Зімовішчы

**Зімо́вішчы** — вёскі Вялікія і Малыя Зімовішчы ў Слабодзкім сельсавеце Мазырскага раёну Гомельскай вобласьці.   

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

У апісаньні воласьці Мазырскага замку 1552 году сказана, што Багуціцкай нядзелі сяла Зімовішчы (Згіноўшчыны) 10 чалавек паноў Андрэя Вайналовіча і Балакіра, 40 гадоў таму аддадзеныя іхнаму цесьцю пану Ламону (Ловану, Ліманту?), а ўжо 15 гадоў, як стацыяў і падводаў не давалі і на замку не працавалі.

Згаданыя Зімовішчы і 10 кастрычніка 1559 году ў прывілеі караля Жыгімонта Аўгуста баярыну Яну Андрэевічу Клопату. Перад тым, як сказана ў дакумэнце, каралеўскія падданыя Скрыгалаўцы зямлю ў гэтым урочышчы аддалі прыхожым людзям за грашовыя выплаты, з-за чаго да скарбу ніякага прыбытку не было. Таму манарх зацьвердзіў перадачу зямлі Мікалаем Радзівілам, старостам мазырскім, баярыну Я. Клопату пры ўмове нясеньня вайсковай службы «до воли и ласки нашое г(о)*с*(по)даръское». 
 
У рэвізіі Мазырскага староства, выкананай каралеўскімі камісарамі панамі Рыгорам Валовічам і Мікалаем Нарушэвічам да 8 кастрычніка 1560 года, запісана, што баярын Клопат трымаў у Зімовішчах землі зь людзьмі.

У 1567 годзе пан Сьцяпан Рыгоравіч Лавейка з маёнткаў сваіх, сярод якіх і Зімовішчы, ставіў у войска Вялікага Княства Літоўскага 3 узброеных вершнікаў і 2 драбаў з ручніцамі.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі, згодна з указам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году, Кіеўскае ваяводзтва стала часткаю Кароны Польскай. Зімовішчы ў складзе Мазырскага павету, пад уплывам віленскага ваяводы, канцлера ВКЛ і мазырскага старосты Мікалая Радзівіла Рудога ды падтрымаўшай яго павятовай шляхты, былі выведзеныя з Кіеўскага і далучаныя да Менскага ваяводзтва.

Пазьней згадкі пра паселішча сустрэтыя ў рэестрах двайнога і трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. У першым выпадку пан Лімант, пісар гродзкі мазырскі, з 12 дымоў у Зімовішчах выплачваў 12 злотых, а пан Булгак з 36 дымоў таго сяла — 36 зл. У другім  Лімант плаціў ужо з 14 дымоў, бо гэтым разам падымнае выбіралася яшчэ і з Шчакатавы. Булгак чамусьці плаціў толькі з 34 дымоў, хоць і ў ягоным выпадку, акрамя Зімовішчаў, названая Шчакатава. Сума трайнога ня ўказаная, аднак, вядома, што адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Зімовішчы апынуліся ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 288 жыхароў вёскі Зімовішча зьяўляліся прыхаджанамі Сьвята-Міхайлаўскай царквы ў сяле Слабада Скрыгалаўская, а 18 асобаў з фальварку Зімовішча Вялікае і 9 з фальварку Зімовішча Малое былі вернымі парафіі Мазырскага касьцёлу Сьвятога Міхала Арханёла.

Ад парэформавага часу Зімовішчы адміністрацыйна належалі да Слабады Скрыгалаўскай воласьці.

На 1909 год у вёсцы Вялікія Зімовішчы налічвалася 42 двары з 338 жыхарамі, у аднайменным маёнтку — 1 двор і 10 жыхароў, у вёсцы Малыя Зімовішчы было 46 двароў з 435 жыхарамі, а ў аднадворным маёнтку — 11 жыхароў. У 1911 (1913) годзе маёнткам Вялікая Зімоўка з 1078 дзесяцінамі валодаў Філіп Гусеў, а маёнткам Малая Зімоўка з 431 дзесяцінай — Ян Крукоўскі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Зімовішчы ў складзе Слабады Скрыгалаўскай воласьці, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі