Дацкая пратэставая сьвіньня

**Да́цкая пратэ́ставая сьвіньня́**, альбо **гузумская пратэставая сьвіньня** (ад назвы гораду Гузум, рэгіянальнага цэнтру жывёлагадоўлі), альбо **чырво́на-бе́лая пратэставая сьвіньня** (, , ) — рэдкая парода свойскіх сьвіньняў з шырокай вэртыкальнай белай стужкай на чырвоным фоне. Выгадаваная ў Паўночнай , што ў Паўднёвым Шлезьвігу, у пачатку XX стагодзьдзя, як рэакцыя на забарону з боку прускай улады вывешваць мясцовым датчанам дацкія сьцягі (Шлезьвіг, як і Гальштайн, былі ўзятыя ад Даніі Аўстрыяй ды Прусіяй у 1864 падчас Аўстра-пруса-дацкай вайны).

Сьвіньня зь белай стужкай на чырвоным фоне стала сымбалем дацкай культурнай ідэнтычнасьці, дацкіх культурных каштоўнасьцяў ды супраціўленьня асыміляцыі.

### Апісаньне пароды
Лічыцца, што ў аснову пароды былі ўзятыя чорна-белая гальштайнская сьвіньня, ютляндзкая сьвіньня, ангельская тамўорцкая сьвіньня й чырвона-стракатая адмена ангельскай садлбэкаўскай сьвіньні.

Дарослы кныр дацкай пратэставай дасягае росту ў 92 см у плячох і важыць да 350 кг. Вышыня плячэй мацёры 80-85 см, вага 250-300 кг. Вушы ёсьць зьвіслымі альбо паўзьвіслымі, але не стаячымі. Белая стужка мусіць праходзіць празь пярэднія ногі й быць у шырыню людзкой рукі. Колер пароды мусіць быць строга чырвона-бела-чырвоны, чорныя ці іншыя плямкі недапушчальныя. З узростам жывёла можа моцна абрастаць поўсьцю. Сучасны стандарт пароды патрабуе ад мацёры ня меней за 14 . Пасьля апаросу сьвінаматкі, а таксама й кныры, не агрэсіўныя да парасяткаў.

### Сучаснае становішча пароды
Назва пароды «дацкая пратэставая сьвіньня» была афіцыйна зафіксаваная ў 1954 годзе, аднак у другой палове XX стагодзьдзя колькасьць папуляцыі няўхільна зьмяншалася. Апошнія прыплоды былі прынесеныя ў 1968 годзе, і ад таго часу парода лічылася вымерлай.

Аднак у 1984 годзе, грунтуючыся на гэтым жа фэнатыпе, парода была выведзеная зноў, і з гэтых часоў пачалася барацьба за адраджэньне чырвона-белай сьцяжковай сьвіньні. Пачалі паўставаць аб’яднаньні ды гурткі энтузыястаў, што імкнуліся працягнуць пароду пратэставай сьвіньні. У 1996 годзе было заснаванае грамадзкае таварыства «Förderverein Rotbuntes Husumer Schwein e.V», мэта якога — сачыць за вывядзеньнем ды чысьцінёю чырвона-бела-чырвонай пароды. Зямля Шлезьвіг-Гальштайн цяпер афіцыйна падтрымлівае гадоўлю й разьвядзеньне дацкіх пратэставых, як асобнай культурнай каштоўнасьці. Экзэмпляры можна таксама знайсьці ў жывёльніках Бэрліну, Гановэру, Кілю, Гельзэнкірхэну й іншых гарадоў. На дадзены момант папуляцыя дацкай пратэставай сьвіньні не перавышае 140 асобін.

### Дадатковыя зьвесткі
Вядомыя спробы прысабечаньня пратэставай сьвіньні з боку Аўстра-Вугорскай імпэрыі пад выглядам новай адмены «кайзэраўскай сьвіньні» (Kaisersschwein) у 1910–1912 гадах. Па задумцы прыдворнага чыноўніка Рудыгера фон Шытмахера чырвона-белая сьвіньня, перайменаваная ў кайзэраўскую ды нясучая на сваім целе нацыянальныя колеры Аўстрыі, мусіла стаць падарункам да сямідзесяцігодзьдзя валадараньня імпэратара Франца Ёсіфа I у 1918 годзе. Заўчасная сьмерць імпэратара ў 1916 годзе і распад імпэрыі ў 1918 перашкодзілі плянам фон Шытмахера.

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на Vieh-EV.de 
* Архіўная копія сайту, прысьвечанага чырвонапалоснай пратэставай сьвіньні 
* Чырвонапалосная пратэставая сьвіньня: апісаньне, фота, відэа 

## Крыніцы

Катэгорыя:Заводы сьвіньняў
Катэгорыя:Гузум