Дубрава (Маладэчанскі раён)

**Ду́брава** — вёска ў Беларусі, на рацэ Заходняй Бярэзіне. Уваходзіць у склад Алёхнавіцкага сельсавету Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца за 36 км на паўднёвы ўсход ад Маладэчна, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Дубрава (лінія Менск — Маладэчна).

Дубрава — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны. Да нашага часу тут захаваўся касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў стылі клясыцызму, помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася сядзіба Любанскіх.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Дубрава ўпамінаецца ў першай палове XV ст., калі яна належала Мантыгердавічам і уваходзіла ў склад Заслаўскага княства. Па гібелі ў бітве на Ведрашы (1500 год) апошняга Мантыгердавіча — Яна Пятровіча, маёнткі роду перайшлі да яго сястры Соф’і, жонкі Станіслава Кішкі. У 1524 годзе пры падзеле маёнткаў паміж Кішкамі і Радзівіламі Дубрава перайшла ў валоданьне апошніх. З 1539 году маёнтак належаў Глябовічаў, у складзе Менскага павету Менскага ваяводзтва.

У літатаратуры сустракаюцца зьвесткі, што ў 1453 годзе Глябовічы збудавалі ў Дубраве касьцёл. Аднак да Глябовічаў гэтыя ўладаньні перайшлі значна пазьней. У пісьмовых крыніцах касьцёл упершыню ўпамінаецца ў 1576 годзе. 

У XVIII ст. Дубрава атрымала статус мястэчка. У 1787 годзе тут збудавалі мураваны касьцёл. На 1791 год маёнтак Дубрава быў у валоданьні С. Марцінкевіча, у мястэчку было 32 двары, працавалі 2 карчмы і бровар. У Марцінкевічаў маёнтак набыў апошні ваявода менскі Адам Хмара.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Дубрава апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Ракаўскай воласьці Менскага павету Менскай губэрні. На 1796 год мястэчка знаходзілася ў валоданьні А. Хмары, які збудаваў тут палац, а таксама замест згарэлага новы касьцёл, дзе пазьней спачыў у 1805 годзе. На 1800 год Дубрава была цэнтрам маёнтку, куды таксама ўваходзілі вёскі Навасёлкі і Татарскія. Частка маёнтку належала тутэйшай уніяцкай плябаніі. У Дубраве было 30 двароў, гаспадарчы двор маёнтку, касьцёл з плябаніяй, драўляная царква, 2 карчмы, вадзяны млын на Заходняй Бярэзіне.

На 1833 год у Дубраўскім маёнтку, які належаў менскаму павятоваму маршалку Г. Хмары, агулам было 552 сялянскія душы, 1483 дзесяціны зямлі, вінакурнае прадпрыемства, 3 млыны і 3 карчмы. На 1846 год у мястэчку было 30 двароў. На 1861 год — 32 двары, дзеялі касьцёл і капліца, працаваў вадзяны млын. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1868 годзе расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

На 1880 год Дубрава была цэнтрам сельскай грамады. У 1886 годзе тут працавала расейская народная вучэльня. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у сяле Дубраве было 57 двароў, дзеяла царква, працавалі народная вучэльня і хлебазапасны магазын, у маёнтку Дубраве — вінакурны завод, млын і сукнавальня. Побач таксама існавала аднайменнае ўрочышча.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Дубраву занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дубрава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР.

Зь лютага да сьнежня 1918 году Дубрава займалі нямецкія войскі, зь ліпеня 1919 да ліпеня 1920 году і з кастрычніка 1920 году — польскія войскі. Паводле Рыскай мірнай дамовы 1921 году, Дубрава апынулася ў складзе міжваннай Польскай Рэспублікі, у Ракаўскай гміне Маладэчанскага павету Віленскага ваяводзтва. На 1938 год існавалі аднайменныя вёска (88 двароў) і засьценак (44 двары).

У 1939 годзе Дубрава ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 году стала цэнтрам сельсавету Радашкавіцкага раёну Вялейскай вобласьці. У Другую сусьветную вайну з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 году вёска знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху. З 20 верасьня 1944 году ў Маладэчанскай вобласьці, з 20 студзеня 1960 году — у Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. 27 кастрычніка 1964 году ў зьвязку зь ліквідацыяй Дубраўскага сельсавету вёску перадалі ў склад Алёхнавіцкага сельсавету. На 2010 год у Дубраве было 242 гаспадаркі.


Dubrava, Uniebaŭziaćcia. Дубрава, Унебаўзяцьця (1900).jpg|Касьцёл, каля 1900 г.
Dubrava, Kaplica. Дубрава, Капліца (1906).jpg|Праект каталіцкай капліцы, 1906 г.
Dubrava. Дубрава (1914).jpg|Сядзіба, 1914 г.


## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* **XVIII стагодзьдзе**: 1791 год — 225 чал.; 1800 год — 175 чал.
* **XIX стагодзьдзе**: 1846 год — 193 чал.; 1861 год — 256 чал.; 1880 год — 243 чал., зь іх 218 праваслаўных, 16 каталікоў і 9 юдэяў; 1897 год — 329 чал. у *сяле Дубраве*, 44 чал. у *маёнтку Дубраве* і 16 чал. ува *ўрочышчы Дубраве*
* **XX стагодзьдзе**: 1938 год — 479 чал. у *вёсцы Дубраве* і 266 чал. у *засьценку Дубраве*; 1999 год — 607 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 632 чал.

### Інфраструктура
У Дубраве працуюць сярэдняя школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт і крама.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы
З урбананімічнай спадчыны Дубрава да нашага часу гістарычную назву захавала вуліца Касьцельная. Галоўныя вуліцы вёскі носяць імёны Кастуся Каліноўскага і Бэнэдыкта Дыбоўскага.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
За 0,3 км на поўнач ад Дубравы знаходзіцца гарадзішча. У 1978 годзе на будынку сярэдняй школы ўсталявалі мэмарыяльную дошку Б. Дыбоўскаму.
* Вінакурня (1875)
* Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (1796—1805)

### Страчаная спадчына
* Сядзіба Любанскіх (XVII ст.)

## Асобы
* Месца колішняга фальварка Адамарын, за 4 км на ўсход ад Дубрава — радзіма Бэнэдыкта Дыбоўскага (1833—1930) і Ўладзіслава Дыбоўскага (1838—1910)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Алёхнавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну