Міхал Кахановіч

**Міха́л Сілуя́навіч Кахано́віч** (27 верасьня 1882, в. Вялікія Лукі, цяпер Баранавіцкі раён, Берасьцейская вобласьць, Беларусь — 17 траўня 1934, Менск, цяпер Беларусь) — палітычны дзяяч, пэдагог, рэдактар, публіцыст.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Вялікія Лукі Наваградзкага павету Менскай губэрні, цяпер Баранавіцкі раён. У 1910 годзе скончыў Харкаўскі ўнівэрсытэт. Да Першай сусьветнай вайны выкладаў гісторыю ў расейскіх гімназіях Вільні, зьяўляўся сапраўдным сябрам Паўночна-Заходняга аддзелу Расейскага Імпэратарскага геаграфічнага таварыства. Зь лета 1915 году жыў у Магілёве, працаваў выкладчыкам Магілёўскай рэальнай вучэльні. Пасьля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 году — адзін з арганізатараў, а пазьней старшыня Магілёўскага Беларускага Камітэту (Магілёўскай Беларускай Рады), адзін зь лідэраў тамтэйшага беларускага руху. У 1917 годзе рэдактар газэты «Могилевский вестник». Улетку 1918 году выехаў у Вільню; з 1919 году кіраўнік школьнага аддзелу Цэнтральнай Беларускай рады Віленшчыны і Гарадзеншчыны. У 1919—1922 гадах першы дырэктар Віленскай беларускай гімназіі. Выступаў з публіцыстычнымі артыкуламі ў «Беларускай крыніцы», «Беларускім жыцьці», «Беларускіх ведамасьцях» і іншых. Аўтар успамінаў пра Івана Луцкевіча (апублікаваныя ў зборніку: «Памяці Івана Луцкевіча. У першыя ўгодкі сьмерці яго», 1920). У лістападзе 1922 годзе абраны дэпутатам ў Сойм Польшчы, сябра Беларускага пасольскага клюбу. Прытрымліваўся прынцыпу беспартыйнасьці. У 1925 годзе пераяжджае ў БССР. Працаваў у рэдакцыях газэт «Савецкая Беларусь» і часопісу «Савецкае будаўніцтва»; у выдавецтвах; займаўся перакладамі. Арыштаваны ГПУ БССР 11 жніўня 1933 году па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтру». 9 студзеня 1934 году прысуджаны да расстрэлу. Расстраляны ў НКВД Менску. Рэабілітаваны 16 жніўня 1956 году. Быў жанаты, меў дачку. Дачка Зоя (памерла ў 2002) разам з сынам Віктарам Кахановічам (памёр) жыла ў Магілёве, праўнукі і прапраўнукі М. Кахановіча жывуць у Магілёве.

## Дадатковыя зьвесткі

Згодна ўспамінаў Васіля Рагулі Кахановіч, стаўшы паслом Сойму, пачаў моцна піць. На большасьць паседжаньняў прыходзіў нападпітку. Да непрытомнасьці п’яны ў буфэце галоўнай станцыі ў Варшаве забраў катлету нейкага спадара, а ў другога выпіў піва. На наступны дзень у «*Warszawskiej Porannej Gazecie*» зьявіўся артыкул Новічыньскага «*Wywłaszczenie kotletu bez odszkodowania*». Пасьля гэтага інцыдэнту на сходзе Беларускага Пасольскага Клюбу Кахановіч напісаў заяву пра адмову ад мандату. Аднак ход ёй мусілі даць, калі яго авантуры ня спыняцца. Хутка адбыўся канфлікт Кахановіча з польскім афіцэрам у вагоне. Кахановіча ўгаварылі ехаць у Данцынг, дзе сэнатар Аляксандар Назарэўскі з дапамогаю савецкага агента, нейкага Курляндзкага, пасадзіў пасла на савецкі пераплаў. Мандаты пасла Кахановіч аддаў, наўзамен яму было выдадзена з касы Клюбу 300 рублёў золатам.

## Творы
* Магілёўцы і незалежнасьць (мае ўспаміны) // Газэта «Наша думка», Вільня, 25 сакавіка 1921 №12 (Спадчына 6/1997)
* Здрада ў Вільні: (Да 10-х угодкаў Віленскай беларускай гімназіі) // Асьвета. 1929, №4.

## Крыніцы

## Літаратура
* Янка Багдановіч. На жыцьцёвым шляху. — Менск: «Мастацкая літаратура», 1992. С. 81, 140
* 
* 
* Васіль Рагуля. Успаміны. — Менск: «Бацькаўшчына», 1993
* 
* Горны, Аляксандр. Міхаіл Кахановіч: лёс інтэлігента // Краязнаўчая газета. 2013. № 14. С.4; № 15. С.4.
*Агееў, А.Р. Фарміраванне і дзейнасць Магілёўскага Беларускага Камітэта (1917–1918): манаграфія / А.Р. Агееў, І.А. Пушкін. – Магілёў : МДУ імя А. А. Куляшова, 2017. – 292 с.

## Вонкавыя спасылкі
* Арыгінальны артыкул

Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беларускія парлямэнтарыі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя беларускія літаратары
Катэгорыя:Расстраляныя беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Памерлі ў Менску