open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Аляксандар Французаў

**Алякса́ндар Францу́заў** ( 19 траўня 2004 году) — беларускі футбаліст, нападнік жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у полацкай ДЮСШ, а юнаком далучыўся да барысаўскага БАТЭ, з 2020 году пачаў выступаць за дубль, а на наступны год стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у асноўнай камандзе БАТЭ 22 чэрвеня 2021 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Баранавічаў» (6:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме. 20 сакавіка 2022 году ўпершыню згуляў у найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену напрыканцы сустрэчы з мазырскай «Славіяй» (3:0).

У чэрвені 2023 года быў адпраўлены ў дубль за адмову падоўжыць кантракт з клюбам, а ў верасьні 2023 году пакінуў БАТЭ і стаў трэнавацца з расейскім «Чартанавым», зь якім неўзабаве склаў пагадненьне. На пачатку 2025 году прыяднаўся да койданаўскага «Арсэналу», адзначыўшы, што варыянтаў разьвіцьця кар’еры ў Расеі яму бракавала. Па заканчэньні сэзону расейскі клюб выставіў футбаліста на трансфэр, але ў выніку нападнік далучыўся на правах арэнды да жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ».

### Міжнародная
У верасьні 2022 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Пагарэлец (Менская вобласьць)

**Пагарэ́лец** (таксама сустракаецца *Парасэ́лькі*) — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавету.

## Гісторыя
Па перапісу 1926 г. вядома як засьценак. 

З чэрвеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй.

Да 29 чэрвеня 2006 году вёска ўваходзіла ў склад Селецкага сельсавету. З 26 чэрвеня 2006 году да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Вецярэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* пачатак XX ст. — 9 двароў, 66 жыхароў
* 2002 год — 4 двары, 10 жыхароў.
* 2009 год — 6 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Міхалова (Пухавіцкі раён)

**Міхало́ва** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Шацкага сельсавету.

Месьціцца за 45 км на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі, 45 км ад чыгуначнай станцыі Пухавічы на лініі Менск-Асіповічы.

## Гісторыя
У 1917 годзе хутар.

На пачатку 1930-ых гг. створаны калгас «Сталінградзец», працавала кузьня. У 1939 годзе да Міхалова была далучана в. Цагельня.

З чэрвеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй. У траўне 1943 года вёска была спалена, загублена 3 жыхары.

Да 5 траўня 1962 году вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавету, пасля — у складзе Селецкага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Вецярэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1940 год — 17 двароў, 52 жыхары
* 2002 год — 1 двор, 1 жыхар
* 2009 год — 2 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Альфрэд Зэн

**Альфрэд Зэн** (;  — ) — амэрыканскі філёляг швайцарскага паходжаньня, дасьледнік славянскіх і балтыйскіх моваў. Спэцыялізаваўся на летувіскай мове.

## Біяграфія
Скончыў унівэрсытэт Фрыбуру, атрымаў ступень доктара філязофіі ў галіне мовазнаўства.

У 1921 годзе зьехаў у Летуву, дзе год працаваў у Міністэрстве інфармацыі. У 1922—1930 гадох займаўся навуковай працай ва ўнівэрсытэце Коўны, атрымаў годнасьць дацэнта і пэўны час ачольваў факультэт параўнальна-гістарычнага мовазнаўства.

У 1930 годзе эміграваў разам з жонкай у ЗША, дзе ў 1931 годзе паступіў на працу ва Ўнівэрсытэт Вісконсіну. У 1938 годзе перайшоў на працу ў Пэнсыльванскі ўнівэрсітэт.

## Літва і ліцьвіны

Падтрымаў меркаваньне францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна пра германскае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў з фармантам -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самога фарманту з германскіх моваў.

Зьвярнуў увагу на сьведчаньне панаваньня беларускай мовы ў раньнім Вялікім Княстве Літоўскім: «*Польскія місіянэры, якія прыйшлі да ліцьвінаў, знайшлі ў іх ужо гатовую царкоўную тэрміналёгію, якую яны прынялі бязь зьменаў. Гэтая тэрміналёгія была беларускага паходжаньня. Ліцьвіны ўзялі яе ад беларускіх місіянэраў, значыць, ад праваслаўных. Гэтая праваслаўная місія, відаць, была пасьпяховай. Яна была такой пасьпяховай, што частка гэтай беларускай тэрміналёгіі захавалася аж да дваццатага стагодзьдзя*».

## Крыніцы

Катэгорыя:Мовазнаўцы
Доўгерды

**Доўгерды**, **Доўгірды** — літоўскі шляхецкі род гербу «Лебедзь» зьменены. 

## Імя

Даўгард (Daugaard) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгер, Даўмонт, Даўят; германскія імёны Dauharjis, Damondus, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', а аснова -гард- (-герд-, -герт-) (імёны ліцьвінаў Альгерд, Мундыгерд, Тэўтыгерд; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека'). Такім парадкам, імя Даўгерд азначае «здольны да аховы».

Германскае паходжаньне імя Даўгірд сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. Германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Даўгірд (Dowgird) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Літва» энцыкляпэдыі Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў (1884 год).

## Гісторыя
Паходзяць ад ваяводы віленскага (1433—1443) Яна Даўгерда, які меў сына Андрэя, «пана на Сьвіранах і Лынтупах».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага
Доўнары

**Доўнары** — літоўскі шляхецкі род гербаў «Навіна» і «Пабог».

## Прозьвішча

Дава (Davo) і Нора або Нера (Noro, Nero) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', аснова -даг- (-дак-) (імёны ліцьвінаў Дагейка, Дакель, Ядаг; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago) — ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы' (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw), а аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць». Адзначаліся германскія імёны Danner і Dæghnar.

У Быдгашчы адзначалася германскае імя Douwner.

## Гісторыя
Пачынальнік роду — баярын Доўнар — у 1442 годзе атрымаў ад вялікага князя Казімера зямлю ў Дарсунішках.

Старэйшы род Доўнараў-Запольскіх прыпісваецца да гербу «Пабог» з XVI стагодзьдзя.  

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага
Давойны

**Давойны** — літоўскі шляхецкі род гербу «Шэліга».

## Імя

Дава (Davo) і Вуйна (Uuenna) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', а аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) (імёны ліцьвінаў Вайніла, Войнар, Войнат; германскія імёны Vuinla, Wunar, Wonnat) — ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', ісьляндзкага vænn 'прыемны', нямецкага gewohnt 'задаволены'. Такім парадкам, імя Давойна азначае «годны да шчасьця».

## Гісторыя
Паходзяць ад Давойны Вісігердавіча — літоўскага баярына, які засьведчыў умову 1401 году. Меў сыноў Івана (Івашку), Алехну і Андрэя (Андрушку).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага
Гелгуды

**Гелгуды** — літоўскі шляхецкі род гербу ўласнага.

## Імя

Гелгод (Gelgod) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты', а аснова -гуд- (-год-, -гут-) (імёны ліцьвінаў Готарт, Гудман, Саўгут; германскія імёны Gotard, Gutmann, Savegodo) — ад гоцкага guþs 'Бог', gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts 'гот'.

## Гісторыя
Магчыма, паходзяць ад Гелігуда — літоўскага баярына, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага
Арцём Макаўчык

**Арцём Віталевіч Мака́ўчык** ( 4 ліпеня 2000 году) — беларускі футбаліст, брамнік магілёўскага «Дняпра».

## Кар’ера
### Клюбная
Навучаўся ў акадэміі АБФФ, а па ейным сканчэньні ў 2017 годзе далучыўся да менскага «Тарпэда», дзе ў сэзоне 2017 году правёў 5 матчаў у Першай лізе. У 2018—2019 гадах, калі «Тарпэда» выступала ў Найвышэйшай лізе, гуляў за дубль клюбу. У жніўні 2019 году, пасьля таго як «Тарпэда» спыніла існаваньне, перайшоў у «Энэргетык-БДУ», дзе спачатку таксама гуляў за дубль. 8 жніўня 2020 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць гарадзенскага «Нёмана» (1:1). У 2020—2021 гадах чаргаваўся ў складзе зь іншымі брамнікамі, а ў сэзоне 2022 году замацаваўся ў пачатковым складзе і дапамог камандзе здабыць срэбныя мэдалі чэмпіянату Беларусі.

У сьнежні 2022 году склаў трохгадовы кантракт зь менскім «Дынама». Макаўчык дэбютаваў у складзе «Дынама» ў Найвышэйшай лізе ўжо ў пачатковым матчы, адгуляўшы без прапушчаных мячоў у сустрэчы зь «Іслаччу». Да сканчэньня сэзону ў чэмпіянаце правёў толькі яшчэ адную гульню, зьявіўшыся ў браме 20 жніўні ў матчы супраць «Слуцку». У 2024 годзе за паўсэзоны брамнік нават амаль не трапляў у заўяку каманды. У выніку ў першы дзень ліпеня стала вядома, што футбаліст далучыцца на правах арэнды да мазырскай «Славіі». У складзе мазырчукоў тройчы згуляў у чэмпіянаце і двойчы ў матчах Кубка Беларусі. Па заканчэньні сэзону вярнуўся ў сталічны клюб, дзе аніводнага разу не зьявіўся на полі ў матчах Найвышэйшай лігі. У першай палове студзеня 2026 году прыяднаўся да магілёўскага «Дняпра», які вярнуўся ў элітны дывізіён.

### Міжнародная
У 2020 годзе пачаў прыцягвацца да моладзевай зборнай Беларусі, але тады гэтак і не згуляў за яе. 29 сакавіка 2021 году дэбютаваў у моладзевай зборнай, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць моладзевай зборнай Грузіі (1:4). У сакавіку 2023 году футбаліст атрымаў выклік у нацыянальную зборную Беларусі, але ў матчах у ейным складзе не выходзіў.

## Дасягненьні
**«Дынама» Менск**:
* Чэмпіён Беларусі: 2023
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Андрэй Рылач

**Андрэ́й Сярге́евіч Ры́лач** ( 5 чэрвеня 2002 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца берасьцейскага «Дынама».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у школе «Менску», пазьней доўгі час займаўся ў менскім «Дынама», на юнацкім узроўні выступаў таксама за футбольную школу Мурашка, барысаўскі БАТЭ і салігорскі «Шахцёр». У верасьні 2019 году стаў гульцом койданаўскага «Арсэналу», дзе замацаваўся ў складзе, дапамог камандзе выйсьці ў першую лігу. Сэзон 2020 году пачынаў у койданаўскім клюбе, аднак у траўні пакінуў каманду.

У ліпені 2020 году далучыўся да «Энэргетыка-БДУ», дзе спачатку выступаў за дубль, а 25 кастрычніка 2020 году дэбютаваў у найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча з салігорскім «Шахцёрам» (1:2). У сэзоне 2021 году замацаваўся ў асноўнай камандзе. У студзені 2022 году працягнуў кантракт з «Энэргетыкам-БДУ». У сэзоне 2022 году дапамог дружыне здабыць срэбныя мэдалі чэмпіянату Беларусі.

У сьнежні 2022 году падпісаў трохгадовы кантракт зь менскім «Дынама». Дэбютаваў за новы клюб 18 сакавіка 2023 году ў матчы супраць «Іслачы». У наступным матчы 2 красавіка 2023 году супраць мазырскай «Славіі» вызначыўся галявой перадачаў. У ліпені 2023 году разам з клюбам выправіўся на кваліфікацыйныя матчы Лігі канфэрэнцыяў. Першы матч у рамках эўракубкавага турніру згуляў 13 ліпеня 2023 году супраць басьнійскага «Жалезьнічару». У сакавіку 2024 году быў аддадзены ў арэнду ў «Гомель». Па заканчэньні арэнды стала вядома, што гулец пакіне сталічнае «Дынама», каб прыяднацца да берасьцейскіх аднаклюбнікаў.

### Міжнародная
12 кастрычніка 2021 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Эўропы 2023 году супраць моладзевай зборнай Ліхтэнштайну (6:0).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладзіслаў Калінін

**Уладзісла́ў Гена́дзевіч Калі́нін** ( 14 студзеня 2002 году) — беларускі футбаліст, абаронца менскага «Дынама».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам на Чашніччыне, але юнаком патрапіў у структуру менскага «Дынама». З 2019 году пачаў гуляў за клюбны дублюючы склад, дзе хутка замацаваўся. У 2021 годзе стаў трэнавацца разам з асноўнай камандай. Дэбютаваў за «Дынама» 23 чэрвеня 2021 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Ліды» (3:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў. 4 ліпеня 2021 году ўпершыню згуляў у найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену напрыканцы сустрэчы супраць мазырскай «Славіі» (4:0), аднак у далейшым працягваў гуляць за дубль.

Пачынаючы з жніўня 2022 году замацаваўся ў пачатковым складзе асноўнай каманды. У траўні 2023 году выбыў праз траўмы, вярнуўся да шыхтаў у кастрычніку 2023 году. У наступным месяцы падоўжыў кантракт з дынамаўцамі да сканчэньня 2024 году.

### Міжнародная
У кастрычніку 2018 году гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным матчы, а ў сакавіку 2019 году ў элітных раўндах чэмпіянату Эўропы. 27 верасьня 2022 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць моладзевай зборнай Казахстану (1:1).

## Дасягненьні
**«Дынама» Менск**:
* Чэмпіён Беларусі: 2023, 2024
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Менск
Голас Берасьцейшчыны

**«Го́лас Берасьце́йшчыны»** () — газэта, друкаваны орган аб’яднаньня Украінскага грамадзка-культурнага аб’яднаньня Берасьцейскае вобласьці. Выдавалася штоквартальна ў Берасьці ў 1991—1999 накладам 2,7 тыс. экз. прыбл. Выступаў у абарону культурна-нацыянальных правоў украінцаў краю.

