Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і кляштар бэрнардынаў (Іўе)

**Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла і кляштар бэрнардынаў** — помнік архітэктуры XV—XVIII стагодзьдзяў у Іўі. Знаходзіцца на гістарычнай Касьцельнай вуліцы, каля сажалкі на рацэ Іўянцы. Касьцёл дзее, кляштар існаваў да 1858 году. Твор архітэктуры готыкі, пазьней рэкаструяваны ў стылі віленскага барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Іўеўскага бэрнардынскага кляштару складаецца з касьцёла, кляштарнага корпуса і мураванай агароджы. 

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Будаваўся ў 1491—1495 гадах на сродкі ваяводы троцкага і маршалка вялікага літоўскага Пятра Мантыгердавіча, які аднак не пасьпеў дакумэнтальна аформіць фундацыю праз раптоўную сьмерць. У 1499 годзе будаваньне скончыў сын Пятра Мантыгердавіча Ян.

Больш за паўстагодзьдзя будынак касьцёла знаходзіўся ў валоданьні арыянаў, а ў другой палове XVI ст. яго прыстасавалі пад кальвінскі збор. У пачатку XVII ст. перайшоў у валоданьне ваяводы амсьціслаўскага Мікалая Кішкі, які ў 1612 годзе перадаў будынак каталікам. У 1631 годзе з дазволу біскупа віленскага Абрагама Войны Мікалай Кішка заснаваў пры касьцёле кляштар бэрнардынаў. У час вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) касьцёл спалілі. У 1787 годзе яго адбудавалі ў стылі віленскага барока і асьвяцілі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Іўе апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1858 годзе расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар бэрнардынаў.

### Найноўшы час
За савецкім часам набажэнствы ў касьцёле не перапыняліся.

## Архітэктура
### Касьцёл
Паводле сваёй пачатковай структуры меў падабенства з Траецкім касьцёлам у Ішкальдзі, хоць да нашага часу гатычнае аблічча значна зьмянілася ў выніку шматлікіх перабудоваў. Першы гатычны касьцёл, відаць, ня скончылі: пасьпелі збудаваць апорныя сьцены кафалікону і апсыды з масіўнымі контрфорсамі, частка зь якіх захавалася дасюль, але скляпеньнямі будынак не перакрылі. Сучасныя крыжовыя скляпеньні травеяў і апсыды — з часоў, калі ўвесь касьцёл грунтоўна перабудавалі ў стылі віленскага барока.

### Кляштар
Помнік архітэктуры раньняга барока. Гэта 2-павярховы будынак, накрыты вальмавым дахам. Унутры пэрымэтрам з трох бакоў праходзіць калідор, злучаны з апсыдай касьцёла. Кутнія памяшканьні выступаюць з агульнага прастакутнага абрысу пляну. Ва ўнутраны двор вядзе аркавы праезд каля паўночна-заходняга вугла касьцёла. Сьцены корпуса праразаюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі і завяршаюцца карнізам. У інтэр’еры ўсходняга крыла будынка мастацкую каштоўнасьць мае тэракотавая кафляная печ XVII ст. з расьлінным і геамэтрычным арнамэнтам.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Iŭje, Bernardynski. Іўе, Бэрнардынскі (1817).jpg|па 1816 г.
Iŭje, Kaścielnaja. Іўе, Касьцельная (B. Tamaševič, 1898).jpg|Б. Тамашэвіч, 1898 г.
Iŭje, Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Касьцельная, Бэрнардынскі (B. Tamaševič, 1898).jpg|Б. Тамашэвіч, 1898 г.
Iŭje, Kaścielnaja. Іўе, Касьцельная (M. Pašynski, 1920-39).jpg|М. Пашынскі, да 1939 г.


### Гістарычныя здымкі

Iŭje, Bernardynski. Іўе, Бэрнардынскі (1900).jpg|каля 1900 г.
Iŭje, Iŭjanka-Kaścielnaja. Іўе, Іўянка-Касьцельная (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Iŭje, Iŭjanka, Bernardynski. Іўе, Іўянка, Бэрнардынскі (1916).jpg|1916 г.
Iŭje, Bernardynski. Іўе, Бэрнардынскі (1916).jpg|1916 г.


Iŭje, Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Касьцельная, Бэрнардынскі (1916).jpg|1916 г.
Iŭje, Iŭjanka-Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Іўянка-Касьцельная, Бэрнардынскі (1916).jpg|1916 г.
Iŭje, Iŭjanka-Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Іўянка-Касьцельная, Бэрнардынскі (1916) (2).jpg|1916 г.
Iŭje, Bernardynski. Іўе, Бэрнардынскі (1918).jpg|1918 г.


Iŭje, Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Касьцельная, Бэрнардынскі (1919-39).jpg|да 1939 г.
Iŭje, Bernardynski. Іўе, Бэрнардынскі (1939).jpg|1939 г.
Iŭje, Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Касьцельная, Бэрнардынскі (1941).jpg|1941 г.
Iŭje, Kaścielnaja, Bernardynski. Іўе, Касьцельная, Бэрнардынскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Петрапаўлаўскі касьцёл 01.JPG|Агульны выгляд
Забудова Іўя. Касцёл.jpg|Галоўны фасад касьцёла
Касцёл. Забудова Іўя.jpg|Касьцёл з боку апсыды
Іўе. Інтэр'ер касцёла Святых Пятра і Паўла.jpg|Інтэр’ер касьцёла


06 Ивье (07).JPG|Галоўны алтар
Петрапаўлаўскі касьцёл арган.jpg|Хоры
Забудова Іўя. Кляштар.jpg|Кляштар
Забудова Іўя 16.jpg|У пэрспэктыве гістарычнай Касьцельнай вуліцы 


## Пробашчы
* 1930—1944: кс. Ільдэфонс Бобіч — беларускі сьвятар і пісьменьнік, пахаваны каля касьцёла ў 1944 годзе. З таго часу Іўе ня мела сталага сьвятара да 1984 году 
* 1984: кс. Леанід Нясьцюк

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Кушнярэвіч А. Готыка ў Іўі // Спадчына. — Менск: Полымя, 1992. — № 1. — С. 55—57.

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Сфэрычная панарама касьцёла, Catholic.by

Іўе
Іўе
Іўе
Іўе
Іўе
Іўе
Іўе
Іўе