Вялікія Лепясы

**Вялі́кія Лепясы́** — вёска ў Кобрынскім раёне Берасьцейскай вобласьці, на ўсходнім беразе Лепясоўкі. Вялікія Лепясы ўваходзяць у склад Бухавіцкага сельсавету. Насельніцтва на 2010 год — 1613 жыхароў.

Знаходзяцца за 2 км на поўнач ад Кобрыню і за 48 км на ўсход ад Берасьця. Празь вёску праходзіць аўтадарога Кобрынь — Баранавічы.

## Гісторыя
У пісьмовых крыніцах назва сустракаецца з XVI стагодзьдзя як вёска ў складзе Кобрынскай эканоміі ў Троцкім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. У 1563 року Лепясы — маёнтак у Берасьцейскім ваяводзтве. У вёсцы збудавалі манастыр з царквой Крыжа Гасподняга, які ў 1638 року атрымаў 1 валоку 9 моргаў землі і дазвол на рыбную лоўлю ад В. Прышыхоцкага і яго жонкі Р. Пякарскай.

Пасьля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расейскай імпэрыі, у Кобрынскім павеце, з 1801 року ў Гарадзенскай губэрні. У 1890 року Лепесы — вёска ў Стрыгаўскай воласьці Кобрынскага павету (314 дзесяцінаў землі). У 1897 року вёска Вялікія Лепясы (2 вёрсты ад чыгункі Берасьце — Бранск і ракі Мухавец) складалася з 35 двароў, меліся хлебазапасны магазын, карчма (у жылой хаце) і харчовая крама, працавала цагельня. Каля вёскі месьціліся: дом аховы пры плаціне № 4 (8 жыхароў), маёнтак (8 жыхароў), вайсковыя кашары (пры Маскоўска-Варшаўскай шашы, 2562 вайскоўцаў), 2 палкавыя цэрквы, палкавыя майстэрні, вайсковы клюб з буфэтам, салдацкая чайная і прадуктовая крама.

З 1921 па 1939 рокі вёска ў складзе Стрыгаўскай гміны Кобрынскага павету Палескага ваяводзтва міжваенннай Польскай Рэспублікі. У вёсцы налічвала 33 двары, у маёнтку — 2 двары. У 1930-я рокі працавалі школа, вечаровыя курсы, хата-чытальня.

З 1939 року ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 року частка Кобрынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. З 12 кастрычніка 1940 року вёска — цэнтар Лепясоўскага сельсавету, з 30 кастрычніка 1959 року ў Яроміцкім, з 19 ліпеня 1976 року ў Бухавіцкім сельсаветах.

У 1940 року ў вёсцы налічвалася 75 двароў, цагельня, крама, упраўленьне сельсавету, пачатковая школа, хата-чытальня, дзіцячы садок. На тэрыторыі сельсавету знаходзілася 13 населеных пунктаў, 276 хутароў (1530 жыхароў), 475 двароў, 2368 жыхароў. Падчас Вялікай Айчыннай Вайны Вялікія Лепесы акупавалі з чэрвеня 1941 па ліпень 1944 року. У 1947 року ў вёсцы дзейнічалі мэдычны пункт і цагельня.

У 1999 року ў вёсцы налічвалася 457 гаспадарак. Вёска ўваходзіла ў склад калгасу «Кобрынскі» (цэнтар — вёска Імянін).

## Эканоміка
У вёсцы (цяпер у межах места Кобрыню) дзейнічае прадпрыемства па вырабе цэглы КУПТП «Лепясы».

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1897 год — 227 чал.
* XX стагодзьдзе: 1905 год — 284 чал.; 1911 год — 379 чал., кашары (2578 чалавек), маёнтак Дз. Грозмана (25 жыхароў), 10 чалавек пражывалі пры плаціне.; 1921 год — 184 чал. у вёсцы, у маёнтку — 11 чалавек.; 1940 год — 409 чал.; 1959 год — 457 чал.; 1970 год — 882 чал.; 1999 год — 1246 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 511 двароў, 1420 чал.; 2010 год — 1613 чал.


ImageSize  = width:600 height:300
PlotArea   = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis   = orientation:vertical 
AlignBars  = late
Colors = 
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period     = from:0 till:1800
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:20 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:19 align:left
  bar:1897 from:0 till:227
  bar:1905 from:0 till:284
  bar:1911 from:0 till:379
  bar:1921 from:0 till:184
  bar:1940 from:0 till:409
  bar:1959 from:0 till:457
  bar:1970 from:0 till:882
  bar:1999 from:0 till:1246
  bar:2005 from:0 till:1420
  bar:2010 from:0 till:1613
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1897 at: 227 text: 227 shift:(-7,5)
  bar:1905 at: 284 text: 284 shift:(-7,5)
  bar:1911 at: 379 text: 379 shift:(-7,5)
  bar:1921 at: 184 text: 184 shift:(-7,5)
  bar:1940 at: 409 text: 409 shift:(-7,5)
  bar:1959 at: 457 text: 457 shift:(-7,5)
  bar:1970 at: 882 text: 882 shift:(-7,5)
  bar:1999 at: 1246 text: 1246 shift:(-14,5)
  bar:2005 at: 1420 text: 1420 shift:(-14,5)
  bar:2010 at: 1613 text: 1613 shift:(-14,5)


## Асобы
У вёсцы нарадзіўся палескі паэт Дзьмітро Фалькоўскі, які пісаў на ўкраінскай мове. У 1998 року ў вёсцы адкрылі помнік (мэмарыяльны знак) паэту, а таксама назвалі ў яго гонар вуліцу, на якой знаходзілася бацькава хата паэта..

## Крыніцы

## Літаратура
* Вялікія Лепясы // 

## Вонкавыя спасылкі
* Вялікія Лепясы на мапе Бухавіцкага сельсавету

Катэгорыя:Бухавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Кобрынскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі