Замак каралевы Боны (Рагачоў)

**Замак каралевы Боны**, **Рагачоўскі замак** — помнік гісторыі і архітэктуры XVI ст. у Рагачове. Знаходзіўся на высокім мысе ў сутоках рэк Дняпра і Друці. Твор архітэктуры рэнэсансу. Драўляны замак прыйшоў у заняпад у XVIII ст., мураваны каралеўскі палац пацярпеў у Другую сусьветную вайну, па якой яго дашчэнту зьнішчылі савецкія ўлады. Да нашага часу на Замкавай Гары захавалася гарадзішча, аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Драўляны замак у Рагачове збудавалі да 1563 году на месцы старажытнага гарадзішча XI ст. У XVI ст. пасярод замка ўзьвялі мураваны палац каралевы і вялікай княгіні Боны. У 1750—1760-я гады замак абнесьлі земляным валам з ровам. 

Да пачатку 1770-х гадоў замак прыйшоў у заняпад.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У ХІХ стагодзьдзі палац каралевы Боны выкарыстоўваўся як правіянцкі склад (магазын).

### Найноўшы час
Палац пацярпеў у Другую сусьветную вайну, па якой яго дашчэнту зьнішчылі савецкія ўлады. 

## Архітэктура

### Замак
У цэнтры дзядзінца стаяў палац — 1-павярховы прастаутны ў пляне будынак з мэзанінам, накрыты гонтавым дахам. Складаўся з прыхожай, трапезнай, пяці жылых памяшканьняў, алькежа, каморы, аптэчкі, кухні і інш., у мэзаніне была заля. Галоўны ўваход афармляўся ганкам на слупах, на процілеглым фасадзе — галерэя. 

Каля палаца разьмяшчаліся флігель (восем жылых пакояў, гардэроб, кухня), царква, дом аканома, гаспадарчыя пабудовы. Перад 2-яруснай брамай-вежай цераз роў быў мост на ізьбіцах. У браме на першым ярусе былі абапал праезду дзьве каморы, на другім — заля, аточаная галерэяй і накрытая гонтавым дахам.

### Палац

Палац каралевы Боны — помнік архітэктуры рэнэсансу. Гэта мураваны 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак памерамі 21×14 м пад вальмавым дахам. Куты ўмацоўваліся магутнымі контрфорсамі, якія вышынёй даходзілі да сярэдзіны другога паверху. У аздабленьні фасадаў выкарыстоўваліся элемэнты рэнэсанснай ордэрнай плястыкі.

Ніжні паверх, які прызначаўся для службовых пакояў, складалі чатыры аднолькавыя памерамі прастакутныя ў пляне памяшканьні, аддзеленыя адно ад аднаго ўзаемна пэрпэндыкулярнымі калідорамі. Залі злучаліся з бакавымі калідорамі шырокімі арачнымі праёмамі. Кожнае памяшканьне перакрывалася парай крыжовых скляпеньняў, а калідоры — цыліндрычнымі. У верхнім паверсе былі два вялікія пакоі.

Найбольш цікавыя элемэнты будынку — 2-ярусная галерэя-вэстыбюль, якая праходзіла з поўдня на поўнач уздоўж галоўнага фасаду, зьвернутага да Дняпра. У сярэдняй частцы галерэя была адкрытай і нагадвала лёджыі італьянскіх рэнесансных палацаў. Яе аздабляла ажурная цыркульная аркада на тонкіх слупах, а ў інтэр’еры — пілястры. У галерэі знаходзілася адкрытая знадворку лесьвіца, якая зьвязвала абодва паверхі.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Rahačoŭ. Рагачоў (1778).jpg|Плян, 1778 г.
Rahačoŭ. Рагачоў (1783).jpg|Плян, 1783 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (M. Ščakacichin, 1926).jpg|Рэканструкцыя фасаду. М. Шчакаціхін, 1926 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (M. Ščakacichin, 1926) (2).jpg|Плян. М. Шчакаціхін, 1926 г.


### Гістарычныя здымкі

Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1895).jpg|1895 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1905).jpg|1905 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1911).jpg|1911 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1901-18).jpg|да 1918 г. 


Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1918).jpg|1918 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (11-12.1918).jpg|па 22.11.1918 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1926) (3).jpg|М. Шчакаціхін, 1926 г.
Rahačoŭski zamak. Рагачоўскі замак (1941-44).jpg|1941—1944 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Колішнія палацы Беларусі‎
Катэгорыя:Славутасьці Рагачова
Катэгорыя:Гісторыя Рагачова
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Замкі Беларусі