open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Максім Бялоў

**Максі́м Бяло́ў** ( 23 красавіка 1999 году) — беларускі футбаліст, брамнік берасьцейскага «Дынама».

## Кар’ера
У 2016 годзе пачаў прыцягвацца да складу магілёўскага «Дняпра». Правёў за яго два матчы ў Першай лізе, выходзячы на замену ў канцы сустрэчы. З 2017 году, пасьля выхаду магілёўскай каманды ў Найвышэйшую лігу. Пачаў гуляць за дублюючы склад клюбу. Зрэдку прыцягваўся таксама да асноўнай каманды ў якасьці трэцяга брамніка. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 24 лістапада 2018 году, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць менскім «Дынама» (0:3).

У лютым 2019 году, пасьля таго як стала вядома пра аб’яднаньне «Дняпра» зь менскім «Промнем», накіраваўся на прагляд у аб’яднаную каманду. Пазьней праходзіў прагляд у бабруйскай «Белшыне». У сакавіку 2019 году афіцыйна стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». У складзе магілёўскага клюбу зноў пачаў выступаць за дубль.

У лютым 2020 году падпісаў кантракт з салігорскім «Шахцёрам». У сэзоне 2020 году выступаў за клюбны дубль. У студзені 2021 году падоўжыў кантракт з гарнякамі. У першай палове 2021 году зьяўляўся на лаве запасных асноўнай каманды, а пасьля выправіўся на службу ў армію. У 2022 году зноў пачаў выступаць за дубль «Шахцёра».

У лютым 2023 году пачаў трэнавацца з гарадзенскім «Нёманам» і ў выніку падпісаў трохгадовы кантракт з клюбам. Бялоў стаў першым брамнікам каманды па зыходзе перад пачаткам сэзону 2024 году Канстанціна Рудзянка. Заставаўся галоўным брамнікам каманды, двойчы ў складзе гарадзенцаў стаўшы ўладальнікам Кубка Беларусі. Перад пачаткам сэзону 2026 году далучыўся да берасьцейскага «Дынама».

## Статыстыка

## Дасягненьні
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2024, 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Брады (Гомельская вобласьць)

**Брады́** — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Колкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 16 чалавек
* 1999 год — 61 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Колкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Петрыкаўскага раёну
СШ-68

**СШ-68 (сталёвы шалом узору 1968 року)** — далейшы розьвітак агульнавайсковага шалома СШ-60.

Адрозьніваецца ад больш раньняга ўзору большай трываласьцю, вялікім нахілам пярэдняе (лабавое) сьценкі купалу і скарочанымі борцікамі, адагнутымі вонкі. Падтулейная прылада засталася ранейшаю, як і не зьмянілася і разьмяшчэньне заклёпваньняў. Афарбоўваўся шалом ў цёмна-зялёны колер.

Вага шалома — 1300 ґрамаў (з дэрмантынаваю падтулейнаю прыладаю — 1500 ґрамаў). СШ-68 забясьпечвае абарону ад небалістычных удараў (халоднаю зброяю і г. д.), а таксама сталёвых аскепкаў вагаю 1,0 ґрамаў на хуткасьці да 250 м/с. Ад куляў абараняе па 1-й клясе абароны (паводле старое клясыфікацыі).

## Варыянты ды мадыфікацыі
* **СШ-68М** (Азначнік ГРАК — 6Б14) — мадэрнізацыя СШ-68 за кошт узмацненьня абалонкі шалома знутры балістычнаю тканінаю (арамід), а таксама ўсталяваньні сучаснае дзігавае падвеснае сыстэмаў. У выніку, вага шалома павялічаная да 1,9 кґ. Шалом распрацаваны ГК НВА «Адмысловая тэхніка і сувязь» МУС Расеі для асабістага складу ўнутраных войскаў. СШ-68М забясьпечвае абарону галавы па 1-й клясе абароны (ад куляў пісталета ПМ ды рэвальвэра «наґан»).
* **СШ-68Н «Нарыхтоўка»** (Азначнік ГРАК — 6Б14) — мадэрнізацыя СШ-68 за кошт узмацненьня абалонкі шалома знутры балістычнаю тканінаю (арамід), а таксама ўсталяваньня сучаснае дзігавае падвеснае сыстэмаў. У выніку, вага шалома павялічана да 2 кґ. Шалом распрацаваны НДІ Сталі для асабістага складу ўзброеных сілаў. Шалом забясьпечвае абарону галавы па 1-й клясе абароны (ад куляў пісталета ПМ і рэвальвэра «наґан»), а таксама ад сталёвых аскепкаў сфэрычнае формы, вагаю 1,1 ґ, (дыямэтар аскепска 6,3 мм) пры хуткасьці да 400 м/с.

## Аксэсуары
У камплект шалома СШ-68 дадаткова ўваходзіць чахол зь сеткі або чахол з маскаванае тканіны МПТ розных афарбовак.

## Краіны-эксплюатанты
Шалом СШ-68 быў на ўзбраеньні УС СССР і краінаў Варшаўскае дамовы, а таксама Віетнаму, КНР, КНДР, Індыі ды іншых краінаў.

Пасьля распаду СССР у 1991 годзе шаломы СШ-68 засталіся на ўзбраеньні войскаў краінаў постсавецкае прасторы.

У сувязі зь зьяўленьнем больш лепшых шаломаў, СШ-68 паступова здымаецца з аснашчэньня (ва ўзброеных сілах Расеі паступова замяняецца на шаломы 6Б27 ды 6Б47, на ўзбраеньне эстонскага войска з пачатку 1990-х рокаў паступілі пяць тыпаў імпартных шаломаў, ва ўзброеныя сілы Грузіі ў сярэдзіне 2000-х рокаў пачалі паступаць імпартныя шаломы PASGT, ва ўзброеныя сілы Ўкраіны ў першым паўроччы 2014 пачаў паступаць шалом Каска-1М, ва ўзброеныя сілы Беларусі ў канцы лістапада 2014 року прынятыя на забесьпячэньне шаломы ЗШ-1 ды ЗШ-1-2).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Шаломы Расеі
Катэгорыя:Вайсковая тэхніка, створаная ў 1960-х
Катэгорыя:Савецкая вайсковая форма
Хазры

**Хазры** () — азэрбайджанскі аўтамат, распрацаваны на ґрунце АК-74М. Выпускаецца з 2011 року па расейскай ліцэнзіі.

## Гісторыя

Кантракт падпісаны ў 2010 годзе між «Расабаронэкспортам» ды МАП Азэрбайджану на 10 рокаў. Выканальнікам кантракту з расейскага боку естцт ОАО «Канцэрн „Ижмаш“». Камплектуючыя вузлы і дэталі для аўтаматаў пастаўляцьмуцца з Расеі. Таксама магчымая вытворчасьць дэталяў і вузлоў у Азэрбайджане па меры асваеньня вытворчасьці.
Паводле ўмоваў кантракту, усе вырабленыя ў Азэрбайджане аўтаматы пастаўляцьмуцца толькі Міністэрству абароны краіны і нацыянальным сілавым структурам.

## Канструкцыйныя асаблівасьці
Хазры адрозьніваецца ад базавага АК-74М некаторымі якаснымі характарыстыкамі. Аўтамат прыстасаваны для ўсталяваньня прыладаў начнога бачаньня, лязэрнага кіраваньня, асьвятленьня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
ЦАМТО

Катэгорыя:Сямейства АК
Катэгорыя:Зброя Азэрбайджану
Быстры

**Бы́стры** — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 35 чалавек
* 1999 год — 71 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бешанковіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бешанковіцкага раёну
6Б27

**6Б27** — агульнавайсковы штурмавы шалом Узброеных сілаў Расеі. Распрацаваны «НДІ Сталі» ў 2005 годзе для замены шалома 6Б7 узору 1999 року. Немэталічны бронешалом выкананы па тканкавая-палімэрнай тэхналёґіі, у сэрыйнай вытворчасьці з 2006 року, адначасова з шаломамі 6Б26 ды 6Б28. Шалом прыняты на ўзбраеньне краінамі АДКБ ды УС Расеі.

## Характарыстыкі шалома
Вага шалома 6Б27 складае 0,95—1,25 кґ, верхняя мяжа — вага шалома для памеру галавы 56—58 см. Забясьпечвае ахову галавы ад паразы 9-мм кулямі пісталетаў ПМ ды АПС з адлегласьці 5 м, а таксама ад куляў ПСМ ды ТТ з адлегласьці 40 м. Валодае супрацьаскепкаваю стойкасьцю на ўзроўні 1-е клясы абароны. Супрацьаскепкавая стойкасьць (па V50) складае 580—680 м/с. Шалом забясьпечвае абарону ад аскепкаў масаю 1 ґ пры хуткасьці 680 м/с. Плошча аховы — 12,7 кв.дм.

Шалом выпускаецца ў стандартным колеры — «аліва», камплектуецца чахлом, якіх выпускаецца цэлая лінейка: «Расейская лічба», «Флёра», «Аліўкавы», «Чорны», «Жоўтая бярозка», «Клякса».

У параўнаньні з шаломам францускага камплекту FELIN, валодае істотна большай абаронаю бакавое праекцыі галавы.

## Параўнаньне з аналяґамі

Заўвага: * ACH, R-ACH ды FELIN пры выпрабаваньнях аскепкавымі імітатарамі RCC й FSP (1,0 ды 1,1 ґ); 6Б27 — сфэрычным аскепкам 1,0 г

## Глядзіце таксама
* Advanced Combat Helmet
* Enhanced Combat Helmet
* Personnel Armor System for Ground Troops

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сучасныя бронешаломы: тэхналёґіі вырабу — Армейский вестник — пра асаблівасьці вырабу 6Б27
* Агульнавайсковы штурмавы шалом 6Б27 УС Расеі — «Всемирная военная энциклопедия» — Расея.

Катэгорыя:Шаломы
Яленаўка

Назву **Яленаўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Яленаўка — былая вёска ў Бабруйскім раёне
** Яленаўка — вёска ў Хоцімскім раёне

## Глядзіце таксама
* Яленава
* Яленшчына
Дзяніс Фірага

**Дзяні́с Фіра́га** (нарадзіўся 20 лістапада 2000 году) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
Выхаванец менскай футбольнай школы «Фартуна». З 2017 году пачаў выступаць за дублюючы склад «Іслачы». У канцы 2018 году стаў таксама прыцягвацца да асноўнай каманды. 24 лістапада 2018 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы перадапошняга тура супраць «Слуцку» (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Неўзабаве падпісаў першы трохгадовы кантракт з клюбам.

У далейшым выступаў перадусім за дубль, у 2020 годзе правёў яшчэ адзін матч у Найвышэйшай лізе. У ліпені 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў «Маладэчна». У лістападзе 2021 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Іслач».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Іслач» Менскі раён
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Маладэчна-2013»
Фінал Лігі Эўропы УЭФА 2016 году

**Фінальны матч [[Ліга Эўропы УЭФА 2015—2016 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2016 году]]** праходзіў у Базэлі на стадыёне «Санкт-Якаб-Парк», дзе сустракаліся клюбы «Лівэрпул» і «Сэвільля». Гэта быў 45-ы фінал у гісторыі Кубка УЭФА і 7-ы як фінал Лігі Эўропы УЭФА. Футбольны матч прайшоў 18 траўня 2016 году.

## Матч

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Лігі Эўропы

Катэгорыя:Ліга Эўропы УЭФА
Катэгорыя:2016 год у футболе
Палядкі (Магілёўская вобласьць)

**Паля́дкі** — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Горскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 41 чалавек
* 2010 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Горскі сельсавет (Краснапольскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Краснапольскага раёну
Ціжышкі

**Ці́жышкі** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 25 чэрвеня 2008 году ўваходзіла ў склад ліквідаванага Кушлянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 14 чалавек
* 1999 год — 38 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Рачуны

**Рачу́ны** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету. Побач зь вёскай знаходзіцца возера Рыжае.

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1999 год — 35 чалавек
* 2009 год — 30 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Сьнігяны

**Сьнігя́ны** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету. Каля вёскі знаходзіцца Рачунская ГЭС на рацэ Ашмянцы.

## Насельніцтва
* 2009 год — 175 чалавек
* 1999 год — 173 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Каб сказалі цяпер, што вернецца Савецкі Саюз — хоць павешайся», Падарожжы Свабоды 

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Андрэй Бітаў

**Андрэй Рыгоравіч Бітаў** (27 траўня 1937, Ленінград — 3 сьнежня 2018, Масква) — расейскі літаратар. Лічыцца адным з пачынальнікаў постмадэрнізму ў расейскай літаратуры. Ганаровы сябра Расейскай акадэміі мастацтваў. Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР. У 1988 годзе быў адным з стваральнікаў расейскага ПЭН-клюбу, а з 1991-га быў яго прэзыдэнтам.

## Жыцьцяпіс
Бацька — архітэктар. Маці — юрыст. Брат Алег — вядомы савецкі журналіст-міжнароднік і перакладчык. Са словаў самога — па нацыянальнасьці чаркес у пятым пакаленьні. Пісаць пачаў у 1956 годзе.

У 1954 годзе скончыў сярэднюю школу № 213 (якая тады знаходзілася на набярэжнай Фантанкі) — першую ў Ленінградзе школу з выкладаньнем шэрагу прадметаў на ангельскай мове.

У 1957 годзе паступіў у Ленінградзкі горны інстытут, дзе ўдзельнічаў у працы літаб’яднаньня пад кіраўніцтвам Глеба Сямёнава. У 1957—1958 гг. служыў у будаўнічым батальёне на Поўначы. У 1958 годзе аднавіўся ў інстытуце, скончыў геолягаразьведачны факультэт у 1962 годзе.

Пісаў вершы. Пераймаючы Віктара Галяўкіна, пачаў пісаць кароткія абсурдысцкія апавяданьні, упершыню апублікаваныя ў 1990-х гг. Часта ў інтэрвію называў сябе непрафэсійным пісьменьнікам.

З 1960 па 1978 г. выйшлі ў друк каля дзесяці кніг прозы. З 1965 году сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР.

Найбольш вядомым яго раманам стаў «Пушкінскі дом», упершыню апублікаваны ў 1978 годзе ў ЗША. У 1979 годзе быў адным са стваральнікаў бесцэнзурнага альманаху «Метропаль». Яго забаранялі друкаваць аж да 1986 году.

Перабудова адкрыла новыя магчымасьці. Замежжа, лекцыі, сымпозіюмы, грамадзкая, у тым ліку праваабарончая, дзейнасьць. У 1988 годзе ўдзельнічаў у стварэньні расейскага ПЭН-Клюбу, з 1991 году — яго прэзыдэнт. У 1991 годзе быў адным са стваральнікаў нефармальнага аб’яднаньня «БаГаЖъ» (Бітаў, Ахмадуліна, Аляшкоўскі, Жванецкі). Выкладаў у Літаратурным інстытуце імя А. М. Горкага.

У сакавіку 2014 году разам з шэрагам іншых дзеячаў культуры і навукі Расеі выказаў нязгоду зь дзеяньнямі расейскай улады ў Крыме. Сваю пазыцыю ён выказаў у адкрытым лісьце, надрукаваным у «Новой газете».

Ляўрэат многіх расейскіх літаратурных прэміяў, таксама быў адзначаны прэміямі ў Армэніі, Нямеччыне і Францыі.

## Творчасьць
* «Пушкінскі дом»
* «Абгрунтаваная рэальнасьць»
* «Выкладчык сымэтрыі»
* «Урокі Армэніі»

## Крыніцы

## Літаратура
* *Meyer R.* A. Bitov’s Pushkinskij Dom. Bloomington, 1986;
* *Chances E.* A. Bitov. Camb., 1993.
* Казак В.: Лексикон русской литературы XX века

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Шасьцідзясятнікі
Катэгорыя:Савецкія літаратары
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Катэгорыя:Расейскія літаратары
Катэгорыя:Сябры расейскага ПЭН-цэнтру
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Рэпішча (Гарадоцкі раён)

**Рэ́пішча** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1 чалавек
* 1999 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Руднянскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Івашкаўцы (Смаргонскі раён)

**Іва́шкаўцы** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету. Каля вёскі працякае рака Ашмянка.

## Насельніцтва
* 2009 год — 152 чалавекі
* 1999 год — 145 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
Капліца-пахавальня роду Качанаў пабудаваная на каталіцкіх могілках у вёсцы на мяжы XIX—XX стагодзьдзяў. Пакуль побач у Солах будаваўся новы мураваны касьцёл, яна выконвала ролю храму. Будынак пабудаваны ў нэагатычным стылі й нядрэнна захаваўся да нашых дзён. Ён вырашаны вэртыкальна выцягнутым прастакутным у пляне аб’ёмам з 5-граннаю апсідаю, над якой стромкі 2-схільны дах пераходзіць у вальмавы і завершаны па цэнтры 8-граннаю сыгнатуркаю са сьпічастым шатром. Фасад завершаны трохкутным франтонам з акном-разэткаю па цэнтры. Фасады прарэзаныя стральчатымі аконнымі праёмамі і ўмацаваныя 2-ступеньчатымі руставанымі контрафорсамі па кутах.

Паблізу капліцы-пахавальні помнік жаўнерам, што загінулі ў часы Першай сусьветнай вайны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Дэгісі

**Дэ́гісі** (таксама — *Дагісі́*) — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету. На ўсход ад вёскі працякае рака Ашмянка.

## Насельніцтва
* 2009 год — 65 чалавек
* 1999 год — 80 чалавек

## Асобы
* Канстантын Іваноўскі (1930) — удзельнік пасьляваеннага беларускага антыбальшавіцкага падпольля
* Эдуард Сташкевіч (1928) — удзельнік пасьляваеннага беларускага антыбальшавіцкага падпольля

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Канстантын Іваноўскі

**Канстантын Іваноўскі** (, в. Дэгісі, цяпер Смаргонскі раён) — удзельнік антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху ў Смаргоні 1949—1950 гг (Мядзельска-Смаргонскае моладзевае антыкамуністычнае падпольле).

Скончыў Сольскую сямігодку, а затым пайшоў вучыцца ў Смаргонскую сярэднюю школу. Арыштаваны, калі быў вучнем 9 клясы, у пачатку 1950; асуджаны вайсковым трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі летам таго ж году па справе мядзельска-смаргонскай моладзевай падпольнай арганізацыі на 10 гадоў зьняволеньня. На допытах амаль усё адмаўляў, што, магчыма, і абумовіла адносна невялікі прысуд. Пакараньне адбываў разам з Эдуардам Сташкевічам і Зянонам Ахрамовічам у Сьвярдлоўскай вобласьці на лесапавале і будаўнічых работах. У лютым 1954 вызвалены. Вярнуўся ў родную вёску.

## Літаратура
* Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік
* Чарняўскі М. М. Да гісторыі Мядзельска-Смаргонскага вучнёўскага падполля // Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў ХХ стагоддзі: Матэрыялы нав.-практ. канферэнцыі (Менск, 27—28 лютага 1998 г.). Мн., 1998; Антысавецкія рухі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаргонскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі антысавецкага падпольнага руху ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Эдуард Сташкевіч

**Эдуард Сташкевіч** (, в. Дэгісі, цяпер Смаргонскі раён — , в. Солы) — удзельнік антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху ў Смаргоні 1949—1950 гг (Мядзельска-Смаргонскае моладзевае антыкамуністычнае падпольле).

Пасьля заканчэньня Сольскай сямігодкі працягнуў навучаньне ў Смаргонскай сярэдняй школе. У пачатку 1950 году, калі быў вучнем 10 клясы, арыштаваны, а летам таго ж году за прыналежнасьць да мядзельска-смаргонскай падпольнай арганізацыі вайсковым трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі асуджаны на 25 гадоў зьняволеньня ў канцлягерох. Пакараньне адбываў разам зь іншымі ўдзельнікамі падпольля Зянонам Ахрамовічам і Канстантынам Іваноўскім пераважна ў Сьвярдлоўскай вобласьці на лесапавале і будаўнічых работах.

Вярнуўся на Бацькаўшчынў з падарваным здароўем у 1956 годзе. Спачатку працаваў у Смаргонскай машынна-трактарнай станцыі, а пасьля заканчэньня Полацкага сельгастэхнікуму быў загадчыкам сельгасучастку ў Солах. Памёр на 46-м годзе жыцьця. Пахаваны ў Солах.

## Літаратура
* Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік
* Чарняўскі М. М. Да гісторыі Мядзельска-Смаргонскага вучнёўскага падполля // Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў ХХ стагоддзі: Матэрыялы нав.-практ. канферэнцыі (Менск, 27—28 лютага 1998 г.). Мн., 1998; Антысавецкія рухі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаргонскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі антысавецкага падпольнага руху ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі ў Смаргонскім раёне
Зянон Ахрамовіч

**Зянон Ахрамовіч** ( 1932, хутар каля в. Чарняты, цяпер Смаргонскі раён) — удзельнік антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху ў Смаргоні 1949—1950 гг. (Мядзельска-Смаргонскае моладзевае антыкамуністычнае падпольле).

Навучаўся ў Смаргонскай сярэдняй школе, восеньню 1949 актыўна ўключыўся ў антыкамуністычную дзейнасьць, разам з кіраўніком падпольнай арганізацыі Расьціславам Лапіцкім распаўсюджваў улёткі; захоўваў на бацькавым хутары друкарку, на якой друкаваліся ўлёткі. Арыштаваны ў лютым 1950 году, летам таго ж году вайсковым трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі асуджаны па справе мядзельска-смаргонскага падпольля на 25 гадоў зьняволеньня ў лягерох. Пакараньне адбываў у асноўным у Сьвярдлоўскай вобласьці на лесапавале і будаўнічых работах разам зь іншымі ўдзельнікамі арганізацыі Канстантынам Іваноўскім і Эдуардам Сташкевічам.

Вызвалены са зьняволеньня ў сярэдзіне 50-х. Вярнуўся на Смаргоншчыну і неўзабаве выехаў у Польшчу, жыве ў Эльблёнгу.

## Літаратура
* Антысавецкія рухі ў Беларусі (1944—1956). Даведнік
* Чарняўскі М. М. Да гісторыі Мядзельска-Смаргонскага вучнёўскага падполля // Палітычныя рэпрэсіі на Беларусі ў ХХ стагоддзі: Матэрыялы нав.-практ. канферэнцыі (Менск, 27—28 лютага 1998 г.). Мн., 1998; Антысавецкія рухі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаргонскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі антысавецкага падпольнага руху ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Уйгуры

**Уйгуры** () — цюрскі этнас ва Ўсходняй і Цэнтральнай Азіі. Пераважная большасьць уйгураў пражывае ў Сіньцьзян-Уйгурскім аўтаномным раёне Кітайскай народнай рэспублікі, дзе складаюць адну зь пяцідзесяці пяці афіцыйна прызнаваных нацыянальных меншасьцяў. Уйгуры пераважна вызнаюць іслам.

Каля 80% усіх уйгураў Сіньцьзяну пражываюць у паўднёва-заходняй частцы раёну — Тарымскім басэйне. Акрамя Сіньцьзяну, вялікая колькасьць уйгураў пражывае ў павеце Таоуянь у паўднёва-цэнтральнай Хунані. Акрамя Кітаю, значныя уйгурскія дыяспары пражываюць у Цэнтральнай Азіі (Казахстан, Кыргыстан, Узбэкістан) і Турэччыне. Колькасьць уйгураў па-за Кітаем ацэньваецца ў 1—1,6 мільёну.

## Крыніцы
Ажугеры

**Ажу́геры** (таксама — *Ажу́гары*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Ашмянкі. Уваходзяць у склад Сольскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Асгер або Осгер (Asger, Osger) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 22 чалавекі
* 2009 год — 25 чалавек

## Славутасьці
* Рэшткі гаспадарчых пабудоваў ХІХ стагодзьдзя

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Завозерцы

**Заво́зерцы** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 53 чалавекі
* 1999 год — 78 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
Стаянка паміж цэнтрам вёскі і ракой Сікункай (у месцы вытоку рачулкі з возера Рыжага), на выступе пясчанага ўзвышша. Памеры 40×80 м. Выявіў і абсьледваў у 1984 г. М. М. Чарняўскі. Адносіцца да эпохі мэзаліту, датуецца VII—VI стагодзьдзямі да н. э. Стан здавальняючы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Нацыянальная ліга чэмпіянату Грузіі па футболе

**Нацыянальная ліга** — найвышэйшы дывізіён сыстэмы футбольных лігаў Грузіі. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 10 клюбаў. Пасьля кожнага сэзону клюб, які заняў апошняе месца, выбывае ў Нацыянальную лігу 2, а яго месца займае наймацнейшая каманда другога дывізіёну.

## Чэмпіёны
* Дынама Тбілісі — 19 тытулаў
* Тарпэда Кутаісі — 4
* Ібэрыя 1999 — 3
* ВІТ-Джорджыя, Мэталюрг Руставі, Зэстафоні, Дынама Батумі — 2
* Сіёні, Дыла, Самтрэдыя — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Чэмпіянат Грузіі па футболе
Люстра дзён

**«Люстра дзён»** — беларускі самвыдатаўскі літаратурны і грамадзка-палітычны часопіс.

Выдаваўся ў 1979—1980 гадах Сяргеем Дубаўцом і Вінцуком Вячоркам пры дапамозе Сяржука Сокалава, якія зашыфравалі свае імёны пад калектыўным псэўданімам «Беларуская Талеранцыйная Грамада». Гэты назоў мусіў падкрэсьліць талеранцыйную пазыцыю выданьня, якая, на думку рэдакцыі, была закаранёная ў беларускай гісторыі і культуры.

Усяго выйшла 4 нумары. Хаця часопіс рыхтаваўся ў Менску, у кансьпіратыўных мэтах пазначана, што выдаецца ў Еўі. З тае ж прычыны ўказваліся і выдуманыя двохзначныя нумары.

Паводле Дубаўца, першыя два нумары зьмяшчалі толькі па адным творы; наступныя ж два ўжо ўяўлялі зь сябе часопіс з разьвітаю рубрыкацыяй. Большасьць тэкстаў рыхтавалася Вячоркам. Друк ажыцьцяўляўся Дубаўцом на электрычнай машынцы «Optima» ў рэдакцыі дывізійнае газэты «Боевой призыв», якая знаходзілася на тэрыторыі Менскага апэратыўнага палку («Белполк»), падчас свае службы. Выданьне мела вокладку. Тытул набіраўся шматкратным паўторам адной зь літараў. Быў эпіграф «Закройце яму хлябала!» (У.Караткевіч).

## Крыніцы

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Выпраўленчая калёнія №22

**«Выпраўленчая калёнія №22»** (неафіцыйна Ваўчыныя норы) — выпраўленчая ўстанова ўправы Дэпартамэнту выкананьня пакараньняў Міністэрства ўнутраных справаў Беларусі па Берасьцейскай вобласьці, заснаваная ў чэрвені 1993 году на месцы былой вайсковай часткі за 10 км на захад ад станцыі Даманава.

У калёніі адбываюць пакараньне асобы, асуджаныя за злачынствы з наркотыкамі.

## Мінуўшчына
Назва «Ваўчыныя норы» паходзіць ад назвы вёскі, якая існавала да Другой сусьветнай вайны.

*Выпраўленча-працоўная калёнія строгага рэжыму №22* зьмяшчальнасьцю 550 чалавек утвораная ў чэрвені 1993 року на месцы колішняй вайсковай часткі. Першыя вязьні прыбылі ў студзені 2000 року. З 2015 року тут утрымліваюць толькі асуджаных па артыкуле №328 Крымінальнага кодэксу (незаконны абарот наркатычных сродкаў).

## Рэжым
На тэрыторыі ўстановы разьмяшчаецца філія дзяржаўнага прадпрыемства па вырабе мэблі, тартак, участкі па вытворчасьці жалезабэтонных вырабаў, кавальскі, сталярны, кравецкі, па разборы каляровых мэталаў.

На базе ўстановы рэалізаванае дыстанцыйнае навучаньне з магчымасьцю атрыманьня вышэйшай адукацыі. Дзейнічае прафэсійна-тэхнічная вучэльня.

Дзейнічае мэдыцынская часьць.

Для парушальнікаў дысцыпліны створаныя штрафны ізалятар (ШІЗА) і памяшканьне камэрнага тыпу (ПКТ).

## Крыніцы

Катэгорыя:Івацэвіцкі раён
Катэгорыя:Турмы Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Наркотыкі ў Беларусі‎
Катэгорыя:Міністэрства ўнутраных справаў Рэспублікі Беларусь
Тэлугу

**Мова тэлугу** (తెలుగు) — адна з дравідыйскіх моваў. Распаўсюджана ў індыйскім штаце Андгра-Прадэш, дзе мае статус афіцыйнай, а таксама дзяржавах з значнай дыяспарай народа тэлугу — краінах Паўднёва-Ўсходняй Азіі, у некаторых дзяржавах Афрыкі і Блізкага Ўсходу, на астравах Фіджы і на Маўрыкіі.

## Вонкавыя спасылкі

* Тэлугу-ангельскі анлайн слоўнік 

Катэгорыя:Дравідыйскія мовы
Катэгорыя:Мовы Індыі
Талочкаў

**Тало́чкаў** — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ціхініцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1704 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтку Ціхінічы ў Рэчыцкім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ціхініцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёну
Другая Ўсебеларуская краязнаўчая канфэрэнцыя

**Другая Ўсебеларуская краязнаўчая канфэрэнцыя** адбылася 7—12 студзеня 1929 року ў Менску.

Прысутнічалі 72 дэлегаты ад 300 краязнаўчых арганізацыяў (аб’ядноўвалі больш за 10 000 членаў), прадстаўнікі краязнаўчых таварыстваў РСФСР і УССР. З дакладамі выступілі Усевалад Ігнатоўскі, Вацлаў Ластоўскі, Язэп Лёсік, Аляксандар Ляўданскі, Мікалай Касьпяровіч, Ісак Сербаў ды іншыя. Вырашыла арганізацыйныя пытаньні: кіраўніцтва краязнаўствам Акадэміяй навук, падрыхтоўка краязнаўцаў сярэднімі і вышэйшымі навучальнымі ўстановамі, справаздача Цэнтральнага бюро краязнаўства (ЦБК) і акружных таварыстваў, зьмены ў статуце і выбары ЦБК, зацьвярджэньне новых чальцоў-карэспандэнтаў ЦБК. У справаздачы адзначана пашырэньне краязнаўчага руху ў Беларусі — адкрыты 22 краязнаўчыя музэі, выдадзены чарговыя зборнікі краязнаўчых прац «Аршаншчына», «Віцебшчына», апісаньні Асіпавіцкага і Горацкага раёнаў, у друку знаходзіліся слоўнікі Віцебшчыны, Мазыршчыны, Чэрвеньшчыны, падрыхтаваны да выданьня апісаньні шэрагу населеных пунктаў. Праца канфэрэнцыі праходзіла ва ўмовах узмацненьня таталітарнага рэжыму: абмежаваныя тэмы краязнаўчых дасьледаваньняў, узмоцненае вывучэньне рэвалюцыйнага руху, новых рыс у побыце працоўных мас.

Катэгорыя:Беларускае краязнаўства
Катэгорыя:Гісторыя БССР‎
Катэгорыя:Студзень 1929 году
Катэгорыя:1929 год у Менску
Катэгорыя:Падзеі ў Менску
Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году

**Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году** — 16-ы чэмпіянат сьвету па футболе ФІФА, які праходзіў у Францыі з 10 чэрвеня па 12 ліпеня. Гэта быў другі выпадак, калі чэмпіянат праходзіў у Францыі (пасьля 1938 году) і дзявяты раз у Эўропе.

У фінальным турніры ўпершыню прымалі ўдзел 32 нацыянальныя зборныя, 30 зь якіх прайшлі стадыю кваліфікацыйных спаборніцтваў, зборная Францыі аўтаматычна кваліфікавалася як каманда-гаспадар, а зборная Бразыліі як пераможца папярэднага чэмпіянату.

Чэмпіянат праходзіў у 10 гарадах на 10 стадыёнах. Фінал адбыўся 12 ліпеня на стадыёне «Стад дэ Франс». Зборная Францыі перамагла зборную Бразыліі зь лікам 3:0 і першы раз у сваёй гісторыі выйграла чэмпіянат сьвету.

## Стадыёны

## Групавы этап
### Група A

### Група B

### Група C

### Група D

### Група E

### Група F

### Група G

### Група H

## Плэй-оф

:1 — матч завершыўся ў сэрыі пэнальці
:2 — матч завершыўся ў дадатковы час

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе
Арлоўка

Назву **Арлоўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Арлоўка — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Данецкая вобласьць:
** Арлоўка — сяло ў Пакроўскім раёне
** Арлоўка — сяло ў Ясінавацкім раёне

## Падвойныя назвы
* Верхняя Арлоўка
* Вялікая Арлоўка
* Красная Арлоўка
* Мокрая Арлоўка
* Новая Арлоўка

## Глядзіце таксама
* Арлова
* Арловічы
* Арлоў
* Арлоўскае
* Арлоўская
* Арлоўскі
* Арлоўшчына
Варакумшчына

**Вараку́мшчына** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 53 чалавекі
* 1999 год — 71 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Дзіцятка Хрыстос

**Дзіця́тка Хрысто́с** (, вымаўляецца ) — традыцыйны пэрсанаж, які прыносіць падарункі на Раство ў Аўстрыі, Швайцарыі, Нямеччыне (паўднёвай і заходняй), Чэхіі, Славеніі, Харватыі, Італіі (Паўднёвы Тыроль), Ліхтэнштайне, Люксэмбургу, Бэльгіі, Гішпаніі, Партугаліі, Славаччыне, Вугоршчыне, Францыі (паўночна-ўсходняя частка), Польшчы (Верхняя Сылезія), Гішпанскай Амэрыцы, Бразыліі (паўднёвай), Канадзе (Квэбэк). У Італіі завецца *Gesù Bambino*, у Партугаліі *Menino Jesus*, у Вугоршчыне *Jézuska*, у Славаччыне *Ježiško*, у Чэхіі *Ježíšek*, у Лацінскай Амэрыцы «Niño Dios» ці «Niño Jesús», у Харватыі *Isusić* ці *Isusek*, што амаль паўсюль азначае *маленькага Ісуса*.

## Мінуўшчына
Ідэю Дзіцятка Хрыста як носьбіта падарункаў ў часе эўрапейскай Рэфармацыі ўхваліў Марцін Лютэр. У XVI—XVII стагодзьдзях шматлікія эўрапейскія пратэстанты прынялі гэтага пэрсанажа і перанесьлі традыцыйную дату ўручэньня падарункаў на конадзень Раства замест 6 сьнежня. Такім чынам Лютэранская Царква нагадвала дзецям пра Ісуса Хрыста, у гонар якога названы гэты калядны пэрсанаж. У XIX стагодзьдзі Дзіцятка Хрыстос быў прыняты і ў каталіцкіх рэгіёнах Нямеччыны, аднак надзіва хутка стаў замяняцца сэкулярызаванай вэрсіяй «Вайнахтсмана» (Санта-Кляўса) ва ўласна пратэстанцкіх рэгіёнах.

## Апісаньне

Дзіцятка Хрыстос у нямецкай традыцыі мала падобны да гістарычнага Ісуса Хрыста. Ён уяўляе зь сябе эльфападобнае дзіця, звычайна бялявае і з анёльскімі крыламі. Часам гэтага пэрсанажа называюць таксама калядным анёлкам. Дзеці ніколі ня бачаць Дзіцятку Хрыста пэрсанальна, а толькі знаходзяць ад яго падарункі на Раство.

У заходненямецкім Энгельскірхэне шторок адчыняецца пошта Дзіцяткі Хрыста, куды за паўтарамесячны сэзон прыходзіць каля 130 000 тысячаў лістоў з усяго сьвету. З 2018 року пошта прымае лісты і адказвае па-беларуску.

## Назвы іншымі мовамі

## Глядзіце таксама
* Дзяцінства Ісуса Хрыста
* Дзень Сьвятога Мікалая
* Патаемны Санта

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Пошта Дзіцяткі Хрыста ў Нямеччыне 
* Пошта Дзіцяткі Хрыста ў Аўстрыі 
* Дзіцятка Хрыстос Марціна Лютэра 

Катэгорыя:Калядныя пэрсанажы
Катэгорыя:Хрысьціянскі фальклёр
Катэгорыя:Іканаграфія Ісуса Хрыста
Катэгорыя:Гісторыя лютэранства
Катэгорыя:Выдуманыя хрысьціянскія сьвятыя
Містыка (часопіс)

**«Містыка»** — машынапісны часопіс студэнтаў Гарадзенскага ўнівэрсытэту. Выдавалі Віктар Варанец ды Юры Камягін. На працягу 1982—1983 выйшла чатыры выпускі часопіса.

Друкаваліся творы рознай тэматыкі і жанру на беларускай, польскай ды расейскай мовах.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1982 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Гарадзенскія СМІ
Герэці

**Герэ́ці** () — гістарычная вобласьць у Грузіі.

Катэгорыя:Гістарычныя вобласьці Грузіі
Джавахэці

**Джавахэці** () — гістарычная вобласьць у Грузіі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гістарычныя вобласьці Грузіі
Ясень (Менская вобласьць)

**Я́сень** — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабадзкога сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 24 чалавекі
* 1999 год — 32 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабадзкі сельсавет (Узьдзенскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Узьдзенскага раёну
Медрыкі

**Ме́дрыкі** — вёска ў Беларусі, на рацэ Кернаве каля сажалкі Медрыкаў. Уваходзяць у склад Сольскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Медэрык (Mederic) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова мат- (мад-, мед-) (імёны ліцьвінаў Матывік, Медвін, Матар; германскія імёны Mathwig, Medwinus, Matter) паходзіць ад гоцкага maþa 'добры, пачэсны', а аснова -рых- (-рык-) (імёны ліцьвінаў Дзітрык, Індрых, Эрык; германскія імёны Hindrich, Ditricus, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны', германскага rikja 'магутны, каралеўскі'.

## Насельніцтва
* 1999 год — 117 чалавек
* 2009 год — 94 чалавекі

## Славутасьці
* Курган — 1,5 км на ўсход ад вёскі
* Каменная прыдарожная каплічка (ХІХ ст.)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Медрыкі, Radzima.org

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Валэйкавічы

**Валэ́йкавічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Ашмянкі. Уваходзяць у склад Сольскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Валіка або Валейка (Walica, Waleicho) — імя германскага паходжаньня. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 247 чалавек
* 2009 год — 214 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
6Б47

**6Б47** — адзіны вайскавы бранявы шалом Узброеных сілаў Расейскае Фэдэрацыі.

Уваходзіць да складу рыштунку «Ратнік» вытворчасьці прадпрыемства ЦНДІдакмаш. Распрацоўваецца цэнтрам «Армакам» з 2011 року. Шалом выраблены з тканкавых матэрыялаў на ґрунце мікрафілямэнтных арамідных ніткаў. Забясьпечвае змогу выкарыстаньня штатных сродкаў сувязі, мацаваньне прыборнага абсталяваньня і спалучаецца з сродкамі абароны орґанаў слыху, зроку, дыханьня.

Экспэртамі цэнтру выпрабаваньняў DuPont у 2015 годзе прызнаны найлепшым лёгкім шаломам у сьвеце.

## Характарыстыкі
Шалом *6Б47* забясьпечвае ахову ад:
* 9-мм куляў набояў  пісталета ПМ з адлегласьці 5 мэтраў;
* імітатараў аскепкаў (сталёвы кулік дыямэтрам 6,3 мм ды вагою 1,05 ґ) пры V 50 % ня менш за 630 м/с;
* аскепкаў (сталёвая сфэра вагою 1,05 г) на хуткасьці ня менш за 630 м/с.
 
Час бесьперапыннага нашэньня вырабу — ня менш за 24 гадзіны пры выкананьні тыповых заданьняў, характэрных для баявога становішча. Шалом захоўвае свае ахоўныя ўласьцівасьці пры тэмпэратуры ад −50 до +50&nbsp;°C і ўзьдзеяньні атмасфэрных ападкаў. Ґарантыйны тэрмін захоўваньня — ня менш за 8 рокаў, зь іх ґарантыйны тэрмін эксплюатацыі — ня менш за 5 рокаў. Падтулейная прылада — дзігавая. Вага шалома — 1000 ґрамаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Шаломы
Анікеўшчына

**Аніке́ўшчына** — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 14 чалавек
* 1999 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Кубліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ўшацкага раёну
Маркаўка (неадназначнасьць)

Назву **Маркаўка** маюць:

* Маркаўка — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі
* Маркаўка — мястэчка ў Луганскай вобласьці Ўкраіны
Павук (неадназначнасьць)

* **[[Павукі]]** (, *Aranei*) — атрад дыхальных суставаногіх.

## Асобы
* Андрэй Павук — беларускі мастак. 
* Андрэй Павук — беларускі блогер, грамадзка-палітычны актывіст.
6Б21

**6Б21** або **«Пярмячка»** — супрацьаскепкавы баявы ахоўны камплект 6Б21 распрацаваньня ЗАТ «Кираса» (Перм).

Камплект улучае каля 20 рэчаў, у тым ліку арамідны камбінэзон, бронекамізэльку, шалом, «разьцяжу», ахоўныя супрацьаскепкавыя акуляры ды пальчаткі. Агульная вага камплекту, у залежнасьці ад узроўню абароны, можа складаць 8,5—12 кґ.

Паводле ЗАТ «Кираса», камплект ня мае аналяґаў ані ў Расеі, ані за мяжою, валодае шырокім спэктрам службова-эксплюатацыйных уласьцівасьцяў. Агульная плошча абароны камплекту перавышае плошчу існуючых у сьвеце агульнавайсковых сродкаў індывідуальнае бранявое абароны ў тры разы. «Пярмячка» забясьпечвае абарону ад куляў аўтаматаў АК-74, АКМ, вінтоўкаў СВД, М16А1, М16А2 ды забранявае кантузійнае траўмы (сумесна з супрацькульнымі бронеблёкамі бронекамізэлькі), вытрымлівае простае трапленьне з 50 мэтраў, а шалом ды акуляры могуць выратаваць ад аскепкаў, што ляцяць з хуткасьцю да пяцісот мэтраў у сэкунду.

Мадэрнізаваны варыянт БЗК «Пярмячка-М», што складаецца з 20 элемэнтаў, які абараняе вайскоўца практычна з ног да галавы, быў распрацаваны прадпрыемствам у 2010 годзе ў парадку ўласнае ініцыятывы.

## Мадыфікацыі
Існуе шэсьць асноўных мадыфікацыяў:
* 6Б21
* 6Б21-1
* 6Б21-2
* 6Б22
* 6Б22-1
* 6Б22-2

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Бронекамізэлькі
Міжнародны турнір па баскетболе памяці Ўладзімера Рыжанкова

**Міжнародны турнір па баскетболе памяці Ўладзімера Рыжанкова** — штогадовыя спаборніцтвы па баскетболе, якія праводзяцца ў Менску і ў якіх прымаюць удзел зборныя каманды юнакоў і дзяўчат да 16 гадоў (U-16) з 4-5 краінаў. Звычайна праводзіцца напрыканцы лістападу — пачатку сьнежня.

Турнір заснаваны ў 1996 годзе пастановай ураду Беларусі, каб увекавечыць памяць першага міністра спорту Уладзімера Рыжанкова, які прыклаў шмат намаганьняў для разьвіцьця фізычнай культуры, спорту і алімпійскага руху ў краіне. Арганізатарамі турніру выступаюць Міністэрства спорту і турызму Беларусі, Прэзыдэнцкі спартовы клюб, Беларуская фэдэрацыя баскетболу, Мінгарвыканкам.

## Каманды удзельніцы па гадох
* 2018 — Беларусь, Ірляндыя, Летува, Польшча
* 2017 — Беларусь, Летува, Малдова, Польшча
* 2016 — Беларусь, Ірляндыя, Летува, Польшча
* 2015 — Беларусь, Летува, Малдова, Расея, Украіна
* 2014 — Беларусь, Грузія, Латвія, Летува, Расея
* 2013 — Беларусь, Грузія, Летува, Украіна
* 2012 — Беларусь, Грузія, Летува, Украіна, Расея
* 2011 — Беларусь, Латвія, Летува. Расея, Украіна
* 2009 — Беларусь, Латвія, Малдова, Расея, Украіна, Эстонія
* 2008 — Беларусь, Малдова, Расея, Украіна
* 2007 — Беларусь, Летува, Польшча, Расея, Украіна
* 2006 — Беларусь, Летува, Малдова, Польшча, Расея
* 2005 — Беларусь, Латвія, Летува, Расея, Украіна

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Міжнародныя баскетбольныя спаборніцтвы
Катэгорыя:Міжнародныя моладзевыя баскетбольныя спаборніцтвы
Аляксандраўка (Каленкавіцкі раён)

**Алякса́ндраўка** — вёска ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Малааўцюкоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 319 чалавек
* 1999 год — 484 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Малааўцюкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Каленкавіцкага раёну
Падлесная

Назву **Падлесная** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Падлесная — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Падлесная — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Падлеснае
* Падлесны
* Падлесьнік
Хаўрусная Рэспубліка Югаславія

**Хаўру́сная Рэспу́бліка Югасла́вія** (скарочана **ХРЮ**, таксама званая неафіцыйна *Малая або Трэцяя [[Югаславія]]*) была створаная 27 красавіка 1992 року пасьля распаду СФРЮ і ўлучала ў сябе дзьве рэспублікі: Сэрбію ды Чарнагорыю.

У 1999 годзе зазнала бамбаваньні сіламі НАТО ў хадзе вайсковае апэрацыі «Хаўрусная сіла».

4 лютага 2003 року Хаўрусная Рэспубліка Югаславія была пераклічаная ў Дзяржаўны Зьвяз Сэрбіі і Чарнагорыі, была створаная канфэдэрацыя, і абедзьве рэспублікі, Сэрбія ды Чарнагорыя, былі зраўняныя ў правах. Так, напрыклад, Падгорыца нароўні зь Бялградам пачала прымаць на сябе абавязкі сталіцы: калі Бялград быў камэрцыйнаю сталіцаю, то Падгорыца — судоваю.

У траўні 2006 року па выніках рэфэрэндуму Чарнагорыя была ператвораная ў незалежную дзяржаву, пасьля чаго Хаўрусная Рэспубліка Югаславія спыніла сваё існаваньне.

## Гісторыя стварэньня
У пачатку 1990-х рокаў блізкасьць распаду Югаславіі станавілася ўсё больш відавочнаю. Слабадан Мілошавіч, жадаючы пакінуць як мага больш зямель за Сэрбіяй, пачаў падтрымліваць сэпаратысцкія рухі ў Харватыі, бо ґарантаваў гэтай рэспубліцы сувэрэнітэт толькі над тэрыторыямі, заселенымі харватамі. Правал тамтэйшых сэпаратыстаў, вайна ў Босьніі і Герцаґавіне і альбанскае засільле ў Македоніі, вострую праблему якога Сэрбія і так ужо адчувала ў Косаве, прывялі да таго, што новая Югаславія была ўтвораная толькі ў складзе Сэрбіі ды Чарнагорыі, у якой пражывала значная колькасьць сэрбскага насельніцтва.

## Дзяржаўны лад
Заканадаўчы орґан — Хаўрусная скупшчына (*Савезна скупштина*), складалася з Рады Рэспублік (*Веће република*) ды Рады грамадзянаў (*Веће грађана*), абіранага народам тэрмінам на 4 рокі, кіраўнік дзяржавы — Прэзыдэнт (*Председник*), абіраны Хаўруснаю скупшчынаю тэрмінам на 4 рокі, выканаўчы орґан — Хаўрусная ўлада (*Савезна влада*), што назначаецца Хаўруснаю скупшчынаю, вышэйшая судовая інстанцыя — Хаўрусны суд (*Савезни суд*), орґан канстытуцыйнага нагляду — Хаўрусны канстытуцыйны суд (*Савезни уставни суд*). Складалася з рэспублік, рэспублікі — з супольнасьцяў. Заканадаўчымі орґанамі рэспублік былі народныя сходы (*Народна скупштина*), абіраныя тэрмінам на 4 рокі, кіраўніком рэспублікі — прэзыдэнт (*Председник Републике*), абіраны народам тэрмінам на 5 рокі, выканаўчым орґанам — улада (*Влада*), што назначаецца народным сходам.

## Глядзіце таксама
* Распад Югаславіі
* СФРЮ
* Сэрбія і Чарнагорыя
* Югаславія

Файл:Scg01.png
Файл:Scg02.png


## Крыніцы

Катэгорыя:Югаславія
Катэгорыя:Гісторыя Сэрбіі
Мосін

**Мо́сін** — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Баханскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 54 чалавекі
* 1999 год — 111 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Баханскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хоцімскага раёну
Ключ

Назву **Ключ** маюць:

* Ключ — сукупнасьць уладаньняў аднаго ўласьніка

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Ключ — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Ключ — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Ключнікі
* Ключы
Палітраўма

**Палітраўма** — зборнае паняцьце (мэдыцынскі тэрмін), пад якім маюцца на ўвазе множныя траўматычныя пашкоджаньні органаў або тканак у аднаго пацярпелага, ацэненыя па шкале ISS на 17 і больш балаў. Як правіла, палітраўма зьяўляецца сьледзтвам высокаэнэргетычных траўм (мота- і аўтакатастрофы, падзеньне са значнай вышыні й інш.).

Для пацыентаў з палітраўмай характэрна неадпаведнасьць цяжару стану і цяжару пашкоджаньняў, што абумоўлена так званым фэномэнам узаемнага абцяжарваньня.

Звычайна частасьць палітраўмаў не перавышае 14—15% усіх выпадкаў пашкоджаньняў, аднак у экстрэмальных сытуацыях (баявыя дзеяньні, тэхнагенныя і прыродныя катастрофы і да т. п.) іх частасьць узрастае аж да 30—40%.

## Крыніцы

## Літаратура
* Pathophysiology of polytrauma — Keel, M. & Trentz O. — Injury, Volume 36, Issue 6, Pages 691—709
* Baker, S.P.; B. O’Neill, W. Haddon Jr., W.B. Long (1974). «The Injury Severity Score: a method for describing patients with multiple injuries and evaluating emergency care». The Journal of Trauma (Lippincott Williams & Wilkins) 14 (3): 187—196
* Множественные и сочетанные травмы — Соколов В. А., «ГЭОТАР» 2006 г.

Катэгорыя:Траўматалёгія
Лявон Чолгаш

**Лявон Чо́лгаш** (; 5 траўня 1873, Альпэна, Мічыган, ЗША — 29 кастрычніка 1901, Обэрн, Нью-Ёрк, ЗША) — амэрыканскі анархіст, забойца прэзыдэнта ЗША Ўільяма МакКінлі .

## Жыцьцяпіс
Лявон Фрэнк Чолгаш нарадзіўся ў сям’і выхадца з Астраўцу Пола Чолгаша і Марыі Новак. Бацька, пераехаўшы ў ЗША, зьмяніў прозьвішча з Жоўгусь на Чолгаш. У сям’і было восем дзяцей. Маці памерла, калі Лявону было 10 гадоў. Ён пачаў працаваць на гуце, пасьля на млыне. Пасьля эканамічнага крызісу 1893 року страціў працу і пачаў цікавіцца сацыялізмам.

У 1898 вярнуўся да бацькі на фэрму, аднак весьці гаспадарку не дапамагаў і ўвесь час варагаваў з мачыхай і каталіцкімі вераваньнямі сваякоў. Пачаў цікавіцца анархізмам, лічачы, што несправядлівасьць у амэрыканскім грамадзтве, няроўнасьць між багатымі і беднымі заключаецца ў заганах самога дзяржаўнага ладу. Даведаўся пра забойства караля Умбэрта I 29 ліпеня 1900 анархістам Гаэтанам Брэшы.

## Забойства МакКінлі
31 жніўня 1901 Чолгаш прыехаў у Бафала, дзе 6 верасьня прыйшоў на Панамэрыканскую выставу з рэвальвэрам «Iver Johnson», стаў у чаргу да прэзыдэнта МакКінлі ў Храме музыкі, а 16:07 падышоў да яго і двойчы стрэліў у бруха. Першая куля зрыкашэціла ад гузіка і застрэгла ў вопратцы МакКінлі, а другая сур’ёзна параніла яму жывот. Праз восем дзён Ўільям МакКінлі сканаў ад спрычыненага раненьнем заражэньня.

Прысутныя адразу кінуліся на Чолгаша, аднак паліцыянты пасьпелі выцягнуць яго з натоўпу. Да суду ён быў узяты пад варту. 16 верасьня яму было выстаўленае абвінавачваньне ў забойстве першай ступені. Прысуд — сьмяротнае пакараньне на электрычным крэсьле — прыведзены ў выкананьне 29 кастрычніка 1901. Пасьля ўскрыцьця ягонае цела было пахаванае на турэмных могілках, а рэчы спаленыя.

## Наступствы
Месца забойства — Храм музыкі — быў зьнесены ў лістападзе 1901 разам зь іншымі збудаваньнямі Панамэрыканскай выставы. Прыкладнае месца забойства Ўільяма МакКінлі пазначанае камянём на разьдзяляльнай паласе вуліцы Фордгэм Драйв у Бафала. Рэвальвэр Чолгаша выстаўлены ў Музэі гісторыі Бафала.

## Вонкавыя спасылкі
* Прызнаньне Лявона Чолгаша ў забойстве Ўільяма МакКінлі
* Месца пахаваньня

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Альпэне (Мічыган)
Катэгорыя:Памерлі ў Обэрне (Нью-Ёрк)
Катэгорыя:Злачынцы ЗША
Катэгорыя:Анархісты ЗША
Катэгорыя:Забойцы ЗША
Катэгорыя:Амэрыканцы беларускага паходжаньня
Катэгорыя:Рэвалюцыянэры ЗША
Катэгорыя:Прэзыдэнцтва Ўільяма Макінлі
Катэгорыя:Забойцы прэзыдэнтаў ЗША
Катэгорыя:Пакараныя на электрычным крэсьле
Катэгорыя:Пакараныя сьмерцю анархісты
Фінал Лігі Эўропы УЭФА 2015 году

**Фінальны матч [[Ліга Эўропы УЭФА 2014—2015 гадоў|Лігі Эўропы УЭФА 2015 году]]** праходзіў у Варшаве на Нацыянальным стадыёне, дзе сустракаліся клюбы «Дняпро» і «Сэвільля». Гэта быў 44-ы фінал у гісторыі Кубка УЭФА і 6-ы як фінал Лігі Эўропы УЭФА. Футбольны матч прайшоў 27 траўня 2015 году. Перамогу зь лікам 3:2 атрымаў гішпанскі клюб. Украінскі «Дняпро» ўпершыню прабіўся ў фінал Эўракубку. Для гішпанскай «Сэвільлі» гэта быў ужо чацьвёрты фінал Лігі Эўропы. «Сэвільля» атрымала магчымасьць сустрэцца з «Барсэлёнай» у матчы за Супэркубак УЭФА 2015 году, а таксама прабілася ў групавы этап Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2015—2016 гадоў.

## Матч

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Лігі Эўропы

Катэгорыя:Ліга Эўропы УЭФА
Катэгорыя:2015 год у футболе
Кірыл Гусеў

**Кірыл Гусеў** (нарадзіўся 6 красавіка 1999 году) — беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
З 2017 году, пасьля выхаду магілёўскага «Дняпра» ў Найвышэйшую лігу, пачаў гуляць за дублюючы склад клюбу. У жніўні 2017 году разам зь іншымі маладымі гульцамі падпісаў паўнавартасны трохгадовы кантракт з магілёўскім клюбам. У канцы 2018 году пачаў прыцягвацца і да асноўнага складу. Дэбютаваў у асноўнай камандзе магіляўчанаў 2 сьнежня 2018 году, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы апошняга туру супраць «Іслачы» (2:3).

У сакавіку 2019 году, пасьля таго як стала вядома пра аб’яднаньне «Дняпра» зь менскім «Промнем», стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро», і пачаў там гуляць за дубль. У жніўні 2019 году праходзіў прагляд у «Лідзе», аднак у выніку вярнуўся ў «Дняпро». У пачатку 2020 году далучыўся да каманды «Дняпра» ў Другой лізе, дапамог клюбу перамагчы ў турніры, пасьля чаго гуляў за магілёўскую каманду ў Першай лізе. У ліпені 2021 году быў аддадзены ў арэнду «Слоніму-2017». Замацаваўся ў пачатковым складзе слонімскай каманды. Па вяртаньні з арэнды ў студзені 2022 году падоўжыў кантракт з «Дняпром». У сэзоне 2022 гуляў за «Дняпро» ў Найвышэйшай лізе, рэгулярна зьяўляўся на полі, нярэдка ў першай адзінаццатцы.

У сьнежні 2022 году падоўжыў пагадненьне з магілёўскім клюбам. У першай палове 2023 году пераважна выходзіў на замену. У ліпені 2023 году быў арандаваны «Воршай». У сьнежні 2023 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў Магілёў, а ў студзені 2024 году пакінуў «Дняпро».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Слонім-2017»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ворша»