Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Бяроза)

**Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Бярозе. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычнай Царкоўнай вуліцы. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока, мастацкае аблічча якога пацярпела ад расейскай перабудовы пад мураўёўку і сучаснай кардынальнай перабудовы з насаджэньнем вялізных купалоў-цыбулінаў.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваную царкву ў Бярозе збудавалі ў 1772 годзе намаганьнямі сьвятара Данілы Сушынскага.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Бяроза апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. Аднак па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1867 годзе царква пацярпела ад маскоўскай перабудовы і набыла выгляд мураўёўкі.

### Найноўшы час
У 2003 годзе царкву цалкам перабудавалі да непазнавальнасьці, у выніку чаго над будынкам паставілі вялізныя купалы-цыбуліны.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Па першай перабудове атрымаў 4-часткавую падоўжна выцягнутую прасторавую кампазыцыю: званіца, трапезная, малітоўная заля, прастакутная апсыда з 2 бакавымі рызьніцамі. У сылюэце дамінавала ўзьведзеная над прытворам 3-ярусная (васьмярык на 2 чацьверыках) шатровая званіца і купал-цыбуліна на драўляным 8-гранным барабане, узьведзены над пакатым 4-схільным дахам кубападобнай малітоўнай залі. Сьцены падзяляліся лучковымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасьценках. У дэкоры выкарыстоўваліся прафіляваныя закамары (на бакавых фасадах), руставаныя ліштвы, востракутныя франтоны і аркатурныя фрызы.

У інтэр’еры існаваў драўляны разны іканастас, скампанаваны з карынтскіх калёнак, прафіляваных карнізаў і падзелаў, ажурная разьба царскіх варот акаймоўвала абразы. Мастацкую каштоўнасьць мелі абразы XVIII—XIX стагодзьдзяў на дошках «Покрыў Маці Божай» (перададзены ў Музэй старажытнабеларускай культуры ІМЭФ НАНБ), «Маці Божая зь дзіцем Хрыстом і Янам» , «Прачыстая Багародзіцы».

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Царкоўная, Петрапаўлаўская (1906-14).jpg|да 1915 г.
Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Царкоўная, Петрапаўлаўская (1915) (2).jpg|1915 г.
Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Царкоўная, Петрапаўлаўская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja. Бяроза Картуская, Царкоўная (1915-18).jpg|1915—1918 гг.


Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Царкоўная, Петрапаўлаўская (1916).jpg|1916 г.
Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Царкоўная, Петрапаўлаўская (1928).jpg|1928 г.
Biaroza Kartuskaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Петрапаўлаўская (1901-39).jpg|да 1939 г.
Biaroza Kartuskaja, Carkoŭnaja, Pietrapaŭłaŭskaja. Бяроза Картуская, Царкоўная, Петрапаўлаўская (1930-39).jpg|1930-я гг.


### Сучасныя здымкі

Biaroza Belarus.JPG|2010 г.
Свята-Петра-Паўлаўская царква - panoramio.jpg|2012 г.
Свята-Петра-Паўлаўская царква - panoramio (1).jpg|2012 г.
Бяроза. Царква.jpg|2014 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Славутасьці Бярозы
Бяроза
Бяроза