Касьцёл Адведзінаў Найсьвяцейшай Панны Марыі (Вішнеў)

**Касьцёл Адведзінаў Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры XVII стагодзьдзя ў Вішневе. Знаходзіцца ў заходняй частцы колішняга мястэчка, на высокім пагорку левага берага ракі Альшанкі, на гістарычнай Віленскай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Вішневе ў 1424 годзе заснаваў вялікі князь Вітаўт. У 1451 годзе кашталян віленскі Сямён Гедыгольдавіч у сваёй лацінскай дароўнай грамаце касьцёлу ўжыў  «*народныя*» словы «*з пашняй*» (*cum agro alias z pasznia*) і «*сенажаці*» (*prata alias sianozaczy*) — гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы і выразы.

У 1637—1641 гадох з фундацыі ваяводы наваградзкага Юрыя Храптовіча (спачыў ў крыпце правай капліцы) на месцы драўлянага збудавалі мураваны касьцёл. У 1675 годзе касьцёл асьвяціў біскуп Мікалай Слупскі.

У 1771 годзе па пажары будынак касьцёла аднавілі на сродкі Яўхіма Храптовіча: да перадалтарнай травеі прыбудавалі квадратныя ў пляне капліцы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Вішнеў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У другой палове XIX ст. каля касьцёла збудавалі мураваную браму-званіцу.

У 1906 годзе праводзілася рэканструкцыя будынка касьцёла, які ў выніку набыў 2-вежавы фасад.

### Найноўшы час
За савецкім часам касьцёл не зачыняўся. У кастрычніку 1953 году пробашчам касьцёла стаў айцец Уладзіслаў Чарняўскі, дзякуючы якому ад гэтага году набажэнствы ў касьцёле праводзяцца па-беларуску.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Гэта 1-нэфавая базыліка з больш нізкай паўцыркульнай апсыдай і бакавымі закрысьціямі. Будынак накрываецца 2-схільным дахам з франтонам на галоўным фасадзе. Да галоўнага фасада далучаецца вузкі 2-вежавы нартэкс. 3-ярусныя чацьверыковыя вежы завяршаюцца плаўна выгнутымі карнізамі, фігурнымі купаламі. Бакавыя сьцены рытмічна падзяляюцца вузкімі высока ўзьнятымі аркавымі вокнамі і ўмацоўваюцца контрфорсамі ў прасьценках.

Унутраная прастора перакрываецца цыліндрычным скляпеньнем на падпружных арках і люнэтамі, паўночная капліца — сфэрычным купалам на ветразях, паўднёвая — роўнай стольлю. У нартэксе хоры на 3-пралётнай аркадзе і двух кранштэйнах, дзе стаіць арган. Сьцены нэфа дэкаруюцца аркавымі нішамі, слаістымі пілястрамі, пілёнамі, аздабляюцца паліхромнай арнамэнтальнай размалёўкай (мастак Фэрдынанд Рушчыц), скляпеньні — геамэтрычным ляпным арнамэнтам XVІІ ст. Галоўны драўляны алтар сярэдзіны XVІІІ ст. мае барокава-ракайльных формы: 2-ярусны, на фігурным пастамэнце, дэкаруецца лісьцем аканту, накладнымі разнымі ракайлямі. Першы ярус мае дзьве пары разьмешчаных уступам канелаваных слупоў, што нясуць крывалінейны шматпрафіляваны і падзелены антаблемэнт, у завяршэньні яго — гербавы картуш. Другі ярус — шчыт з загнутымі ў валюты гранямі і разной кампазыцыяй «Глёрыя» ў цэнтры. Алтар дэкаруецца драўлянымі скульптурамі эвангелістаў, анёлаў, вазамі, С-падобнымі завіткамі. Аналягічны стылявы разьвязак маюць два бакавыя алтары. Сярод твораў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва каваныя дзьверы XVІІ ст.

3 усходняга боку сярод бутавай агароджы разьмяшчаецца мураваная брама ў выглядзе шырокага аркавага праезда з 3-аркавымі ярусам-звонам. Завяршае браму-званіцу кампазыцыя з 3 франтончыкаў.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Višnieŭ, Rynak-Vilenskaja. Вішнеў, Рынак-Віленская (B. Tamaševič, 1896).jpg|Б. Тамашэвіч 1896 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1899).jpg|1899 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (A. Brazoŭski, 1899).jpg|Праект перабудовы, 1899 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1900).jpg|1900 г.


Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1900) (2).jpg|1900 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1900) (3).jpg|1900 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (F. Ruščyc, 1900).jpg|Ф. Рушчыц, 1900 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (F. Ruščyc, 7.08.1900).jpg|Ф. Рушчыц, 7 жніўні 1900 г.


Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (F. Ruščyc, 2.04.1902).jpg|Ф. Рушчыц, 2 красавіка 1902 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (F. Ruščyc, 1902) (2).jpg|Ф. Рушчыц, 1902 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (F. Ruščyc, 1902) (3).jpg|Ф. Рушчыц, 1902 г.
Ferdynand Ruszczyc. Kosciol w Wiszniewie.jpg|Ф. Рушчыц, 1902 г.


Ferdynand Ruszczyc. Kosciolek na Litwie.jpg|Ф. Рушчыц, 1903 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (F. Ruščyc, 1904).jpg|Ф. Рушчыц, 1904 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1901-39).jpg|да 1939 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1938).jpg|1938 г.


### Гістарычныя здымкі

Višnieŭ, Rynak-Vilenskaja, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Рынак-Віленская, Адведзінаў (1900).jpg|каля 1900 г.
Višnieŭ, Rynak-Vilenskaja. Вішнеў, Рынак-Віленская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Višnieŭ, Rynak-Vilenskaja. Вішнеў, Рынак-Віленская (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Višnieŭ, Vilenskaja, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Віленская, Адведзінаў (1915-18).jpg|1915—1918 гг.


Višnieŭ, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Адведзінаў (1916).jpg|1916 г.
Višnieŭ, Vilenskaja. Вішнеў, Віленская (1916).jpg|1916 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ, Brama. Вішнеў, Адведзінаў, Брама (1917).jpg|1917 г.
Višnieŭ, Vilenskaja, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Віленская, Адведзінаў (1917).jpg|1917 г.


Višnieŭ, Vilenskaja, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Віленская, Адведзінаў (12.1917).jpg|сьнежань 1917 г.
Višnieŭ, Vilenskaja, Adviedzinaŭ. Вішнеў, Віленская, Адведзінаў (1918).jpg|1918 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ, Brama. Вішнеў, Адведзінаў, Брама (30.06.1941).jpg|30 чэрвеня 1941 г.
Višnieŭ, Adviedzinaŭ, Brama. Вішнеў, Адведзінаў, Брама (30.06.1941) (2).jpg|30 чэрвеня 1941 г.


### Сучасныя здымкі

Вішнева, касьцёл Зьвеставаньня Дзеве Марыі, здымак 22.jpg|Агульны выгляд
Касьцёл Марыі Вішнева.jpg|Галоўны фасад
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі. Вішнева.jpg|З боку апсыды
Вішнева, брама-званіца, здымак 1.jpg|Брама-званіца


Вішнева, касьцёл Зьвеставаньня Дзеве Марыі, інтэр'ер, здымак 2.jpg|Інтэр'ер
Вішнева, касьцёл Зьвеставаньня Дзеве Марыі, інтэр'ер, здымак 9.jpg|Галоўны алтар
Вішнева, касьцёл Зьвеставаньня Дзеве Марыі, інтэр'ер, здымак 4.jpg|Хоры
Вішнева, касьцёл Зьвеставаньня Дзеве Марыі, інтэр'ер, здымак 6.jpg|Амбон


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Вішнеў (Менская вобласьць)
Вішнеў (Менская вобласьць)