open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дняпро Магілёў (2019)

«**Дняпро**» — колішні футбольны клюб з гораду Магілёва. Заснаваны ў 2012 годзе. У 2018 і 2019 гадах выступау ў найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Спачатку меў назву «Прамень», а па аб’яднаньні з магілёўскім «Дняпром» узяў назву апошняга.

## Гісторыя
У сэзоне 2013 году выступаў пад назвай АЛФ-2007. У 2013—2015 гадах выступаў у другой лізе чэмпіянату Беларусі. Перад пачаткам сэзону 2017 году клюб быў пазбаўлены 10 пунктаў за ўдзел у дагаварных гульнях у сэзоне 2016 году, але нягледзячы на гэта «Прамень» заняў першае месца ў першай лізе і атрымаў права выступіць у 2018 годзе ў найвышэйшым дывізіёне. У 2014—2018 гадах каманда выступала пад назвай «Прамень». У лютым 2019 году «Прамень» і магілёўскі «Дняпро» аб’ядналіся ў адну каманду, якая заняла месца «Праменю» ў найвышэйшай лізе і атрымала назву «Дняпро» зь месцам базаваньня ў Магілёве.

## Статыстыка

### [[Чэмпіянат Беларусі па футболе|Чэмпіянат]]

### [[Кубак Беларусі па футболе|Кубак]]

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Магілёў
Цётча (неадназначнасьць)

Назву **Цётча** маюць:

* Цётча — возера ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці, належыць да групы Ўшацкіх азёр
* Цётча — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
Коке Рэсурэксьён

**Хорхэ Рэсурэксьён Мэродыё** (;  8 студзеня 1992 году, Мадрыд, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Атлетыка» і нацыянальнай зборнай Гішпаніі. Хорхэ добра вядомы дзякуючы свайму добраму пасу і здольнасьці ствараць магчымасьці да нападу.

## Кар’ера
Коке пачаў займацца футболам у акадэміі мадрыдзкага «Атлетыка» ва ўзросьце 8 гадоў. У асноўнай камандзе клюбу дэбютаваў 19 верасьня 2009 году ў матчы супраць «Барсэлёны», дзе сталічныя футбалісты трывалі паразу зь лікам 2:5. У тым сэзоне гулец яшчэ раз зьявіўся на пляцоўцы ў матчы супраць «Альмэрыі», які скончыўся зь лікам 2:2. У наступных сэзонах час, праведзены на полі, толькі павялічываўся. 26 лютага 2011 году Хорхэ ўпершыню адзначыўся за клюб, забіўшы гол у браму «Сэвільлі», аднак матч скончыўся зь лікам 2:2.

У сэзоне 2011—2012 гадоў Коке нарэшце стаў важнай часткай каманды, нават пасьля прыходу ў каманду Дыега Сымэонэ. Важкі ўнёсак гулец зрабіў падчас пераможнага сэзону 2013—2014 гадоў. Коке нават намінаваўся як найлепшы атакуючы паўабаронца чэмпіянату, аднак саступіў Андрэсу Іньесту.

У нацыянальнай зборнай Гішпаніі Коке дэбютаваў 14 жніўня 2013 году, замяніўшы Санці Касорлю ў таварысцкім матчы супраць зборнай Эквадору, які скончыўся зь лікам 2:0 на карысьць эўрапейцаў.

## Дасягненьні
**«Атлетыка»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2014, 2021
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2013
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2014
* Пераможца Лігі Эўропы: 2012, 2018
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2012, 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце ФК «Атлетыка»
* Профіль на BDFutbol
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Капашвар

**Капашвар** () — горад на поўдні Вугоршчыны.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва

Катэгорыя:Гарады Вугоршчыны
Філіп Джорджавіч

**Філіп Джорджавіч** (;  28 верасьня 1987 году) — былы сэрбскі футбольны нападнік.

## Кар’ера
### Клюбная
Філіп пачаў кар’еру ў сэрбскім клюбе «Црвена Зьвезда», у якім правёў 8 гадоў зь невялікім перапынкам на арэнду ў «Радзе». Аднак згуляў у складзе «Црвенай Зьвезды» ён толькі ў 8 гульнях чэмпіянату.

Перш чым заключыць кантракт з францускім «Нантам», ён выступаў у ім у арэндзе і па выніках сэзону 2007—2008 рокаў дапамог клюбу перайсьці ў найвышэйшы дывізіён, пасьля чаго клюб падпісаў зь ім чатырохгадовую ўгоду. У Лізе 1 2008—2009 Джорджавіч згуляў 19 матчаў і забіў 2 мячы, а «Нант» вярнуўся ў Лігу 2. Пасьля аднаго няўдалага сэзону Джорджавіч у сэзоне 2010—2011 правёў 36 матчаў, у якіх забіў 12 галоў, а ў наступным шэсьць галоў у 28 матчах.

Урэшце, у сэзоне 2012—2013 Джорджавіч дапамог «Нанту» вярнуцца ў Лігу 1, забіўшы 20 галоў у 34 гульнях і стаўшы найлепшым бамбардырам чэмпіянату. Па вяртаньні ў найвышэйшы дывізіён Філіп забіў у першых 12 матчах 7 галоў, спаборнічаючы за першае месца ў сьпісе бамбардыраў з Радамэлем Фалькао і Златанам Ібрагімавічам. 19 сакавіка 2014 абвясьціў пра папярэднюю дамоўленасьць з клюбам Сэрыі А «Ляцыё Рым», у які перайшоў 1 ліпеня 2014 па сканчэньні кантракту з «Нантам». Першыя галы за «Ляцыё» ён забіў 29 верасьня 2014, адразу адзначыўшыся хет-трыкам у перамозе 4:0 над «Палерма».

### Міжнародная
14 лістапада 2012 году дэбютаваў у складзе зборнай Сэрбіі ў таварыскім матчы супраць зборнай Чылі.

## Узнагароды
**«Црвена Зьвезда»**:
* Чэмпіён Сэрбіі і Чарнагорыі: 2006, 2007
* Уладальнік Кубка Сэрбіі: 2007

**«Нант»**:
* Ліга 2: 2008, 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на National Football Teams
* Reprezentacija.rs
* Профіль на LFP

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты
Амадора

**Амадора** () — горад на захадзе Партугаліі.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва 

Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Сьпіс гарадоў Даніі

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Данія|Даніі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 30 000 чалавек па стане на 1 студзеня 2014 году. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* City Population
Уладзімер Уродніч

**Уладзі́мер Васі́льевіч Уро́дніч** (нарадзіўся 22 траўня 1942 году, х. Лучкі) — беларускі мастак. Заслужаны дзяяч мастацтваў.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся на хутары Лучкі (непадалёку ад вёскі Вялікія Арлы, цяпер тэрыторыя Столінскага раёну). Бацька Ўладзімера Ўродніча загінуў у 1943 г. у адным з баёў з фашыстамі, калі яму пайшоў толькі 20-ы год. Яго сыну на той момант споўнілася толькі паўтара году. У 16-гадовым узросьце паступіў у Менскую мастацкую вучэльню, якую скончыў у 1963 годзе.

З 1963 году ён — студэнт Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту (цяпер Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў), Вучыўся ў А. Шаўчэнкі, І. Ахрэмчыка, Н. Воранава. З 1972 па 2002 гады працаваў у Міністэрстве культуры Беларусі, некаторы час быў дэканам мастацкага факультэту Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. З 1974 году — сябра Беларускага саюзу мастакоў, з 2003 — сябар студыі вайсковых мастакоў, якая дзейнічае пры Цэнтральным Доме афіцэраў у Менску, зьяўляецца старшынём бюро сэкцыі аб’яднаньня «Традыцыя» пры Беларускім саюзе мастакоў. Ляўрэат спэцыяльнай прэміі Прэзыдэнта РБ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 22 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Сябры Беларускага саюзу мастакоў
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы мастацтваў Беларусі
Гурнік Лэнчна

«**Гурнік**» () — польскі футбольны клюб з гораду Лэнчны. Заснаваны ў 1979 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Лэнчна‎
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Усьвея (неадназначнасьць)

Назву **Ўсьвея** маюць:

* Усьвея — рака ў Талачынскім і Чашніцкім раёнах Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Вула, басэйн Дзьвіны
* Усьвея — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
Сьпіс гарадоў Швэцыі

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] (урбаністычных адзінак) [[Швэцыя|Швэцыі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 50 000 чалавек па стане на 31 сьнежня 2015 году. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія ўваходзяць у склад аднайменнай камуны.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* Landareal per tätort, folkmängd och invånare per kvadratkilometer. Vart femte år 1960 - 2015
Лейрыя

**Ле́йрыя** () — горад на захадзе Партугаліі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва
Ранэрс

**Ранэрс** () — горад на захадзе Даніі.

## Вонкавыя спасылкі
* Менскае насельніцтва 

Катэгорыя:Гарады Даніі
Клім Чурумаў

**Клім Іва́навіч Чуру́маў** (; 19 лютага 1937, Мікалаеў, УССР — 15 кастрычніка 2016, Харкаў, Украіна) — савецкі і ўкраінскі астраном. Кіраўнік Кіеўскага плянэтарыю, чалец нацыянальнай і Нью-Ёрскай акадэміяў навук ды Міжнароднага астранамічнага зьвязу.

## Жыцьцяпіс
Чацьверты з васьмі дзяцей Івана Іванавіча і Антаніны Міхайлаўны Чурумавых. Ягоны бацька  у 1942 року падчас II сусьветнай вайны.

У 1949 сям’я Чурумавых пераехала зь Мікалаева ў Кіеў. Скончыўшы сем клясаў, Клім паступіў у чыгуначны тэхнікум, які скончыў у 1955 з адзнакай і атрымаў рэкамэндацыю працягнуць адукацыю.

Ён паступіў на фізычны факультэт Кіеўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, які скончыў у 1960 року. Пасьля гэтага ён быў пасланы на палярную геафізычную станцыю ў бухце Ціксі Якуцкай АССР, дзе займаўся вывучэньнем канцавосных зьзяньняў, зямных токаў і ёнасфэры.

Вярнуўшыся ў 1962 у Кіеў, Чурумаў уладкаваўся на працу на завод «Арсэнал», дзе займаўся распрацоўкай аптычных кампанэнтаў для савецкіх касьмічных праграмаў.

Пасьля Клім Іванавіч скончыў асьпірантуру Кіеўскага ўнівэрсытэту (па спэцыяльнасьці «астрафізыка») і застаўся працаваць на факультэце астраноміі. Сярод ягоных абавязкаў было назіраньне за камэтамі ў абсэрваторыі Кіеўскага ўнівэрсытэту, астранамічныя экспэдыцыі ў высакагорныя раёны Цэнтральнай Азіі, на Каўказ, у Сыбір, Прыморскі край, Чукотку і Камчатка.

У 1969 экспэдыцыя ўнівэрсытэту з трох чалавек (сярод якіх былі Клім Чурумаў і Сьвятлана Герасіменка) была накіраваная ў алма-ацінскую астрафізычную абсэрваторыю дзеля назіраньня за пэрыядычнымі камэтамі. У 1972 Чурумаў абараніў кандыдацкую дысэртацыю па тэме «Дасьледаваньне камэтаў Ікея — Сэкі (N/1967n), Хонда (С/1968), Тага — Сата — Касака (C/1969 T1) і новай пэрыядычнай камэты Чурумава — Герасіменкі з фатаграфічных назіраньняў».

У 1993 Клім Чурумаў абараніў доктарскую дысэртацыю па тэме «Эвалюцыйныя фізычныя працэсы ў камэтах» у Інстытуце касьмічных дасьледаваньняў Расейскай акадэміі навук.

З 1998 працуе прафэсарам у КНУ імя Шаўчэнкі.

Са студзеня 2004 — дырэктар Кіеўскага плянэтарыю.

## Узнагароды
* Ордэн «За заслугі» III, II ступеняў

Ягоная імя носяць пэрыядычная камэта 67P/Чурумава — Герасіменкі, непэрыядычная C/1986 N1 Чурумава — Саладоўнікава, астэроід 2627 Чурумаў. Малая плянэта 3942 Чурыванія названая ў гонар бацькі і брата Кліма Чурумава — Іванаў Іванавічаў, яшчэ адна малая плянэта 6646 Чуранта — у гонар маці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мікалаеве
Катэгорыя:Касмолягі
Катэгорыя:Адкрывальнікі камэтаў
Катэгорыя:Украінскія астраномы
Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Асобы, у гонар якіх названы астэроід
Зборная Чарнагорыі па футболе

**Зборная Чарнагорыі па футболе** — прадстаўляе Чарнагорыю на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца Футбольны зьвяз Чарнагорыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнага зьвязу Чарнагорыі

Катэгорыя:Чарнагорскі футбол
Чарнагорыя
Люк Шоў

**Люк Пол Го́ар Шоў** (;  12 ліпеня 1995 году, Кінгстан-на-Тэмзе, Вялікабрытанія) — ангельскі футбольны левы абаронца, гулец клюбу «Манчэстэр Юнайтэд» і зборнай Ангельшчыны.

## Кар’ера
### Клюбная
У васьмігадовым узросьце Люк Шоў пачаў гуляць за акадэмію «Саўтгэмптану», у веку 15-ці гадоў стаўшы гульцом моладзевага складу клюбу. Дэбют за дарослы клюб адбыўся 28 студзеня 2012, калі Люку было 16 гадоў. Пасьля выхаду «Саўтгэмптану» ў найвышэйшы дывізіён Шоў зь яшчэ трыма маладымі гульцамі падпісаў свой першы прафэсійны кантракт. У першым сэзоне Прэм’ер-лігі Шоў згуляў за «Саўтгэмптан» 28 матчаў, зь іх 25 у чэмпіянаце.

27 чэрвеня 2014 Шоў падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Манчэстэр Юнайтэд». Перад пачаткам сэзону ён атрымаў траўму, якая вывела яго са строю на месяц. Дэбют гульца ў афіцыйным матчы за «Манчэстэр» адбыўся 27 верасьня 2014 ў затнім матчы з «Ўэст Гэм Юнайтэд».

### Міжнародная
Упершыню Люк Шоў згуляў на міжнародным узроўні у 2011 року ў складзе зборнай да 16 гадоў. У тым самым годзе згуляў за зборную да 17 гадоў.

У студзені 2013 Шоў быў выкліканы ў моладзевую зборную (да 21), аднак з-за траўмы, атрыманай на трэніроўцы, ня здолеў выступіць. Аправіўшыся ад пашкоджаньня, ён урэшце здолеў выступіць у складзе гэтай зборнай у адборачным матчы да моладзевага чэмпіянату Эўропы 2015 году са зборнай Малдовы 5 верасьня і зь Фінляндыяй 9 верасьня.

27 лютага 2014 Шоў быў выкліканы ў склад дарослай зборнай на таварыскі матч са зборнай Даніі. Ён выйшаў замест Эшлі Коўла пасьля перапынку.

Люк Шоў выцясьніў Эшлі Коўла са складу на чэмпіянаце сьвету 2014 року, пасьля чаго апошні скончыў міжнародную кар’еру. Шоў стаў наймаладзейшым удзельнікам чэмпіянату, паўдзельнічаўшы ў апошнім матчы ў групе са зборнай Коста-Рыкі.

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2016
* Пераможца Лігі Эўропы: 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль у «Саўтгэмптане»
* Профіль у «Манчэстэр Юнайтэд»
* Профіль на ESPN
* Профіль на Soccerbase
* Профіль на EnglandStats

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Катэгорыя:Удзельнікі Чэмпіянату сьвету па футболе 2014 году
Радыёперадатчык

**Радыёперадатчык** (ад. радыё + перадатчык) — тэхнічнае прыстасаваньне, якое выкарыстоўваецца для выпрамяненьня радыёхваляў. Першыя радыёперадатчыкі былі распрацаваныя ў канцы 19 стагодзьдзя ангельскім вынаходнікам Дэйвідам Эдўардам Г’юзам (1878 год), нямецкім фізыкам Гайнрыхам Гэрцам (1886 год) ды Аляксандрам Паповым (1895 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Радыётэхніка
Ave, Caesar, morituri te salutant

***«Ave, Caesar, morituri te salutant»*** або ***«Ave, Imperator, morituri te salutant»*** («Слаўся, цэзар/імпэратар, асуджаныя на сьмерць вітаюць цябе») — крылаты лацінскі выраз, працытаваны Свэтоніюсам у «De Vita Caesarum» («Жыцьцё цэзараў» ці «Дванаццаць цэзараў»). Паводле Свэтоніюса, у 52 року н. э. на возеры Фучына гэтак прамаўлялі ўдзельнікі наўмахіяў — палонныя і злачынцы, асуджаныя памерці ў забаўляльных марскіх сутычках — у прысутнасьці імпэратара Кляўдыюса. Свэтоніюс згадвае, што Кляўдыюс на гэта адказаў *«Aut non»* («альбо не»).

Хоць выраз у нашыя часы стаў даволі вядомым, ягонае ўжываньне ў рымскай гісторыі больш нідзе не фіксуецца, і ягонае выкарыстаньне як традыцыйнага салютаваньня імпэратару пад вялікім пытаньнем. Больш імаверна, што гэта быў адзінкавы зварот страціўшых надзею палонных і злачынцаў, асуджаных памерці, і зафіксаваны рымскімі гісторыкамі толькі дзякуючы нечуванаму масаваму памілаваньню, якое атрымалі ацалелыя.

## Выкарыстаньне ў наш час
Фраза перайшла ў сучасную культуру як даніна модзе да рымскіх традыцыяў. Так, біяграфічная кніга пілёта ВПС Аўстраліі Джона Лер’ю завецца «Мы, хто ідзе на сьмерць»; у 1965 року зьняты фільм пра II сусьветную вайну пад назовам «Марытуры»; карціна 1859 року Жана-Ляона Жарома завецца «Ave Caesar, morituri te salutant»; і інш.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Suetonius: De Vita Caesarum — лацінскі тэкст і пераклады на розныя мовы.

Катэгорыя:Лацінскія словы і выразы
Катэгорыя:Глядыятарскія баі
Балхаш

Назву **Балха́ш** маюць:

* Балхаш — аэрапорт у Казахстане
* Балхаш — возера ў Казахстане
* Балхаш — горад у Казахстане
Фуміё Дэмура

**Дэмура Фуміё** (нарадзіўся ў Ёкагама, Японія 15 верасьня 1938) — японскі майстар і настаўнік баявых мастацтваў, 9 Дан Shito-ryū , мае званьне Сіхан.
 
## Біяграфія
У 8 гадоў ён пачаў вывучаць баявыя мастацтвы і прыступіў да трэніровак пад кіраўніцтвам Сакагамі Рюсё ў Shito-ryū Itosu Kai karate, калі яму было 12. Дэмура атрымаў 1-ы Дан чорны пояс ў 1956 годзе і выйграў East Japan Karate Championship ў 1957 годзе. У пачатку 1958 Дэмура пачаў падрыхтоўку ў кобудо, у стылі акінаўскай падрыхтоўкі (a style of Okinawan weapons training), пад кіраўніцтвам сэнсэя Taйрa Сінкэн. Дэмура славіцца сваімі здольнасьцямі ў якасьці інструктара па зброі і тым, што вучыў вядомых актораў баявым мастацтвам, такіх як Брус Лі. У 1965 годзе разам з Dan Ivan, Дэмура прыехаў у Злучаныя Штаты, каб выкладаць і садзейнічаць распаўсюджваньню стылю Shito-ryū Karate.

У наступныя гады Дэмура атрымаў міжнароднае прызнаньне са сваімі наватарскімі дэманстрацыямі баявых мастацтваў у паўднёвай Каліфорніі і Лас-Вегасе. Ён таксама стаў галоўным інструктарам Shito-ryū Itosu Kai USA. Падчас свайго знаходжаньня ў Лас-Вегасе ён навучаў Стывэна Сыгала.

Дэмура атрымаў шматлікія ўзнагароды і быў прызнаны амэрыканскімі і міжнароднымі згуртаваньнямі баявых мастацтваў. У 2005 годзе ён адзначыў свой 40-ы год у Злучаных Штатах у якасці майстра і настаўніка баявых мастацтваў. Genbu Kai International аддзяліўся ад Itosu Kai International ў 2003 годзе. У цяперашні час ён зьяўляецца прэзыдэнтам і галоўным інструктарам Shito-ryū Genbu Kai International.

Дэмура жыве ў Паўднёвай Каліфорніі, але праводзіць большую частку свайго часу ў турах (у ЗША і за мяжой) у якасьці настаўніка і афіцыйнага госьця. Ён навучае каратэ студэнтаў у многіх штатах ЗША і больш чым у 24 краінах. Нягледзячы на тое, што ён пражыў у Злучаных Штатах больш за 40 гадоў, Дэмура застаецца японскім грамадзянінам, але вельмі добра гаворыць па-ангельску. Ачуняўшы ад невялікіх праблем з сэрцам, ён доўгі час вандраваў па сьвеце, наведваючы Genbu-Kai dojos, праводзячы сэмінары па каратэ і кабудо і здымаючыся ў фільмах.

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1938 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Японіі
Катэгорыя:Майстры баявых мастацтваў
Катэгорыя:Каратэ
Катэгорыя:Майстры каратэ
Катэгорыя:Акторы ЗША
Эсб’ерг

**Эсб’ерг** () — горад і марскі порт на поўднёвым захадзе Даніі. Месьціцца на заходнім узьбярэжжы паўвостраву Ютляндыя. Горад знаходзіцца за 71 кілямэтар на захад ад Кольдынгу і за 164 кілямэтраў на паўднёвы захад ад Оргуса. Паводле зьвестак на 1 студзеня 2022 году насельніцтвам места складала  чалавек, што, такім чынам, робіць Эсб’ерг пятым паводле велічыні горадам у краіне і найвялікшым ў Заходняй Ютляндыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
Кольдынг

**Кольдынг** () — горад на поўдні Даніі.

## Спорт
У горадзе ёсьць каманда па гандболе.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Вайле

**Вайле** () — горад на поўдні Даніі.

## Асобы
* Лярс Лёке Расмусэн — прэм’ер-міністар Даніі (ад 2009 году).

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Горсэнс

**Горсэнс** () — горад у цэнтры Даніі.

## Спорт
У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб «Горсэнс».

## Асобы
* Вітус Бэрынг — мараплавец, дасьледчык поўначы

## Вонкавыя спасылкі
* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Роскіле

**Роскіле** () — горад на ўсходзе Даніі.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва
Нэствэд

**Нэствэд** () — горад на ўсходзе Даніі.

## Партнэрскія гарады
* Альфтанэс, Ісьляндыя

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Фрэдэрысія

**Фрэдэрысія** () — горад на поўдні Даніі.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Вібарг

**Ві́барг** () — горад у цэнтры Даніі.

## Спорт
У горадзе разьмешчаны футбольны клюб «Вібарг».

## Партнэрскія гарады
* Дальвік, Ісьляндыя

## Вонкавыя спасылкі

* City Population
Гэльсынгёр

**Гэльсынгёр** () — горад на ўсходзе Даніі.

## Вонкавыя спасылкі
* Данія: Асноўныя мескія населеныя пункты 


Катэгорыя:Гарады і мікрараёны Даніі з камянямі ўзьяднаньня
Катэгорыя:Рынкавыя гарады
Катэгорыя:Гарады-порты Даніі
Катэгорыя:Дацка-швэдзкія пагранічныя пераходы
Сылькебарг

**Сылькебарг** () — горад у цэнтры Даніі.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Гобра (футбольны клюб)

«**Гобра**» () — дацкі футбольны клюб з гораду Гобра. Заснаваны ў 1913 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гобра‎
Чыжоўка (рака)

**Чыжо́ўка** — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток Дняпра.

Выцякае ў ваколіцах вёскі Лапыры. Упадае ў Дняпро каля вёскі Чыжоўка. У межах вадазбору знаходзяцца вёскі: Лабаны, Лапыры, Брухаўцы, Мардахі, Цеалін, Копці, Галяшы, Макараўка, Андрыянава, Якубава, Чыжоўка.

## Славутасьці
* Геалягічны помнік прыроды мясцовага значэньня плошчай 5 гектараў — «Басейн ракі Чыжоўка»

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 401 
*  С. 348
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Дубровенскі раён. Карта-схэма.

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёну
Hollywood Undead

**Hollywood Undead** — амэрыканскі рок-гурт, які ўзьнік ў 2005 годзе ў Лос-Анджэлесе (штат Каліфорнія, ЗША).

## Дыскаграфія

## Глядзі таксама
* Notes From The Undeground

## Вонкавая спасылка
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Рок-гурты ЗША
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2005 годзе
Катэгорыя:Музычныя гурты з Лос-Анджэлесу Катэгорыя:Музычныя гурты з Каліфорніі
Катэгорыя:Музычныя гурты 2010-х
Супэркубак Беларусі па футболе

**Су́пэркубак Белару́сі па футбо́ле** — штогадовае аднаматчавае футбольнае спаборніцтва ў Беларусі. Уяўляе сабой матч паміж дзейнымі чэміпіёнам Беларусі і валадаром Кубка Беларусі. Заснаваны ў 2010 годзе. Арганізатар — Беларуская фэдэрацыя футболу.

## Кубак сэзону

У 1994 годзе было праведзенае спаборніцтва пад назвай «Кубак сэзону». У матчы за трафэй сустрэліся чэмпіён Беларусі менскае «Дынама» і валадар Кубка Беларусі бабруйскі «Фандак». Менчукі перамаглі зь лікам 5:3. Падобныя спаборніцтвы не праводзіліся да 2010 году, калі адбыўся першы матч за Супэркубак Беларусі.

## Вынікі

## Статыстыка

## Вонкавыя спасылкі
* Супэркубак Беларусі на сайце АБФФ

Катэгорыя:Беларускі футбол
Сьпіс гарадоў Фінляндыі

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Фінляндыя|Фінляндыі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 50 000 чалавек па стане на 30 верасьня 2014 году. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прадмесьці.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* City Population 
* Kuntien asukasluvut suuruusjärjestyksessä
Эспаа

**Эспаа** () — горад на поўдні Фінляндыі.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population 
* Kuntien asukasluvut suuruusjärjestyksessä 

Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Сьлягельсэ

**Сьлягельсэ** () — горад на ўсходзе Даніі.

## Спорт
У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб «Вэстшэлян».

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Даніі
Фалькенбэрг (футбольны клюб)

«**Фалькенбэрг**» () — швэдзкі футбольны клюб з гораду Фалькенбэргу. Заснаваны ў 1928 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Фалькенбэрг‎
Ідута (неадназначнасьць)

Назву **Ідута** маюць:

* Ідута — рака ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Вушача, басэйн Дзьвіны
* Ідута — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
Оўлу

**Оўлу** () — горад у цэнтры Фінляндыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва 
* Kuntien asukasluvut suuruusjärjestyksessä 

Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Камянчане

**Камянчане** — вёска ў Ліпнішкаўскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Ліпнішкаўскай воласьці Ашмянскага павета Віленскай губэрні. Адносілася да маёнтка Ліпнішкі памешчыка Вольскага. у 1861 г. 61 рэвіская душа. У 1897 г. в54 двары, 334 жыхары, 312 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Ліпніскай гміне Валожынскага, затым Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводства Польшчы. У 1921 г. 65 двароў, 349 жыхароў.

У 1950 г. арганізаваны калгас «Радзіма». 3 2 сьнежня 1961 г. у Ліпнішкаўскім сельсавеце. У 1970 г. цэнтар калгаса «Радзіма», 253 жыхары. Пасьля вытворчая брыгада гэтай гаспадаркі. Дзейнічалі клюб, комплексна-прыемны пункт, крама.

## Насельніцтва
* 1999 — 73 двароў, 157 жыхароў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Камячане
* 

Катэгорыя:Ліпнішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Квачы (Гарадзенская вобласьць)

**Квачы** — вёска ў Ліпнішкаўскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX стагодзьдзі у складзе Івейскай воласьці Ашмянскага павета Віленскай губэрні. Адносілася да маёнтка Іўе графіні Замойскай. У 1861 г. 33 рэвіскія душы. у 1866 г. 15 двароў, 85 жыхароў. Паводле перапісу 1897 г., вёска ў Ліпнішкаўскай воласьці, 22 двары, 133 жыхары. У 1909 г. 26 двароў, 165 жыхароў, 133 дзесяціны зямлі.

У 1921—1939 гг. у Ліпніскай гміне Валожынскага, затым Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводства Польшчы. У 1921 г. 27 двароў, 120 жыхароў.

3 12 кастрычніка 1940 г. вёска ў Ліпнішкаўскім сельсавеце Івейскага раёну. У 1950 г. арганізаваны калгас «Бальшавік». 3 1954 г. у калгасе імя А. В. Суворава, з 1956 г. у калгасе «Авангард». У 1970 г. 73 жыхары. Пасьля ў складзе калгаса «Радзіма».

## Інфармацыя для турыстаў
Каля в. Сакавічы знаходзіўся старадаўні могільнік. Другі такі могільнік быў дзесьці ў лесе.

## Насельніцтва
* 1999 — 12 двароў, 19 жыхароў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Квачы

Катэгорыя:Ліпнішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Казінцы

**Казінцы** — вёска ў Ліпнішкаўскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Івейскай воласьці Ашмянскага павета Віленскай губэрні. Адносілася да маёнтка Іўе Замойскіх, у 1861 г. 34 рэвіскія душы. У 1897 г. вёска Ліпнішкаўскай воласьці, 16 двароў, 97 жыхароў. У 1909 г. 20 двароў, 109 жыхароў, якія мелі 175 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Ліпніскай гміне Валожынскага, затым Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводства Польшчы. У 1921 г. 19 двароў, 106 жыхароў.

3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (25 двароў, 117 жыхароў) у Галімшчынскім сельсавеце Івейскага раёну. У 1952 г. арганізаваны калгас імя А. Я. Вышынскага. 3 1954 г, уваходзіць у склад калгаса «Радзіма». 3 2 сьнежня 1961 г. у Ліпнішкаўскім сельсавеце. У 1970 г. 85 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1999 — 15 двароў, 30 жыхароў.

## Вонкавыя спасылкі
* Казінцы

## Крыніцы

Катэгорыя:Ліпнішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Каліфарнійская Рэспубліка

**Каліфарнійская Рэспубліка** — дзяржава ў Паўночнай Амэрыцы, абвешчаная амэрыканскімі каляністамі 14 чэрвеня 1846 году. Праіснавала менш за месяц.

Катэгорыя:Колішнія непрызнаныя дзяржавы
Катэгорыя:Каліфорнія
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1846 годзе
Казакі (неадназначнасьць)

**[[Казакі]]** — на тэрыторыі былой Расейскай імпэрыі (большай часткай — у Расеі, Украіне і Казахстане): саслоўе, а таксама этнічнае ўтварэньне, субэтнас.

## Населеныя пункты
**Казакі́** (, ) — распаўсюджаная назва населеных пунктаў:

### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Казакі — вёска ў Пружанскім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Казакі — вёска ў Віцебскім раёне
** Казакі — вёска ў Дрысенскім раёне
** Казакі — вёска ў Сеньненскім раёне 
** Казакі — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Казакі — хутар у Астравецкім раёне 
** Казакі — вёска ў Шчучынскім раёне  

* Менская вобласьць:
** Казакі — вёска ў Валожынскім раёне 
** Казакі — вёска ў Менскім раёне

### [[Расея]]
* Казакі — сяло ў Ліпецкай вобласьці

### [[Украіна]]
* Львоўская вобласьць:
** Казакі — вёска ў Золачаўскім раёне
** Казакі — вёска ў Каменка-Бускім раёне

## Творы
* Казакі — украінская савецкая сэрыя мультыплікацыйных фільмаў
* Казакі — украінская сэрыя кампутарных стратэгіяў у рэальным часе
** Казакі: Эўрапейскія войны (2001)
** Казакі: Апошні довад каралёў (2002)
** Казакі: Зноў вайна (2002)
** Казакі II: Напалеонаўскія Войны (2005)
** Казакі II: Бітва за Эўропу (2006)
* «Казакі» — аповесьць Л. М. Талстога

## Іншае
* Казакі — разнавіднасьць абутку
* Казак — парода курэй
* Казакі-разбойнікі — дзіцячая гульня

## Глядзіце таксама
* Казак
* Казакова
* Казакоўка
* Казакоўцы
Кампазытар

**Кампазы́тар** (ад  — складаць ў цэлае) — аўтар музычных твораў; чалавек, які займаецца стварэньнем музыкі.

Тэрмін «кампазытар» атрымаў распаўсюджваньне ў XVI стагодзьдзі ў Італіі. Прафэсія кампазытара прадугледжвае наяўнасьць музычна-творчых здольнасьцяў і патрабуе спэцыяльнага вывучэньня кампазыцыі. Падрыхтоўцы і выхаваньні кампазытараў адводзіцца спэцыяльнае месца ў сыстэме адукацыі, у кансэрваторыях ёсьць спэцыялізаваныя факультэты кампазыцыі. Таксама ў розных краінах, у тым ліку ў Беларусі існуюць саюзы кампазытараў (гл. Саюз кампазытараў Беларусі), якія спрыяюць правядзеньню фэстываляў, конкурсаў, майстар-клясаў і іншых формаў творчага ўзаемадзеяньня.

## Літаратура
* Композитор // Музыкальная энциклопедия, 1981 

Катэгорыя:Прафэсіі
Сёдэртэлье

**Сёдэртэлье** () — горад у Швэцыі, на паўднёвы захад ад Стакгольму (фактычна адно зь яго аддаленых прадмесьцяў). Цэнтар аднайменнай камуны ў лэне Стакгольм. Насельніцтва на 31 сьнежня 2015 год — 70 777 чалавек.

## Гісторыя

Горад упершыню згадваецца ў хроніцы Адама Брэмэнскага ў 1070 годзе (спачатку ён называўся *Тэлье*, *Tælgia* у тагачаснай артаграфіі; пазьней ) — у гэты час гэта быў ужо важны царкоўны горад. У XVII стагодзьдзі, дзякуючы герцагу Сёдэрманляндзкаму Карлу (будучыму каралю Карлу IX), Тэлье становіцца важным гандлёвым і партовым цэнтрам. У 1622, у сувязі з узьнікненьнем на паўночны ўсход ад Стакгольму гораду Нартэлье (, даслоўна *Паўночнае Тэлье*), да назвы гораду было дададзена *Söder*, т. б. *Паўднёвае Тэлье*. У пачатку XVIII стагодзьдзя горад закранула эпідэмія чумы, а ў 1719 трэцяя частка гораду была спаленая расейцамі (але шэраг важных будынкаў, у т. л. царква Сьвятой Рагнгільды, ацалелі). Пасьля гэтых падзеяў насельніцтва Сёдэртэлье істотна скарацілася і не дасягала й 200 чалавек, але пасьля зьяўленьня ў горадзе ў 1740-х шэрагу мануфактураў, яно ўжо складала больш за 1000 чалавек. У 1806—1819 гадох быў пабудаваны Сёдэртэльскі канал, які злучаў возера Мэлярэн з Балтыйскім морам, а ў 1860 чыгунка злучыла Сёдэртэлье са Стакгольмам. Прыкладна ў гэты самы час Сёдэртэлье становіцца папулярным курортам. У пачатку XX стагодзьдзя ў горадзе разьмесьціліся буйныя фабрыкі і заводы, у т.л. машынабудаўнічыя. У 1950-я гады стары драўляны цэнтар гораду быў зьнесены. Пачынаючы з 1970-х, у сувязі з прамысловым ростам, гораду была патрэбная працоўная сіла, якую пачынаюць вэрбаваць спачатку ў Норляндзе, а потым — у Фінляндыі, Грэцыі, Італіі, Югаславіі. Пазьней да іх дадаліся ўцекачы з Сырыі й Іраку, і напачатку XXI стагодзьдзя 39% сёдэртэльцаў мелі замежнае паходжаньне.

## Славутасьці
* Царква Сьвятой Рагнгільды (XII ст.)
* Этнаграфічны музэй Турэчэльбэргет ()
* Музэй гораду
* Музэй навукі і экспэрымэнтаў *Tom Tits Experiment*
* Сёдэртэльскі канал
* S/S Ejdern — адзін з найстарэйшых у сьвеце параходаў

## Асобы
* Б’ёрн Борг — тэнісіст
* Ян Гію — журналіст і пісьменьнік
* Рыкард, Люіс і Пэр Гэрэйс — пераможцы конкурсу Эўрабачаньне-1984

## Галерэя

Sankta_Ragnhilds_kyrka_i_Södertälje_sett_från_Stortorget.png|Царква Сьвятой Рагнгільды
Stortorget_Södertälje.jpg|Стуртор’ет — галоўны пляц гораду
Träbyggnad_på_Torekällbergets_torg_Södertälje.png|Драўляны будынак на пляцы Турэчэльбэргетс торг
Bridges_of_Södertälje.jpg|Развадныя масты на Сёдэртэльскім канале


## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Швэцыі
Віктар Ціханаў (неадназначнасьць)

**Віктар Ціханаў**:

* Віктар Васільевіч Ціханаў (1930—2014) — савецкі хакеіст і хакейны трэнер, трохразовы Алімпійскі чэмпіён (1984, 1988, 1992), васьміразовы чэмпіён сьвету і 13-кратны чэмпіён СССР, Заслужаны трэнер СССР (1978)
* Віктар Васільевіч Ціханаў (нар. 1988) — расейскі хакеіст, які выступае ў КХЛ і нацыянальнай зборнай Расеі, унук і поўны цёзка хакейнага трэнера Віктара Ціханава
* Віктар Мікалаевіч Ціханаў (нар. 1949) — украінскі палітык, віцэ-прэм’ер-міністар Украіны (2010—2011)
Лямбліёз

**Лямбліёз** — пашкоджаньне верхніх аддзелаў тонкай кішкі шляхам пранікненьня  прасьцейшых роду , што выклікае зьнясіленьне разам з запаленьнем тонкай (энтэрыт) і тоўстай кішак (энтэракаліт). Крыніцай заражэньня служаць хворыя і лямбліяносьбіты, якія вылучаюць  лямбліяў у навакольнае асяродзьдзе з калам. Само заражэньне адбываецца праз рот пры парушэньні правілаў гігіены. Прыкметамі хваробы ёсьць ныючы боль у верхняй вобласьці жывата і вакол пупка, уздуцьце і панос.

## Папярэджаньне
Заражэньне прадухіляюць піцьцё толькі гатаванай ачышчанай вады і стараннае мыцьцё рук, гародніны і садавіны. Кожныя паўгоду варта ладзіць проціглісную апрацоўку хатніх жывёлаў, аблізваньня якімі патрэбна пазьбягаць. Таксама карысна адвучыцца ад шкодных звычак грызьці алоўкі, асадкі, пазногці і цацкі.

## Чыньнікі
Заражэньню спрыяюць ужываньне бруднай вады з вадаправоду і адчыненага вадаёму, карыстаньне бруднымі бялізнай, посудам і цацкамі, звычка смактаць пальцы і ўжываньне ежы без тэрмічнай апрацоўкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Захворваньні страўнікава-кішачнага тракту
Катэгорыя:Інфэкцыйныя захворваньні
Катэгорыя:Вэтэрынарыя
Ювяскюля

**Ювяскюля** () — горад на поўдні Фінляндыі.

## Вонкавыя спасылкі
* City Population 
* Kuntien asukasluvut suuruusjärjestyksessä 

Катэгорыя:Гарады-порты Фінляндыі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1837 годзе
Катэгорыя:Вялікае княства Фінляндзкае
Катэгорыя:Ралі Фінляндыі
Катэгорыя:Грамады Цэнтральнай Фінляндыі
Куопіё

**Куопіё** () — горад у сярэдзіне Фінляндыі.

## Спорт
У горадзе разьмешчаны футбольны клюб КуПС Куопіё.

## Вонкавыя спасылкі
* City Population
* Kuntien asukasluvut suuruusjärjestyksessä
Рованіемі

**Рованіемі** () — горад на поўначы Фінляндыі. У 1970 горад прымаў гульні зімовай унівэрсыяды.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва
* Kuntien asukasluvut suuruusjärjestyksessä

Катэгорыя:Гарады Фінляндыі
Антон Бурко

**Антон Вячаслававіч Бурко** (мянушка *Box*;  16 лютага 1995, Бабруйск) — беларускі прафесійны гулец у Counter-Strike: Global Offensive, былы футбаліст.

## Кар’ера
Як футбаліст у 2012 годзе пачаў выступаць на пазыцыі паўабаронцы за каманду дублёраў «Белшыны». У 2015 годзе правёў за дублюючы склад 13 гульняў і забіў 4 галы. Яшчэ ў той час, як быў гульцом каманды дублёраў, браў удзел у матчах асноўнай каманды, правёўшы ў ейным складзе пяць гульняў у Кубку Беларусі. У лютым 2016 году падпісаў новы кантракт зь «Белшынай».

У 2014 годзе пачаў гуляць у Counter-Strike: Global Offensive. З 15 сакавіка 2019 па 7 ліпеня 2022 году быў капітанам кібэрспартовай каманды Nemiga Gaming.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Прафэсійныя гульцы ў Counter-Strike: Global Offensive
Васіль Антоненка

**Васіль Антоненка** ( 17 траўня 1996 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Выхаванец магілёўскага «Дняпра». Бараніў колеры каманды ў складзе дублюючага складу. Свой адзіны матчы ў Найвышэйшай лізе за асноўную каманду згуляў 23 лістапада 2014 году супраць бабруйскай «Белшыны», зьявіўшыся на полі на 63-й хвіліне і атрымаўшы жоўтую картку. Сэзон 2015 году правёў у складзе шклоўскага «Спартака». У сакавіку 2016 году быў аддадзены ў арэнду магілёўскаму «Тарпэда» да канца сэзону. Перад пачаткам 2017 году спрабаваў уладкавацца ў першалігавую «Ліду», але кантракт з клюбам ня быў складзены. У жніўні пачаў выступаць за «Воршу». Па заканчэньні году пакінуў каманду.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ягор Піцык

**Ягор Піцык** (нарадзіўся 1 лютага 1995 году) — колішні беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
З 2014 году пачаў выступаць за дубль берасьцейскага «Дынама». У тым жа годзе часам пачаў трапляць і асноўную каманду. 23 лістапада 2014 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 63-й хвіліне ў матчы супраць «Нёману» (0:1).

У сэзоне 2015 году чатыры разы выйшаў на поле за асноўную каманду, кожным разам на замену. У жніўні 2015 году быў аддадзены ў арэнду клюбу «Кобрынь» да канца сэзону Правёў у Першай лізе 13 матчаў. Зь лютага 2016 году пачаў рыхтавацца да новага сэзону разам з «Дынама». У сакавіку праходзіў прагляд у «Смалявічах-СТІ», а ў красавіку далучыўся да «Баранавічаў». У жніўні 2016 году пакінуў баранавіцкі клюб і неўзабаве вярнуўся ў Берасьце, дзе да канца сэзону 2016 году выходзіў у матчах дублю.

У лютым 2017 году прыбыў на прагляд у пінскую «Хвалю», аднак пазьней далучыўся да мікашэвіцкага «Граніту». Улетку 2017 году перабраўся ў клюб польскай Трэцяй лігі ГКС (Вікелец). У пачатку 2018 году плянаваў далучыцца да берасьцейскага «Руха», але пазьней зноў выправіўся на прагляд у «Хвалю» і ў сакавіку 2018 году падпісаў кантракт зь пінскім клюбам. У ліпені 2018 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да «Смаргоні».

У лютым 2019 году падоўжыў кантракт з смаргонскім клюбам, аднак да пачатку чэмпіянату 2019 году пакінуў каманду і перабраўся ў «Івацэвічы». У красавіку 2020 году зноў прыяднаўся да мікашэвіцкага «Граніту», аднак згуляў толькі ў адным матчы. У ліпені 2020 году вярнуўся ў «Івацэвічы». У пачатку 2021 году далучыўся да «Берасьцежылбуду», дзе гуляў да канца сэзону. У студзені 2022 году заняў пасаду адміністратара ў дублі берасьцейскага «Руху», аднак у хуткім часе клюб зьняўся з спаборніцтваў.

З восені 2022 году выступаў за польскі клюб «Оса» зь Біскупца. У пачатку 2023 году трэнаваўся зь «Нівай» з Доўбізны, аднак у выніку ня трапіў у заяўку каманды на сэзон, засяродзіўшыся на пасадзе спартовага дырэктара клюбу. У красавіку 2023 году стаў начальнікам каманды ў берасьцейскім «Дынама».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце берасьцейскага «Дынама»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Кобрынь»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Баранавічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Хваля» Пінск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Івацэвічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Берасьцежылбуд» Берасьце
Ветраная воспа

**Ветрана́я во́спа**, таксама **вятра́нка**&nbsp;— запаленьне дыхальных шляхоў і скуры праз заражэньне фільтроўным вірусам , што перадаецца ад хворага найчасьцей праз кашаль. Інкубацыйны адцінак складае 13—17 дзён. Суправаджаецца ліхаманкай, пухірковым высыпам на скуры і зьяўленьнем расколінаў (язвачак) у поласьці рота і глоткі. У перахварэлых выпрацоўваецца стойкі імунітэт. Ад хваробы пераважна церпяць дзеці, асабліва ва ўзросьце 2—6 гадоў у сувязі з наведваньнем дзіцячага садка. Прадухіляецца пры дапамозе адпаведнай вакцыны. Ускладненьне ў выглядзе запаленьня лёгкіх і мозгу найчасьцей выклікае ў дарослых, чым нясе сьмяротную пагрозу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вірусныя захворваньні
Катэгорыя:Інфэкцыйныя захворваньні
Катэгорыя:Дэрматалёгія
Катэгорыя:Дзяцінства
Царква ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Аранчыцы)

**Царква́ ўзьві́жаньня Сьвято́га Крыжа́** — праваслаўны храм у вёсцы Аранчыцы Пружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці, пабудаваны ў 1914 року. Помнік архітэктуры псэўдарускага стылю.

## Гісторыя
Мураваны храм пабудаваны замест драўлянага 1654 року, пасьля разабранага і перададзенага каталікам у Лінова. Ад яго застаўся драўляны крыж на месцы, дзе раней знаходзіўся алтар.

У 1928 былі набытыя пяць званоў зь Перамышлю (старыя ў 1915 былі вывезеныя ў Расею), а таксама новы іканастас, прывезены з Варшавы.

Храм дзейнічаў і за савецкім часам.

## Архітэктура

Кананічную чатырохчасткавую падоўжна-восевую кампазыцыю храма складаюць трох’ярусная званіца, прастакутная ў пляне трапезная, кубападобная малітоўная заля, пяцігранная апсыда. Шатровая званіца (2 васьмерыкі на чацьверыку) і чатырохсхільны дах асноўнага аб’ёму завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі на 8-гранных сьветлавых барабанах. У дэкоры фасадаў выкарыстаны зубчастыя фрызы, вытанчаныя пілястры і вуглавыя лапаткі. Крыжы ў круглых разетках. Арыгінальнае вырашэньне атрымалі бакавыя фасады асноўнага аб’ёму — вялікі арачны ваконны праём флянкіраваны двума ярусамі лучковых аконных праёмаў.

Інтэр’ер асьветлены сьветлавым барабанам на ветразях. Прастора трапэзнай адкрытая ў залю шырокім арачным прасьветам. Апсыда вылучаная драўляным іканастасам.

Абразы XVIII ст. «Сьвяты Мікалай», «Маці Божая Адзігітрыя».

## Сьвятары
* Аляксандар Дружылоўскі (згаданы ў 1862)
* Ніканор Дружылоўскі (23.06.1868 — 5.03.1877)
* Аляксандар Вянчанінаў (прозьвішча пры нараджэньні Кендысь; 9.05.1877 — 12.09.1884; 27.06.1908 — 1915)
* Андрэй Шчарбіцкі (21.11.1884 — 13.07.1890)
* Мікалай Пратасевіч (13.07.1890 — 14.03.1908)
* Мікалай Станкевіч (1915; з 18.11.1922 — ?; 16.04.1934 — 12.12.1934)
* Лука Курыловіч (23.12.1932 — 28.03.1933)
* Віталь Копасаў (16.02.1935 — 1939?)
* Ёсіф Нарка (не раней за 1935 — 30.11.1945)
* Пётар Піліхоўскі (да 1947)
* Феадор Катляроў (1948—1951)
* Мікалай Сахарчук (1951—1952)
* Якаў Сахарчук (1953—1954)
* Фама Клюка (1954—1962)
* Уладзімер Мяшкоў (1962—1968)
* Сяргей Белайц (1968—1969)
* Мікалай Саўчук (1969—1984)
* Уладзімер Камарчук (1984—1991)
* Валеры Крашчук (з 1991)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Праваслаўная архітэктура Беларусі
* Гісторыя Ліноўскай царквы
*  

Катэгорыя:Аранчыцы
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Аранчыцы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1914 годзе
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Крыжа
Сьпіс гарадоў Францыі

**Сьпіс [[Камуны Францыі|камунаў]] [[Францыя|Францыі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя камуны з насельніцтвам ня менш за 100 000 чалавек па стане на 1 студзеня 2011 году.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* City Population
Ёсіф Кабзон

**Ё́сіф Кабзо́н** (11 верасьня 1937, Часаў Яр, Сталінская вобласьць, УССР, СССР — 30 жніўня 2018, Масква) — савецкі і расейскі эстрадны сьпявак, барытон.

Народны артыст СССР (1987). Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1984). Дэпутат Дзяржаўнай Думы Фэдэральнага Сходу Расейскай Фэдэрацыі ад партыі «Адзіная Расея». Чалец праўленьня Фэдэрацыі жыдоўскіх грамадаў Расеі. Чалец прэзыдыюму агульнарасейскай грамадзкай арганізацыі «Ліга здароўя нацыі».

## Дыскаграфія
* 1967 «Поёт Иосиф Кобзон»
* 1968 «Песни А. Островского»
* 1969 «Песни нашей Родины»
* 1970 «Поёт Иосиф Кобзон»
* 1970 «Песни Я. Дубравина»
* 1974 «Поёт Иосиф Кобзон»
* 1978 «Романсы и русские песни»
* 1979 «А. Пугачёва / И. Кобзон»
* 1980 «Танго, танго, танго …»
* 1981 «Ласковая песня»
* 1982 «Взрослая пора» — песьні Я. Фрэнкеля
* 1984 «Лунная рапсодия»
* 1985 «Счастье моё»
* 1986 «Забытое танго»
* 1990 «Сыпь, тальянка» — песьні Рыгора Панамарэнкі на вершы Сяргея Ясеніна
* 1990 «Благословляю всё, что было» — песьні Рыгора Панамарэнкі на вершы Аляксандра Блока
* 1994 «Чёрные глаза»
* 1994 «Ямщик, не гони лошадей»
* 1996 «Мне доверена песня»
* 1996 «Люстры старинного зала»
* 1996 «Звёзды на небе»
* 1997 «Прощальный концерт» (СD 1)
* 1997 «Прощальный концерт» (СD 2)
* 1997 «Белое солнце» (СD)
* 1997 «Вы помните» — песьні Рыгора Панамарэнкі на вершы Сяргея Ясеніна (СD)
* 1997 «Выйду на улицу» Русские песни (СD)
* 1997 «Златые горы» Русские песни (СD)
* 1997 «Русское поле» (СD)
* 1997 «Среди миров» (СD)
* 1997 «Я — артист» (2 СD)
* 1997 «Я обязательно вернусь» — песьні Рыгора Панамарэнкі на вершы Аляксандра Блока (СD)
* 1999 «Летят перелетные птицы» — песьні Матвея Блантэра (СD)
* 1999 «Дивлюсь я на небо» (СD)
* 1999 «Yiddishe Mame» Еврейские песни (СD)
* 1999 «Очарована, Околдована» (2 СD)
* 1999 «Москва златоглавая» (2 СD)
* 1999 «Покуда слышен голос мой» (СD)
* 1999 «Вечерний звон» (СD)
* 2001 «Песня остаётся с человеком» (СD)
* 2002 «Поклонимся великим тем годам» (СD)
* 2002 «Как ротный простой запевала» (СD)
* 2002 «Русь моя, жизнь моя» (СD)
* 2002 «Песнь о солдате» (СD)
* 2002 «Песня моя — судьба моя» (СD)
* 2002 «Великие исполнители 20 века» (СD 1)
* 2002 «Великие исполнители 20 века» (СD 2)
* 2002 «Одна — едина» (СD)
* 2003 «Моя Одесса» — песьні на музыку О. Б. Фельцмана (СD)
* 2005 «Посвящение другу» (СD)
* 2006 «Не замести снегами память» (СD)
* 2007 «Пока я помню, я живу» (СD)
* 2007 «Мгновения» (СD)
* 2007 "Иосиф Кобзон и группа «Республика» (СD)
* 2007 «Душевные песни Иосифа Кобзона» (СD)
* 2007 «И пока на земле существует любовь» (СD)
* 2008 «Только лучшее» (СD)
* 2009 «Всё повторяется» (СD)
* 2013 «Легендарные песни» (СD)
* 2013 «А жизнь продолжается (Любимое неизданное)» (СD)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Ё. Кабзона

Катэгорыя:Савецкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Расейскія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Чорны сьпіс ЭЗ
Яўген Бяласін

**Яўге́н Алякса́ндравіч Бяла́сін** (9 чэрвеня 1954, в. Грынявічы Сьвіслацкага раёну Гарадзенскай вобласьці БССР — 10 сакавіка 2022, Берасьце, Беларусь) — беларускі германіст, перакладчык, журналіст.

## Біяграфія

Скончыў Менскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут замежных моваў (1975 год). Працаваў у Берасьцейскім дзяржаўным пэдагагічным інстытуце (1979—2001). Першы выкладчык факультэту замежных моваў Берасьцейскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту (1994). У 1990-я — 2000-я гады быў дырэктарам Берасьцейскай філіі Беларускага гуманітарнага адукацыйна-культурнага Цэнтру. У 2001 годзе атрымаў забарону на прафэсію. З гэтага часу самадзейны германіст, журналіст, літаратар.

Як перакладчык зь нямецкай мовы згадваецца ў Беларускай энцыкляпэдыі. Перакладаў таксама з ангельскай, польскай моваў і з розных моваў на нямецкую.

Памёр вечарам 10 сакавіка 2022 року пасьля ўскладненньяў, выкліканых каранавірусам.

## Бібліяграфія

* Фрыдрых Шылер. Пальчатка. (Friedrich Schiller. Der Handschuh.) // Шылер Ф. Вершы і баляды. Драмы. Менск: Мастацкая літаратура, 1993.
* . Забіць дзіця. (Stig Dagerman. Ein Kind töten) // «Крыніца», №7, 1994;
* . Апавяданьні. (Wolfgang Borchert. Erzählungen) // «Крыніца», №2, 1996;
* Пэтэр Гандке. Шэршні. (Peter Handke. Hornissen) // ARCHE , №4, 1999;
* . Прыйсьці на сьвет, прыйсьці да мовы. Франкфурцкія лекцыі. (Peter Sloterdijk. Zur Welt kommen, Zur Sprache kommen. Frankfurter Vorlesungen) // ARCHE, №2, 2005;
* Зыгмунд Фройд. Дыскамфорт ад культуры (Sigmund Freud. «Unbehagen in der Kultur»). Менск: Энцыклапедыкс", 2001;
* . Гісторыя аднаго немца. Успаміны 1914—1933. (Sebastian Haffner. Geschichte eines Deutschen. Erinnerungen 1914—1933). Менск, 2006;
* Чарлз Дыкэнс. Олівэр Тўіст (Сharles Dickens. Oliver Twist). Менск: Галіяфы, 2010;
* Кароткая граматыка нямецкай мовы (у суаўтарстве з Л. Баршчэўскім). Менск: Радыёла-плюс, 2012;
* Гайнрых Гайнэ. «Пра Польшчу» (пераклад зь нямецкай). Берасьце, 2013;
* «Подземелья Бреста, крепости и…» Журналистское исследование с элементами литературы существования. Брест: Полиграфика, 2014;
* «Што такое Асьвета?» Імануэля Канта (крэда Асьветніцтва).
* Алесь Разанаў. «І вынайшаў сабе я крылы — вось яны», Білінгва. (з беларускай на нямецкую, як суперакладчык) Логвінаў, Вільня, 2014

Яўген Бяласін вядомы як эсэіст, аўтар соцень публіцыстычных і літаратурна-крытычных артыкулаў.

Некаторыя самыя значныя:

* Ліст да нямецкага знаёмага
* Пра неадэкватнасць
* Беларусь як краіна пабудаванага камунізму
* Я нярускі
* Ён усё ўмяшчае, або Ці ўстрымаўся Алесь Разанаў ад прынцыпа акына?
* Тайны подземелья. Куда ведут брестские тоннели?
* Подземелья Бреста-7: прорыв
* А разве у нас есть литература?
* Ці такі ўжо мірны атам?
* Усё роўна пяройдзем на беларускую мову
* Пешшу і без візы
* Беларусь прасоўвае ў Еўропу аграгарадкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сьвіслацкім раёне
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Перакладчыкі зь нямецкай мовы
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфэкцыі COVID-19
Сяргей Амяльчук

**Сярге́й Іва́навіч Амяльчýк** (  г. у вёсцы Рачыца Бярозаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці, БССР) — беларускі паэт, пісьменьнік і перакладчык.

## Біяграфія
Навучаўся ў Рачыцкай пачатковай школе, потым у сярэдніх школах № 2 і №3 г Белаазёрску. Працаваў сьлесарам на Белаазёрскім энэрга-мэханічным заводзе (1974—1975). З 1975 студэнт Маскоўскага авіяцыйнага тэхналягічнага інстытуту імя К. Э. Цыялкоўскага. У 1980 годзе скончыў навучаньне ў вышэйзгаданым інстытуце і атрымаў адукацыю інжынэра-мэталюрга. Працаваў у г. Балашыха Маскоўскай вобласьці, у г. Барысаў Менскай вобласьці і ў г. Белаазёрску. З 1993 г. і па цяперашні час жыве ў Берасьці. Інжынэр на СП ААТ «Брэстгазаапарат».

Пачаў пісаць вершы ў 1972 годзе. У 1999 годзе выйшаў з друку першы паэтычны зборнік «Дарога, вір і амфара», які ў 2003 годзе быў перавыдадзены. Наступны паэтычны зборнік «Мая Сінекура» быў выдадзены ў 2012 годзе ў Луцку ў выдавецтве «Терен». З 2012 году сябар Саюзу беларускіх пісьменьнікаў. Трэці паэтычны зборнік «Зямля, якую бяруць з сабою», быў выдадзены ў 2013 годзе ў выдавецтве «Логвінаў» (г. Менск). У 2015 годзе ўваходзіў у рэдкалегію альманаха «Жырандоля», які выдаецца Берасьцейскім аддзяленьнем Саюзу беларускіх пісьменьнікаў. У 2016 атрымаў ліцэнзію на розьнічны продаж кніжных выданьняў і працуе каля цэнтральнага рынку Берасьця. Уваходзіў у журы прэміі «Кніга году 2016».

Піша вершы, апавяданьні. Перакладае з украінскай. Асобныя творы перакладзены на ўкраінскую мову.

## Бібліяграфія
* «Зямля крыві» (Берасьце: 1996)
* «Дарога, вір і амфара» (Брэст: Дзяржуніверсітэт, 1999)
* «Мая Сінекура» (Луцк: Терен, 2012)
* «Зямля, якую бяруць з сабою» (Мінск: Логвінаў, 2013).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бярозаўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы
Катэгорыя:Беларускія літаратары