Эдвард Тарлецкі

**Эдвард Зіноўевіч Тарлецкі** (сцэнічныя імёны *Norma Pospolita*, *Мадам Жу Жу*; нар. 5 лютага 1969 у г. Менску, Беларусь) — журналіст, грамадзкі дзяяч, праваабаронца. Выступае як артыст арыгінальнага жанру (травесьці), сьпявак.

## Біяграфія
Нарадзіўся 5 лютага 1974 г. у Менску (бацька — Тарлецкі Зянон Пятровіч з роду Тарлецкіх і Гедройцаў, нарадзіўся ў 1946 г. Роўна, Украіна; маці — Шакура Галіна Пятроўна з роду Шакураў і Бортнікаў, нарадзілася ў 1948 г. Менск, Беларусь)

У 1993 г. скончыў Менскі тэхналягічны тэхнікум па спэцыяльнасьці «фатаграфія і фотатэхніка»; у 1996 — курс «Міжнародная школа журналістыкі» пры ЭГУ (г. Менск).

З 1990 па 1993 працаваў як фатограф у Нацыянальным мастацкім музэі Рэспублікі Беларусь. З 1993 па 1996 — рэдактар Беларускай нацыянальнай тэлерадыёкампаніі. Быў супрацоўнікам радыёстанцыі «Беларуская маладзёжная».

У 1994—1998 гадах у якасьці карэспандэнта, супрацоўнічаў з Радыё «Свабода». Быў сябрам Беларускай асацыяцыі журналістаў.

З 1995 па 1997 супрацоўнічаў зь беларускімі каталіцкімі выданьнямі ''Наша вера''*, Хрысьціянская думка* (рэд. Алесь Бяляцкі), ''Унія'', г. Менск. Асьвятляў ўрачыстую каранацыю Абраза Божай Маці Берасьцейскай, што знайшло адлюстраваньне ў яго публікацыі.

З 1996 па 1998 — пражываў у г. Дэтройт, штат Мічыган, ЗША. Некаторы час вучыўся ў Каталіцкім унівэрсытэце *Madonna University*. Быў суіскальнікам на атрыманьне статусу бежанца, але з-за хваробы маці, вярнуўся ў Менск.

З-за неаднаразовых нападаў у 2008 годзе быў вымушаны эміграваць зь Беларусі, з 2008 пражываў у Кіеве. У 2015 годзе папрасіў палітычнага прытулку ва Ўкраіне, але яму ў гэтым было адмоўлена, у сувязі з чым Тарлецкі пераехаў у 2018 годзе ў Швэцыю. Па стане на сакавік 2021 году жыве ў Стакгольме, дзе ўдзельнічае ў пратэсным руху супраць рэжыму Лукашэнкі.

## Грамадзкая дзейнасьць
Э. Тарлецкі ўдзельнічаў ва ўстаноўчым зьезьдзе беларускага антыкамуністычнага руху Беларускі народны фронт «Адраджэньне», які прайшоў у Вільні ў 1989 годзе.

1 сакавіка 1990 г. разам з Ганнай Ніціеўскай быў ініцыятарам і ўдзельнікам галадоўкі за вяртаньне ''Касьцёлу Св. Сымона і Алены'' ў Менску. У выніку галадаваньня касьцёл быў вернуты каталіцкай суполцы. У 1993—1995 гг. быў актывістам моладзёвай суполкі пры Касьцёле сьвятога Роха ў Менску.

у 1998 гг. Э.Тарлецкі быў экспэртам у *ГА Нацыянальны дэмакратычны інстытут міжнародных адносінаў* (г. Менск). 29 сакавіка 1998 працаваў на выбарчых участках у Кіеве, як афіцыйны назіральнік гэтага інстытуту на чарговых выбарах у Вярхоўную Раду Ўкраіны.

У ліпені 1998 г. Э.Тарлецкі быў ініцыятарам і стваральнікам праваабарончай арганізацыі *Беларуская ліга сэксуальных меншасьцяў Лямбда* З 1998 па 2004 гг. займаў пасаду старшыні Рады БЛЛ У жніўні 1998 г. Э.Тарлецкі стаў заснавальнікам і галоўным рэдактарам першага ў Беларусі часопісу для сэксуальных меншасьцяў «Форум Лямбда». З 1999 г. часопіс выдаваўся афіцыйна, але быў забаронены ўладамі краіны ў сакавіку 2001 году, калі Дзяржкамітэт па друку пазбавіў яго пасьведчаньня аб рэгістрацыі. Нягледзячы на гэта, часопіс друкаваўся нелегальна. У сакавіку 2002 г. выйшаў 23-гі нумар гэтага выданьня.

У 2000 годзе быў удзельнікам беларускага стэнду на Міжнародным кніжным кірмашы ў г. Гётэборг, Швэцыя.

Э. Тарлецкі быў старшынёю аргкамітэту фэсту *Belarus Gay Pride*, які штогод, з 1999 па 2002 гг., праходзіў у Менску.

Фэстываль 7—10 верасьня 2000 году, які праводзіўся напярэдадні парлямэнцкіх выбараў, быў забаронены ўладамі.

У 2001 г. Вялікага розгаласу атрымаў канфлікт паміж Э. Тарлецкім і лідэрам ''Маладога Фронту'' Паўлам Севярынцам. Пачатак быў пакладзены, калі арганізацыйны камітэт Кангрэсу беларускай моладзі адмовіў БЛЛ дэлегаваць сваіх прадстаўнікоў на гэты форум. Павал Севярынец заявіў у «Нашай Ніве»: «*Як хрысьціянін і проста нармалёвы чалавек, я стаўлюся да гомасэксуалістаў як да няшчасных, скалечаных і хворых людзей»*. Апагеем канфлікту стаўся правакацыйны комікс «Папялушка», які быў апублікаваны ў сатырычнай газэце *[[Навінкі (газэта)|Навінкі]].* У ім Тарлецкі ў жаночым абліччы нібыта спакушае Севярынца.

У верасьні 2001 г. Тарлецкім быў праведзены чарговы гей-прайд у Менску. Гэты фэст адрозьніваўся тым, што ў яго рамках, за дзень да прэзэдэнцкіх выбараў, ад Дзяржаўнага цырка Беларусі да сквэру перад будынкам адміністрацыі кіраўніка дзяржавы ўпершыню прайшла дэманстрацыя ў абарону правоў геяў і лесьбіянак, якая сабрала каля 1000 удзельнікаў і гледачоў. Акцыю падтрымалі ''Федэрацыя анархістаў Беларусі'', аб’яднаньне *Розныя — роўныя*, Беларуская сацыял-дэмакратычная моладзь *Маладая Грамада*. У сваю чаргу, прэс-цэнтар апазыцыйнага беларускага руху «Хартыя’97» зьвінаваціў Тарлецкага ў супрацоўніцтве з Камітэтам дзяржаўнай бясьпекі (КДБ) і назваў акцыю «блакітнай правакацыяй».

У 2007—2008 гг. Э. Тарлецкі выпускаў часопіс *Taboo*, які пазыцыянаваў сябе як «часопіс для геяў, прыхільнікаў андэграўнду, мадэрна і крэатыву». Сродкі на выданьне часопісу вылучылі Інстытут *Адкрытае грамадзтва* (Open Society Foundation) і іншыя міжнародныя гуманітарныя арганізацыі. Выйшла 5 нумароў.

У 2008 г. Тарлецкі выдаў брашуру *Геі і лесьбіянкі — Беларускі шлях*.

## Творчая дзейнасьць
У 2001-2004 гг. у якасьці арганізатара захадаў супрацоўнічаў з культавым менскім гей-клюбам *Babylon*. З 2001 г. Э. Тарлецкі выступае як артыст арыгінальнага жанру (травесьці). Карыстаўся сцэнічнымі імёнамі *Exeda* й *Zarah Und* .

У 2004 г. арганізаваў у Менску першы конкурс травесьці *Альтэрнатыўная міс Беларусь*.

У траўні 2006 году быў адным з заснавальнікаў і дырэктарам андэграўнд-клюбу «Buffet ЁЁ» ў Менску. У клюбе выступалі беларускія гурты «Серебряная свадьба», «Гурзуф», «ПортМоне», адбываліся спэктаклі «Вольнага тэатру».

У 2007-2008 гг. Э.Тарлецкі супрацоўнічаў с тэлэвізійным праектам Сяргея Міхалка *Саша і Сірожа*

У 2008 годзе пераяжджае ва Ўкраіну, дзе выступае пад сцэнічнымі імёнамі *Мадам Жужу* і *Norma Pospolita*, у 2013 арганізаваў конкурс «Міс Дзіва» ў Кіеве.

У 2011 годзе згуляў ролю *Дзівы* ў фільме *Шапіто-шоў*. Фільм атрымаў прыз 33-га Маскоўскага кінафэстывалю.

У 2011 годзе быў удзельнікам IV Маскоўскага біенале сучаснага мастацтва. Напрыканцы 2013&nbsp;г. стаў героем украінскага тэлешоў «Звана вечеря» (тэлеканал СТБ) У красавіку 2014 прыняў удзел у здымках тэлевізійнага шоў «Говорить Україна» У 2015 Э.Тарлецкі арганізаваў уласнае відэа-шоў пад назвай «Маланка Шоу». Гэты  незалежны некамэрцыйны відэа-праект названы ў гонар ўкраінскага маскараду Маланка Фэст. У шоў бяруць удзел людзі розных прафэсіяў. Госьці размаўляюць, сьпяваюць, танчаць, выпіваюць ды ствараюць новыя вобразы *Мадам Жужу*. Новыя ролікі публікуюцца на YouTube.

У 2015 годзе Э.Тарлецкі ў ролі травесьці-дзівы зьняўся ў кліпе «Wings» брытанскага дуэту Hurts. Кліп здымаўся ў Кіеве.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка ў Instagram 
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйная старонка ў Facebook
* Эдвард Тарлецкі на сайце okino.ua

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:ЛГБТ
Катэгорыя:ЛГБТ у Беларусі