Мясцовыя выбары ў Вене 2025 году

**Мясцовыя выбары ў Вене 2025** — адбыліся 27 красавіка 2025 году. Гэта былі чарговыя выбары ў Ляндтаґ/Гемайндэрат і раённыя рады (*Bezirksvertretungen*) — органы мясцовага самакіраваньня ў кожным з 23 раёнаў Вены. У выбарах мелі права ўдзельнічаць 1 374 712 чалавек — каля 1,1 млн грамадзян Аўстрыі і 265 тыс. грамадзян краін Эўрапейскага Зьвязу, якія стала пражываюць у Вене. Грамадзяне ЭЗ маглі галасаваць толькі ў раённыя рады. Выбары адбыліся паводле прапарцыйнай сыстэмы. Каб прыняць удзел у размеркаваньні мандатаў, партыя мусіла атрымаць ня менш за 5% галасоў.

На выбарах у Ляндтаґ перамагла Сацыял-дэмакратычная партыя Аўстрыі, якую падтрымалі 39,51% выбаршчыкаў; партыя страціла тры мандаты ў параўнаньні з вынікамі выбараў 2020 году. Значна палепшыла вынік Аўстрыйская партыя свабоды, якая заняла другое месца з 20,71%. На трэцім месцы апынуліся Зялёныя, што страцілі адзін мандат. НЭОС паказала найлепшы вынік у гісторыі сваіх выбараў у Вене — 9,82%, заняўшы чацьвертае месца. Апошняй партыяй, якая трапіла ў Ляндтаґ, стала АНП, што страціла больш за палову прыхільнікаў у параўнаньні з 2020 годам. Камуністы, хоць і не прайшлі ў Ляндтаґ, атрымалі амаль 4% — найлепшы вынік з 1964 году.

## Перадгісторыя
Падчас мясцовых выбараў у 2020 годзе Сацыял-дэмакратычная партыя (SPÖ) пад кіраўніцтвам мэра Міхаэля Людвіга  палепшыла свой вынік і з 41,6% зноў стала самай моцнай партыяй. Зялёныя — Зялёная альтэрнатыва (Grüne) пад кіраўніцтвам Біргіт Хебейн таксама палепшылі свае пазыцыі, дасягнуўшы 14,8%, што стала іх найлепшым вынікам у Вене. Таксама Новая Аўстрыя і Лібэральны форум (NEOS — Das Neue Österreich und Liberales Forum) пад кіраўніцтвам Крыстафа Відэркеха крыху палепшыла свае паказчыкі і атрымала 7,5%. Найбольшым пераможцам стала Аўстрыйская народная партыя (ÖVP) на чале з міністрам фінансаў Гернотам Блюмелем: пасля гістарычна найгоршага выніку ў 2015 годзе партыя змагла больш чым падвоіць свой вынік і атрымала 20,4% галасоў. Адзінай з буйных партыяў, якая страціла падтрымку на гэтых выбарах, была Аўстрыйская партыя свабоды (FPÖ) пад кіраўніцтвам Дамініка Нэппа, якая страціла больш за дзве траціны падтрымкі і атрымала 7,1%, што стала іх найгоршым вынікам з часоў выбараў у 1983 годзе. Новая партыя «Каманда Штрахе» (Team Strache) не змагла пераадолець парог з вынікам 3,3%, як і малыя партыі ЛІНКС (LINKS) з 2,1%, Партыя піва (Bierpartei) з 1,8% і Сацыяльная партыя будучыні (SÖZ) з 1,2%. Іншыя малыя партыі не адыгралі значнай ролі. У 2020 годзе ў выбарах удзельнічалі 1 133 010 асоб, з якіх 597 027 былі жанчыны і 535 983 мужчыны. Яўка на выбарах значна знізілася да 65,27%, але ўсё ж была вышэйшая, чым на выбарах ў Ляндтаг 2005 году, калі яўка дасягнула найменшага ўзроўню — 60,81%. У выніку пандэміі COVID-19 доля галасоў поштай дасягнула рэкордна высокіх 28,34%. Пасля правядзення перамоваў паміж партыяй мэра - Сацыял-дэмакратамі і Аўстрыйскай народнай партыяй, Зялёнымі і НЭОС, Сацыял-дэмакраты вырашылі распачаць перамовы аб кааліцыі з НЭОС, а не з бягучым кааліцыйным партнёрам, Зялёнымі. Кааліцыя з народнікамі была адхіленая з-за малой колькасці супадзенняў па сутнасьці праграмаў. Кааліцыя з партыяй свабоды для Сацыял-дэмакратаў не разглядалася. 16 лістапада 2020 года былі прадстаўлены асноўныя палажэнні новай кааліцыйнай дамовы. 24 лістапада 2020 года Міхаэль Людвіг (СПА) быў пераабраны мэрам з 60 з 100 галасоў, з якіх 54 — ад новай кааліцыі, і новы гарадскі ўрад прывялі да прысягі.

## Удзельнікі выбараў
Для выбараў у ландтаг і гарадскі савет Вены дзейнічае 5-працэнтны бар’ер. У мінулым НЭАС выступалі за зніжэнне парога да 3 працэнтаў.

Ад Сацыял-дэмакратаў зноў будзе балятавацца бургамістр Людвіг, адразу за ім ідуць астатнія члены гарадскога ўрада ад сацыял-дэмакратаў. Венская Аўстрыйская народная партыя абрала Карла Марэра галоўным кандыдатам, а другой у спісе стала віцэ-прэзідэнтка Венскай эканамічнай палаты Кася Грэка. 22 лютага 2025 года Юдыт Пюрынгер была абраная галоўнай кандыдаткай ад Венскіх Зялёных з 87,2 % галасоў, за ёй у спісе ідзе другі кіраўнік партыі Пэтэр Краўс. На партыйным сходзе НЭАС віцэ-бургамістр Крыстоф Відэркэр быў абраны галоўным кандыдатам з 90,4 % галасоў, на другім месцы — Сельма Араповіч. Пасля пераходу Відэркэра ў федэральны ўрад і яго адстаўкі з пасады галоўнага кандыдата NEOS першае месца ў спісе заняла Араповіч. У Аўстрыйскай партыі свабоды кіраўнік партыі Дамінік Нэп быў у студзені 2025 года зноў вылучаны галоўным кандыдатам.

У красавіку 2024 года былы віцэ-канцлер Хайнц-Крыстыян Штрахэ абвясціў, што зноў пойдзе на выбары са сваёй партыяй «Каманда Штрахэ – Альянс за Аўстрыю» (HC). З мінулых выбараў партыя мае прадстаўніцтва ў некаторых раёнах. SÖZ, якая таксама здолела атрымаць месцы ў некаторых раённых парламентах, плануе зноў удзельнічаць у выбарах. КПА (Камуністычная партыя Аўстрыі) і LINKS, як і мінулы раз, пойдуць разам.

Неабходную колькасць подпісаў для ўдзелу ў выбарах па ўсёй Вене да канца лютага 2025 года здолелі сабраць КПА/LINKS і «Каманда Штрахэ». SÖZ змог трапіць у бюлетэні ў некалькіх акругах, за выключэннем Унутранага Захаду (7, 8 і 9 раёны), Гіцінга і Дёблінга. Сьпіс Pro 23 будзе балатавацца толькі ў акрузе Лізінг, а спіс HERZ – у акрузе Фаварытэн.

3 лютага 2025 года «Піўная партыя» абвясціла, што больш не будзе ўдзельнічаць ні ў выбарах у ландтаг і гарадскі савет Вены, ні ў якіх-небудзь іншых выбарах.

## Вынікі выбараў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Мясцовыя выбары ў Вене