open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Леганэс

**Леганэс** () — горад у цэнтральнай частцы Гішпаніі, месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Мадрыд. Горад зьяўляецца прадмесьцем гішпанскай сталіцы гораду Мадрыд, знаходзячыся ад яго за 11 кілямэтраў на захад ад цэнтру гораду.

## Адукацыя
У Леганэсе знаходзіцца філіял Унівэрсытэту імя Карляса III, які быў заснаваны ў 1989 годзе, а менавіта вышэйшая політэхнічная школа (), якая прапануе вывучэньне тэлекамунікацыйнай тэхнікі, прамысловай інжынэрыі й вылічальнай тэхнікі, сярод многіх іншых спэцыяльнасьцяў. Іншыя кампусы ўнівэрсытэту разьмешчаны ў Хэтафэ й Кальмэнарэха, аднак корпус у Леганэсе зьяўляецца адзіным, што мае спартовы цэнтар.

## Турызм
Горад мае шырокі спэктар крамаў і сямейных цэнтраў. Акрамя таго, ва ўсіх раёнах гораду маецца прынамсі два вялікія паркі. У горадзе таксама маецца вялікая колькасьць рэстарацыяў, большасьць зь якіх разьмешчаныя ў цэнтры гораду.

## Гарады-сябры
* Эгалео, Грэцыя
* Самота, Нікарагуа
* Араё-Наранха, Куба
* Канчалі, Чылі
* Папэль-Пампа, Балівія
* Ля-Гуэра, Марока
* Бэтлеем, Палестынская аўтаномія
* Макара, Эквадор
* Хучжоў, Кітай
* Таргіст, Марока

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Унівэрсытэт Карляса III

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Куэнка (Гішпанія)

**Куэнка** () — горад у цэнтральнай частцы Гішпаніі, які месьціца ў аўтаномнай супольнасьці Кастылія-Ля-Манча. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Куэнка.

## Гісторыя
Паміж рэкамі Хукар і Ўэкар на вышыні 956 мэтраў над узроўнем мора ў пачатку нашай эры паўстала кельцкае паселішча. Калі сюды дабраліся рымляне, тут зьявіўся невялікі ўмацаваны гарнізон, які ў 711 годзе захапілі арабы. У сярэдзіне XII стагодзьдзя арабскі географ Эль-Ідрысі апісваў Куэнку як старажытнае паселішча побач са штучным возерам, акружанае добра ўмацаванымі сьценамі.

У 1177 годзе кастыльскі кароль Альфонса VIII авалодаў Куэнкай прыступам і зрабіў яе сталіцай свайго каралеўства й цэнтрам эпархіі. Горад паступова засялілі хрысьціяне, якія мірна ўжываліся з арабамі й габрэямі. Аднак увядзеньне новага гарадзкога збору законаў, спарадзіла рэлігійныя звады, якія прывялі да фармаваньня кварталаў, заселеных па рэлігійнай прыкмеце.

Да XVI стагодзьдзя горад квітнеў. Са старажытных часоў ён быў знакаміты вытворчасьцю воўны й тэкстылю. Тут вырошчвалі хатнюю жывёлу й апрацоўвалі слановую косьць, гэтае рамяство ў Куэку прынесьлі жыхары Кордавы. Прыцягнутыя грашыма, сюды ў пошуках працы прыязджалі мастакі й архітэктары з усёй Гішпаніі, узводзячы тут выдатныя будынкі й палацы.

Куэнка моцна пацярпела ад чумы 1588 году, затым пачалася чарада засух, саранчы, эпідэміяў. Да таго ж кароль Карляс IV выдаў указ, які скасоўваў цэхавую вытворчасьць у Куэнцы, каб горад ня быў канкурэнтам каралеўскай фабрыцы габэленаў. У выніку места паступова прыйшло ў заняпад. У XVIII стагодзьдзі мясцовы біскуп паспрабаваў адрадзіць тут ткацтва, але пацярпеў няўдачу. У XIX стагодзьдзі Куэнка стала сталіцай зноўку створанай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі — правінцыі Куэнка.

У 1996 годзе стары горад быў унесены ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО як рэдкі прыклад добра захавалага сярэднявечнага ўмацаванага гораду.

## Гарадыя-сябры
* Куэнка, Эквадор
* Ль’Акіля, Італія
* Паджу, Паўднёвая Карэя
* Ронда, Гішпанія
* Плясэнсія, Гішпанія

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Кадыс

**Кадыс** () — горад на поўдні Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Андалюзія. Мае выхад да Атлянтычнага акіяну.

## Гісторыя
Кадыс быў заснаваны фінікійцамі каля 1100 году да н. э. і прэтэндуе на званьне найстарэйшага гораду Эўропы. У фінікіянаў Гадэс быў адабраны картагенянамі. Пасьля Другой Пунічнай вайны, у 206 годзе да н. э., Гадэс перайшоў да рымлянаў. Цэзар даў гораду муніцыпальнае права. Пазьней Кадыс падпаў пад уладу вандалаў, вэстготаў і арабаў. У грэкаў і бізантыйцаў Кадыс лічыўся «краем Сьвету», была нават прымаўка «далей Кадыса й шляху няма». Яе ўжываў, напрыклад, Грыгорыюс Багаслоў у «пахвальным слове» Базылю Вялікаму.

У 1262 годзе горад быў заваяваны Кастыліяй. У першай гішпанскай кроніцы «Estoria de Espanna» 1282 ці 1284 году, падрыхтаванай каралём Альфонса X, гаворыцца пра тое , што ў горадзе знаходзіліся памежныя слупы самога Гэркулеса, і засяленьне мясцовасьці ўзводзілася да гэтага старажытнагрэцкага герою. У эпоху Вялікіх геаграфічных адкрыцьцяў Кадыс стаў галоўным портам для адпраўкі гішпанскіх экспэдыцыяў у Амэрыку. З суседняга з Кадысам порту Палёс-дэ-ля-Франтэра адпраўляліся на захад караблі Калюмба.

У 1766 годзе кароль Карляс III сваім указам вырашыў даць аўтаномныя правы востраву Леон, такім чынам пазбавіўшы кіраўнікоў Кадыса ўлады над гэтым востравам. Аблога Кадыса французамі ў 1810—1812 гады беспасьпяхова працягвалася два гады. Падчас гэтай аблогі Кадыскія картэсы склалі канстытуцыю 1812 году. У 1823 годзе ў Кадысе знайшлі прытулак картэсы, разам з паланёным імі каралём Фэрдынандам VII. Кадыс быў абложаны французамі й узяты ў 1824 годзе.

У 1868 годзе ў Кадысе ўспыхнула паўстаньне, якое пацягнула за сабой адрачэньне ад пасады Ізабэлы II, адстаўку Гансалеса Брава й фармаваньне новага ўраду на чале з Хасэ Кончам.

## Славутасьці
* Уваход у стары горад Кадысу абараняе Земляная брама ().
* Кадыскі Новы сабор быў пабудаваны ў стылі барока па праекце гішпанскага архітэктара Вісэнтэ Асэра.
* Стары сабор Кадыса, цяпер царква Санта-Крус, быў пабудаваны ў XIII стагодзьдзі й моцна пацярпеў падчас наступу на Кадыс ангельцаў ў 1596 годзе.
* У назіральнай вежы Тавірэ працуе камэра-абскура.

## Гарады-сябры

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Леон (Гішпанія)

**Леон** () — горад на поўначы Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Кастылія і Леон. Адміністрацыйны цэнтар аднайменнай правінцыі. Насельніцтва складае 137 тысячаў жыхароў. Уваходзіць у маршрут «Шляху Сьвятога Якава».

## Гісторыя
Горад быў заснаваны жаўнерамі рымскага VII Парнага легіёну (першая назва — «Сэптыма Легіён»). Горад быў штаб-кватэрай гэтага легіёну ў позьні пэрыяд Рымскай імпэрыі, а таксама цэнтрам гандлю золатам, якое здабывалася непадалёк. У 540 годзе горад быў захоплены каралём вэстготаў Леовігільдам, а ў 717 годзе — наноў, на гэты раз маўрамі. Аднак ён быў адным зь першых гарадоў, узятых падчас Рэканкісты й стаў часткай Астурыйскага каралеўства ў 742 годзе. Пасьля быў сталіцай аднайменнага каралеўства.

У XVI стагодзьдзі пазіраўся эканамічны й дэмаграфічны спад які працягваўся да XIX стагодзьдзя. У ліпені 1936 году падчас Грамадзянскай вайны Леон далучыўся да вайны супраць рэспубліканцаў.

## Адукацыя
У 1979 годзе быў заснаваны Ўнівэрсытэт Леону. Паводле зьвестак на 2005 год ён налічвае каля 13 тысячаў студэнтаў.

## Славутасці
* Плошча Сан-Маркас на беразе ракі Бэрнэсгі ля масту Сан-Маркас з кляштаром і гатэлем-шпіталем для паломнікаў
* Плошча Санта-Дамінга з царквой Сан-Марсэлё і палацамі Каса-дэ-лёс-Батынэс і Гусманэс
* Сквэр Сіда
* Раманская базыліка Сан-Ісідра
* Леонскі сабор
* Біскупскі палац

## Гарады-сябры
* Браганса, Партугалія
* Порту, Партугалія
* Леон, Мэксыка
* Варонеж, Расея
* Дублін, Ірляндыя
* Сянтан, Кітай
* Кордава, Гішпанія
* Шартр, Францыя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мэрыя
* Вэб-камэра
* Яшчэ адзін гарадзкі сайт
* Музэй сучаснага мастацтва
* Турыстычны даведнік

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Гранада

**Грана́да** () — горад на поўдні Гішпаніі, месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Андалюзія, зьяўляецца сталіцай правінцыі Гранада. Горад разьмешчаны ля падножжа гор Сьера-Нэвада, у месцы зьліцьця трох рэкаў, Бэйра, Дара і Хэніль. Гранада добра вядома былой маўрытанскай крэпасьцю й палацам Альгамбра. Ён зьяўляецца самым вядомым будынкам андалюскай ісламскай гістарычнай спадчыны. Шматлікімі культурныя славутасьці робяць Гранаду папулярным месцам сярод турыстаў. У горадзе маецца прэстыжны Гранадзкі ўнівэрсытэт, які налічвае каля 80 тысячаў студэнтаў, разьмешчаных у пяці розных кампусах ў горадзе.

На гербе гораду намалёваны гранат.

## Гісторыя
Гранада вядомая як ібэрскае й фінікійскае паселішча Ілібэра яшчэ з 500 году да н. э. Дзякуючы абароненаму разьмяшчэньню сярод навакольных гор і вельмі ўрадлівай зямлі мяркуецца існаваньне тут паселішчаў яшчэ ў больш глыбокай старажытнасьці. Пасьля горад трапіў пад рымскі кантроль. з распадам Рымскай імпэрыі рэгіён трапіў пад уплыў паўночнаафрыканскай дзяржавы вандалаў, пасьля ейнага распаду ў 534 годзе на некалькі дзесяцігодзьдзяў ва ўладу Бізантыі. З пачатку VII стагодзьдзя горад належаў ібэрыйскай дзяржаве вэстготаў.

У 711 годзе горад быў захоплены маўрамі, і яго пачалі называць на арабскі лад — Ільбіра. Пасьля падзеньня Кордаўскага халіфату ў 1012 годзе ўлада над горадам перайшла да бэрбэрскаму кіраўніку Заві ібн-Зыры, які зрабіў Гранаду рэзыдэнцыяй дынастыі Зырыдаў, якія кіравалі ёй на працягу 80 гадоў, ператварыўшы яе ў адно з найбольш заможных дзяржаваў паўднёвай Андалюзіі. Пасьля іхнага скіданьня валодаць горадам пачала дынастыя Альмаравідаў, а пасьля іх — султанат Насрыдаў, то бок з 1238 па 1492 гады. Пры двары апошніх бачную ролю гулялі высакародныя Абэнсэрагі.

2 студзеня 1492 году насрыдзкі кіраўнік Баабдыль капітуляваў перад гішпанцамі й перадаў горад, былы апошняй апорай ісламу на паўвостраве, каралеве Ізабэле Кастыльскай і каралю Фэрдынанду II Арагонскаму. Гэтая падзея адзначыла канец доўгага працэсу Рэканкісты паўвострава хрысьціянскім сьветам. Згодна з дамовай, складзенай пры капітуляцыі, каталіцкае войска праводзіла маўраўскае насельніцтва да ўзьбярэжжа, адкуль яно адправілася ў Паўночную Афрыку, у межы сёньняшняга Марока. Хоць першапачаткова дамова аб капітуляцыі гарантавала ляяльнае стаўленьне да пераможаных, неўзабаве гішпанцы сталі прыгнятаць насельніцтва, абмяжоўваючы ягоную свабоду, павялічваючы падаткі й гвалтоўна зьвяртаючы ў хрысьціянства.

## Гарады-сябры
*  Экс-ан-Праванс, Францыя
*  Бэлу-Арызонці, Бразылія
*  Корал-Гэйблз, Флорыда, ЗША
*  Фрайбург-ім-Брайсгаў, Нямеччына
*  Маракеш, Марока
*  Шар’я, ААЭ
*  Тэтуан, Марока
*  Тлемсэн, Альжыр

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны турыстычны сайт
* Гранада на Open Directory Project
Віга

**Ві́га** () — горад на паўночным захадзе Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Галісія. Мае выхад да Атлянтычнага акіяну. Віга зьяўляецца самым густанаселеным горадам у Галісіі, і займае 14-ы радок паводле гэтага паказчыку ў Гішпаніі.

## Гісторыя
У Сярэднявеччы Віга быў невялікай вёскай, якая месьцілася на тэрыторыі партугаламоўных суседніх гарадоў, як то Туі. Вёска некалькі разоў пацярпела ад нападаў вікінгаў. Тым ня менш, колькасьць жыхароў была настолькі малая, што Віга нават не лічыўся рэальнай вёскай да, прыкладна, XV стагодзьдзя.

На працягу XVI і XVII стагодзьдзяў, Віга быў атакаваны некалькі разоў. У 1585 і 1589 гадох Фрэнсіс Дрэйк зьдзейсьніў набег на места й часова яго заняў, у выніку чаго шматлікія будынкі былі спаленыя. Празь некалькі дзесяцігодзьдзяў турэцкі флёт паспрабаваў напасьці на горад. З-за такой вялікай колькасьці набегаў у 1656 годзе вакол гораду былі пабудаваны сьцены. Да гэтага часу яны часткова захаваліся.

За гэты час, нягледзячы на сталыя атакі гораду, Віга пашырыў гандаль, дзякуючы чаму яму быў дадзены шэраг прывілеяў ад каралёў Гішпаніі. У 1808 годзе францускае войска заваявала Гішпанію, але Віга заставаўся нескараным да студзеня 1809 году. Горад таксама быў першым горадам Эўропы, які вызваліўся ад францускага панаваньня. У выніку гэты дзень, 28 сакавіка, штогод у Віга адзначае як дзень вызваленьня.

## Эканоміка
Віга зьяўляецца адным зь вядучых прамысловых раёнаў у Галісіі. У горадзе маюцца аўтамабільныя заводы, вэрфы й дапаможныя вытворчасьці. У Віга разьмешчаны завод PSA Peugeot Citroën, які за 2007 год выпусьціў у агульнай складанасьці 545 тысячаў аўтамабіляў, зь якіх больш за 82% былі прададзеныя за межы Гішпаніі.

## Гарады-сябры
* Буэнас-Айрэс, Аргентына
* Каракас, Вэнэсуэла
* Ляс-Пальмас, Гішпанія
* Нарсак, Грэнляндыя
* Дуранга, Мэксыка
* Порту, Партугалія
* Ляр’ен, Францыя

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Мапа Віга
* Фатаздымкі гораду
Бургас (Гішпанія)

**Бургас** () — горад на поўначы Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Кастылія і Леон. Зьяўляецца гістарычнай сталіцай каралеўства Кастылія. Найбольш вядомым прадстаўніком гораду зьяўляецца кастыльскі шляхціч, вайсковы дзяяч і дыплямат Сід Кампэадор, які ёсьць значнай гістарычнай пэрсонай у гішпанскай гісторыі, ён нарадзіўся ў некалькіх кілямэтрах на поўнач ад Бургасу, але вырас і атрымаў адукацыю менавіта тут.

## Гісторыя
Бургас быў заснаваны ў IX стагодзьдзі — мяркуецца, што ў 884 годзе, каралём Альфонса III Вялікім як важная крэпасьць у барацьбе супраць маўраў. З XI стагодзьдзя ў горадзе праходзілі каранацыі кастыльскіх каралёў. Бургас перш за ўсё вядомы, як горад Сіду, гішпанскага нацыянальнага герою XI стагодзьдзя, арыгінальнае імя якога было Радрыга Дыяс дэ Бівар. Разам са сваёй жонкай доньней Хімэнай ён пахаваны пад скляпеньнямі Бургаскага сабору, які адносіцца да сусьветнай культурнай спадчыны ЮНЭСКО.

Акрамя гэтага шыкоўнага гатычнага збудаваньня, закладзенага ў XIII стагодзьдзі й завершанага праз тры стагодзьдзі, у горадзе маецца старажытная гарадзкая брама, а таксама адметны манастыр Ляс-Уэльгас, заснаваны каралём Кастыліі Альфонсам VIII у 1187 годзе. Побач са шматлікімі каралеўскімі пахаваньнямі ў ім захоўваецца сьцяг халіфа Мухамада ан-Насіра, заваяваны ў бітве пры Ляс-Навас-дэ-Талёса ў 1212 годзе, адной з вырашальных бітвай Рэканкісты.

Падчас Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі Бургас быў цэнтрам нацыяналістычнага руху пад кіраўніцтвам генэрала Франка.

## Клімат
Горад месьціцца на вышыні 856 мэтраў і мае кантынэнтальны міжземнаморскі клімат, згодна зь міжнароднай клясыфікацыяў Кёпэна. Клімат Бургаса характарызуецца вельмі халоднай і ветранай зімой з-за разьмяшчэньня на вышыні. Узімку заўсёды выпадае сьнег, а тэмпэратура апускаецца ніжэй за нуль.

## Гарады-сябры
* Бруге, Бэльгія
* Валенсія, Гішпанія
* Вічэнца, Італія
* Сан-Хуан-дэ-лёс-Лягас, Мэксыка
* Людзюн, Францыя
* Пэсак, Францыя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Мапа Бургасу
* Гарадзкія фатаздымкі

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Бадалёна

**Бадалёна** () — горад ва паўночна-ўсходняй частцы Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Каталёнія. Места разьмешчана ў камарцы Барсэлёны, зьяўляючыся часткай сталічнай вобласьці Барсэлёны. Горад разьмешчаны на левым беразе невялікай ракі Бэзас, а таксама мае выхад да Міжземнага мора. Бадалёна зьяўляецца трэцім паводле ліку жыхароў горадам у Каталёніі пасьля Барсэлёны й Асьпіталет-дэ-Льёбрэгат. Статус гораду быў атрыманы Бадалёнай у 1897 годзе.

## Гісторыя
Бадалёна была заснавана рымлянамі ў III стагодзьдзі да н. э., пад імём Баэтулё (), хоць паселішчы ў гэтым раёне існавалі з 3500—2500 да н. э. Рымскі горад заўмаў плошчу ў 11 га, зь лініяй сьценаў 413×261 м, паселішча мела вялікія абарончыя вежы. У I стагодзьдзі да н. э. у горадзе месьцілася 15 тысячаў жыхароў.

Цяперашняя Бадалёна была створана ў X стагодзьдзі. Манастыр Сант-Хэрані-дэ-ля-Муртра, пабудаваны ў XIV стагодзьдзі, зьяўляўся летняй рэзыдэнцыяй каталіцкіх манархаў Гішпаніі. Бадалёна была адным з самых важных гарадоў падчас гішпанскага індустрыялізацыі ў XIX стагодзьдзі.

## Культура
У траўні, у сувязі са сьвятам Сьвятога Анастаса, апякуна Бадалёны, у горадзе праводзяцца шматлікія мерапрыемствы й фэстывалі.

## Гарады-сябры
*  Альканар, Гішпанія
*  Сан-Фэрнанда, Гішпанія
*  Парля, Гішпанія
*  Вальпарайса, Чылі
*  Гётэборг, Швэцыя
*  Сытхэс, Гішпанія

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Асьпіталет-дэ-Льёбрэгат

**Асьпіталет-дэ-Льёбрэгат** () — горад на паўночным-усходзе Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Каталёнія, у ніпасрэднай блізкасьці ад Барсэлёны. Гэта другі паводле колькасьці насельніцтва горад у Каталёніі. Места характэрны тым, што зьяўляецца адным з самых густанаселеных гарадоў у Эўрапейскім Зьвязе.

## Гісторыя
Першыя згадкі пра чалавечыя паселішчах ставяцца да эпохі нэаліту; артэфакты паказваюць на чалавечае жытло каля ракі Льёбрэгат. Знойдзеныя рымскія артэфакты датуюцца II стагодзьдзем да н. э., знойдзеныя пахавальныя ўпрыгажэньні, якія зараз захоўваюцца ў археалягічным музэі Барсэлёны. Былі знойдзеныя пісьмовыя сьведчаньні аб паселішчы, якія датуюцца X стагодзьдзем.

Цяперашняе назва паходзіць ад назвы царквы Санта-Эўлялія-дэ-Правэнсана на каталянскай мове, якая выкарыстоўвалася пілігрымамі ў Сярэднявеччы. Горад захоўваў статус вёскі да XIX стагодзьдзя, але затым у ім былі пабудаваныя першыя тэкстыльныя фабрыкі, якія выклікалі рост насельніцтва, і 15 сьнежня 1925 году, кароль Альфонса XIII прысвоіў яму званьне гораду. 1960-я і 1970-я гады выклікалі другі бум прыросту насельніцтва, за кошт іміграцыі сюды зь бедных рэгіёнаў Гішпаніі. У 1980-я і 1990-я гады горад пачаў істотна ператварацца й мадэрнізавацца ў культурным, эканамічным і сацыяльным значэньні.

## Эканоміка
Горад мае рэпутацыю прадмесьця, з-за свайго шматлікага ​​пралетарскага насельніцтва й залежнасьць ад Барсэлёны. Тым ня менш, ягоны эканамічны палепшыўся ў апошні час, то бок у Асьпіталеце зьявілася некалькі штаб-кватэраў кампаніяў. Да прыкладу, штаб-кватэра авіякампаніі Spanair разьмешчаны ў горадзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Альмэрыя

**Альмэрыя** () — горад на поўдні Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Андалюзія. Мае выхад да Міжземнага мора.

## Гісторыя
Горад быў заснаваны халіфам Абд-ар-Рахманам III у 955 годзе. Горад павінен быў стаць асноўнай гаваньню для ўмацаваньня міжземнаморскай абароны халіфату.

У гэты пэрыяд горад дасягнуў свайго гістарычнага піку. Пасьля драбненьня Кордаўскага халіфату Альмэрыя кантралявалася выключана мясцовымі мусульманскімі эмірамі. Шоўкавая прамысловасьць, заснаваная на насаджэньні тутавых дрэваў і сухім ляндшафце правінцыі, зрабіла Альмэрыю яшчэ больш заможным месцам.

Горад часьцяком быў абложаны, то бок падчас спрэчкі эміраў Гранады й Валенсіі, а таксама падчас асабліва жорсткай аблогі, калі хрысьціяне, пакліканыя Другім крыжовым паходам папам Эўгеніюшам III. З гэтае нагоды Альфонса VII, на чале зьмяшаных сілаў каталёнцаў, генуэзцаў, пізцаў і франкаў, здолеў акупаваць Альмэрыю ў кастрычніку 1147 году.

На працягу дзесяцігодзьдзя, аднак, Альмэрыя зноўку перайшла да кантроль мусульманскіх эміраў з роду Альмаравідаў, і толькі ў канцы XV стагодзьдзя горад стала ўвайшоў у склад хрысьціянскай краіны. Альмэрыя здалася каталіцкім манархам, Фэрдынанду і Ізабэле, 26 сьнежня 1489 году.

## Клімат

## Спорт
У горадзе маецца футбольны клюб «Альмэрыя», якая гуляе ў Ля Лізе.

## Гарады-сябры
*  Качабамба, Балівія
*  Эль-Аюн, Марока
*  Мэлільля, Гішпанія
*  Таджура, Джыбуці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Турыстычны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Алькаркон

**Алькаркон** () — горад у цэнтральнай частцы Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Мадрыд.

## Гісторыя
У гэтым месцы людзі пачалі сяліцца яшчэ ў дагістарычныя часы. Назва мае арабскае паходжаньне, але мала што вядома пра Алькаркон да Рэканкісты. Самая раньняя пісьмовая згадка пра Алькаркон узыходзіць да 28 ліпеня 1208 году. Горад мае невялікі гістарычны цэнтар, дзе месьціцца царква Санта-Марыя-ля-Блянка, які ахоўваецца як «археалягічная зона». Цэнтар акружаны сучаснымі пабудовамі, Алькаркон імкліва расьце ў апошні час у сувязі зь міграцыяй сюды людзей зь іншых частак Гішпаніі й Лацінскай Амэрыкі.

## Інфраструктура
У Алькарконе маецца два шпіталя. Таксама ў горадзе маецца кампус Каралеўскага ўнівэрсытэту імя Хуана Карляса, дзе ў асноўным праходзяць заняткі зьвязаныя з мэдыцынай.

## Гарады-сябры
*  Маяры, Куба
*  Нэхара, Сальвадор

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Більбао

**Більбао, Більбо** (; ) — горад на поўначы Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Краіна Баскаў, зьяўляючыся самым населеным горадам супольнасьці. Більбао разьмешчаны каля 14 кілямэтраў на поўдзень ад Біскайскага заліва. Горад акружаны двума маленькімі горнымі хрыбтамі зь сярэдняй вышынёй калі 400 мэтраў.

## Гісторыя
Рэшткі старажытнага паселішча, якія былі выяўлены на вяршыні гары Мальмасін, датуюцца прыкладна III ці II стагодзьдзем да нашай эры. На месцы сучаснага гораду існавала старажытнае паселішча, якое было згада яшчэ Плініюсам Старэйшым і Пталямэем.

Горадам Більбао стаўся 15 чэрвеня 1300 году калі герцаг Біскаі Дыега Лёпэс V Аро праз муніцыпальны статус заснаваў тут горад. Пазьней 4 студзеня 1301 году гэтае рашэньне было падтрымана каралём Кастыліі і Леона Фэрдынандам IV.

21 чэрвеня 1511 году каралева Хуана Кастыльская дала загад стварыць у Більбао консульства. Гэтая ўстанова сталася самым уплывовым інстытутам гораду на працягу стагодзьдзяў. Пад кантролем консульства быў порт Більбао, які стаў адным з найбольш важных у Гішпаніі. У 1602 годзе Більбао стаўся сталіцай Біскаі, якая раней знаходзілася ў Бэрмэо.

У канцы XVII стагодзьдзя Більбао пераадолеў эканамічны крызіс, які ў гэты час быў у Гішпаніі, дзякуючы гандлю жалезнай руды, пастаўкі якой адбываліся зь мясцовага порту ў Ангельшчыну й Нідэрлянды. У XVIII стагодзьдзі горад працягваў квітнець і амаль вычарпаў свае ​​невялікія прасторы. Краіна Баскаў была адным з галоўных месцаў бітваў Карлісцкіх войнаў і карлісты вельмі жадалі заваяваць горад, які зьяўляўся эканамічным бастыёнам лібэралаў. Горад быў абложаны тры разы паміж 1835 і 1874 гадамі, але ўсе яны апынуліся беспасьпяховымі.

## Эканоміка
Більбао зьяўляецца эканамічным цэнтрам краіны Баскаў з часоў консульства, у асноўным дзякуючы гандлю ў кастыльскімі прадуктамі праз гарадзкі порт. Банк Більбао быў заснаваны ў 1857 годзе, Банк Біскаі быў створаны ў 1901 годзе, таксама ў Більбао. Абедзьве фінансавыя арганізацыі аб’ядналіся ў 1988 годзе, стварыўшы, такім чынам, карпарацыю BBV, да якой потым была далучана Архентарыя ў 1999 годзе, пасьля чаго карпарацыя на сёньня вядома як BBVA.

## Спорт
Як і ў большасьці гарадоў Гішпаніі, футбол зьяўляецца самым папулярным відам спорту. На другім месцы знаходзіцца баскетбол. Асноўным футбольны клюбам у горадзе ёсьць клюб «Атлетык». Ён гуляе на стадыёне «Сан-Мамэс», які зьяўляецца найстарэйшым стадыёнам у Гішпаніі. «Атлетык» зьяўляецца адным з чальцоў-заснавальнікаў гішпанскай футбольнай лігі, Ля Лігі.

## Гарады-сябры
* Буэнас-Айрэс, Аргентына
* Расарыё, Аргентына
* Сант-Адрыя-дэ-Бэсас, Гішпанія
* Тбілісі, Грузія
* Пітсбург, ЗША
* Суракарта, Інданэзія
* Мэдэльін, Калюмбія
* Цындао, Кітай
* Мантэрэй, Мэксыка
* Ілёілё, Філіпіны
* Бардо, Францыя

## Асобы
* Хаакін Ачукара (н. 1932) — гішпанскі піяніст

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Більбао на OPENCities
* Фатаздымкі гораду

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Алькаля-дэ-Энарэс

**Алькаля-дэ-Энарэс** () — горад у Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Мадрыд, за 35 кілямэтраў на паўночны ўсход ад сталіцы краіны. Цэнтар гораду занесены ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. У горадзе было створана адно зь першых біскупстваў у Гішпаніі.

## Гісторыя
Першыя людзі пасяліліся тут яшчэ ў часы нэаліту, потым у гэтай мясцовасьці нейкі час жылі плямёны кельтаў, а ў I стагодзьдзі да н. э. рымляне заснавалі тут горад Камплютум (). Паводле загаду імпэратара Дыяклецыяна ў 306 годзе тут пакаралі сьмерцю двух хлопчыкаў-хрысьціянаў, Хуста і Пастара, пасьля чаго ў горад пацягнуліся паломнікі, праз стагодзьдзе арцыбіскуп Таледа кананізаваў пакутнікаў, шанаваных у Гішпаніі па гэты дзень. Пасьля рымлянаў навакольныя землі належалі вэстготам.

З 711 году мясцовасьць трапіла пад уладу арабаў, якія ўзьвялі на высокім пагорку ледзь у бок ад рымскага паселішча крэпасьць. 3 траўня 1118 году горад быў адбіты войскамі арцыбіскупа Таледа, і новыя жыхары аддалі перавагу ўсталявацца на рымскім месцы, пакінуўшы замак разбурацца. Горад разьвіваўся ў асноўным дзякуючы ажыўленаму рынку і выгаднаму становішчу: гэтай дарогай каралі Кастыліі падарожнічалі на поўдзень. У 1496 годзе ў горадзе быў адчынены ўнівэрсытэт, які быў заснаваны кардыналам Сыснэрасам.

У Алькале-дэ-Энарэс адбылася першая сустрэча Хрыстафора Калюмба й каталіцкіх каралёў Ізабэлы і Фэрдынанда. У XVIII—XIX стагодзьдзях горад прыйшоў у заняпад, унівэрсытэт у 1836 годзе перанесьлі ў сталіцу, манастыры вакол распрадалі зямлю й гарадок ператварыўся ў прадмесьце Мадрыду.

## Славутасьці
Цэнтар гораду занесены ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Да ліку асноўных славутасьцяў можна прылічыць Саборную царкву, закладзеную ў 1136 годзе, якая была збудаваная ў гатычным стылі, аднак яна моцна пацярпела падчас грамадзянскай вайны, і арцыбіскупскую рэзыдэнцыю, у якой цяпер захоўваюцца архівы інквізыцыі.

## Гарады-сябры
* Пітэрбара, Вялікабрытанія
* Сан-Дыега, ЗША
* Форт-Колінз, ЗША
* Гуанахуата, Мэксыка
* Люблін, Польшча
* Альба-Юлія, Румынія
* Талянс, Францыя

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Фатаздымкі гораду

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Альбасэтэ

**Альбасэтэ** () — горад на паўднёвым усходзе Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Кастылія-Ля-Манча, за 127 кілямэтраў ад Мадрыду. Насельніцтва гораду складае 172 472 чалавек, паводле ацэнак за 2012 год, зьяўляючыся, такім чынам, самым населеным горадам у аўтаномнай супольнасьці, хоць ейнай сталіцай зьяўляецца Таледа.

## Гісторыя
Паходжаньне гораду зьяўляюцца нявызначаным, хоць першыя некалькі пацьверджаньняў ягонага існаваньня, знойдзеныя падчас маўрытанскага панаваньня ў гэтым рэгіёне. Самая першая згадка аб месцы адносіцца да 1269 году, калі Альбасэтэ быў толькі невялікай вёскай. У 1241 годзе горад быў захоплены хрысьціянскім войскам і знаходзіўся пад валадарствам Аляркона.

Каля першай чвэрці XIV стагодзьдзя вёска стала разьвівацца й ейнае насельніцтва павялічвацца. У 1375 годзе Альбасэтэ стаў мястэчкам, а праз стагодзьдзе, у 1476 годзе, каталіцкія манархі дазволілі Альбасэтэ раз на тыдзень ладзіць кірмаш.

У час паўстаньня камунэрас (1520—1522), пасьля першапачатковага пратэсту, Альбасэтэ падтрымаў новага імпэратара Карла V, а ў 1526 годзе горад быў дараваны як фэадальнае ўладаньне ягонай жонцы, імпэратарцы Ізабэле Партугальскай. На працягу гэтага пэрыяду ў горадзе пачалося будаўніцтва царквы Сан-Хуан Баўтыста, якая пазьней сталася саборам.

## Эканоміка
Авіяцыйная прамысловасьць зьяўляецца адной з асноўных сэктараў эканомікі — горад зьяўляецца годам для кампаніяў Albacete Air і лягістычнага парку, дзе месьцяцца іншыя буйныя кампаніі, у горадзе таксама знаходзіцца цэнтар падрыхтоўкі лётчыкаў НАТО.

## Гарады-сябры
* Ніт-Порт-Толбат, Вялікабрытанія
* Удынэ, Італія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Турыстычны гід
* Фатаздымкі гораду
Салавецкія астравы

**Салаве́цкія астравы́** (**Салаўкі́** або **Сало́ўкі**; ) — архіпэляг у Белым моры на ўваходзе ў Анескую губу, адміністрацыйна адносіцца да Архангельскай вобласьці Расеі. Плошча каля 347 тыс. км². Гэта самы буйны па плошчы архіпэляг Белага мора. Салавецкія астравы складаюцца з шасьці буйных выспаў:
* Салавецкі (Вялікі Салавецкі) востраў — 246 км²
* Анзерскі востраў, або Анзер — 47 км²
* Вялікая Муксалма — 17 км²
* Малая Муксалма — 0,57 км²
* Вялікі Заяцкі востраў — 1,25 км²
* Малы Заяцкі востраў — 1,02 км²

У архіпэляг уваходзяць таксама больш за 100 малых выспаў.

## Гісторыя
З 1923 году на Салаўках разьмяшчаўся адзін зь першых канцлягераў для праціўнікаў савецкай улады — Салавецкі лягер асаблівага прызначэньня. У 1937 годзе ён быў рэарганізаваны ў турму. У 1939 годзе адбылася ліквідацыя турмы на Салаўках, архіпэляг быў перададзены Паўночнаму флёту, на выспах быў арганізаваны вучэбны атрад Паўночнага флёту.

## Заўвагі

Катэгорыя:Астравы Расеі
Катэгорыя:Астравы Паўночнага Ледавітага акіяна
Салавецкі лягер асаблівага прызначэньня

**Салавецкі лягер асаблівага прызначэньня** () — найбуйнейшы савецкі папраўча-працоўны лягер 1920-х гадоў, які знаходзіўся на тэрыторыі Салавецкіх выспаў.

## Гісторыя
Першыя зьняволеныя былі перапраўленыя з Архангельску на Салавецкія выспы ў ліпені 1923 году. У 1937—39 гг. дзейнічала Салавецкая турма асобага прызначэньня. 3 лістапада 1937 году ва ўрочышчы Сандармох Мядзьвежагорскага раёну (Карэльская АССР) было расстраляна 1111 зьняволеных, вывезеных з з Салавецкай турмы, сярод якіх былі 102 беларусы, а ў ліку апошніх акадэмікі Беларускай акадэміі навук Мацьвей Яворскі і Мікалай Дурнаво. У 1939 годзе турма на Салаўках была ліквідаваная, сам архіпэляг быў перададзены Паўночнаму флёту, а на выспах быў арганізаваны вучэбны атрад Паўночнага флёту.

## Зьняволеныя беларусы

* Аляксандар Адамовіч (1900—1937) — партыйны і дзяржаўны дзяяч БССР
* Францішак Аляхновіч (1883—1944) — беларускі драматург, тэатральны дзяяч, публіцыст і празаік
* Павал Валошын (1891—1937) — беларускі палітычны дзяяч, пасол польскага Сойму (1922—1927)
* Гаўрыла Гарэцкі (1900—1988) — беларускі геоляг, географ, эканаміст, адзін з заснавальнікаў і акадэмік (1928) Беларускай акадэміі навук, брат Максіма Гарэцкага
* Язэп Гаўрылік (1893—1937) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, пасол польскага Сойму (1928—1930)
* Ігнат Дварчанін (1895—1937) — беларускі навуковец, паэт, пісьменьнік, літаратуразнавец, грамадзка-палітычны дзяяч
* Павал Каруза (1906—1988) — беларускі фальклярыст, кампазытар, грамадзка-палітычны дзяяч
* Адам Пучкар-Хмялеўскі (1891—1938) — беларускі рыма-каталіцкі сьвятар, грамадзкі й культурны дзеяч
* Францішак Пяткевіч (1899—1980) — лекар і беларускі нацыянальны дзяяч
* Сымон Рак-Міхайлоўскі (1885—1938) — беларускі публіцыст, рэдактар, паэт, грамадзка-палітычны дзяяч, пасол польскага Сойму (1922—1927)
* Мікалай Васілеўскі (1904—1938) — беларускі мастак, графік і жывапісец

## Крыніцы

Катэгорыя:Савецкія канцлягеры
Алікантэ

**Алікантэ** (; па-валенсійску: *Alacant *) — горад і порт у Гішпаніі, які месьціцца ў аўтаномнай супольнасьці Валенсія. Насельніцтва гораду Алікантэ складае 334 329 чалавек, паводле ацэнак за 2011 год, зьяўляючыся, такім чынам, другім паводле велічыні горадам у супольнасьці. З улікам бліжэйшых муніцыпалітэтаў, аглямэрацыя Алікантэ мае 462 281 жыхара.

## Гісторыя
Прыкладна 2500 гадоў таму на месцы сучаснага Алікантэ разьмяшчалася невялікая ібэрыйскае паселішча. Грэкі, якія прыйшлі ў гэтыя месцы, заснавалі тут горад гандлёвай калёніі-крэпасьці. Горад знаходзіўся пад уладай Картагену. Пазьней горад быў заваяваны рымлянамі, якія перайменавалі яго ў Люцэнтум (), што азначае «горад светлага зьзяньня». Археалягічныя раскопкі старажытнага ібэра-раманскага гораду на сёньняшні дзень зьяўляюцца аднымі з найбольш значных славутасьцяў Валенсіі. У VIII стагодзьдзі горад заваявалі маўры. Іхнае панаваньне вырабіла значны ўплыў на разьвіцьцё гораду.

У XVI стагодзьдзі Алікантэ быў вызвалены кастыльскім войскам, а праз 300 гадоў ён стаў важным гандлёвым портам Гішпаніі. У гэты пэрыяд эканамічнага ўздыму горад інтэнсіўна забудоўваўся й рэканструяваўся. Многія архітэктурныя помнікаў гэтага часу захаваліся і да нашых дзён. Выдатнае геаграфічнае становішча стала прычынай таго, што горад заўсёды падвяргаўся ціску з боку заваёўнікаў. Сёньня Алікантэ зьяўляецца адным з найбуйнейшых гарадоў супольнасьці Валенсія.

## Эканоміка
82,4% насельніцтва занятыя ў сфэры паслугаў, у першую чаргу — гандлю й турызму. Разьвітая банкаўская справа, адукацыя. 6,2% насельніцтва занятыя ў прамысловасьці. Аснова эканомікі — пляжны турызм, экспарт віна, аліўкавага алею, цытрусавых і садавіны, лёгкая прамысловасьць.

## Гарады-сябры
*  Ніцца, Францыя
*  Карлёфортэ, Італія
*  Герцлія, Ізраіль
*  Леон, Нікарагуа
*  Матансас, Куба
*  Аран, Альжыр
*  Рыга, Латвія
*  Таяока, Японія
*  Вэньчжоў, Кітай

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Хакасія

**Хака́сія** (афіцыйна **Рэспу́бліка Хака́сія**, , ) — рэспубліка ў складзе Расейскае Фэдэрацыі і яе суб’ект, уваходзіць у склад Сыбірскай фэдэральнай акругі. Адміністрацыйны цэнтар — места Абакан, якое разьмешчанае на ўсходзе рэспублікі.

Мяжуе з Кемераўскай вобласьцю (на захадзе), Краснаярскім краем (на поўначы ды ўсходзе), Тувой (на паўднёвым усходзе) ды Рэспублікай Алтай (на паўднёвым захадзе).

## Гісторыя
Ад VI ст. тэрыторыя сучаснае Хакасіі зьяўлялася цэнтрам тагачаснае Кыргыскае дзяржавы. У XIII ст., пасьля паразы ад манголаў, большая частка кыргызаў мігравала на паўднёвы ўсход і асела на тэрыторыі сучаснага Кыргыстану. Сучасныя хакасы лічаць сябе нашчадкамі кыргызаў, якія засталіся ў той час у Сыбіры.

У 1707 годзе тэрыторыя Хакасіі была ўключаная ў склад Расеі, што было пацьверджана расейска-кітайскай дамовай у 1727 годзе. Царская палітыка спрыяла працэсу ссылкі асуджаных злачынцаў з эўрапейскай часткі Расеі, ішоў працэс збудаваньня ўмацаваных паселішчаў. Тым часам, значная частка хакасаў пачала пераходзіць ва ўлоньне Расейскай Праваслаўнай Царквы і спыняць качавы лад жыцьця.

У часах Лютаўскае ды Кастрычніцкае рэвалюцыяў у Расеі, расейцы складалі прыкладна палову ад насельніцтва сучаснай Хакасіі. 20 кастрычніка 1930 году была ўтвораная хакаская аўтаномія ў складзе РСФСР у форме аўтаномнай вобласьці, якая падчас свайго існаваньня ўваходзіла ў склад Краснаярскага краю. У 1990 годзе яе статус быў падвышаны да Аўтаномнае Савецкае Сацыялістычнае Рэспублікі, праз год — да Савецкае Сацыялістычнае Рэспублікі. У 1992 рэспубліка набыла назву Рэспубліка Хакасія і стала паўнапраўным суб’ектам Расейскай Фэдэрацыі.

## Насельніцтва
Паводле зьвестак на 2013 год насельніцтва Рэспублікі Хакасія склала 533 025 чал., у тым ліку шчыльнасьць насельніцтва 8,66 чал./км², адсоткавая дзеля гарадзкога насельніцтва ад усяго насельніцтва рэспублікі — 67,75%.

Паводле вынікаў перапісу насельніцтва ў Расеі ў 2010 годзе адсоткавыя дзелі народаў у складзе нацыянальнае структуры насельніцтва Хакасіі разьмеркаваліся наступным чынам:

* расейцы — 81,7%;
* хакасы — 12,1%;
* немцы — 1,1%;
* украінцы — 1,0%;
* татары — 0,6%;
* шорцы — 0,2%.

Найбольшую частку хакасаў ад насельніцтва паказвае Аскіскі раён (цэнтар і захад рэспублікі) — 31,6% ад насельніцтва; найменшую — Баградзкі (паўночны ўсход) — 0,9% ад насельніцтва раёну.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У адпаведнасьці з прынятымі рэспубліканскімі законамі па рэалізацыі Фэдэральнага закону ад 6 кастрычніка 2003 року 131-ФЗ «Пра агульныя прынцыпы арганізацыі мясцовага самакіраваньня ў Расейскай Фэдэрацыі», у Хакасіі ўтворана 100 муніцыпальных утварэньняў, зь іх:

* 5 мескіх акругаў;
* 8 муніцыпальных раёнаў;
* 9 мескіх паселішчаў;
* 78 сельскіх паселішчаў;

Зноў утворана 8 мескіх і 77 сельскіх паселішчаў.

* **Мескія акругі**:
** Абаза
** Абакан
** Саянагорск
** Сорск
** Чарнагорск
* **Муніцыпальныя раёны**:
** Алтайскі
** Аскіскі
** Бейскі
** Баградзкі
** Арджанікідзэўскі
** Таштыпскі
** Вусьць-Абаканскі
** Шырынскі

## Крыніцы

## Заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны партал выканаўчых органаў улады Рэспублікі Хакасія
* Вярхоўны Савет Рэспублікі Хакасіі
* Заканадаўства Рэспублікі Хакасія
БТА Банк

**[[Закрытае акцыянэрнае таварыства]] «БТА Банк»** (скарочана ЗАТ «БТА Банк») — камэрцыйны банк у Рэспубліцы Беларусь. Статутны фонд — 61,3 млрд руб. (2013). Канчатковы бэнэфіцыярны ўласьнік — урад Рэспублікі Казахстан.

## Дзейнасьць
Банк спэцыялізуецца на працы з дробным і сярэднім бізнэсам, прыватнымі кліентамі, а таксама займаецца экспартна-імпартнымі апэрацыямі між Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Казахстан.

Аддзяленьні банку дзейнічаюць у Берасьці, Віцебску, Гомлі, Магілёве і Менску.

Асноўны акцыянэр — АТ «БТА Банк» (Казахстан, 99,7093% акцыяў), 97,3% акцыяў якога ў сваю чаргу належаць акцыянэрнаму таварыству «Фундацыя нацыянальнага дабрабыту „Самрук-Казына“». У склад Групы БТА ўваходзяць таксама банкі «БТА-Казань» (Татарстан), «БТА Банк» (Украіна), «БТА Банк» (Грузія), «БТА Банк» (Армэнія) ды «Şekerbank T.A.Ş.» (Турэччына).

## Рэквізыты
Юрыдычны адрас: 220123 Менск, вул. В.Харужай, 20.

УНП 807000071.

S.W.I.F.T. AEBK BY 2X.

## Мінуўшчына
Банк зарэгістраваны 25 ліпеня 2002 року пад назваю ЗАТ «Астанаэксімбанк».

У 2008 року казахстанскі «БТА Банк» выкупіў акцыі іншых уладальнікаў, павялічыўшы сваю долю з 48,94% да 99,29%. Пасьля гэтага беларускі банк быў перайменаваны ў «БТА Банк».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Банкі Беларусі
Катэгорыя:2002 год у Беларусі
Катэгорыя:Акцыйныя таварыствы Беларусі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 2002 годзе
Клён Хрыста (трылёгія)

**Трылёгія «Клён Хрыста»** () — навукова-фантастычная трылёгія амэрыканскага пісьменьніка Джэймза БоСэйнёра, якая апісвае падзеі канца сьвету з пункту гледжаньня фікцыялізаванае хрысьціянскае эсхаталёгіі.

## Кнігі

# «Паводле Ягонага аблічча»
# «Нараджэньне эпохі»
# «Непераадольныя сілы»

## Сюжэт
Першая кніга трылёгіі, «Паводле Ягонага аблічча», апавядае пра выяўленьне на Турынскай плашчаніцы жывых чалавечых вузаў, зь якіх склянаванае дзіцё Крыстафэр Гудман. Пра ягонае далейшае жыцьцё аповед вядзе журналіст Дэкер Гоўтарн, галоўны пэрсанаж сэрыі. Асноўнымі падзеямі гэтага раману ёсьць стварэньне Крыстафэра, унебаўзяцьце Царквы і ўзыход Крыстафэра да ключавое ролі ў Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў.

У «Нараджэньні эпохі» на Зямлю абрынаецца шэраг катастрофаў і мораў. У канцы кнігі Крыстафэр забіты, але пасьля ўваскрасае.

У апошняй кнізе, «Непераадольных сілах», ізноў адбываюцца стыхійныя бедзтвы. Тут выкрываецца сапраўднае аблічча і матывы Крыстафэра. Пасьля канцу сьвету раман сканчаецца апісаньнем наступнага жыцьця.

## Асноўныя пэрсанажы
* **Дэкер Гоўтарн**
Дэкер — асноўны пратаганіст сэрыі. Вэтэран Віетнаму, а цяпер журналіст і падарожнік. Лагодны, але славалюбны Дэкер цягам усяе трылёгіі заваёўвае ўсё большы посьпех, і напрыканцы займае пасаду начальніка штабу Генэральнага сакратара ААН. Пасаду Генэральнага сакратара займае ягоны прыйманы сын Крыстафэр Гудман, прадказаны ў Адкрыцьці Антыхрыст.
* **Крыстафэр Гудман**
Крыстафэр Гудман — называны ў рамане Хрыстовым клёнам. Створаны з жывых вузаў скуры, выяўленых на Турынскай плашчаніцы, клянаваньнем па мэтадзе прафэсара Гары Гудмана, які хацеў дасьледаваць жыцьцяздольнасьць вузаў, што не памерлі цягам 2000 гадоў.
* **Робэрт Мілнэр**
Робэрт Мілнэр — былы Генэральны сакратар ААН, які быў духоўным настаўнікам Крыстафэра Гудмана і маральным настаўнікам у ягонай маладосьці, застаўшыся адным з найбліжэйшых дарадцаў, набліжаных асобаў і сяброў Крыстафэра. Мілнэру каля 100 гадоў, аднак дзякуючы пераліваньню Крыстафэравае крыві ён выглядае як мужчына ў росквіце сілаў.

## Глядзіце таксама
* Пакінутыя

## Вонкавыя спасылкі
* Рэцэнзія Джэкі Элнар
* Рэцэнзія Джэя Карпэра

Катэгорыя:Сэрыі раманаў
Катэгорыя:Фантастычныя раманы
Катэгорыя:Хрысьціянская літаратура
Катэгорыя:Клянаваньне ў навуковай фантастыцы
Катэгорыя:Хрысьціянскія раманы
Ёркшыр

**Ё́ркшыр** (,  — гістарычнае графства на поўначы Ангельшчыны, найвялікшае ў Вялікабрытаніі. Плошча — 11 903 км².

Мяжуе зь іншымі гістарычнымі графствамі: Дарэмам, Лінкальншырам, Нотынгэмшырам, Дэрбішырам, Чэшырам, Лянкашырам і Ўэстмарлэндам. Падзяляецца на тры гістарычныя раёны, або райдынгі: паўночны, заходні і ўсходні.

Цяпер Ёркшыр не зьяўляецца адміністрацыйнаю адзінкаю: у 1974 року была праведзеная рэарганізацыя, і гістарычнае графства было пераўтворанае ў адміністрацыйныя графствы Паўночны Ёркшыр, Паўднёвы Ёркшыр, Заходні Ёркшыр ды Ўсходні райдынг Ёркшыру. Большая частка Ёркшыру ўваходзіць у склад рэгіёну Ёркшыр і Гамбэр.

Назва графства складаецца з назвы цэнтральнага месца Ёрк ды ангельскае адміністрацыйнае адзінкі шыр. Акрамя Ёрку, іншымі местамі зьяўляюцца Лідс, Шэфілд, Кінгстан-апон-Гал, Брэдфард ды Ўэйкфілд.

Эмблема Ёркшыру — белая ружа каралеўскага роду Ёркаў, якая выкарыстоўваецца і на сьцягу графства.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 
* Гісторыя Ёркшыру 


Катэгорыя:Зьніклі ў 1974 годзе
Ганчарова

Назву **Ганчарова** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ганчарова — вёска ў Дрысенскім раёне
** Ганчарова — вёска ў Дубровенскім раёне

## Асобы
* Марына Ганчарова ( 1990) — беларуская гімнастка;
* Натальля Ганчарова (1812—1863) — жонка расейскага паэта Аляксандра Пушкіна.
Сьпіс амбасадараў Славаччыны ў Беларусі

**Амбасада [[Славаччына|Славацкае рэспублікі]] ў [[Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]]** знаходзіцца ў Менску на адрасе вул. Валадарскага, 6. Місіяй амбасады ёсьць разьвіцьцё супрацоўніцтва паміж Славаччынай і Беларусяй у палітычнай і эканамічнай сфэрах, а таксама ў напрамку ўсебаковых кантактаў паміж грамадзянамі абедзьвюх дзяржаваў.

Дыпляматычныя стасункі між Беларусяй і Славаччынай былі ўсталяваныя 14 студзеня 1993 року. У 2014 року адчынены консульскі аддзел у Віцебску.

## Амбасадары

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
Амбасада Славаччыны ў Беларусі

**Амбаса́да Слава́ччыны ў Белару́сі** — дыпляматычная місія Славаччыны ў Рэспубліцы Беларусі. Амбсада разьмешчаная па адрасе: г. Менск, вул. Валадарскага, 6. Місіяй амбасады ў Менску ёсьць разьвіцьцё супрацоўніцтва паміж Славаччынай і Беларусяй й палітычнай і эканамічнай сфэрах, а таксама ў напрамку ўсебаковых кантактаў паміж грамадзянамі абедзьвюх дзяржаваў.

## Структура
* Сакратарыят кіраўніка місіі і аддзел палітыкі
* Консульскі аддзел
* Гандлёва-эканамічны аддзел

## Сьпіс амбасадараў

* 1995—1999 Ізідар Почыятак
* 2000—2002 Ёзэф Божак
* 2002—2006 Ёзэф Мачышак
* 2006—2008 Любамір Рэгак
* 2008—2013 Мар’ян Сэрватка
* 2013—2016 Міраслаў Мойжыта
* 2016—? Ёзэф Мігаш

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына амбасады

Беларусь
Славаччына
Катэгорыя:Вуліца Валадарскага (Менск)
Кайсэрыспор Кайсэры

«**Кайсэрыспор**» () — турэцкі футбольны клюб з гораду Кайсэры. Заснаваны ў 1975 годзе. Уладальнік Кубка Турэччыны (2008).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кайсэры
Порту-Алегры

**Порту-Алегры** () — горад у Бразыліі, адміністрацыйны цэнтар штату Рыю-Грандзі-ду-Сул. Порту-Алегры зьяўляецца адным з галоўных культурных, палітычных і эканамічных цэнтраў Бразыліі. У апошнія гады Порту-Алегры прымаў у сябе Сусьветны сацыяльны форум, ініцыятыва шэрагу няўрадавых арганізацыяў. 9-я Асамблея Сусьветнай Рады Цэркваў адбылася ў Порту-Алегры ў 2006 годзе. Горад будзе адным з гарадоў, якія мусяць прыняць у сябе матчы чэмпіянату сьвету па футболе 2014 году.

## Гісторыя
Горад заснаваны ў 1772 годзе. Нягледзячы на тое, што на тэрыторыі Порту-Алегры ўжо ў сярэдзіне XVIII стагодзьдзя пасяліліся імігранты з Азорскіх астравоў, афіцыйнай датай заснаваньня лічыцца 1809 год.

У XVIII стагодзьдзі Порту-Алегры быў портам на возеры гораду Віяман. Акрамя перасяленцаў з Азорскіх астравоў, значную частку насельніцтва склалі сем’і з гораду Рыю-Грандзі, разьмешчанага ў прыбярэжным раёне на поўдзень ад Порту-Алегры, у той час былога ваеннай крэпасьцю.

На 1822 год у Порту-Алегры пражывала 12 тысяч жыхароў, менавіта ў гэты час Бразылія атрымала незалежнасьць. У канцы XIX стагодзьдзя горад прыняў шмат імігрантаў зь іншых частак сьвету, у прыватнасці зь Нямеччыны, Італіі й Польшчы. Пераважная большасьць насельніцтва мае эўрапейскае паходжаньне. У цяперашні час ён зьяўляецца найважнейшым портам штата Рыю-Грандзі-ду-Сул.

## Эканоміка
Дзякуючы разьмяшчэньня на сутыку пяці рэкаў горад стаў важным портам, а таксама адным з галоўных прамысловых і камэрцыйных цэнтраў у Бразыліі. Са зьяўленьнем Мэркасура горад пачаў хутчэй расьці й квітнець у эканамічным пляне. Сельскагаспадарчыя й жывёлагадоўчыя прадукты, як то соя, скура, кансэрваваная ялавічына й рыс, экспартуюцца з Порту-Алегры за мяжу, як то ў Афрыку й Японію.

## Гарады-сябры

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Порту-Алегры
Quo Vadis (гурт)

**Quo Vadis** — музычны гурт з Манрэалю (Канада), які граў музыку ў стылі прагрэсіў-мэтал. 

## Гісторыя
Гурт Quo Vadis утвораны ў 1992 годзе гітарыстамі ды вакалістамі Бартам Фрыдрыховічам (), Ары Ітманам () і бубначом . Гурт атрымаў назву паводле аднайменнага раману Генрыка Сянкевіча.

## Даскаграфія
* *[[Quo Vadis Demo]]* (1995)
* *[[Forever…]]* (1996)
* *[[Day into Night]]* (2000)
* *[[Passage in Time]]* (2001)
* *[[Defiant Imagination]]* (2004)
* *[[Defiant Indoctrination]]* (2005, DVD)
* *[[Live in Montreal]]* (2007)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Канадзкія музычныя гурты
Сьпіс амбасадараў Чэхіі ў Беларусі

**Амбаса́да [[Чэхія|Чэ́скае рэспу́блікі]] ў [[Беларусь|Рэспу́бліцы Белару́сь]]** знаходзіцца ў Менску на адрасе зав. Музычны, 1/2.

## Амбасадары

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 

Чэхія
Беларусь
Катэгорыя:Сьпісы асобаў
Быкоўня

**Быко́ўня** () — лясны масіў на паўночна-ўсходнім ўскрайку Кіева (Украіна), дзе былі выяўленыя масавыя пахаваньні людзей, расстраляных НКУС у 1937—1941 гадох. Разьмешчаны ў 1,5 км ад былога пасёлка Быкоўня, паблізу аўтастрады Кіеў—Бравары.

Колькасьць ахвяраў на сёньняшні дзень дакладна невядомая і, паводле розных ацэнак, можа складаць ад 14 да 225 тысяч чалавек. 

У 1994 годзе створаны Нацыянальны гісторыка-мемарыяльны запаведнік «Быкаўнянскія магілы».

## Галерэя

Файл:Биківнянські могили.jpg|Уваход у запаведнік
Файл:Kyiv Bykivnia monument 1.JPG|Памятны знак ахвярам палітычных рэпрэсіяў
Файл:Биківнянські могили3.jpg|Ручнікі на крыжах
Файл:Биківнянські могили4.jpg|Памятныя знакі
Файл:Kyiv Bykivnia map.JPG|Плян-схема мемарыялу


## Глядзіце таксама
* Вялікі дом
* Вялікі тэрор
* Бутаўскі крыж
* Бутаўскі палігон
* ГУЛаг
* Дзям’янаў лаз
* Катынскі расстрэл
* Курапаты
* Левашоўскія мэмарыяльныя могілкі
* Ліпаўчык (мэмарыял)
* Масавыя расстрэлы ў Віньніцы
* Мэмарыял ахвярам камунізму
* Помнік ахвярам палітычных рэпрэсіяў (Данецк)
* Помнік ахвярам палітычных рэпрэсіяў (Новасыбірск)
* Помнік ахвярам палітычных рэпрэсіяў (Санкт-Пецярбург)
* Помнік ахвярам палітычных рэпрэсіяў (Уфа)
* Расстрэлы зьняволеных НКУС і НКДБ (1941)
* Расстрэльны палігон «Камунарка»
* Селіфонтава (мэмарыяльныя могілкі)
* Сталінскія рэпрэсіі
* Суханаўка (турма)

## Вонкавыя спасылкі
* Украінцы ўшанавалі памяць сталінскіх ахвяраў 20.05.2013
* Трагічная праўда пра Быкоўню да гэтага часу засакрэчаная 21 мая

Катэгорыя:Кіеў
Катэгорыя:Гісторыя Ўкраіны (1917—1991)
Катэгорыя:Рэпрэсіі ў СССР
Сяліба

Назву **Сяліба** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Сяліба — вёска ў Жлобінскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Сяліба — вёска ў Бабруйскім раёне
** Сяліба — вёска ў Быхаўскім раёне
** Сяліба — вёска ў Качэрыцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Сяліба — вёска ў Бярэзінскім раёне

## Падвойныя назвы
* Глуская Сяліба
* Досава Сяліба
* Новая Сяліба

## Глядзіце таксама
* Сялібка
Кірава

Назву **Кірава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Кірава — вёска ў Брагінскім раёне
** Кірава — вёска ў Жлобінскім раёне
** Кірава — былы пасёлак у Лоеўскім раёне
** Кірава — вёска ў Рэчыцкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Кірава — былы пасёлак у Краснапольскім раёне

* Менская вобласьць:
** Кірава — пасёлак у Крупскім раёне
** Кірава — вёска ў Слуцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Кіраваград
* Кірава-Чапецк
* Кіраў
* Кіраўград
* Кіраўск
* Кіраўскае
* Кіраўская
* Кіраўскі
Вымна

**Вы́мна** — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці. Вядома пад назвай *Вымна спартовае*. Возера разьмешчана за 20 км на ўсход ад гораду Гарадку ў басэйне ракі Лужасянкі.

## Апісаньне
Плошча паверхні складе 7,24 км², даўжыня берагавой лініі — 22,6 км. Берагавая лінія зьвілістая. Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутае з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Найбольшая глыбіня 7,8 м, сярэдняя — 4,4 м глыбіня да 2 м займаюць 14%, да 5 м — 51% плошчы возера. Дно плоскае, літараль вузкая, пясковая. З глыбіні 1,5—2 м дно засланае гліністым глеем, з 5 мэтраў — сапрапэлем.

Возера эўтрофнае, слабапратокавае. Злучана пратокамі з азёрамі Восьлепна і Арлейка, выцякае з ракі Лужасянка. У разводзьдзе Вымна ручаём злучаецца з возерам Захбейка.

На возеры разьмешчаны 7 выспаў агульнай плошчай 8,7 га. Паблізу возера разьмешчаны вёскі Хабаты, Ходарава.

## Літаратура
*  С. 108—109
* 
* 
* 

Катэгорыя:Азёры басэйну Дзьвіны
Катэгорыя:Азёры Гарадоцкага раёну
Эргатэліс Іракліён

«**Эргатэ́ліс**» () — грэцкі футбольны клюб з гораду Іракліёну. Заснаваны ў 1929 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Іракліён
Рататуй

**Ратату́й** (, ; ад «rata»&nbsp;— ежа ў прастамоўі і «touiller» — памешваць)&nbsp;— традыцыйная страва правінцыйнай праванскай кухні. Агародніннае рагу зь перцаў, баклажанаў і кабачкоў, шмат у чым падобнае да вугорскага леча.

Паўстаўшы першапачаткова ў раёне сучаснай Ніццы, рататуй быў стравай небагатых сялянаў ды складаўся з цукіні, памідораў, перцу, цыбулі і часнаку. З Правансу страва пашырылася сьпярша па ўсёй Францыі, а затым і за ейныя межы. У сучасны варыянт стравы таксама дадаюць баклажан.

## Галерэя

Файл:Confit byaldi 1.jpg|Рататуй паводле рэцэпту з аднайменнага мультфільму
Файл:Ratatouille éolienne.jpg|Праванскі рататуй
Файл:Ratatouille02.jpg|Рататуй нагадвае гародніннае рагу
Файл:Ratatouille.JPG|Талерка рататую


Катэгорыя:Француская кухня
Катэгорыя:Стравы з гародніны
Катэгорыя:Праванс