаў» (з 2011), і «Чорнае люстэрка» (з 2011).

## Крыніцы

Катэгорыя:Тэлевізыйная тэрміналёгія
Катэгорыя:Тэлевізійныя жанры
Катэгорыя:Тэлесэрыялы-анталёгіі ЗША