Публікаваў матэрыялы аб дзейнасьці таварыства, аб гісторыі Берасьцейшчыны, культуры яе насельніцтва, змяшчаў зьвесткі пра жыцьцё Ўкраіны і ўкраінцаў у іншых краінах.

## Літаратура
* Голос Берестейщини / В. Г. Леонюк // Енциклопедія Сучасної України [Електронний ресурс] / Редкол.: І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2006. — Рэжым доступу: https://esu.com.ua/article-26541

Катэгорыя:Беларускія газэты
Даніла Раманавіч

**Дані́ла Рама́навіч Га́ліцкі** (; 1201, па іншых дадзеных 1204 — ) — князь галіцкі (1205—1206, 1211—1212, 1229—1231, 1233—1235, 1238—1264), валынскі (1215—1231), вялікі князь кіеўскі (1240), першы кароль Русі (1254—1264), палітычны дзеяч, дыплямат і военачальнік.  Пасьля доўгай і напружанай барацьбы аднавіў і адбудаваў Галіцка-Валынскую дзяржаву, створаную яго бацькам. Зь пераменным посьпехам адбіваў мангольскую экспансію, адначасова нэўтралізуючы ваенныя спробы заходніх суседзяў умешвацца ва ўнутраныя справы яго дзяржавы.

## Жыцьцяпіс
Сын Рамана Мсьціслававіча. У Данілы быў брат Васілька.

З 1211 княжыў у Галіцкім княстве у 1212 выгнаны. Першая жонка — Ганна Мсьціслаўна, дачка Мсьціслава Ўдалага. У гэтым шлюбе нарадзіліся сыны Іраклій, Леў, Раман, Мсьціслаў, Шварн. З 1221 — на Валыні. У 1229 завяршыў абьяднанне валынскіх зямель, у склад якіх былі ўключыны Бярэсьце, Кобрын, Бельск, Драгічын; яму падпарадкоўваліся таксама тураўскія і пінскія князі. У 1223 удзельнічаў у бітве супраць мангола-татараў на рацэ Калка, быў паранены. Разьбіў войска Тэўтонскага ордэна ў Драгічынскай бітве (1237 ці 1238). У 1238 годзе канчаткова авалодаў Галічам, у 1239 — Кіевам, стаў вялікім князем кіеўскім.

Спрыяў разьвіцьцю гарадоў, прыцягваючы туды рамесьнікаў і купцоў. Пры ім былі пабудаваны Холм, Львоў, Крэменец, Данілаў (не захаваўся), Стажок (зараз сяло ў Тарнопальскай вобласьці), быў абноўлены Драгічын. Перанёс сталіцу Галіцка-Валынскага княства з Галіча ў Холм.

Ваяваў супраць Польшчы і Вугоршчыны (1245), літоўскіх князёў, прымусіў яцьвягаў плаціць даніну. Канфліктаваў зь літоўскімі князямі Міндоўгам і Войшалкам. Сын Данілы Раманавіча Шварн быў жанаты з дачкой Міндоўга, а другі сын — Раман — атрымаў ад Міндоўга Наваградзкае, Ваўкавыскае і Слонімскае княствы.

Каб стварыць кааліцыю супраць мангола-татараў, у 1254 прыняў ад рымскага папы каралеўскую карону (каранаваўся ў Драгічыне). Выступаў супраць пашырэньня каталіцтва. У 1259 быў вымушаны прызнаць залежнасьць ад манголаў і ў 1260—1261 гадах па іх загадзе зьнішчыць некаторыя гарадзкія ўмацаваньні ў княстве.

Пэрыяд яго княжаньня быў часам найбольшага эканамічна-культурнага ўздыму і палітычнага ўзмацненьня Галіцка-Валынскай дзяржавы. Мяжа княства праходзіла па Карпатах, Дняпры і Дунаі, пры ім яно стала адной з найбуйнейшых дзяржаў у Эўропе.

## Крыніцы

## Літаратура
* *[[Мікола Ермаловіч|Ермаловіч М.]]* Старажытная Беларусь: Полацкі і Новагародскі перыяды, 2-е выд. — Мн.: Маст. літ., 1990. — 366 с.: іл. ISBN 985-02-0503-2
* *[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]]* Даніла Галіцкі // 
* *Грыцкевіч А.* Даніла Галіцкі // 

Катэгорыя:Князі галіцка-валынскія
Катэгорыя:Вялікія князі кіеўскія
Сяргей Мінаеў

**Сяргей Сяргеевіч Мінаеў** ( 25 студзеня 1975, Масква) — расейскі бізнэсоўца, пісьменьнік, тэле- і радыёвядучы. Тыраж яго кнігаў складае больш за мільён асобнікаў (на 2008 год). Ляўрэат прэміі «Радыёманія-2010» у намінацыі «Вядучы размоўнага эфіру». З кастрычніка 2016 па люты 2022 года — галоўны рэдактар расейскага выданьня часопіса Esquire. Дзеючы галоўны рэдактар часопіса «Правілы жыцьця» (новая назва часопіса Esquire у Расеі).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1975 годзе, мае габрэйскія карані па лініі маці.

У 1998 годзе Сяргей Мінаеў скончыў факультэт архіўнай справы РДГУ па спэцыяльнасьці «Айчынная гісторыя найноўшага часу».

## Бібліяграфія
* 2006 — Дyxless. Аповесць аб несапраўдным чалавеку
* 2007 — Media Sapiens. Аповесць аб трэцім тэрміне
* 2007 — Media Sapiens 2. Дзёньнік інфармацыйнага тэрарыста
* 2008 — Час герояў
* 2008 — The Тёлки. Повесть о ненастоящей любви (рус.) . — М .: АСТ : АСТ Гісторыя, 2008. — 535, с. — 300 000 экз. —  (АСТ), 978-5-271-19616-4 (.
* 2009 — Р. А. Б. Антыкрызісны раман
* 2010 — The Цёлкі: праз два гады, або Videotы. — М .: АСТ; Астрэль, 2010. ISBN 978-517-064375-4 (АСТ), 978-5-271-27440-4 (Астрэл)
* 2011 — Масква, я не кахаю цябе
* 2015 — Духless 21 стагоддзя. Сэлф
* 2022 — Бунт и смута на Руси

## Экранізацыі
* 2012 — Духless — сцэнарыст
* 2015 — Духless 2 — сцэнарыст
* 2017 — Спячыя — сцэнарыст
* 2018 — Сэлфі — сцэнарыст
* 2022 — The Цёлкі — сцэнарыст

## Вонкавыя спасылкі
* Официальный YouTube-канал Минаев LIVE
* «Кремленальное чтиво», Журнал «Власть» № 46 (750) от 26.11.2007
* Кремлёвские звезды, 17 августа 2009 года, GQ
* Сергей Минаев: Герой нашего времени. Интервью на сайте журнала «Интервью»

Катэгорыя:Бізнэсоўцы
Бацярства

**Баця́рства**, **львоўскія бацяры** (укр.: *львівські батяри*) —  львоўская субкультура, якая існавала з сярэдзіны XIX да сярэдзіны XX стагодзьдзя. Назва «бацяр», верагодна, паўстала ад вугорскага «betyar», што азначае асобу, якая мае дзіўныя погляды і зьдзяйсьняе непрадказальныя ўчынкі, авантурыста, валацугу.

## Гісторыя

Львоўскія бацяры паўсталі на Лычакаві і Пагулянцы, ў парку «Пагулянка». Там былі для гэтага ідэальныя перадумовы: Пагулянка была цэнтрам львоўскіх забавак. Бацяры гуртуюцца вакол «садкоў» — пабаў пры мясцовых броварах. Першыя (у першай палове XIX стагодзьдзя) бацяры былі хуліганамі, гультаямі і кішэннікамі.

З часам яны перасталі красьці і буяніць, затое ўсяляк пачалі высьмейваць Аўстра-Вугорскую імпэрыю. Вядомая гісторыя, калі бацяр, гуляючы па плошчы Рынак, голасна заявіў, што «мае імпэратара ў адным месцы». Яго адразу ж арыштавала жандармэрыя. Аднак бацяры нанялі яму адваката, які здолеў зьвесьці ў судзе яго віну да ўказаньня няслушнага месца знаходжаньня Франца Ёзафа І, за што яго асудзілі на два дні ў турме.

Бацяры набывалі забаўныя і рамантычныя рысы. Іх лозунгам служыў заклік: «Любіць Львоў, любіць жанчынаў і любіць жартаваць». Удзел асобных бацяроў на польскім баку ў польска-ўкраінскай вайне выклікала распаўсюджваньне легенды аб «геройскіх бацярах і дзецях» як галоўных стваральніках перамогі польскіх войскаў. Папулярнасьць бацяры набылі ў часы Польскай Рэспублікі, калі папулярызавалася іх мова — львоўская гвара і бацярскія песьні. З 1933 да 1939 году ў агульнапольскі этэр выходзіла рэгулярная папулярная бацярская перадача Львоўскага радыё «На вясёлай Львоўскай хвалі» (польск.: Wesoła lwowska fala), якую вялі польскія акцёры Генрык Фогельфэнгер (польск.: *Henryk Vogelfänger*) (Тонька) і Казімеж Вайда (польск.: *Kazimierz Wajda*) (Шчэпцьа).

Бацяры пакінулі ў спадчыну гумарыстычна-лірычныя песенкі, анэкдоты, апавяданьні, якія сёньня называюць «бацярскім фальклёрам».

У 2008 годзе Львоўская мястовая ўлада ўвяла Дзень львоўскіх бацяроў, які адбываецца 1 траўня пад заклікам «Бацяры ўсіх краінаў, яднайцеся!».

## Крыніцы

Катэгорыя:Субкультуры
Катэгорыя:Гісторыя Львова
Катэгорыя:Львоўская гвара
Урумчы

**Уру́мчы** () — гарадзкая акруга ва Ўйгурскім аўтаномным раёне КНР, месца знаходжаньня ўраду аўтаномнага раёну. Частае найменьне ў некітайскіх крыніцах «горад Урумчы» адносіцца да чатырох цэнтральных раёнаў гарадзкой акругі.

Урумчы зьяўляецца найбольш аддаленым ад мора буйным горадам у сьвеце. Разьмешчаны на паўночных схілах Цянь-Шаня. У эканоміцы пераважаюць нафтавая, тэкстыльная й мэталюргічная прамысловасьць. Таксама ва Ўрумчы разьмешчаны самы буйны ў Кітаі цэнтар ветраной энэргіі. Урумчы разьмешчаны на чыгунцы Алматы-Пэкін. Міжнародны аэрапорт.

Катэгорыя:Урумчы
Катэгорыя:Гарады Сіньдзян-Уйгурскага аўтаномнага раёну
Катэгорыя:Гарады Кітаю
Германт

**Германт** (*Гермунд*, *Гермунт*), **Гірмонт** (*Гірмунт*, *Гермонд*, *Кірмонт*), **Гармонт** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гермунт, Гермунд, Гарымунд, Гірмунд або Кермунт, пазьней Герамант, Гермонт або Гірмонт (Germunt, Germund, Germundus, Garimund, Girmund, Girmunt, Kermunt, Geromont, Germont, Girmont, Germend, Gierminndt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гервід, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Gervida, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда', а аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Монтгерд, Валімонт, Жыгімонт; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'.

Адпаведнасьць імя Германт германскаму імю Germund, якое ўпамінаецца ў VIII ст. і часта сустракаецца ў дакумэнтах VIII—XIX стагодзьдзяў, сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст Альфрэд Зэн.

У ваколіцах Мэмэлю бытавала прозьвішча Germantowitz. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Allexius Girmontonis de [[Ліда|Lyda]]* (1445 год); *et alios homines in Serenczany Gyrmvnth* (1461 год); *Germunt* (Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі); *Кгермонт… Гермонт* (Хроніка літоўская і жамойцкая); *Кгирмонт* (Еўраінаўскі летапіс, Летапіс Красінскага); *Кгермонт [[Швендэр|Свинторовичь]], князь жмутский и литовский* («О плюндрованю руского панства от литвы»); *Giermondus… Germundus* (Альбэрт Каяловіч, 1650 год).

## Носьбіты
* Германт — легендарны літоўскі князь, сын Сьвінтарога
* Гармонт — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году
* Гірмунт — адзін з даньнікаў, запісаных у 1461 годзе Андрэем Даўгердавічам касьцёлу ў Лынтупах
* Станіслаў Рыгоравіч Гірмонт — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1600 годзе

У акце Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся Кірмонты (Кирмонты)

На гістарычнай Наваградчыне існуе вёска Гірмантаўцы, у былым Жамойцкім старостве — Гірмонтышкі.

## Глядзіце таксама
* Гера
* Мунд

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Эймунд

**Эймунд** (, ) — легендарны водца вікінгаў і валадар усходняга каралеўства Гальмагардыя.

## Біяграфія
Упамінаецца ў творы «Мова паэзіі» ісьляндзкага аўтара Сноры Стурлюсана.

Ажаніўся з Альвігай Мудрай, дачкой Галдана Старэйшага, караля Рынгерытыі. Паводле легенды, меў васямнаццаць дзяцей, дзевяць зь якіх ад аднаго нараджэньня.

## Глядзіце таксама
* Эймант

## Крыніцы

Катэгорыя:Героі скандынаўскіх мітаў і легендаў
КВЗ

* «Казанскі верталётны завод» — авіябудаўнічае прадпрыемства Расеі;
* «Кіеўскі вітамінны завод» — фармацэўтычнае прадпрыемства Ўкраіны;
* «Клюб вясёлых і знаходлівых» — тэлевізійная гумарыстычная гульня.
Вальдар

**Вальдар** (; 700-я) — легендарны кароль Даніі.

## Біяграфія
Сага пра Герварара апавядае пра Вальдара, які быў віцэ-каралём Даніі пад кіраўніцтвам Івара Відфамна. Ён быў бацькам Рандвера і Гаральда Варатута, які быў легендарным каралём Даніі і Швэцыі.

Паводле сагі «Як засялялася Нарвэгія», Вальдар быў сынам Раара (Гродгара) з дому Ск’ёльдунга. З гэтай крыніцы вынікае, што Вальдар быў бацькам Гаральда Старэйшага, а значыць, дзедам Гальўдана Адважнага, бацькі Івара Відфамна.

## Глядзіце таксама
* Валадар

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Даніі
Катэгорыя:Героі скандынаўскіх мітаў і легендаў
Кор

**Кор**, **Кара**, **Кар** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Кара, Кор або Кары (Caro, Kárr, Kari) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -кар- (-кор-) паходзіць ад гоцкага kaurus 'цяжкі, важкі' або гоцкага і бургундзкага kara 'турбота, клопат'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Карэйка, Карыла, Карыбут (Корбут, Корбат, Карабут), Карвіна (Корвін), Каргоўд (Каргоўт), Караман (Карман), Кармін, Карымонт, Карыят. Адзначаліся германскія імёны Kareke, Karila, Coributh, Caruin, Caragolt, Karaman (Carman), Carmin (Karmin), Caromond, Cariatto. Іменная аснова -кар- (-кор-) таксама можа паходзіць ад асноваў -ґер- (-ґар-, -ґір-) і -гер- (-ер-).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Korman. Таксама ў Польшчы бытавала імя *Korius* (1466 год).

У Прусіі бытавала імя *Cariothe / Kariote / Kariothe / Karioth / Korioth* (1308, 1335, 1342, 1361, 1392, 1399, 1418 і 1540 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Мы от [[Русіны|рода Рускаго]], съли и гостье: [[Івар|Иворъ]] солъ [[Ігар|Игоревъ]] великаго князя Рускаго… Кары Тудковъ* (Аповесьць мінулых часоў); *boiarowie Jakub Karowicz* (26 студзеня 1522 году); *Якубъ Коровичъ* (1528 год); *Кор Миколаевичъ с Черъги* (1565 год); *honestis Francisco Karewicz* (1728 год); *Korewicze* (1744 год); *pater Victor Karewicz* (2 студзеня 1765 году); *Emilia Kar* (1838 год).

## Носьбіты
* Кары — велікан, пэрсанаж паўночнагерманскай (скандынаўскай) міталёгіі 
* Кары Сульмундарсон (каля 980 — па 1014) — вікінг-найміт, галоўны герой Сагі пра Ньяла
* Кары Рунальфсан ( 1187) — абат кляштару Тынгейрар у Ісьляндыі
* Якуб Коравіч — ашмянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1529 году  
* Кор Мікалаевіч — трабскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1565 году
* Максім Карэвіч — жыхар мястэчку Горак, які ўпамінаецца ў 1742 годзе
* Эйнар Карасан (нар. 1955) — ісьляндзкі пісьменьнік

Карэвічы (Karewicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету.

На 1903 год існавала сяліба Карышкі ў Расенскім павеце Ковенскай губэрні.

На 1904 год існавалі тры вёскі і тры сядзібы з назвай Корэва (Карэва) у Парэцкім павеце Смаленскай губэрні.

На 1910 год існавалі хутар і дзьве сядзібы з назвай Карава, а таксама сядзіба Корава ў Дабрамысьлінскай воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні.

На 1909 год існаваў засьценак Карвіцішча ў Бабруйскім павеце Менскай губэрні (адзначалася старажытнае германскае імя Carevittus).

Назву Карэвічы маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, Гарадзеншчыне і Лідчыне. На гістарычнай Аршаншчыне існуе вёска Корава.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кары Рунальфсан

**Кары Рунальфсан** (; ? — 1187) — абат кляштару Тынгейрар у Ісьляндыі.

## Біяграфія
Сын Рунальфа Кетыльсана, скальда і сьвятара кляштару Мёрувэлір (Эйяф’ёрдур), а пазьней манаха кляштару Гельгафэль, і ўнук Кеціла Орстэйнсана, біскупа Голяру.

Стаў абатам Тынгейрара ў 1181 годзе і замяніў Карла Ёнсана, які пэўны час заставаўся ў кляштары, але потым зьехаў у Нарвэгію. Памёр у 1187 годзе. Да таго часу Карл вярнуўся ў Ісьляндыю і зноў заняў пасаду.

## Глядзіце таксама
* Кары (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Ісьляндыі
Эйвінд

**Эйвінд**, **Эвінд** (*Эвінт*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Эвінд або Эйвінд (Evind, Ewind, Eyvindr, Eivind, Eyvindr) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -эйх- (-эй-) (імёны ліцьвінаў Эйгерд, Эйман, Эймунт; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад гоцкага agi 'лязо, булат, меч', а аснова -вінд- (-вінт-) (імёны ліцьвінаў Вінтыла, Вінтаўт, Віндэр; германскія імёны Wintila, Wintold, Winder) — ад германскага Winiþa, Winida 'назва племені вэнэдаў, перанесеная пазьней на славянаў'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *у [[Лейпуны|Лепунехъ]]… семнадцать чоловековъ на имя: Евинтъ* (1440—1492 гады).

## Носьбіты
* Эйвінд Б'ёрнсан (каля. 830—900) — пэрсанаж ісьляндзкіх сагаў, паводле якіх служыў каралю Ірляндыі, ахоўваў на сваіх караблях ірляндзкае ўзьбярэжжа
* Эйвінд Згубца Скальдаў ( каля 990) — нарвэскі скальд, набліжаны да караля Гокана Добрага

## Глядзіце таксама
* Эйх
* Вінда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Цэнтральна-Эўрапейскі ўнівэрсытэт

**Цэнтральна-Эўрапейскі ўнівэрсытэт** (, , ) — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам унівэрсытэту і з сядзібамі ў Будапэшце і Вене. Навучаньне вядзецца на ангельскайй мове. Установа мае падвойную вугорскую і амэрыканскую акрэдытацыю.

