open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эклектыка (архітэктура)

**Экле́ктыка** — архітэктурны стыль, які быў папулярны ў XIX—пач. XX ст., у якім адна праца ўключае элемэнты з гістарычна папярэдніх стыляў.  Выкарыстаньне рознастылявых формаў, як правіла, носіць некрытычны характар, што выяўляецца ў неадпаведнасьці аб’ёмна прасторавай кампазыцыі будынка й ягонага мастацкага вобразу функцыянальнаму прызначэньню, канструкцыйнай аснове.

У архітэктуры Беларусі эклектызм панаваў зь сярэдзіны XIX ст. Зьявіліся новыя тыпы будынкаў, канструкцыйныя прыёмы клясыцызму былі практычна вычарпаныя. Вырашэньні фасадаў і інтэр’ераў будынкаў характарызаваліся дэкаратыўнасьцю, спалучэньнем рознастылявых (готыка, барока, мадэрн, нэабарока й інш.) формаў і элемэнтаў. Сярод помнікаў эклектызму: Касьцёл Сьвятой Барбары (Віцебск), Магілёўскі пазямельна-сялянскі банк.
Эклектычнасьцю архітэктурных вырашэньняў вызначаюцца горадабудаўнічыя структуры канца XIX—пач. XX ст.: забудовы вуліцаў Леніна й Савецкай у Гомелі, Ажэшкі ў Горадні й інш. Архітэктура 1940—50-х арыентавалася на традыцыйныя прыёмы рэнэсансу й клясыцызму (забудова часткі праспэкту Незалежнасьці ў Менску. Эклектызм часткова закрануў катэджнае будаўніцтва 1980 — пач. 1990-х гадоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Архітэктурныя стылі
Лупняковы газ

**Лупняковы газ** — прыродны газ, які знаходзіцца паміж лупняковымі пластамі. Лупняковы газ становіцца ўсё больш важнай крыніцай прыроднага газу ў Злучаных Штатах з пачатку гэтага стагодзьдзя, цікавасьць да таго газу распаўсюджваецца і на астатнюю частку сьвету. У 2000 годзе на дзель лупняковага газу ў ЗША прыходзіўся толькі 1% ад здабычы прыроднага газу. Да 2010 году гэты паказчык павялічыўся больш за 20%. Упраўленьне энэргетычнай інфармацыі ўраду ЗША прагназуе, што да 2035 году 46% ад усяго прыроднага газу Злучаных Штатаў будзе прыпадаць на лупняковы газ.

Некаторыя аналітыкі чакаюць, што лупняковы газ дасьць магчымасьць значна пашырыць сусьветнае энэргазабесьпячэньне. Кітай, паводле ацэнак, мае самыя вялікія ў сьвеце запасы лупняковага газу. Дасьледаваньне, праведзенае Інстытутам грамадзкай палітыкі Бэйкера ўнівэрсытэту Райса, дало магчымасьць прыйсьці да высновы, што павелічэньне здабычы лупняковага газу ў ЗША і Канадзе можа дапамагчы прадухіліць дыктат Расеі і краінаў Пэрсыдзкага заліву на высокія газавыя кошты. На 2013 год толькі тры краіны ў сьвеце, як то ЗША, Канада і Кітай, займаліся камэрцыйнай здабычай лупняковага газу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Нетрадыцыйны газ і наступствы для рынку ЗПГ. Нацыянальнае бюро дасьледваньняў Азіі. 
* 

Катэгорыя:Прыродны газ
Бор (акруга)

**Месцкая акруга Бор** — тэрытарыяльная адзінка ў Ніжегародзкай вобласьці (Расея). Мае ў сваім складзе некалькі паселішчаў — мястэчак (Лінда і г. д.), ды вёсак (Разьлівайкі й г.д.)

Катэгорыя:Ніжагародзкая вобласьць
Бронетранспартэр

**Бронетранспартэ́р** (БТР) — баявая браняваная колавая або гусенічная машына для перавозу мотастралкоў (да 28 чалавек), вядзеньня бою і агнявой падтрымкі, выведкі, аховы на маршы, патруляваньня і сувязі. Таксама выкарыстоўваецца для буксаваньня гарматы і мінамёту, эвакуацыі параненых і перавозу боепрыпасаў. Узброены 20-мілімэтровай аўтаматычнай гарматай і кулямётам або 2-ма кулямётамі, часам гранатамётам і процітанкавамі кіроўнымі ракетамі. Хуткасьць на колах дасягае 110 км/г. Запас ходу да 1000 км. На гусеніцах адпаведна 75 км/г і 400 км. Найчасьцей плывучы, прыстасаваны для паветранага перавозу і дэсантаваньня, абсталяваны радыёстанцыяй і прыладай для стральбы ноччу. У ЗША вырабляецца плывучы гусенічны M113, у Нямеччыне і Расеі — плывучыя колавыя «Фукс» і БТР-80 адпаведна.

## Крыніцы
Радамле (футбольны клюб)

«**Ра́дамле**» () — славенскі футбольны клюб з гораду Радамле. Заснаваны ў 1972 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Радамле‎
Саксан Чадыр-Лунга

«**Саксан**» () — былы малдаўскі футбольны клюб з гораду Чадыр-Лунга. Заснаваны ў 2010 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Чадыр-Лунга‎
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2010 годзе
Кубак Славаччыны па футболе

**Кубак Славаччыны па футболе** () — штогадовы кубак Славаччыны, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. У спаборніцтве прымаюць удзел 260 каманд. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1993 годзе. Найбольш пасьпяховы клюб — «Слован» з Браціславы, які выйграваў спаборніцтва 10 разоў.

## Пераможцы
* Слован — 10 разоў
* Спартак — 5
* Інтэр — 3
* Артмэдыя, Кошыцы, Трэнчын, Ружамбэрак — 2
* Жыліна, Сэнэц, Матадор Пухаў, Дукла, Хэмлан Гумэннэ, ВіОн Златэ Мораўцэ — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Славацкі футбол
Славаччына
Эквіпатэнцыйная паверхня

**Эквіпатэнцыйная паверхня** — паверхня з пастаянным скалярным патэнцыялам. Іншае вызначэньне: паверхня, якая артаганальная сілавым лініям поля ў любым пункце сваёй паверхні.

## Умовы эквіпатэнцыйнасьці
**Лема.** Для таго, каб паверхня была эквіпатэнцыйная, неабходна і дастаткова, каб праца па перамяшчэньню зараду паміж двума адвольнымі пунктамі паверхні была роўная нулю.

A = q \nabla \varphi\ = 0 

Лініі напружанасьці артаганальныя эквіпатэнцыйным паверхням у пункце іх перасячэньня.

## Выкарыстаньне э. п.
Эквіпатэнцыйныя паверхні выкарыстоўваюцца для адлюстраваньня n-мернай скалярнай функцыі ў (n-1)-мернай прасторы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Электрастатыка
Катэгорыя:Гравітацыя
Катэгорыя:Паверхні
Гарадзейскі цукровы камбінат

**Гарадзейскі цукровы камбінат** — цукровы завод Беларусі, заснаваны ў 1959 годзе ў гарадзкім пасёлку Гарадзея Нясьвіскага раёну. На 2011 г. меў цэхі: перапрацоўкі цукровых буракоў (сутачная магутнасьць да 8 тыс. т.) і жамерынасушыльны, прасаваньня і фасаваньня цукру. Таксама меў станцыі ачысткі соку, выпарную і дэфэкасатурацыі. Працаваў на мясцовых бураках (верасень—сьнежань) і цукры-сырцы з Кубы і Бразыліі. У 2010 г. цукровыя буракі паступалі ад 115 гаспадарак з агульнай пасяўной плошчы 24,5 тыс. гектараў. На 2011 г. быў асноўным у Беларусі вытворцам каляровага цукру і цукру з прыроднымі дадаткамі (аскарбінавая кісьля і карыца), як і адзіным у краіне вытворцам фігурнага цукру-«брыдж». З сакавіка 1997 г. прадпрыемства ўзначальвае Міхаіл Крыштаповіч, які ёсьць чальцом Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Галоўны інжынэр Ігар Скачко займае пасаду з 2000 году.

## Мінуўшчына
У 1976 годзе завод стаўся камбінатам. У 1975—1985 гг. меў у сваім складзе завод калібраваньня насеньня цукровых буракоў, у 1976—1985 «Буракаводчы» саўгас. У 2010 г. вырабіў 230,2 тыс. тонаў цукру, у тым ліку 115 тыс. т. (50%) цукру з 970 тыс. т. айчынных буракоў, рэшту — з кубінскага цукру-сырцу (з цукровага трысьнягу). За мяжу паставілі звыш 130 тыс. т. (56,5%) цукру (у тым ліку 51 тыс. т. у Расею), жамерыны і патаку на агульную суму $98 мільёнаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Нясьвіскі раён
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1959 годзе
Цьяндучэнг

**Цьяндучэнг** () — места ў акрузе Ханчжоў правінцыі Чжэцьзян (Кітайская Народная Рэспубліка).

## Гісторыя

Будаўніцтва Цьяндучэнгу пачалося ў 2007 року і стала працягам сэрыі малпаваньняў у Кітаі сусьветна вядомых гарадоў іншых краінаў. Падобнае захапленьне ўласьцівае для Кітаю яшчэ з часоў дынастычнай эпохі.

Места ўяўляе сабой  пад сталіцай правінцыі Чжэцьзян — местам Ханчжоў. Галоўнай славутасьцю Цьяндучэнгу ёсьць 108-мэтровая копія Эйфэлевай вежы і 31 км² архітэктуры, фантанаў і ляндшафтаў у парыскім стылі.

## Насельніцтва
Места было расплянаванае і збудаванае ў разьліку на 10 000 жыхароў, аднак цяпер у ім пражывае ня болей за 2000 чалавек, большасьць зь якіх «працуе» на парку забаваў у францускім стылі непадалёк.

## Крыніцы

Катэгорыя:Чжэцзян
Плюцічы

**Плюцічы** (, па-падляску: *Plútičy*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

Жыхары вёскі — этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход — Райск).

## Гісторыя
Пасьля валочнае памеры вёска была цэнтрам воласьці на 64 валоках зямлі. Перапіс маёмасьці 1576 г. ўзгадвае жыхароў: Малоша Клімовіча, Лявона, Івана, Перка, Васкалея, Івана Хрымовіча, Ульяна Івановіча, Міхала і Ячка Рутычаў. У 17 ст. тут знаходзіўся млын на рацэ Арлянцы.
Першая школа ў Плуцічах заснавана яшчэ ў 19 ст., у міжваенны пэрыяд бацькі дзяцей беспасьпяхова дамагаліся навучаньня беларускае мовы. Плуцічы, як вёска разьмешчаная на мяжы беларускага этнічнага арэалу, цярпела ў час Другое сусьветнае вайны ад нападаў польскага падпольля, таму тут дзейнічала нефармальная вясковая самаабарона.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Дом губэрнатара (Менск)

**Дом губэрнатара**, або **будынак езуіцкай школы** — будынак у Менску на плошчы Свабоды, 7. Уваходзіў комплекс Менскага езуіцкага калегіюму. Цяпер у будынку месьціцца Рэспубліканская гімназія-каледж пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

## Гісторыя

Пабудаваны ў 1699 годзе (паводле іншых зьвестак у 1769—70-я гады) як езуіцкая школа ў складзе комплексу Менскага езуіцкага калегіюму. У час Паўночнай вайны (1700—1721) тут спыняліся Пётар I, украінскі гетман Іван Мазэпа, швэдзкі кароль Карл XII.

У 1770 годзе быў рэканструяваны — уваход у яго быў пазначаны квадратнай у пляне вежай з купалам. З 1773 году, пасьля забароны ордэну езуітаў у будынку разьмешчаная сьвецкая шасьцігадовая школа. Пасьля перабудовы школы ў стылі клясыцызм подле праекту Ф. Крамэра стаў рэзыдэнцыяй губэрнатара.

У 1799—1917 — дом губэрнатара Менскай губэрні. Падчас вайны 1812 году, у 1812 годзе тут спыняўся францускі маршал Люі Нікаля Даву. У 1821—1822 у бібліятэцы працаваў дзекабрыст Мікіта Мураўёў, які напісаў у Менску першы варыянт канстытуцыі будучай Расейскай дзяржавы («Паўночная праўда»).

Ноччу 28 чэрвеня 1905 году ў губэрнатарскі дом была кінутая бомба, пацярпелі казак і гарадавы. З 1910 году тут часова месьцілася губэрнатарская канцылярыя й губэрнскае прысуцтва па забесьпячэньні праваслаўнага духавенства. У 1914 годзе на другім паверсе адкрыўся вайсковы шпіталь, які ўзначальваў старшы лекар С. М. Урванцоў. 22 кастрычніка таго ж году шпіталь наведаў Мікалай II, ён раздаваў параненым Георгіеўскія крыжы.

З 20 лютага 1918 году ў будынку месьціўся Народны сакратарыят БНР на чале зь Язэпам Варонкам. Тут была прынятая Першая Ўстаўная грамата БНР. 25 лютага нямецкія жаўнеры зьнялі з будынку беларускі сьцяг ды канфіскавалі грашовыя сродкі. Нямецкая адміністрацыя забрала будынак на патрэбы сваёй музычнай васковай каманды.

У студзені—лютым 1919 году тут месьціцца Часовы рабоча-сялянскі ўрад БССР на чале са Зьмітром Жылуновічам (Цішка Гартны). Пасьля 1933 году тут месьціцца Прэзыдыюм ЦВК БССР на чале з Аляксандрам Чарвяковым.

Пасьля Другой сусьветнай вайны тут месьціцца музычная школа. У 1968 годзе зробленая апошняя значная перабудова паводле праекту архітэктара I. Левіна: зробленая прыбудова з боку дваровага фасаду й надбудова верхняга паверху, пераробленыя фасады.

## Архітэктура
Да перабудовы будынак уяўляў сабой прамавугольнае ў пляне, двухпавярховае, накрытае вальмавым дахам збудаваньне. Яго галоўны фасад быў вылучаны квадратнай у пляне вежай, завершанай купалам.

Цяпер будынак чатырохпавярховы, галоўны фасад вырашаны плоскасна, пазбаўлены дэкору, чляніцца прамавугольнымі аконнымі праёмамі, на верхнім паверсе значна большымі па велічыні. Уваход аформлены строгім парталам.

## Літаратура
* 

## Крыніцы

Катэгорыя:Збудаваньні Менску
СКА Менск

**СКА** — беларускі мужчынскі гандбольны клюб зь Менску, заснаваны ў 1975 року. Найбольш пасьпяховы гандбольны клюб Беларусі, у 1980-я — адзін з наймацнейшых клюбаў СССР і Эўропы, трохразовы ўладальнік Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў, двухразовы ўладальнік Кубка ўладальнікаў кубкаў, 10-разовы чэмпіён Беларусі. Ад моманту заснаваньня на працягу 40 гадоў клюб трэніраваў Спартак Мірановіч.

## Мінуўшчына
Клюб быў створаны ў 1975 року на базе менскага «Палітэхніку» пры 7 Спартовым клюбе арміі Беларускае вайсковае акругі. Старэйшым трэнэрам каманды стаў Спартак Мірановіч.

За савецкім часам СКА тройчы заваёўваў Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў (1987, 1989, 1990), двойчы станавіўся пераможцам Кубка ўладальнікаў кубкаў эўрапейскіх краінаў (1983, 1988), аднойчы — Супэркубка (1989), шэсьць разоў станавіўся чэмпіёнам СССР, тройчы заваёўваў Кубак СССР.

У беларускім чэмпіянаце СКА быў бязьзьменным чэмпіёнам з 1993 да 2003, яшчэ 7 разоў заваёўваў срэбныя і тройчы — бронзавыя мэдалі.

З 1993 року клюб стала ўдзельнічае ў розыгрышы Балтыйскае лігі, дзе зьяўляецца 12-разовым чэмпіёнам.

З 1997 року СКА Менск пяць разоў браў удзел у чэмпіянаце сьвету пад эгідай Міжнароднае рады вайсковага спорту, двойчы станавіўся чэмпіёнам (1999, 2002) і аднойчы срэбным прызэрам (1998) спаборніцтваў.

## Дасягненьні

### Нацыянальныя
* **[[Чэмпіянат Беларусі па гандболе|Чэмпіянат Беларусі]]**:
**  × 10 — 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002.
**  × 11 — 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018.
**  × 3 — 2009, 2011, 2012.
* **[[Чэмпіянат СССР па гандболе сярод мужчынаў|Чэмпіянат СССР]]**:
**  × 6 — 1981, 1984, 1985, 1986, 1988, 1989.
**  × 5 — 1982, 1983, 1987, 1990, 1992.
**  — 1991.
* **Кубак СССР** × 3 — 1980, 1981, 1982.

### Міжнародныя
* **[[Ліга чэмпіёнаў ЭГФ|Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў]]** × 3 — 1987, 1989, 1990
* **[[Кубак кубкаў ЭГФ|Кубак уладальнікаў кубкаў]]** × 2 — 1983, 1988
* **[[Супэркубак ЭГФ|Супэркубак]]** × 1 — 1989
* **[[Кубак выкліку ЭГФ|Кубак выкліку]]** × 1 — 2013
* **Фіналіст [[Кубак ЭГФ|Кубка ЭГФ]]** — 1992

## Склад
 году

## Вядомыя гандбалісты
* Андрэй Барбашынскі
* Аляксей Жук
* Аляксандар Каршакевіч
* Аляксандар Маліноўскі
* Андрэй Мінеўскі
* Сяргей Рутэнка
* Георгі Сьвірыдзенка
* Аляксандар Тучкін
* Канстанцін Шаравараў
* Юры Шаўцоў
* Міхаіл Якімовіч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Профіль на бачыне Беларускае фэдэрацыі гандболу


Катэгорыя:Савецкія гандбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1975 годзе
Зарэчны (Пензенская вобласьць)

**Зарэ́чны** () — горад у Пензенскай вобласьці Расеі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэньне. Знаходзіцца за 12 км на ўсход ад Пензы. Насельніцтва 62,4 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1958 року.

## Прамысловасьць
Асноўнае прадпрыемства — ВА «Старт» — адно з найбуйнейшых аб’яднаньняў «Расатаму», займаецца вытворчасьцю кампанэнтаў для зборкі ядзерных боепрыпасаў.

Сярод іншых прадпрыемстваў прыборабудаваньня: Кузьнецкі машынабудаўнічы завод (спэцыялізуецца на выпуску складаных навукаёмкіх, электрамэханічных, электронных, радыётэхнічных і іншых прыбораў і сыстэм высокае клясы дакладнасьці і надзейнасьці). Навукова-дасьледчы і канструктарскі інстытут радыёэлектроннай тэхнікі — вядучае прадпрыемства Расеі, якое спэцыялізуецца на распрацоўцы і выпуску тэхнічных сродкаў аховы рознага прызначэньня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пензенскай вобласьці
Катэгорыя:Закрытыя гарады
Катэгорыя:Навукаграды
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1958 годзе
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Храбалы

**Храбалы́** (, па-падляску: *Chrabołý*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

Жыхары вёскі — этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход — Райск).

## Гісторыя
Упершыню вёска згадваецца ў 1563 годзе. Паводле люстрацыі 1574 г. часткова была зьнішчаная пажарам. Перапіс 1576 г. пасьведчае, што Храбалы разьмешчаныя на 15 валоках кепскае зямлі, а тутэйшыя мужыкі працавалі ў фальварку Сталовач. Як каралеўская вёска Храбалы ажно да 1861 г. прыналежалі казьне. Паводле польскага перапісу насельніцтва, у 1921 г. тут было толькі 7 хатаў з 54 жыхарамі (усе праваслаўныя беларусы). 21 верасьня 1939 г. ўва ўрочышчы Клетнае пад Храбаламі мясцовымі камуністамі былі застрэленыя 3 польскія афіцэры. У час нямецкае акупацыі ў вёсцы находзіўся пост нямецкае жандармэрыі. У кароткія пэрыяды 1952 — 1954 ды 1973 — 1976 гг. існавала самастойная гміна Храбалы.

## Культавыя пабудовы
Непадалёк ад Храбалоў ува ўрочышчы Галоўкава знаходзіцца капліца сьв. Яна Багаслова з ў 1984 г. Была пабудаваная на месцы старой капліцы (згарэла ў 1939 г.) на *Туровай крыніцы* — месцы яўленьня Божае Маці. Вада з крыніцы лічылася цудоўнай ужо ў 16 ст.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Араз Нахічэвань

«**Араз**» () — азэрбайджанскі футбольны клюб з гораду Нахічэвань. Заснаваны ў 1967 годзе і расфармаваны ў 2014 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Нахічэвань
Катэгорыя:1967 год у Азэрбайджане
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1967 годзе
Антон Цярэшчанка

**Антон Цярэшчанка** (нарадзіўся 20 верасьня 1995 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Лясгасу».

## Кар’ера
### Клюбная
З 2013 году пачаў выступаць за дубль «Гомля». 14 верасьня 2014 году дэбютаваў у асноўнай камандзе гамельчукоў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 64-й хвіліне матчу супраць наваполацкага «Нафтану» (1:5). У другой палове сэзону 2015 году ўжо трывала засвоіўся ў асноўным складзе «Гомля», у сэзоне 2016 году дапамог камандзе атрымаць перамогу ў Першай лізе і пасьля гадавога перапынку вярнуцца ў элітны дывізіён.

У сакавіку 2017 году аддадзены ў арэнду мікашэвіцкаму «Граніту» да канца сэзону, дзе гуляў у асноўным складзе. У студзені 2018 году вярнуўся з арэнды ў «Гомель», а ў лютым перайшоў у склад дэбютанта Першай лігі — жыткавіцкага ЮАС. У студзені 2019 году па заканчэньні кантракту пакінуў жыткавіцкі клюб.

Неўзабаве пасьля зыходу з ЮАС накіраваўся на прагляд у наваполацкі «Нафтан» і ў выніку пачаў у клюбе сэзон 2019 году, дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У жніўні 2019 году пакінуў «Нафтан». У пачатку 2020 году быў унесены ў заяўку петрыкаўскага «Шахцёра» ў Другой лізе, але гэтак і не згуляў за каманду. У пачатку 2022 году далучыўся да гомельскага «Лясгасу».

### Міжнародная
15 красавіка 2015 году правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, выйшаўшы ў пачатковым складзе ў таварыскім матчы супраць юніёрскай зборнай Украіны.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Гомелю»
* Статыстыка «Пб-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Гомель»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу ЮАС Жыткавічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нафтан» Наваполацак
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Лясгас» Гомель
Мікіта Дудо

**Мікіта Дудо** (нарадзіўся 15 красавіка 1995 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца ігуменскага «Коласа».

## Кар’ера
Выхаванец футбольнага клюбу «Менск». За асноўную каманду мяшчанаў дэбютаваў 13 верасьня 2014 году ў матчы супраць бабруйскай «Белшыны». Потым у жніўні 2015 года выправіўся ў арэнду ў «Зорку-БДУ». Дэбютаваў за клуб 9 жніўня 2015 году ў матчы супраць «Баранавічаў», вызначыўшыся таксама забітым дэбютным голам. Па заканчэньні арэнды пакінуў клюб.

У студзені 2018 году перайшоў у клюб «Маладэчна-2018», дзе бараніў колеры каманды ў Другой лізе. Быў адным з ключавых гульцоў клюбу. За два сэзоны згуляў у 51-м матчы чэмпіянату, у якіх вызначыўся 21 голам. У 2019 годзе стаў бронзавым прызэрам Другой лігі. Таксама атрымліваў узнагароды як найлепшы гулец клюбу.

У красавіку 2020 году стаў гульцом «Астраўца», дзе замацаваўся ў асноўнай камандзе. Прызнаваўся найлепшым гульцом клюбу, а таксама трапляў у сымбалічную зборную. Быў пераможцам Другой лігі 2021 году. У сакавіку 2022 году далучыўся да сталічнага «Трактара». Быў найлепшым бамбардзірам каманды і розыгрышы Другой лігі рэгіёну Менск, вызначыўшыся 17 галамі ў 16 матчах. Аднак, гэта не дапамагло клюбу нават выйсьці ў стадыю плэй-оф. У 2024 году з шэрагам іншых футбалістаў трактарыстаў далучыўся да ігуменскага «Коласа».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Менску»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Міхаіл Хадуноў

**Міхаіл Хадуноў** ( 8 сьнежня 1994 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
З 2011 году пачаў выступаць за дубль наваполацкага «Нафтана». У 2014 годзе пачаў прыцягвацца таксама да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 14 верасьня 2014 году ў матчы супраць «Гомля» (5:1), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Па заканчэньні сэзону 2014 году адправіўся служыць у войска, у гэты час у 2015 годзе выступаў у чэмпіянаце Віцебскай вобласьці за каманду «Лепель». Улетку 2016 году вярнуўся ў «Нафтан», дзе зноў выступаў за дубль, часам выходзячы на замену ў Найвышэйшай лізе. У жніўні 2018 году пакінуў наваполацкі клюб. У 2020—2021 гадах быў заяўлены за клюбы Другой лігі «Полацк-2019» і «Мёры», але не выходзіў на поле.

### Міжнародная
11 лістапада 2016 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супрьць зборнай Украіны.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Павал Чарнышоў

**Павал Чарнышоў** ( 12 ліпеня 1995 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец гомельскай СДЮШАР-8. З 2012 году выступаў за дубль «Гомля». Зь лета 2014 году пачаў трапляць у асноўную каманду, дэбютаваў за яе 25 ліпеня 2014 году, выйшаўшы ў дадатковы час у кубкавым матчы супраць шацілавіцкага «Хіміка» (2:0). 14 верасьня таго ж году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на 75-й хвіліне матчу з наваполацкім «Нафтанам» (1:5). 30 лістапада 2014 году ўпершыню зьявіўся ў стартавым складзе гомельскай каманды ў матчы супраць менскага «Дынама» (2:0), тады ж адзначыўся галявой перадачай.

У сьнежні 2014 году на два гады падоўжыў кантракт з «Гомлем». У сэзоне 2015 году замацаваўся ў асноўнай камандзе гамельчукоў, нярэдка пачаў зьяўляцца і ў пачатковым складзе. У сэзоне 2016 году дапамог «Гомлю» перамагчы ў Першай лізе, звычайна выходзячы на замену. Сэзон 2017 году цалкам прапусьціў праз пашкоджаньні. У студзені 2018 году падпісаў кантракт з клюбам ЮАС. У студзені 2019 году пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да рэчыцкага «Спадарожніка», гульцом якога афіцыйна стаў у лютым. Аднак, за рэчыцкі клюб згуляў толькі ў чатырох матчах (2 у чэмпіянаце Беларусі і 2 у Кубку Беларусі), пасьля чаго ў ліпені пакінуў каманду.

### Міжнародная
Дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі 16 студзеня 2015 году ў матчы супраць зборнай Туркмэністану на Кубку Садружнасьці 2015 году ў Санкт-Пецярбургу. У выніку, браў удзел ва ўсіх шасьці матчах зборнай на гэтым турніры, але пасьля ў зборную ўжо не выклікаўся.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Гомля»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Райск (Падляскае ваяводзтва)

**Райск** (, па-падляску: *Rajśk*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

Жыхары вёскі — этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход на месцы).

## Гісторыя
Першыя зьвесткі пра Райск датуюцца 1576 г., тады быў ён згадваны як вёска на 51 валоках з карчмамі, цэнтар воласьці. Паводле мясцовага паданьня, арандатар фальварку Сталовач Голдак правозіў праз Райск ікону Божай Маці, якая явілася ў суседніх Храбалох. Калі ён даехаў да ўзгорку, на якім цяпер разьмяшчаецца царква ў Райску, валы, якія цяглі воз, не хацелі далей ісьці. Тады было прынятае рашэньне ўзьвесьці ў Райску царкву. Першыя згадкі пра Райскую ікону Божае Маці паходзяць з 1662 г. У 1816 г. парах а. Васіль Маркевіч заснаваў у Райску прытулак для бедных, а ў 1875 г. была пабудаваная мураваная царква. У канцы XIX ст. у Райску пражывалі 670 жыхароў. У міжваенны час у Райску існавала вялікая ячэйка КПЗБ. 16 чэрвеня 1942 г. непадалёк вёскі савецкімі партызанамі былі абстраляныя нямецкія жаўнеры, у выніку чаго гітлераўцы забілі 149 жыхароў Райску, астатніх высялілі, а вёску з царквой зьнішчылі. Райск быў адбудаваны пасьля вайны, а Петрапаўлаўская царква перавезеная з украінскай вёскі Патурын толькі ў 60-я гады XX ст.


Файл:Pomnik w Rajsku PL.jpg|Помнік пацыфікацыі вёскі 1942 г.
Файл:Podlaskie - Bielsk Podlaski - Rajsk - S - v-N.JPG|Вуліца вёскі
Файл:Kaplica św. Męczennicy Paraskiewy w Rajsku 4.JPG|Царква сьв. Параскевы (1997) на могілках

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Павал Забелін

**Павал Забелін** ( 30 чэрвеня 1995 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца кіпрскага клюбу «Акрытас».

## Кар’ера
Выхаванец СДЮШАР гарадзенскага «Нёмну», з 2011 году выступаў за клюбны дубль. У сэзоне 2013 году замацаваўся ў рэзэрвовай камандзе, стаў капітанам дублю. У 2014 годзе ўжо стаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 14 верасьня 2014 году ў матчы супраць «Дняпра», выйшаўшы на замену на 83-й хвіліне. Перад сэзонам 2015 году значная колькасьць маладых гульцоў, у тым ліку і Забелін, была пераведзеная ў асноўны склад. 4 красавіка 2015 году забіў свой першы гол за «Нёман» у браму БАТЭ ў матчы ў адказ чвэрцьфіналу Кубка Беларусі. Гульня скончылася зь лікам 1:2. У сэзоне 2015 году рэгулярна зьяўляўся ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену.

У красавіку 2016 году аддадзены ў арэнду клюбу «Баранавічы». У ліпені 2016 году на правах арэнды перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт». У студзені 2018 году вярнуўся ў «Нёман», але адразу на правах арэнды далучыўся да дэбютанту Найвышэйшай лігі — клюбу «Смалявічы». Аднак ужо праз два тыдні арэнднае пагадненьне было скасаванае. Пазьней праходзіў прагляд у «Крумкачах», аднак клюб ня здолеў атрымаць ліцэнзію на ўдзел у Найышэйшай лізе, і паўабаронца вярнуўся ў «Нёман». Гуляў пераважна за дубль, з 19 галамі стаўшы найлепшым бамбардзірам турніру дублёраў. У асноўнай камандзе правёў 9 матчаў у чэмпіянаце і 2 у Кубку Беларусі. У сэзоне 2019 году стаў часьцей зьяўляцца ў асноўнай камандзе, у канцы сэзону стаў выходзіць у стартавым складзе. У сьнежні 2019 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам» да канца 2020 году. У сэзоне 2020 году замацаваўся ў асноўным складзе, забіў 7 галоў, чым дапамог гарадзенцам заняць пятае месца ў чэмпіянаце.

У студзені 2021 году перайшоў у салігорскі «Шахцёр». Аднак, у пачатку сэзона 2021 году не выходзіў на гульнявую пляцоўку і ў сакавіку вярнуўся ў «Нёман» на правах арэнды, дзе зноў стаў гульцом асноўнага складу. У ліпені 2021 году быў адкліканы з арэнды ў «Нёмне» і неўзабаве выправіўся ва ўзбэцкі «Андыжан», дзе замацаваўся ў аснове, але ня выратаваў каманду ад вылету з Супэрлігі. У студзені 2022 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Шахцёр» і пачаў разам з камандай рыхтавацца да новага сэзону. У 2022 годзе нярэдка зьяўляўся на полі, у тым ліку ў стартавым складзе, стаў выкарыстоўвацца на пазыцыі абаронцы. У сэзоне 2023 году замацаваўся ў якасьці асноўнага абаронцы «Шахцёра».

У ліпені 2023 году пакінуў салігорскі клуб і пагадніўся з казаскім «Таболам» тэрмінам да сканчэньня 2024 году. Пакінуў клюб у студзені 2024 году, пасьля чаго ўжо ў лютым быў прадстаўлены як гулец саратаўскага «Сокалу». Улетку 2025 году прыяднаўся да кіпрскага клюбу «Акрытас».

## Дасягненьні
**«Шахцёр»**:
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2021, 2023

**«Табол»**:
* Уладальнік Кубка Казахстану: 2023

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Нёману»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Галады

**Галады́** (, па-падляску: * Hołodý*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Бельск-Падляскі.

Жыхары вёскі — этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Шчыты-Дзенцялова).

## Гісторыя
Праўдападобна Галады былі заснаваныя як пасёлак пры млыне, існаваньне якога датуецца 1501 г.. У 16 ст. вёска сьпярша прыналежала мяшчанам бельскім, але ўжо ў 1576 г. пазначаецца як каралеўскае ўладаньне фальварку Ужыкі. Вялікая вёска (распаложаная на 60 валоках зямлі) зьяўлялася дастаткова беднай і тутэйшыя мужыкі часта займаліся вырашчваньнем агародніны. Напрыканцы 16 ст. Галады былі цэнтрам воласьці, у якой было ажно 7 карчмаў. Да 1861 г. Галады прыналежалі казьне, побач зь вёскаю мясьцілася сядзіба бельскага лясьніцтва. Пасьля падзелаў маёнтку Шчыты-Навадворы частка ягонага зямлі была прылучаная да Галадоў пад назвай Галады-Калёнія і была заселяная расейскімі каляністамі (сёньняшняе ўрочышча *Кацапшчына*). Паводле польскага перапісу населніцтва 1921 г. пражывалі тут 247 жыхары (10 палякаў, 237 беларусаў) у 50 дамах. У міжваенны пэрыяд дзейнічаў тут вялікі вадзяны млын і 7 вятракоў (пабудаваных мясцовым майстрам Мікітай Грыгарукам). У 1960—1968 гг. Галады былі цэнтрам самастойнае гміны.

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Чорнае дрэва

**Чорнае дрэва**&nbsp;— некаторыя віды дрэваў, галоўным чынам трапічныя, часьцей за ўсё віды роду дыёсьпірос сямейства эбэнавыя (з Шры-Ланкі, Індыі, Мадагаскару, Заходняй Афрыкі і Паўднёва-Ўсходняй Азіі), а таксама Acacia melanoxylon сям’і мімазовых (з Аўстраліі), Dalbergia melanoxylon сям’і мэтэлікавых (з Афрыкі) і некаторыя іншыя.

Драўніну гэтых дрэваў таксама называюць *чорным дрэвам*. Яна мае чорную афарбоўку, часта з рознымі адценьнямі, цяжкая (удзельная вага больш за 1), цьвёрдая, дрэнна колецца, добра паліруецца, яе выкарыстоўваюць для аздабленьня каштоўнай мэблі, вырабу музычных інструмэнтаў, розных вырабаў, каляровага паркету, інкрустацыяў.

Чорным дрэвам часта называюць таксама драўніну некаторых дрэваў умеранай зоны, што мае прыродны чорны колер або атрымлівае чорны колер пры апрацоўцы яе дубільнімі рэчывамі і солямі жалеза. Якасьцю да чорнага дрэва набліжаецца драўніна дубу, што зьмяшчае дубільныя рэчывы і пасьля працяглага знаходжаньня ў вадзе набывае чорны колёр ад злучэньня танінаў з солямі жалеза&nbsp;— так званы *[[мораны дуб]]*.

## Глядзіце таксама

* Чырвонае дрэва
* Махагоныя

## Вонкавыя спасылкі

* Украінская савецкая энцыкляпэдыя 
* http://dic.academic.ru/dic.nsf/bse/150166/Чёрное  Велика радянська енциклопедія. — М.: Радянська енциклопедія. 1969—1978.

Катэгорыя:Дрэва
Катэгорыя:Матэрыялы
Мораны дуб

**Мораны дуб, морта** ( — балота) ці  (прыродная морта) — драўніна дубу, якая падвергнулася мінэралізацыі солямі мэталу ў прыродніх умовах балот, рэк і азёраў на працягу соцень гадоў.

Ва ўмовах адсутнасьці паветра дубільныя рэчывы (напрыклад танін), што зьмяшчаюцца ў драўніне, уступаюць у хімічныя рэакцыі з солямі жалеза, якія зьмяшчаюцца ў вадзе. У выніку драўніна дубу зьмяняе свае фізычныя ўласьцівасьці, колер, трываласьць, порыстасьць і да т. п. Здабываюць мораны дуб на глыбіні 6-14 мэтраў. Каляровая гама разнастайная ад ружовага да чорнага колераў; малюнак гадавых колец выразны і насычаны.

Здабыча морты ёсьць каштоўным і працаёмкім працэсам, што спараджае высокую цану на дадзены від драўніны. Морта выкарыстоўваецца для вырабу элітнае мэблі, аксэсуараў і трубак.

## Вонкавыя спасылкі
* Мораны дуб
* Што такое мораны дуб?

Катэгорыя:Дрэваапрацоўка
Катэгорыя:Сыравіна
Катэгорыя:Дрэва
Катэгорыя:Скульптурныя матэрыялы
Грыцкаўшчына

Назву **Грыцкаўшчына** маюць:

* Грыцкаўшчына — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Грыцкаўшчына — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці
* Грыцкаўшчына — вёска ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці
Цхінвалі (футбольны клюб)

«**Цхінвалі**» — грузінскі футбольны клюб з гораду Цхінвалі. Заснаваны ў 1936 годзе.

## Гісторыя
Да студзеня 2015 году каманда выступала пад назвай «Спартак».

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Цхінвалі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1936 годзе
Вярбілава (Пустошкінскі раён)

**Вярбілава** — колішняе мястэчка, сёньня вёска ў Пустошкінскім раёне Пскоўскай вобласьці Расеі. Вёска разьмешчана за 22 км на паўночны захад ад гораду Пустошкі каля Вярбілаўскага возера. Уваходзіць у склад Алольскага сельскага паселішча. Гэтая мясцовасьць гістарычнай Полаччыны заставалася ў складзе Вялікага Княства Літоўскага і была самай паўночнай часткай княства.

## Гісторыя
Першая згадка пра Вярбілава адносіцца да пачатку XVI ст. у сувязі зь літоўска-маскоўскай вайной. Дзеля сканчэньня вайсковых дзеяньняў вялікі князь Аляксандар у лісьце ад 2 красавіка 1503 году да свайго цесьця маскоўскага князя Івана ІІІ пазначыў умовы, пры якіх магчымае замірэньне і сярод іх прапанаваў: *«тебе Иоану… наших земель… города Полоцка и волостей, Мошников, Дриссы, Освея, Нещорды, Непоротовичь, *'Вербиловы слободы**, Кубка, Вязьмы, Клина, Ситнян, Лисна, Себежа, Замошенья, — в тые перемирные лета, шесть лет, не воевати и не защепляти ни чим.»''

Паводле рэвізіі [[Полацкае ваяводзтва|Полацкага ваяводзтва]] 1552 году зямлёй у Вярбілаве валодаў Дзьмітры Корсак: ''«Той жа пан Дзьмітры Корсак мае іменьне айчызнае на імя Ластовіца двор … К таму ж двару людзі айчызныя сёлы на рубяжы маскоўскім **Вярбілава*', Загор’е, Яса, Колпіна. У тых сёлах дымоў 62, з тых людзей яму прыходзіць 11 коп і грошай 12».*

Землі ў Вярбілаве заставаліся ў валоданьні баярскага роду Корсакаў, пакуль адзін зь іх — Язэп Корсак, які пазьней стаў мсьціслаўскім ваяводам — не падараваў іх 19 жніўня 1634 году манахам-базылянам зь Беразьвечча. Ад таго часу яны належалі базылянскаму манастыру аж да 1839 году, калі былі далучаныя да дзяржаўнае маёмасьці.

У 1693 годзе ўніяцкі архібіскуп Полацкі Гаўрыла Календа асьвяціў у Вярбілаве збудаваную бярэзьвецкімі базылянамі манастырскую царкву Покрыва Найсьвяцейшай Багародзіцы.

Пры вярбілаўскім манастыры базылянаў паводле пастановы 1810 году функцыянавалі школа і сьвецкая вучэльня, якія ўтрымліваліся коштам прыбыткаў з манастырскае маёмасьці.

Пасьля скасаваньня Уніі вучэльня была зачыненая. З 1884 году мужчынскі праваслаўны манастыр, даведзены манахамі-п’яніцамі да руіны, быў ператвораны ў жаночы. Толькі ў 1900 годзе пры ім зноў адчынілася парафіяльная школка, у якой было 3 клясы, дзе навучалі асновам матэматыкі і пісьменнасьці. Праіснавала школка да 1910 году, калі была пераведзеная ў суседнюю вёску Алоль. Заштатны жаночы манастыр існаваў да 1917 году.

За савецкім часам у манастырскіх будынках спачатку месьцілася школа, пасьля вайны — дзіцячы прытулак, а потым — псыханэўралягічная лякарня. Сёньня тут месьціцца дом міласэрнасьці для састарэлых. Ніводная з цэркваў у Вярбілаве не захавалася.

## Насельніцтва
Колькасьць насельніцтва ў 2000 годзе складала 398 чал.

Катэгорыя:Пустошкінскі раён
Катэгорыя:Населеныя пункты Пскоўскай вобласьці
Салман Радуеў

**Салма́н Беты́равіч Раду́еў** (13 лютага 1967, Гудэрмэс — 14 сьнежня 2002, Салікамск) — змагар за незалежнасьць Ічкерыі. Прымаў удзел у грамадзкім жыцьці Ічкерыі, займаў высокія пасады ў Ічкерыі. Быў родзічам Джахара Дудаева, што дало магчымасьць С. Радуеву мець высокі стан у дзяржаўным жыцьці краіны.

## Дзяцінства, маладосьць
Нарадзіўся 13 лютага 1967 году ў месьце Гудэрмэс, ЧІАССР. Пасьля заканчэньня вучобы ў школе працаваў рабочым, потым служыў у савецкім войску, дзе ўступіў у КПСС. Пасьля службы вучыўся ў вучылішчы, дзе атрымаў дыплём зваршчыка. Затым працаваў зваршчыкам, адначасова прымаў удзел у маладзёвай арганізацыі КПСС — камсамол. У пачатку 1990 гадоў пачаў займацца гандлем вырабамі шырокага ўжытку.

## Удзел у грамадзкім жыцьці ЧІАССР і Ічкерыі
Пад час распаду СССР пачаў падтрымліваць сілы, якія змагаліся з савецкімі ўладамі. Стаў найбліжэйшым таварышам Джахара Дудаева. Яго блізкае радзтво давала магчымасьць С. Радуеву заняць высокае месца ў грамадзтве ў выпадку перамогі сілаў, якія падтрымлівалі Дудаева.

## Высокія пасады ў Ічкерыі
Перамога Джахара Дудаева стала зорнымі гадамі С. Радуева. Ён стаў у 1992 годзе мэрам места Гудэрмэс. Але ў 1994 годзе з-за незадаволенасьці мясцовага насельніцтва С. Радуева звольнілі з гэтай пасады. Летам 1992 году ўзначаліў вайсковыя аддзелы Д. Дудаева — г. зв. «Прэзыдэнцкія бэрэты».

## Удзел у Першай расейска-чачэнскай вайне
У лістападзе 1994 году быў прызначаны кіраўніком Паўночна-ўсходняга кірунку войскаў Ічкерыі, аднак добра на гэтай пасадзе сябе не праявіў. За яго вайсковае кіраўніцтва ажыцьцяўлялі Султан Гелісханаў, Турпал-Алі Атгерыеў і Хункарпаша Ісрапілаў. Найбольшымі вайсковымі справамі былі баі ў Гудэрмэсе 14—23 сьнежня 1995 году, напад на Кізьляр у 1996 годзе.

### Салман Радуеў — вораг 2 пасьля Джахара Дудаева і Шаміля Басаева
Пасьля ўцёкаў з Кізьляру Салман Радуеў стаў ворагам для Расеі. Сьмерць Дж. Дудаева стала цяжкім ударам для Радуева. Ён страціў падтрымку ўсіх. Ён не займаў ніякіх пасадаў. 13 сакавіка 2000 году расейцы паланілі Радуева. Судзілі.

## Сьмерць
6 сьнежня 2002 году Салман Радуеў памёр. Прычыны сьмерці невядомыя.

Катэгорыя:Асобы Чачэніі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой расейска-чачэнскай вайны
Авэйру

**Авэйру** ( [aˈvɐiɾu]) — аднайменны горад і муніцыпалітэт у Цэнтральным рэгіёне Партугаліі (субрэгіён Бэйшу Воўгу), з агульнай тэрыторыяй у 197,58 км². Насельніцтва муніцыпалітэту складае каля 78 450 чалавек, гораду — 60 000 (2011). Горад месьціцца на ўзьбярэжжы Атлянтычнага акіяну за 50 км на поўнач ад Куімбра, за 70 км на поўдзень ад Порту й за 220 км на поўнач ад Лісабону. Авэйру зьяўляецца другім паводле велічыні горадам пасьля Куімбры ў Цэнтральным рэгіёне, а таксама лічыцца партугальскай Вэнэцыяй. Апроч гэтага, Авэйру зьяўляецца важным урбаністычным, партовым, транспартным, адукацыйным і турыстычным цэнтрам.

## Гісторыя
Упершыню горад узгадваецца ў 959 годзе пад лацінскай назвай *Aviarium.* Авэйру атрымаў статус гораду ў 1515 годзе.

## Дэмаграфія

## Гастранамія
Горад вядомы своеасаблівым дэсэртам овуш молеш (), які робіцца зь яек і ўпершыню ўзгадваецца ў XIX ст.

## Транспарт
Асноўныя віды транспарту гораду — чыгунка й аўтобусы. Чыгуначны вакзал Авэйру адносіцца да паўночнай лініі партугальскай чыгункі, у гадзіне язды ад Порту й дзьвюх гадзінах ад Лісабону. Таксама зьяўляецца важным транспартным вузлом для міжрэгіянальных, рэгіянальных і прыгарадных цягнікоў. У горадзе арганізаваная сыстэма бясплатных ровараў BUGA (). Асноўныя аўтамагістралі, якія праходзяць праз горад, — А25 і А17. Немалаважнае значэньне мае марскі порт Авэйру ().

## Турызм
Горад прыцягвае турыстаў сваімі каналамі й тыповымі лодкамі падобнымі да вэнэцыянскіх гандолаў, якія называюцца Малісэйру (). Адна з найбольш значных славутасьцяў Авэйру — езуіцкі манастыр XV ст., у якім была пахаваная дачка караля Афонсу V Жуанна, які памярла ў 1490 годзе й была прылічаная да ліку сьвятых у 1673 годзе.

Побач з гарадзкой катэдрай месьціцца музэй Авэйру, у якім захоўваюцца й экспануюцца карціны, скульптуры, а таксама прадмэты царкоўнага жыцьця гораду й рэгіёну. Унутры музэю была адноўлена старая царква.

Апроч гэтага, сярод выбітных месцаў Авэйру вылучаюцца:
* Рыбная плошча ()
* Гарадзкі сад ()
* Дом Сьв. Зіты ()
* Дамы ў стылі Ар нуво
* Старая чыгуначная станцыя ()
* Тэатар Авэйру ()
* Былая керамічная фабрыка ()
* Экамузэй вытворчасьці солі ()

## Гарады-сябры
*  Візэу, Партугалія
*  Форлі, Італія
*  Махдыя, Туніс
*  Панью, Кітай
*  Фарым, Гвінэя-Бісаў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт муніцыпалітэту

Катэгорыя:Гарады Партугаліі
Дуня Міятавіч

**Ду́ня Мія́тавіч** () — экспэрт па правох мас-мэдыя, Прадстаўніца АБСЭ па свабодзе СМІ (2010—2017).

## Жыцьцяпіс
Дуня атрымала званьне бакаляўра навук у Сараеўскім унівэрсытэце (1987), пасьля чаго працягнула магістарскую адукацыю па эўразнаўстве ў Сараеве, Сасэксе, Балёньні і Лёнданскай школе эканомікі. Навучаньне скончыла ў 2002 року магістарскай дысэртацыяй па тэме «Інтэрнэт і свабода выказваньняў».

Займаецца пытаньнямі свабоды прэсы з 1998 року, калі стала сузаснавальніцай Рэгулятарнага агенцтва Босьніі і Герцагавіны па сувязях. У 2007 была абраная старшынёй Эўрапейскае плятформы рэгулятарных агенцтваў, першая жанчына і першая прадстаўніца дзяржаваў, што не ўваходзяць у Эўразьвяз. У 2010 замяніла Міклаша Харасьці на пасадзе прадстаўніка АБСЭ па свабодзе СМІ. У сакавіку 2013 была пераабраная на другі тэрмін.

Дуня размаўляе па-басьнійску, сэрбску, харвацку, бегла па-ангельску і нямецку, добра ведае францускую і расейскую мовы.

## Вонкавыя спасылкі

* OSCE Representative on Freedom of the Media’s website
* Representative’s Facebook page
* Representative’s YouTube channel

Катэгорыя:Спэцыяльныя дакладчыкі ААН
Катэгорыя:Палітыкі Босьніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Арганізацыя бясьпекі і супрацы ў Эўропе
Слонімскі краязнаўчы музэй

**Сло́німскі раённы краязна́ўчы музэ́й імя́ [[Язэп Стаброўскі|Язэ́па Стабро́ўскага]]** — музэй у Слоніме, адкрыты ў 1929 року.

## Мінуўшчына
Музэй быў адкрыты 20 верасьня 1929. Ягоная экспазыцыя і зборы налічвалі 5 тысячаў экспанатаў. У 1957 року музэй атрымаў двухпавярховы будынак па адрасе пляц Леніна, № 1, дзе знаходзіцца і цяпер. Экспазыцыя музэю за савецкім часам мянялася тройчы. Цяперашняя плошча складае больш за 400 м². У трох экспазыцыйных залях разьмешчаны аддзел прыроды, у шасьці — аддзелы гісторыі ад старажытных часоў да сучаснасьці. Установа мае 2 выставачныя залі: у будынку музэю (36 м²) і ў в. Жыровічы (270 м²). Штогод музэй наведваюць больш за  чалавек.

## Зборы
Агульны музэйны фонд уключае ў сябе больш за 23 000 экспанатаў, сярод якіх ёсьць вельмі рэдкія і ўнікальныя. Да такіх экспанатаў адносяцца: калекцыя манэтаў XVII—XIX стагодзьдзяў, у тым ліку скарб польска-літоўскіх манэтаў XVI—XVIII стагодзьдзяў, калекцыя дакумэнтаў XVI—XIX стагодзьдзяў, бронзавы бюст Напалеона, выкананы ў Парыжы ў 1885 г., каляровы плян Слоніму 1825 року, пляны асобных маёнткаў XVIII—XIX стагодзьдзяў, калекцыі старажытных рукапісаў XVI—XIX стагодзьдзяў.

Катэгорыя:Музэі Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Беларускія краязнаўчыя музэі
Катэгорыя:Славутасьці Слоніму
Катэгорыя:Культура Слоніму
Ліндаўскі сельсавет

**Ліндаўскі сельсавет** () — частка мескай акругі Бор (Ніжагародзкая вобласьць, Расея). Цэнтар сельсавету знаходзіцца ў вёсцы Лінда. У склад Ліндаўскага сельсавету ўваходзяць 103 вёскі.

Катэгорыя:Ніжагародзкая вобласьць
Хункарпаша Ісрапілаў

**Хунка́рпаша Германавіч Ізрапілаў** (1967; в. Алярой, цяпер Чачэнская рэспубліка, Расея — 2000, цяпер Грозны, Чачэнская рэспубліка, Расея) — чачэнскі вайсковы дзяяч. Удзельнічаў у Першай, Другой расейска-чачэнскай войнах. Займаў высокія пасады ў войсках Ічкерыі.

## Жыцьцё ў СССР
Вучыўся ў вайсковым пяхотным вучылішчы. З 1984 па 1986 гады служыў ва ўнутраных войсках СССР.

## Удзел у вайне ў Абхазіі
З 1992 па 1993 гады ваяваў у Абхазіі на баку праціўнікаў Грузіі ў складзе аддзелаў Сувязі горскіх народаў Каўказу.

## Вяртаньне ў Ічкерыю й вайна з Расеяй
Пад час Першай расейска-чачэнскай вайны з 1994 па 1996 гады ваяваў на ўсходзе Чачэніі. Займаў кіраўнічыя пасады. Прыняў удзел у падзеях у Будзёнаўску (1995), і Кізьляры (1996). 14—19 сьнежня 1995 году прыняў удзел у баях у Гудэрмэсе. Летам 1996 году быў прызначаны найвышэйшым начальнікам Паўднёва-ўсходнім кірункам войска Ічкерыі. Яму было падначалена каля 1600 чалавек, 5 або 6 танкаў, 7 або 8 лёгкіх танкаў, 6 гарматаў, 4 цяжкія ракетныя прылады, 7 або 8 ручных ракетных установак.

## Міжваенны час у Ічкерыі
Пасьля заканчэньня ПРЧВ застаўся на вайсковай службе. У верасьні 1996 году прызначаны быў начальнікам падатковай паліцыі Ічкерыі. Ноччу 26 красавіка 1997 году быў паранены невядомымі асобамі, якія спрабавалі забіць стрэліўшы з гранатамёта. У траўні 1997 году прызначаны начальнікам службы па барацьбе зь цяжкімі злачынствамі. Пад ім было каля 350 добраўзброеных чалавек. Кіраваў службай да канца 1998 году. 29 верасьня 1998 году пачаў адкрыта крытыкаваць начальніка Ічкерыі Аслана Масхадава. Да яго далучыліся Шаміль Басаеў, Салман Радуеў і іншыя вядомыя змагары за незалежнасьць Ічкерыі.

## Другая расейска-чачэнская вайна
У жніўні — верасьні 1999 году ваяваў у Дагестане на баку дагестанцаў (прыхільнікаў стварэньня незалежнай ад Расеі дагестанскай ісламскай дзяржавы). Пасьля наступу расейскага войска ў Ічкерыю прыймаў чынны ўдзел у кіраваньні войскамі Ічкерыі.

## Сьмерць пад Грозным
1 лютага 2000 году Хункарпаша Ізрапілаў памёр ад страты крыві з-за раненьняў атрыманых ад падрыву міны, калі ён і частка чачэнскіх аддзелаў спрабавала выйсьці з Грознага.

Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой расейска-чачэнскай вайны
Катэгорыя:Асобы Чачэніі
Катэгорыя:Генэралы
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Кайсар Кызыларда

«**Кайсар**» () — казаскі футбольны клюб з гораду Кызыларды. Заснаваны ў 1968 годзе. Двухразовы ўладальнік Кубка Казахстану (1998, 2019).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кызыларда‎
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1968 годзе
Нэксэ Нашыцэ

**ГК «На́шыцэ»** (), з 2006 спонсарская назва «**Нэксэ Нашыцэ**» () — гандбольны клюб з Нашыцэ (Харватыя), заснаваны ў 1959 року. Выступае ў нацыянальным чэмпіянаце і рэгіянальнай СЭГА-лізе. Хатнія матчы праводзіць на арэне імя караля Таміслава зьмяшчальнасьцю 2500 гледачоў.

## Мінуўшчына
У 1956 року ў Нашыцах была заснаваная гандбольная школа, а праз тры гады створаны спартовы клюб пад назовам ГК «Партызан». Першая гульня клюбу адбылася ў 1960 року супраць ГК «Палёт».

«Партызан» пачаў выступ у рэгіянальнай лізе, а ў 1974 выйшаў у Харвацкую лігу Славоніі і Бараньі. У той час за клюб гуляў прадстаўнік югаслаўскай зборнай .

Пасьля развалу Югаславіі клюб выступаў у Міжрэгіянальнай і Трэцяй лігах, пакуль у 2001 ня выйшаў у Другую лігу Харватыя-Поўнач і не працягнуў шлях наверх. У сэзоне 2004—2005 рокаў каманда стала чэмпіёнкай ліга Харватыя-Поўнач і ўдзельнічала ў кваліфікацыйных гульнях за выступ у Першай лізе Харватыі, аднак ня здолела туды прабіцца. Аднак ужо ў наступным сэзоне кваліфікацыя была пераадоленая, і клюб упершыню прабіўся ў найвышэйшы харвацкі дывізіён.

Ад сэзону 2006—2007 рокаў спонсарам клюбу зьяўляецца «Nexe Grupe», у сувязі з чым каманда была перайменаваная ў «Нэксэ Нашыцэ».

З 2011 року клюб выступае ў СЭГА-Лізе.

## Дасягненьні
* **[[Харвацкая гандбольная прэм’ер-ліга|Віцэ-чэмпіён Харватыі]]:** 6
** 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014
* Паўфіналіст **[[Харвацкі гандбольны кубак|Кубка Харватыі]]:** 1
** 2010
* 1/8 **[[Кубак ЭГФ|Кубка ЭГФ]]:** 1
** 2012

## Былыя назвы
* «Партызан»
* «НАШК»
* «Кобра Джынс»
* «Нашыцэ»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Профіль на бачыне ЭГФ
* Профіль на бачыне the-sports.org
* Профіль на бачыне СЭГА-лігі

Катэгорыя:Харвацкія гандбольныя клюбы
Катэгорыя:Нашыцэ
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1959 годзе
Дубіны (Падляскае ваяводзтва)

**Дубіны́** (, па-падляску: *Dubiný*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці на месцы). Невялікую частку насельніцтва складаюць палякі-каталікі (парафія Узьдзьвіжаньня Крыжа Панскага і сьв. Біскупа і Мучаніка Станіслава ў Гайнаўцы).

## Гісторыя
Вёска заснаваная ў 1639 годзе на мяжы Белавескай пушчы на 15 валоках зямлі (фальварк Дубінская Фэрма). Першыя вядомыя імёны жыхароў Дубіноў гэта габрэй Дубін (1670 г.) ды Васіль Род (1696 г.). Дубіны да падзелаў Рэчы Паспалітае прыналежалі да Берасьцейскага ваяводзтва ВКЛ. Былі шматразова зьнішчаныя — у 17 ст. войскамі трансыльванскімі, швэдзкімі, маскоўскімі ды літоўскімі, а ў 18 ст. войскамі саскімі, польскімі, літоўскімі, маскоўскімі ды швэдзкімі. Ужо ў 18 ст. тут існавала ўніяцкая парафія. У канцы 19 ст. заснаваная тут была першая школа, а ў 1907 г. побач зь вёскаю пабудаваны быў чыгуначны шлях Седльцы — Ваўкавыск. У міжваенны пэрыяд Дубіны прыналежалі да гміны Ласінка Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 578 жыхары (27 каталікоў, 531 праваслаўных і 20 габрэяў, палякамі было запісаных 47, беларусамі 526, а жыдамі 5 жыхароў). Паводле перапісу з 1970 г. былі тут 291 хаты і 1182 жыхароў. У 80-тых гадах 20 ст. ў Дубінах дзейнічаў папулярны сярод беларусаў Падляшша гурт *Дубіны*.

## Гістарычныя каштоўнасьці
* **Царква Ўсьпеньня Божае Маці** — пабудаваная ў 1869 — 1872 гадах па фундацыі ўладальніка дубінскага двору Кліманскага. Стаіць на месцы старой драўлянай царквы 18 ст., якая была перавезеная ў Рагачы. У сярэдзіне багаты дубовы іканастас фундаваны а. П. Базылеўскім.
* **Праваслаўная капліца** — пабудаваная а. П. Базылеўскім у 1898 г. па дарозе на могілкі. Была зруйнаваная савецкімі войскамі ў 1940 г. і адбудаваная жыхарамі ў 1945 г.
* **Старыя могілкі** — заснаваныя праўдападобна напачатку 19 ст. Знаходзіцца тут шмат старых драўляных і камянных крыжоў, а таксама помнік для жаўнераў Украінскай Народнай Рэспублікі, якія пражывалі ў суседняй Гайнаўцы ў міжваенны пэрыяд.


Файл:Cerkiew w Dubinach side back.jpg|Усьпенская царква
Файл:Kaplica w Dubinach.jpg|Капліца
Файл:Cmentarz Dubiny (11).JPG|Старыя могілкі з помнікам жаўнерам УНР

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Дрына Зворнік

«**Дрына**» () — басьнійскі футбольны клюб з гораду Зворніку. Заснаваны ў 1945 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зворнік‎
Карпекі

Назву **Карпекі** маюць:

* Карпекі — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Карпекі — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці