Касьцёл Апекі Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар трынітарыяў (Віцебск)

**Касьцёл Апекі Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар трынітарыяў** — помнік архітэктуры пачатку XIX стагодзьдзя ў Віцебску. Знаходзіцца на гістарычнай Трынітарскай вуліцы. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры клясыцызму, мастацкае аблічча якога пацярпела ў выніку маскоўскай перабудовы. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Віцебскага трынітарскага кляштару складаецца з касьцёла і кляштарнага корпуса (далучаецца да ўсходняга боку касьцёла). У наш час у будынку касьцёла дзее **царква Покрыва Багародзіцы** Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату, катэдральны сабор Віцебскай і Аршанскай япархіі, у кляштарным корпусе — прыходзкі дом і прыпісная царква Афанасія Берасьцейскага.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1758 годзе ў Віцебску з фундацыі харунжага Мікалая Рэвута пачалося будаваньня кляштару трынітарыяў. У 1760 годзе драўляны касьцёл урачыста асьвяцілі пад тытулам Апекі Найсьвяцейшай Панны Марыі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Віцебск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. У 1806 годзе збудавалі мураваны кляштарны корпус, у 1814 годзе — мураваны касьцёл. У 1807—1809 гадох пры кляштары дзеяла школа.

Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1847 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар і гвалтоўна зачынілі касьцёл, а ў 1858—1862 гадох — перабудавалі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
У 1930-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву. У Другую сусьветную вайну яна зноў пачала дзеяць. У гэты час сюды з створанага бальшавікамі музэю атэізму перанесьлі мошчы Сьвятой Эўфрасіньні Полацкай (у 1943 годзе іх перавезьлі ў полацкі Спаса-Эўфрасіньнеўскі манастыр). Помнік пацярпеў ад ваенных дзеяньняў у 1944 годзе.

У 1986 годзе мескія ўлады пастанавілі аднавіць помнік. У 1989 годзе будынак перадалі Маскоўскаму патрыярхату. У 1992 годзе скончылася рэканструкцыя, у выніку якой будынку вярнулі аблічча па маскоўскай перабудове. Пазьней купалы-цыбуліны пазалацілі, а ў нішах зрабілі росьпісы, што не адпавядае нават даваеннаму стану помніка.

## Архітэктура
### Касьцёл
Касьцёл — 2-вежавая 3-нэфавая базыліка з паўкруглай апсыдай. Над галоўнымм фасадам узвышаліся вежы, накрытыя шатровымі дахамі, з трыкутным франтонам паміж імі.

Па маскоўскай перабудове над дахам збудавалі барабан з купалам-цыбулінай, такія купалы ж паставілі над вежамі. Зьмянілася фома франтона.

### Кляштарны корпус
Кляштарны корпус — прастакутны ў пляне будынак пад 2-схільным дахам з трыма аформленымі плястычнымі надбудовамі — слыхавымі лучковымі аконнымі праёмамі на кожным схіле. Роўнічныя фасады падзяляюцца лучковымі аконнымі праёмамі ў плястычных ліштвах.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1840-45).jpg|1840—1845 гг.
Viciebsk, Vialikaja, Trynitarski. Віцебск, Вялікая, Трынітарскі (1860).jpg|каля 1860 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (W. Bojarski, 1884).jpg|1884 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (W. Bojarski, 1884) (2).jpg|1884 г.


### Гістарычныя здымкі

Viciebsk, Trynitarskaja. Віцебск, Трынітарская (S. Jurkoŭski, 1900) (2).jpg|С. Юркоўскі, 2-я палова 
Viciebsk, Vialikaja-Padźvinskaja. Віцебск, Вялікая-Падзьвінская (1893).jpg|1893 г.
Viciebsk, Vialikaja-Ručaj. Віцебск, Вялікая-Ручай (1893).jpg|1893 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (S. Prokudin-Gorsky, 1912).jpg|Па маскоўскай перабудове. С. Пракудзін-Горскі, 1912 г.


Viciebsk, Trynitarskaja. Віцебск, Трынітарская (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941) (2).jpg|1941 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941) (3).jpg|1941 г.


Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941) (4).jpg|1941 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (07.1941).jpg|ліпень 1941 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (07.1941) (2).jpg|ліпень 1941 г.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-42).jpg|1941—1942 гг.


Viciebsk, Trynitarskaja. Віцебск, Трынітарская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarskaja. Віцебск, Трынітарская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг.


Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (4).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (5).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (6).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (7).jpg|1941—1944 гг.


Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1941-44) (8).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Vialikaja, Trynitarski. Віцебск, Вялікая, Трынітарскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Vialikaja, Trynitarski. Віцебск, Вялікая, Трынітарскі (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Vialikaja-Trynitarskaja. Віцебск, Вялікая-Трынітарская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


Viciebsk, Vialikaja-Trynitarskaja. Віцебск, Вялікая-Трынітарская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Vialikaja-Trynitarskaja. Віцебск, Вялікая-Трынітарская (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1942-43).jpg|1942—1943 гг.
Viciebsk, Trynitarski. Віцебск, Трынітарскі (1943).jpg|1943 г.


### Сучасныя здымкі

Віцебск. Пакроўскі сабор і Царква Святога Афанасія.jpg|Агульны выгляд
Trinitarian Catholic Church in Viciebsk (XXI).jpg|Галоўны фасад
Holy Protection of the Mother of God Cathedral Church in Viciebsk - panoramio - Andrej Kuźniečyk.jpg|З боку апсыды
Віцебск. Інтэр'ер Пакроўскага сабора.jpg|Інтэр’ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску