Арабэля (тэлесэрыял)

**«Арабэ́ля»** () — чэхаславацкі дзіцячы тэлевізійны сэрыял, сьфільмаваны ў 1979 року. Трынаццацісэрыйны фільм у гумарыстычным ключы распавядае пра прыгоды прынцэсы Арабэлі й іншых казачных істотаў у рэальным сьвеце сацыялістычнай Чэхаславаччыны. Гісторыя разгортваецца вакол чароўных пярсьцёнкаў, якія могуць выконваць жаданьні.

У сэрыяле здымалася цэлая плеяда чэскіх кіназорак — Уласьціміл Бродзкі, Яна Брэйхава, Стэла Зазваркава, Уладзімер Меншык, Іржы Совак, Францішак Філіпаўскі, Іва Янжурава й іншыя.

У далейшым былі зьнятыя некалькі працягаў сэрыялу: фільм «Румбурак» (1984) і 26-сэрыйны тэлесэрыял «Вяртаньне Арабэлі» (1990).

## Сюжэт

У сэрыяле глядач сутыкаецца з рэальным сьветам людзей і са сьветам казачных пэрсанажаў. Пан Маер, расказчык казак на тэлебачаньні, спакойна жыве разам са сваёй сям’ёй. Аднойчы падчас здымак ён знаходзіць званочак, звоніць у яго, чым асуджае сваю сям’ю на сэрыю казачных прыгод.

У казачнай краіне валадарыць кароль Гіяцынт з жонкай, якія маюць двух дачок — Арабэлю і Ксенію. У той час як Арабэля добрая і простая, Ксенія фанабэрыстая і ўладарная. Чараўнік другой катэгорыі Румбурак хоча сам уладарыць у краіне казак. У закінутым замку з дапамогай чароўных рэчаў і тэлевізара ўмешваецца ў сьвет людзей, дзе распавядае казкі на свой лад, перамяніўшыся ў Маера. Гэта абарочваецца для пана Маера вялікімі непрыемнасьцямі.

Арабэля знаёміцца з сынам Маера, Пятром, і ўлюбляецца ў яго. У гэты час Ксенія бярэ ўладу ў каралеўстве казак у свае рукі і пераўтварае яго ў падабенства людзкога сьвету. Румбурак імкнецца заваяваць Арабэлю і дзеля гэтага гатовы на зьнішчэньне казачнага сьвету. Ён зьнявольвае Пятра ў сваім замку і вырашае яго пакараць сьмерцю. Як заўсёды, у апошнюю хвіліну ўмешваецца Фантамас, які вызваляе вязьня. Пэтар і Арабэля жэняцца, а кароль Гіяцынт дорыць маладым званочак, які ў іх выхоплівае і хавае сабака Пайда. Так сувязь між абодвума сьветамі перарываецца.

## Сэрыі

## Магічныя прадметы
Сапраўдная казка ня можа абысьціся без чараўнікоў і чароўных прадметаў, якія зьмяняюць сьвет па жаданьні тых, хто імі карыстаецца. Аднак у «Арабэлі» чары граюць не асноўную ролю, а злоўжываньне імі ўвогуле прыводзіць да вялікіх клопатаў. Стваральнікі сэрыялу спрабуюць пераканаць гледача, што сапраўдныя каштоўнасьці, такія як каханьне і шчасьце, мацнейшыя за казачныя сілы, а штодзённыя праблемы не вырашаюцца з дапамогаю закляцьцяў.

* **Пярсьцёнкі** — выконваюць любыя жаданьні
* **Плашч** — тэлепартуе асобу ў іншае месца (звычайна з аднаго сьвету ў іншы)
* **Крыштальны шар** — дае магчымасьць убачыць пэўнага чалавека
* **Чамадан** — дазваляе ўздымацца ў паветра
* **Званочак** — выклікае чараўніка

## Акторы

* Уладзімер Меншык — пан Карэл Маер
* Стэла Зазваркава — пані Маерава
* Уладзімер Длоўгі — Пэтар Маер
* Онджэй Кепка — Гонзік Маер
* Ладзіслаў Жупаніч — пан Герман
* Яна Дэрбаглавава — пані Германава
* Вераніка Тыблава — Маржэнка Германава
* Уласьціміл Бродзкі — кароль Гіяцынт
* Яна Брэйхава — каралева
* Іржы Совак — чараўнік Віга
* Яна Наг’ёва — прынцэса Арабэля (агучвала Лібушэ Шафранкава)
* Дагмар Патрасава — прынцэса Ксенія
* Іржы Лабус — Румбурак
* Яна Андрэсікава — чараўніца
* Францішак Філіпаўскі — чорт Блеката
* Станіслаў Гаек — Пеката
* Іржы Крыцінарж — Меката
* Вацлаў Логніскі — злодзей Фоўсэк
* Людэк Копржыва — дырэктар школы
* Антанін Едлічка — настаўнік Адам
* Олдржых Візнэр — прынц Вільлібальд
* Францішак Пэтэрка — Фантамас
* Люба Скаржэпава — ведзьма
* Ёзэф Дворжак — вадзянік
* Ота Шыманэк — Доўгі
* Іржы Лір — каралеўскі дарадца
* Олдржых Вэлен — каралеўскі дарадца
* Дана Ваўрава — Чырвоны Каптурок
* Іва Янжурава — пані Мілерава
* Іржы Кодэт — рэжысэр Новак
* Іржы Гжан — тэлеасыстэнт Грос
* Пэтар Свойтка — псыхіятар Іржы
* Іржы Плескат — школьны інспэктар
* Ян Краўс — аднаклясьнік Пэтра
* Івана Андэрлава — аднаклясьніца Пэтра
* Гелена Ружычкава — расказчыка казак
* Алена Прохазкава — мастацкі экспэрт
* Чэстмір Жанда — тэхнічны прафэсар
* Мілян Нэдзеля — генэрал
* Мілян Рыехс — генэрал
* Радзім Вашынка — генэрал
* Ленка Коржынкава — пакаўёка
* Сімана Сташава — пакаёўка
* Ленка Тэрмерава — пакаёўка
* Ёзэф Шэбек — афіцыянт
* Вера Календава — жанчына на кухні
* Людміла Рубікава — жанчына на кухні
* Вацлаў Слоўп — тэхнік на заводзе
* Ёзэф Ветравец — галоўны кансультант па псыхіятрыі
* Ітка Зеленагорская — доктарка па псыхіятрыі
* Гана Тальпава — дарослая Грэтэль


## Здымкі
Яна Наг’ёва, якая грала ў ролі прынцэсы Арабэлі, мела вельмі выразны славацкі акцэнт, з успрыманьнем якога дзеці маглі мець праблемы. Таму ў сэрыяле яе агучвала чэшка Лібушэ Шафранкава.

Стварэньнем касьцюмаў для здымак займаўся Тэадор Пішцек.

## Месцы здымак

## Успрыняцьце
Шоў пасьпяхова паказвалася і ў іншых краінах сацыялістычнага блёку: Баўгарыі, Нямецкай Дэмакратычнай Рэспубліцы, Румыніі, Югаславіі. Сэрыял быў таксама вельмі папулярны ў Заходняй Нямеччыне, дзе трансьляваўся пад назваю «Die Märchenbraut» ().

## Працяг
Пра далейшыя прыгоды чарадзея Румбурака ў сьвеце людзей у 1984 року быў зьняты фільм «Румбурак». Іншыя пэрсанажы з арыгінальнага сэрыялу ў гэтым фільме не прысутнічаюць.

У 1993 року на экраны выйшаў дваццацішасьцісэрыйны працяг пад назваю «Вяртаньне Арабэлі» з ужо дарослымі Гонзікам і Грэтаю, якія маюць уратаваць сьвет казак.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка тэлесэрыялу  на бачыне Чэскага тэлебачаньня
* Чэска-Славацкая фільмавая база 
* 
* «Настальгія» — партал тваіх успамінаў 

Катэгорыя:Тэлесэрыялы Чэхаславаччыны
Катэгорыя:Дзіцячыя тэлесэрыялы
Катэгорыя:Фантастычныя тэлесэрыялы
Катэгорыя:Фільмы на чэскай мове
Катэгорыя:Тэлесэрыялы 1979 году
Катэгорыя:Сэрыялы Вацлава Ворлічка