Рабэр Ляфон

**Рабэр Ляфон** (акс. *Robèrt Lafont*; фр. *Robert Lafont*; 16 сакавіка 1923, Нім, Францыя — 24 чэрвеня 2009, Флярэнцыя, Італія) — аксытанскі і францускі пісьменьнік, паэт, публіцыст і гісторык літаратуры. Аксытаніст, абаронца самабытнасьці Аксытаніі. Пісаў на аксытанскай, францускай, каталянскай і італійскай мовах. Прафэсар лінгвістыкі. 
## Жыцьцяпіс

Рабэр Ляфон нарадзіўся ў 1923 годзе ў Німе.

У 1940—1943 гадах вывучаў класычную філялёгію ў Манпэлье. У гэты пэрыяд, з 1941 па 1942 гады, ён стаў чальцом Фэлібрыжу (Félibrige), культурнага руху за адраджэньне аксытанскай мовы і літаратуры ў Німе, перш чым стварыць асобны рух Joventuts Occitanas. Зь лета 1943 году да траўня  наступнага году яму давялося працаваць над францускімі моладзевымі праектамі, спачатку ў Марыяку, а потым у Лескары. 

Пасьля вызваленьня Францыі ён некалькі месяцаў працаваў у канцылярыі прэфэкта Гару, перш чым у 1945 годзе быў мабілізаваны ў францускія акупацыйныя войскі ў Нямеччыне і Аўстрыі.

У лютым 1945 году стаў сябрам новастворанага Інстытуту аксытаназнаўства.

У 1964 годзе ён скончыў сваю дысэртацыю *La Phrase occitane*, якая была апублікаваная ў 1967 г. У 1972 г. ён стаў загаднікам катэдры аксытанскай мовы і літаратуры ва ўнівэрсытэце Поля Валеры ў Манпэлье. Ён стане ганаровым прафэсарам гэтага ўнівэрсытэту.

У 1970-я гады спрыяў узьнікненьню новай лінгвістычнай тэорыі — праксэматыкі.

Памёр у 86 год 24 чэрвеня 2009 году ў Флярэнцыі ў Італіі.

## Творчасьць

Творчая спадчына Рабэра Ляфона шматгранная і ўключае зборнікі вершаў, п'есы, дасльедаваньні аксытанскай літаратуры і публіцыстычныя творы. У апошніх Ляфон настойліва абараняў самабытнасьць роднай Аксытаніі, крытыкаваў культурную палітыку Францыі, абвінавачваючы яе ва «ўнутраным каляніялізме». Акрамя твораў на аксытанскай і францускай мовах, Ляфон напісаў некалькі працаў на каталянскай і італійскай, якімі таксама валодаў дасканала.

## Творы

#### Паэзія

• Paraulas au vièlh silenci, I.E.O., 1946.

• Dire,I.E.O., 1957.

• Pausa Cerdana, Action poétique, 1962.

• L'Ora, Oc, 1963.

• Aire Liure, P. J. Oswald, 1974.

• Lausa per un solèu mòrt e reviuda, Jorn,1984.

• La gacha a la cistèrna / Le guetteur à la citerne, Jorn, 1998.

• Cosmographia monspessulanensis, Jorn, 2000.

• Lo Viatge grand de l’Ulisses d’Itaca, Jorn, 2004.

• Poèmas 1943-1984, Jorn, 2011.

#### Раманы і казкі

• Vida de Joan Larsinhac, IEO, 1951.

• Li Camins de la Saba, IEO, 1965.

• Lei Maires d’Anguilas,  I.E.O., 1966.

• Té tu té ieu, IEO,1968.

• L’Icòna dins l’Iscla, I.E.O., 1971.

• Lo Sant Pelau,  Cap e Cap, Agen, 1972.

• Tua Culpa , I.E.O., 1974.

• La Primiera Persona, Féderop, 1978.

• Lo Decameronet,  Vent Terral, Energas, 1982.

• La Festa: 1- Lo Cavalier de Març,  2- Lo Libre de Joan,  3 - Finisegle, Fédérop-Le Chemin Vert- Obradors, Lyon, Paris, Eglise-Neuve-d’Issac, 1983-1996.

• Bertomieu, Fédérop, 1986.

• La Reborsiera, Fédérop,1991.

• Chronique de l’Eternité, Fédérop, 1991.

• L’Enclaus, I.E.O., 1992.

• Insularas, I.E.O, 1996.

• Contes libertins e faulas amorosas, Trabucaire, 2000.

• L’Eròi talhat, Trabucaire, 2001.

• Lo Fiu de l’Uòu, Atlantica, Bayonne, 2001.

• Lei Miraus Infidèus, I.E.O., 2002.

• Nadala,  M.A.R.P.O.C, Nîmes, 2003.

• Lei Vidas d’Atanasi,  Reclams, Pau, 2005.

• Lo Cèrcadieu, Reclams, Pau, 2007.

• La cosmocritica, I.E.O., 2008.

#### Драматургія

• Lo Pescar de la Sépia, I.E.O., 1958.

• La Loba, ò la Frucha dei Tres Aubas, Aubanel,Avignon, 1959.

• La Bourride du Comte, U.F.O.L.E.A., 1966.

• Ramon VII , Lo Libre Occitan, 1967.

• La Nuech deis Enganats, in Cinc Peçòtas,  I.E.O., 1967.

• Los Ventres Negres, I.E.O., 1967.

• Teatre Claus,  I.E.O, 1969.

• Dòm Esquichòte, I.E.O.,1973.

• Lei Cascaveus, C.D.O., 1977.

• La Croisade, Edisud, Aix-en-Provence, 1983.

• Istòria dau Trauc, lo Relòtge, la Cabra  in Teatre d’òc al sègle XX , C.R.D.P., Montpellier, 1984.

#### Мовазнаўчыя эсэ

• Phonétique et Graphie du Provençal, I.E.O., 1952.

• La Phrase Occitane. Essai d’analyse systématique , P.U.F.,1967.

• L’ortografia occitana, sos principis, C.E.O., Montpellier, 1971.

• L’ortografia occitana, lo provençau, C.E.O.,  Montpellier, 1972.

• Le Travail et la Langue, Flammarion, Paris, 1978.

• Le Verbe occitan , M.A.R.P.O.C., Nîmes, 1981.

• Eléments de Phonétique Occitane, Vent Terral, Energas, 1983,  2005.

• Le Dire et le Faire, Praxiling, Montpellier, 1990.

• Il y a quelqu’un. La Parole et le Corps, Praxiling, Montpellier, 1994.

• Quarante ans de sociolinguistique à la périphérie, l’Harmattan, Paris, 1997.

• Schèmes et motivations. Le lexique du latin classique, l’Harmattan, Paris, 2000.

• Praxématique du latin classique, l’Harmattan, Paris, 2001.

• L’Être de Langage, Pour une anthropologie linguistique, Lambert-Lucas, Limoges, 2004.

• La motivation postérieure et nasale du schème en sémitique. Une approche par l’arabe classique, Lambert-Lucas, Limoges, 2006.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1923 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 16 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзілся ў Німе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі
Катэгорыя:Аксытанская мова
Катэгорыя:Францускія літаратары і літаратаркі
Катэгорыя:Францускія паэты
Катэгорыя:Францускія драматургі
Катэгорыя:Францускія палітыкі
Катэгорыя:Францускія перакладчыкі
Катэгорыя:Францускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Францускія сацыялінгвісты
Катэгорыя:Аксытанія
Катэгорыя:Асобы Манпэлье
Катэгорыя:Асобы Флярэнцыі
Катэгорыя:Памерлі ў Флярэнцыі
Катэгорыя:Памерлі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Памерлі 24 чэрвеня