open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2018—2019 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2018—2019 гадоў** — 28-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны, які праходзіў з 22 ліпеня 2018 году па 30 траўня 2019 году. Чэмпіёнам стаў «Шахтар», які тым самым здабыў свой 12-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 9 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Арсэнал» і «Дзясна». Гэтыя клюбы замянілі «Зорку» і «Сталь». Акрамя таго, «Верас» па дамоўленасьці з «Львовам» памяняўся зь ім лігамі, саступіўшы таму сваё месца ў Прэм’ер-лізе, а сам перайшоў у Другую лігу.

## Рэгулярны сэзон

### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Карпаты» і «Чарнаморац», якія занялі адпаведна 10-е і 11-е месцы ў Прэм’ер-лізе, супрацьстаялі «Коласу» і «Валыні», якія занялі адпаведна другое і трэцяе месцы ў Першай лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Карпаты», якія захавалі месца ў Прэм’ер-лізе, і «Колас», які павысіўся. «Чарнаморац» жа адправіўся ў Першую лігу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Украінскай Прэм’ер-лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Украіны па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2017—2018 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2017—2018 гадоў** — 27-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны, які праходзіў з 16 ліпеня 2017 году па 20 траўня 2018 году. Чэмпіёнам стаў «Шахтар», які тым самым здабыў свой 11-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 10 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Ільлічовец» (зьмяніў пры гэтым назву на «Марыюпаль») і «Верас». Гэтыя клюбы замянілі «Дняпро» і «Валынь».

## Рэгулярны сэзон

### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Зорка» і «Чарнаморац», якія занялі адпаведна 10-е і 11-е месцы ў Прэм’ер-лізе, супрацьстаялі «Палтаве» і «Дзясне», якія занялі адпаведна другое і трэцяе месцы ў Першай лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Палтава» і «Дзясна», якія тым самым атрымалі месца ў Прэм’ер-лізе. Аднак пазьней «Палтава» спыніла існаваньне, дзякуючы чаму «Чарнаморац», нягледзячы на паразу, захаваў месца ў найвышэйшым дывізіёне. «Зорка» ж адправілася ў Першую лігу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Украінскай Прэм’ер-лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Украіны па футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўкраіны па футболе 2016—2017 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2016—2017 гадоў** — 26-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўкраіны, які праходзіў з 22 ліпеня 2016 году па 31 траўня 2017 году. Чэмпіёнам стаў «Шахтар», які тым самым здабыў свой дзясяты тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а «Зорка» прасунулася зь Першай лігі, замяніўшы «Мэталіст», «Гавэрлу» і запароскі «Мэталюрг».

У рамках правядзеньня дэкамунізацыі ва Ўкраіне для некаторых клюбаў зьмянілася назва гарадоў, дзе яны разьмешчаны:
* «Дняпро»: Днепрапятроўск перайменаваны ў Дніпро;
* «Зорка»: Кіраваград перайменаваны ў Крапіўніцкі;
* «Сталь»: Днепрадзяржынск перайменаваны ў Каменскае.

## Рэгулярны сэзон

### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Украінскай Прэм’ер-лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Украіны па футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Першая ліга чэмпіянату Чарнагорыі па футболе 2018—2019 гадоў

**Першая ліга 2018—2019 гадоў** — 13-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Чарнагорыі, які праходзіў з 3 жніўня 2018 году па 25 траўня 2019 году. Чэмпіёнам стала «Сут’еска», якая тым самым здабыла свой чацьвёрты тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх восем былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Морнар» і «Лоўчэн». Гэтыя клюбы замянілі «Ком» і «Дэчыч».

Перад пачаткам сэзону «Младаст» зьмяніла назву на «Цітаград».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Рудар» і «Лоўчэн», якія занялі адпаведна восьмае і дзявятае месцы ў Першай лізе, супрацьстаялі «Кому» і «Бокелю», якія занялі адпаведна другое і трэцяе месцы ў Другой лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Рудар», які захаваў месца ў Першай лізе, і «Ком», які павысіўся. «Лоўчэн» жа адправіўся ў Другую лігу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнага зьвязу Чарнагорыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Чарнагорыі па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Першая ліга чэмпіянату Чарнагорыі па футболе 2017—2018 гадоў

**Першая ліга 2017—2018 гадоў** — 12-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Чарнагорыі, які праходзіў з 5 жніўня 2017 году па 26 траўня 2018 году. Чэмпіёнам стала «Сут’еска», якая тым самым здабыла свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Ком» прасунуўся з Другой лігі, замяніўшы «Бокель», «Лоўчэн» і «Адзінства».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Ком» і «Петравац», якія занялі адпаведна восьмае і дзявятае месцы ў Першай лізе, супрацьстаялі «Младасьці Лешкаполе» і «Лоўчэну», якія занялі адпаведна другое і трэцяе месцы ў Другой лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Петравац», які захаваў месца ў Першай лізе, і «Лоўчэн», які павысіўся. «Ком» жа адправіўся ў Другую лігу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнага зьвязу Чарнагорыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Чарнагорыі па футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Першая ліга чэмпіянату Чарнагорыі па футболе 2016—2017 гадоў

**Першая ліга 2016—2017 гадоў** — 11-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Чарнагорыі, які праходзіў з 6 жніўня 2016 году па 27 траўня 2017 году. Чэмпіёнам стала «Будучнаст», якая тым самым здабыла свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Адзінства» прасунулася з Другой лігі, замяніўшы «Морнар».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Рудар» і «Петравац», якія занялі адпаведна восьмае і дзявятае месцы ў Першай лізе, супрацьстаялі «Ібару» і «Отранту-Алімпіку», якія занялі адпаведна другое і трэцяе месцы ў Другой лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Рудар» і «Петравац», і ўсе клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнага зьвязу Чарнагорыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Чарнагорыі па футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Нацыянальны дывізіён чэмпіянату Люксэмбургу па футболе 2018—2019 гадоў

**Нацыянальны дывізіён 2018—2019 гадоў** — 105-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Люксэмбургу, які праходзіў з 5 жніўня 2018 году па 19 траўня 2019 году. Чэмпіёнам стаў «Ф91 Дудэлянж», які тым самым здабыў свой 15-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 12 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Дывізіёну гонару — «Этцэла» і «Румэлянж». Гэтыя клюбы замянілі «Раданж-91» і «Эш».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходны матч
Па заканчэньні сэзону адбыўся пераходны матч, дзе «Гоштэрт», які заняў 12-е месца ў Нацыянальным дывізіёне, супрацьстаяў «Сьвіфту», які заняў трэцяе месца ў Дывізіёне гонару. Перамогу здабыў «Гоштэрт», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Люксэмбургу

Катэгорыя:Чэмпіянат Люксэмбургу па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Нацыянальны дывізіён чэмпіянату Люксэмбургу па футболе 2016—2017 гадоў

**Нацыянальны дывізіён 2016—2017 гадоў** — 103-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Люксэмбургу, які праходзіў з 6 жніўня 2016 году па 21 траўня 2017 году. Чэмпіёнам стаў «Ф91 Дудэлянж», які тым самым здабыў свой 13-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Дывізіёну гонару — «Кэр’енг», «Уніён Тытус Пэтанж» і «Жэнэс» Канах. Гэтыя клюбы замянілі «Вільц-71», «Этцэлу» і «Грэвэнмахэр».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходны матч
Па заканчэньні сэзону адбыўся пераходны матч, дзе «Жэнэс» Канах, які заняў 12-е месца ў Нацыянальным дывізіёне, супрацьстаяў «Гоштэрту», які заняў трэцяе месца ў Дывізіёне гонару. Перамогу ў сэрыі пэнальці здабыў «Гоштэрт» і павысіўся ў Нацыянальны дывізіён, а «Жэнэс» адправіўся ў Дывізіён гонару.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Люксэмбургу

Катэгорыя:Чэмпіянат Люксэмбургу па футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Першая ліга чэмпіянату Паўночнай Македоніі па футболе 2018—2019 гадоў

**Першая ліга 2018—2019 гадоў** — 27-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Македоніі, які праходзіў з 11 жніўня 2018 году па 26 траўня 2019 году. Чэмпіёнам стала «Шкендыя», якая тым самым здабыла свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

12 лютага 2019 году набыло моц рашэньне пра афіцыйнае перайменаваньне дзяржавы з Македоніі ў Паўночную Македонію. Турнір, аднак, захаваў афіцыйную назву Македонская першая ліга.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх восем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Беласіца» і «Македонія Гёрчэ Петраў». Гэтыя клюбы замянілі «Скоп’е» і «Пелістэр».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходны матч
Па заканчэньні сэзону адбыўся пераходны матч паміж «Сылексам», які заняў восьмае месца ў Першай лізе, і «Тыквешам», які стаў найлепшым з камандаў, што занялі другія месцы ў сваіх зонах у Другой лізе. Перамогу здабыў «Сылекс», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Чэмпіянаты Паўночнай Македоніі на сайце RSSSF

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Македоніі па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Аліма (імя)

**Аліма́** ( — * ’а́лімах*) — жаночае імя арабскага паходжаньня, у перакладзе азначае «дасьведчаная», «умелая», «вучоная». Мужчынская форма — Алім.

Распаўсюджанае ў Гане, Камэруне, Казахстане, Саудаўскай Арабіі, Францыі.

У чуваскай мове вымаўляецца як **Алімэ**, **Галімэ**, у крымскататарскай **Алімэ**, у марыйскай **Алема**.

## Крыніцы

Катэгорыя:Жаночыя імёны
Катэгорыя:Арабскія імёны
Катэгорыя:Мусульманскія імёны
Першая ліга чэмпіянату Македоніі па футболе 2016—2017 гадоў

**Першая ліга 2016—2017 гадоў** — 25-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Македоніі, які праходзіў з 7 жніўня 2016 году па 31 траўня 2017 году. Чэмпіёнам стаў «Вардар», які тым самым здабыў свой дзясяты тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх сем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Пабеда», «Македонія Гёрчэ Петраў» і «Пелістэр». Гэтыя клюбы замянілі «Гарызонт», «Мэталюрг» і «Младаст».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Шкупі», які заняў восьмае месца ў Першай лізе, і «Навацы», які заняў трэцяе месца ў Другой лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Шкупі», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Чэмпіянаты Македоніі на сайце RSSSF

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Македоніі па футболе
Катэгорыя:2016 год у футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Плянісфэра Маўро

**«Плянісфэра» Маўро** — вэнэцыянская мапа сьвету 1450 году.

Мапограф Фра Маўро быў манахам ордэна камальдулаў з манастыра сьвятога Міхала ў Вэнэцыянскай рэспубліцы. Ягоная мапа была першай, дзе пазначылі землі Вялікага Княства Літоўскага. На мапе адлюстравалі такія рэкі, як Дзьвіна, Нёман і Дняпро. Аўтар нанёс на мапу дарогі, якія злучалі ваяводзтвы ВКЛ, а таксама буйныя гарады, сярод якіх былі Полацак, Смаленск, Віцебск і Горадня. Адначасна на мапе суседнічалі такія тапонімы, як эўрапейская Сарматыя, Чорная Русь, Літва, Чырвоная Русь і Белая Русь.

У ліпені 2014 году копію «Плянісфэры» Фра Маўро прадставілі ў менскай арт-прасторы «Цэх» на выставе «Візуальныя вобразы гістарычнай памяці, альбо Вялікае Княства Літоўскае на старажытных геаграфічных мапах». Адным з арганізатараў выставы быў кнігавыдавец Эдуард Куфцерын, а навуковым рэдактарам выступіў Алег Дзярновіч.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гістарычныя мапы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1450-я гады
Катэгорыя:1450
Катэгорыя:Вэнэцыянская рэспубліка
Катэгорыя:Дакумэнты XV стагодзьдзя
Катэгорыя:XV стагодзьдзе ў Эўропе
Катэгорыя:Мастацтва XV стагодзьдзя
Катэгорыя:Крыніцы па гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
1514 (падразьдзяленьне)

**Спэцпадразьдзяленьне «1514»** — беларуская вайсковая адзінка ў складзе «спэцпадразьдзяленьня Цімура» Галоўнага Ўпраўленьня Выведкі Ўкраіны.

Сваю назву падразьдзяленьне ўзяло ў гонар Аршанскай бітвы, калі аб’яднанае войска Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага пад камандаваньнем Канстантына Астроскага ўшчэнт разьбіла армію Маскоўскай Дзяржавы.

## Гісторыя
12 сьнежня 2024 году падразьдзяленьне ўпершыню заявіла а сабе ў сацсетках, зрабіўшы пост у сваім Тэлеґрам-канале. Але, як паведамляюць у самім фармаваньні, сваю дзейнасьць яны пачалі 8-га верасьня 2024-га, менавіта ў дзень гадавіны перамогі пад Воршаю.

## Крыніцы

Катэгорыя:Зьявіліся ў 2024 годзе
Катэгорыя:Беларусы ва Ўкраіне
Катэгорыя:Расейска-ўкраінская вайна
Катэгорыя:2024 год ва Ўкраіне
Экранізацыя літаратурнага твору

**Экранізацыя літаратурнага твору** — перадача літаратурнага твору ў кінэматографе. Экранізацыя адбываецца па мысьлі кінарэжысэру, які робіць зьмены ў творы які будзе экранізавацца. Перадача пісьмовага твору заўсёды цяжкая, бо кіно блізкае, але адрознае мастацтва.

Беларускі кінэматограф здымаў наступныя экранізацыі літаратурных твораў:
* Сьвежына з салютам
* Хрыстос прызямліўся ў Гародні

## Глядзіце таксама
* Экранізацыя раману

## Крыніцы

Катэгорыя:Экранізацыі літаратурных твораў
Бельская ратуша

**Бельская ратуша** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя у Бельску, у стылі поздняга барока. Знаходзіцца на гістарычным Рынку. Будынак тройчы перабудоўваўся.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Будынак быў пабудаваны паміж 1776 і 1780 гадамі ў стылі позняга барока па праекце Яна Сенкоўскага, прыдворнага архітэктара сям'і Браніцкіх.

### Найноўшы час
На працягу стагоддзяў будынак тройчы перабудоўваўся: у першай палове XIX стагодьдзя, да 1920 года і ў 1942 годзе. У цяперашні час у ім размяшчаецца Бельскі Падляскі музей.

## Галерэя
 
Bielsk Podlaski - Ratusz z XV w. przebudowany w XVIII w..jpg|Стары здымак
Bielsk. Бельск (1912).jpg|Агульны выгляд у 1912 годзе
2013 Bielsk Podlaski town hall - 03.jpg|Флюгер
Bielsk Podlaski Ratusz.JPG| Стан на 2014 год


## Крыніцы

Ратушы
Бельск
Аўгустоўская ратуша

**Аўгустоўская ратуша** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя у Аўгустове, пабудаваны ў стылі клясыцызму. Знаходзіўся на гістарычным Рынку. Існаваў да 1944 году.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першая драўляная ратуша была пабудавана пасярод рынкавай плошчы Аўгустова да 1570 года. Верагодна, гэта быў двухпавярховы будынак, у якім размяшчаліся зала суда, кватэра дворніка і турма ў падвале. Будынак згарэў у 1656 годзе падчас шведскага патопу. Верагодна, ён быў перабудаваны ў выглядзе, падобным да свайго першапачатковага выгляду. Да пачатку 19 стагоддзя ратуша была ў дрэнным стане і знесена ў 1819 годзе.

### За царскім часам
Дзякуючы стварэньню Аўгустоўскага ваяводзства і будаўніцтва Аўгустоўскага канала ў 1820-х і 1830-х гадах была запланавана грунтоўная рэканструкцыя места, якая ўключала у сябе будаўніцтва новай, уражлівай ратушы па праекту Генрыка Марконі пасярод заходняга фасада рынкавага пляцу. Планы будынка не захаваліся. Ён мусеў быць падобным па дызайне да ратушы ў Берасьці Куяўскім. Пасля падзеньня Лістападаўскага паўстаньня пляны пашырэньня Аўгустова не былі рэалізаваныя.

### Новы час
У канчатковым выніку новая цагляная ратуша размяшчалася на паўднёвым баку рынкавага пляца. Яна была пабудавана па іншым праекце Марконі, змененым аўгустоўскім архітэктарам Іпалітам Кошутам. Будынак меў два паверхі, наверсе якіх стаяла вежа з гадзіннікам. Будаўніцтва вялося ў 1835–1836 гадах прадпрымальнікамі Яфэ і Лейбай Розенталь. Кошт будаўніцтва склаў 54 000 злотых. У ратушы размяшчаліся мескія ўлады, каса і турма. На першым паверсе знаходзілася кватэра паліцэйскага, які таксама выконваў абавязкі вартаўніка будынка. Ратуша рамантавалася ў 1845, 1868, 1871 і 1912 гадах.
У 1944 годзе ратуша была ўзарвана немцамі, але пасля вайны яна не была адноўлена — руіны былі знесены ў 1948 годзе. У цяперашні час на месцы ратушы размешчаны гандлёвы цэнтр і аўтобусны вакзал.

## Галерэя
 
Aŭgustoŭskaja ratuša. Аўгустоўская ратуша (1901-14).jpg|Стан ратушы на пачатак XX стагодзьзя
Dworzec autobusowy Augustów (1).jpg|Сучасны будынак аўтавакзалу на падмурках ратушы


## Крыніцы

Ратушы
Аўгустаў
Сьпіс загрожаных моваў Расеі

Загрожаная мова — гэта мова, якая рызыкуе выйсьці з ужытку, як правіла, праз тое, што ў яе мала носьбітаў, якія выжылі. Калі яна губляе ўсіх носьбітаў мовы, яна становіцца мёртвай мовай. Мова можа быць загрожанай у адной мясцовасьці, але дэманстраваць прыкметы адраджэньня ў іншай, як у выпадку з ірляндзкай мовай. Расейская Фэдэрацыя зьяўляецца домам для велізарнай колькасьці малых моваў, на многіх зь якіх размаўляюць меншасьці і карэнныя народы Каўказу, Уралу і Сыбіры. Гэтыя мовы ўсё часьцей апынаюцца загрожанай з-за шэрагу фактараў, сярод якіх:
* **[[Русіфікацыя]]**: гістарычная палітыка спрыяньня выкарыстаньню расейскай мовы коштам іншых моваў.
* **[[Глябалізацыя]]**: узрастаючае дамінаваньне глябальных моваў у адукацыі, сродках масавай інфармацыі і гандлі.
* **[[Міграцыя]]**: перамяшчэньне людзей удалечыні ад традыцыйных моўных супольнасьцяў.

Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры вызначае пяць узроўняў моўнай пагрозы паміж «бясьпечнай» (незагрожанай) і да «вымерлай»:
* **уразьлівыя** – «большасьць дзяцей размаўляюць на гэтай мове, але яна можа быць абмежаваная пэўнымі сфэрамі (напрыклад, хатнімі)»;
* **выразна загрожаныя** – «дзеці больш не вывучаюць мову як родную дома»;
* **небясьпечна загрожаныя** – «на мове размаўляюць бабулі, дзядулі і старэйшыя пакаленьні; хоць пакаленьне бацькоў можа яе разумець, яны не размаўляюць на ёй зь дзецьмі ці паміж сабой»;
* **крытычна загрожаныя** – «самыя малодшыя носьбіты — бабулі і дзядулі і старэйшыя, яны размаўляюць на мове часткова і рэдка»;
* **вымерлыя** – «носьбітаў не засталося; уключана ў Атлас, калі імаверна вымерлі з 1950-х гадоў».

Сьпіс ніжэй уключае вынікі трэцяга выданьня *[[Атляс загрожаных моваў сьвету|Атлясу загрожаных моваў сьвету]]*(2010); раней (*Чырвоная кніга загрожаных моваў*), а таксама анлайн-выданьне вышэйзгаданай публікацыі, абодва апублікаваныя ЮНЭСКО. 136 моваў народаў Расеі загрожаныя
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Паўночнай Ірляндыі па футболе 2018—2019 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2018—2019 гадоў** — 118-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Ірляндыі, які праходзіў з 4 жніўня 2018 году па 27 красавіка 2019 году. Чэмпіёнам стаў «Лінфілд», які тым самым здабыў свой 53-і тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 10 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Чэмпіёншыпу — «Інстытут» і «Ньюры Сіці». Гэтыя клюбы замянілі «Карык Рэйнджарз» і «Балінамалард Юнайтэд».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

### 34—38 туры
Пасьля 33 тураў табліцу падзялілі на дзьве групы, і кожны клюб па адным разе (дома або ў гасьцях) згуляў з кожным іншым клюбам са сваёй групы.

#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Плэй-оф за Лігу Эўропы
Клюбы, якія занялі месцы з трэцяга па сёмае, мусілі трапіць у плэй-оф, пераможца якога здабыў кваліфікацыю ў папярэдні раўнд Лігі Эўропы. Аднак паколькі «Крузэйдэрз», які заняў чацьвёртае месца ў лізе, кваліфікаваўся ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы як пераможца Кубка Паўночнай Ірляндыі, то ў плэй-оф засталіся чатыры каманды. Матчы прайшлі 7 і 11 траўня 2019 году.

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Ардсам», які заняў 11-е месца ў Прэм’ер-лізе, і «Карык Рэйнджарз», які заняў другое месца ў Чэмпіёншыпе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Карык Рэйнджарз» і павысіўся ў Прэм’ер-лігу, а «Ардс» адправіўся ў Чэмпіёншып.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай лігі Паўночнай Ірляндыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Ірляндыі па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Паўночнай Ірляндыі па футболе 2017—2018 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2017—2018 гадоў** — 117-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Ірляндыі, які праходзіў з 11 жніўня 2017 году па 28 красавіка 2018 году. Чэмпіёнам стаў «Крузэйдэрз», які тым самым здабыў свой сёмы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Ўарэнпойнт Таўн» прасунуўся з Чэмпіёншыпу, замяніўшы «Портадаўн».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

### 34—38 туры
Пасьля 33 тураў табліцу падзялілі на дзьве групы, і кожны клюб па адным разе (дома або ў гасьцях) згуляў з кожным іншым клюбам са сваёй групы.

#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Плэй-оф за Лігу Эўропы
Пераможца Кубка Паўночнай Ірляндыі «Колрэйн» заняў другое месца ў лізе, і кваліфікацыя ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы, спачатку прызначаная для другой каманды лігі, перайшла трэцяй камандзе лігі. Як вынік, у плэй-оф за Лігу Эўропы трапілі клюбы, якія занялі месцы з чацьвёртага па сёмае. Матчы прайшлі 9 і 12 траўня 2018 году. Як пераможца плэй-оф, «Кліфтанвіл» здабыў кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі Эўропы.

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Карык Рэйнджарз», які заняў 11-е месца ў Прэм’ер-лізе, і «Ньюры Сіці», які заняў другое месца ў Чэмпіёншыпе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Ньюры Сіці» і павысіўся ў Прэм’ер-лігу, а «Карык Рэйнджарз» адправіўся ў Чэмпіёншып.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай лігі Паўночнай Ірляндыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Ірляндыі па футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўэйлзу па футболе 2018—2019 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2018—2019 гадоў** — 27-ы розыгрыш Прэм’ер-лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўэйлзу, які праходзіў з 10 жніўня 2018 году па 26 красавіка 2019 году. Чэмпіёнам стаў «Нью-Сэйнтс», які тым самым здабыў свой 13-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх дзесяць былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь лігаў другога дывізіёну — «Ланэлі Таўн» (зь Першага дывізіёну) і «Карнарван Таўн» (з Кэмры Альянсу). Гэтыя клюбы замянілі «Бангор Сіці» і «Прэстатын Таўн».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—32 туры
Пасьля 22 тураў табліцу падзялілі на дзьве групы, і кожны клюб па два разы (дома і ў гасьцях) згуляў з кожным іншым клюбам са сваёй групы.

#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Плэй-оф за Лігу Эўропы
Клюбы, якія занялі месцы з чацьвёртага па сёмае, трапілі ў плэй-оф, пераможца якога здабыў кваліфікацыю ў папярэдні раўнд Лігі Эўропы. Матчы прайшлі з 10 па 19 траўня 2019 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Прэм’ер-ліга на афіцыйным сайце Футбольнай асацыяцыі Ўэйлзу

Катэгорыя:Чэмпіянат Ўэйлзу па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Атляс Мэркатара

**«Атляс, або Касмаграфічныя развагі пра тканку сьвету і вытканы выгляд»** — сусьветны атляс Герарда Мэркатара, які ў 1595 годзе ў нямецкім Дуйсбургу (Сьвятая Рымская імпэрыя) выдаў ягоны сын Румальд Мэркатар.

Быў першым у сьвеце атлясам. У першай частцы зьмяшчаў «Кнігу пра стварэньне і тканку сьвету», якая складалася зь 19 разьдзелаў пра паходжаньне жывёлаў і расьлінаў ад менш да больш разьвітых. Другая частка «Новая геаграфія ўсяго сьвету» налічвала 102 мапы эўрапейскіх краінаў 1585, 1589 і 1595 гадоў, а таксама 29 мапаў 1594 году Герарда Мэркатара і мапу сьвету 1587 году Румальда Мэркатара. Пад літарамі ад А да Д зьмясьцілі 4 дадатковыя мапы мацерыкоў, гравёрамі якіх былі Герард Мэркатар-малодшы і Міхаэль Мэркатар, якія былі сынамі Арнольда Мэркатара. Тыя 4 гравюры былі копіямі навігацыйнай мапы сьвету, якую Герард Мэркатар выдаў у 1569 годзе.

«Атляс» Мэркатара зьмяшчаў першую геаграфічную выяву Вялікага Княства Літоўскага. Нават пасьля катастрафічнай Люблінскай уніі 1569 году асобная мапа Літвы на 102-й старонцы паказвала краіну ў якасьці самастойнай ад Польскага каралеўства дзяржавы. У ліпені 2014 году копію «Атляса» Мэркатара прадставілі ў менскай арт-прасторы «Цэх» на выставе «Візуальныя вобразы гістарычнай памяці, альбо Вялікае Княства Літоўскае на старажытных геаграфічных мапах». Адным з арганізатараў выставы быў кнігавыдавец Эдуард Куфцерын («Эканомпрэс»), а навуковым рэдактарам выступіў Алег Дзярновіч.

## Будова
Кожнай мапе «Атлясу» папярэднічалі тэкставыя агляды, а пасьля кожнага разьдзелу мапаў прыводзіўся паказальнік тапонімаў. Мапы Брытанскіх астравоў, Паўночнай і Ўсходняй Эўропы ўлучалі 29 мапаў Герарда Мэркатара 1594 году, у тым ліку мапу Паўночнага канцавосься, 16 мапаў краінаў Брытанскіх астравоў, мапу Скандынавіі, 4 мапы Даніі і 6 мапаў краінаў Усходняй Эўропы, у тым ліку Вялікага Княства Літоўскага.

Геаграфічныя мапы Галіі налічвалі 12 мапаў Францыі, Лятарынгіі і Бургундыі, а таксама 4 мапы Швайцарыі. Мапы Ніжняй Бэльгіі зьмяшчалі аглядную і 8 краёвых мапаў Нідэрляндаў. Геаграфічныя мапы Нямеччыны ўлучалі 26 мапаў Сьвятой Рымскай імпэрыі, а таксама мапы Польшчы і Вугоршчыны. Мапы Італіі, Славоніі і Грэцыі налічвалі 16 мапаў Італіі, 2 — Балканаў і 4 — Грэцыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гістарычныя мапы
Катэгорыя:Гістарычныя кнігі па геаграфіі
Катэгорыя:Фізычная касмалёгія
Катэгорыя:Кнігі XVI стагодзьдзя
Катэгорыя:Кнігі на лацінскай мове
Катэгорыя:Нямецкія творы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1595 годзе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Паўночнай Ірляндыі па футболе 2025—2026 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2025—2026 гадоў** — 125-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Ірляндыі, які пачаўся 9 жніўня 2025 году.

## Клюбы
У турніры бяруць удзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону (у тым ліку і пераможца пераходных матчаў «Карык Рэйнджарз»), а «Бангар» прасунуўся з Чэмпіёншыпу, замяніўшы «Лахгол».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў
#### 1—22 туры

### 23—33 туры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай лігі Паўночнай Ірляндыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Ірляндыі па футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Катэгорыя:2026 год у футболе
Першая ліга чэмпіянату Паўночнай Македоніі па футболе 2025—2026 гадоў

**Першая ліга 2025—2026 гадоў** — 34-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Македоніі, які пачаўся 8 жніўня 2025 году.

## Клюбы
У турніры бяруць удзел 12 клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Македонія Гёрчэ Петраў», «Арсімі» і «Башкімі». Гэтыя клюбы замянілі «Бесу», «Госьцівар» і «Воску Спорт».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай фэдэрацыі Паўночнай Македоніі

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Македоніі па футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Катэгорыя:2026 год у футболе
Эрэдывізія 2025—2026 гадоў

**Эрэдывізія 2025—2026 гадоў** — 70-ы розыгрыш Эрэдывізіі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Нідэрляндаў, які пачаўся 8 жніўня 2025 году.

## Клюбы
У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Ээрстэ дывізіі — «Валендам», «Эксэльсіёр» і «Тэльстар». Гэтыя клюбы замянілі «Вілем II», «Ваальвэйк» і «Альмэрэ Сіці».

## Табліца

## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эрэдывізіі

Катэгорыя:Чэмпіянат Нідэрляндаў па футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Катэгорыя:2026 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўэйлзу па футболе 2025—2026 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2025—2026 гадоў** — 34-ы розыгрыш Прэм’ер-лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўэйлзу, які пачаўся 8 жніўня 2025 году.

## Клюбы
У турніры бяруць удзел 12 клюбаў, зь якіх дзесяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь лігаў другога дывізіёну — «Ланэлі Таўн» (з Кэмры Поўдню) і «Колўін-Бэй» (з Кэмры Поўначы). Гэтыя клюбы замянілі «Ньютаўн» і «Абэрыстуіт Таўн».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

## Вонкавыя спасылкі
* Прэм’ер-ліга на афіцыйным сайце Футбольнай асацыяцыі Ўэйлзу

Катэгорыя:Чэмпіянат Ўэйлзу па футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Катэгорыя:2026 год у футболе
Прымэйра-Ліга 2025—2026 гадоў

**Прымэйра-Ліга 2025—2026 гадоў** — 92-і розыгрыш Прымэйра-Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Партугаліі, які пачаўся 8 жніўня 2025 году.

## Клюбы
У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «Тандэла» і «Алвэрка». Гэтыя клюбы замянілі «Фарэнсі» і «Баавішту».

## Табліца

## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Партугальскай лігі

Катэгорыя:Прымэйра-Ліга
Катэгорыя:2025 год у футболе
Катэгорыя:2026 год у футболе
Каралева Эўропа

**«Каралева Эўропа»** — нямецкая мапа Эўропы XVI стагодзьдзя ў выглядзе жаночай фігуры ў кароне са скіпэтрам і дзяржавай.

У 1534 годзе мапограф Яганэс Пуч (1516—1542) упершыню выдаў такую мапу, якую намаляваў гравёр Ёбст Дэнэкер (пам. 1548) у баварскім Аўгсбургу. У 1587 годзе нямецкі прастэстанцкі багаслоў Гайнрых Бюнтынг (1545—1606) выдаў мапу пад назвай «Каралева Эўропа», пасьля чаго назва пашырылася ў іншых выданьнях.

Мапа ўлучала абазначэньне земляў Вялікага Княства Літоўскага. У ліпені 2014 году копію «Каралевы Эўропы» 1598 году прадставілі ў менскай арт-прасторы «Цэх» на выставе «Візуальныя вобразы гістарычнай памяці, альбо Вялікае Княства Літоўскае на старажытных геаграфічных мапах». Адным з арганізатараў выставы быў кнігавыдавец Эдуард Куфцерын, а навуковым рэдактарам выступіў Алег Дзярновіч.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гістарычныя мапы
Катэгорыя:Тыпы мапаў
Катэгорыя:Хрысьціянскі сьвет
Катэгорыя:1537
Катэгорыя:Геаграфія Эўропы
Катэгорыя:Гісторыя Эўропы
Катэгорыя:Культура фэдэральнай зямлі Тыролю
Катэгорыя:Маньерызм
Катэгорыя:Адлюстраваньне асобаў
Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе 2025—2026 гадоў

**Супэрліга 2025—2026 гадоў** — 68-ы розыгрыш Супэрлігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Турэччыны, які пачаўся 8 жніўня 2025 году.

## Клюбы
У турніры бяруць удзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Каджаэліспор», «Генчлербірлігі» і «Фатых Карагюмрук». Гэтыя клюбы замянілі «Бодрум», «Сывасспор», «Хатайспор» і «Адана Дэмірспор».

## Табліца

## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Турэцкай футбольнай фэдэрацыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Турэччыны па футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Катэгорыя:2026 год у футболе
Супэрліга чэмпіянату Турэччыны па футболе 2017—2018 гадоў

**Супэрліга 2017—2018 гадоў** — 60-ы розыгрыш Супэрлігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Турэччыны, які праходзіў з 11 жніўня 2017 году па 19 траўня 2018 году. Чэмпіёнам стаў «Галатасарай», які тым самым здабыў свой 21-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Сывасспор», «Ені Малат’яспор» і «Гёзтэпэ». Гэтыя клюбы замянілі «Рызэспор», «Газыянтэпспор» і «Аданаспор».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Турэцкай футбольнай фэдэрацыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Турэччыны па футболе
Катэгорыя:2017 год у футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Прымэйра-Ліга 2017—2018 гадоў

**Прымэйра-Ліга 2017—2018 гадоў** — 84-ы розыгрыш Прымэйра-Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Партугаліі, які праходзіў з 6 жніўня 2017 году па 13 траўня 2018 году. Чэмпіёнам стаў «Порту», які тым самым здабыў свой 28-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 18 клюбаў, зь якіх 16 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Партыманэнсі» і «Авіш». Гэтыя клюбы замянілі «Ароку» і «Насьёнал».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Партугальскай лігі

Катэгорыя:Прымэйра-Ліга
Катэгорыя:2017 год у футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Прымэйра-Ліга 2018—2019 гадоў

**Прымэйра-Ліга 2018—2019 гадоў** — 85-ы розыгрыш Прымэйра-Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Партугаліі, які праходзіў з 10 жніўня 2018 году па 19 траўня 2019 году. Чэмпіёнам стала «Бэнфіка», якая тым самым здабыла свой 37-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 18 клюбаў, зь якіх 16 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Насьёнал» і «Санта-Клара». Гэтыя клюбы замянілі «Пасуш дзі Фэрэйра» і «Эштарыл». Акрамя таго, «Бэленэнсіш» падзяліўся, арыгінальны клюб адправілася ў шосты дывізіён, а месца ў Прымэйра-Лізе перайшло новаму клюбу «Бэленэнсіш САД».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Партугальскай лігі

Катэгорыя:Прымэйра-Ліга
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Прымэйра-Ліга 2014—2015 гадоў

**Прымэйра-Ліга 2014—2015 гадоў** — 81-ы розыгрыш Прымэйра-Лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Партугаліі, які праходзіў з 15 жніўня 2014 году па 23 траўня 2015 году. Чэмпіёнам стала «Бэнфіка», якая тым самым здабыла свой 34-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Марэйрэнсі» і «Пінафіел»; таксама месца ў Прымэйра-Лізе паводле рашэньня суду атрымала «Баавішта» з трэцяга дывізіёну. Гэтыя клюбы замянілі «Альянэнсі».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Чэмпіянаты Партугаліі на сайце RSSSF

Катэгорыя:Прымэйра-Ліга
Катэгорыя:2014 год у футболе
Катэгорыя:2015 год у футболе
Ку

**Ку** () — францускі парнафільм і эратычная драматычная стужка, якую зьнялі ў 2011 годзе ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* Прывід пяра

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ку на БЗФІ

Катэгорыя:Фільмы 2011 году
Катэгорыя:Фільмы Лярана Буніка
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 2011 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 2011 году
Катэгорыя:Францускія парнаграфічныя фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы з эротыкай і драмай
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Дзіва, зьнятае ў Францыі
Катэгорыя:Дзіва, зьнятае ў Нармандыі
Катэгорыя:Фільмы пра ЛГБТ
Катэгорыя:Фільмы на тэматыку жаночай гомасэксуальнасьці
Катэгорыя:Фільмы пра бісэксуальнасьць
Катэгорыя:Фільмы пра жаночую бісэксуальнасьць
Катэгорыя:Францускія фільмы пра ЛГБТ
Катловіца

**Катло́віца** — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Малейкаўскага сельсавету.     

## Геаграфія
### Разьмяшчэньне

За 10 км на ўсход ад Брагіна, 34 км ад чыгункавай станцыі [Хвойнікі]] (на галінцы Васілевічы — Хвойнікі ад лініі Каленкавічы — Гомель), 124 км ад Гомеля.

## Транспартная сістэма

Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе, якая злучае Брагін з аўтадарогай Рэчыца — Лоеў.
Пляноўка складаецца з просталінейнай шыротной вуліцы, забудаванай двухбакова, драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага

20 ліпеня 1641 году Крысьціна, дачка князя Адама Вішнявецкага, на той час жонка Пятра Даніловіча, крайчага кароннага, саступіла князю Ярэмію Міхалу Вішнявецкаму сваю палову замку і места Брагін зь сёламі, сярод якіх  – Катловіца.

У люстрацыі падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1683 году сказана, што з аднаго дыму вёскі Катловічы пана Самуэля Сіліча выбіраўся 1 злоты. Пад 1687 годам у справе Оўруцкага гродзкага суда Катловіца названая сярод паселішчаў, якія моцна пацярпелі ад працяглага (зь лістападу 1686 года да самых ) пастою рэестравых казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. У пяці дварах з васьмі (a trzy za Dniepr poszli) вёсак Малейкі і Катловіца карміліся ажно 25 казакоў, бо палкоўнік меў на мэце зруйнаваць маетнасьць ненавіснага дзяржаўцы пана С. Сіліча. За два вазы, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі дзёгцю, за здор вяскоўцы заплацілі 82 злотых, за гарэлку — 20 зл., за 8 пар хустаў палатна на ўладкаваньне паходных шатроў, порах — 31 зл., а яшчэ далі  5 вёдраў, аўса 3 вядры, за соль 2 зл..

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Катловіца – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана, што слабада Макрэц, вёскі Сяўкі і Катловіца, прыналежныя братам Людвіку і Алаізу Ракіцкім, трымаў у арэндзе харунжы Антоні Мрачкоўскі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Катловіца, аднак, у складзе Брагінскай воласьці апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Насельніцтва
* 2004 год — 53 двары, 105 жыхароў.
* 2006 год (01.01.2006) — 53 двары, 101 чалавек, зь якіх 1 ва ўзросьце да 16 гадоў, 40 — у працаздольным і 60 — старэйшым за працаздольны.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Малейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну
Магілёўэнэрга

**«Магілёўэнэрга»** — дзяржаўнае вытворчае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў студзені 1963 году.

На 2025 год было 3-м найбольшым прадпрыемствам Магілёўскай вобласьці і 2-м найбольшым у Магілёве. Улучала 11 падразьдзяленьняў:
* 2 цеплаэлектрацэнтралі высокага ціску, якія працавалі на замежным прыродным газе, а таксама на топачнай мазуце мясцовай вытворчасьці з замежнай сыравіны — 1) «Магілёўскую цеплаэлектрацэнтраль-2» (праспэкт Шміта, дом 106) цеплавой магутнасьцю 1263 гігакалёрыя/гадз і электрычнай магутнасьцю 347,3 мэгаватаў, 2) «Бабруйскую цеплаэлектрацэнтраль-2» цеплавой магутнасьцю 1318 Гкал/гадз і электрамагутнасьцю 180 МВат;
* 3 электрасеткі — Магілёўскія (вуліца Лазарэнкі, дом 57А) з ахопам 9 раёнаў, Бабруйскія (улучалі Асіпавіцкую і Чыгірынскую ГЭС) з ахопам 5 раёнаў і Клімавіцкія з ахопам 8 раёнаў Магілёўскай вобласьці;
* 2 цепласеткі — Магілёўскія (улучалі «Магілёўскую цеплаэлектрацэнтраль-1» і «Крычаўскую цеплаэлектрацэнтраль») і Бабруйскія (улучалі «Бабруйскую цеплаэлектрацэнтраль-1» і «Асіпавіцкую міні-цеплаэлектрацэнтраль»);
* 4 іншыя падразьдзяленьні — «Энэргарамонт» (вуліца Кулібіна, дом 9) з машынабудаўнічым заводам і «Інжынэрны цэнтар», «Навучальны цэнтар» (вуліца Заслонава, дом 22А) і сельскую гаспадарку «Вендараж» (Магілёўскі раён) плошчай 48 кв.км.

## Мінуўшчына
14 студзеня 1963 году Галоўная ўправа энэргетыкі і электрыфікацыі пры Савеце міністраў Беларускай ССР заснавала раённую ўправу «Магілёўэнэрга». 26 верасьня 1988 году тэрытарыяльнае аб'яднаньне «Беларусэнэрга» пераўтварыла «Магілёўэнэрга» ў вытворчае аб'яднаньне. 30 траўня 1991 году Магілёўскі абласны выканаўчы камітэт ухваліў Рашэньне № 43 аб дзяржаўным уліку вытворчага аб'яднаньня «Магілёўэнэрга». 25 траўня 2000 году «Магілёўэнэрга» пераўтварылі ва ўнітарнае прадпрыемства.

12 лютага 2025 году ў магілёўскім мікрараёне Саломінка-2 на 30 000 жыхароў запусьцілі аўтаномную электрападстанцыю 110/10 кілявольтаў з 2-ма ўнутранымі сілавымі трансфарматарамі магутнасьцю па 60 мэгавольт-ампэр. Усё жытло і ўстановы мікрараёну складаліся з будынкаў на электраацяпленьні.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Электронныя паслугі: замовіць тэлефанаваньне адмыслоўцы
** Грамадзянам: гарачыя тэлефоны і вылічальнік
** Запас магутнасьці
* Асабісты кабінэт абанэнта «Магілёўэнэрга»: стан аплаты за спажытую электраэнэргію і паведаміць аб праблеме

Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Магілёву
Катэгорыя:Эканоміка Магілёва
Катэгорыя:Ленінскі раён (Магілёў)
Катэгорыя:Магілёўская вобласьць
Катэгорыя:Беларускія энэргетычныя кампаніі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1963 годзе
Сьпярыжжа

**Сьпяры́жжа** — былая вёска на рацэ Брагінцы ў Чамярыскім сельсавеце Брагінскага раёну Гомельскай вобласьці.

## Геаграфія
Месьцілася за 9 км на поўдзень ад Брагіна, за 30 км ад чыгункавай станцыі Хвойнікі (на галінцы Васілевічы — Хвойнікі ад лініі Каленкавічы — Гомель), 139 км ад Гомеля.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

У 1638 годзе князь Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму сваю палову Брагінскага замку і места з фальваркам Глухавічы, 22 сёламі, сярод якіх — Speryz, ды яшчэ з 3 хутарамі. Паводле тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году, князь Ярэмі Вішнявецкі з 20 дымоў (×6 — каля 120 жыхароў) «z sioła Spiryza» выплачваў 20 злотых.

У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» вёска Сьпярыжжа (wieś Sporyszow) паказаная ў палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu».

На 1754 год з 26 двароў (каля 156 жыхароў) вёскі Сьпярыжжа (wieś Sporyż) Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu» (Оўруцкага замку) 4 злотых і 1 грош, «na milicję» 16 злотых і 4 грошы. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Сьпярыжжа – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. Менскай губэрні Расейскай імпэрыі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Сьпярыжжа, аднак, у складзе Брагінскай воласьці апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Насельніцтва

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Чамярыскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну
Сяброўская бяседа

**Сяброўская бяседа** — штогадовы фэст, які праводзіцца ў  м. Гарадок, Польшча. Ён праводзіцца з 2000 году.

У жніўні 2012 году быў 13-ты фэстываль.

25 ліпеня 2015 году быў 15-ы фэст.

28 ліпеня 2018 году быў 19-ы фэстываль.

У 2019 годзе быў 20-ы фэст.

У 2024 годзе быў 24-ы фэст .

26 ліпеня 2025 году ў месьце адбыўся 25-ы фэст «Сяброўская бяседа». Ён быў каля заліву у Зарэчанах у летнім амфітэатры. На ім выступілі: Аs, Dobryje Grajki, Souvenir, Lailand, Siostry Ostapczuk.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Пятнаццаты фэст «Сяброўская бяседа» на газэце «Ніва»
* Міжнародны фестываль беларускай культуры “Сяброўская бяседа”
* Аб беларускім свяце “Сяброўская бяседа”
* 26 ліпеня пройдзе 25-ы Міжнародны фестываль «Сяброўская бяседа»
* У Зарэчанах стартуе фестываль "Сяброўская Бяседа" на Радыё Рацыя
* Фестываль беларусаў "Сяброўская бяседа" у Польшчы
* В Польше пройдет международный фестиваль белорусской культуры «Сяброўская бяседа»
* БТ пра фэст «Сяброўская бяседа» на Ютубе (2018 год)
* Творческие коллективы из Волковыска выступили на XX Международном фестивале «Сяброўская бяседа» в Республике Польша
* Вялiкi канцэрт беларусаў памежжа на Падляссi: дзесяць гадзін “Сяброўскай бяседы” на Гарадзенскае праўдзе
* 20 раз прайшоў Міжнародны фестываль "Сяброўская Бяседа" - Polskie Radio
* Сябраванне ў Барыку ў газэце Ніве пісаў Мацей Халадоўскі
* 24 разы расспяваная «Сяброўская бяседа» Гэй, «Сяброўская бяседа», гуляць трэба нам! у газэце Ніве пісала Міра Лукша
* Як лічыць сяброўства на бяседзе у газэце Ніве пісала Уршуля Шубзда

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Беларуская мова ў Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2000 годзе
Катэгорыя:2000 год у Польшчы
Катэгорыя:Беларускае грамадзка-культурнае таварыства ў Польшчы
Катэгорыя:Фэсты
Катэгорыя:Музычныя фэсты
Катэгорыя:Польскія музычныя фэсты
Катэгорыя:Беларускія культурніцкія фэсты
Катэгорыя:Польскія фэсты
Катэгорыя:Фэсты Гарадку (Беластоцкі павет)
Сувальская ратуша

**Сувальская ратуша** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя у Сувалках, у стылі клясыцызму. Знаходзіцца на гістарычным Рынку.

## Гісторыя

### За царскім часам
Будынак быў пабудаваны паміж 1833 і 1844 гадамі па праекце Кароля Маерскага. Складаецца з двух будынкаў, пабудаваных у стылі класіцызму: вартаўнічай, пабудаванай у 1834 годзе, і ўласна самой ратушы, спраектаванай Каролем Маерскім і пабудаванай у 1844 годзе.

### Найноўшы час
Сувальская ратуша месціцца на вуліцы Адама Міцкевіча 1, 16-400. У цяперашні час у ёй размяшчаецца муніцыпальная ўправа.

## Галерэя
 
Suwałki Town Hall (cropped).jpg|Сувальская ратуша увечары
Ratusz Miejski w Suwałkach 20.jpg|Калюмны Сувальскае ратушы
Ratusz Miejski w Suwałkach 13.jpg|Юбілейная шыльда
20200731 143138 Ratusz Miejski w Suwałkach przy ul. Mickiewicza.jpg| Ратуша на вуліцы Міцкевіча


## Крыніцы

Катэгорыя:Ратушы
Сувалкі
Чамярысы

**Чамяры́сы** — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Цэнтар Чамярыскага сельсавету.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага

Згодна з «Тарыфам падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.», складзеным на падставе папярэдняй люстрацыі, вёска Czemerysy — у палове Брагінскага маёнтку, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Антоні Бандынэлі. А. Бандынэлі спачыў у 1733 годзе і менавіта тады князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu». Але Чамярысы, падобна, ня былі ягонай уласнасьцю.

На 1754 год з 42 двароў (×6 — каля 252 жыхароў) вёскі Чамярысы спрэчнай прыналежнасьці (in controverso) выплачвалася «do grodu» (Оўруцкага замка) 6 злотых і 16,5 гроша, «na milicję» (пераважна на барацьбу супраць гайдамакаў) 26 злотых і 6 грошаў.

### Расейская імпэрыя

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Чамярысы — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана, што вёска Чамярысы разам з Лоевам і іншымі добрамі належала генэралу-лейтэнанту польскай службы Юзафу Юдыцкаму

### Найноўшы час

9 лютага 1918 годe, яшчэ да падпісанmня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Чамярысы ў складзе Савіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

## Насельніцтва
* 2003 год — 212 двароў, 505 жыхароў.
* 2004 год — 209 двароў, 492 жыхары.
* 2006 год — 197 двароў, 479 чалавек, зь якіх 91 ва ўзросьце да 16 гадоў, 227 — у працаздольным і 161 — старэйшым за працаздольны.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*