open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Арлянка (Берасьцейская вобласьць)

**Арля́нка** — вёска ў Маларыцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гвозьніцкага сельсавету.

## Назва
Мясцовая форма назвы вёскі — Гарлянка. Наогул сучасная назва вёскі зьяўляецца скажонай формай больш старажытнай, якую памятаюць яшчэ старыя жыхары навакольля — Ірляндка.

## Гісторыя
Вядома, што ў XIX стагодзьдзі маёнтак Ірляндка Берасьцейскага павету належаў радзіне Высоцкіх, у сярэдзіне XIX стагодзьдзя — Ясклоўскаму А. П.

У 1864 годзе ўладальнік маёнтку Ірляндка Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні памешчык Эдуард Высоцкі, які быў удзельнікам паўстаньня 1863 году, як палітычны злачынца паводле рашэньня суду быў пазбаўлены правоў стану, а яго маёмасьць была канфіскаваная ў расейскую казну. Сам ён быў высланы ў Томскую губэрню.

## Насельніцтва
* 2010 год — 69 чалавек
* 1999 год — 96 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гвозьніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маларыцкага раёну
Забалацьце (Маларыцкі раён)

**За́балацьце** — вёска ў Маларыцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Лукаўскага сельсавету.

## Гісторыя
23 верасьня 1942 году 3-ці батальён 15-га паліцэйскага палка зьнішчыў вёску разам з 289 жыхарамі.

## Насельніцтва
* 1999 год — 157 чалавек
* 2010 год — 91 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маларыцкага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Добрасава

**До́брасава** — вёска ў Маларыцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Макранскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 24 чалавекі
* 1999 год — 37 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Макранскі сельсавет (Маларыцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маларыцкага раёну
Кожух

**Ко́жух** — былая вёска ў Маларыцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Макранскага сельсавету.

## Гісторыя
23 сьнежня 2016 году вёска ліквідаваная рашэньнем Маларыцкага раённага савету дэпутатаў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 16 чалавек
* 1999 год — 37 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Маларыцкага раёну
Сьвінева

**Сьвінева** (з 1964 году — *Дубра́ўцы*) — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, уваходзіць у Вярховіцкі сельсавет.

Месьціцца за 35 км на паўночны захад ад Камянцу, за 70 км на поўнач ад Берасьця, за 25 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск (лінія Берасьце — Беласток). Празь вёску праходзіць мясцовая аўтадарога Н-391 (Амелянец — Сьвінева — Панасюкі).

## Гісторыя
* сярэдзіна XIX ст.: вёска *Сьвінева* ў Вярховіцкай воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі.
* 1857: паводле 10-й рэвізіі 299 рэвіскія душы, дзяржаўная ўласнасьць.
* 1897: паводле перапісу ў вёсцы 80 двароў, 539 жыхароў, у складзе Сьвінеўскай сельскай грамады, дзейнічалі хлебазапасная крама і кузьня.
* 1921: у выніку польска-савецкай вайны па Рыскай мірнай дамове ў складзе Польшчы, вёска ў Вярховіцкай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва.
* 1923: 39 двароў, 164 жыхары.
* 1939: у выніку пакту Молатава — Рыбэнтропа ў складзе Берасьцейскай вобласьці БССР.
* 1940: у Амелянецкім сельсавеце Кляшчэльскага раёну Берасьцейскай вобласьці, 406 жыхароў.
* 1941—1945: цягам Другой сусьветнай вайны на франтах загінулі і зьніклі бязь вестак 12 жыхароў вёскі.
* 1945: у Высокаўскім раёне.
* 1954: у Бушміцкім сельсавеце.
* 1960: 280 жыхароў.
* 1962: у Камянецкім раёне.
* 1968: у Каленкавіцкім сельсавеце, уваходзіла ў калгас «Зара».

23 чэрвеня 2011 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Каленкавіцкага ў склад Вярховіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 96 жыхароў
* 2005 год — 31 двор, 75 жыхароў
* 2010 год — 52 жыхары

## Інфраструктура
У складзе СВК «Амелянец».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 44—45.

Катэгорыя:Вярховіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Украінская праўда

**«Украінская праўда»** (УП; ) — сеціўнае выданьне Ўкраіны, заснаванае ў дзень  16 красавіка 2000 году. 16 верасьня начальнік дэпартамэнту вонкавага назіраньня галоўнага кіраўніцтва МУС генэрал-лейтэнант Аляксей Пукач на загад   выкраў і 17 верасьня задушыў першага рэдактара выданьня Георгія Гангадзэ, які пісаў пра хабарніцтва ва ўрадзе. Новай рэдактаркай стала Алена Прытула. У выніку павышэньня наведвальнасьці ў ходзе Аранжавай рэвалюцыі да 2005 г. вэб-сайт выйшаў на самаакупнасьць за кошт прыбытку ад рэклямы. На 2014 г. сярэдняя штодзённая наведвальнасьць перавышала мільён чытачоў.

## Глядзіце таксама

* Эўрапейская праўда
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мабільная бачына
* RSS-стужка

Катэгорыя:Украінскія інтэрнэт-СМІ
Катэгорыя:Украінскія арганізацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Вольная прэса Ўсходняй Эўропы»
Прыбытак

**Прыбы́так** — перавышэньне выручкі ад продажу тавараў і паслугаў над выдаткамі на іх вытворчасьць і збыт. Ёсьць паказьнікам фінансавага выніку гаспадарчай дзейнасьці прадпрыемства. Вылічаецца адыманьнем ад выручкі ад збыту вырабу гаспадарчай дзейнасьці *сумы* выдаткаў чыньнікаў вытворчасьці на гэтую дзейнасьць у грашовым выяўленьні (выручка — выдаткі = прыбытак).

## Віды
* *Поўны* (агульны, валавы, балянсавы).
* *Чысты*. Пасьля выплаты падаткаў і адлічэньняў. Паступае ў распараджэньне прадпрыемства з утварэньнем запасу грошай для накапленьня і спажываньня, выплаты дывідэндаў і перадачы ва ўласнасьць супрацоўнікаў.
* *[[Бухгальтар]]скі*. Без уліку незадакумэнтаваных выдаткаў, у тым ліку ўпушчанай выгады.
* *Эканамічны*. Улічвае часовыя і альтэрнатыўныя выдаткі. Меншы за бухгальтарскі на велічыню некампэнсаваных і не ўлічаных у сабекошт выдаткаў, якія ўлучаюць  упушчаныя магчымасьці.

## Глядзіце таксама
* Падатак на прыбытак

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*
Летувіскі Сойм

**Летуві́скі Сойм** () — аднапалатны парлямэнт Летувы.

## Агульнае апісаньне
Парлямэнт мае 141 чальца, якія абіраюцца на чатырохгадовы тэрмін на аснове ўсеагульнага, роўнага, прамога выбарчага права пры тайным галасаваньні. Крыху больш за палову дэпутатаў абіраюцца па аднамандатных акругах (71), а іншая частка (70) — паводле партыйных сьпісаў. Бар’ер праходжаньня ў Сойм для партыі роўны 5%.

Згодна разьдзелу V Канстытуцыі Летувіскай Рэспублікі, чальцом Сойму можа абірацца грамадзянін Летувіскай Рэспублікі, які пастаянна пражывае ў Летуве, не зьвязаны прысягай ці абавязацельствам з замежнай дзяржавай і дасягнуў на дзень выбараў ня менш за 25 гадоў. Дэпутатам Сойму ня можа быць абраная асоба, якая не адбыла пакараньне па прысудзе, прызначаным судом, а таксама асоба, прызнаная судом недзеяздольнай. Абраны дэпутат Сойму набывае ўсе правы прадстаўніка народу пасьля прынясеньня ім у Сойме прысягі на вернасьць Летувіскай Рэспубліцы. Першае пасьля выбараў паседжаньне Сойму адкрывае найстарэйшы па ўзросьце чалец Сойму.

Паседжаньні Сойму вядзе Старшыня Сойму (з 2016 году — Віктарас Пранцкеціс) або яго намесьнік. Сойм штогод зьбіраецца на дзьве чарговыя (вясновую і восеньскую) сэсіі. Вясновая сэсія пачынаецца 10 сакавіка і заканчваецца 30 чэрвеня. Восеньская сэсія пачынаецца 10 верасьня і заканчваецца 23 сьнежня. Пазачарговая сэсія можа быць склікана Старшынём Сойму па прапанове ня менш за траціны ад агульнай колькасьці чальцоў парламянту ці прэзыдэнтам у прадугледжаных Канстытуцыяй выпадках.

## Вонкавыя спасылкі
* Летувіскі Сойм


Катэгорыя:Летувіская палітыка
Антоніё Сіяка

**Антоніё Сіяка** ( 27 студзеня 1996 году) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Выхаванец магілёўскага «Дняпра». У 2012 годзе бараніў колеры другой каманды клюбу. У першай камандзе запачаткаваў кар’еру 21 чэрвеня 2014 году ў матчы супраць жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ», выйшаўшы на замену на 31-й хвіліне. У ліпені 2014 году быў пераведзены з дублюючага складу ў асноўную каманду, падпісаўшы кантракт на 3 гады. Паводле вынікаў сэзону клюб заняў апошняе месца ў турнірнай табліцы і страціў месца ў элітным дывізіёне. Сам футбаліст у складзе амаль не гуляў. Пасьля паніжэньня каманды ў клясе замацаваўся ў асноўнай камандзе магіляўчанаў. У лютым 2016 году падоўжыў супрацу з клюбам.

У ліпені 2016 году арандаваны мікашэвіцкім «Гранітам» да канца сэзону. У камандзе амаль не гуляў, а па вяртаньні ў «Дняпро» на ўзаемную згоду скасаваў кантракт. З чэрвеня 2017 году выступаў за клюб «Маладэчна-ДЮСШ-4». У 2018 году прыяднаўся да «Горак». З жніўня 2019 году пачаў выступы за «Воршу». У канцы месяцу дэбютаваў ў складзе каманды супраць «Крумкачоў». Дэбютнымі галамі вызначыўся 18 лістапада 2020 году ў матчы супраць рэчыцкага «Спадарожніка», запісаўшы на свой рахунак дубль. У студзені 2022 году стаў гульцом віцебскага клюбу «Вялес-2020».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Оляфур Рагнар Грымсан

**О́ляфур Ра́гнар Гры́мсан** (, ; нарадзіўся 14 траўня 1943 году) — пяты прэзыдэнт Ісьляндыі (1996—2016).

## Жыцьцяпіс
Оляфур нарадзіўся ў Ісафіёрдуры. У 1962—1970 вывучаў эканоміку і паліталёгію ў Манчэстэрскім унівэрсытэце. У 1970 атрымаў званьне доктара паліталёгіі, выкладаў ва ўнівэрсытэце Ісьляндыі, з 1973 — прафэсар.

У 1978—1983 зьяўляўся дэпутатам Альтынгу ад левага Народнага зьвязу; у 1980—1983 узначальваў парлямэнцкую групу партыі. У 1983—1987 — старшыня выканкаму Народнага зьвязу, у 1987—1995 — лідар партыі. У 1988—1991 займаў пасаду міністра фінансаў. У 1991—1996 — дэпутат Альтынгу.

На прэзыдэнцкіх выбарах у 1996 року перамог з 41,4% галасоў. Пераабіраўся ў 2004 і 2012 роках, а ў 2000 і 2008 ня меў канкурэнтаў і проста працягнуў выконваць свае абавязкі.

## Сям’я
У 1974 Оляфур Грымсан ажаніўся з Гудрун Катрын Форбэргсдотыр, зь якой мелі дзьвюх дачок-блізьнятак. Гудрун Катрын памерла ад лейкеміі ў 1998 року.

У другі раз Грымсан ажаніўся з ізраільцянкай Дорыт Мусаеф. Вясельная цырымонія адбылася 14 раўня 2003, у дзень ягонага 60-годзьдзя, у прэзыдэнцыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ісаф’ёрдуры
Катэгорыя:Міністры фінансаў Ісьляндыі
Катэгорыя:Выпускнікі Манчэстэрскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Ісьляндзкія лютэране
Катэгорыя:Дэпутаты Альтынгу
Катэгорыя:Сябры Народнага зьвязу (Ісьляндыя)
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Сокала
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Сьвятога Олафа
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Трох Зорак
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Белай ружы на ланцугу
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Белай зоркі на ланцугу
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Вітаўта Вялікага з залатым ланцугом
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Данэброга
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Слана
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Сэрафімаў
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Джавагарлала Нэру
Аблога Грознага

**Абло́га Гро́знага** — баі за сталіцу Чачэнскай рэспублікі Ічкерыі места Грозны падчас Першае расейска-чачэнскае вайны паміж расейкімі й чачэнскімі войскамі.

Расейскія войскі карысталіся поўнай перавагай у зброі. Яны мелі лётныя войскі, гарматніцу, танкі. У чачэнцаў не было лётных войскаў, амаль не было гарматаў і танкаў. Аснову іх зброі складалі ручныя аўтаматы й гранатамёты. Таму чачэнцы ў асноўным ваявалі там, дзе можна хавацца ад самалётаў і танкаў: у гарах, лясох і местах, дзе забудова дае магчымасьць быць незаўважаным ворагам. Расейскія войскі былі падзеленыя на чатыры часткі: паўночную, заходнюю, паўночна-ўсходнюю, усходнюю.

## Пачатак аблогі
22 сьнежня 1994 году а 5-й раніцы пачаўся абстрэл Грознага з гармат. Ад гэтага абстрэлу пацярпела шмат простых людзей, якія не ваявалі за чачэнцаў.

## Наступ
* 31 сьнежня 1994 году — наступ на Грозны. Лётная частка спачатку не прымала ўдзелу ў наступе з-за пахмурнага надвор’я. Расейкае войска наступала з трох бакоў: поўнач, захад, усход. Расейскія войскі ўвайшлі ў места спакойна бяз бою. Затым, калі яны дайшлі да сярэдзіны места — Чыгуначнага вакзала, — пачалася страляніна. Па іх пачалі страляць з аўтаматаў, кулямётаў і гранатамётаў. Адсутнасьць падтрымкі з боку лётніцы (з-за пахмурнага надвор’я) і гарматніцы (расейскія й чачэнскія ваяры знаходзіліся вельмі блізка адзін да аднаго, таму расейцы маглі пацярпець ад абстрэлу) рэзка зьнізіла перавагу расейскага войска ад чачэнцаў. Больш таго, вузкія вуліцы Грознага не давалі магчымасьць карыстацца танкамі. Расейцы проста блудзілі па месьце, ня ведаючы куды едуць.
Пасьля надыходу начы чачэнцы пачалі страляць па расейскіх войсках. Танкі, БМП падбівалі гранатамётамі, людзей забівалі кулямётамі й аўтаматамі. Падбіўшы першы й астатні танк ці машыну, чачэнцы не давалі магчымасьці расейцам выехаць з вузкіх вуліцаў Грознага. Агулам з 31 сьнежня 1994 па 2 студзеня 1995 году было забіта каля 200 расейцаў. Расейскае войска вымушанае было з Грознага ўцякаць.
 
* 1 студзеня 1995 году расейскае войска спрабавала вырвацца з Грознага, але гэта не ўдалося. Амаль усё начальства загінула. Простыя ваяры прарываліся самастойна «па агародах», па 2 ці 3 чалавекі. Была старачана ўся цяжкая тэхніка, што потым дало магчымасьць чачэнцам карыстацца ёю пры далейшай абароне Грознага.
 
* 3 студзеня расейскае войска пачало марудны наступ, калі адзін дом за другім здабывалі ў чачэнскага войска. Пачалі выкарыстоўваць лётнае войска, гарматы.
* 18 студзеня пачалі ў сярэдзіне места аблогу Палацу прэзыдэнта Чачэнскае рэспублікі Ічкерыі.
* 19 студзеня — здабыцьцё Палацу прэзыдэнта.
* 6 лютага ў сярэдзіне места расейскае войска здабыла асноўныя будынкі.
* 6 сакавіка расейскае войска здабыла паўднёвую частку Грознага — Чарнарэчча.

## Страты
Агулам расейскае войска страціла ў Грозным з 31 сьнежня 1994 па 1 красавіка 1995 году 1426 чалавек, паранена 4630, а 96 чалавекаў было ў палоне.

## Вонкавыя спасылкі
* Часьцінка жаху
* Гібель расейскага войска
* Вайна бяз назвы

Катэгорыя:Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Катэгорыя:Першая чачэнская вайна
Бітва за мястэчка Ханкала

**Бітва за мястэчка Ханкалу** — баі ў ваколіцах Грознага у сьнежні 1994 году з чачэнскім войскам за мястэчка Ханкала, што ў Чачэніі пад час Першай расейска-чачэнскай вайны. Галоўная задача была захоп ваколіц Грознага для далейшай аблогі Грознага.
## Асноўныя падзеі
### 24 сьнежня

24 сьнежня 1994 году расейскія часткі, што прыйшлі з Паўночнай Асеціі ўвайшла ў мястэчка Ханкала й пачала рух у бок Грознага. Потым атрымалі загад стаць на дарозе паміж Грозным і Аргунам, каб ёю не маглі карыстацца чачэнскае войска.
### 26 сьнежня
Ноччу 26 сьнежня чачэнцы напалі на гэтае расейскае войска. Было забіта тры расейцы, падбіты БТР. З Грознага на дапамогу ім быў паслалны загон у якім быў нават адзін танк, але напад быў адбіты.
### [[27 сьнежня]]
Чачэнскае войска рыхтуецца да другога нападу на расейцаў. Яны пачынаюць мінамётны абстрэл. 
### [[28 сьнежня]]
Расейцы не чакалі пакуль на іх нападуць. Яны перайшлі ў наступ 28 сьнежня 1994 году. Цягам бою расейцы здабылі лётнішча каля Ханкалы, што было галоўнай мэтай наступу. Чачэнцы захавалі за сабой толькі жыльлёвыя забудовы ў Ханкале.

Катэгорыя:Першая чачэнская вайна
Ханкала

**Ханкала́** ( — «старажавая вежа») — мястэчка на ўсход ад Грознага ў Чачэніі, што ў Расеі.
## Краявід і ваколіцы
Разьмешчана неа левым беразе ракі Аргун і на правым беразе ракі Сунжа. На поўнач ад Ханкалы знаходзіцца Старая сунжа, на поўдні – Прыгарадны, на захадзе — места Грозны, на ўсходзе места Аргун.
## Мінуўшчына
* лётнішча. Было пабудавана ў часы СССР, як вайсковае лётнішча. Яно й зараз выкарыстоўваецца расейскім войскам.
* у 2000 годзе былі разьмешчаны на пастаяннай аснове расейскія вайсковыя часткі.
## Насельніцтва
Паводле перапісу 2002 году ў мястэчку жыве 7 908 чалавек, зь іх:
* расейцы — 6555 чал. (82,9 %)
* украінцы — 150 чал. (1,9 %)
* кумыкі — 90 чал. (1,1 %)
* аварцы — 60 чал. (0,8 %)
* армяне — 43 чал. (0,5 %)
* чачэнцы — 24 чал. (0,3 %)
* іншыя — 986 чал. (12,5 %)

## Транспарт
У мястэчку акрамя лётнішча маецца чыгуначны прыпынак, які злучае Грозны й Аргун.

Катэгорыя:Першая чачэнская вайна
Катэгорыя:Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэніі
Бойня ў вёсцы Самашкі

**Бойня ў вёсцы Самашкі** — падзеі, якія адбываліся пад час Першай расейска-чачэнскай вайны ў Ічкерыіі ў вёсцы Самашкі 7-8 красавіка 1995 году.

## Асноўныя падзеі
Расейскія вайсковыя часткі 7 красавіка 1995 году пачалі правяраць дакумэнты ў чыгуначным вакзале, што ў Самашках. 8 красавіка расейскія часткі ўвайшлі ў вёску й там пачалі праверку дакумэнтаў. Аднак насам рэч вакол вёскі пачаліся баі. Расейцы абстралялі вёску з гармат і мінамётаў. Было шмат зьнішчана забудоў і забіта людзей.

## Забітыя
Расейцаў было 16 забітых, 44 параненых. Сярод чачэнцаў было забіта больш за 100 чалавек. Забойства такой колькасьці людзей выклікала вялікі водгук у Расеі й у сьвеце.

Катэгорыя:Першая чачэнская вайна
Аблога Бамуту

**Аблога Бамуту** — баі ў ваколіцах вёскі Бамут і ейных ваколіцах падчас Першай расейска-чачэнскай вайны. Першыя сутычкі пачаліся ў сакавіку 1995 году. 10 сакавіка 1995 году пачаліся баі з прымяньненьнем цяжкай артылерыі й авіяцыі з боку Расеі. Аснову войскаў чачэнцаў складалі мясцовыя жыхары вёскі Бамут, таксама жыхары ваколіцы. Паводле некаторай інфармацыі ўдзел у сутыкненьнях у Бамуце таксама бралі ўкраінскія добраахвотнікі.

## Удзельнікі
Агулам абаронцаў вёскі было ня больш за 100 чалавек. З пачатку начальнікам абароны Бамуту быў Хізір Хачукаеў (найбліжэйшы паплечнік Руслана Гелаева). Потым узначальвае абарону Хамзат Батаў, затым Руслан Хайхароеў.

## Гісторыя
Абарона Бамуту была вельмі цяжкай справай, усяго было тры спробы здабыцьця вёскі. Кожны раз расейцы ўваходзілі ў вёску, але чачэнцы пасьля здабыцьця Бамуту расейцамі адыходзілі ў горы каля вёскі й пачыналі абстрэл ваяроў, што былі ўнізе ў вёсцы. Расейцы гэтага абстрэлу не вытрымлівалі й адыходзілі. Расейскі бок лічыць, што трэці наступ быў пасьпяховым. У траўні 1996 году яны здабылі найвышэйшую гару каля Бамуту — Лысую гару, што, аднак, не адпавядае рэчаіснасьці. Чачэнскае войска ў той час рыхтавала наступ на Грозны, таму ўсе ваяры знаходзіліся ў ваколіцах Грознага, якія чакалі загаду да наступу на Грозны, з прычыны чаго расейццы атрымалі мажлівасьць здабыцьця навакольных гор каля Бамуту, у якім адсутнічалі верагодныя праціўнікі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Першая чачэнская вайна
Разбой

**Разбой** — напад дзеля непасрэднага авалоданьня маёмасьцю з выкарыстаньнем або пагрозай ужываньня гвалту, небясьпечнага для жыцьця. Ёсьць злачынствам супраць уласнасьці і найбольш небясьпечным відам крадзяжу. Караецца шматгадовым пазбаўленьнем волі з канфіскацыяй маёмасьці. Абцяжарвальнымі абставінамі лічацца пранікненьне ў жытло, прычыненьне цяжкага цялеснага пашкоджаньня, учыненьне паўторна, гуртам асобаў і дзеля авалоданьня маёмасьцю ў буйным памеры.

## Беларусь
За 2002 год палову разбойных нападаў учынілі ў стане алькагольнага ап’яненьня. У 2010 годзе ўстановы пракуратуры ўлічылі 565 разбояў (амаль 6 разбояў на 100 000 жыхароў).

## Крыніцы

Катэгорыя:Злачынствы супраць уласнасьці
Катэгорыя:Крымінальнае права
Катэгорыя:Гвалт
Катэгорыя:Пірацтва
Бамут

**Баму́т** () — вёска на захадзе Чачэніі, каля мяжы зь Інгушэтыяй, што ў Расеі. Зьяўляецца месцам разьмяшчэньня вясковай управы Бамуцкай вясковай акругі.

## Краявід і ваколіца вёскі
Вёска знаходзіцца на беразе ракі Фортанга ад Грознага – 48 км.

## Мінуўшчына
Першыя згадкі аб вёсцы ў 19 стагодзьдзі. Далучэньне да Расеі адбывалася гвалтоўна з прымяненьнем войска. Жыхары вёскі падтрымлівалі Шаміля. Пасьля высяленьня жыхароў вёскі ў 1944 годзе вёска атрымала новую назву – Букаўка. Старую назву вярнулі разам зь вяртаньнем чачэнцаў і аднаўленьнем ЧІАССР.

## Насельніцтва
У 2010 годзе ў вёсцы жыло 6 025 чалавек.

## Глядзіце таксама
* Аблога Бамута ў Першую расейска-чачэнскую вайну

## Крыніцы

Катэгорыя:Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэніі
Самашкі

**Самашкі** (, паходзіць ад  — «да месца аленвага логава») — вёска на захадзе Чачэніі, што ў Расеі. Знаходзіцца ў горнай часцы Чачэніі. На поўдні ёсьць лес і рака Сунжа.

На поўдзень ад вёскі праходзіць дарога, што злучае Грозны й Гудэрмэс з Назраньню. Праз Самашкі праходзіць чыгунка, што злучае Грозны й Назрань.

## Насельніцтва
Большасьць жыхароў — чачэнцы. Займаецца земляробствам і трохі жывёлагадоўляй.

## Мінуўшчына
Вёска існавала яшчэ ў 19 стагодзьдзі. Большасьць складалася з расейцаў-казакоў і чачэнцаў, што прызнавалі ўладу Расеі. У 1920 годзе расейцы-казакі былі выселеныя бальшавіцкімі ўладамі.

Катэгорыя:Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэніі
Патэнт

**Патэнт** ( — «адкрыты») — пасьведчаньне аб прызнаньні заяўленага прадмета вынаходзтвам, перавазе вынаходзтва, аўтарстве і выключным праве на вынаходзтва. Выдаецца ўпаўнаважанай дзяржаўнай установай. У Беларусі выдаецца аўтару і яго правапераемнікам на 20 гадоў.

У сакавіку 2023 году Сусьветная арганізацыя інтэлектуальнай уласнасьці (Швайцарыя) выдала даклад «Сусьветныя паказьнікі інтэлектуальнай уласнасьці», згодна зь якім Кітай заняў 1-е месца ў сьвеце паводле ліку дзейных патэнтаў на вынаходзтвы. Сярод 35 тэхнічных галінаў найбольшы рост назіраўся ў: інфармацыйных тэхналёгіях — на 60 % і ў кампутарнай галіне — 29 %. Лік выдадзеных за 2022 год патэнтаў у лічбавай гаспадарцы вырас на 17 % да 325 тысячаў. Дзяржаўная рада Кітаю паведаміла, што да канца 2022 году лік дзейных патэнтаў на вынаходзтвы ў Кітаі склаў 4,2 млн, зь іх 3,28 млн прыпадала на мацерыковы Кітай без Ганконгу і Макао. Пры гэтым налічвалася 2,8 млн патэнтаў на карысныя мадэлі і 721 тыс. —  на прамысловыя ўзоры. За 2022 год у Кітаі выдалі 798 тыс. патэнтаў на вынаходзтвы і прынялі 74 тыс. міжнародных патэнтных заявак у адпаведнасьці з Дамовай аб патэнтнай супрацы. Нацыянальная ўправа інтэлектуальнай уласнасьці Кітаю паведаміла, што Кітай стаў 1-й краінай у сьвеце з больш як 3-ма мільёнамі дзейных патэнтаў на вынаходзтвы. За 2022 год лік прадпрыемстваў Кітаю з такімі патэнтамі вырас на 57 тыс. да 355 тысячаў. Яны павялічылі лік сваіх дзейных патэнтаў на 21 % да 2,324 млн. Пры гэтым тэхналягічным прадпрыемствам належала 1,512 млн такіх патэнтаў.

## Беларусь
На пачатак 2011 году дзейнічала 3,8 тыс. патэнтаў на вынаходзтвы ад імя беларускіх праваўладальнікаў (звыш 4 на 10 000 жыхароў), 2,5 тыс. — на  (каля 3 на 10 000 жых.), 591 патэнт — на  (звыш 6 на 100 000 жых.).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Права інтэлектуальнай уласнасьці
Катэгорыя:Прадукты інтэлектуальнай працы
Катэгорыя:Вынаходніцтвы
Катэгорыя:Інавацыя
Рабунак

**Рабу́нак** (*рабаўні́цтва*, *грабе́ж*) — адкрытае выкраданьне маёмасьці, учыненае бяз шкоды для жыцьця і здароўя. Ёсьць злачынствам супраць уласнасьці. Караецца шматгадовым пазбаўленьнем волі (да 15 гадоў з канфіскацыяй маёмасьці). Абцяжарвальнымі акалічнасьцямі лічацца гвалт над пацярпелым, пранікненьне ў жытло, памяшканьне або сховішча, папярэдняя змова гурту асобаў, буйны памер выкрадзенай маёмасьці і паўторнае ўчыненьне.

## Беларусь
У 2010 годзе ўстановы пракуратуры ўлічылі 4170 рабункаў (звыш 4 на 10 000 жыхароў).

## Крыніцы


Катэгорыя:Небясьпека
УНІАН

**Украінскае незалежнае інфармацыйнае агенцтва навінаў** () — інфармацынае агенцтва Ўкраіны, заснаванае ў сакавіку 1993 году. Штодня распаўсюджвае празь сеціва па 300 фатаздымкаў і 200 тэкставых паведамленьняў на ўкраінскай, ангельскай і расейскай мовах. Агульны абсяг штодзённых навінаў складае звыш 60 старонак, што разьбіваюцца на 6 выпускаў. Двойчы на дзень а 16-ай і 19-ай гадзінах выпускае анонсы падзеяў. Архіў зьмяшчае звыш 50 тыс. здымкаў. Уласны карэпандэнт у Беларусі — Павал Шаройка.

## Мінуўшчына
29 жніўня 1991 г. Прэзыдыюм Вярхоўнай Рады Ўкраіны пастанавіў утварыць на аснове аддзяленьня саюзнага агенцтва «Навіны» Ўкраінскае незалежнае інфармацыйнае агенцтва навінаў. 15 сакавіка 1993 г. першы кіраўнік агенцтва народны дэпутат Украіны ад партыі Народны Рух Украіны  дамогся яго дзяржаўнага ўліку ў якасьці юрыдычнай асобы. У красавіку выйшаў першы выпуск навінаў. У 1995 г. агенцтва займела аддзел агляду СМІ. 19 красавіка 1999 г. — фотаслужбу. У 2000 г. пачало падаваць навіны празь сеціва. У 2006 г. увайшло ў таварыства з абмежаванай адказнасьцю «Галоўрэд-Мэдыя», што належала дэпутату Вярхоўнай Рады ад партыі «Наша Ўкраіна» . Зь лютага 2008 г. ладзіць штодзённыя сеціўныя відэа-нарады. У пачатку 2010 г. украінскі прадпрымальнік габрэйскага паходжаньня  набыў «Галоўрэд-Мэдыя» разам з УНІАН.

На 2011 г. сайт УНІАН меў звыш 150 тыс. штодзённых наведнікаў. Агенцтва мела каля 100 супрацоўнікаў. Пакупнікамі навінаў выступалі звыш 500 СМІ, у тым ліку замежныя агенцтвы «Ройтэрз» (Лёндан, Ангельшчына) і «Асашыэйтэд прэс» (Нью-Ёрк, ЗША). 20 верасьня агенцтва адчыніла карэспандэнцкі пункт у Менску (Беларусь), які стаўся 4-ым замежным пасьля адпаведных у Польшчы, Бэльгіі ды Расеі.
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Агляд СМІ
* Перадаплата
* Фотаслужба

Катэгорыя:Інфармацыйныя агенцтвы
Катэгорыя:Украінскія кампаніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Вызваленьне (партыя)

**По́льская наро́дная па́ртыя «Вызвале́ньне»** () — польская сялянская партыя левацэнтрыскай арыентацыі. Дзейнічала ў 1915—1931 гг. Мела даволі лібэральную праграму ў нацыянальным пытаньні, выказвалася за забесьпячэньне нацыянальным меншасьцям ў Польшчы асноўных нацыянальных правоў.

Катэгорыя:Польская сацыялістычная партыя
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1915 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1931 годзе
Катэгорыя:1915 год у Польшчы
Познань (сяло)

**По́знань** () — вёска ў Ракітнаўскім раёне Ровенскай вобласьці Украіны. Насельніцтва на 2001 год — 1375 чалавек.

Дзейнічае школа, фэльчарска-акушэрскі пункт, клюб, крамы.

## Вонкавыя спасылкі
* Уліковая картка
* Надвор’е ў Познані

Катэгорыя:Населеныя пункты Ракітнаўскага раёну
Катэгорыя:Вёскі Ровенскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Познань (неадназначнасьць)

Назву **Познань** маюць:

* Познань — места ў Польшчы, адміністрацыйны цэнтар Велікапольскага ваяводзтва
* Познань — сяло ў Ракітнаўскім раёне Ровенскай вобласьці Ўкраіны
Украінскія навіны

**«Украінскія навіны»** () — інфармацыйнае агенцтва Ўкраіны, заснаванае ў другой палове 1997 году. На 2014 г. выпускала 27 зводак паведамленьняў, у тым ліку 11 штотыднёвых і 7 штомесячных аглядаў, на ўкраінскай, ангельскай і расейскай мовах. Агулам штодня пастаўляла каля 300 навінаў звыш 10 тыс. пакупнікам. Мела рэпартэраў ва ўсіх абласьцях Украіны.

## Мінуўшчына
У другой палове 1997 г. Міхайла Каламіец заснаваў агенцтва на аснове эканамічнай рэдакцыі «Укрінфарм-бізнэс-навінаў», якую стварыў у 1993 г. і дзе ад таго часу працаваў рэдактарам. У 2000 г. палову акцыяў набыла «Агенцтва гуманітарных тэхналёгіяў», што належала дэпутату Вярхоўнай Рады Ўкраіны ад  . У 2004 г. спадкаемцы заснавальніка прадалі «Агенцтву гуманітарных тэхналёгіяў» другую палову акцыяў. У траўні 2006 г. агенцтва займела прэс-цэнтар (плошча 95 кв.м. на 70 месцаў) для нарадаў, прэзэнтацыяў, круглых сталоў, сэмінараў і трэнінгаў. На пачатку 2009 г. — фотаслужбу «Украінскае фота». У лютым 2013 г. украінскі прадпрымальнік  набыў «У.А. Інтэр Мэдыя» разам з агенцтвам за $2,5 мільярды.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* RSS-паток навінаў
* Украінскае фота
* RSS-паток фотанавінаў
* Украінскія навіны

Катэгорыя:Інфармацыйныя агенцтвы
Катэгорыя:Украінскія кампаніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1997 годзе
Германішкі (Астравецкі раён)

**Германішкі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Лошы. Уваходзяць у склад Гудагайскага сельсавету Астравецкага раёну Гарадзенскай вобласьці. 

## Назва

Тапонім Германішкі — як і тапонімы Гадуцішкі і Ганусішкі — традыцыйна пісаўся празь неўласьцівае для летувіскай мовы Г (H). Ён утварыўся ад пашыранага германскага імя Герман або сугучнага прозьвішча.

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Крыніцы

Катэгорыя:Гудагайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Астравецкага раёну
Падарожжа Лотэ на поўдзень

**«Падаро́жжа Лё́тэ на по́ўдзень»** () — эстонскі анімацыйны фільм рэжысэраў Яна Пылдмы і Гэйкі Эрніца, выпушчаны ў 2000 року.

## Сюжэт
Маленькае шчаня Лётэ зь вёскі Самаробкіна аднойчы знаходзіць аслабелае птушаня Піпа, што адбілася ад чарады. Разам зь Піпа Лётэ вырашае выправіцца на поўдзень, каб адвезьці яго да сваякоў і знайсьці новых сяброў…

## Ролі агучвалі
* Ану Ламп — дыктар
* Эвэлін Панг — шчаня Лётэ

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* 

Катэгорыя:Эстонскія мультфільмы
Катэгорыя:Мультфільмы 2000 году
Катэгорыя:Сямейнае кіно
Катэгорыя:Фільмы на эстонскай мове
Ірына Вештард

**Ірына Зянонаўна Вештард** (нарадзілася 17 сакавіка 1953 у в. Багушы Смаргонскага раёна) — беларускі палітык, з 5 чэрвеня 2011 году — старшыня БСДП.

## Біяграфія
Скончыла БДУ. Хімік. Апэратар ЭВМ.
Працавала настаўніцай сярэдняй школы в. Камена Лагойскага раёну і СШ №3 г.Смаргонь. Была інспэктарам школ ў г. Смаргоні (была зволена па палітычных матывах).
Незамужняя.

## Палітычная дзейнасьць
У БСДП уступіла ў 1991 г. Выбіралася скарбнікам Гарадзенскай абласной партыйнай арганізацыі. Неаднаразова выбіралася сябрам Цэнтральнага Камітэта партыі. З 2009 г. старшыня Гарадзенскай абласной партыйнай арганізацыі і сябар Прэзыдыюма БСДП. З 10 кастрычніка 2010 г. намесьніца старшыні, з 5 чэрвеня 2011 г. – старшыня БСДП.
У 1992–2007 гг. была дэпутатам Смаргонскага раённага Савета дэпутатаў.

## Узнагароды й прэміі
Узнагароджана Граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь за дасягнутыя посьпехі ў адукацыі і выхаваньні падрастаючага пакаленьня.

## Вонкавыя спасылкі
* На старонцы партыі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаргонскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Сябры Беларускай сацыял-дэмакратычнай Грамады
Фэрнандыньню

**Фэрнанду Луіс Роса** (;  4 траўня 1985 году, Ландрына, Бразылія) — бразыльскі футбаліст, паўабаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Бразыліі.

## Кар’ера
### Клюбная
Фэрнанда зьяўляецца выхаванцам клюбу «Атлетыку Паранаэнсі», за якім дэбютаваў у прафэсійным футболе й правёў у клюбе некалькі сэзонаў.

У ліпені 2005 году за 7,8 млн эўра перайшоў у данецкі «Шахтар». У новым клюбе дэбютаваў 30 ліпеня 2005 году ў матчы супраць клюбу «Крыўбас» (1:0). Адгуляў вялікую ролю ў перамозе гарнякоў у нацыянальным першынстве сэзону 2005—2006 гадоў. Акрамя таго, Фэрнандыньню забіў гол у браму польскай «Легіі» ў матчы трэцяга адборачнага раўнду Лігі чэмпіёнаў.

Пасьля скандальнага сыходу Франсэліну Матузалема ўлетку 2007 году Фэрнандыньню стаў адным зь лідэраў каманды. Ён быў прызнаны лепшым гульцом чэмпіянату Ўкраіны сэзону 2007—2008 гадоў, калі «Шахтар» аформіў «залаты дубль», выйграўшы нацыянальнае першынство й кубак краіны. Вялікі ўнёсак гулец зрабіў і калі «Шахтар» стаў пераможцам Кубку УЭФА ў сэзоне 2008—2009 гадоў. У эўракубкавых матчах таго сэзону Фэрнандыньню забіў 6 мячоў, у тым ліку пакрыўдзіўшы голам брамнікам кіеўскага «Дынама» ў першым паўфінальным матчы Кубка УЭФА. У складзе «гарнякоў» шэсьць разоў заваёўваў тытулы чэмпіёну Ўкраіны, а таксама чатыры разы стаў уладальнікам Кубка Ўкраіны і тройчы Супэркубка.

6 чэрвеня 2013 году была дасягнута дамоўленасьць на пераход Фэрнандыньню ў «Манчэстэр Сіці». Сума трансфэру склала 40 млн эўра.

### Міжнародная
У зборнай Бразыліі дэбютаваў 10 жніўня 2011 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Нямеччыны.

## Дасягненьні
**«Атлетыку Паранаэнсі»**:
* Чэмпіён штату Парана: 2005, 2023

**«Шахтар»**:
* Чэмпіён Украіны: 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013
* Уладальнік Кубка Ўкраіны: 2008, 2011, 2012, 2013
* Уладальнік Супэркубка Ўкраіны: 2008, 2010, 2012
* Уладальнік Кубка УЭФА: 2009

**«Манчэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2014, 2018, 2019, 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2019
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Вялікае Сяло (Маладэчна)

**Вялікае Сяло**, **[[прадмесьце]] Вялікае Сяло** — гістарычная мясьціна Маладэчна, разьмешчаная ў паўночна-ўсходняй частцы места, на месцы гістарычнага раёну праходзіць вуліца з адпаведнай назвай «Вялікасельская».

## Гісторыя
Вёска Вялікае Сяло вядомая з XIX стагодзьдзя, разьмяшчалася на тракце Вільня-Менск. Прыватнае ўладаньне Тышкевічаў, Лапацінскіх. У сярэдзіне XIX стагодзьдзя ў вёсцы пражывала 461 жыхар, налічвалася 52 двары. У 1880 годзе вёска згарэла. Паводле перапісу 1897 году Вялікае Сяло мела 763 жыхары.

18 сакавіка 1921 року падпісаная Рыская мірная дамова, паводле якой Вялікае Сяло ўваходзіла ў склад Польшчы, дзе стала цэнтрам вясковай грамады Маладэчанскай гміны.

У 1994 годзе вёска была далучаная да складу горада Маладэчна.

## Крыніцы

## Літаратура
* Wielkie Sioło //  S. 346.
* Dziennik Ustaw Reczypospolitej Polskiej.

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Маладэчна
Спартова-забаўляльны цэнтар (Маладэчна)

«**Спартова-забаўляльны цэнтар "Алімпік-2011"**» (поўная назва — «*Шматпрофільны спартовы-забаўляльны цэнтар г. Маладэчна*») — спартова-забаўляльны комплекс у горадзе Маладэчна, Беларусь. Складаецца зь некалькіх аб’ектаў: шматфункцыянальнай спартова-відовішчнай арэны ёмістасьцю 2200 гледачоў, басэйну, тэнісных кортаў, аквапарку і г. д.

## Гісторыя
Архітэктарамі комплексу зьяўляюцца А. Шафрановіч, Э. Длугуновіч. Комплекс будынку выкананы ў бела-жоўтай каляровай гаме. Апроч уласна лёдавай каробкі, будынак складаецца са шматлікіх памяшканьняў для культурых, спартовых і забаўляльных мэтаў. На выгнутым дугой галоўным фасадзе, паверхі якога каскадам навісаюць адно над адным, вітражным шкленьнем вылучана зона фае.

Урачыстае адкрыцьцё арэны адбылося 10 лістапада 2011 году ў рамках «Дажынак-2011» у горадзе Маладэчна.

## Спартовыя мерапрыемствы
На арэне свае хатнія матчы АЧБ праводіць клюб «Дынама-Маладэчна». Апроч спартова-відовішчнай арэны ёмістасьцю 2200 гледачоў у склад арэны уваходзяць тэнісныя корты, басэйн і аквапарк, боўлінг, саўна й шматлікае іншае. Урачыстае адкрыцьцё хакейнай арэны адбылося 10 лістапада 2011 году. На базе новага цэнтру адкрыта дзіцяча-юнацкая спартовая школа «Алімпік-2011».

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя аб арэне
* Інфармацыя аб арэне

Катэгорыя:Збудаваньні Маладэчна
Катэгорыя:Хакейныя стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2011 годзе
Грамадзянская вайна ў Сальвадоры

**Сальвадо́рская грамадзя́нская вайна́** (1979—1992) — узброены канфлікт паміж вайсковым урадам Сальвадору і Нацыянальным вызвольным фронтам імя Фарабунда Марці (НВФМ), кааліцыяй пяці левых паўстанцкіх груповак. Ключавым момантам да выбуху лічыцца пераварот 15 кастрычніка 1979, пасьля якога пачаліся зьнішчэньні апанэнтаў ураду, а таксама забойствы з боку паўстанцаў удзельнікаў пратэстаў супраць непарадкаў.

Да студзеня 1980 левыя палітычныя арганізацыі сфармавалі аб’яднаную КРМ (Каардынаваныя рэвалюцыянэры масаў), а празь некалькі месяцаў левыя вайсковыя групоўкі аб’ядналіся ў АРД (Адзіны рэвалюцыйны дырэктарат), які пасьля злучэньня з Камуністычнай партыяй у кастрычніку 1980 быў перайменаваны ў НВФМ.

Поўнамаштабная грамадзянская вайна цягнулася 12 гадоў і суправаджалася надзвычайнай жорсткасьцю абодвух праціўнікаў. Супрацьстаяньне таксама суправаджалася запалохваньнем і нападамі эскадронаў сьмерці на мірнае насельніцтва, выкарыстаньнем у якасьці жаўнераў дзяцей ды іншымі парушэньнямі правоў чалавека, у асноўным войскамі, падтрымванымі Злучанымі Штатамі. ЗША ўдзельнічала ў канфлікце, аказваючы ўраду Сальвадору вайсковую дапамогу за прэзыдэнцтвам Картэра і Рэйгана. За час канфлікту зьнікла незьлічоная колькасьць людзей і болей за 75 000, паводле ацэнак ААН, былі забітыя.

У 1990 року ААН ініцыявала мірныя перамовы, і 16 студзеня 1992 у Мэхіка было падпісанае мірнае пагадненьне, якое завяршыла вайну.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
Джордж Ўолас

**Джо́рдж Ко́рлі Ўо́лас** (; 25 лютага 1919, Кліё, Алабама, ЗША — 13 верасьня 1998, Мантгомэры, Алабама, ЗША) — амэрыканскі палітык, 45-ты губэрнатар штату Алабама. Чатыры разы ўдзельнічаў у выбарах прэзыдэнта ЗША. Падчас кампаніі 1968 году атрымаў трэці вынік па галасах, адданых за ягоную кандыдатуру. Доўгі час зьяўляўся прыхільнікам расавай сэгрэгацыі, але ўрэшце зьмяніў погляды.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Джордж Уолас на Find a Grave

Катэгорыя:Палітыкі ЗША
Брэндан Роджэрз

**Брэндан Роджэрз** () — паўночнаірляндзкі трэнэр і былы прафэсійны футбаліст. У цяперашні час трэніруе шатляндзскі клюб «Сэлтык».

## Камандныя дасягненьні
### У якасьці трэнэра
«**Сўонсі Сіці**»:
* Пераможца плэй-оф Чэмпіянату футбольнай лігі 2010—2011 гадоў

## Уласныя дасягненьні
* Трэнэр месяцу Чэмпіянату футбольнай лігі Ангельшчыны: люты 2011
* Трэнэр месяцу ангельскай Прэм’ер-лігі: студзень 2012, жнівень 2013, сакавік 2014
* Трэнэр году ў Ангельшчыне па вэрсіі LMA (асацыяцыя трэнэраў прэм’ер-лігі): 2013—2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Трэнэрская статыстыка Брэндана Роджэрза на SoccerBase

Катэгорыя:Паўночнаірляндзкія футбалісты
Катэгорыя:Паўночнаірляндзкія футбольныя трэнэры
Катэгорыя:Трэнэры ФК «Лівэрпул»
Пралянгацыя

**Пралянгацыя** — прадаўжэньне тэрміну чыннасьці дакумэнту — дамовы, пагадненьня, вэксэля і да т.п. Пралянгацыя адбываецца шляхам заключэньня спэцыяльнага пагадненьня ці дапаўненьня або ж аўтаматычна, у парадку, прадугледжаным самой дамовам.

## Вонкавыя спасылкі
* Пралянгацыя дамовы арэнды 

Катэгорыя:Эканоміка
Пасынкі

Назву **Па́сынкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Пасынкі — вёска ў Чашніцкім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Пасынкі — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Пасынкі — вёска ў Смаргонскім раёне

* Менская вобласьць:
** Пасынкі — вёска ў Мядзельскім раёне

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Пасынкі — вёска ў Беластоцкім павеце
** Пасынкі — вёска ў Бельскім павеце

## Іншае
* Пасынкі (біялягічны заказьнік)
Палац культуры (Маладэчна)

**Пала́ц культу́ры** — культурны й дзелавы цэнтар, што месьціцца на Цэнтральным пляцы Маладэчна.

## Гісторыя
Ідэя будаўніцтва такога палацу паўстала ў канцы 1980-х гадоў. У 1989 годзе ў Маладэчна была пачата рэалізацыя праекту будаўніцтва палацу. Пасьля зьмены кіраўніцтва гораду ў сярэдзіне 1990-х гадоў будаўніцтва з-за фінансавых праблемаў было замарожана. Адноўлена будаўніцтва было толькі ў 2001 годзе. Дзякуючы ўмяшальніцтву прэзыдэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, будаўнітва палацу хутка выйшла на завяршальную стадыю. Урачыстае адкрыцьцё Палацу Рэспублікі адбылося ў 2002 годзе.

## Структура
Адной з асаблівасьцяў палацу зьяўляецца зімовы сад, які сымбалічна аб’ядноўвае клюбную і відовішчную частку палацу. За ім разьмяшчаецца выстаўная галерэя, які дзейнічае паўсядзённа. У ёй экспануюцца працы мастакоў, майстроў дэкаратыўна-прыкладнай творчасьці Маладэчанскага рэгіёну і іншых куткоў Беларусі.

Відовішчны комплекс складаецца з вэстыбюльнай групы і фае, якія разьмяшчаюцца на двух паверхах. Сучаснае аздабленьне высакароднымі матэрыяламі стварае адчуваньне велічы і прыгажосьці. Фае сустракае гледачоў бляскам жырандоляў і кандэлябраў. Аб’ёмныя аконныя вітрыны ствараюць адчуваньне глыбіні і прасторы. Падчас фэстаў, сьвятаў фае ўпрыгожваюць выставы майстроў дэкаратыўна-прыкладнай творчасьці і флёрадызайну.

## Дзейнасьць
Ва ўстанове штогод праходзіць каля 400 мерапрыемстваў рознага ўзроўню. Сталую прапіску тут атрымалі канцэртныя праграмы ў рамках Нацыянальнага фэсту беларускай песьні і паэзіі «Маладзечна», а таксама Адкрыты конкурс юных выканаўцаў эстраднай песьні «Маладзічок» і шматлікія іншыя.

## Галерэя

Выява:Belarus-Maladzechna-Palace of Culture.jpg|
Выява:Palace of Culture in Maladzechna.JPG|


## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Збудаваньні Маладэчна
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2002 годзе
Парк Перамогі (Маладэчна)

**Парк Перамогі** — буйнейшы парк гораду Маладэчна. Месьціцца ў Цэнтральным раёне Маладэчна побач з Цэнтральным пляцам на тэрыторыі былога Гелянова. Абмежаваны вуліцамі Вялікі Гасьцінец, Машэрава, Чкалава і Хмяльніцкага. Плошча парку займае 45 га. Зьяўляецца часткай водна-зялёнага дыямэтру гораду.

На невялікім пагорку ў пачатку парку Перамогі, месьціцца абэліск у гонар вызваленьня Беларусі. 

## Гісторыя
Пастанаўленьнем ад 17 кастрычніка 1945 году было вырашана закласьці ў Маладэчне парк і выдзеліць пад яго тэрыторыю ў 45 га, такім чынам парк стаў другім па памеры на ўсёй тэрыторыі Беларусі, саступаючы толькі Парку Перамогі ў Менску. Закладзены парк быў ў красавіку 1946 году ў гонар Перамогі над нацысцкай Нямеччынай у Нямецка-савецкай вайне.

Першапачаткова парк меў плошчу ў 10 га. Да ўрагану 2005 году ў парку расло каля 7000 дрэваў 16 відаў, ды яшчэ 4 віды хмызьняковых, парк займаў 43 га.

Рэканструяваны ў 2011 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт парку

Катэгорыя:Сады і паркі Маладэчна
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1946 годзе
НБА ў сэзоне 2014—2015 гадоў

**Сэзон 2014/2015** — 69-ы сэзон Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Сэзон распачаўся 28 кастрычніка 2014 году на хатняй пляцоўцы дзеючага чэмпіёну «Сан-Антоніё Спэрз». Матч усіх зорак 2015 адбудзецца 15 лютага 2015 ў Нью-Ёрку, в «Мэдысон-сквэр-гардэн». Матчы рэгулярнага чэмпіянату скончацца 1 красавіка 2015 году, а матчы плэй-оф НБА пачнуцца 18 красавіка 2015 году.

## Перадсэзон
Перадсэзонная падрыхтоўка клюбаў да рэгулярнага чэмпіянату адбываецца з 4 па 24 кастрычніка 2014 году.

## Рэгулярны чэмпіянат
Рэгулярны сэзон пачнецца 28 кастрычніка 2014 г., калі чэмпіён сэзона 2013/2014 «Сан-Антоніё Спэрз» на хатняй пляцоўцы прыме «Далас Мэвэрыкс», і завершыцца 15 красавіка 2015. Калядныя гульні будуць згуляныя 25 снежня 2014.

## Гульні плэй-оф
Сэрыя гульняў пост-сэзону НБА пачнуцца 18 красавіка, а скончыцца фіналамі ў пачатку чэрвеня. Зь першага раўнда і да фіналу НБА сэрыі праводзяцца па схеме 2-2-1-1-1 да 4-х перамог.

## Значныя падзеі
* Каманда «Шарлот Бобкэтс» зьмяніла назву на «Шарлот Горнэтс» 20 траўня 2014 году.
* Кліўлэнд Кавальерз выйграла права абіраць першымі ў драфце НБА другі год запар, а таксама трэці за апошнія 4 гады і шосты раз за гісмторыю франшызы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 2014/15 NBA season schedule at ''ESPN''
* Сайт Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі

2014/2015
Плоскаступнёвасьць

**Плоскаступнёвасьць** — дэфармацыя ступні з устойлівым памяншэньнем вышыні яе зводаў да іх амаль поўнага зьнікненьня. Бывае падоўжаная і папярочная (мажліва спалучэньне абедзьвюх). Набытую падзяляюць на статычную (ад перагрузкі ў час росту арганізму), рахітычную, траўматычную (пасьля пералому шчыкалатак і касьцей ступні) і паралітычную (пасьля поліямэліту). Прыроджаная сустракаецца рэдка. Прыкметы: хуткая стамляльнасьць ног, боль у ступнях і ацёк ступні. На 2011 г. у Беларусі ад хваробы пакутавала пятая частка дзяцей школьнага ўзросту.

## Папярэджаньне

Хваробу прадухіляе нашэньне абутку з гнуткай (натуральнай) скуры на малым абцасе, хаджэньне басанож дома ды на рыхлай зямлі (пясок) і мяккай траве, як і выкананьне практыкаваньняў для ступняў. Падэшва абутку мае быць з натуральнага каўчуку. Нос чаравіка — мяккім і гнуткім. Вусьцілка і падкладка — роўнымі і гладкімі. Хатні абутак варта насіць з убудаваным супінатарам калодкі і зашпількамі-сьцяжкамі. Таксама карысна ўплываюць масаж ступняў і плаваньне.

## Чыньнікі
Немачы спрыяе абутак з адкрытай пяткай (сандалі), высокім і касым абцасам, тоўстай і цьвёрдай падэшвай. Шкодзіць хаджэньне без абутку па камяністай глебе і асфальце, працяглае стаяньне на месцы без рухаў зь цяжкімі сумкамі ў руках і нашэньне дома пантофляў з тканіны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Захворваньні
Сяргей Краўчанка

**Сяргей Краўчанка** — такое імя і прозьвішча маюць наступныя асобы:

## Прозьвішчы

### Вядомыя носьбіты

* Сяргей Краўчанка — заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь
* Сяргей Краўчанка — беларускі рок-музыка
* Сяргей Краўчанка — украінскі футбаліст, гулец клюбу «Дняпро».
Сяргей Краўчанка (артыст)

**Сярге́й Усе́валадавіч Кра́ўчанка** (13 траўня 1949, Менск — 30 чэрвеня 2014, Менск) — заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (2001), актор Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы.

## Біяграфія
Нарадзіўся 13 траўня 1949 году ў Менску. У 1971 годзе скончыў тэатральны факультэт Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытуту па спэцыяльнасьці «Актор драмы і кіно» (курс У. Маланкіна). Працаваў ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы з 1971 па 2014 год.

Памёр 30 червеня 2014 году ў Менску. Пахаваны на Ўсходніх могілках.

## Творчасьць
Сярод найлепшых роляў Краўчанкі: Федзя («Стары Новы Год» М. Рошчына), Пецька («Характары» В. Шукшына), Данілка («Раскіданае гняздо» Я. Купалы), Драгун («Парог» А. Дударава), Арнольд («Шрамы» Я. Шабана), Люнгстран («Жанчына з мора» Г. Ібсэна), Машу («Мэсье Амількар, альбо Чалавек, які плаціць» І. Жаміяка), Бачана («Закон вечнасьці» Н. Думбадзэ), Гайдук («Ідылія» В. Дунін-Марцінкевіча), Захар («Апошні шанц» В. Быкава), Мядзьведзенка («Чайка» А. Чэхава), Карыцын («Жыцьцё Карыцына» А. Паповай), Парадаксаліст («З нагоды мокрага сьнегу» Ф. Дастаеўскага), Нешчасьліўцаў («Лес» А. Астроўскага), Дамаш («Князь Вітаўт» А. Дударава), Тэзэй («Сон у чарадзейную ноч пасярэдзіне лета» Ў. Шэксьпіра), Растанёў («Вечны Фама» У .Бутрамеева паводле Ф. Дастаеўскага), Монс / Нільс Юленшэрн («Эрык XIV» А. Стрындбэрга), Дункан («Макбэт» Ў. Шэксьпіра), Панталёнэ дэі Бізаньёзі («Слуга двух гаспадароў» К. Гальдоні), Бацька («Прыгоды Заранкі і Янкі» В. Бяловай).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вянок памяці: Сяргей Краўчанка, Радыё Свабода

Катэгорыя:Заслужаныя артысты Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Беларускія акторы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску
Нідэрляндцы

**Нідэрля́ндцы**, часам **галя́ндцы** () — карэннае насельніцтва Нідэрляндаў. Агульная колькасьць ад 25 да 28 мільёнаў чалавек. У Нідэрляндах пражывае 13 186 600 чал. Частка нідэрляндцаў жыве таксама ў ЗША, Канадзе й іншых краінах. Мова — нідэрляндзкая, германскае групы індаэўрапейскае моўнае сям’і, асабліва блізкая да нямецкай. Паводле мовы, традыцыяў, побыту гэтыя народы вельмі блізкія. Рэлігія — пратэстантызм рознага кшталту, каталіцызм, агнастыцызм. Пісьменнасьць на лацінскай аснове.

## Мова
Размаўляюць пераважна на галяндзкай (нідэрляндзкай) мове, што зьяўляецца стандартызаванай формай ніжнефранскіх дыялектаў гістарычнае правінцыі Галяндыя (паўночны захад Нідэрляндаў), на поўдзень ад якой распаўсюджаныя іншыя ніжнефранскія дыялекты, якія структурна могуць уяўляць сабою асобныя мовы (брабанцкія, лімбурскія дыялекты). Тым ня менш, галяндцы, якія пражываюць пасярод гістарычных арэалаў дадзеных дыялектаў (то бок, Фляндрыя, паўночны захад Францыі), выкарыстоўваюць літаратурную галяндзкую. Пісьмовасьць на лацінскай аснове, якая мае даўнюю літаратурную традыцыю. Асаблівае становішча займаюць афрыкаанс (маўленьне нашчадкаў галяндзкіх калянізатараў Паўднёвай Афрыкі) і крэалізаваныя формы маўленьня на Шры-Ланцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Германцы
Катэгорыя:Народы Эўропы
Катэгорыя:Народы Нідэрляндаў