Кіра Муратава

**Кíра Мурáтава** (; 5 лістапада 1934, Сарока, Каралеўства Румынія — 6 чэрвеня 2018, Адэса, Украіна) — савецкая і ўкраінская кінарэжысэрка, сцэнарыстка, акторка кіно.

## Жыцьцяпіс

Нарадзілася ў Каралеўстве Румынія ў м. Сарока (цяпер тэрыторыя Малдовы) у сям'і расейца Георгія Караткова і румынкі Натальлі Скурту. У 1952 годзе Муратава пачала вучыцца на філялягічным факультэце МДУ, але праз год у 1953 годзе перайшла на рэжысэрскі факультэт УДІК (Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі, цяпер Усерасейскі дзяржаўны інстытут кінематаграфіі імя С. А. Герасімава). Навучалася ў студыі Сяргея Герасімава і Тамары Макаравай. У 1961 годзе Кіра Муратава стала штатнай рэжысэркай на Адэскай кінастудыі.

Фільм «Кароткія сустрэчы» (Короткие встречи) стаў ейнай першай самастойнай працай у якасці рэжысэркі. Ейны наступны фільм «Доўгае разьвітаньне» (Долгие проводы) быў забаронены на больш чым паўтара дзесяцігодзьдзя спэцыяльнай пастановай ЦК КП Украіны. У 1987 годзе фільм атрымаў узнагароду на Міжнародным кінафэстывалі ў Лякарна.

Сапраўднай падзеяй некалькіх міжнародных кінафэстываляў стаў фільм «Настройнік» (Настройщик) (2004 году.

У 2012 годзе рэжысэрка зьняла свой апошні, 22-гі фільм, «Адвечнае вяртаньне» (Вечное возвращение), прэм'ера якога адбылася ў Рыме. 

Памерла 6 чэрвеня 2018 году ў Адэсе.

## Творчасьць

Дэбютнымі стужкамі маладой сцэнарысткі і рэжысэркі сталі кароткамэтражны фільм «У стромкага яра» (У крутого яра) 1962 году і мастацкі фільм «Наш сумленны хлеб» (Наш честный хлеб) 1964 году, які яна зьняла разам з мужам Аляксандрам Муратавым.

Фільмы Муратавай неаднаразова падвяргаліся цэнзуры ў Савецкім Саюзе, але ўсё ж Муратава здолела зарэкамендаваць сябе як карыфэйку сучаснага савецкага кінематографу і з 1960 году здолела пабудаваць вельмі пасьпяховую кінакар'еру.

Сярод найбольш прыкметных працаў савецкага пэрыяду — фільмы «Зьмена лёсу» (1987) і «Астэнічны сындром» (1989). Самым вядомым фільмам постсавецкага пэрыяду зьяўляецца фільм «Настройнік» (2004), які стаў сапраўднай сэнсацыяй на некалькіх міжнародных кінафэстывалях.

У 1997 годзе К. Муратава атрымала ганаровае званьне акадэміні Нацыянальнай акадэміі мастацтваў Украіны.

Кіра Муратава зьяўляецца рэжысэркай наступных фільмаў:

• 1958 — «Веснавы дождж» (Весенний дождь) (кароткамэтражны, сумесна з Муратавым)

• 1961 — «У стромкага яра» (У крутого яра) (кароткамэтражны, сумесна з Муратавым)

• 1964 — «Наш сумленны хлеб» (Наш честный хлеб) (сумесна з Муратавым)

• 1967 — «Кароткія сустрэчы» (Короткие встречи)

• 1971 — «Доўгае разьвітаньне» (Долгие проводы)

• 1978 — «Пазнаваючы белы сьвет» (Познавая белый свет)

• 1983 — «Сярод шэрых камянёў» (Среди серых камней)

• 1987 — «Зьмена лёсу» (Перемена участи)

• 1989 — «Астэнічны сындром» (Астенический синдром)

• 1992 — «Чульлівы міліцыянт» (Чувствительный милиционер)

• 1994 — «Захапленьні» (Увлеченья)

• 1997 — «Три гісторыі» (Три истории)

• 1999 — «Ліст у Амэрыку» (Письмо в Америку) (кароткамэтражны)

• 2001 — «Другарадныя людзі» (Второстепенные люди)

• 2002 — «Чэхаўскія матывы» (Чеховские мотивы)

• 2004 — «Настройнік» (Настройщик)

• 2004 — «Даведка» (Справка) (кароткамэтражны)

• 2007 — «Два ў адным» (Два в одном)

• 2007 — «Лялька» (Кукла) (кароткамэтражны)

• 2009 — «Мэлёдыя для катрынкі» (Мелодия для шарманки)

• 2012 — «Адвечнае вяртаньне» (Вечное возвращение).

## Грамадзянская пазыцыя

Яна займала праўкраінскую пазыцыю. У прыватнасьці, яна выказвалася супраць расейскай агрэсіі супраць Украіны ў 2014 годзе, падтрымлівала Эўрамайдан і ўкраінізацыю кіно, калі ва Украіне пачалі здымаць фільмы на ўкраінскай, а не на расейскай мове.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Румыніі
Катэгорыя:Нарадзіліся 5 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў Адэсе
Катэгорыя:Памерлі ў 2018 годзе
Катэгорыя:Памерлі 6 чэрвеня
Катэгорыя:Украінскія рэжысэры
Катэгорыя:Савецкія рэжысэры