Барташ Табаравіч

**Барташ Табаравіч** (? — па 1511) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, намесьнік майшагольскі і дубенскі, адначасна маршалак гаспадарскі (1494—1505).

Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў Мерачы і Варышках, ад вялікага князя Аляксандра атрымаў Сурвілішкі каля Кейданаў, замененыя ў 1505 годзе на Збляны каля Наваградку. Таксама меў уласны дом у Вільні.

## Імя

Імя Барташ ёсьць вытворным ад імя Барталамей (апроч славянскіх формаў, гістарычна таксама адзначаецца германская — *Bartosch*).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Bartholomaeus Thaborowicz* (8 ліпеня 1487 году), *Бартошъ Табаравичъ* (2 чэрвеня 1489 году), *Бартошъ Таборовичъ* (23 сакавіка 1489 году), *Бартошъ Таборовичъ* (25 ліпеня 1494 году, 7 траўня 1497 году, 14 сакавіка 1499 году, 26 сакавіка 1499 году), *Bartholomeus Thaborowicz* (21 ліпеня 1495 году, 3 чэрвеня 1500 году), *Bartossius Thaborowycz* (9 верасьня 1501 году), *Barthossius Thaborowycz* (18 верасьня 1501 году), *Barthossius Thaborowycz* (23 кастрычніка 1501 году, 30 кастрычніка 1501 году), *Барътошъ Табаровичъ* (26 верасьня 1504 году), *Бартошъ Табаровичъ* (18 лістапада 1500 году, 1503 год), *Bartholomeus Taborowicz* (14 сакавіка 1505 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду гербу «Вянява» зьмененая. Магчыма, яго бацькам быў Алехна Табар, староста эйшыскі. Меў брата Войцеха Табара, біскупа віленскага.

У 1494—1505 гадох быў намесьнікам майшагольскім і дубенскім, а таксама маршалкам гаспадарскім. У 1505 годзе вялікі князь Аляксандар пазбавіў яго ўрадаў.

Ажаніўся з Ганнай, дачкой намесьніка бранскага і бельскага Фёдара Неміровіча.

## Мова і культура

У 1507 годзе дзеля змаганьня з пагрозай адраджэньня паганства на Жамойці аформіў фундацыю на касьцёл у Таўрогах з прызначэньнем туды сьвятароў, якія б ведалі «*гутарковую жамойцкую мову*» і маглі б навучаць парафіянаў слову Божаму ў «*мове [[Жамойты|жамойтаў]]*».

Засьведчыў лацінамоўнае наданьне свайго брата Войцеха Віленскай катэдры, зробленае у 1495 годзе, дзе ўпаміналася «*народная*» назва «*салёныя бочкі*» (*vulgo solony beczky*), а ў наданьні свайму дзяржаўцы ў Салоках яго брат упамінаў зямлю, якая «*па-народнаму*» называецца Сіманаўскай (*Simonowska wlgariter dictam*). Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы. У верасьні 1501 году Войцех Табар атрымаў ад вялікага князя Аляксандра грамату, паводле якой змог на свой погляд прызначаць ксяндзоў, пажадана такіх, якія б валодалі «літоўскай гаворкай». У грамаце пералічвалася 28 парафіяльных касьцёлаў Віленскага біскупства, у тым ліку ў Лідзе, Беліцы, Быстрыцы, Слоніме, Валожыне, Красным Сяле, Маладэчне, Радашкавічах, Койданаве, а таксама тры касьцёлы на Падляшшы (у Гонядзі і ваколіцах). Апроч відавочна нелетувіскага геаграфічнага ахопу, гісторык Павал Урбан зьвяртае ўвагу на тое, што гэтая пажаданая ў тым часе «моўная рэформа» не пакінула ніякіх сьлядоў, якія б маглі пацьвердзіць факт ужываньня жамойцкай (летувіскай) мовы ў набажэнствах ня толькі пералічаных, але ўвогуле, хоць якой парафіі. Таксама паводле граматы, атрыманай Войцехам Табарам у 1503 годзе ад вялікага князя Аляксандра, пан Іван Сапега, які працаваў у славянскім сакратарыяце Вялікага Княства Літоўскага і фактычна азначаўся ў дзьвюх папскіх булах ад 1501 году як «*сакратар рускай мовы*» («*secretarius Ruthenicus*», «*in cancellaria Ruthenica secretarium et capitaneum*»), характарызаваўся як «*secretario nostro Litvano*» («*secretarius noster Litvanus*»), што варта разумець як «*сакратар літоўскай мовы*».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія