Каса (настольная гульня)

**«Каса́»** (, вымаўляецца [сайт]) — гульня на дошцы для 1—5 гульцоў, распрацаваная Джэймі Стэгмаерам і выдадзеная Stonemaier Games у 2016 року. Дзеяньне адбываецца ў альтэрнатыўнай вэрсіі Эўропы 1920-х рокаў. Гульцы кіруюць групоўкамі, якія вырабляюць рэсурсы, разьвіваюць эканамічную інфраструктуру і выкарыстоўваюць дызэль-панкавыя баявыя мэханізмы для бітваў і захопу тэрыторыяў.

*Каса* атрымала ўхвалу крытыкаў і камэрсантаў за гульнявы працэс, спалучэньне мэханікі эўрагульні і бітваў, тэматыку і мастацкае аздабленьне, распрацаванае польскім маляром Якубам Ружальскім.

## Гульнявы працэс

Усе гульцы выступаюць за розныя фракцыі, ці лягеры, кожны зь якіх спрабуе здабыць посьпех на альтэрнатыўнай мапе Эўропы пасьляваенных часоў. Выконваючы ў свой ход адно з чатырох асноўных дзеяньняў, гульцы будуюць эканамічны рухавік. Дзеяньні дазваляюць ім перамяшчаць па мапе свае адзінкі, гандляваць ці вырабляць тавары, разьвіваць войскі, разьмяшчаць мэхаў, вэрбаваць рэкрутаў ці ставіць пабудовы. Адно і тое ж дзеяньне нельга выконваць два хады запар. Дзеяньні можна ў сваю чаргу паляпшаць, тады яны становяцца таньнейшымі для выкананьня і прыносяць большы вынік.

Кожны гулец атрымлівае па шэсьць зорак, якія выстаўляюцца на мапу падліку па меры дасягненьня гульцамі пэўных мэтаў. Гульня сканчаецца адразу, як толькі адзін з гульцоў выканае ўсе свае шэсьць задачаў. Аднак перамагае той, хто валодае ў сукупнасьці большай сумай грошай, найбольшым абшарам і здабытымі рэсурсамі.

Для адзінаасобнай гульні прадстаўлены спэцыяльны рэжым *Аўтома* (Automa), распрацаваны Мортэнам Монрадам Пэдэрсэнам і вядомым па іншых гульнях «Stonemaier Games», такіх як *[[Размах крылаў (настольная гульня)|Размах крылаў]]* ды *[[Вінаградніцтва (настольная гульня)|Вінаградніцтва]]*.

## Распрацоўка

*Касу* стварыў дызайнэр Джэймі Стэгмаер, дырэктар «Stonemaier Games». На ейны выпуск у 2015 року была абвешчаная талака на Kickstarter, дзе было сабрана больш за $1,8 мільёнаў даляраў. У ліпені 2016 року ўсе фундатары атрымалі фізычныя асобнікі гульні, пасьля чаго яна паступіла і ў вольны продаж.

Польскі маляр Якуб Ружальскі стварыў каля 130 малюнкаў для гульні пра альтэрнатыўнае разьвіцьцё Эўропы пасьля Першай сусьветнай вайны. Паводле сюжэту, у Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропе адбываецца канфлікт некалькіх бакоў: Паляніі, Русьвету, Саксоніі, Крыму, Нордыі (прататыпамі якіх сталі адпаведна Польшча, Расейская імпэрыя, Нямецкая імпэрыя, Украіна ды Скандынавія).

### Пашырэньні
*Каса* мае тры вялікія пашырэньні і некалькі рэклямных дадаткаў. Першае пашырэньне, *Каса: Захопнікі здалёк* (), выдадзена ў 2016 року, дадало дзьве новыя фракцыі, павялічыўшы максымальную колькасьць гульцоў да сямі. Новыя фракцыі, Альбіён і Тагава, заснаваныя на Вялікабрытаніі і Японіі адпаведна. Другое пашырэньне, *Каса: Паветраны гамбіт* (), выдадзенае ў 2017 року, прадставіла паветраныя судзіны і дадало іншыя варыянты завяршэньня гульні. Трэцяе пашырэньне пад назвай *Каса: Узыходжаньне Фэнрыра* (, 2018) увяло 11 модуляў, дадало кампанію з 8 частак, дзьве новыя фракцыі (Фэнрыр і Вясна), каапэратыўны рэжым ды магчымасьць шматасобнай гульні з «Аўтомай».

Акрамя традыцыйных пашырэньняў, *Stonemaier Games* прадставілі некалькі рэклямных пакетаў. *Сутычкі Касы* (, 2018) зьмяшчалі 32 дадатковыя карткі сутычак, створаныя збольшага па заяўках фанатаў. У 2019 року выйшла *Модульная дошка Касы* () са зьмененай мапай гульнявога сьвету. У 2020 року выйшаў *Поўны зборнік правілаў Касы* (, дзе ўключаныя правілы асноўнай гульні і ўсіх яе дадаткаў.

### Пабочныя вэрсіі
У 2017 року Stonemaier Games выдалі незалежную гульню пад назвай *Мая маленькая Каса* (), якая сьпярша паўстала як фанацкі праект. Ейная мэханіка гульні падобная да «Касы», але больш спрошчаная. У 2020 року ўжо да гэтага адгалінаваньня выйшла пашырэньне з дзьвюма новымі фракцыямі і паветранымі судзінамі пад назвай *Мая маленькая Каса: Булка ў небе* ().

У 2018 року на плятформе Steam для ПК выйшла відэагульня *Каса: Лічбавая вэрсія* () выдаўца Asmodee Digital. У 2020 зьявілася і мабільная вэрсія для iOS і Android. У 2020 року зьявілася яшчэ адна відэагульня ў сусьвеце «Касы», стратэгія ў рэальным часе *[[Iron Harvest]]*, ухваленая за мастацкае аздабленьне і атмасфэрнасьць.

## Ацэнкі
Крытыкі настольных гульняў ацанілі *Касу* за мэханіку, гульнявы працэс і аздабленьне. Асабліва рэцэнзэнты адзначалі спалучэньне ў гульні рэсурснага складніку эўрагульняў і баявой мэханікі, уласьцівай амэрыканскім настольным гульням.

У 2016 року *Каса* атрымала чатыры прэміі *Залаты гік* ад BoardGameGeek за найлепшую гульню году, мастацкае аздабленьне і прадстаўленьне, стратэгічную гульню і адзінаасобную гульню. Гульня заставалася найбольш прадаванай у гісторыі кампаніі «Stonemaier Games» да 2021 року, калі ейны вынік пераўзышоў *[[Размах крылаў (настольная гульня)|Размах крылаў]]*

## Глядзіце таксама
* Касінеры

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гульня на бачыне Stonemaier Games

Катэгорыя:Ваенныя гульні на дошках
Катэгорыя:Гульні ў альтэрнатыўнай гісторыі
Катэгорыя:Гульні на дошцы 2016 году
Катэгорыя:Дызэльпанк
Катэгорыя:Мастацкія творы пра 1920-я
Катэгорыя:Навукова-фантастычныя гульні на дошцы
Катэгорыя:Гульні пра мэхаў