6 верасьня

## Падзеі
* 3761 да н. э. — першы дзень габрэйскага календару
* 394 — бітва на Фрыгідзе паміж войскамі Заходняй і Ўсходняй Рымскай імпэрыяў (другая атрымала назву Бізантыйская імпэрыя)
* 1492 — Хрыстафор Калюмб распачынае сваё самае вядомае падарожжа
* 1522 — ацалелыя 17 удзельнікаў экспэдыцыі Магелана скончылі падарожжа вакол сьвету
* 1581 — швэдзкія войскі захапілі Нарву ў ходзе Інфлянцкай вайны
* 1634 — перамога аб’яднанага войска Гішпаніі і Сьвятой Рымскай імпэрыі над швэдамі і іх пратэстанцкімі хаўрусьнікамі ў бітве пад Нёрдлінганам у часе Трыццацігадовае вайны
* 1652 — бітва каля Эльбы між ангельскім і галяндзкім флётамі
* 1688 — Бялград заваяваны аўстрыйскімі войскамі пасьля 167 гадоў турэцкай акупацыі
* 1771 — перамога канфэдэратаў над расейскімі войскамі ў бітве пад Антопалем
* 1790 — Чатырохгадовы Сойм прыняў ухвалу пра непадзельнасьць земляў Рэчы Паспалітай
* 1813 — перамога прускага войска над французамі ў бітве пад Дэнэвіцам
* 1815 — Сымон Балівар напісаў так званы «ліст зь Ямайкі», у якім прапанаваў стварыць фэдэрацыю альбо канфэдэрацыю краінаў Лацінскае Амэрыкі
* 1819 — Томас Бланчард запатэнтаваў такарны станок
* 1831 — бітва за Варшаву ў часе паўстаньня 1830—1831 гадоў. 7 верасьня горад быў узяты
* 1852 — у Манчэстэры адкрыта першая бясплатная бібліятэка ў Брытаніі
* 1863 — параза паўстанцаў у бітве на Савінай гары
* 1873 — Хівінскае ханства прызнала залежнасьць ад Расеі
* 1873 — створана Шатляндзкая фэдэрацыя футболу, адна з найстарэйшых у сьвеце
* 1885 — да Баўгарскага княства далучаная вобласьць Усходняя Румелія
* 1899 — Злучаныя Штаты Амэрыкі аб’явілі аб *палітыцы адкрытых дзьвярэй* у дачыненьні да Кітаю
* 1901 — амэрыканскі анархіста Ляон Чолгаш сьмяротна параніў прэзыдэнта Ўільяма Макінлі, які сканаў праз 8 дзён
* 1928 — Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік далучыўся да пакту Брыяна — Келага аб вырашэньні міжнародных спрэчак мірным шляхам
* 1928 — ва Ўкраіне зацьверджаны Харкаўскі правапіс украінскай мовы
* 1930 — генэрал Хасэ Фэлікс Урыбуру скінуў дэмакратычна абранага аргентынскага прэзыдэнта Гіпаліта Ырыгаена
* 1932 — у Гішпаніі скасаваныя сьмяротная кара і пажыцьцёвае зьняволеньне
* 1933 — абмен на савецка-польскай мяжы ў Коласаве. Францішак Аляхновіч вяртаецца з «Кіпцюроў ГПУ» ў Заходнюю Беларусь. Браніслаў Тарашкевіч з гарадзенскай вязьніцы перадаецца ў Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік
* 1936 — у заапарку на Тасманіі памёр апошні сумчаты воўк
* 1936 — заснаванае ганаровае званьне «Народны артыст СССР»
* 1939 — параза палякаў у бітве пад Тамашавам-Мазавецкім
* 1939 — войскі Трэцяга Райху занялі Кракаў
* 1939 — Паўднёва-Афрыканскі Зьвяз абвясьціў вайну Нямеччыне
* 1939 — першая сьмерць брытанскага лётчыка-зьнішчальніка ў выніку памылковае атакі брытанскага самалёта-зьнішчальніка «Spitfire»
* 1941 — створанае віленскае гета
* 1941 — Трэці Райх загадаў усім нямецкім габрэям старэй за 6 год насіць на грудзёх шасьціканцовую зорку Давіда
* 1943 — падчас выступу ў Гарвардзкім унівэрсытэце Ўінстан Чэрчыль сказаў, што ў будучыні жыхары ЗША і Англіі будуць мець адзіную дзяржаву
* 1943 — заснаваны Мантэрэйскі тэхналягічны ўнівэрсытэт, адзін з найвялікшых і найбольш уплывовых прыватных унівэрсытэтаў Лацінскае Амэрыкі
* 1944 — войскі хаўрусьнікаў вызвалілі бэльгійскі горад Іпр
* 1952 — у Жэнэве падпісаная Сусьветная канвэнцыя аб аўтарскім праве
* 1955 — у Стамбуле выбухнулі 2-хдзённыя хваляваньні, скіраваныя супраць грэцкай і армянскай меншасьцяў. Падчас пагромаў загінулі дзясяткі чалавек, былі разбураныя 4000 грэцкіх крамаў і тысячы дамоў
* 1961 — Аўганістан і Пакістан разарвалі дыпляматычныя адносіны ў сувязі са спрэчкай пра тэрытарыяльную прыналежнасьць Паштуністану
* 1966 — заснаваны румынскі аўтазавод «Дачыя»
* 1968 — Сўазілэнд абвясьціў незалежнасьць ад Вялікабрытаніі
* 1970 — захоп самалётаў Dawson Field тэрарыстамі з Народнага фронту вызваленьня Палестыны
* 1970 — апошні канцэрт Джымі Гэндрыкса
* 1975 — тэнісыстка Марціна Наўрацілава (Чэхаславацкая сацыялістычная рэспубліка) запытала палітычнага прытулку ў ЗША
* 1976 — савецкі лейтэнант ВПС Віктар Белянко на самалёце-зьнішчальніку «МиГ-25» прызямліўся на японскай высьпе Хакайда і папрасіў палітычнага прытулку ў ЗША
* 1979 — 30 тысячаў «човеньнікаў», якія здолелі па моры сплыць зь Віетнаму, атрымалі дазвол на пражываньне ў ЗША
* 1983 — СССР прызнаў факт зьбіваньня паўднёвакарэйскага авіяляйнэру, апраўдваючы гэта інтарэсамі нацыянальнай бясьпекі
* 1986 — у Стамбуле два тэрарысты з арганізацыі Абу Нідаля забілі 22 і паранілі 6 чалавек у сынагозе Нэвэ Шалом падчас суботняе службы
* 1987 — у Балтымары ўпершыню хірургічным спосабам разьдзеленыя сыямскія блізьняты
* 1991 — Вярхоўны Савет СССР прызнаў незалежнасьць Латвіі, Летувы і Эстоніі
* 1991 — Ленінграду вернутая першапачатковая назва Санкт-Пецярбург
* 1991 — Чачэнія абвясьціла незалежнасьць
* 1997 — у Менску адбыўся ўстаноўчы Сойм «Маладога Фронту»
* 1997 — адкрыты спадарожнік Урану Калібан
* 1997 — пахаваньне прынцэсы Дыяны
* 2000 — у штаб-кватэры ААН у Нью-Ёрку распачаўся найвялікшы ў гісторыі саміт з удзелам 150 кіраўнікоў дзяржаваў і іншых высокапастаўленых асобаў. Сустрэча атрымала назву «Саміт тысячагодзьдзя»
* 2001 — Вярхоўны суд Казахстану завочна асудзіў былога прэм’ера Акежана Кажэгэльдзіна, які пражываў у ЗША, на дзесяць гадоў зьняволеньня за карупцыю, незаконнае захаваньне зброі і злоўжываньне службовым становішчам. У 2002 годзе Кажэгэльдзін атрымаў «Пашпарт свабоды» — ганаровы знак Эўрапарляманту, які надаецца асобам, перасьледваным з палітычных прычынаў
* 2005 — Каліфорнія стала першым штатам ЗША, які легалізаваў гомасэксуальныя шлюбы
* 2007 — ізраільская авіяцыя зьнішчыла ядзерную ўстаноўку ў Сырыі
* 2007 — памёр «разумны» амэрыканскі папугай жако Алекс

## Нараджэньні
* 1568 — Тамаза Кампанэльля, італьянскі філёзаф, тэоляг, астроляг і паэт
* 1666 — Іван V, маскоўскі цар
* 1729 — Мозэс Мэндэльсон, жыдоўскі навуковец і філёзаф нямецкага паходжаньня
* 1766 — Джон Дальтон, брытанскі хімік і фізык
* 1774 — Тадэвуш Тышкевіч, брытанскі хімік і фізык
* 1792 — Іван Грыгаровіч, беларускі гісторык, археограф, сьвятар
* 1829 — Марыя Закжэўская, польская лякарка
* 1860 — Джэйн Адамз, амэрыканская грамадзкая дзяячка, Нобэлеўская ляўрэатка 1931 году
* 1863 — Зьмітро Гравэ, украінскі матэматык, ганаровы акадэмік АН СССР
* 1869 — Фэлікс Зальтэн, аўстрыйскі пісьменьнік, журналіст, крытык.
* 1876 — Джон Маклеад, шатляндзкі фізыёляг, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі за адкрыцьцё лекавых уласьцівасьцяў інсуліну
* 1879 — Ёзаф Вірт, нямецкі палітычны дзяяч
* 1890 — Аляксандар Салаўёў, гісторык, дасьледчык гісторыі і культуры славян
* 1892 — Эдўард Віктар Эплтан, брытанскі фізык і астраном, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі за дасьледаваньні верхніх слаёў атмасфэры
* 1903 — Мікола Дварэцкі, беларускі хадэцкі дзяяч, паэт
* 1906 — Люіс Лелюар, аргентынскі лекар, Нобэлеўскі ляўрэат
* 1908 — Льюіс Эсэн, брытанскі фізык, вынаходнік кварцавага і атамнага гадзіньнікаў
* 1914 — Міхаіл Мінковіч, дзяржаўны дзяяч БССР, міністар культуры БССР
* 1917 — Філіп фон Бёзэлягер, афіцэр Вэрмахту, арганізатар няўдалага замаху на Гітлера
* 1923 — Петар II Караджорджавіч, апошні югаслаўскі кароль
* 1929 — Эдвардас Гудавічус, летувіскі гісторык
* 1939 — Судзумі Танэгава, японскі малекулярны біёляг, імуноляг, Нобэлеўскі ляўрэат 1987 году
* 1943 — Рычард Джон Робэртс, ангельскі біяхімік, Нобэлеўскі ляўрэат 1993 году
* 1943 — Роджэр Ўотэрз, ангельскі музыка («Pink Floyd»)
* 1946 — Вячаслаў Селяменеў, беларускі гісторык, архівіст
* 1957 — Жазэ Сакратэш, партугальскі палітычны дзяяч, прэм’ер-міністар Партугаліі
* 1961 — Пол Воктар-Савой, нарвэскі музыка, аўтар песень і гітарыст гурту «A-ha»
* 1961 — Скот Трэвіс, брытанскі музыка, бубнач гурту «Judas Priest»
* 1963 — Герт Вільдэрс, нідэрляндзкі палітык
* 1965 — Валянцін Мазец, беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук
* 1971 — Далорэс О'Рыярдан‎, ірляндзкая сьпявачка гурту «The Cranberries»
* 1972 — Яўген Гудзь, украінскі сьпявак, аўтар песьняў («Gogol Bordello»)
* 1973 — Грэг Руседзкі, брытанскі тэнісіст канадзкага паходжаньня
* 1973 — Карлё Кудычыні, італьянскі футбаліст
* 1973 — Юры Шатуноў, сьпявак, саліст гурту «Ласковый май»
* 1974 — Тым Гэнман, брытанскі тэнісіст
* 1974 — Ніна Пэрсан, салістка швэдзкага гурту «The Cardigans»
* 1980 — Алесь Пікула, беларускі грамадзка-палітычны дзяяч з Баранавічаў
* 1980 — Джозэф Ёба, нігерыйскі футбаліст, абаронца нацыянальнай зборнай Нігерыі
* 1983 — Стывэн Келі, ірляндзкі футбаліст, правы абаронца ангельскага клюбу «Ротэргэм Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Ірляндыі
* 1984 — Гэлена Экгольм, швэдзкая біятляністка
* 1986 — Іна Жукава, беларуская гімнастка

## Сьмерці
* 972 — Ян XIII, папа рымскі
* 1656 — Піліп Абуховіч, ваявода віленскі і смаленскі, пісар літоўскі, кіраўнік абаронай Смаленску ў 1654 годзе
* 1857 — Ёган Швайгер, нямецкі хімік, фізык, вынаходнік гальваномэтру
* 1890 — Станіслаў Мікуцкі, расейскі філёляг-славіст
* 1907 — Сюлі-Прудом, францускі паэт, Нобэлеўскі ляўрэат 1901 году
* 1921 — Кандрат Лейка, беларускі пісьменьнік і пэдагог
* 1943 — Іван Мітрынга, украінскі палітычны дзяяч, публіцыст
* 1954 — Уладзімер Марзон, беларускі хірург
* 1977 — Джон Эдэнсар Літлвуд, брытанскі матэматык
* 1978 — Адольф Дасьлер, нямецкі прадпрымальнік, заснавальнік фірмы «Adidas» (ад першых літараў імя)
* 1978 — Станіслаў Рагоўскі, каталіцкі сьвятар у Баранавічах
* 1990 — Том Фогэрці, амэрыканскі музыка, сола-гітарыст гурту «Creedence Clearwater Revival»
* 1998 — Акіра Курасава, японскі рэжысэр
* 2014 — Кіра Зварыкіна, беларуская савецкая шахматыстка
* 2007 — Лючана Павароцьці, італьянскі сьпявак (тэнар)
* 2021 — Жан-Поль Бэльмандо, францускі актор

## Сьвяты
* Баўгарыя — Дзень аб’яднаньня (Дзень узьяднаньня з Усходняй Румеліяй)
* Пакістан — Дзень абароны
* Сўазілэнд — Дзень незалежнасьці
* Чылі — Дзень нацыянальнага адзінства
* Дзень Незалежнасьці Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя