open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кубак Гішпаніі па футболе

**Кубак Гішпаніі па футболе**, а таксама **Кубак Караля** () — штогадовы кубак Гішпаніі, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. У спаборніцтве бяруць удзел 125 камандаў, уключаючы ўсе клюбы Ля Лігі. Ён уважаецца за другі паводле значнасьці нацыянальным тытулам у гішпанскім футболе пасьля чэмпіянату. Арганізатарам спаборніцтва зьяўляецца Каралеўская гішпанская футбольная фэдэрацыя.

З моманту свайго заснаваньня кубак некалькі разоў зьмяняў назву. Сучасная назва Каралеўскі кубак () выкарыстоўваецца з 1977 году. Усяго 14 клюбаў валодалі калі-небудзь кубкам; найбольш тытулаваным клюбам ёсьць «Барсэлёна» з 32-а тытуламі, затым рушыць «Атлетык Більбао» (24 тытулы) і мадрыдзкі «Рэал» з 20-ю перамогамі. Пераможца турніру ўдзельнічае ў Лізе Эўропы й матчах за Супэркубак Гішпаніі перад пачаткам наступнага сэзону.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Гішпанскі футбол
Гішпанія
Эўдокс Кнідзкі

**Эўдокс Кні́дзкі** () — старажытнагрэцкі астраном і матэматык, сваю мянушку атрымаў ад старажытнагрэцкае калёніі Кнід, дзе ён жыў і памёр. Таксама вядомы як лекар, філёзаф, музыка, аратар і законазнаўца.

## Біяґрафія
Аб жыцьці Эўдокса вядома мала. Нарадзіўся ў старажытнагрэйкай калёніі Кнід, што ў сучаснай Турэччыне. Вучыўся мэдыцыне й матэматыцы, затым далучыўся да школы Плятона ў Атэнах. Вывучаў астраномію ў Геліёпалісе (сучасны Эгіпет).

Заснаваў сваю матэматычна-астранамічную школу ў мястэчку Кізыкас, чытаў там лекцыі аб філязофіі, мэтэаралёґіі й астраноміі. Паводле старажытнагрэцкага позьнеантычнага гісторыка , меў чатырох дзяцей (тры дачкі і адзін сын).

Памёр у 355 да н. э., маючы вялікую пашану сярод суайчыньнікаў. У гонар навукоўцы названы кратэры на Марсе й Месяцы.

## Дзейнасьць
### Астраномія
Пабудаваў абсэрваторыю ў Кізікасе. У гэтай абсэрваторыі праводзіліся сыстэматычныя назіраньні за зорным небам, школай ягоных вучняў быў выпушчаны першы ў Грэцыі яго каталёґ.

### Матэматыка
Эўдокс дабіўся велізарных вынікаў у матэматычнай працы. Эўдоксам былі створаны агульная тэорыя зносінаў і мэтад вычэрпваньня.

## Вонкавыя спасылкі
* Eudoxus of Cnidus

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 408 годзе да н. э.
Катэгорыя:Памерлі ў 355 годзе да н. э.
Катэгорыя:Старажытнагрэцкія матэматыкі
Катэгорыя:Старажытнагрэцкія астраномы
Катэгорыя:Старажытнагрэцкія філёзафы
Кубак Расеі па футболе

**Кубак Расеі па футболе** () — штогадовы кубак Расеі, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. Ён лічыцца другім паводле значнасьці нацыянальным тытулам у расейскім футболе пасьля чэмпіянату. Арганізатарам спаборніцтва ёсьць Расейскі футбольны зьвяз.

У Кубку маюць права ўдзельнічаць прафэсійныя футбольныя клюбы, а таксама аматарскія футбольныя клюбы — пераможцы рэгіянальных спаборніцтваў ЛФЛ, якія прайшлі атэстацыю, а таксама мэдыя-клюбы. Пераможца кубка перад пачаткам наступнага сэзону гуляе з чэмпіёнам Расеі ў матчы Супэркубку і прынамскі да адхіленьня расейскіх клюбаў ад міжнародных спаборніцтваў у 2022 годзе яшчэ атрымліваў права выступіць у Лізе Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Расейскі кубак на сайце РФЗ
* Расейскі кубак на сайце RFPL

Катэгорыя:Расейскі футбол
Расея
Аляксандар Галоўчынскі

**Аляксандар Галоўчынскі** (каля 1570 — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян жамойцкі (1604—1614), ваявода амсьціслаўскі (з 1614).

Трымаў Лідзкае староства (1602—1613) і Вількійскую дзяржаву (з 1616).

## Біяграфія
З княскага роду Галоўчынскіх гербу «Лебедзь», сын Яраслава і ягонай жонкі з Хадкевічаў. Меў брата Канстантына.

Удзельнічаў у вайне Рэчы Паспалітай з Маскоўская дзяржавай (Смаленскай кампаніі 1609),
у мірных перамовах з маскоўскімі пасламі ў 1615. Перайшоў у каталіцтва.

Ажаніўся з Альжбетай, дачкой слонімскага старосты Міхала Валовіча. У шлюбе меў сына Самуэля і дачку Ганну (? — 1643), жонку пісара вялікага літоўскага Крыштапа Стэфана Сапегі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Аляксандар
Катэгорыя:Ваяводы амсьціслаўскія
Катэгорыя:Жмудзкія кашталяны
Катэгорыя:Старосты лідзкія
Барыс Базылеўскі

**Барыс Васілевіч Базылеўскі** (, ) — савецкі астраном, таксама калябарацыяніст і намесьнік нямецкага бурґамістра Смаленску падчас Другое сусьветнае вайны. 

## Біяґрафія
Нарадзіўся ў мястэчку Камянец-Падольскі (сучасная Хмяльніцкая вобласьць, Украіна) у сям’і дваранаў.

У 1904 годзе скончыў ґімназію ў Екацерынбургу. У 1910 годзе скончыў фізыка-матэматычны факультэт Санкт-Пецярбурскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Працаваў у маґнітна-мэтэараляґічнай абсэрваторыі ў Слуцку, займаўся выкладаньнем касмалёґіі, матэматыкі й фізыкі ў Варшаўскім унівэрсытэце.

У 1918 годзе пераехаў у Смаленск. З 1919 па 1922 гады ўзначальваў катэдру фізыкі й астраноміі ў Смаленскім дзяржаўным пэдаґаґічным унівэрсытэце, з 1922 па 1926 гады быў кіраўніком астра-фізычнае камісіі на пэдаґаґічным факультэце, з 1926 па 1941 кіраваў катэдрай астраноміі, быў дырэктарам мясцовай абсэрваторыі. З 1929 году зьяўляўся прафэсарам, з 1919 па 1938 гады — дэканам факультэту. Быў кіраўніком смаленскага аддзяленьня ўсесаюзнага астранома-ґеадэзічнага таварыства пры Акадэміі навук СССР.

Падчас нямецкае акупацыі ня зьехаў у тыл, застаўшыся зь сям'ёй на радзіме. У гэтыя часы працаваў намесьнікам нямецкага бурґамістра. З кастрычніка 1942 году працаваў дырэктарам Смаленскае настаўніцкае сэмінарыі. Карыстаючыся службовым становішчам, ратаваў мясцовую моладзь ад прымусовае працы ў Нямеччыне.

У лютым 1944 году пераехаў у Новасыбірск. У 1946 годзе выступаў як сьведка на Нюрнбэрскім працэсе. 

У Новасыбірскім пэдаґаґічным інстытуце займаўся выкладаньнем астраноміі на фізыка-матэматычным і геаґрафічным факультэце. У Новасыбірскім інстытуце інжынэраў геадэзіі, аэраздымкі й картаґрафіі чытаў тэорыі фіґураў Зямлі, геафізыку, сфэрычную ды практычную астраномію. З 1 ліпеня па 5 кастрычніка 1944 году быў дэканам фізыка-матэматычнага факультэту ў Новасыбірскім пэдаґаґічным інстытуце, з 18 лістапада — дэканам астранома-геадэзічнага факультэту ў Новасыбірскім інстытуце інжынэраў геадэзіі, аэраздымкі й картаґрафіі. 

Памёр у Новасыбірску ў 1955 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Базилевский Боpис Васильевич, Лит.: Смена (Смоленск), 1994. – №№ 24-26.
* Базилевский Боpис Васильевич

Катэгорыя:Астраномы
Катэгорыя:Выпускнікі Санкт-Пецярбурскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Мікалай Галоўчынскі

**Мікала́й Гало́ўчынскі** (? — пачатак 1658) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія
З княскага роду Галоўчынскіх гербу «Лебедзь», сын Канстантына, кашталяна амсьціслаўскага. Апошні мужчынскі прадстаўнік роду. Меў брата Юрыя.

Атрымаў урад харунжага аршанскага. Абіраўся паслом на сойм 1648.

Ажаніўся з Кацярынай Швыйкоўскай, не пакінуў нашчадкаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Мікалай
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Канстантын Галоўчынскі

**Канстантын Галоўчынскі** (? — восень 1620) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян амсьціслаўскі (з 1611).

Трымаў Крычаўскае староства (з 1611).

## Біяграфія
З княскага роду Галоўчынскіх гербу «Лебедзь», сын Яраслава і ягонай жонкі з Хадкевічаў. Меў брата Аляксандра.

У шлюбе меў сыноў Мікалая і Юрыя, а таксама
дачок Ганну, жонку Яна Хршчановіча, і Соф’ю, жонку Аляксандра Паца.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Канстантын
Катэгорыя:Кашталяны амсьціслаўскія
Рыгор Юры Друцкі-Горскі

**Рыгор Юры Друцкі-Горскі** (каля 1585 — 1659) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода амсьціслаўскі (з 1650).

Па сьмерці стрыечнага брата Юрыя захапіў частку Аравы і Палесься, якая была пад апекай Альжбеты Ломскай. Трымаў Цэльскае (па сьмерці бацькі з 1615) і Аршанскае староствы.

## Біяграфія
З княскага роду Друцкіх-Горскіх гербу «Друцак», сын Фёдара, старосты цэльскага, і князёўны Марыны зь Вішнявецкіх.

Па атрыманьні ў 1650 прызначэньня на пасаду ваяводы амсьціслаўскага, перадаў пры гэтым Аршанскае староства сыну Міхалу, якім памёр праз рок.

Ажаніўся з Ганнай (1605—1642), дачкой лідзкага маршалка Філона Копця. У шлюбе меў сыноў Міхала, Гераніма і Тэадора Караля.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Рыгор Юры
Катэгорыя:Ваяводы амсьціслаўскія
Аляксандар Ян Масевіч

**Аляксандар Ян Масевіч** (? — каля 1696) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода амсьціслаўскі (з 1690).

Меў маёнткі ў Лідзкім павеце. Трымаў Цэльскае (па сьмерці бацькі з 1615) і Аршанскае староствы.

## Біяграфія
Прадстаўнік незаможнага шляхецкага роду Масевічаў гербу «Копач». У маладосьці служыў у Сапегаў. Ваяваў супраць украінскіх казакоў, а таксама швэдаў пад Варшавай (1656).

У 1658 як камісар гетмана вялікага Паўла Яна Сапегі ўдзельнічаў у складаньні інвэнтару Ляхавіцкага замка.
У 1659—1661 быў падстаростам Рэтаўскага цівунства, што належала Сапегу. Лідзкі пісар гродзкі (1660-я), пісар земскі (з 1671), харунжы (з 1680) і маршалак (з 1684), цівун шадаўскі (з 1674), падваявода віленскі (з 1682). Быў дэпутатам Галоўнага Трыбуналу ў 1667, абіраўся паслом на соймы 1668, 1677, 1683, 1685 (на трох апошніх быў у складзе Скарбовага Трыбуналу), 1688, 1689, маршалак Галоўнага Трыбуналу ў 1691.

У 1669 браў удзел у выбарах караля і вялікага князя Міхала Вішнявецкага, у 1674 — Яна Сабескага. У пачатку 1670-х быў маршалкам двару Казімера Яна Сапегі.

Удзельнічаў у Хоцінскай бітве (1673). На сойме 1683 абіраўся ў склад камісіі для перамоваў з Расеяй (паседжаньні праходзілі ў Кадзіне). Зь пераходам у 1680-х Сапегаў у апазыцыю да каралеўскага двара Масевіч зрабіўся адным зь лідэраў сапегаўскага лягеру на соймах Рэчы Паспалітай.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Аляксандар Ян
Катэгорыя:Ваяводы амсьціслаўскія
Міхал Сясіцкі

**Міхал Даўмонт Сясіцкі** (? — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода менскі (1681—1698) і амсьціслаўскі (з 1698).

Трымаў Вількамірскае староства (з 1672/1673).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Сясіцкіх гербу «Галава буйвала», сын Казімера Уладзіслава Сясіцкага, кухмістра вялікага літоўскага.

Служыў у войску, у 1670-1680-х ваяваў з туркамі. У 1667 атрымаў урад вількамірскага харунжага. Абіраўся паслом на соймы 1670—1679, быў маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1692 і 1699. Прыхільнік групоўкі Пацаў, з 1680-х — Сапегаў.

У шлюбе меў дачку Марцыяну, якая выйшла за Міхала Антонія Радзівіла.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Міхал
Катэгорыя:Ваяводы амсьціслаўскія
Катэгорыя:Ваяводы менскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Ян Стэфан Тызэнгаўз

**Ян Стэфан Тызэнгаўз** (? — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Пісар вялікі літоўскі (1699—1714), ваявода амсьціслаўскі (з 1714).

Трымаў Купішкаўскае і Дыяменцкае староствы.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Тызэнгаўзаў гербу «Буйвал», сын Стэфана, ваяводы наваградзскага і Барбары з Шэметаў.

Абіраўся маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1716 і 1720.

Ажаніўся з Аленай, дачкой кашталяна наваградзскага Аляксандра Войны-Ясянецкага. У шлюбе меў сыноў Стэфана і
Бэнэдыкта, а таксама дачку Тэрэзу, жонку ваяводы віцебскага Марцыяна Міхала Агінскага).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Ян Стэфан
Катэгорыя:Ваяводы амсьціслаўскія
Катэгорыя:Пісары вялікія літоўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Джонатан бэн Ёзэф

**Джо́натан бэн Ёзэф** (, ) — вялікалітоўскі рабін і астраном, нарадзіўся ў ваколіцах Горадні (Гарадзенскі павет). Вывучаў астраномію й матэматыку, ведаў Талмуд.

З 1710 году Джонатан зь сям’ёй жыў у вясковай мясцовасьці праз эпідэмію чумы, якая ахапіла шматлікія гарады ВКЛ. Ён паабяцаў, што калі выжыве, то будзе распаўсюджваць свае веды па астраноміі сярод сваіх адзінаверцаў. Каб выканаць гэты абяцанак, ён зьехаў у Нямеччыну. Там у 1725 годзе ён пазнаёміўся зь бібліёґрафам Вульфам.

## Дзейнасьць
Джонатан бэн Ёзаф быў аўтарам трактату «Yeshu'ah be-Yisrael». У 1720 годзе ў мястэчку Офэнбах ён выдаў нататку да астранамічнай працы Абрагама бэн Гія, у гэтым жа годзе — нататку да законаў Майманіда (у Франкфурту-на-Майне).

## Глядзіце таксама
* Гарадзенскія габрэі

## Вонкавыя спасылкі
* Jonathan ben Joseph, Jewish Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Беларускія астраномы
Катэгорыя:Беларускія рабіны
Казімер Канстантын Плятэр

**Казімер Канстантын Плятэр** (1749 — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян троцкі (1790—1793),
апошні падканцлер вялікі літоўскі (з 1793).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Плятэраў гербу ўласнага, сын Канстантына Людвіка, кашталяна троцкага, і Аўгусты з Агінскіх. Меў брата Юзэфа Вінцэнта.

У 1787 атрымаў урад абознага вялікага літоўскага, але не прыняў яго. Быў сябрам Пастаяннай Рады ў 1776—1788 і 1793—1794.

Адзін з актыўных дзеячаў Таргавіцкай канфэдэрацыі. У 1774 заснаваў у Кальніку родавую камандорыю Мальтыйскага ордэна.

Аўтар дзёньнікаў падарожжа караля і вялікага князя Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў Канеў на сустрэчу з Кацярынай II у 1787 і падарожжа ў Пецярбург у 1792 (выдадзены Ю. І. Крашэўскім у 1860 і 1859), публіцыстычных твораў.

Ажаніўся з Ізабэлай Людвікай, дачкой канцлера вялікага кароннага Ян Андрэя Борха. У шлюбе нарадзіліся дзеці Людвік, Міхал, Канстантын, Ян, Казімер, Станіслаў і Генрык.

Зь іх Міхал узяў шлюб з Ізабэлай Аленай, апошняй прадстаўніцай роду баронаў Зыбэрг цу Вішлінг, і прыняў на сябе і нашчадкаў прозьвішча Плятэр-Зыбэрг.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Казімер Канстантын
Катэгорыя:Падканцлеры вялікія літоўскія
Катэгорыя:Кашталяны троцкія
Катэгорыя:Канфэдэраты таргавіцкія
Юзэф Вінцэнт Плятэр

**Юзэф Вінцэнт Плятэр** (, места Краслаўка Інфлянцкага ваяводзтва — паміж 1 і 6 студзеня ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Генэрал-лейтэнант (1775—1791), пісар польны літоўскі (1771—1783), кашталян троцкі (з 1793).

Трымаў Берасьцейскае староства (1770—1777).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Плятэраў гербу ўласнага, сын Канстантына Людвіка, кашталяна троцкага, і Аўгусты з Агінскіх. Меў брата Казімера Канстантына.

Абіраўся маршалкам Галоўнага Трыбуналу у 1774, сябра Пастаяннай Рады ў 1793—1794. У 1775 заснаваў у Талачыне родавую камандорыю Мальтыйскага ордэна.

Ажаніўся з Кацярынай, дачкой ваяводы полацкага Юзэфа Сасноўскага. У шлюбе нарадзіліся дзеці Цэцылія, Фэрдынанд, Адам Эдвард, Станіслаў, Генрыка Соф’я і Адэляіда.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Юзэф Вінцэнт
Катэгорыя:Кашталяны троцкія
Катэгорыя:Пісары польныя літоўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Старосты берасьцейскія
Валодзькаўскі сельсавет

Назву **Вало́дзькаўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Валодзькаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёну Віцебскай вобласьці
* Валодзькаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёну Маладэчанскай вобласьці. 
* Валодзькаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці.
Плятэры

**Плятэры** (**Platery**), *Броэль-Плятэры* — шляхецкі род гербу ўласнага.

Паходзяць з Вэстфаліі, адкуль у XV ст. перасяліліся ў Інфлянты, дзе валодалі замкам Броэль. 17 кастрычніка 1620 унесены ў 1-ю клясу рыцарскага матрыкула Герцагства Курляндыі і Сэмігаліі. 8 лютага 1829 улады Расейскай імпэрыі вызналі род у графскай годнасьці.

## Найбольш вядомыя прадстаўнікі
* Канстантын Людвік Плятэр (1722—1778) — кашталян троцкі
* Юзэф Вінцэнт Плятэр (1745—1806) — кашталян троцкі
* Казімер Канстантын Плятэр (1749—1807) — кашталян троцкі, апошні падканцлер вялікі літоўскі
* Эмілія Плятэр (1806—1831) — удзельніца вызвольнага паўстаньня, зьбіральніца беларускага фальклёру

## Галерэя

Kanstantyn Ludvik Plater. Канстантын Людвік Плятэр.jpg|Канстантын Людвік Плятэр
Kazimier Kanstantyn Plater. Казімер Канстантын Плятэр (A. Graff, 1800).jpg|Казімер Канстантын Плятэр
Kazimier Plater. Казімер Плятэр (XVIII).jpg|Казімер Плятэр
Emilija Plater. Эмілія Плятэр (1831-50).jpg|Эмілія Плятэр


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Генэалёгія
*
Марцін Міхал Крышпін-Кіршэнштайн

**Марцін Міхал Крышпін-Кіршэнштайн** (? — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падстолі (1687—1689) і падчашы вялікі літоўскі (1689—1697), кашталян троцкі (з 1697); палкоўнік (1667).

Трымаў Плунгянскае і Аршанскае (1676—1699) староствы.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Крышпін-Кіршэнштайнаў гербу ўласнага «Крышпін», сын Гераніма, падскарбія вялікага літоўскага і Ганны з Млоцкіх

Навучаўся ў Падуанскім унівэрсытэце. Служыў у войску ВКЛ. У 1673 атрымаў першы урад цівуна віленскага.

Абіраўся паслом на соймы 1667, 1692, 1696. Належаў да каралеўскай партыі, выступаў супраць групоўкі Сапегаў.

Ажаніўся зь Янай, дачкой ваяводы наваградзкага Крыштапа Валадковіча. У шлюбе меў дзяцей Казімера Францішка, Юры Гераніма, а таксама дачку Кацярыну Аляксандру, якая выйшла за падканюшага вялікага літоўскага Яна Казімера Бяганскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Марцін Міхал
Катэгорыя:Кашталяны троцкія
Катэгорыя:Падчашыі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Падстоліі вялікія літоўскія
Геранім Крышпін-Кіршэнштайн

**Геранім Крышпін-Кіршэнштайн** (каля 1622 — па 5 сьнежня 1681)  — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кухмістар (1658—1663) і падскарбі вялікі літоўскі (1663—1676).

Трымаў Шарашоўскае староства.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Крышпін-Кіршэнштайнаў гербу ўласнага «Крышпін», сын Крыштапа, каралеўскага двараніна, і Ганны з Шэметаў.

Быў дваранінам Уладзіслава Вазы, цівуном паюрскім (з 1639) і маршалкам ковенскім (з 1656). Як гусарскі ротмістар удзельнічаў у баях з казакамі. У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) камандаваў паспалітым рушаньнем Жамойці. Пад камандаю Януша Радзівіла ўдзельнічаў у баях за Магілёў у 1655. Выступаў супраць Кейданскай дамовы (1655) і быў зьняволены швэдамі. Пазьней ваяваў за вызваленьне Жамойці ад швэдаў.

Ажаніўся з Ганнай, дачкой аршанскага старосты Андрэя Млоцкага. У шлюбе меў сыноў Міхала Антонія, Марціна Міхала, Францішка Казімера, Андрэя Казімера і
Яна Гераніма.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Геранім
Катэгорыя:Падскарбіі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Кухмістры вялікія літоўскія
Катэгорыя:Старосты шарашоўскія
Бярозаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)

**Бяро́заўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёну Маладэчанскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бярозаўка.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Докшыцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай). 16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Крыпульскі.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 23

## Літаратура
*  С. 266
*  С. 231

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Казімер Караль Белазор

**Казімер Караль Белазор** (каля 1608, Троцкае ваяводзтва — каля 1680) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян віцебскі (1664—1667), ваявода менскі (1667—1680).

Трымаў Навамлынскае староства (з 1628).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Габрыеля, упіцкага падкаморага, і Крыстыны з Астроўскіх. Меў брата Станіслава.

Займаў пасады падсудка вількамірскага ў 1634—1657 і маршалка упіцкага ў 1657—1664. Абіраўся паслом на соймы 1648 і 1661, быў дэпутатам Галоўнага Трыбуналу ў 1666—1667.

У 1649—1651 ваяваў у войску Януша Радзівіла з казакамі, у 1658 — у палку Міхала Казімера Паца з швэдамі пад Мітавай.

Ажаніўся з Кацярынай Раецкай, зь якой меў сыноў Крыштапа Казімера, Караля, Юрыя, Даніеля.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Казімер Караль
Катэгорыя:Ваяводы менскія
Катэгорыя:Кашталяны віцебскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Станіслаў Белазор (сын Габрыеля)

**Станіслаў Белазор** (? — 1666 або 1667) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян амсьціслаўскі (з 1662).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Габрыеля, упіцкага падкаморага, і Крыстыны з Астроўскіх. Меў брата Казімера Караля.

Займаў пасады падсудка вількамірскага, судзьдзі земскага (з 1649), падкаморага упіцкага. Абіраўся паслом на соймы 1648, 1649, 1655.

Ягоным сынам, магчыма, быў Марцыян Белазор, полацкі ўніяцкі архіяпіскап.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Станіслаў
Катэгорыя:Кашталяны амсьціслаўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Крыштап Белазор (сын Станіслава)

**Крыштап Белазор** (1588 або 1589 — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.

Трымаў Абельскае староства.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Станіслава, упіцкага падкаморага, і Дароты з Войнаў. Меў братоў Габрыэля і Яна Караля.

Займаў пасаду маршалка земскага ўпіцкага (з 1628). Абіраўся паслом на соймы 1629, 1632, 1633, 1638 і 1643, быў
маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1628 і 1640

Ажаніўся зь Ядвігай, дачкой ваяводы амсьціслаўскага Марціна Гедройца. У шлюбе меў сыноў Юрыя і Ўладзіслава

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Крыштап
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Крыштап Казімер Белазор

**Крыштап Казімер Белазор** (? — )  — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Харунжы вялікі літоўскі (з 1683).

Трымаў Упіцкае (з 1676), Керсноўскае і Віштынецкае староствы.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Казімера Караля, ваяводы менскага, і Кацярыны з Раецкіх.

Займаў пасады ўпіцкага падстолія (з 1657), харунжага (з 1663), маршалка (з 1671). Быў каралеўскім палкоўнікам. Абіраўся паслом на соймы 1667 і 1674. У 1683 заснаваў кляштар дамініканаў у мястэчку Дунілавічы.

Першы раз ажаніўся з Ганнай Рудамінай-Дусяцкай, другі — зь Янай Альжбетай Ісайкоўкай. Нашчадкаў не пакінуў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Крыштап Казімер
Катэгорыя:Харунжыя вялікія літоўскія
Станіслаў Белазор (сын Яна)

**Станіслаў Белазор** (? — да 1623) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Яна і Альжбеты з Райскіх.

Займаў пасады паборцы вількамірскага ў 1578, упіцкага стольніка ў 1584, судзьдзі земскага ў 1589, падкаморага з 1593. Быў маршалкам сойму 1605, маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1605. У 1601—1602 ваяваў з швэдамі ў Інфлянтах.

Першы раз ажаніўся з Даротай, дачкой падскарбія вялікага літоўскага Лаўрына Войны, другі — з Альжбетай Лапацінскай. У першым шлюбе меў сыноў Габрыэля, Крыштапа і Яна Караля.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Станіслаў
Катэгорыя:Маршалкі Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Ян Караль Белазор

**Ян Караль Белазор** (1596 — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Рэфэрэндар духоўны вялікі літоўскі (з 1630).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Белазораў гербу «Вянява», сын Станіслава, упіцкага падкаморага, і Дароты з Войнаў. Меў братоў Габрыэля і Крыштапа.

Навучаўся ў Віленскай акадэміі, Нямеччыне i Італіі. Займаў пасады кусташа віленскага, каралеўскага сакратара; да 1630 быў рэгентам меншай канцылярыі ВКЛ.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Ян Караль
Катэгорыя:Рэфэрэндары вялікія духоўныя літоўскія
Крыштап Белазор

* Крыштап Белазор (1588/1589 — 1644) — староста абельскі
* Крыштап Казімер Белазор (? — 1687) — харунжы вялікі літоўскі (з 1683)
Станіслаў Белазор

**Станіслаў Белазор**:

* Станіслаў Белазор (? — да 1623) — падкаморы ўпіцкі
* Станіслаў Белазор (? — 1666/1667) — кашталян амсьціслаўскі (з 1662)
OS/2

**OS/2** — апэрацыйная сыстэма, якую сумесна распрацавалі IBM і Microsoft у сярэдзіне 1980-х на замену DOS для кампутараў сэрыі PS/2. Пасьля старту продажаў Microsoft Windows кампанія Microsoft выйшла з праекту і на базе распрацовак OS/2 хутка выпусьціла Windows NT, якая цягам часу была дапрацаваная да Windows 2000, Windows XP і, нашэрце, сучасных Windows 7 і Windows 8. Самастойна ж распрацаваная ў IBM сыстэма ніколі не пазыцыянавалася як самастойны прадукт, што ў выніку і прывяло яго да фактычнага закрыцьця і перадачы правоў на выкарыстаньне кампаніі Serenity Systems, якая цяпер працягвае выпускаць рэнавіраваныя вэрсіі пад брэндам eComStation.

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Зьявіліся ў 1987 годзе
Дзьмітры Самуэль Палубінскі

**Дзьмітры Самуэль Палубінскі** (? — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода наваградзкі (з 1670).

## Біяграфія
З княскага роду Палубінскіх гербу ўласнага, сын Міхала, слонімскага земскага судзьдзі, і Альжбеты з Корсакаў.

Займаў пасады слонімскага падчашага ў 1640—1659, харужага ў 1659—1660, маршалка ў 1660—1670. Абіраўся паслом на соймы 1632, 1667 і 1679, быў дэпутатам Галоўнага Трыбуналу ў 1655. Удзельнічаў у Трынаццацігадовай вайне (1654—1667)

Першы раз ажаніўся з Канстанцыяй Стадніцкай, другі — зь Петранэлай, дачкой кашталяна смаленскага Пятра Тышкевіча. З гэтых двух шлюбаў меў шмат дзяцей, сярод якіх найбольшую вядомасьць атрымаў Лявон Казімер, цівун цьверскі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Дзьмітры Самуэль
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Расеі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў
Канстантын Палубінскі

**Канстантын Палубінскі** (? — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян амсьціслаўскі (1625—1633), ваявода парнаўскі (з 1633).

Валодаў Дзярэчынам, Глускам, Глыбокім і іншымі маёнткамі.

## Біяграфія
З княскага роду Палубінскіх гербу ўласнага, сын Аляксандра, лідзкага падкаморага, і Ганны Алемані.

Навучаўся ў езуіцкім калегіюме ў Браневе, Віленскай акадэміі. Удзельнічаў у войнах з Швэцыяй (1600—1629) і Маскоўскай дзяржавай (1609—1618).

Займаў пасады слонімскага пісара земскага ў 1616—1621 і маршалка ў 1621—1625, быў маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1627.

З праваслаўя перайшоў у каталіцтва, у 1618 фундаваў дамініканскі кляштар у мястэчку Дзярэчын.

Ажаніўся з Соф’яй (каля 1595 — каля 1657), дачкой ваяводы амсьціслаўскага Андрэя Сапегі. У 1656, па сьмерці свайго стрыечнага брата Казімера Льва Сапегі, Соф’я атрымала частку ягонай спадчыны, у тым ліку Зэльву і Горкі, якія потым адыйшлі да яе сына Аляксандра Гіларыя Палубінскага — адзінага, які перажыў бацьку. Апрача сына, меў дачок Кацярыну (жонка кашталяна троцкага Аляксандра Агінскага), Крыстыну (жонка падкаморага вількамірскага Яна Каменскага), Петранэлу і Канстанцыю (абедзьве зрабіліся манашкамі).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Канстантын
Катэгорыя:Ваяводы парнаўскія
Катэгорыя:Кашталяны амсьціслаўскія
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Фёдар Скумін Тышкевіч

**Фё́дар (Тэадор) Скумін Тышке́віч** (каля 1538 — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падскарбі дворны літоўскі (1576—1586), пісар вялікі літоўскі і падскарбі земскі (1586—1590), ваявода наваградзкі (з 1590).

Быў старостам браслаўскім (1581—1610), гарадзенскім, навадворскім і юрбурскім (1608—1615).

## Біяграфія
З старэйшай лініі роду Тышкевічаў (Скумін Тышкевічаў) гербу Ляліва, сын Івана (Скуміна), маршалка гаспадарскага, і Марыі зь Мялешкаў.

У 1568 і 1577 гадох быў у складзе дыпляматычнай місіі ў Маскву. Браў удзел у выправах караля і вялікага князя Стэфана Баторыя супраць маскоўскіх захопнікаў. Пры двары Т. Тышкевіча жыў асьветнік Беняш Будны.

У 1581 годзе стаў старостам браслаўскім (у 1588 годзе саступіў пасаду сыну Янушу). У 1576 годзе атрымаў урад пісара і падскарбія дворнага, у 1586 годзе — урад падскарбія земскага. Існуюць зьвесткі, што ён у гэты пэрыяд пачаў біць манэту з гербам уласнага роду. У 1590 годзе стаў ваяводам наваградзкім. Упершыню ў 1599 годзе ўпамінаецца ў Літоўскай Мэтрыцы як старостам гарадзенскі. Быў сэнатарам Вялікага Княства Літоўскага. Браў удзел у Наваградзкім генэральным зьезьдзе 1603 году, які забараніў польскім ротам разьмяшчацца на пастоі (лежа) у дзяржаўных і шляхецкіх маёнтках Вялікага Княства Літоўскага. Узімку 1608 году далучыўся да войска Дзьмітрыя-Самазванца ІІ, прывёўшы 400 коней на чале з ротмістрам Тупальскім.

Браў удзел у канфэсійным жыцьці. Ад нараджэньня праваслаўны Канстантынопальскага патрыярхату, спачатку разам з Канстантынам Васілём Астроскім быў супраціўнікам Берасьцейскай уніі 1596 году. Аднак ужо ў 1597 годзе пад уплывам агітацыі Язафата Кунцэвіча і ціску з боку караля афіцыйна прыняў Унію.

Кароль і вялікі князь Жыгімонт Ваза, сам гарлівы каталік і настойлівы прыхільнік Уніі, у 1609 годзе даручыў яму як аднаму зь сьвецкіх патронаў Уніі супакоіць дызунітаў-праваслаўных міран і сьвятарства, якія адмовіліся падпарадкавацца і патрабавалі суду над уніяцкім мітрапалітам Іпаціем Пацеем. Па тым, як манахі-бэрнардыны завалодалі маёмасьцю гарадзенскіх праваслаўных манахаў у 1613 годзе, атрымаў прызначэньне на камісара ў разборы гэтых пытаньняў.

Памёр у веку 85 гадоў. Урачыстае пахаванне адбылося 24 ліпеня 1618 года ў Вільні. Яго цела было пакладзена ў капліцы Найсвяцейшай Дзевы Марыі царквы Сьвятой Тройцы пры манастыры базылянаў, пабудову якой ён фундаваў. У гэтай пахавальнай капліцы, якую часта называлі капліцай Тышкевічаў, спачылі таксама яго жонка Кацярына і сын Януш з жонкай Барбарай з Нарушэвічаў. 

Ажаніўся з Кацярынай, дачкой пісара польнага літоўскага Тэадора Ляцкага, зь якой меў адзінага сына Януша, ваяводу віленскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Historia dyplomacji polskiej / pod redakcją Zbigniewa Wójcika Warszawa. T. II. 1982.
* Tiškevičius T. Lietuviškoji tarybinė enciklopedija, XI t. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 1983. T.XI: Šternbergo-Vaisius, 325 psl.

Фёдар
Катэгорыя:Пісары вялікія літоўскія
Катэгорыя:Падскарбіі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Падскарбіі надворныя літоўскія
Юхнаўскі сельсавет

**Ю́хнаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Юхнаўка.

## Гісторыя
25 сьнежня 1962 году Докшыцкі раён скасаваны, сельсавет далучаны да Глыбоцкага раёну.

## Літаратура
*  С. 53

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Глыбоцкага раёну
Ян Яўстах Тышкевіч

**Ян Яўстах Тышкевіч** (1571, места Берасьце — да 4 лістапада 1631) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падскарбі дворны літоўскі (1607—1611), ваявода амсьціслаўскі (1611—1615) і берасьцейскі (з 1615).

Трымаў Дудзкае і Мазырскае староствы, Камянецкую дзяржаву. Граф на Лагойску і Бярдычаве.

## Біяграфія
З лагойскай лініі роду Тышкевічаў гербу «Ляліва», сын Юрыя, ваяводы берасьцейскага, і Ганны з Катовічаў. Меў братоў Тэадора Фрыдэрыка, Марціна, Пятра, Аляксандра, Юрыя.

З 1601 быў каралеўскім ротмістрам, займаў шэраг высокіх дзяржаўных пасадаў.

Першы раз ажаніўся да 1595 з князёўнай Соф’яй (? — па 1612), дачкой кашталяна кіеўскага Міхала Вішнявецкага, другі — з Кацярынай Сямашкай. У першым шлюбе нарадзіліся дзеці:
* Антоні Ян (каля 1609 — 1649), маршалак дворны літоўскі;
* Юры (? — 1656), біскуп віленскі;
* Казімер (? — 1649), падкаморы берасцейські;
* Крыштап (? — 1666), ваявода чарнігаўскі;
* Фэліцыян (? — 1649), чашнік кіеўскі;
* Канстанцыя, жонка Яна Завішы;
* Сузана, сьпярша жонка кашталяна віцебскага Яўстаха Курча, потым кашталяна наваградзкага Самуэля Статкевіча;
* Альжбета, сьпярша жонка Яна Фарэнсбаха, потым кашталяна віцебскага Мікалая Завішы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Ян Яўстах
Катэгорыя:Ваяводы берасьцейскія
Катэгорыя:Ваяводы амсьціслаўскія
Катэгорыя:Старосты мазырскія
Валодзькаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)

**Вало́дзькаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Валодзькі. 

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Докшыцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 19

## Літаратура
*  С. 266
*  С. 231

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Юры Тышкевіч (ваявода)

**Юры Тышкевіч** (? — 1576) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Маршалак гаспадарскі (1558—1566), ваявода берасьцейскі (з 1566).

Быў старостам ваўкавыскім (з 1557). Граф на Лагойску і Бярдычаве.

## Біяграфія
З лагойскай лініі роду Тышкевічаў гербу «Ляліва», сын Васіля, ваяводы смаленскага, і Аляксандры з Чартарыйскіх.

Быў гаспадарскім дваранінам, паслом у Крымскае ханства ў 1552 і Маскву ў 1554, займаў шэраг высокіх дзяржаўных пасадаў.

Першы раз ажаніўся з Ганнай Катовіч, другі — з Тэадорай Валовіч. У першым шлюбе меў сыноў Тэадора Фрыдэрыка, Марціна, Пятра, Яна Яўстаха, Аляксандра, Юрыя.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Юры
Катэгорыя:Ваяводы берасьцейскія
Катэгорыя:Старосты ваўкавыскія
Катэгорыя:Памерлі ў 1576 годзе
Свэі

**Свэі** () — германскае племя, якое пражывала на тэрыторыі сучаснай Швэцыі. Ад этноніму «свэі» паходзіць назва Швэцыі: «Svea» + «Rike» (даслоўна «Дзяржава свэяў») = «Sverige» (назва Швэцыі ў арыгінале). Пазьней свэі разам зь ётамі (гётамі) і гутамі (готляндцамі) склалі аснову швэдзкай нацыі.

Катэгорыя:Германскія плямёны
Катэгорыя:Гісторыя Швэцыі
Міхал Друцкі-Саколінскі (сын Міхала)

**Міхал Друцкі-Саколінскі** (каля 1550 — 1621) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян віцебскі (1605—1613), ваявода полацкі (1613—1621) і смаленскі (1621).

## Біяграфія
З княскага роду Друцкіх-Саколінскіх гербу «Друцак», сын Міхала і Ганны з Рагозаў.

Быў ротмістрам ВКЛ, маршалкам аршанскім у 1591—1605. У 1597 атрымаў у леннае валоданьне Азярышчанскае староства. Спавядаў кальвінізм, у канцы жыцьця прыняў каталіцтва.

У шлюбе меў сына Крыштапа Міхала, кашталяна полацкага і дачку Крыстыну, якая выйшла за гетмана вялікага літоўскага Януша Кішку.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Міхал
Катэгорыя:Ваяводы смаленскія
Катэгорыя:Ваяводы полацкія
Катэгорыя:Кашталяны віцебскія
Крыштап Міхал Друцкі-Саколінскі

**Крыштап Міхал Друцкі-Саколінскі** (каля 1580—1639) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян амсьціслаўскі (1623—1625) і полацкі (з 1625).

Па бацьку трымаў Азярышчанскае староства.

## Біяграфія
З княскага роду Друцкіх-Саколінскіх гербу «Друцак», сын Міхала, ваяводы смаленскага, і ягонай жонкі з роду Корсакаў.

З 1607 году быў сакратаром ВКЛ. У 1639 годзе перадаў Азярышчанскае староства зяцю Крыштапу Статкевічу, захаваў у якасьці лена сёлы Казьяны, Роўнае, Тарапчаны і іншыя, якія потым перайшлі да ягонага сына Казімера Лявона.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Крыштап Міхал
Катэгорыя:Кашталяны полацкія
Катэгорыя:Кашталяны амсьціслаўскія
Сымон Самуэль Сангушка

**Сымон Самуэль Сангушка** (? — лістапад 1638) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян амсьціслаўскі (1620—1621) і віцебскі (1621—1626), ваявода віцебскі (з 1626).

Валодаў Смалянамі, Абольцамі, Горвалем.

## Біяграфія

З ковельскай лініі княскага роду Сангушкаў гербу «Пагоня Літоўская», сын Андрэя і Соф’і з Сапегаў. Навучаўся ў Інгальштацкім унівэрсытэце.

Удзельнічаў у войнах супраць Швэцыі (1600—1629) і Маскоўскай дзяржавы (1609—1618). У 1620 атрымаў першы ўрад маршалка аршанскага. Уваходзіў у склад камісіі расьсьледаваньня забойства ў 1623 у Віцебску архіяпіскапа Язафата Кунцэвіча. Перайшоў з праваслаўя ў каталіцтва.

Збудаваў у мястэчку Смаляны замак Белы Ковель. Сабраў вялікую бібліятэку, склаў радавод Сангушкаў, выводзячы іх ад Любарта, займаўся маляваньнем і гравюрай. Аўтар друкаваных прамоваў.

Першы раз ажаніўся з Ганнай (? — 1619), дачкой Юрыя Завішы, другі — з Тэрэзай (? — 1635), дачкой Аляксандра Гасеўскага. У першым шлюбе нарадзіліся дзеці:
* Казімер (? — 1655)
* Геранім Уладзіслаў (? — 1657), біскуп смаленскі
* Ян Уладзіслаў (? — 1652), староста сураскі
* Кацярына, жонка аршанскага харунжага Яна Статкевічам
* Крыстына, жонка браслаўскага маршалка Яна Мікалая Рудаміны-Дусяцкага
* Эўфрасіньня, жонка каралеўскага двараніна Юрыя Шверына

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Сымон Самуэль
Катэгорыя:Ваяводы віцебскія
Катэгорыя:Кашталяны віцебскія
Катэгорыя:Кашталяны амсьціслаўскія
Багуслаў Юры Слушка

**Багуслаў Юры Слушка** (? — па студзеню 1658) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Стольнік вялікі літоўскі (1643—1645) і
падскарбі дворны літоўскі (з 1645).

Трымаў Рэчыцкае староства (з 1639).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Слушкаў гербу «Астоя», сын Аляксандра, ваяводы троцкага, і Соф’і Канстанцыі зь Зяновічаў. Меў брата Жыгімонта Адама.

Ажаніўся з Ганнай (? — 1695), дачкой ваяводы брацлаўскага Стэфана Патоцкага і ўдаве Аляксандра Дамініка Казаноўскага. У шлюбе меў дачку Канстанцыю, якая сьпярша выйшла за кашталяна віленскага Эрнеста Дэнгафа, потым за ягонага стрыечнага брата ваяводу паморскага Уладзіслава Дэнгафа, а таксама сыноў Дамініка Міхала і Юзэфа Багуслава.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Багуслаў Юры
Катэгорыя:Падскарбіі надворныя літоўскія
Катэгорыя:Стольнікі вялікія літоўскія
Дамінік Міхал Слушка

**Дамінік Міхал Слушка** (каля 1655 — ) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода полацкі (з 1686 году); палкоўнік.

Трымаў Рэчыцкае, Сураскае і Барысаўскае староствы.

## Біяграфія

Прадстаўнік шляхецкага роду Слушкаў гербу «Астоя», сын Багуслава Юрыя, падскарбія дворнага літоўскага, і Ганны з Патоцкіх. Меў старэйшага брата Юзэфа Багуслава, разам зь якім зацята супрацьстаяў фракцыі Сапегаў. Быў адным з камандзіраў у бітве пад Алькенікамі.

У 1690 годзе распачаў будаўніцтва палаца ў Вільні, вядомага як палац Слушкаў, паводле праекту італьянскіх мастакоў Мікелянджэлё Пальлёні і Джаваньні П’етра Пэрці (будаўніцтва вялося 10 гадоў). У 1705 і 1709 у палацы гасьцяваў расейскі цар Пётар I.

Быў маршалкам Галоўнага Трыбуналу ў 1681, 1690 і 1695 гадах.

Ажаніўся з Канстанцыяй, дачкой ваяводы смаленскага Рыгора Казімера Падбярэскага. У шлюбе меў сыноў Багдана, Яўстаха, Багуслава і Жыгімонта.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Дамінік Міхал
Катэгорыя:Ваяводы полацкія
Катэгорыя:Вайскоўцы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Сьвецкія сэнатары Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Крыштап Слушка

**Крыштап Слушка** (? — каля 1619) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода вэндэнскі (з 1609).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Слушкаў гербу «Астоя», сын Мікалая, старосты крычаўскага, і Альжбеты з Кунцэвічаў. Меў брата Аляксандра.

У 1602 атрымаў урад менскага падсудка.

У шлюбе меў сыноў Рэмігіяна, Мікалая, Рафала, Яна.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Крыштап
Катэгорыя:Ваяводы вэндэнскія
Лукаш Копаць

**Лукаш Копаць** (? — 1621) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян берасьцейскі (з 1615).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Копцяў гербу «Роля», сын Васіля і Палёніі з Валовічаў. Меў братоў Філона і Васіля.

У 1612 атрымаў урад падкаморага берасьцейскага.

Ажаніўся 14 лютага 1610 з Кацярынай, дачкой ваяводы кракаўскага Мікалая Фірлея. У шлюбе меў сына Аляксандра, кашталяна берасьцейскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Лукаш
Катэгорыя:Кашталяны берасьцейскія
Аляксандар Копаць

**Аляксандар Копаць** (? — 1651) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян берасьцейскі (з 1643).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Копцяў гербу «Роля», сын Лукаша, кашталяна берасьцейскага, і Кацярыны зь Фірлеяў.

У 1648 удзельнічаў у абраньні каралём і вялікім князем Яна Казімера.

Першы раз ажаніўся з Тэафілай (? — 1635), дачкой ваяводы любельскага Габрыэля Тэнчынскага, другі — з Ганнай Нускоўскай. Меў сына Францішка Аляксандра і дачку Кацярыну, якая выйшла за падканюшага вялікага літоўскага Абрагама Галухоўскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Аляксандар
Катэгорыя:Кашталяны берасьцейскія
Ян Караль Копаць

**Ян Караль Копаць** (? — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Чашнік (1656—1658) і падстолі вялікі літоўскі (1658), ваявода полацкі (1658—1670), кашталян троцкі (з 1670).

Трымаў Берасьцейскае староства ў 1652—1665 і 1670—1680. У 1660-я атрымаў Дрыскую, Бельскую і Ковенскую дзяржавы, а таксама Гарадзенскую эканомію.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Копцяў гербу «Роля», сын Васіля і Барбары з Хадкевічаў. У 1630—1640-я навучаўся ў Навадворскай акадэміі ў Кракаве, Кракаўскай акадэміі, Падуанскім унівэрсытэце.

Абіраўся паслом на соймы 1648, 1650, 1653. У палітычнай дзейнасьці меў цесныя зьвязкі з ваяводам віленскім і гетманам вялікім Паўлам Янам Сапегам, нясьвіскім ардынатам Міхалам Казімерам Радзівілам. У 1664—1665 падтрымліваў групоўку Пацаў, выступаў разам зь імі за пажыцьцёвае абраньне караля і вялікага князя.

Незадаволеная ім полацкая шляхта выступіла ў падтрымку Багуслава Радзівіла, прызначанага полацкім ваяводам яшчэ ў 1654. Спрэчка паміж імі скончылася пераводам у 1670 Яна Караля на пасаду кашталяна троцкага. У 1672 быў маршалкам Галоўнага Трыбуналу.

Ажаніўся зь Люкрэцыяй Марыяй Строцы, удавой ваяводы полацкага Аляксандра Людвіка Радзівіла. У шлюбе нарадзіліся дзеці:
* Францішка (? — 1690), жонка ваяводы троцкага Казімера Уладзіслава Сапегі
* Ганна, жонка сьпярша ваяводы падольскага Станіслава Лужэцкага, потым пісара вялікага літоўскага Канстантына Яна Шуйскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Ян Караль
Катэгорыя:Кашталяны троцкія
Катэгорыя:Ваяводы полацкія
Катэгорыя:Падстоліі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Чашнікі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Васіль Копаць (сын Васіля)

**Васіль Копаць** (1575 — люты 1636) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян наваградзкі (з 1626).

Быў старостам гожаўскім і пераломскім (з 1619).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Копцяў гербу «Роля», сын Васіля і Палёніі з Валовічаў. Меў братоў Лукаша і Філона.

У 1615 годзе атрымаў урад падкаморага берасьцейскага.

Першы раз ажаніўся з Аленай (? — 24 верасьня 1617), дачкой кашталяна берасьцейскага Міхала Дольскага, другі — з Барбарай, дачкой кашталяна віленскага Гераніма Хадкевіча. У другім шлюбе меў сына Яна Караля і дачку Ганну Барбару, якая выйшла за гетмана вялікага літоўскага Паўла Яна Сапегу.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Васіль
Катэгорыя:Кашталяны наваградзкія
П’етра Пэрці

**Джаваньні П’етра Пэрці** або **Пэрэцьці** (1648, Муджо, Швайцарыя — 1714, Вільня, Літва) — італьянскі барочны скульптар і архітэктар, адзін зь вядучых эўрапейскіх скульптараў пачатку XVIII стагодзьдзя. Валодаў прадмесьцямі Сьніпішкі і Антокаль, якія знаходзіліся ва ўладаньні Сапегаў.

## Біяграфія

Жывучы ў кантоне Тычына, Пэрці знаходзіўся пад уплывам італьянскага майстра Джаваньні Лярэнца Бэрніні. Атрымаў адукацыю ў Флярэнцыі. Пасьля запрашэньня Міхала Казімера Паца большасьць свайго жыцьця Пэрці правёў у сталіцы Вялікага Княства Літоўскага, працуючы на магнацкія фаміліі.

Атрымаў вядомасьць за мармуровыя упрыгожаньні Касьцёла Сьвятых Пятра і Паўла (1677—1682), якія лічацца шэдэўрам літоўскага барока. Працаваў разам з Джаваньні Марыя Гальлі, які выконваў арнамэнтацыю вакол скульптураў Пэрці. У 1689—1701 Пэрці служыў у маёнтку вялікага гетмана літоўскага Казімера Яна Сапегі.

На працягу сваёй кар’еры распрацаваў, узьвёў і ўпрыгожыў найвыдатнейшыя помнікі літоўскага барока ў Вільні: палац Слушкаў (1690), палац Сапегаў (1691) і Касьцёл Пана Езуса і кляштар трынітарыяў (пачатак у 1691, упрыгожаны 1700—1705), усе знаходзяцца ў прадмесьці Антокаль. Аднавіў інтэр’ер і дызайн стукавай тынкоўкі алтара капліцы Сьв Казімера ў Віленскім катэдральным саборы (1686—1688).

Быў жанаты на дачцэ Мікелянджэлё Пальлёні Марыі Магдалене. Памёр у Вільні.

## Крыніцы

## Літаратура
* Drėma, V. (1991). Dingęs Vilnius. Vilnius: Vaga. ISBN 5-415-00366-5.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1648 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1714 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Скульптары барока
Катэгорыя:Італьянскія скульптары
Катэгорыя:Скульптары Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Барочная архітэктура ВКЛ
Мікелянджэлё Палёні

**Мікелянджэлё Палёні** (1637—1712) — італьянскі мастак эпохі барока, з 1674 працаваў у Рэчы Паспалітай.

Нарадзіўся ў Кампі-Бізэнцыё, Флярэнцыя. У 1688 стаў прыдворным мастаком польскага караля Яна III Сабескага. На дачцэ Мікелянджэлё Палёні быў жанаты Джаваньні П’етра Пэрці.

## Працы
Фрэскі і карціны ў:

* Красінскі палац, Варшава, Польшча
* Галерэі ў Вілянаўскім палацы, (1688), Варшава, Польшча
* Капліца Сьвятога Казімера ў Віленскім катэдральным саборы (1692), Літва
* Палац Сапегаў у Вільні, Літва
* Цэрквы ў Ловічы (1695) і Вэнграве (1706—1708), Польшча

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1637 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1712 годзе
Катэгорыя:Італьянскія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Мастакі эпохі барока
Катэгорыя:Прыдворныя мастакі польскіх каралёў
Гміна Турасьнь Касьцельная

**Гміна Турасьнь Касьцельная** () — сельская гміна ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Турасьнь Касьцельная.

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Вуглоўскі сельсавет

Назву **Вугло́ўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Вуглоўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёну Віцебскай вобласьці
* Вуглоўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёну Гомельскай вобласьці
Асінаўскі сельсавет (Пліскі раён)

**Асі́наўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пліскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Асінаўка.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Пліскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 18

## Літаратура
*  С. 514
*  С. 236

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пліскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Дворнаўскі сельсавет

**Дво́рнаўскі сельсавет**, **Дварно́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці. Цэнтар савету — вёска Дворнава.

## Гісторыя
25 сьнежня 1962 году Пліскі раён скасаваны, сельсавет далучаны да Мёрскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 130

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёну
Старынкаўскі сельсавет (Глыбоцкі раён)

**Стары́нкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Гісторыя
10 сакавіка 1958 году сельсавет далучаны да Дзісенскага раёну, перададзены з Пліскага раёну. 3 кастрычніка 1959 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Пліскага раёну. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Мёрскага раёну. 12 лютага 1965 году сельсавет перададзены Глыбоцкаму раёну.

## Літаратура
*  С. 231
*  С. 130

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Глыбоцкага раёну
Француская акадэмія навук

**Францу́ская акадэ́мія наву́к** () — навуковая арганізацыя, заснаваная ў 1666 годзе Людовікам XIV паводле прапановы Жана-Батыста Кальбэра для падтрымкі і пратэкцыі францускіх навуковых дасьледваньняў. Француская акадэмія навук апынілася на перадавой навуковых адкрыцьцяў у Эўропе XVII—XVIII стагодзьдзяў. Зьяўляецца адной з найпершых акадэміяў навук.

## Акадэмія сёньня
Сёньня Француская акадэмія навук зьяўляецца адной зь пяці акадэміяў, якія ўтвараюць ''Institut de France''. Чальцы акадэміі абіраюцца пажыцьцёва. Цяпер акадэмія мае 150 поўных чальцоў, 300 чальцоў-карэспандэнтаў і 120 замежных чальцоў-карэспандэнтаў. Усе яны падзеленыя на дзьве галіны: фізыка-матэматычную з вытворнымі навукамі, другая займаецца біялёгіяй, геалёгіяй, мэдыцынай, хіміяй і вытворнымі.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт Акадэміі 


Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1666 годзе
Мосарскі сельсавет

Назву **Мо́сарскі [[сельсавет]]** маюць:

* Мосарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці
* Мосарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўшацкага раёну Віцебскай вобласьці
Сяргеевіцкі сельсавет

Назву **Сярге́евіцкі [[сельсавет]]** маюць:

* Сяргеевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дунілавіцкага раёну Маладэчанскай вобласьці
* Сяргеевіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці
Ласіцкі сельсавет

Назву **Ла́сіцкі [[сельсавет]]** маюць:

* Ласіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Ласіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці
Акала-саамская мова

**А́кала-саа́мская мова** (альбо **ба́бінская саа́мская мова**) — адна з саамскіх моваў, на якой размаўляюць (прынамсі размаўлялі) у этналякальным саамскім рэґіёне , у раёне некалькіх паселішчаў паўдзёнага захаду Кольскае паўвыспы (Акель і Чуксуал). 29 сьнежня 2003 году памёр апошні чалавек, для якога мова была роднай — Марыя Сергіна.

## Характарыстыка мовы

Раней часта лічылася дыялектам кільдзінскае саамскае мовы. Найбольш блізкая да колта-саамскае мовы, носьбіты якой пражываюць заходней.

Для характарыстыкі мовы ў нашыя часы сабрана нямала матэрыялаў, але акала-саамская мова ўсё роўна застаецца адной з самых маладасьледжаных саамскіх моваў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Саамскія мовы
Катэгорыя:Мовы Расеі