Ніш

**Ніш** (, на сэрбскай лацінцы: *Niš*) — горад у Сэрбіі, адміністрацыйны цэнтар рэгіёну Нішава.

Насельніцтва 183 164 чалавек (2011), разам з прыгарадамі — 260 273 жыхары. Ніш разьмешчаны на паўднёвы ўсход ад Бялграду, на рацэ Нішава. Тут сходзяцца асноўныя транспартныя шляхі з Цэнтральнай Эўропы ў Грэцыю і Турэччыну. На працягу стагодзьдзяў Ніш быў адміністрацыйным, гандлёвым і ваенным цэнтрам. У раёне сучаснага Нішу, у старажытным горадзе Наісе (, ) нарадзіліся Канстантын Вялікі і Канстанцы III. У свой час Нішам валодалі розныя народы: дарданцы, тракійцы, ілірыйцы, кельты, рымляне, гуны, авары, а пасьля і бізантыйцы, сэрбы, баўгары і туркі.

Сучасны Ніш — буйны гандлёвы, прамысловы і культурны цэнтар на паўднёвым усходзе Сэрбіі.

## Гісторыя
### Раньняя гісторыя
На тэрыторыі Нішу людзі жылі з эпохі сярэдняга палеаліту (100 000—30 000 год да н.э.). Назву гораду, хутчэй за ўсё, надалі кельты.

Рымляне захапілі горад у I стагодзьдзі да н.э., і Наіс (сучасны Ніш) стаў цэнтрам правінцыі Верхняя Мёзія. У верасьні 268 году н.э. рымская армія сутыкнулася з готамі ў крывавай бітве пад Наісам. Перамога ў ёй забясьпечыла існаваньне Заходняй Рымскай імпэрыі на наступныя два стагодзьдзі. А ў 271 (або ў 273) годзе ў Наісе нарадзіўся будучы імпэратар Канстантын Вялікі.

У V стагодзьдзі горад неаднаразова цярпеў ад нападу гунаў, якія, ў рэшце рэшт, разбурылі яго.

### Сярэднявечча
У VI—VII стагодзьдзях на горад восем разоў нападалі славяне, і ў 615 годзе захапілі яго. У 803 годзе горад захапіў баўгарскі хан Крум. У 1018 годзе Бізантыя вярнула сабе горад. Баўгарыя зноў стала валодаць горадам з 1190 году. У 1386 і 1427 гадох горад быў разрабаваны і разбураны туркамі. У 1443 годзе горадам завалодаў сэрбскі дэспат Георгі Бранкавіч: хрысьціянскае войска на чале зь ім і вугорскім ваяводам Янашам Гуньядзі адкінула турак да Сафіі.

### Асманская імпэрыя
Але ўжо ў 1448 годзе Ніш быў захоплены асманамі. Падчас Вялікай турэцкай вайны ў верасьні 1689 году горад здолелі захапіць аўстрыйцы, але ўжо праз году яны былі вымушаны капітуляваць і зноў здаць яго туркам.

У 1737 годзе туркі пабудавалі Ніскую фартэцыю.

### У складзе Сэрбіі і Югаславіі
Паводле сьцьверджаньняў баўгарскіх гісторыкаў, да 1878 году большую частку насельніцтва складалі баўгары. Але ў выніку Сан-Стэфанскага міру Ніш быў далучаны да Сэрбіі. у наступныя дзесяцігодзьдзі большасьць баўгараў пакінула горад, а ў сувязі з урбанізацыяй XX стагодзьдзя ў горад перасяліліся тысячы сэрбскіх сялянаў.

14 кастрычніка 1944 году горад быў вызвалены ад нацысцкіх акупантаў.

У 1996 годзе жыхары Нішу першымі паўсталі супраць рэжыму Слабадана Мілошавіча. Падчас вайны ў Югаславіі, 7 траўня 1999 году, горад бамбаваўся авіяцыяй NATO.

## Славутасьці
* Мэдыяна (рэшткі рымскага гораду)
* Нэкропаль IV—XII стагодзьдзяў
* Турэцкі караван-сарай XVI стагодзьдзя
* фартэцыя XVIII стагодзьдзя
* Сабор Сьвятой Тройцы
* Касьцёл Сэрцы Ісуса
* Мячэт Іслам Ага
* Сынагога
* Чэле Кула (Вежа Чарапоў)
* Мэмарыял на месцы канцэнтрацыйнага лягеру Црвэны Крст

## Галерэя

Medijana_mozaik.jpg|Мэдыяна (рэшткі рымскага гораду)
Festung_Niš.jpg|Уваход у фартэцыю
Nisgradnocu.jpg|Ніш уначы
Saborna_crkva_u_Nisu3.jpg|Сабор Сьвятой Тройцы
Sacred_Heart_Church_-_Niš_-_2.jpg|Касьцёл Сэрцы Ісуса


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі