Лявонпаль

**Ляво́нпаль** — вёска ў Беларусі, на левым беразе Дзьвіны. Уваходзіць у склад Узьмёнскага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

Лявонпаль — даўняе мястэчка гістарычнай Полаччыны, колішняя рэзыдэнцыя роду Лапацінскіх. Да нашага часу тут захаваліся Траецкая царква, сядзіба Лапацінскіх і мэмарыяльная калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня, помнікі архітэктуры XVIII стагодзьдзя.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У XVIII стагодзьдзі пісар вялікі Мікалай Тадэвуш Лапацінскі набыў маёнтак *Чурылавічы* ў Полацкім ваяводзтве і перайменаваў яго ў Лявонпаль у гонар свайго бацькі Лявона. У 1768—1769 гадох М. Лапацінскі ўзьвёў тут невялікі палац у стылі позьняга барока (захаваўся да нашага часу), побач зь якім разьбіў францускі парк на тэрасах. На галоўнай восі сядзібы стаяла брама (не зьбераглася). 

У 1772 годзе ў Лявонпалі збудавалі драўляную царкву з званіцай. Лапацінскія наладзілі ў мястэчку вытворчасць каберцаў, сурвэтаў, абрусаў з гэтак званага друйскага лёну. Апроч таго, працавалі капялюшная і суконная вытворчасьць.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Лявонпаль апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стаў цэнтрам воласьці Дзісенскага павету Менскай, з 1842 году Віленскай губэрні. За часамі вызвольнага паўстаньня ў 1831 годзе расейскія карнікі спалілі тутэйшы палац. На 1866 год у мястэчку было 26 двароў.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Лявонпаль занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лявонпаль абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Лявонпаль апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стаў цэнтрам гміны Браслаўскага павету Віленскага ваяводзтва.

У 1939 годзе Лявонпаль увайшоў ў БССР. Статус паселішча панізілі да вёскі. Уваходзіў у склад Даўгінаўскага сельсавету, з 16 верасьня 2010 году — ва Ўзьмёнскім.


Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (2).jpg|Сядзіба, палац
Lavonpal, Łapacinski, Brama. Лявонпаль, Лапацінскі, Брама (1930).jpg|Сядзіба, брама
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (11).jpg|Сядзіба, флігель
Lavonpal, Łapacinski. Лявонпаль, Лапацінскі (1901-29) (13).jpg|Прысада


Lavonpal, Kalona. Лявонпаль, Калёна (1901-29).jpg|Калёна
Lavonpal, Trajeckaja. Лявонпаль, Траецкая (1930).jpg|Царква
Lavonpal, Trajeckaja. Лявонпаль, Траецкая (1901-29).jpg|Царква, з боку апсыды
Lavonpal, Trajeckaja. Лявонпаль, Траецкая (1901-29) (6).jpg|Царква, інтэр’ер


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1866 год — 109 чал., зь іх 27 праваслаўных, 15 каталікоў, 65 юдэяў, 2 эвангелісты
* **XX стагодзьдзе**: 1921 год — 382 чал.; 1999 год — 150 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 87 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (1791)
* Сядзібна-паркавы комплекс Лапацінскіх (1750)
* Царква Сьвятой Тройцы (1774—1782; Сьвяты Пасад, цяпер у валоданьні Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату)

### Страчаная спадчына
* Касьцёл Пана Езуса (пачатак XX ст.)

## Галерэя

Lavonpal, siadziba (23.05.2007).jpg|Палац (цяпер касьцёл)
Lavonpal. Лявонпаль (2007).jpg|Палац
Lavonpal. Лявонпаль (05.2007).jpg|Сядзіба, флігель
Lavonpal, brama (23.05.2007).jpg|Сядзіба, брама


Lavonpal, kalona (23.05.2007).jpg|Калёна
Lavonpal, carkva (23.05.2007).jpg|Царква
Лявонпаль Троіцкая царква 2.JPG|Царква
Lavonpal, Dźvina. Лявонпаль. Дзьвіна (23.05.2007).jpg|Дзьвіна


## Крыніцы

## Літаратура
* Хмяльніцкая Л. Паштоўка з Беларусі // Туризм и Отдых. № 19, 2008 г.
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Лявонпаль, Radzima.org