## Агульная характарыстыка
Мэтодыка выкладаньня ўстановы апэлюе да адукацыйных традыцый амэрыканскіх унівэрсытэтаў. Унівэрсытэт заахвочвае студэнтаў і выкладчыкаў праводзіць параўнальныя і міждысцыплінарныя дасьледаваньні. Установа адрозьніваецца міжнародным характарам: штогод ва ўнівэрсытэце прымаюць больш за 1500 замежных студэнтаў з больш чым 100 краін і каля 300 выкладчыкаў з больш чым 30 дзяржаў. Большасьць студэнтаў атрымліваюць поўнае або частковае пакрыцьцё выдаткаў на навучаньне і пражываньне ў Будапэшце дзякуючы стыпэндыяльнай сыстэме, якая фінансуецца Джорджам Сорасам, які зьяўляецца адным з заснавальнікаў установы.

## Факультэты
* Дзяржаўнага кіраваньня
* Эканомікі і бізнэсу
* Філязофіі
* Гэндэрных дасьледаваньняў
* Гісторыі
* Кагнітывістыкі
* Прыкладной матэматыкі
* Навук аб навакольным асяродзьдзі
* Паліталёгіі
* Права
* Сацыялёгіі і сацыяльнай антрапалёгіі
* Міжнародных адносін
* Сярэднявечных навук
* Нацыяналістычных навук
* Школа сацыяльнай палітыкі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная інтэрнэт-старонка ўстановы

Катэгорыя:Цэнтральнаэўрапейскі ўнівэрсытэт
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Вугорскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Аўстрыйскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1991 годзе
Дзяніс Гружэўскі

**Дзяні́с Гружэ́ўскі** ( 10 сакавіка 2000 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Маладэчна-2018».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец смаргонскай ДЮСШ, на юнацкім узроўні гуляў за гарадзенскі «Нёман» і акадэмію АБФФ, у 2017 годзе далучыўся да «Менску», дзе на наступны год стаў выступаць за дубль, гуляў таксама ў Юнацкай лізе УЭФА. У лютым 2019 году перайшоў у «Смаргонь», дзе стаў гульцом пачатковага складу дружыны.

У лютым 2020 году стаў гульцом рэчыцкага «Спадарожніка», дзе таксама замацаваўся ў асноўным складзе і дапамог камандзе ўзьняцца да найвышэйшай лігі. Сышоў з каманды ў сьнежні 2020 году. У студзені 2021 году пасьля прагляду падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ». Дэбютаваў у найвышэйшай лізе 25 красавіка 2021 году, зьявіўшыся на замену напрыканцы сустрэчы супраць «Гомлем» (1:1). У далейшым часам зьяляўся ў стартавым складзе жодзінцаў, але часьцей заставаўся на лаўцы запасных.

У студзені 2022 году перайшоў у салігорскі «Шахцёр», падпісаўшы трохгадовы кантракт. У канцы 2024 году былі чуткі аб мажлівым вяртаньні абаронцы ў «Тарпэда-БелАЗ», але ў сярэдзіне студзеня 2025 году спартовец склаў працоўнае пагадненьне зь берасьцейскім «Дынама». У жніўні зьмяніў берасьцейскага «Дынама» на расейскае, якое базуецца ў Бранску. У лютым 2026 году падпісаў аднагадовы кантракт з «Маладэчна-2018».

### Міжнародная
У кастрычніку 2016 году гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным турніры, а ў сакавіку 2017 году ў элітных раўндах чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2018 году быў у складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, аднак на поле не выходзіў.

## Дасягненьні
**«Шахцёр»**:
* Чэмпіён Беларусі: 2022
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мікіта Баранок

**Мікі́та Барано́к** ( 31 сакавіка 2004 году) — беларускі футбаліст, абаронца віцебскага МЛ. Сын беларускага футбаліста і трэнэра Андрэя Баранка.

## Кар’ера
### Клюбная
Займаўся футболам у акадэміі АБФФ, а ўлетку 2021 году далучыўся да «Віцебска», дзе стаў выступаць за дубль. У пачатку 2022 году стаў зьяўляцца ў асноўнай камандзе. 13 траўня 2022 году дэбютаваў у найвышэйшай лізе, калі адгуляў усе 90 хвілінаў у матчы супраць «Гомлю» (1:1) і адзначыўся голам. Неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У студзені 2023 году перайшоў у салігорскі «Шахцёр», склаўшы трохгадовую дамову. У салігорскім клюбу спачатку заставаўся на лаве запасных ці нават па-за заяўкай. Сталае месца ў асноўным складзе здабыў толькі з восені. Улетку 2024 году гулец далучыўся да расейскага «Акрону», які толькі ўпершыню прабіўся ў Прэм’ер-лігу. У складзе каманды выступаў толькі ў матчах Кубка Расеі. У студзені 2025 году на правах арэнды вярнуўся ў Беларусь, стаўшы футбалістам віцебскага МЛ. У сакавіку 2026 году падпісаў з МЛ трохгадовы кантракт.

### Міжнародная
У верасьні 2022 году гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 16 лістапада 2022 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў у пачатковым складзе ў таварыскім матчы супраць моладзевай зборнай Ірану (3:0) і быў заменены ў другім тайме. У тым матчы таксама адзначыўся голам.

## Дасягненьні
**«Шахцёр»**:
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2023

**МЛ**:
* Чэмпіён Беларусі: 2025
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Эйгінт

**Эйгінт** (*Эйгент*, *Эгінт*, *Эйкінт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Эйгінт (Eigint) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -эйх- (-эй-) (імёны ліцьвінаў Эйгерд, Эйман, Эймунт; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад гоцкага agi 'лязо, булат, меч', а аснова -генд- (-гент-, -гінт-) (імёны ліцьвінаў Гентыла, Гінтэр, Агінт; германскія імёны Gentile, Genter, Aginto) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'. Такім парадкам, імя Эйгінт азначае «чароўнае лязо».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *die Rede des litauischen satrapa Eiginten* (26 траўня 1390 году); *Eykint* (Хроніка Віганда); *Еикинътовичю Кгирикоду чоловека* (1417 год паводле выпісу 5 чэрвеня 1641 году); *Ганусу Екгинътовичу… шесть чоловека* (1440—1492 гады); *Еикгинт Петрашевич*, *Бортъко Еикгинътовичъ* (1528 год); *Мацко Еикгинтович* (1537 год); *[[Мілейка|Милко]] Еикгинтовичъ… [[Ізбут|Еисбут]] Еикгинтович* (XVI ст.); *Юръи Ейкгинттовичъ* (1567 год); *boiarom Eigientowyczom* (1570 год); *земяне господарьские повету ковенского… панъ Юрыи Волоткевич Еикгинтовича* (29 траўня 1592 году); *na miejscu Wojciecha Eykinta* (1667 год); *Piotr Eygintowicz* (1690 год).

## Носьбіты
* Эйгінт — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1360 годзе
* Ганус Эгінтавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера
* Эйгінт Пятрашавіч — тавянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Бортка Эйгінтавіч — баярын Ковенскага павету, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году

Эйгінтовічы (Ejgintowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

У гістарычных пісьмовых крыніцах беларускага арэалу адзначалася імя Эйгінд (*Ejgind*).

## Глядзіце таксама
* Эйх
* Гента

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гента

**Гента** (; ? — 477) — сын караля вандалаў Гейзэрыха.

## Біяграфія
Меў брат Гунерыха (валадарыў у 477—484 гадох).

У 468 годзе браў удзел у морскай бітве супраць бізантыйскага флёту Базыліска.

Меў дзяцей Гунтамунда (валадарыў у 484—496 гадох), Тразамунда (валадарыў у 496—523 гадох), Годага і Гайлара.

## Глядзіце таксама
* Гента (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Вандалы
Гента (імя)

**Гента**, **Гент**, **Гінт** (*Гінць*, *Кіньт*), **Генда** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Ганда або Ганта, Гента або Генда, пазьней Гент (Gando, Ganto, Gento, Gendo, Gentt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -генд- (-гент-, -гінт-) паходзіць ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Гінцейка, Гентыла (Гендзела, Гінтыла, Гінтэль), Гінцін, Гінтэр (Гінтар), Гендрык, Вігінт, Сугінт, Таўгінт, Эйгінт (Эйгент), Ягінт (Агінт, Егінт, Ягент). Адзначаліся германскія імёны Gentke (Gendecke), Gentile (Gendele, Gindel, Gentel), Genten, Genter, Gendricus, Wigent, Sugenti, Theogint, Eigint, Aginto (Egind).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gindel, Ginter, Ginthart, Genderyk.

У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Genth.

У Прусіі бытавалі імёны *Gande / Ginde* (1360 год), *Gandiko* (1360 год), *Gandil / Gintil / Gintel* (1360, 1364, 1372, 1388, 1399, 1410 і 1419 гады), *Gintune*, *Gintar*, *Genderik* (1361 год). Апроч таго, у Прусіі адзначаліся прозьвішчы Gandt і Gandowitz. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Тотъ Кгентъ просилъ у насъ землицы* (5 чэрвеня 1457 году); *дядковичи его Янъ Гинцичъ* (10 чэрвеня 1496 году); *Войтехъ Кгынтовичъ* (пачатак XVI ст.); *Янушко Киньтовичъ*, *Шымъко Кгинътович* (1528 год); *Матей Кгинтович* (1538 год); *Войтеховая Кгинтовна удова* (1567 год); *бояре волости Шавленской… Петрашъ Гинтовичъ*, *boiare nasi włosci Szawelskiey… Pietrasz Gintowicz* (25 лютага 1569 году); *Gintowicz* (1671—1681 гады); *Parafia [[Глыбокае|głębocka]]… Giendy* (1784 год); *Marianna Ginto* (1804 год).

## Носьбіты
* Гента ( 477) — сын караля вандалаў Гейзэрыха
* Гента ( па 479) — гоцкі ваяр на службе Ўсходняй Рымскай імпэрыі
* Гента ( па 593) — бізантыйскі афіцэр германскага паходжаньня
* Янушка Кіньтавіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Шымка Гінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Анэля Гінтовіч — уладальніца зямлі ў Полацкім павеце на 1878 год

Гінтовічы (Gintowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Генты (Gent) гербу Стылярскі і Кенды (Kiend) гербу Кораб — шляхецкія роды Рэчы Паспалітай.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся засьценак Гентава або Гоўцы Малыя ў Браслаўскім павеце.

На 1905 год існаваў фальварак Гентышкі ў Маляцкай воласьці.

На гістарычнай Браслаўшчыне існуе вёска Гентава, на гістарычнай Ашмяншчыне — Гінтаўшчына, на гістарычнай Наваградчыне — Гінцавічы.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гента (гот)

**Гента** (; ? — па 479) — гоцкі ваяр на службе Ўсходняй Рымскай імпэрыі.

## Біяграфія
Упамінаецца пад 479 годам, калі знаходзіўся ў Лікнідзе з Сабініянам і атрымаў загад працягваць вайну супраць Тэадорыха Вялікага.

Ажаніўся зь бізантыйкай, якая паходозіла з правінцыі Эпір. 

## Глядзіце таксама
* Гента (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Готы
Катэгорыя:Асобы Бізантыі
Гайлар

**Гайлар** (; каля 451—483) — бацька апошняга караля вандалаў Гайламіра.

## Біяграфія
Сын Генты і ўнук караля Гензэрыха (валадарыў у 428—477).

Меў сыноў Гайламіра (валадарыў у 530—534 гадох), Цазу і Амата.

## Глядзіце таксама
* Гайлар (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Вандалы
Гайлар (імя)

**Гайлар** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне
Гайлар (Geilar, Geiler) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'.

У 1562 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Matthias Gelhar, Memelensis*, у 1626 годзе — *Hieronymus Gelhar, Regiomontanus Borussus*, у 1642 годзе — *Casparus Gelhar, Regiomontanus Prussus*.

## Носьбіты
* Гайлар (каля 451—483) — бацька апошняга караля вандалаў Гайламіра

## Глядзіце таксама
* Валадар

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Данііл Душэўскі

**Даніі́л Дзьмі́трыевіч Душэ́ўскі** ( 1 сакавіка 2004 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца расейскага клюбу «Ленінградзец».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюба «Менск», выступаў за юнацкія каманды клюбу, з 2020 году пачаў прыцягвацца да матчаў дублюючага складу, дзе замацаваўся на наступны год. Выступаў таксама ў Юнацкай лізе УЭФА. У канцы 2021 году стаў зьяўляцца і ў асноўнай камандзе клюбу. 31 кастрычніка 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу з салігорскім «Шахцёрам» (0:3). У далейшым пачаў выходзіць у стартавым складзе каманды. На пачатку 2023 годзе быў прызначаны капітанам каманды. У красавіку 2023 году футбаліст патрапіў у сьпіс самых пэрспэктыўных гульцоў да 20 гадоў, дзе сярод апорных паўабаронцаў заняў 15 месца. У траўні 2023 году паводле зьвестках да футбаліста выяўляла цікавасьць менскае «Дынама». Цягам усяго сэзону гулец заставаўся ў клюбе ключавым футбалістам, вызначыўшыся 4 забітымі галамі і 2 галявымі перадачамі. У сьнежні 2023 году зьявілася інфармацыя, што да футбаліста ёсьць вялікая цікавасьць з боку іншых клюбаў.

На пачатку новага сэзону 2024 году стала вядома, што гулец разглядае варыянты разьвіцьця кар’еры выключна ў Эўропе. За першую частку сэзону гулец стала выходзіў у асноўным склады ды ўсьцяж быў капітанам каманды. У ліпені маладзён далучыўся да сэрбскага ОФК, які толькі папоўніў склад мясцовай Супэрлігі. У сэрбскай найвышэйшай лізе згуляў толькі адзін матч, а ў летку 2025 году далучыўся да расейскага клюбу «Ленінградзец», які ачольваў Аляксей Бага.

### Міжнародная
У кастрычніку 2021 году і верасьні 2022 году гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 16 лістапада 2022 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме таварыскага матчу супраць моладзевай зборнай Ірану (3:0).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Менск»
Тэўдымунд

**Тэўдымунд**, **Тэадымунд** (;  ? — па 479) — бізантыйскі ўраднік остгоцкага паходжаньня.

## Біяграфія
Быў сынам караля Тэадэміра (валадарыў у 465—474 гадох). Меў братоў Тэадорыха Вялікага (валадарыў 474—526 гадох) і Амалафрыда.

Упамінаецца ў 479 годзе, калі камандаваў тылам войска Тэадорыха ў час яго ўварваньня ў Эпір. Калі бізантыйскі водца Сабініян напаў на Кандавію, то змог выратавацца толькі перайшоўшы мост і разбурыўшы яго, ахвяраваўшы тым самым гоцкім ар’ергардам.

## Глядзіце таксама
* Тэўдымунд (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Готы
Катэгорыя:Асобы Бізантыі
Кірыл Чарнавок

**Кіры́л І́гаравіч Чарнаво́к** ( 2 студзеня 2003 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца мазырскага «Славіі» (у арэндзе з барысаўскага БАТЭ).

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у роднай Дрысе, дзе трэнэрам быў ягоны бацька, Ігар Чарнавок. Пазьней далучыўся да акадэміі берасьцейскага «Дынама». У 2020 годзе пачаў выступаць за дубль дынамаўцаў, тады ж стаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. У пачатку 2021 году акадэмія «Дынама» перайшла да берасьцейскага «Руха», куды перабраўся і паўабаронца. Да сэзону 2021 году рыхтаваўся з асноўным складам «Руха». Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 20 сакавіка 2021 году, зьявіўшыся на зьмену ў другім тайме матчу супраць клюбу «Менск» (2:2). У далейшым працягваў рэгулярна зьяўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену.

У пачатку 2022 году рыхтаваўся да новага сэзону з «Рухам», а ў сакавіку, пасьля таго як берасьцейскі клюб зьняўся з Найвышэйшай лігі, перайшоў у «Менск», дзе замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У жніўні 2023 году падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ да канца 2025 году, але ўжо ў сярэдзіне сэзону на правах арэнды ўзмоцніў шыхты мазырскай «Славіі».

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 году ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 21 верасьня 2022 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на зьмену ў другім тайме таварыскага матчу супраць моладзевай зборнай Расеі (1:6).

## Дасягненьні
**«Славія»**:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Эгіпецкая гаворка арабскай мовы

**Эгіпецкая гаворка арабскай мовы** (  ці **эгіпецкая ара́бская мова**, , саманазва   — масры) — адна з разнавіднасьцяў арабскае мовы, на якой размаўляе большасьць насельніцтва Эгіпту.

Тэрміны «Эгіпэцкая гаворка» і «Каірская гаворка» ў навуковай літаратуры выкарыстоўваюцца як сынонімы. Каір зьяўляецца самым буйным горадам Эгіпту, гутарковая назва краіны і гарады на эгіпэцкім дыялекце пішуцца і вымаўляюцца аднолькава — "Маср".

## Клясыфікацыя
Яго існаваньне, паходжаньне і гісторыя працягваюць быць прадметам спрэчак па клясыфікацыі яго як асобнае мовы ці проста як аднаго зь дыялектаў арабскае мовы. Афіцыйна лічыцца, што *масры* зьяўляецца дыялектам арабскае мовы сэміцкае групы афра-азіяцкай моўнай сям'і. Многія прыхільнікі панарабізму ў Эгіпту, як і ў іншых арабскіх краінах, нават у побыце імкнуцца размаўляць на літаратурнай арабскай мове.

## Гісторыя
Мова ўтварылася ў дэльце Ніла, у Ніжнім Егіпце вакол сталіцы краіны, горада Каіра, у выніку заваяваньня краіны ў VII стагодзьдзі арабскімі заваёўнікамі і наступнага пераходу на арабскую мову мясцовага эгіпецкага насельніцтва. У далейшым разьвіваўся ў асноўным пад уплывам копцкай мовы — мовы даісламскага Эгіпта , а пазьней пад уплывам іншых моў — турэцкае, італійскае, францускае і ангельскае.

## Сучаснае становішча
Практычна ўсе эгіпцяне (больш за 100 млн чалавек да 2020 года) валодаюць эгіпецкім дыялектам арабскае мовы. Дзякуючы перавазе эгіпецкага кінематографа ва ўсім арабамоўным сьвеце эгіпецкі дыялект стаў найбольш пашыраным  варыянтам арабскае мовы. Таксама гэтаму паспрыялі шматлікія выкладчыкі эгіпецкага паходжаньня, якія працуюць у школах арабскіх краінаў .

## Зноскі

## Літаратура
* Багиров А. Г. Египетский арабский диалект. — М.: Поматур, 2008.

Катэгорыя:Мовы Эгіпту
Гадарых

**Гадарых**, **Гедрык** (*Кедрык*, *Кетрык*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гадырых, Гадарык, Гадрык, Гадырыкс, Гедэрых або Гетарык, пазьней Гедрых або Гетырык (Gaderich, Gadaricus, Gadric, Gadirix, Gederich, Getaricus, Gedrich, Getericus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гед- (-гад-, -гід-) (імёны ліцьвінаў Гедзень, Гедвін, Гедмонт; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) паходзіць ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', ісьляндзкага geð 'нораў, тэмпэрамэнт' або гоцкага gadiliggs 'сваяк, родзіч', а аснова -рых- (-рык-) (імёны ліцьвінаў Дзітрык, Індрых, Эрык; германскія імёны Hindrich, Ditricus, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны', германскага rikja 'магутны, каралеўскі'.

У Прусіі бытавала імя Гедэрых (Гедэрыкс, Гедрыкс): *Gederiks / Gederich / Gedriks* (1296 і 1358 гады).

Варыянты імя ў гістарычны крыніцах: *dem getreuen [[Пагезанія|Pogesanier]] Gederikes* (1296 год); *Magdalena Giedryk* (1804 год); *Jerzy Kietryk* (1814 год); *Jakub Kiedryk* (1817 год).

## Носьбіты
* Гадарых Вялікі (II ст.) — кароль готаў
* Ян Гедрык — войт маёнтку Новае Места, які ўпамінаецца ў 1837 годзе
* Мацьвей Андрэевіч і Адам Казімеравіч (Адамавіч) Гедрыкі — сяляне-каталікі з ваколіцаў Панявежу, якія мелі ў валоданьні зямлю на 1882 і 1889 гады
* Ёсіф Гедрык — пробашч Анікштаўскага касьцёла на 1897 год

## Глядзіце таксама
* Геда
* Рык

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны