Кодэкс Gigas

**«Ко́дэкс Gigas»** ( — *гіганцкі кодэкс*) — адзін з найбольшых сярэднявечных рукапісаў, якія дайшлі да нашага часу, створаны ў пачатку XIII стагодзьдзя ў  чэскага места  (цяпер — у складзе места Храсту).

Адна з назваў рукапісу — ***Д’ябальская Біблія*** — паходзіць ад вялікай выявы д’ябла і легенды пра стварэньне манускрыпту. Сыходзячы з пазнакаў на адной са старонак кнігі, можна заключыць, што праца была скончаная ў 1230 року. Імаверна, уся праца праведзеная адным чалавекам, на што спатрэбілася ад 20 да 30 гадоў.

## Легенда
Паводле легенды, «Codex Gigas» створаны манахам-перапісчыкам дзякуючы дапамозе д’ябла. Манах нібыта зьдзейсьніў сур’ёзнае злачынства і ў якасьці пакараньня за свае грахі абяцаў настаяцелю за адну ноч напісаць і ўпрыгожыць мініятурамі збор усіх чалавечых ведаў, што праславіць кляштар на стагодзьдзі. Аднак каля апоўначы ён зразумеў, што ня справіцца з узятым на сябе зарокам у адзіночку і прадаў душу д’яблу ў абмен на дапамогу. На 290-й старонцы кнігі красуецца адна з самых знакамітых выяваў д’ябла, створаных у Сярэднявеччы.

## Мінуўшчына

Магчымым аўтарам кодэксу ёсьць  з бэнэдыктынскага кляштара ў Подлажыцах ля Хрудзіму. Кляштар быў цалкам разбураны падчас рэлігійных войнаў XV стагодзьдзя. Пасьля гэтага кодэкс быў перададзены на захаваньне Сэдлецкаму кляштару цыстэрцыянаў, а пазьней выкуплены бэнэдыктынцамі Бржэўнаўскага кляштару. У 1477—1593 ён захоўваўся ў бібліятэцы кляштара ў Броўмаве. У 1594 року імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі Рудольф II (ён валодаў і Багеміяй) зацікавіўся «Гіганцкім кодэксам» з акультысцкага пункту гледжаньня і перавёз фаліянт у свой Праскі замак.

У канцы Трыццацігадовай вайны ў 1648 рукапіс як ваенны трафэй забралі адтуль швэдзкія войскі. З тых часоў рукапіс знаходзіцца ў Швэдзкай Каралеўскай бібліятэцы ў Стакгольме. 7 траўня 1697 кніга ледзь не згарэла падчас моцнага пажару ў Каралеўскім замку, яго здолелі ўратаваць, толькі выкінуўшы з вакна. Пры гэтым асобныя аркушы зьніклі і дагэтуль ня знойдзеныя.

У верасьні 2007 року манускрыпт упершыню экспанаваўся на сваёй радзіме — у Празе.

## Апісаньне кнігі

Манускрыпт напісаны лацінай. Ён зьмяшчае суму ведаў манахаў Бэнэдыктынскага ордэна на пачатак XIII стагодзьдзя: поўны тэкст Старога і Новага Запаветаў, «Этымалёгію» Ісыдора Сэвільскага — усе 20 кніг, «Юдэйскія старажытнасьці» й «Юдэйскую вайну» Ёсіфа Флявія, «Чэскую хроніку» Казьмы Праскага, некалькі трактатаў разнастайнай тэматыкі, сьпіс насельнікаў бэнэдыктынскага кляштару, «Люстэрка грэшніка», замовы, каляндар зь сынодыкам і некаторыя іншыя запісы. Апошні запіс у кодэксе адносіцца да 1229 року.

Тэкст Бібліі характэрны, бо Дзеі апосталаў і Адкрыцьцё прадстаўленыя ў старалацінскай вэрсіі, узыходзячай да IV стагодзьдзя і блізкай да той, якой карыстаўся сардзінскі біскуп Люцыпар Калярыйскі (355—362 гг.).

Першапачаткова рукапіс меў 640 старонак in folio, зь іх 624 захаваліся да нашага часу ў добрым стане. Пры стварэньні манускрыпту было выкарыстана 160 асьліных скураў, зь якіх вырабілі 320 пэргамэнтных аркушаў. Вышыня кожнай старонкі — 915 мм, шырыня — 508 мм. Таўшчыня кнігі — 22 см, а вага — 75 кг.

Кодэкс багата ілюмінаваны. У асноўным аздабляльнік выкарыстоўваў чырвоную, сінюю, жоўтую, зялёную фарбы і пазалоту. Пачатковыя буквіцы кожнага тэксту шыкоўна аформленыя, часам займаюць цэлую старонку. Афармленьне і почырк адзіныя па ўсім кодэксе.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына Codex Gigas
* Сусьветная лічбавая бібліятэка

Катэгорыя:Біблійныя рукапісы
Катэгорыя:Чэская літаратура
Катэгорыя:Сярэднявечная літаратура
Катэгорыя:Ілюмінаваныя рукапісы
Катэгорыя:Рукапісы XIII стагодзьдзя
Катэгорыя:Рукапісы Вульгаты