Пандэмія (настольная гульня)

**„Пандэмі́я“** () — каапэратыўная настольная гульня, створаная Мэтам Лікакам і выдадзеная ў ЗША ў 2008 року. Сюжэт „Пандэміі“ заснаваны на зьяўленьні на Зямлі чатырох захворваньняў, якія пагражаюць асобным рэгіёнам. Гульня разьлічаная на двух-чатырох гульцоў, якія выконваюць адныя з сямі магчымых роляў: дыспэтчэра, мэдыка, навукоўца, дасьледчыка, апэрацыйнага экспэрта, аварыйнага плянавальніка і адмыслоўца ў карантыне. Супольнымі намаганьнямі ўсе гульцы спрабуюць знайсьці лекі супраць чатырох хваробаў да таго, як захворваньні перарастуць у пандэмію.

„Пандэмія“ лічыцца адной з найпасьпяховейшых каапэратыўных гульняў, якая змагла спалучыць у сабе глыбокую стратэгію, уласьцівую раньнім каапэратыўным гульням кшталту „Жаху Аркгему“, з магчымасьцю гульні большай колькасьцю гульцоў у абмежаваны час.

Пазьней Мэт Лікак у супрацоўніцтве з Томасам Леманам распрацаваў тры пашырэньні, якія дадаюць новыя ролі і спэцыяльныя падзеі, дазваляюць удзельнічаць упяцёх ці гуляць камандамі: „Пандэмія: На краі“, „Пандэмія: У лябараторыі“ і „Пандэмія: Надзвычайны стан“. Выйшлі і разнастайныя староньнія гульні, найбольшага посьпеху зь якіх дабілася „Спадчына Пандэміі: 1-ы сэзон“.

## Гульнявы працэс

Мэтай „Пандэміі“ для гульцоў, якія атрымліваюць выпадковыя ролі, ёсьць супрацоўніцтва дзеля спыненьня распаўсюду чатырох захворваньняў і вылечваньня ад іх да пачатку пандэміі.

Гульня адбываецца на дошцы з выявай мапы сьвету і 48 злучаных местаў. На ёй разьмяшчаюцца дзьве тальлі картак ( і ), кубікі чатырох колераў (якія абазначаюць чатыры захворваньні), шэсьць дасьледніцкіх станцый, фішкі гульцоў. У картках гульцоў знаходзяцца карткі з назвамі 48 местаў (тых жа, што падпісаныя на дошцы); , якія можна выкарыстоўваць у любы час дзеля патрэбнага эфэкту; . У картках інфэкцый знаходзяцца таксама карткі з надпісамі ўсіх местаў дошкі і колерамі захворваньняў, якія ў іх зьяўляюцца.

У пачатку гульні карткі інфэкцый заражаюць выпадкова выбраныя 9 местаў. Усе гульцы пачынаюць разам у Атланце, дзе знаходзіцца , атрымліваюць выпадковым чынам ролі і карткі гульцоў у залежнасьці ад колькасьці ўдзельнікаў.

За свой ход гулец можа выканаць да 4 дзеяньняў, выбіраючы з 8 магчымых (4 спосабы перамяшчэньняў, будаўніцтва досьледнай станцыі, вынаходніцтва лекаў, лячэньне хваробы, абмен ведамі). Выканаўшы дзеяньні, гулец выцягвае дзьве карткі з тальлі . На руках ня можа знаходзіцца больш за сем картак; ад лішніх неабходна адразу пазбавіцца. Калі гулец выцягнуў картку , ён перамяшчае пазнаку ўзроўню інфэкцый на адзін пункт, выцягвае ніжнюю картку з тальлі  і ставіць у гэтае места тры кубікі хваробы; картка заражанага места перамешваецца зь іншымі адкінутымі карткамі інфэкцый і вяртаецца ўверх тальлі інфэкцый. Пасьля выцягваньня дзьвюх картак гульцоў адкрываюцца  (іхняя колькасьць пачынаецца з дзьвюх і ўзрастае зь перамяшчэньнем пазнакі ўзроўню інфэкцый), якія заражаюць напісаныя на іх месты адным кубікам пэўнага колеру. Калі места ўжо мае тры кубікі, у ім здараецца : кожнае суседняе места атрымлівае па адным кубіку таго ж колеру. Калі і суседнія месты маюць максымальны ўзровень заражэньня (тры кубікі), адбываецца ланцуговая рэакцыя, і заражэньне распаўсюджваецца ўжо на злучаныя зь імі месты. Пасьля сканчэньня заражэньня ход пераходзіць па гадзіньнікавай стрэлцы.

Гульня сканчаецца:
а) перамогай, калі гульцы адкрылі лекі ад ўсіх чатырох захворваньняў;
б) або паразай, калі здарыліся 8 успышак захворваньняў, ці скончыліся кубікі пэўнага колеру, ці скончыліся карткі ў тальлі гульцоў.

У дасягненьні перамогі ў гульні дапамагаюць спэцыяльныя здольнасьці роляў, якія дазваляюць ім абыходзіць пэўныя правілы. У першай вэрсіі гульні існавалі 5 роляў; у другім выданьні іх стала 7, дадатковыя ролі ўведзеныя ў пашырэньнях да „Пандэміі“. Прыкладам,  можа лячыць усе кубіку аднаго колеру ў месьце адным дзеяньнем або, пасьля таго, як былі выяўленыя лекі, можа лячыць кубікі гэтай хваробы ў месьце нават без асобнага дзеяньня.  для вынаходніцтва лекаў ад хваробы дастаткова чатырох картак аднаго колеру замест 5. Дапамагаюць гульцам і , якія дзейнічаюць аднаразова ў любы момант гульні і могуць, напрыклад, зьняць некалькі кубікаў захворваньняў ці пабудаваць досьледную станцыю.

Дзеля перамогі ў „Пандэміі“ гульцы мусяць узгадняць свае супольныя дзеяньні, асабліва ў зьбіраньні і абмене патрэбнымі карткамі, а таксама ў перамяшчэньнях па мапе з мэтай перадухіленьня ўспышак захворваньняў.

## Пашырэньні

### „На краі“
Першае афіцыйнае дапаўненьне выйшла ў 2009 і прадставіла новыя ролі, варыянт гульні для пяці гульцоў, новыя карткі спэцыяльных падзеяў і новыя заданьні для гульцоў.

Роля  ў дапаўненьні перагледжаная, а новая роля —  — змагаецца супраць астатняй каманды.

Зьявілася пятае захворваньне — , якую трэба ці вылечыць, ці вынішчыць з мапы сьвету. Дадаўся таксама вірулентны штам, які робіць адну з хваробаў асабліва сьмяротнай. Новыя карткі эпідэміяў маюць гнюсьнейшыя эфэкты, якія эпідэмія аказвае на гульню.

### „У лябараторыі“
Другое дапаўненьне выйшла ўлетку 2013 року з новай гульнявой дошкай. На ёй гульцы атрымалі магчымасьць дасьледаваць лекі ў лябараторыі. Мэта такая ж, як у арыгінальнай гульні — знайсьці лекі супраць хваробаў — аднак гэтым разам з дасьледніцкім ухілам. У пашырэньні таксама зьявіліся новыя пэрсанажы і спэцыяльныя падзеі, а таксама магчымасьць гуляць сам-адзін і камандамі, якія спаборнічаюць між сабой. Каб згуляць у „У лябараторыі“, неабходна мець як „Пандэмію“, так і „На краі“.

### „Надзвычайны стан“
Трэцяе пашырэньне выйшла ў сакавіку 2015, дадало новыя ролі, падзеі і тры новыя задачы: Закуток, дзе жывёлы разносяць хваробу на людзей; Аварыйныя выпадкі, у якіх на гульню адмоўна ўплываюць непрадказальныя падзеі; і Супэрбактэрыя — паўстала пятае невылечнае захворваньне. Пашырэньне сумяшчальнае з двума папярэднімі, але для гульні яны неабавязковыя.

## Перавыданьні
У 2013 року зьявілася другое выданьне „Пандэміі“, перамаляванае і з двума новымі пэрсанажамі: аварыйнага плянавальніка і адмыслоўца ў карантыне. На некаторых мапах зьявілася памылка: адсутнічала сувязь між Лагасам і Сан Паўлу.

У 2013 року выйшла другое выданьне пашырэньня „На краі“.

У ліпені 2018 року з нагоды дзесяцігодзьдзя гульні выйшла юбілейнае выданьне. У яго ўвайшлі мініятурныя фігуркі з выявамі роляў, абноўленыя карткі роляў, большая дошка і драўляныя кубікі захворваньняў. Уся гульня была ўпакаваная ў мэталёвы кантэйнэр, падобны да мэдычнай аптэчкі пачатку XX стагодзьдзя.

## Староньнія гульні
„Z-Man Games“ выдала шэраг асобных гульняў сэрыі „Пандэмія“, якія не залежаць ад наяўнасьці арыгінальнай гульні і несумяшчальныя зь іншымі гульнямі сэрыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Пандэмія'' ў Facebook
* ''Пандэмія'' на бачыне Z-Man games
* 

Катэгорыя:Гульні на дошцы пра біялёгію

Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі Origins

Катэгорыя:Творы пра ўспышкі захворваньняў