open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Харавац

**Харавац** (  — назва армянскага шашлыку. Харавац зьяўляецца самай тыповай стравай армянскай кухні, падаецца ў рэстаранах, на сямейных сьвятах, у якасьці фаст-фуду ў Армэніі і ў армян усяго сьвету.

## Этымалёгія
Слова «խորոված» на армянскай мове азначае «смажаны» і паходзіць ад дзеяслова «խորովել» (для грылю).

## Апісаньне
Харавац традыцыйна рыхтуюць мужчыны. У Армэніі існуе каля 20 спосабаў гатаваньня хараваца, што адрозьніваюцца выглядам ужыванага мяса і спосабамі яго марынаваньня — у каньяку, віне ці воцаце.

Тыповы харавац рыхтуюць з кавалкаў мяса на грылі на шампуры (շամփուր), аднак стэйкі ці адбіўныя гатуюць на грылі і без шампуроў.

Кулінарная кніга *Армянскія стравы: факт, выдумка ў фальклоры* ад 2006 году дае такія парады для гатаваньня хараваца:
# Адлегласьць паміж вогнішчам і шампурамі павінна быць прыкладна ад 12 да 15 см
# Буйныя кавалкі мяса павінны заўсёды знаходзіцца ў сярэдзіне шампура — там, дзе больш тэмпэратура ад вогнішча
# Шампуры павінны быць зьмешчаны блізка адзін да аднаго, каб захоўваць цёпло ад агню
У самой Армэніі харавац часта робіцца на мясе з косткамі (выкарыстоўваецца бараніна ці сьвіныя адбіўныя). Заходнія армяне за межамі Армэніі таксама скарыстаюць мяса з косткамі і завуць страву турэцкай назвай *шашлык* — хоць словам «шашлык» у самой Армэніі называюць катлеты з фаршу, засмажаныя на ражне (*ласха шашлык* ці *люля-кэбаб* — так завуць яго азэрбайджанцы). У сучаснай Армэніі самым папулярным мясам для хараваца зьяўляецца сьвініна. Армяне за межамі Армэніі, зазвычай, аддаюць перавагу бараніне, ялавічыне ці курынаму мясу.

У Армэніі існуе два падвіды хараваца: па-карску і хазані (гатаваная на патэльні).

## Крыніцы

## Літаратура
* Семёнова С. В. Армянская кухня (Азбука национальной кулинарии). М. РИПОЛ классик. 2103. с. 32. ISBN 978-5-386-06950-6.

## Вонкавыя спасылкі
* Харавац.
* Хоровац как форма мужского творчества.
* Кухни мира. Разные виды шашлыка от лучших кулинаров Армении

Катэгорыя:Армянская кухня
Грузінскі дзяржаўны акадэмічны тэатар імя Шата Руставэлі

**Грузінскі тэатар імя Шата Руставэлі** () — самы вялікі і адзін з найстарэйшых тэатраў Грузіі, разьмешчаны ў Тбілісі на праспэкце Руставэлі. Будынак тэатру разьмешчаны ў дэкаратыўным стылі ракако. Тэатар быў заснаваны ў 1887 годзе, а 1921 годзе быў названы ў гонар выбітнага грузінскага паэта Шата Руставэлі.

## Гісторыя
Будынак тэатру быў пабудаваны ў 1887 годзе для «Грамадзтва мастакоў». Паводле патрабаваньняў «Грамадзтва мастакоў», некалькім знакамітым мастакам было даручана намаляваць фрэскі на сьценах і столях тэатру. Да гэтых вядомых мастакоў адносяцца Ладо Гудыяшвілі і Давід Какабадзэ, а таксама тэатральны сцэнограф Сяргей Судзейкін, які вядомы сваёй працай у Расейскім балеце Дзягіна і Мэтраполітэн-опэры. Два іншых грузінскіх мастака, Мосэ й Іраклі Таідзэ, пэрыядычна далучаліся да праекту. Шэдэўры, якія калісьці ўпрыгожвалі тэатар Руставэлі былі пабелены ў савецкі пэрыяд, і толькі невялікая частка фрэсак была адноўлена.

З 2002 па 2005 год у тэатры быў праведзены капітальны рамонт, які ў значнай ступені фінансаваўся грузінскага бізнэсоўцам Бідзінам Іванішвілі.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1887 годзе
Катэгорыя:Тэатры Грузіі
Тэрэза Карач

**Тэрэза Карач** (; 18 красавіка 1808 году, Будапэшт, Аўстрыйская імпэрыя — 2 кастрычніка 1892 году, Бэкеш, Аўстра-Вугоршчына) — вугорская пісьменьніца, пэдагог, мэмуарыстка і актывістка за правы жанчын. Яна был першапачаткоўцам на пачатку фэмісцкага руху ў Вугоршчыне, а таксама агульнага руху сацыяльных рэформаў, а таксама вядомай літаратурнай пісьменьніцай сучаснай Вугоршчыны. Піянэрка жаночай адукацыі, яна была заснавальнікам гімназіі на паўночным усходзе Вугоршчыны.

## Біяграфія
Карач нарадзілся ў Будапэшце 18 красавіка 1808 году. Ейная маці, Ева Такач, бала абаронцай правоў жанчын, а ейны бацька, Фэрэнц Карач, гравэрам і інжынэрам. Пратэстанцкм сямейны дом быў месцам сустрэчы для інтэлектуалаў. Яна была другой з шасьці дзяцей, і атрымала пачатковую адукацыю ў школе ў Пэшце з 1814 па 1819 гады. Надалей яна навучалася сама, не зважаючы на тое, што клапацілася за сваімі малодшымі братамі і сёстрамі. Карач была асабліва натхнёна дзесяцімесячным падарожжам у Вену ў 1824 годзе, калі яна была яшчэ падлеткам.

Да XIX стагодзьдзя было рэдкасьцю, каб вугорскія жанчыны-пісьменьніцы публікаваліся ў якіх-небудзь выданьнях, але з 1822 году Карач публікавала вершы, загадкі, раманы і іншыя працы, стаўшы добра вядомай літаратурнай фігурай у Вугоршчыне. У 1838—1844 гадох яна працавала ў якасьці ахмістрыні ў арыстакратычнай сям’і, але працягвала сваю літаратурную кар’еру. Карач пачала выступаць за рэформы ў галіне правоў жанчын, як і некалі ейная маці. Як праваабаронца жаночых правоў, яна засяродзілася на прыняцьця роўных правах у галіне адукацыі для хлопчыкаў і дзяўчынак.

Графіня Блянка Тэлекі, якая паходзіла з арыстакратычнай сям’і, завязала сяброўства з Карач і запрасіла яе ў Будапэшт. Тэлекі жадала, каб Карач стала дырэктарам школы для дзяўчынак, але Карач мела некаторы іншы пункт гледжаньня на падыходы да разьвіцьця і стварэньня такой. Нягледзячы на ​ейныя пярэчаньні, Карач актыўна падтрымлівла ініцыятыву графіні і прапанавала іншую жанчыну на пасаду кіраўніка арыстакратычнай школы.

Паміж 1846 і 1859 гадамі Тэрэза Карач здолела адкрыць уласную школу для дзяўчынак у горадзе Пэч. У школе былі чатыры настаўніцы, а праграма ўключала тры гады навучаньня, дзе дзяўчынкі вывучалі вугорскую і нямецкую мову, арытмэтыку, вядзеньне гаспадаркі і шытво. У гэты ж час Карач актыўна падтрымлівала мясцовую супольнасьць, робячы копіі рэвалюцыйных газэтаў яшчэ да рэвалюцыі ў 1848 годзе. У 1853 годзе яна апублікавала зборнік рамантычных гісторыяў. У 1865—1877 гады яна працавала ў якасьці прыватнага настаўніка ў Будапэшце. Ейная рэпутацыя дазволіла ёй атрымаць запрашэньне стаць выхавальніцай унука караля Люі-Філіпа. Аднак Карач абрала іншы шлях. Яна стала кіраўніком школы для дзяўчынак у 1859 годзе ў горадзе Мішкальц.

У 1877 годзе яна пераехала ў Кішкунгалаш, каб скараціць свае выдаткі і жыла са сваякамі. На працягу 1880-х гадох ейныя ўспаміны былі апублікаваныя ў часопісах. Памерла 2 кастрычніка 1892 году ў Бэкешы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Тэрэза Карач. National Geographic.

Катэгорыя:Вугорскія фэмэністкі
Фэрэнц Пушкаш

**Фэ́рэнц Пу́шкаш** (; 1 красавіка 1927 году, Будапэшт, Вугоршчына — 17 лістапада 2006, Будапэшт, Вугоршчына) — выбітны вугорскі футбаліст і трэнэр, па праве лічыцца адным з найвялікшых футбалістаў усіх часоў. Гуляючы на пазыцыі нападніка, Фэрэнц забіў 84 галоў у 85 міжнародных матчах за зборную Вугоршчыны і 514 галоў у 529 матчах у вугорскай і гішпанскай лігах. Ён стаў алімпійскім чэмпіёнам у 1952 годзе і прывёў сваю зборную да фіналу чэмпіянату сьвету 1954 году, дзе быў абраны лепшым гульцом турніру. Ён выйграў тры эўрапейскіх кубка (1959, 1960, 1966), 10 нацыянальных чэмпіянатаў (5 разоў вугорскі і 5 разоў гішпанскі) і меў 8 індывідуальных узнагародаў.

Пушкаш пачаў сваю кар’еру ў Вугоршчыне, дзе гуляў за «Гонвэд». Ён быў лепшым бамбардзірам вугорскай лігі чатыры разы, а ў 1948 годзе, ён стаў лепшым бамбардзірам сярод усіх чэмпіянатаў у Эўропе. На працягу 1950-х гадоў ён быў важным чальцом і капітанам зборнай Вугоршчыны, вядомы пад мянушкай «Магутны мадзьяр». У 1958 годзе, праз два гады пасьля вугорскай рэвалюцыі ён эміграваў у Гішпанію, дзе гуляў за мадрыдзкі «Рэал».

У кастрычніку 2009 году ФІФА абвесьціла пра стварэньне ўзнагароды ФІФА імя Фэрэнца Пушкаша, якая прысуджаецца гульцу, які забіў «самы прыгожы гол» за мінулы год.

## Дасягненьні
**«Гонвэд»**:
* Чэмпіён Вугоршчыны (5): 1949—1950, 1950, 1952, 1954, 1955

**«Рэал» Мадрыд**:
* Чэмпіён Гішпаніі (5): 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 1962
* Уладальнік эўрапейскага кубка (3): 1959, 1960, 1966
* Уладальнік Міжкантынэнтальнага кубка: 1960

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Прафайл. BDFutbol

Катэгорыя:Вугорскія футбалісты
Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Магда Франк

**Ма́гда Франк** (; 20 ліпеня 1914 году, Клуж-Напока, Аўстра-Вугоршчына — 23 чэрвеня 2010 году, Буэнас-Айрэс, Аргентына) — вугорска-аргентынскы скульптар.

## Біяграфія
Франк нарадзілася ў горадзе Клуж-Напока, які на той час належыў Вугоршчыне, але ў 1918 годзе быў уключаны ў склад Румыніі. Навучалася на скульптара ў Будапэшце спачатку ў школе вытанчаных мастацтваў, затым у каледжы прыкладных мастацтваў. Працавала з каменьнем, дрэвам і мэталам. Затым з-за страху перад нацыстамі яна пакінула Вугоршчыну і пераехала ў Швайцарыю. Празь некалькі год яна пераехала ў Парыж для навучаньня ў Акадэміі Жуліяна. У 1950 годзе яна прыехала ў аргентынскі Буэнас-Айрэс дзе пасялілася ў брата, які адзіны застаўся ў жывых з усіх ейных сваякоў. Яна стала выкладчыкам школы выяўленчых мастацтваў у Буэнас-Айрэсе.

Творы Магды Франк выстаўляліся ў галерэі Пісара. У Аргентыне яна стала ляўрэатам шэрагу мастацкіх прэміяў. У пачатку 1960-х Франк пераехала ў Парыж. Яна зноўку вярнулася ў Аргентыну толькі ў 1995 годзе і заснавала свой дом-музэй у Саавэдра.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вугорскія скульптары
Катэгорыя:Аргентынскія скульптары
Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі

**Міжнародны трыбунал па абвінавачваньні асобаў, адказных за сур’ёзныя парушэньні міжнароднага гуманітарнага права, зьдзейсьненыя на тэрыторыі былой Югаславіі з 1991 году**, больш вядомы пад скарочанай назвай **Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі** (**МТБЮ**) — судовы орган ААН, створаны дзеля асуджэньня злачынстваў, зьдзейсьненых падчас вайны ў Югаславіі, а таксама іхніх выканаўцаў. Трыбунал разьмяшчаўся ў Гаазе (Нідэрлянды).

Трыбунал быў заснаваны рэзалюцыяй №827 Рады Бясьпекі ААН 25 траўня 1993 року. У юрысдыкцыю суду ўваходзілі чатыры віды злачынстваў, учыненых на тэрыторыі былой Югаславіі пасьля 1991 року: сур’ёзныя парушэньні Жэнэўскай канвэнцыі, парушэньні правілаў вядзеньня вайны, генацыд і злачынствы супраць чалавецтва. Максымальны прысуд, які мог вынесьці трыбунал — пажыцьцёвае зьняволеньне.

Агулам была абвінавачаная 161 асоба; канчатковыя прысуды вынесеныя ў сьнежні 2004. Апошні з асуджаных, Горан Гаджыч, быў арыштаваны 20 ліпеня 2011. 31 сьнежня 2017 трыбунал фармальна скончыў існаваньне.

## Глядзіце таксама
* Камандная адказнасьць
* Міжнародны крымінальны суд

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына
Грузінская праваслаўная царква

**Грузі́нская правасла́ўная царква́** () — рэлігійнае аб’яднаньне Грузіі, аўтакефальная хрысьціянская праваслаўная царква. Царква зьяўляецца дамінуючай рэлігійнай установай Грузіі, большасьць насельніцтва Грузіі зьяўляюцца чальцамі гэтай царквы.

Падставы на існаваньне аўтакефаліі грунтуюцца на гістарычных каранях, якія можна прасачыць да хрысьціянізацыі Ібэрыі Сьвятой Нінай ў IV стагодзьдзі н. э. Як і ў аналягічных аўтакефальных праваслаўных цэрквах, вышэйшым кіруючым органам зьяўляецца Сьвяты Сынод. Царкву ўзначальвае патрыярх Грузіі Ільля II, які быў абраны на гэтую пасаду яшчэ ў 1977 годзе.

Праваслаўнае хрысьціянства зьяўляецца дзяржаўнай рэлігіяй на працягу большай часткі гісторыі Грузіі да 1921 году, калі яна была захоплена Чырвонай Арміяй падчас савецка-грузінскай вайны і стала часткай Савецкага Саюзу. Дзеючая Канстытуцыя Грузіі вызначае асаблівую ролю Грузінскай праваслаўнай царквы ў гісторыі краіны, але і агаворвае незалежнасьць царквы ад дзяржавы. Урадавыя адносіны з царквой вызначаюцца і рэгулююцца згодна з канкардатам 2002 году.

Царква зьяўляецца самай даверанай установай у Грузіі. Паводле зьвестак на 2013 год 95% рэспандэнтаў мелі станоўчае меркаваньне пра царкву.

## Гісторыя
Хрысьціянства паводле паданьня пачало распаўсюд на тэрыторыі сучаснай Грузіі яшчэ ў I стагодзьдзі н. э. апосталам Андрэем. У 317 годзе дзякуючы намаганьням Сьвятой Ніны хрысьціянства стала дзяржаўнай рэлігіяй Грузіі. Спачатку грузінская царква была падпарадкавана Антыяхійскаму патрыярхату. З 486 году году грузінская царква стала самастойнай з цэнтрам у Мцхета.

За часамі Сасанідаў (VI—VII стагодзьдзі) царква вытрымала барацьбу з пэрсыдзкімі вогнепаклоньнікамі, а ў пэрыяд турэцкіх заваёваў (XVI—XVIII стагодзьдзі) — з ісламам.

У 1801 годзе ўсходняя частка Грузія ўвайшла ў склад Расейскай імпэрыі. У 1811 годзе расейскі Сьвяты Сынод зьняў сан каталікоса-патрыярха з Антонія ІІ і адмяніла патрыярхію. Грузінская царква была пазбаўленая аўтакефаліі і далучана да Расейскай праваслаўнай царквы як экзархат. Пры гэтым экзархам прызначалі біскупаў-негрузінаў, што прыводзіла да канфліктаў зь мясцовым духавенствам.

Аднаўленьне Грузінскай аўтакефаліі было абвешчана 12 сакавіка 1917 году Мцхецкам Саборы. Грузінская аўтакефальная царква была прызнаная савецкім урадам, аднак не была прызнаная Расейскай праваслаўнай царквой. У савецкі час грузінская праваслаўная царква была забаронена, многія дзеячы грузінскай царквы рэпрэсаваныя.

Прызнаньне Маскоўскім патрыярхатам Грузінскай царквы афіцыйна было абвешчана вызначэньнем Сьвятога Сынода РПЦ ад 19 лістапада 1943 году. Нягледзячы на ​​гэта ў пасьляваенныя гады назіраўся перасьлед царквы савецкай уладай. У 1989 годзе аўтакефалію Грузінскай царквы пацьвердзіў Канстантынопальскі патрыярхат.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Церабуліны

**Церабу́ліны** — вёска ў Шацілавіцкім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Мікалаеўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1 чалавек
* 1999 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мікалаеўскі сельсавет (Шацілавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Шацілавіцкага раёну
Сенажаткі

Назву **Сенажаткі** маюць:

* Сенажаткі — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Сенажаткі — вёска ў Пухавіцкі раёне Менскай вобласьці
* Сенажаткі — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці
Карльспляц (станцыя мэтро)

**«Карльспля́ц»** —  станцыя венскага мэтрапалітэну, адразу на трох лініях: U1, U2 і U4. Надземная частка станцыі складаецца з двух будынкаў. Яны зьяўляюцца добра вядомым прыкладам архітэктуры югендстылю, то бок нямецкага мадэрнізму. Станцыя была распрацавана Ота Вагнэрам, дарадцам камісіі транспарту ў Вене, і Ёзэфам Марыя Ольбрыхам. У адрозьненьне ад іншых станцыяў венскага мэтрапалітэну, гэтыя будынкі быў выраблены са сталёвага каркасу і мармуровых плітаў, усталяванымі на зьнешняй паверхні. Гэтая станцыя дазволіла Ота Вагнэру дасягнуць сваёй мэты па стварэньні прыкладу сучаснай архітэктуры ў горадзе, які стаўся адным з самых перадавых у сьвеце ў свой час. На сёньня пабудовы сапраўды сталі самым сучасным помнікам сучаснага гораду.

Станцыя была адчынена ў 1899 годзе пад назвай «Акадэміштрасэ». Калі лінія ўвайшла пад кантроль «U-Bahn» у 1981 годзе, плянавалася, што арыгінальная станцыя будзе зьнесена. Тым ня менш, у выніку пратэстаў грамадзкасьці, было вырашана захаваць станцыйныя будынкі. Абодва будынкы былі разабраны, адрамантаваны, а затым паўторна сабраныя на два мэтры вышэй свайго першапачатковага разьмяшчэньня. Адзін з будынкаў у цяперашні час выкарыстоўваецца ў якасьці выставачнай прасторы ў Венскім музэі, іншае выкарыстоўваецца ў якасьці кавярні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Архітэктура мадэрнізму ў Аўстрыі
Катэгорыя:Будынкі Ота Вагнэра
Ота Вагнэр

**О́та Ва́гнэр** (; 13 ліпеня 1841, Вена, Аўстрыйская імпэрыя — 11 красавіка 1918, Вена, Аўстра-Вугоршчына) — аўстрыйскі архітэктар і ўрбаніст, вядомы за значны ўнёсак у архітэктурнае разьвіцьцё ягонага роднага гораду Вена, у якім ён распрацаваў шмат выдатных будынкаў-славутасьцяў.

## Біяграфія
Вагнэр нарадзіўся ў Вене ў сям’і Зузаны фон Гэльфэншторфэр-Гюбэр і Рудольфа Вагнэра, натарыюса ў каралеўскім вугорскім судзе. Ота вывучаў архітэктуру ў Венскім політэхнічным інстытуце і Каралеўскай школе архітэктуры ў Бэрліне. Пасьля завяршэньня сваёй адукацыі, ён вярнуўся ў Вену, дзе пачаў працаваць. У 1864 годзе ён пачаў праектаваць свае першыя будынкі ў гістарычным стылі. У сярэдзіне і канцы 1880-х гадоў, як і многія ягоныя сучасьнікі ў Нямеччыне, Швайцарыі і Францыі, як то Канстантын Ліпзіюс, Рыхард Штрайтэр, Георг Гойзэр і Поль Сэдый, Вагнэр стаў прыхільнікам архітэктуры рэалізму. Гэта дазволіла яму зьменшыць залежнасьць ад гістарычных формаў. У 1894 годзе, калі ён стаў прафэсарам архітэктуры ў Акадэміі вытанчаных мастацтваў у Вене, ён у значнай ступені замацаваў сваю радыкальную апазыцыі плыні гістарычнай архітэктуры.

Да сярэдзіны 1890-х гадоў, ён ужо распрацаваў некалькі будынкаў у стылі мадэрнізму. Вагнэр быў вельмі зацікаўлены ва ўрбаністыцы — у 1890 годзе ён распрацаваў новы плян гораду для Вены, але толькі гарадзкая чыгуначная сетка з гэтага пляны была рэалізавана. Гэтая сетка ўключала ў сябе такія выбітныя будынкі станцыяў як то Карльспляц. У 1896 годзе ён апублікаваў падручнік пад назвай «Сучасная архітэктура», у якой ён выказаў свае думкі пра ролю архітэктара; яна была заснаваная на тэксьце ягонай інаўгурацыйнай лекцыі ў акадэміі ў 1894 годзе. Ягоны стыль уключаў выкарыстаньне новых матэрыялаў і новых формаў, каб адлюстраваць той факт, што само грамадзтва зьмяняецца.

У 1897 годзе ён далучыўся «Венскай сэцэсіі», мастацкай групы, дзе сярод чальцоў таксама былі Густаў Клімт, Ёзэф Марыя Ольбрых, Ёзэф Гофман і Коляман Мозэр. На ідэях гэтай групы ён распрацаваў стыль, які ўключаў квазі-сымбалічныя спасылкі на новыя формы сучаснасьці. Вагнер зрабіў моцны ўплыў на сваіх вучняў у Акадэміі вытанчаных мастацтваў у Вене. Памёр у 1918 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Працы Ота Вагнэра і працы пра яго. Internet Archive.
* Музэй Ота Вагнэра.

Катэгорыя:Архітэктары-мадэрністы
Катэгорыя:Аўстрыйскія архітэктары
Карл Шванцэр

**Карл Шва́нцэр** (; 21 траўня 1918, Вена, Аўстра-Вугоршчына — 20 жніўня 1975, Вена, Аўстрыя) — аўстрыйскі архітэктар. Адна з выбітных асобаў архітэктуры пасьляваеннага часу.

## Біяграфія
Карл Шванцэр нарадзіўся ў 1918 годзе ў Вене, у сям’і простых людзей. Любоў да будаўніцтва прышчапілі яму ягоны бацька і дзядзька-цясьляр, які навучыў яго гэтаму рамяству. Пасьля заканчэньня сярэдняй школы ў Вене ў 1936 годзе ён вырашыў вывучаць архітэктуру ў Венскім тэхнічным унівэрсытэце, які скончыў у 1940 годзе. Падчас навучаньня працаваў тэхнікам у некалькіх архітэктурных фірмах. Ужо праз год пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту за сваю працу «Новыя будаўнічыя працы ў вызваленай Верхняй Сылезіі. Кольца ў Жорах. Рэканструкцыя і дызайн» ён атрымаў ступень доктара філязофіі.

Пасьля заканчэньня Другой сусьветнай вайны Шванцэр працаваў некаторы час на розных пасадах, а ў 1948 годзе адкрыў уласную архітэктурную студыю як незалежны архітэктар. Спачатку распрацоўваў невялікія праекты, за якія браўся зь вялікім натхненьнем і пры выкананьні якіх імкнуўся да дасканаласьці.

Першым ягоным буйным посьпехам стаў праект аўстрыйскага выставачнага павільёну на Сусьветнай выставе «Экспа» 1958 году ў Брусэлі. Карл Шванцэр быў ганараваны пасады поўнага прафэсара Венскага тэхнічнага ўнівэрсытэту, якую ён займаў да сваёй сьмерці ў 1975 годзе. Адначасова ў 1960-я гады ён працаваў у якасьці запрошанага прафэсара ў тэхнічных унівэрсытэтах Дармштату, Будапэшту і Рыяду.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Карл Шванцэр. Aeiou Encyclopedia

Катэгорыя:Аўстрыйскія архітэктары
Катэгорыя:Выпускнікі Венскага тэхнічнага ўнівэрсытэту
Кірхэ-ам-Штайнгоф

**Кірхэ-ам-Штайнгоф** () — каталіцкі касьцёл, які месьціцца ў венскім раёне Пэнцынг на тэрыторыі псыхіятрычнага шпіталю Штайнгоф. Будынак быў пабудаваны па праекце венскага архітэктара Ота Вагнэра і лічыцца адным з самых выбітных будынкаў стылю югендстыль у сьвеце. Вядомая таксама пад назовам царква Сьвятога Леапольда.

## Гісторыя
У 1902 годзе Ота Вагнэр выйграў першы прыз у конкурсе на будаўніцтва псыхіятрычнай бальніцы ў Гютэльдорфе, аднак ён пабудаваў толькі царкву сьвятога Леапольда, якая цяпер лічыцца адной з выбітных цэркваў ХХ стагодзьдзя.

Макет царквы быў выстаўлены ў 1903 годзе падчас 23-й выставы ў палацы «Венскай сэцэсіі». Будаўніцтва пачалося ў чэрвені 1905 году. Ота Вагнэру дапамагалі шмат выдатных майстроў, як то Коляман Мозэр рабіў вітражы і мазаіку, Ітмар Шымкавіц — статуі анёлаў, скульптарам быў Рыхард Лукш. Царква была адчынена 8 кастрычніка 1907 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Аўстрыі
Джорджэ Вайфэрт

**Джорджэ Вайфэрт** (, ; 15 чэрвеня 1850, Панчава, Аўстрыйская імпэрыя — 12 студзеня 1937, Бялград, Каралеўства Югаславія) — сэрбскі прамысловец нямецкага паходжаньня, прэзыдэнт Нацыянальнага банка Сэрбіі, а затым Югаславіі. Акрамя таго, ён лічыцца заснавальнікам сучаснай горназдабыўной прамысловасьці ў Сэрбіі і мэцэнатам.

## Біяграфія
Георг Вайфэрт нарадзіўся ў Панчава ў нямецкай сям’і, якая паходзіла з дунайскіх швабаў. З раньняга ўзросту Джорджэ працаваў разам з бацькам у Белградзе ў браварні. Іхная браварня была першай у Каралеўстве Сэрбіі. Вайфэрт скончыў школу ў месцы недалёка ад Мюнхэна. Затым вярнуўся ў Сэрбію і зноў працаваў у браварні бацькі, якая пашырылася. З прыбытку Джорджэ купіў вугальную шахту ў Косталацы, затым некалькі руднікоў. Неўзабаве Вайфэрт стаўся самым багатым чалавекам у Сэрбіі і быў прызнаны найвялікшым прамыслоўцам будучай Югаславіі.

У 1890 годзе Вайфэрт быў прызначаны на пасаду прэзыдэнтам Нацыянальнага банка Сэрбіі. Гутэю пасаду ён займаў з 1890 па 1902 год і зноў з 1912 па 1914/1918 гады. У гэты пэрыяд ён набыў добрую рэпутацыю, падтрымліваючы курс сэрбскага дынару. Пасьля 1918 году Вайфэрт быў прызначаны прэзыдэнтам Нацыянальнага банка Югаславіі. Найбольш вядомым ягоным мерапрыемствам на пасадзе стаў пераход на новы югаслаўскі дынар. Замена выклікала таксама і цэлы шэраг крытыкі. У той час як стары сэрбскі дынар абменьваўся ў суадносінах 1:1 да новай валюты, аўстра-вугорская крона — у суадносінах 4:1. Падобнае не магло не прывесьці да страты пэўнай часткі грошаў значнай колькасьці жыхароў былой Аўстра-Вугоршчыны.

Джорджэ Вайфэрт быў заступнікам і прыхільнікам гуманітарных і культурных установаў. Ён ахвяраваў сваю дарагую калекцыю старадаўніх манэтаў і прыватную бібліятэку Бялградзкаму ўнівэрсытэту. У Панчава ён пакінуў рымска-каталіцкай царкве невялікую капліцу, вядомую як царква Ганны, у памяць пра сваю маці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія

Катэгорыя:Масоны
Катэгорыя:Філянтропы
Цэнтральнаэўрапейскае пагадненьне аб вольным гандлі

**Цэнтральнаэўрапейскае пагадненьне аб вольным гандлі** (**ЦЭПВГ**) — гандлёвае пагадненьне не-эўразьвязаўскіх дзяржаваў, пераважна з Паўднёва-Ўсходняй Эўропы, заснаванае ў 1992 року. Склад дзяржаваў-удзельніц з тае пары шматразова зьмяняўся, паколькі дзяржавы, якія ўваходзяць у Эўразьвяз, сканчаюць свой удзел у ЦЭПВГ. , У ЦЭПВГ уваходзяць Альбанія, Босьнія і Герцагавіна, Паўночная Македонія, Малдова, Сэрбія, Чарнагорыя і Часовая адміністрацыя ААН у Косаве.

## Удзельніцы
 у ЦЭПВГ уваходзілі Альбанія, Босьнія і Герцагавіна, Малдова, Паўночная Македонія, Сэрбія, Чарнагорыя і Часовая адміністрацыя ААН у Косаве.

Да ўваходу ў Эўразьвяз у ЦЭПВГ уваходзілі Баўгарыя, Вугоршчына, Польшча, Румынія, Славаччына, Славенія, Харватыя і Чэхія.

## Крытэры ўваходжаньня
На паседжаньні ў Загрэбе ў 2005 року ўстаноўленыя наступныя ўмовы ўдзелу:
* Сяброўства ў СГА *альбо абавязаньне выконваць усе правілы СГА*
* *любая* дамова пра асацыяцыю з Эўразьвязам
* Пагадненьні аб вольным гандлі зь дзейнымі дзяржавамі-ўдзельніцамі ЦЭПВГ

## Глядзіце таксама
* Эканоміка Эўропы
* Зоны вольнага гандлю ў Эўропе
* Эўрапейская асацыяцыя вольнага гандлю
* Пашырэньне Эўрапейскага Зьвязу
* Пакт стабільнасьці для Паўднёва-Ўсходняй Эўропы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Гандлёвы партал ЦЭПВГ

Катэгорыя:Міжнародныя эўрапейскія арганізацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Гандлёвыя блёкі
Катэгорыя:Эўрапейская інтэграцыя
Парлямэнцкія выбары ў Вугоршчыне 2018 году

**Парлямэнцкія выбары ў Вугоршчыне 2018 году** адбыліся 8 красавіка 2018 року. Перамогу на іх зь дзьвюма трацінамі галасоў атрымаў блёк Фідэс — ХДНП, лідэр якога Віктар Орбан захаваў пасаду прэм’ер-міністра.

## Перадумовы
На папярэдніх выбарах у 2014 року дзейны кааліцыйны ўрад, складзены з прадстаўнікоў Фідэсу і Хрысьціянска-дэмакратычнай народнай партыі, ізноў здолеў атрымаць большасьць галасоў. Аднак у пачатку 2015 року пасьля пратэстаў супраць падаткаў на інтэрнэт падтрымка ўраду ўпала, і Фідэс прайграў парлямэнцкія давыбары ў Вэспрэме.

Пасьля паразы на выбарах 2014 року распаўся выбарчы блёк «Адзінства», дзякуючы чаму другой паводле колькасьці партыяй стала праварадыкальная «Ёбік».

Улетку 2015 року правячая партыя пачала вяртаць страчаныя пазыцыі, на тле эўрапейскага міграцыйнага крызісу абвясьціўшы пра пабудову плоту ўздоўж паўднёвай мяжы з Сэрбіяй. З 17 кастрычніка 2015 року тысячы мігрантаў дзякуючы плоту былі перанакіраваныя ў Славенію.

13 сьнежня 2015 року 26-ы кангрэс «Фідэсу» пераабраў Віктара Орбана старшынём. 2 кастрычніка 2017 з пасады старшыні Вугорскай сацыялістычнай партыі сышоў Ласла Ботка.

## Выбарчая сыстэма
199 чальцоў Нацыянальнага сходу абіраліся двума спосабамі; 106 паводле простай большасьці галасоў, астатнія 93 — паводле партыйных сьпісаў. Выбарчы парог складаў 5%, для кааліцыяў дзьвюх партыяў — 10%, для блёкаў з большай колькасьці — 15%. Месцы разьвяркоўваліся мэтадам Д’Онта.

## Вынікі

## Вонкавыя спасылкі

* Старонка пра выбары

Вугоршчына
Катэгорыя:2018 год у Вугоршчыне
Катэгорыя:Падзеі 2018 году
2018
Засьценак Дуброва

**Засьце́нак Дубро́ва** (з 1964 году — *Перадава́я*) — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Побалаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 120 чалавек
* 2010 год — 73 чалавекі

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Побалаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёну
Кокатава

Назву **Кокатава** маюць:

* Кокатава — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Кокатава — былая вёска ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
Раман Бурэц

**Раман Бурэц** (нарадзіўся 28 студзеня 1997 году) — беларускі футбаліст, нападнік гомельскага «Паперпраму».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у СДЮШАР менскага «Дынама», пазьней гуляў за юнацкія каманды «Менска». Пасьля далучыўся да РЦАП-БДУ і ў 2014 годзе дэбютаваў у складзе дарослай каманды «Зорка-БДУ» ў Першай лізе. У сэзоне 2015 году замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У другой палове сэзону 2016 году не гуляў праз траўмы. У студзені 2018 году прыбыў на прагляд у «Смалявічы» і ў лютым быў арандаваны клюбам да канца сэзону. З жніўня і да канца 2018 году выступаў за мікашэвіцкі «Граніт».

У ліпені 2019 году далучыўся да другалігавай «Узды». У красавіку 2020 году стаў гульцоў рагачоўскага «Дняпра», а на наступны год дапамог камандзе, якая зьмяніла назву на «Макслайн», прасунуцца ў Першую лігу. У лютым 2022 году падоўжыў кантракт з рагачоўскім клюбам. У сэзоне 2022 году быў гульцом стартавага складу і разам з «Макслайнам» выйшаў у Найвышэйшую лігу, куды клюб, аднак, ня быў дапушчаны. У лютым 2023 году быў на праглядзе ў клюбе з Кыргызстану, але ў выніку застаўся ў «Макслайне», які пераехаў у Віцебск. У ліпені 2023 году пакінуў «Макслайн» і неўзавабаве далучыўся да менскага «Трактара».

У лютым 2024 году прыяднаўся да гомельскага «Паперпраму».

### Міжнародная
У кастрычніку 2013 году выступаў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у адборачным раўндзе чэмпіянату Эўропы, а ў студзені 2014 году спаборнічаў на Кубку Разьвіцьця ў Менску.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Энэргетык»-БДУ Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ўзда»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Макслайн» Віцебск
Навасадзкі ўнівэрсытэт

**Навасадзкі ўнівэрсытэт** () — сэрбскі ўнівэрсытэт у г. Новы Сад, другі па велічыні ў краіне. Заснаваны ў 1960 годзе.

Складаецца з 14 факультэтаў, зь якіх Тэхнічны факультэт імя Міхайла Пупіна знаходзіцца ў горадзе Зрэнянін (утвораны ў 1986 годзе на аснове створанага ў 1974 годзе Тэхніка-пэдагагічнай вучэльні), Пэдагагічны факультэт — у горадзе Сомбар, Эканамічны і Будаўнічы факультэты, а таксама Настаўніцкі факультэт з выкладаньнем на вугорскай мове — у горадзе Субаціца, іншыя ўласна ў горадзе Новы Сад.

У склад унівэрсытэту таксама ўваходзіць Акадэмія мастацтваў.

## Вонкавыя спасылкі
*  Афіцыйны сайт Унівэрсытэту г. Новы Сад

Катэгорыя:Новы Сад
Катэгорыя:Сэрбскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1960 годзе
Катэгорыя:Падзеі 28 чэрвеня
Ніскі ўнівэрсытэт

**Ніскі ўнівэрсытэт** () — адзін з унівэрсытэтаў Сэрбіі, знаходзіцца ў горадзе Ніш. Заснаваны 15 чэрвеня 1965 году з факультэтаў, якія раней уваходзілі ў склад Бялградзкага ўнівэрсытэту. Налічвае 13 факультэтаў, якія разьмяшчаюцца ў самім Нішы, а таксама ў Лэскавацы.

## Факультэты
* Будаўнічы (Ніш, з 1960 году)
* Эканамічны (Ніш, з 1960 году)
* Факультэт электронікі (Ніш, з 1960 году)
* Машынабудаўнічы (Ніш, з 1960 году)
* Мэдыцынскі (Ніш, з 1960 году)
* Юрыдычны (Ніш, з 1960 году)
* Прырода-матэматычны (Ніш, з 1999 году)
* Тэхналягічны (Лэскавац, з 1979 году)
* Факультэт мастацтваў (Ніш, з 2002 году)
* Факультэт аховы на вытворчасьці (Ніш, з 1976 году)
* Фізычнай культуры (Ніш, з 1999 году)
* Філязофскі (Ніш, з 1971 году)

Катэгорыя:Ніш
Катэгорыя:Сэрбскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Падзеі 15 чэрвеня
Стывэн Фрай

**Стывэн Джон Фрай** (; нарадзіўся 24 ліпеня 1957 году, Гэмпстад, Вялікая Брытанія) — ангельскі камэдыянт, актор, пісьменьнік, вядучы ды актывіст. Ён упершыню стаў вядомы як адзін зь вядучых шоў Фрая й Лоры, разам са сваім сябрам Г’ю Лоры, зь якім ён далучыўся да акторскага складу ў сэрыялах «Чорная гадзюка» й «Джыўз і Ўустэр», дзе здымаліся з 1987 да 1999 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Ангельскія акторы
Мікіта Сьцяпанаў

**Мікі́та Сьцяпа́наў** ( 6 красавіка 1996 году) — беларускі футбаліст, абаронца берасьцейскага «Дынама». Старэйшы брат Мікіты, Раман, таксама ёсьць футбалістам.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец прыватнай футбольнай школы Віктара Дарміна ў Смалявічах, пачынаў дарослую кар’еру ў 2013 годзе ў складзе «Смалявічаў-СТІ» ў Першай лізе. На наступны сэзон ужо замацаваўся ў асноўнай камандзе каманды. У пачатку 2017 году выконваў функцыі капітана каманды, але ў першай палове сэзона 2017 году стаў радзей зьяўляцца ў стартавым складзе, і ў ліпені быў аддадзены ў арэнду ў «Прамень». Дапамог сталічнаму клюбу прабіцца да Найвышэйшай лігі і па заканчэньні сэзону ў сьнежні 2017 году перайшоў у «Прамень» на трывалай аснове. У сэзоне 2018 году быў асноўным гульцом дружыны, з паўабаронцы перакваліфікаваўся ў абаронцу.

У пачатку 2019 году ў сувязі зь пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаньнем зь мясцовым «Дняпром» стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». У складзе заставаўся асноўным абаронцам, часам выконваў функцыі капітана каманды, але ня здолеў выратаваць яе ад вылету з Найвышэйшай лігі. У студзені 2020 году знаходзіўся на праглядзе ў беластоцкай «Ягелёніі», аднак польскі клюб вырашыў не пачынаць супрацу з абаронцам, і неўзабаве далучыўся да складу жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». Пачынаў сэзон 2020 году ў стартавым складзе жодзінцаў, аднак пазьней страціў месца ў аснове, з жніўня не гуляў за асноўную каманду, выступаючы за дубль.

У студзені 2021 году па заканчэньні дамовы пакінуў «Тарпэда-БелАЗ». Неўзабаве стаў трэнавацца з гарадзенскім «Нёмнам» і склаў угоду з клюбам. Пачынаў сэзон 2021 году ў стартавым складзе гарадзенцаў, але хутка трапіў на лаву запасных. У ліпені 2021 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да «Іслачы», дзе замацаваўся ў аснове. У студзені 2022 году падоўжыў пагадненьне зь «Іслаччу». У сьнежні 2022 году скасаваў кантракт з клюбам.

З студзеня 2023 году трэнаваўся з казаскім «Атыраў» і ў лютым 2023 году афіцыйна стаў гульцом клюбу. У лютым 2024 года падоўжыў кантракт з «Атыраў». У студзені 2025 году падпісаў кантракт зь берасьцейскім «Дынама».

### Міжнародная
25 сакавіка 2017 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы таварыскага матча супраць зборнай Летувы (2:1). 26 лютага 2020 году дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Баўгарыі (1:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Павал Чыкіда

**Па́вал Чыкі́да** ( 21 чэрвеня 1995 году) — беларускі футбаліст, абаронца  і капітан мазырскай «Славіі».

## Кар’ера
### Клюбная
У 2012 годзе выступаў за дубль жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ», а на наступны сэзон перайшоў у клюб Першай лігі «Смалявічы-СТІ». У 2014 годзе пачаў трывала выходзіць на поле ў складзе смалявіцкай каманды. У жніўні 2015 году на правах арэнды далучыўся да «Крумкачоў», дзе замацаваўся ў асноўным складзе ў якасьці абаронцы. Да таго гулец выступаў звычайна ў паўабароне. Чыкіда дапамог сталічнаму клюбу прасунуцца ў Найвышэйшую лігу. Па заканчэньні сэзону 2015 году вярнуўся ў «Смалявічы-СТІ» і праз два гады з смалявіцкай камандай таксама прабіўся ў элітны дывізіён.

У сьнежні 2017 году падоўжыў кантракт з клюбам, які ў сэзоне 2018 году зьмяніў назву на «Смалявічы». У пачатку сэзону 2018 году звычайна выходзіў на замену, а зь лета пачаў часьцей зьяўляцца ў стартавым складзе. З студзеня 2019 году знаходзіўся на праглядзе ў менскім «Промні» і ў сакавіку падпісаў зь ім кантракт. Неўзабаве «Прамень» пераехаў у Магілёў і аб’яднаўся зь мясцовым «Дняпром». Абаронца стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». Гуляў пераважна ў першай адзінаццатцы. У жніўні 2019 году атрымаў траўму, празь якую выбыў да канца сэзону.

У лютым 2020 году стаў гульцом «Гомлю». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды і дапамог ёй паводле вынікаў сэзону 2020 году вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У лютым 2021 году падоўжыў кантракт з клюбам. У сэзоне 2021 году чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2022 году пакінуў гомельскі клюб, пасьля чаго праходзіў прагляд у «Віцебску» і казаскім «Аксу», а ў лютым 2022 году узмоцніў склад дэбютанта казаскай Прэм’ер-лігі «Мактаарала». Пакінуў «Мактаарал» па заканчэньні сэзону 2022 году.

З студзеня 2023 году трэнаваўся з бабруйскай «Белшынай», аднак ня трапіў у заяўку клюбу на сэзон. У выніку, у першай палове 2023 году заставаўся без каманды. У ліпені 2023 году стаў гульцом мазырскай «Славіі». У лістападзе 2023 году кантракт з «Славіяй» быў скасаваны. У студзені 2024 году афіцыйна быў дапушчаны да прафэсійнай дзейнасьці спартоўца ў Беларусі камісіяй пры Генпракуратуры, пасьля чаго зноў пачаў трэнавацца з мазырчукамі і ў лютым склаў новае працоўнае пагадненьне з клюбам. У новым сэзоне быў прызначаны капітанам і выканаўцам штрафных удараў. Узорна пачаў сэзон, забіваючы ў кожным з чатырох першых матчаў чэмпіянату. Пры гэтык Чыкіда першыя два сваіх галы сэзону ўлучыў з штафных удараў з далёкай дыстанцыі. Дзякуючы спрытнаму старту трапіў у пашыраны сьпіс нацыянальнай зборнай, але ў ейныя шэрагі не вызываўся. Цягам сэзону быў адным зь лідэраў каманды, аднак такой выніковасьцю больш не адзначаўся. Па заканчэньні сэзону склаў новую працоўную дамову з клюбам.

### Міжнародная
У 2016 годзе прыцягваўся да моладзевай зборнай Беларусі, аднак гэтак і не згуляў у ейным складзе аніводнага матчу.

## Дасягненьні
**«Славія»**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Палацава-паркавы комплекс Радзівілаў (Жырмуны)

**Палацава-паркавы комплекс Радзівілаў** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XVIII стагодзьдзя ў Жырмунах. Знаходзіцца з паўднёвага захаду ад вёскі, паўразбураны. Твор архітэктуры клясыцызму.

Комплекс складаўся з уязной брамы, дзьвюх бакавых афіцынаў (зь якіх паўднёва-ўсходняя выконвала ролю палаца), гаспадарчых пабудоваў, калёны Сьвятога Арханёла Рафала і парку. За савецкім часам комплекс часткова зруйнавалі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У другой палове XVIII ст. Станіслаў Радзівіл пачаў будаваць палацава-паркавы комплекс у фальварку Жырмунках (цяпер вёска Жырмуны). Аднак празь сьмерць князя ў 1787 годзе будаваньне комплексу спынілася.

Паводле вопісаў Лідзкага дэканату 1784 году, у Жырмунах быў «*мураваны палац, каля гэтага палаца мураваная афіцына, дзьве іншыя драўляныя афіцыны атынкаваныя*», а таксама гаспадарчыя пабудовы і калёна Сьвятога Арханёла Рафала.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе комплекс разрабавалі. 

### Найноўшы час
У 1939 годзе палац разрабавалі другі раз. Па Другой сусьветнай вайне ў афіцынах пэўны час месьцілася школа і жытло. Пазьней комплекс занядбалі.

У красавіку 2018 году зьявілася інфармацыя пра пляны ўшчэнт зруйнаваць помнік архітэктуры.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму. Комплекс складаецца з уязной брама, дзьвюх бакавых 2-павярховых афіцынаў (паўднёва-ўсходнюю афіцыну з багатым афармленьнем унутраных інтэр’ераў займалі самі Радзівілы, у паўночна-заходняй афіцыне жыла прыслуга), гаспадарчых пабудоваў і парку. Непадалёк знаходзіцца калёна Сьвятога Арханёла Рафала.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39).jpg|Брама
Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (2).jpg|Афіцыны
Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (3).jpg|Дзьверы
Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (4).jpg|Супрапорта


Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (5).jpg|Дэкор вокнаў
Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (6).jpg|Дэкор аднаго з пакояў
Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (7).jpg|Фатэль
Žyrmuny, Radzivił. Жырмуны, Радзівіл (1901-39) (8).jpg|Разетка на суфіце аднаго з пакояў


### Сучасныя здымкі

Žyrmuny. Жырмуны (2007).jpg|Агульны выгляд
Žyrmuny. Жырмуны (07-2007).jpg|Афіцына
Radzivił Palace in Žyrmuny (2007).jpg|Брама
Radzivił Palace in Žyrmuny (07-2007).jpg|Сутарэньні


## Крыніцы

## Літаратура
* Лаўрэш Л. Калона арханёла Рафаіла ў Жырмунах // Лідскі летапісец 2017. № 1 (77). C. 38.

## Вонкавыя спасылкі
* 


Катэгорыя:Збудаваньні клясыцызму Беларусі
Катэгорыя:Палацы Беларусі
Катэгорыя:Зьнішчаныя палацы Беларусі
Саковічы (Салігорскі раён)

**Сако́вічы** — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Старобінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 329 чалавек
* 1999 год — 489 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Старобінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Салігорскага раёну
Сянная

Назву **Сянная** маюць:

* Сянная — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласьці
* Сянная — былая вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці
Мужчынская зборная Сэрбіі па баскетболе

**Мужчынская зборная Сэрбіі па баскетболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Сэрбію на міжнародных баскетбольных турнірах. На міжнароднай арэне дэбютавала ў складзе зборнай Каралеўства Югаславіі, зрабіўшыся чальцом ФІБА ў 1936 годзе. ФІБА пазьней прыпісала Сэрбіі вынікі СФР Югаславіі, СР Югаславіі і Сэрбіі і Чарнагорыі.

З 1995 году, калі ён было дадзена права ўдзельнічаць ў міжнародных спаборніцтвах, Сэрбія (як частка саюзу ці незалежна) мела добрыя вынікі. У тым самым годзе чэмпіёнам Эўропы, перамогшы ў фінале Летуву. праз год Сэрбія заваявала срэбны мэдаль Алімпійскіх гульнях у Атлянце прайграўшы зборнай ЗША. У 1997 годзе яна паўтарыла посьпех 1995 году, у гэты раз атрымаўшы перамогу над Італіяй. На сваім першым чэмпіянаце сьвету, які прайшоў у 1998 годзе ў Грэцыі, зборная падцьвердзіла свой статус, заваяваўшы «золата». Пасьля заваёвы «бронзы» ў 1999 годзе ў Францыі яна нечакана прайграла ў чвэрцьфінале Алімпійскіх гульняў у Сыднэі ў наступным годзе. Пасьля зьмены пакаленьняў зборная вярнулася на ранейшы пераможны шлях, заваяваўшы адзін за адным эўрапейскае і сусьветнае "золата" ў 2001 і 2002 гадах, адпаведна. Той пэрыяд запомніўся перамогай у чвэрцьфінале чэмпіянату сьвету ў Індыянапалісе над зборнай ЗША. Пасьля таго чэмпіянату зборная шэсьць гадоў запар не магла заваяваць ні аднаго мэдаля. У 2009 годзе было заваявана «срэбра» чэмпіянату Эўропы — першы мэдаль пад цяперашняй назвай. Праз год Сэрбія заняла чацьвёртае месца на чэмпіянаце сьвету ў Турцыі. Пасьля трох гадоў без значных посьпехаў ў 2014 годзе зборная Сэрбіі заваявала срэбраны мэдаль чэмпіянату сьвету ў Гішпаніі.

Зборная Сэрбіі па баскетболе ў цяперашні час займае шостае месца ў сусьветным рэйтынгу ФІБА . Зь сярэдзіны 2002 да канца 2006 году займала першае месца. Шэсьць разоў называлася Алімпійскіх камітэтам краіны лепшай мужчынскай зборнай году ў пэрыяд з 1995 па 1998, у 2002 і 2014 гадах.

## Дасягненьні зборнай Югаславіі
* 5-разовы Чэмпіён сьвету: 1970, 1978, 1990, 1998, 2002
* 4-разовы Срэбны прызёр чэмпіянатаў сьвету: 1963, 1967, 1974, 2014
* 2-разовы Бронзавы прызёр чэмпіянатаў сьвету: 1982, 1986
* 8-разовы Чэмпіён Эўропы: 1973, 1975, 1977, 1989, 1991, 1995, 1997, 2001
* 5-разовы Срэбны прызёр чэмпіянатаў Эўропы: 1961, 1965, 1969, 1971, 1981
* 4-разовы Бронзавы прызёр чэмпіянатаў Эўропы: 1963, 1979, 1987, 1999
* Алімпійскі чэмпіён: 1980
* Срэбны прызёр Алімпійскіх гульняў: 1968, 1976, 1988, 1996
* Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў: 1984

## Вынікі выступаў зборнай Сэрбіі з 2007 году

### Алімпійскія гульні

### Чэмпіянаты сьвету

### Чэмпіянаты Эўропы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*Афіцыйны сайт
*Serbia participation – FIBA archive
*Serbia at fibaeurope.com

Сэрбія
Баскетбол
Катэгорыя:Сэрбскі баскетбол
Крагуевацкі ўнівэрсытэт

**Крагуевацкі ўнівэрсытэт** () — адзін з унівэрсытэтаў Сэрбіі, знаходзіцца ў горадзе Крагуевац. Заснаваны 21 траўня 1976 году.

У наш час унівэрсытэт ператварыўся ў сучасны адукацыйны і навукова-дасьледчы цэнтар, які ахоплівае амаль усе вобласьці адукацыі і навукі. У склад унівэрсытэту ўваходзіць 11 факультэтаў, ён таксама налічвае 14 000 студэнтаў і каля 1000 выкладчыкаў. Факультэты ўнівэрсытэту знаходзяцца ў пяці гарадах Цэнтральнай Сэрбіі, дзе пражывае каля дзьвюх з паловай мільёнаў чалавек.

## Факультэты
* Агранамічны (Чачак)
* Эканамічны (Крагуевац)
* Машынабудаўнічы (Кралева)
* Мэдыцынскі (Крагуевац)
* Пэдагагічны (Ягодзіна)
* Юрыдычны (Крагуевац)
* Прыродна-матэматычны (Крагуевац)
* Тэхнічны (Чачак)
* Факультэт падрыхтоўкі настаўнікаў (Ужыцэ)
* Факультэт турызму і сэрвісу (Врнячка Баня)
* Інжынэрных навук (Крагуевац)
* Філялёгіі і мастацтваў (Крагуевац)

Катэгорыя:Крагуевац
Катэгорыя:Сэрбскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1976 годзе
Катэгорыя:Падзеі 21 траўня
Ляйнцэр Тыргартэн

**Ляйнцэрскі заасад** () — запаведнік, разьмешчаны на паўднёвым захадзе Вены. Мае плошчу ў 24,50 км², прыкладна на 80% якой расьце лес. Заснаваны ў 1561 годзе як абгароджаныя паляўнічыя ўгодзьдзі для сям’і Фэрдынанда I. З 1919 году заасад адкрыты для свабоднага наведваньня.

Назва паходзіць ад  — раёну ўсярэдзіне Гітцынгу, 13-га адміністрацыйнага раёну Вены, і , што азначае «заапарк» (*літ.* «сад зьвяроў»). Аднак Ляйнцэрскі заасад не зьяўляецца заапаркам у звычайным разуменьні гэтага слова.

Большая частка запаведніку знаходзіцца ў Гітцынгу, у межах Вены, але невялікая частка адносіцца да Ляб-ім-Вальдэ ў Ніжняй Аўстрыі.

## Глядзіце таксама
* Вялікі Тыргартэн

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Славутасьці Вены
Катэгорыя:Геаграфія Вены
Катэгорыя:Запаведнікі Аўстрыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1561 годзе
Паўло Чайка

**Паўло́ Ча́йка** () — вайсковец Узброеных сілаў Украіны, лейтэнант, поўны кавалер ордэна «За мужнасьць» (трэці за час правядзеньня АТО поўны кавалер ордэна «За мужнасьць»).

## Біяграфія
Быў паранены пад Красным Ліманам, ад рэабілітацыйнага пэрыяду адмовіўся і вярнуўся ў частку. Выйшаў з атачэньня пад Мар’інкаю на адабраным у тэрарыстаў КАМАЗе. Адбыў дзьве ратацыі ў Данецкім аэрапорце, удзельнічаў у баях за Дэбальцава.

## Узнагароды й ганаровыя званьні
* Ордэн «За мужнасьць» I ступені (26 лютага 2015)&nbsp;— *за асабістую мужнасьць і гераізм, праяўленыя ў ахове дзяржаўнага сувэрэнітэту і тэрытарыяльнае цэласнасьці Ўкраіны, вернасьць вайсковае прысязе.*
* Ордэн «За мужнасьць» II ступені (4 сьнежня 2014)&nbsp;— *за асабістую мужнасьць і гераізм, праяўленыя ў ахове дзяржаўнага сувэрэнітэту і тэрытарыяльнае цэласнасьці Ўкраіны, вернасьць вайсковае прысязе, высокі прафэсіяналізм ды з нагоды Дня Ўзброеных сілаў Украіны.*
* Ордэн «За мужнасьць» IIІ ступені (8 ліпеня 2014)&nbsp;— *за асабістую мужнасьць і гераізм, праяўленыя ў ахове дзяржаўнага сувэрэнітэту і тэрытарыяльнае цэласнасьці Ўкраіны.*
* Нагрудны знак «За узорнасьць у вайсковай службе» ІІІ ступені
* «Пачэсны грамадзянін места Ражышча» (2015).
* Ордэн «Народны Герой Украіны» (2016)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Молодые герои необъявленной войны
* Полный кавалер ордена «За мужество» комвзвода «79-ки» Павел Чайка: «Я всегда мечтал стать офицером, благодаря этой войне я им стал»

Катэгорыя:Украінскія вайскоўцы
Катэгорыя:Вайскоўцы 79-й асобнай дэсантна-штурмавой брыгады
336-я рэактыўная артылерыйская брыгада

**336-я [[Рэактыўная сыстэма залпавага агню|рэакты́ўная]] [[артылерыя|артылеры́йская]] [[брыгада (войска)|брыга́да]]** — падразьдзел узброеных сілаў Беларусі. Месца дыслякацыі штабу — Асіпавічы.

## Гісторыя
Вайсковая частка 12180 была сфарміраваная ў 1972 годзе, калі ў адпаведнасьці з Дырэктываю Камандуючага войскамі Чырвонасьцяжнае Беларускае вайсковае акругі і загадам камандзіра 51-й ґвардзейскае артылерыйскае Аршанскае Чырвонасьцяжнае, ордэна Аляксандра Неўскага дывізіі быў утвораны 1360-ты рэактыўны артылерыйскі полк, узброены РСЗА «Град».

У 1983 годзе на базе 1360 рэап была сфарміраваная 336-я рэактыўная артылерыйская брыґада 51-й ґвардзейскае артылерыйскае дывізіі. На ўзбраеньне рэабр атрымала РСЗА «Ураган». 

У 1989 годзе брыґада атрымала на ўзбраеньне РСЗА «Сьмэрч» і прыняла ўдзел у досьведна-дасьледчых тактычных вучэньнях з баявою стральбою на паліґоне Капусьцін Яр.

У 2016 годзе на ўзбраенне брыґады пачалі паступаць РСЗА «Палянэз».
 
## Крыніцы
* 
* 

Катэгорыя:Брыгады Беларусі
Катэгорыя:Асіпавічы
Катэгорыя:Артылерыйскія брыгады Беларусі
Пераклады Бібліі на сэрбскую мову

Існуе багата перакладаў Бібліі на сэрбскую і сэрбскахарвацкую мовы.

## Мінуўшчына
Першым сэрбскім перакладам зьяўляецца Міраславава Эвангельле 1186 року. Рукапіс захоўваецца ў Нацыянальным музэі Сэрбіі і лічыцца нацыянальнай каштоўнасьцю.

Першае друкаванае выданьне ў перакладзе Атанасіе Стойкавіча было выдадзенае ў Санкт-Пецярбургу (выданьне Расейскага Біблійнага таварыства, 1824), аднак не гутарковай мовай, а мяшанкай царкоўнаславянскай мовы з сэрбскай. У 1830 Стойкавіч пераклаў на сэрбскую мову таксама Новы Запавет.

У 1847 року Вук Караджыч выдаў у Вене свой пераклад Новага Запавету ў перакладзе на народную мову; у 1867 Джура Данічыч выдаў у Бялградзе Стары Запавет, а ў наступным годзе абодва гэтыя пераклады выйшлі ў адзіным выданьні.

Сярод наступных перакладаў:
* Луё Бакаціч, 1933, Біблія
* Дымітрые Стэфанавіч, 1934, Новы Запавет
* Эміліян Чарніч, 1973, Новы Запавет; Псальмы, 1985.
* Сэрбскі праваслаўны сынод, 1984, Новы Запавет

## Параўнаньне

## Глядзіце таксама
* Пераклады Бібліі на славянскія мовы

## Вонкавыя спасылкі

* Пераклад Бібліі Джура Данічыча/Вука Караджыча
* Пераклад Новага Запавету Эміліяна Чарніча

Катэгорыя:Сэрбская літаратура
Сэрбская