Камарын

**Камары́н** — мястэчка ў Беларусі, на правым беразе Дняпра каля Камарынскага возера. Цэнтар сельсавету Брагінскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2020 год — 2100 чалавек. Знаходзіцца за 52 км ад Брагіна, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (лінія Оўруч — Чарнігаў), на захад ад граніцы з Украінай. Аўтамабільная дарога злучае мястэчка з Брагінам; рачная прыстань.

## Гісторыя
На Генэральнай мапе «Беларускія  землі ў канцы XVIII ст.» Вялікага гістарычнага атлясу Беларусі Камарын разам зь Ёлчай і Бярозкамі пазначаны ў Ёлчанскім *старостве*, якое месьцілася на тэрыторыі Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) паселішча апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе адноўленага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. З крыніцы, заснаванай на матэрыялах рэвізіі 1795 году, вядома, што вёскі Камарын, Бярозкі, сёлы Ёлча, Грушна, вёскі Савічы, Галкі і іншыя былі ў заставе ў пана Ігнацыя Шышкі, а належалі (відавочна, ізноў жа застаўным правам) ротмістру троцкаму пану Валенцію Зялёнку.

Паводле энцыкляпэдыі Гарады і вёскі Беларусі, у 1856 годзе ў Камарыне было 98 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело] : 1857 г.» засьведчана, што 100 жыхароў мястэчка Камарын абодвух полаў зьяўляліся прыхаджанамі Ёлчанскай Сьвята-Міхайлаўскай царквы, а 2 мужчыны і 3 жанчыны былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяьцця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

У парэформавы пэрыяд мястэчка належала да новастворанай Ёлчанскай воласьці. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Камарын заставаўся ў прыходзе Ёлчанскай царквы. На 1886 год тут было 26 двароў, 128 жыхароў. Згодна зь перапісам 1897 году ў Камарыне 550 жыхароў, царква, 2 скураапрацоўчыя майстэрні, 12 лавак. З 1899 г. працавала паштовае адзьдзяленьне. На 1909 год у мястэчку налічвалася 104 двары, 614 жыхароў.

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскай мірнай дамовы з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Камарын у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы». 

1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. Ад  9 мая 1923 года Камарын – цэнтр воласьці ў Гомельскай губэрні.

8 сьнежня 1926 году Камарын вернуты БССР, стаў цэнтрам раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі. У 1929 годзе дзейнічалі 2 школы, хата-чытальня, бібліятэка, лекарскі ўчастак і ветэрынарны пункт, аддзяленне спажывецкай кааперацыі, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Серп і молат», працавалі маслазавод, кузьня, друкарня (з 1931), шавецкая і кравецкая майстэрні, будаўнічая арцель, хлебапякарня, вятрак, конны млын, сенапрэсавальны завод, ваўначоска. Выходзіла раённая газэта «Чырвоны сьцяг».

29 лютага 1938 году Камарынскі раён увайшоў у склад Палескай вобласьці.

У Вялікую Айчынную вайну з 28 жніўня 1941 да 23 верасня 1943 году Камарын акупаваны германскімі войскамі. Быў першым у Беларусі раённым цэнтрам, вызваленым ад захопнікаў.

8 студзеня 1954 году Камарын стаў раённым цэнтрам Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 года ў Камарыне, які з 17 лістапада набыў статус гарадзкога пасёлка, налічвалася 1608 жыхароў.

25 снежня 1962 году Камарынскі раён скасаваны, а тэрыторыя далучана да Брагінскага раёна.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія


ImageSize = width:auto height:160 barincrement:28
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:2500
ScaleMajor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1856 from:0 till:98
  bar:1897 from:0 till:550
  bar:1908 from:0 till:614
  bar:1959 from:0 till:1608
  bar:1971 from:0 till:1600
  bar:1997 from:0 till:2300
  bar:2006 from:0 till:2200
  bar:2009 from:0 till:2051
  bar:2017 from:0 till:1777
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:



* **XIX стагодзьдзе**: 1856 год — 98 чал.; 1897 год — 550 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1908 год — 614 чал. у *мястэчку Камарыне* і 5 чал. ува *ўрочышчы Камарыне*; 1959 год — 1608 чал.; 1971 год — 1,6 тыс. чал.; 1997 год — 2,3 тыс. чал.; 1998 год — 2,4 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2006 год — 2,2 тыс. чал.; 2009 год — 2051 чал. (перапіс); 2016 год — 1804 чал.; 2017 год — 1777 чал.; 2018 год — 1804 чал.

### Адукацыя
У Камарыне працуюць сярэдняя школа і дашкольная ўстанова.

### Мэдыцына
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе местачковая лякарня.

### Культура
Дзейнічаюць дом культуры, бібліятэкі.

## Забудова
Плян мястэчка квартальны, вуліцы простыя, забудова пераважна драўляная сядзібнага тыпу. У 1987—1994 гадах будаваліся мураваныя дамы на 96 кватэраў, у якіх разьмясьціліся перасяленцы з забруджаных месцаў у выніку Чарнобыльскай катастрофы.

## Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці, лясная гаспадарка.

## Турыстычная інфармацыя
### Інфраструктура
Да Камарыну можна даехаць маршрутным аўтобусам ад Гомелю. Спыніцца можна ў гасьцініцы.

### Славутасьці
* Могілкі юдэйскія

### Страчаная спадчына
* Царква (1911)

## Галерэя

Камарын7.jpg|Вуліца мястэчка
Камарын6.JPG|Дняпро
Камарын13.JPG|Лякарня
Камарын3.JPG|Гасьцініца

Камарын14.jpg|Царква
Камарын4.JPG|Школа
Камарын1.JPG|Прыпынак
Камарын2.JPG|Кавярня


## Асобы
* Віктар Шматаў (1936—2006) — беларускі мастак, мастацкі крытык і гісторык мастацтва

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Камарын, Radzima.org

Катэгорыя:Камарынскі сельсавет
Катэгорыя:Мястэчкі Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты БССР, якія страцілі статус райцэнтру