open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Базыль Сегень

**Базыль Сегень**, або **Васіль Сегень** (нарадзіўся ў Польшчы) — беларускі грамадзкі дзяяч у Польшчы.

## Жыцьцяпіс
Базыль Сегень ў 2009 годзе ў Менску заявіў:

Грамадзкая арганізацыя ў Польшчы не была б магчыма ў такім аб’ёме і з такім поспехамі, каб не дапамога беларускай дзяржавы

2 жніўня 2013 году Базыль Сегень удзельнічаў у 6 зьезьдзе беларусаў сьвету .
23 чэрвеня 2016 году Базыль Сегерь удзельнічаў у пятым Усебеларускім народным сходзе. 29 чэрвеня 2016 году выступіў на тым сходзе.

Займаў пасаду намесьніка Старшыні Беларускага грамадзка-культурнага таварыства.
У 2022 годзе Базыль Сегень стаў старшынём Беларускага грамадзка-культурнага таварыства.

Базыль Сегень быў на фэстывалі «Сьвята беларускай песьні», які адбываецца з 1996 году ў Летуве.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Беларускі каляндар 1985 / Мікалай Гайдук. — Беласток : Беларускае грамадска-культурнае таварыства, 1985. — 55 с.
* Гуляка запрасіў кіраўнікоў беларускіх дыяспар у Мінск ў газэце Ніве

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Таварышы Беларускага грамадзка-культурнага таварыства ў Польшчы
Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Парман

**Парман** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Барман або Парман (Barmann, Parmann, Parman) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бар- (-бор-, -пар-) (імёны ліцьвінаў Барвід, Барвін, Вісбар; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»), а аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Стефанъ Пармоновичъ* (26 кастрычніка 1609 году); *Helena Parmon* (1706 год); *Symon Parmonowicz* (1775 год); *Parmanowicz Jan* (23 кастрычніка 1902 году).

## Носьбіты
* Пармановіч — уніяцкі сьвятар, які ўпамінаецца ў 1798 годзе
* Пармановіч (Parmanowicz) — ураднік Менскай губэрні на 1853 год

## Глядзіце таксама
* Бара
* Ман

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Алехандра Бальдэ

**Алеха́ндра Бальдэ́ Марты́нэс** (;  18 кастрычніка 2003 году) — гішпанскі футбаліст, левы абаронца клюбу «Барсэлёна» і нацыянальнай зборнай Гішпаніі. Уважаецца адным з найлепшых левых абаронцаў у сьвеце дзякуючы сваёй хуткасьці, трыманьню мяча і абарончым здольнасьцям.

## Кар’ера
### Клюбная
Бальдэ далучыўся да «Барсэлёны» ў 2011 годзе ў веку 8-і гадоў пасьля таго, як пэўны час навучаўся футболу ў акадэміі «Эспанёлу». У ліпені 2021 году склаў падоўжаны кантракт з клюбам да 2024 году з умовай выкупу за 500 мільёнаў эўра.

Зрабіў уражанэньне на трэнэраў «Барсэлёны» падчас перадсэзоннай падрыхтоўкі ўлетку 2021 году ды пачаў сэзон у якасьці першага дублёра Жордзі Альбы. Пасьля двух матчаў запар у заяўцы клюбу ў сустрэчах супраць «Рэал Сасьедаду» і «Атлетыка». 14 верасьня дэбютаваў у складзе каталёнскага клюбу, замяніўшы Альбу на 74-й хвіліне матчу супраць «Баварыі» на групавым этапе Лігі чэмпіёнаў.

З пачатку сэзону 2022—2023 гадоў галоўны трэнэр Чаві надаў Бальдэ больш прыкметную ролю. У выніку маладзён згуляў у большай колькасьці матчаў лігі чым Альба, а таксама атрымаў больш хвілінаў на полі ў важных матчах. 20 верасьня 2023 году было абвешчана, што Бальдэ ўзгодніць новы кантракт з клюбам да 2028 году з умовай выкупу ў 1 мільярд эўра. 24 студзеня 2024 году абаронца атрымаў траўму падкаленнай сухажылы правай нагі ў матчы Кубка Гішпаніі супраць басконскага «Атлетыка». У выніку гішпанец быў вымушаны зрабіць апэрацыю і прапусьціць усе наступныя матчы сэзону.

### Міжнародная
З улікам таго, што бацька Бальдэ паходзіць з Гвінэі-Бісаў, гулец меў мажлівасьць бараніць колеры як зборнай Гвінэі-Бісаў, гэтак і зборнай Гішпаніі. Абаронца абраў сваёй камандай гішпанскую каманду. Бальдэ быў нечакана выкліканы ў нацыянальную зборную за два дні да пачатку чэмпіянату сьвету 2022 году, бо левы абаронца «Валенсіі» Хасэ Гая атрымаў траўму костачкі нагі падчас трэнавальнага практыкаваньня. 23 лістапада 2022 году ён дэбютаваў у складзе зборнай на мудыялі, зьявіўшыся на 64-й хвіліне гульні супраць зборнай Коста-Рыкі.

## Дасягненьні
**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2023, 2025
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2025
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2023, 2025, 2026

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Марк Касадо

**Марк Касадо Торас** (;  14 верасьня 2003 году) — гішпанскі футбаліст, левы абарончы паўабаронца клюбу «Барсэлёна» і нацыянальнай зборнай Гішпаніі. Вядомы сваёй працаздольнасьцю, перадачамі, абарончымі навычкамі і тэхнічным майстэрствам.

## Кар’ера
### Клюбная
Хлопцам прайшоў празь некалькі футбольных школаў, перш чым апынуўся ў акадэміі «Барсэлёны», выхаванцам якой стаў у веку 13 гадоў у 2016 годзе. Быў капітанам моладзевай каманды, зь якой у 2021 годзе здабыў перамогу ў моладзевай лігі краіны. Акрамя таго, ён пяць разоў зьяўляўся на лаўцы запасных рэзэрвовага складу ў 2021 годзе. Улетку 2022 году быў далучаны да складу гэтай каманды на сталай аснове. 5 ліпеня 2022 году падоўжыў кантракт з клубам да лета 2024 году.

27 жніўня 2022 году дэбютаваў у складзе «Барсэлёны Б» у матчы трэцяга дывізіёну супраць каманды «Кастэльён». 1 лістапада таго ж году дэбютаваў у асноўнай камандзе каманды «Барсэлёны» супраць чэскай «Вікторыі» у матчы Лігі чэмпіёнаў. Маладзён замяніў 67-й хвіліне траўмаванага Франка Кесье. У сэзоне 2023—2024 гадоў Касадо быў прызначаны капітанам другой каманды клюбу. Не зважаючы, што працягваў выступаць у другой камандзе ў трэцім дывізіёне, свае трэнаваньні рабіў поруч з галоўнай камандай клюбу. 17 сакавіка 2024 году запачаткаваў выступы ў Ля Лізе, згуляўшы ў матчы супраць мадрыдзкага «Атлетыка», падчас якога быў заменены на Эктара Форта.

### Міжнародная
Касадо прыцягваўся да матчаў розных узростаў Гішпаніі. Быў улучаны ў каманду з 26 гульцоў на матчы Лігі нацыяў супраць зборных Даніі і Швайцарыі, якія меліся быць згуляныя 15 і 18 лістапада 2024 году. Дэбют паўабаронцы прыпаў на сустрэчу супраць зборнай Даніі, калі маладзён замяніў на 70-й хвіліне Мартына Субімэндзі. Праз тры дні адгуляў усе 90 хвілінаў матчу супраць зборнай Швайцарыі.

## Дасягненьні
**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2025
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2025
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2025, 2026

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Тым Кляйндынст

**Тым Кля́йндынст** (;  31 жніўня 1995 году) — нямецкі футбаліст, нападнік клюбу «Барусія» (Мёнхэнглядбах) і нацыянальнай зборнай Нямеччыны.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюбу «Энэргі». У складзе клюбу дэбютаваў у матчы Бундэсьлігі 2, згуляўшы 14 сьнежня 2013 году супраць «Фартуны». Паводле вынікаў сэзону котбускі клюб вылецеў у трэці дывізіён, дзе Кляйндынст стаў ключавым гульцом. Пасьля быў футбалістам «Фрайбургу» і «Гайдэнгайму», гуляючы пераважна ў другім дывізіёне. Толькі ў сэзоне 2017—2018 гадоў стала выходзіў на поле ў матчах Бундэсьлігі ў кашулі «Фрайбургу». Частку сэзону 2020—2021 гадоў гуляў у бэльгійскім чэмпіянаце, баронячы колеры «Генту».

У чэрвені 2021 году Кляйндынст вярнуўся ў «Гайдэнгайм», падпісаўшы кантракт да 2025 году. У апошнім туры сэзону 2022—2023 гадоў забіў гол на 99-й хвіліне ў кампэнсаваны час, забясьпечыўшы перамогу над «Янам Рэгенсбургам» зь лікам 3:2, дзякуючы чаму клюб заняў першы радок у табліцы і ўпершыню ў гісторыі прабіўся ў Бундэсьлігу. У тым сэзоне нападнік быў найлепшым бамбардзірам лігі з 25 галамі. 6 красавіка 2024 году зрабіў дубль у матчы супраць «Баварыі», што прывяло да перамогі зь лікам 3:2. Пасьля нядрэнна сэзону далучыўся да мёнхэнглядбаскай «Барусіі».

### Міжнародная
3 кастрычніка 2024 году быў упершыню выкліканы ў нацыянальную зборную Нямеччыны. Праз восем дзён дэбютаваў у асноўным складзе, выйшаўшы ў стартавым складзе ў выязным матчы супраць зборнай Босьніі і Герцагавіны ў рамках Лігі нацыяў. 16 лістапада таго ж году адзначыўся дублем у браму зборнай Босьніі і Герцагавіны ў тым жа турніры.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Амар Мармуш

**Ама́р Марму́ш** (;  7 лютага 1999 году) — эгіпецкі футбаліст, нападнік ангельскага клюбу «Манчэстэр Сіці» і нацыянальнай зборнай Эгіпту.

## Кар’ера
### Клюбная
Мармуш дэбютаваў на прафэсійным узроўні ў складзе клюбу «Вадзі Дэгля» ў эгіпецкай Прэм’ер-лізе 8 ліпеня 2016 году, выйшаўшы на замену ў матчы супраць «Аль-Ітыгад», які скончыўся перамогай Мармушавага клюбу зь лікам 3:2.

Ужо хутка гулец быў заўважаны ў Эўропе, склаўшы кантракт зь нямецкім «Вольфсбургам». 26 траўня 2020 году запачаткаваў выступы ў Бундэсьлізе, згуляўшы ў матчы супраць «Баеру». Дзеля павышэньня гульнёвага часу на пачатку 2021 году эгіпцянін на правах арэнды далучыўся да «Санкт-Паўлі» з другога дывізіёну Нямеччыны. Да сканчэньня сэзону Мармуш згуляў 21 матч ды адзначыўся 7 галамі. Сэзон 2021—2022 гадоў правёў у складзе «Штутгарту», дзе таксама быў на правах арэнды. 15 траўня 2023 году было абвешчана, што Мармуш далучыцца да франкфурцкага «Айнтрахту» як вольны агент і апране кашулю з 7-м нумарам. 27 жніўня таго ж году забіў свой першы гол у Бундэсьлізе ў матчы супраць «Майнцу». За дэбютны сэзон згуляў 37 матчаў і 16 галоў, чым прывабіў скаўтаў з шэрагу ангельскіх клюбаў. Аднак, гулец застаўся ў Нямеччыне. Бадзёра пачаў сэзон 2024—2025 гадоў, стаўшы паводле вынікаў першай паловы сэзону другім бамбардзірам Бундэсьлігі пасьля Гары Кейна з «Баварыі».

23 студзеня 2025 году ангельскі «Манчэстэр Сіці» абвесьціў аб падпісаньні з Мармушам кантракту на чатыры з паловай гады за 59 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў. Эгіпцянін дэбютаваў за новы клюб 25 студзеня ў хатнім пераможным матчы супраць «Чэлсі».

### Міжнародная
Праз тое, што бацькі футбаліста пэўны час жылі ў Канадзе, Мармуш меў мажлівасьць выступаць за зборную Канады, аднак абраў дзеля выступаў зборную Эгіпту. 8 кастрычніка 2021 году дэбютаваў у нацыянальнай зборнай і забіў адзіны гол у пераможным матчы супраць зборнай Лібіі (1:0).

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Сіці»**:
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2026

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Эгіпецкія футбалісты
Мануэль Лякатэльлі

**Мануэ́ль Лякатэ́льлі** (;  8 студзеня 1998 году) — італьянскі футбаліст, абарончы паўабаронца клюбу «Ювэнтус» і нацыянальнай зборнай Італіі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец італьянскіх «Аталянты» і «Міляну». У сакавіку 2015 года Лякатэльлі ўзгодніў свой першы прафэсійны кантракт зь «Мілянам». У верасьня 2015 году ўпершыню трапіў у заяўку клюбу, але на полі не выходзіў. Пазьней быў прыцягнуты трэнэрам Сінішам Міхайлавічам да асноўнага складу, у якім дэбютаваў у Сэрыі А 21 красавіка 2016 году замяніўшы Андрэа Полі на 87-й хвіліне ў матчы супраць «Карпі». Пасьля гэтага пачаў часьцей зьяўляцца ў першым складзе.

Улетку 2018 году «Мілян» узяў у арэнду француза Т’емуэ Бакаяко і прапанаваў Лякатэльлі знайсьці сабе іншую каманду Сэрыі А ніжэйшага рангу. Кіраўніцтва жадала аддаць футбаліста ў арэнду, пажадана бяз права выкупу. Лякатэльлі пагадзіўся сысьці, але падаў запыт на трансфэр, пазьней спасылаючыся на недахоп даверу з боку клюбу. 13 жніўня 2018 году  Лякатэльлі далучыўся да «Сасуолё» на правах арэнды з абавязацельствам выкупу. У новым сэзоне адразу стаў гульцом асноўнага складу. Па сканчэньні сэзону стаў паўнавартасным футбалістам «Сасуолё».

18 жніўня 2021 году «Ювэнтус» абвесьціў аб падпісаньні кантракту зь Лякатэльлі зь першапачатковай двухгадовай арэндай, пры гэтым турынцы бралі на сябе абавязацельства выкупу гульца за 25 мільёнаў эўра, якія мусяць выплачвацца цягам трох гадоў. 22 жніўня дэбютаваў у складзе «Ювэнтусу» ў матчы супраць «Удынэзэ», які завяршыўся ўнічыю 2:2, выйшаўшы на замену на 90-й хвіліне. 9 лістапада 2023 году Лякатэльлі склаў кантракт зь «Ювэнтусам» на пяць гадоў.

### Міжнародная
Лякатэльлі дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Італіі 7 верасьня 2020 году, згуляўшы ў стартавым складзе ў матчы Лігі нацыяў супраць зборнай Нідэрляндаў у Амстэрдаме. 28 сакавіка 2021 году гулец забіў свой першы гол у выязным пераможным матчы супраць зборнай Баўгарыі ў матчы кваліфікацыі чэмпіянату сьвету 2022 году.

У чэрвені 2021 году трэнэрам Рабэртам Манчыні быў улучаны ў склад зборнай Італіі на чэмпіянат Эўропы 2020 году. 16 чэрвеня забіў два галы ў другім матчы групавога этапу супраць зборнай Швайцарыі. Не зважаючы на тое, што выходзіў у пачатковым складзе ў першых дзьвюх групавых гульнях Італіі на турніры, пазьней трапіў на лаўку запасных пасьля акрыяньня траўмаванага Марка Вэрацьці. Лякатэльлі выйшаў на замену ў фінальным матчы ў першай палове дадатковага часу.

## Дасягеньні
**«Мілян»**:
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2016

**«Ювэнтус»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2024

**Італія**:
* Чэмпіён Эўропы: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты зборнай Італіі
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Мілян»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Сасуолё»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ювэнтус» Турын
Фэдэрыка Гацьці

**Фэдэры́ка Га́цьці** (;  24 чэрвеня 1998 году) — італьянскі футбаліст, цэнтральны абаронца клюбу «Ювэнтус» і нацыянальнай зборнай Італіі.

## Кар’ера
### Клюбная
У юнацкай кар’еры Гацьці выступаў за клубы «К’еры», «Тарына» і «Алесандрыя». У апошняй з памянёных камандаў запачаткаваў прафэсійную кар’еру у лютым 2015 году. Пазьней шмат гадоў гуляў на аматарскім узроўні, далучыўшыся ў сярэдзіне 2020 году для клюбу «Про Патрыя». У 2021 годзе Гацьці перайшоў у каманду Сэрыі Б «Фразынонэ», падпісаўшы чатырохгадовы кантракт на 250 тысяч эўра. Дэбютаваў 15 жніўня ў матчы першага раўнду Кубка Італіі супраць «Вэнэцыі», у якім Гацьці не рэалізаваў сваю спробу ў сэрыі пасьляматчавых пэнальці. Абаронца быў блізкі да пераходу ў «Тарына», але гульца перахапіў «Ювэнтус», які выкупіў яго 31 студзеня 2022 году у рамках пагадненьня на чатыры з паловай гады. Пасьля ўзгадненьня кантракту Гацьці адразу быў аддадзены ў арэнду «Фразынонэ» на рэшту сезону. Па вяртаньні з арэнды дэбютаваў у складзе «Ювэнтусу» 31 жніўня 2022 году супраць «Спэцыі».

### Міжнародная
За нацыянальную зборную Італіі дэбютаваў 11 чэрвеня, зьявіўшыся ў пачатковым складзе матчу Лігі нацыяў супраць зборнай Ангельшчыны. Быў улучаны ў склад зборнай на чэмпіянат Эўропы 2024 году пасьля таго як з складу з прычыны траўмы выбыў Джорджа Скальвіні.

## Дасягеньні
**«Ювэнтус»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Кальрабі

**Кальрабі**, навуковая назва група *[[Brassica oleracea]]* Gongylodes) — двухгадовая гародніна, сорт капусты агароднай. Ядуць як сырой, так і гатаванай. Edible preparations are made with both the stem and the leaves.

Назва паходзіць ад нямецкіх словаў  («капуста») і *Rübe* ~ *Rabi* (швайцарскі варыянт) («турнэпс»).

## Апісаньне
Кальрабі — адзін з гатункаў, выведзеных зь дзікай капусты, і складае адзін від з брокалі, качаннай, капустай каляровай і брусэльскай капустай.

На смак кальрабі падобная да сьцяблоў брокалі ці сарцавіны качаннай капусты, але лагоднейшая і саладзейшая. Маладыя парасткі могуць быць такімі ж хрумкімі і сакавітымі, як яблык, хоць не такімі салодкімі.

Кальрабі могуць вырасьці да 10 см дыямэтрам і больш, масай каля 150 г; гатунак *Гігант* мае яшчэ большыя памеры. Сьпеюць праз 55-60 дзён пасьля пасадкі ў глебу.

## Харчаваньне
Сырая кальрабі на 91% складаецца з вады, на 6% з вугляводаў, на 2% зь бялкоў і зь нязначнай колькасьці тлушчоў. Энэргетычная вартасьць на 100 г — 27 калёрыяў, багатая на вітамін Ц (65% штодзённай нормы), медзь і каль (10-19% ШН). Астатнія мікраэлемэнты ў нязначных колькасьцях.

Два верхнія валакністыя слаі качана пры гатаваньні здымаюць, так што рэшта плоду выглядае меней, чым пачаткова. Звычайна кальрабі дадаюць сырой у салаты. Лісьце таксама ядомае і ўжываецца так сама, што і лісьцевая капуста.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Капуста звычайная
Катэгорыя:Сьцябловая гародніна
Бейнь

**Бейнь** (*Байнь*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Байн, Бейн або Бэйна (Bainus, Beyn, Beino) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бейн- (-байн-) паходзіць ад гоцкага bain 'нага, галёнка'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Бэйнар, Бэйнарт. Адзначаліся германскія імёны Beinher, Beynart.

У Прусіі бытавала імя *Bainne / Beyne*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Biejniewicz* (1565 год); *Boyniewicz* (1667 год).

## Носьбіты
Бонча-Байневічы — літоўскі шляхецкі род.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Хуан Эрнангомэс

**Хуан Альбэрта Эрнангомэс** (; 28 верасьня 1995 году) — гішпанскі баскетбаліст грэцкага клюбу «Панатынаікос». Таксама гулец нацыянальнай зборнай Гішпаніі. На драфце НБА 2016 году быў абраны клюбу «Дэнвэр Нагетс» пад агульным 15-м нумарам. У амэрыканскай лізе згуляў сем сэзонаў, баронячы колеры ня толькі памянёнага клюбу «Нагетс», але таксама «Мінэсоты Тымбэрўулвз», «Бостан Сэлтыкс», «Сан-Антоніё Спэрз», «Юты Джаз» і «Таронта Рэптарз». Эрнангомэс сыграў важную ролю ў перамозе на чэмпіянаце Эўропы 2022 году, назьбіраўшы 27 пунктаў у фінальным матчы супраць зборнай Францыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце FIBA.

Катэгорыя:Гішпанскія баскетбалісты
Катэгорыя:Баскетбалісты зборнай Гішпаніі
Вісла Плоцк (гандбольны клюб)

«**Вісла**» () — польскі гандбольны клюб з Плоцку. Выступае ў польскай Супэрлізе. Свае хатнія матчы ладзіць на Орлен-арэне.

## Гісторыя
Мужчынская гандбольная сэкцыя шматсэкцыйнага клюбу «Вісла» была заснаваная ў 1964 годзе годзе. Свой першы матч каманда згуляла ў Прушкаве, зьведаўшы паразу мясцоваму «Зьнічу» зь лікам 12:25. З 1964 па 1967 гадах каманда спаборнічала ў клясе А, а пасьля павышэньня гуляла ў Цэнтральна-Ўсходняй групе Міжваяводзкай лігі. У 1973 годзе дружына прабілася ў другую лігу, у якой гуляла два гады. Праз брак адпаведнага памяшканьня дзеля правядзеньня гульняў у Плоцку, «Вісла» свае хатнія матчы ладзіла на арэне ва Ўлацлаўку.

У 1975 годзе плачане, ачоленыя трэнэрам Станіславам Сулінскім, здабыла гістарычны выхад у Першую лігу, аднак утрымацца там ня здолела. Тым ня менш, у 1977 годзе «Вісла» зноў вярнулася ў эліту. Аднак прыгода ў Першай лізе зноў доўжылася ўсяго год, і пасьля чарговага вылету наступныя восем сэзонаў «віслачане» правялі ў ніжэйшых дывізіёнах. Адным з найлепшых гульцоў тых часоў быў гулец нацыянальнай зборнай Польшчы Рышард Ядлінскі. У 1987 годзе «Вісла» зноў прабілася ў Першую лігу і з гэтага году нязьменна гуляе ў найвышэйшым дывізіёне.

## Дасягненьні
### Нацыянальныя
* **[[Супэрліга мужчынаў чэмпіянату Польшчы па гандболе|Супэрліга]]:**
** : 1995, 2002, 2004, 2005, 2006, 2008, 2011, 2024, 2025
* **[[Кубак Польшчы па гандболе сярод мужчынаў|Кубак Польшчы]]:**
** : 1992, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2005, 2007, 2008, 2022, 2023, 2024

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Польскія гандбольныя клюбы
Катэгорыя:Спорт у Плоцку
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1964 годзе
Фінал Кубка Лібэртадорэс 2024 году

**Фінальны матч [[Кубак Лібэртадорэс 2024 году|Кубка Лібэртадорэс 2024 году]]** праходзіў 30 лістапада 2024 году ў Буэнас-Айрэсе ў на стадыёне «Манумэнталь», дзе сустракаліся паміж сабою бразыльскія клюбы «Атлетыку Мінэйру» і «Батафогу». Гэта быў 65-ы фінал у гісторыі Кубка Лібэртадорэс. «Ботафогу» здабыў перамогу зь лікам 3:1 і, такім чынам, упершыню ў гісторыі стаў уладальнікам Кубка Лібэртадорэс.

Пераможца Кубка Лібэртадорэс атрымаў права ўдзелу ў Міжкантынэнтальным кубку 2024 году і клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году. Пераможца таксама аўтаматычна кваліфікаваўся на групавы этап Кубка Лібэртадорэс 2025 году.

## Пляцоўка
13 лютага 2024 году Аргентынская футбольная асацыяцыя абвесьціла праз свае акаўнты ў сацыяльных сетках, што КОНМЭБОЛ абрала Буэнас-Айрэс у якасці гораду-арганізатара фінальнага матчу Кубка Лібэртадорэс 2024 году. З 26 па 30 траўня 2024 году дэлегацыя футбольнай арганізацыі Паўднёвай Амэрыкі наведала тры стадыёны, якія былі ўлучаныя ў адпаведны кароткі сьпіс, а менавіта стадыёны «Манумэнталь» у Буэнас-Айрэсе, «Лібэртадорэс дэ Амэрыка» ў Авэльянэда і «Уніка Дыега Арманда Марадона» ў Ля-Плаце, каб ацаніць тэхнічныя аспэкты стадыёнаў, і паглядзелі на патэнцыйныя трэнавальныя цэнтраў ды месцы разьмяшчэньня камандаў-фіналістаў.

4 кастрычніка 2024 году КОНМЭБОЛ зацьвердзіў стадыён Манумэнталь у сталіцы Аргентыны ў якасьці месца правядзеньня фінальнага матчу. Гэта будзе першы фінал Кубка Лібэртадорэс, які будзе ладзіцца ў Аргентыне, з тых часоў, калі фіналы складаюцца з адзіночнага матчу, а таксама восьмы раз, калі фінал Кубка Лібэртадорэс будзе згуляны на гэтым стадыёне .

## Матч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кубак Лібэртадорэс 2024 году. КОНМЭБОЛ.

Катэгорыя:Фіналы Кубку Лібэртадорэс
Катэгорыя:2024 год у футболе
Джэфэрсан Саварына

**Джэ́фэрсан Савары́на** (;  11 лістапада 1996 году) — вэнэсуэльскі футбаліст, нападнік бразыльскага клюбу «Флумінэнсі» і нацыянальнай зборнай Вэнэсуэлы.

## Кар’ера
### Клюбная
Сваю прафэсійную кар’еру пачаў у 2013 годзе ў футбольным клубе «Сулія» з роднага гораду. За чатыры гады ў клюбе стаў гульцом асноўнага складу. 9 траўня 2017 году Саварына далучыўся да клюбу «Рэал Солт-Лэйк» з ЗША, пры гэтым першы час гуляў у складзе клюбу на правах арэнды. Усяго за тры сэзоны ў МЛС адзначыўся 22-ма галамі. На пачатку 2020 году Саварына стаў гульцом бразыльскага «Атлетыку Мінэйру», аднак у траўні 2022 году вярнуўся ў амэрыканскі клюб. У 2024 годзе прыяднаўся да бразыльскага «Батафогу».

### Міжнародная
Саварына гуляў у складзе моладзевай каманды зборнай Вэнэсуэлы. 4 чэрвеня 2017 году запачаткаваў кар’еру ў складзе нацыянальнай зборнай Вэнэсуэлы ў таварыскім матчы супраць зборнай ЗША.

## Дасягненьні
**«Сулія»**:
* Чэмпіён Вэнэсуэлы: 2016(к)
* Уладальнік Кубка Вэнэсуэлы: 2016

**«Атлетыку Мінэйру»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2021
* Уладальнік Кубка Бразыліі: 2021
* Чэмпіён штату Мінас-Жэрайс: 2020, 2021, 2022
* Уладальнік Супэркубка Бразыліі: 2022

**«Батафогу»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2024
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Вэнэсуэльскія футбалісты
Вітукін

**Вітукін** (*Віткін*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вітукін або Вітыкін, пазьней Віткен або Вітген (Wituchin, Witikinus, Witken, Witgen, Wytgen) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віт- (імёны ліцьвінаў Віцень, Віталт, Вітарт; германскія імёны Wittenus, Witolt, Witard) паходзіць ад гоцкага wit 'веда, розум, закон', старасаксонскага witan 'ведаць' або ад асновы -від-, а аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Witkiniowa* (1763 год); *Krystyna Witukin* (1820 год); *Jan, Magdalena Witkin* (1844 год).

## Глядзіце таксама
* Віт
* Гіна

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Абарона ад сьмерці

**«Абарона ад сьмерці»** (інш. пераклады: макед. і , , рас. і , ) — амэрыканскі фільм 2007 году напісаны й зафільмованы Квэнтынам Тарантынай.

Фільм пачынаецца з каскадэра Курта Расэла, які забівае маладых кабет сваёй мадэфікаванай машынай і кліча яе «абарона ад сьмерці».

## Крыніцы

Катэгорыя:Фільмы 2007 году
Катэгорыя:Фільмы Квэнтына Тарантына
Алекс Тэлес

**Але́кс Тэ́лес** (;  15 сьнежня 1992 году) — бразыльскі футбаліст, левы абаронца бразыльскага клюбу «Батафогу».

## Кар’ера
### Клюбная

Хлопцам быў залічаны да клюбу «Жувэнтудзі», у складзе якой дэбютаваў у прафэсійным футболе 24 студзеня 2011 году. Свой першы гол забіў 20 жніўня ў хатнім нічыйным матчы (1:1) супраць «Крузэйру». У сьнежні Тэлес прыяднаўся да «Грэмію», пасьля таго як ягоны папярэдні клюб усталяваў партнэрскія дачыньнені з новым клюбам. У кашулі «Грэмію» дэбютаваў 3 лютага 2013 году ў матчы супраць «Інтэрнасьёналу». 26 траўня згуляў свой дэбютны матч у Сэрыі А, зьявіўшыся ў сустрэчы супраць «Наўтыкі».

22 студзеня 2014 году пасьля доўгіх перамоваў Тэлес перайшоў у турэцкі клюб «Галатасарай» за 6 мільёнаў эўра, падпісаўшы кантракт, паводле якога мусіў заставацца ў клюбе да 2018 году. Аднак, лёс склаўся крыху іначай. Празь неблагія выступы ўжо ў жніўні 2015 году быў арандаваны італьянскім «Інтэрнацыянале». Свой першы матч у італьянскай Сэрыі А згуляў 13 верасьня, зьявіўшыся ў мілянскім дэрбі, які скончыўся перамогай «Інтэру» над «Мілянам» зь лікам 1:0. Па вяртаньні з арэнды перайшоў у партугальскі «Порту» за 6,5 мільёнаў эўра. У гэтай дружыне бразылец згуляў некалькі сэзонаў, стаўшы гульцом першай адзінаццатцы.

У кастрычніку 2020 году прыяднаўся да «Манчэстэр Юнайтэд», але асноўным футбалістам у ангельскім клюбу ня быў. Сэзон 2022—2023 гадоў правёў у арэндзе ў гішпанскай «Сэвільлі». Улетку 2023 году стаў футбалістам саудаўскага клюбу «Аль-Наср». Не зважаючы на тое, Тэлес гуляў часта цягам сэзону 2023—2024 гадоў і ўзяў удзел у 40 матчах, ягоны кантракт з клюбам быў скасаваны 2 верасьня 2024 году. Адразу, абаронца вярнуўся на радзіму, узгадніўшы кантракт з «Батафогу».

### Міжнародная
У сакавіку 2019 году атрымаў першы выклік у нацыянальную зборную Бразыліі. Дэбютаваў у складзе каманды 23 сакавіка 2019 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Панамы, выйшаўшы ў асноўным складзе. 7 лістапада 2022 году Тэлес быў улучаны ў заяўку зборнай на чэмпіянат сьвету 2022 году, аднак турнір для яго скончыўся пасьля траўмы правага калена, якую ён атрымаў у апошнім матчы групавога этапу супраць зборнай Камэруну.

## Дасягненьні
**«Галатасарай»**:
* Чэмпіён Турэччыны: 2015
* Уладальнік Кубка Турэччыны: 2014, 2015
* Уладальнік Супэркубка Турэччыны: 2015

**«Порту»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2018, 2020
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2020
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2018

**«Сэвільля»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2023

**«Батафогу»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2024
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Відун

**Відун** (*Відзюн*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Відун (Widun, Widuni) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Совотко Видуновичъ* (1566 год); *podani… Iwan Widunowicz* (3 лістапада 1664 году); *Widziuny* (1744 год).

## Носьбіты
* Юры, Ліда і Пётар Відуны (*Widun*) — уладальнікі гаспадаркі ў Савіцкіх каля Шаркоўшчыны на 1939 год

Відуны-Дубяйкоўскія — літоўскі шляхецкі род.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Тырун

**Тырун** (*Цірун*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Тэрун (Teoruni) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова дзір- (дзер-, цір-) (імёны ліцьвінаў Дзерык, Дзірман, Дырмунт; германскія імёны Diericke, Direman, Deormund) паходзіць ад гоцкага dius, германскага tiur 'зьвер'.

У Прусіі бытавала імя *Tyrune / Terune / Derune*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Joanna Tyrunowicz* (1802 год); *Urszula Marianna Tyrun*, *Szymon Tirun* (1820 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сюзаннэ Схюльтынг

**Сюзаннэ Схюльтынг** (;  25 верасьня 1997 году) — нідэрляндзкая шорт-трэкістка. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году яна здабыла першы ў гісторыі Нідэрляндаў залаты мэдаль у шорт-трэку і стала адной з наймаладзейшых нідэрляндзкіх алімпійскіх чэмпіёнак.

## Кар’ера
Схюльтынг пачала займацца шорт-трэкам у веку васьмі гадоў у Гээрэнвээне. На юніёрскім узроўні здабыла залаты мэдаль у бегу на 1500 мэтраў на чэмпіянаце сьвету сярод юніёраў 2016 году ў Сафіі.

На зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году заваявала бронзавы мэдаль у эстафэце на 3000 мэтраў і залаты мэдаль на 1000 мэтраў, стаўшы першай нідэрляндкай, якая здабыла залаты мэдаль у шорт-трэку. У веку 20 гадоў яна стала другой наймаладзейшай нідэрляндзкай залатой прызэркай Алімпійскіх гульняў у любой дысцыпліне на зімовых Алімпійскіх гульнях. У сьнежні 2018 году была прызнаная спартоўкай году ў Нідэрляндах.

У сэзоне 2018—2019 гадоў Схюльтынг была першай у агульным заліку як на чэмпіянаце Эўропы 2019 году, гэтак і на чэмпіянаце сьвету 2019 году. У наступным сэзоне спартоўка пасьпяхова абараніла свой тытул чэмпіёнкі Эўропы 2020 году, а чэмпіянат сьвету, які ладзіўся ў Сэуле, быў адменены праз пандэмію каранавірусу. Схюльтынг зноў стала чэмпіёнкай у агульным заліку пасьля перамогаў у кожнай гонцы, у якой яна брала ўдзел як на чэмпіянаце Эўропы 2021 году, гэтак і на чэмпіянаце сьвету 2021 году, не зважаючы на сьціплае прадстаўніцтва на гэтых спаборніцтвах праз байкот з розных чыньнікаў, у тым ліку праз пандэмію каранавірусу.

На турніру шорт-трэку на зімовых Алімпійскіх гульнях у Пэкіне ў лютым 2022 году, яна ўзяла залаты мэдаль на дыстанцыі 1000 мэтраў, а таксама ў эстафэце на 3000 мэтраў, усталяваўшы новы сусьветны і алімпійскі рэкорд на 1000 мэтраў падчас чвэрцьфіналу. Яна таксама заваявала срэбраны мэдаль у забегу на 500 метраў, усталяваўшы новы алімпійскі рэкорд, і ўзяла бронзу ў забегу на 1500 мэтраў. Чэмпіянат сьвету 2022 году Схюльтынг прапусьціла праз станоўчы тэст на каранавірус. У студзені 2023 году на чэмпіянаце Эўропы ў Гданьску стала ўладальніцай 4-х залатых мэдалёў і адной срэбранага. У сакавіку на чэмпіянаце сьвету ў Сэуле здабыла залатыя мэдалі ў забегу на 1500 мэтрраў, у абедзьвюх эстафэтах і срэбраную ў забегу на 500 мэтраў.

Пасьля адзінаццаці месяцаў адпачынку Схюльтынг вярнулася ў спорт на Кубак сьвету ў Дрэздэне і Гданьску. У сакавіку на чэмпіянаце сьвету ў Ратэрдаме заняла чацьвертае месца ў забегу на 1000 мэтраў, дзе зламала шчыкалатку, сутыкнуўшыся з бэльгійкай Ганнэ Дэсмэт, пасьля чаго трапіла ў шпіталь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на SpeedSkatingStats.com.

Катэгорыя:Нідэрляндзкія шорт-трэкісткі
Катэгорыя:Шорт-трэкісты і шорт-трэкісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Шорт-трэкісты і шорт-трэкісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Шорт-трэкісты і шорт-трэкісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Кальстад Тронгэйм

«**Кальста́д**» () — нарвэскі гандбольны клюб з Тронгэйму. Выступае ў РЭМА-1000 лізе. Свае хатнія матчы ладзіць у Тронгэйм Спэктруме, але часам матчы айчыннага чэмпіянату гуляе на Кальстад-арэне.

## Гісторыя
Гандбольны клюб «Кальстад» паўстаў у аднайменным раёне Тронгэйму і быў заснаваны 5 кастрычніка 1972 году. Спачатку клюбе меў толькі футбольную сэкцыю, а гандбольная каманда пастаўла ў 2005 годзе. Асабліва вялікі прагрэс каманда набыла ў час паміж 2012 і 2015 гадамі, калі гандбалісты прасоўваліся праз сыстэму лігаў чэмпіянату Нарвэгіі, у выніку чаго ў 2015 годзе ўпершыню ў сваёй гісторыі прабіліся ў найвышэйшы нарвэскім дывізіён. Поруч з посьпехамі павялічылася наведвальнасьць хатніх матчаў.

У сэзоне 2021—2022 гадоў да клюбу далучыўся дасьведчаны галоўны трэнэр Крыстыян Бэрге, а таксама было абвешчана аб шэрагу гучных трансфэраў. У сэзон 2022—2023 гадоў каманда спаборнічала ў розыгрышы Эўрапейскай лігі, але да групавой стадыі эўракубка нарвэжцы ня здолелі дакрочыць, саступіўшы гішпанскаму клюбу «Бідасоа» ўсяго ў адзін мяч паводле вынікаў двубою. У 2022—2023 гадах «Кальстад» здабыў свой першы ў гісторыі Кубак Нарвэгіі, перамогшы ў фінале галоўнага суперніка «Эльвэрум» зь лікам 34:27. У нарвэскай лізе яны занялі першы радок паводле вынікаў рэгулярнага сэзону, а таксама сталі чэмпіёнамі краіны, перамогчы ў фінальнай сэрыі «Элвэрум».

## Дасягненьні
### Нацыянальныя
* **[[РЭМА-1000 мужчынская ліга|РЭМА-1000 ліга]]:**
** : 2023, 2024, 2025
* **[[Кубак Нарвэгіі сярод мужчынаў па гандболе|Кубак Нарвэгіі]]:**
** : 2023, 2024, 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Нарвэскія гандбольныя клюбы
Катэгорыя:Спорт у Тронгэйме
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1972 годзе
Юта Леэрдам

**Ю́та Ле́эрдам** (;  30 сьнежня 1998 году) — нідэрляндзкая канькабежка на кароткай трасе.

## Кар’ера
Леэрдам няблага выступала на ўзроўні юніёрак, стаўшы чэмпіёнкай краіны ў спрынце сярод юніёрак. У 2018 годзе далучылася да дарослага прафэсійнага спорту, склаўшы кантракт з клюбам ІКО. У 2020 годзе стала чэмпіёнкай сьвету на асобных дыстанцыях у дысцыпліне 1000 мэтраў. На гэтай жа дыстанцыі здабыла срэбраны мэдаль на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году. У тым жа годзе спартоўка далучылася да каманды Юмба-Вісма, склаўшы працоўную дамову да 2024 году. У 2023 годзе зноў стала чэмпіёнкай сьвету на асобных дыстанцыях у дысцыпліне на 1000 мэтраў у Гээрэнвээне.

У сэзоне 2023—2024 гадоў на Кубку сьвету Леэрдам здабыла два залатыя мэдалі, а таксама срэбра і бронзу на дыстанцыі 1000 мэтраў. Акрамя таго спартоўка дадала да гэтага срэбны і бронзавы мэдалі ў забегу на 500 мэтраў. Яна стала чэмпіёнкай краіны на дыстанцыі 1000 мэтраў. У студзені 2024 году на чэмпіянаце Эўропы на асобных дыстанцыях у Гээрэнвэне канькабежка зноў была першай на дыстанцыі 1000 мэтраў. На чэмпіянаце сьвету на асобных дыстанцыях 2025 году ў Гамары нідэрляндка задаволілася срэбрам на дыстанцыі 500 мэтраў і бронзай у забегу на 1000 мэтраў.

На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году перамагла на дыстанцыі 1000 мэтраў, а потым узяла срэбны мэдаль на 500 мэтрах.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на ISU.
* Старонка на SpeedSkatingStats.com.

Катэгорыя:Нідэрляндзкія канькабежкі
Катэгорыя:Канькабежцы і канькабежкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Канькабежцы і канькабежкі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Алепа

**Але́па** (), **Хале́б** — места ў Сырыі, сталіца аднайменнай найбольшай мугафазы Сырыі. Насельніцтва — 2 098 000 чалавек (2021).

Алепа ўпершыню згаданы на клінапісных таблічках у III тысячагодзьдзі да н. э. як амарэйскае места Ямгад. Доўгі чам ён быў найбуйнейшым у Сырыі і трэцім у Асманскай імпэрыі пасьля Канстантынопалю і Каіру. Ягонай папулярнасьці спрыяла разьмяшчэньне на Вялікім шаўковым шляху. Пасьля адкрыцьця Суэцкага каналу ў 1869 року ўплыў Алепа пачынае зьмяншацца.

З падзеньнем Асманскай імпэрыі па I сусьветнай вайне частка прылеглых тэрыторыяў разам з Багдадзкай чыгункай адышлі ад Алепа да сучаснай Турэччыны. У 1940-х роках Алепа страціла яшчэ й выхад да мора праз Антак’ю й Іскендэрун. Урэшце Дамаск абышоў Алепа ў колькасьці насельніцтва.

Дзякуючы захаванай старажытнай архітэктуры Алепа ў 2006 року быў абвешчаны сталіцай ісламскай культуры. У часе бітвы Грамадзянскай вайны мноства будынкаў у месьце былі зьнішчаныя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мугафаза Алепа

Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Сырыі
Катэгорыя:Амарэйскія гарады
Катэгорыя:Арамэйскія гарады
Катэгорыя:Населеныя пункты на Вялікім шаўковым шляху
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў V тысячагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Гарады Сырыі
Катэгорыя:Левант
BYD

**BYD Company Limited**, ці папросту **BYD** () — кітайскі публічны транснацыянальны вытворчы канглямэрат са штаб-кватэрай у Шэньчжэні (Гуандун), заснаваны ў 1995 року. Вэртыкальна інтэграваная кампанія, у якую ўваходзяць вытворца аўтамабіляў BYD Auto, электронная кампанія BYD Electronics, вытворца аўтамабільных складнікаў і электрычных батарэяў FinDreams.

Пасьля заснаваньня кампанія BYD заснавалася вытворчасьцю батарэек. У 2003 року паўстала аўтамабільнае падразьдзяленьне, якое цяпер займае першае месца ў сьвеце паводле вытворчасьці электрамабіляў і прыносіць 80% прыбыткаў усяго канглямэрату (). Кампанія таксама вырабляе акумулятары, аўтапагрузчыкі, сонечныя панэлі, паўправаднікі і рэйкавы транспарт. За 2003—2023 року BYD зарэгістравала больш за 13 000 патэнтаў. Акцыі гандлююць на Ганконскай і Шэньчжэньскай фондавай біржах.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Кампаніі, акцыямі якіх гандлююць на Шэньчжэньскай фондавай біржы
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1995 годзе
Катэгорыя:Кітайскія вытворцы электронікі
Катэгорыя:Кітайскія вытворцы аўтамабільных частак
Катэгорыя:Вытворцы электрамабільных батарэяў
Катэгорыя:Вытворцы электрычных батарэяў
Катэгорыя:Вытворцы мабільных тэлефонаў
Катэгорыя:Кітайскія канглямэратныя кампаніі
Катэгорыя:Транснацыянальныя карпарацыі ў КНР
Катэгорыя:Кітайскія гандлёвыя маркі
Катэгорыя:Вытворцы маторных транспартных сродкаў КНР
Катэгорыя:Шэньчжэньскія кампаніі
Алесандра Буанджорна

**Алеса́ндра Буанджо́рна** (;  6 чэрвеня 1999 году) — італьянскі футбаліст, цэнтральны абаронца клюбу «Напалі» і нацыянальнай зборнай Італіі.

## Кар’ера
### Клюбная
Буанджорна ёсьць выхаванцам футбольнай школы «Тарына». 14 лютагу 2018 году абаронца склаў свой першы прафэсійны кантракт з клюбам, паводле якога заставаўся ў клюбе да 2022 году. 4 красавіка 2018 году запачаткаваў кар’еру ў Сэрыі А згуляўшы за «Тарына» ў матчы супраць «Кратонэ». У тым матчы абаронца выйшаў на замену на 82-й хвіліне, але праз пашкоджаньне быў вымушаны сысьці з гульнёвай пляцоўцы на 88-й хвіліне. Каб здабыць практыку, абаронца быў аддадзену ў арэнду ў клюб Сэрыі Б «Карпі», у складзе якога дэбютаваў 25 верасьня 2018 году. Па вяртаньні з арэнды Буанджорна ня здолеў замацавацца ў камандзе ды нават не зьяўляўся на полі. У выніку 11 студзеня 2020 году зноў выправіўся ў арэнду, далучыўшыся да яшчэ аднаго клюбу Сэрыі Б «Трапані». У складзе каманды згуляў 13 матчаў.

Вярнуўшыся ў Турын, Буанджорна падоўжыў кантракт з клюбам да 2024 году. 17 сьнежня 2020 году ён згуляў свой першы матч як гулец пачатковага складу ў матчы Сэрыі А супраць «Ромы». У наступным сэзоне, з прыходам на трэнэрскую пасаду Івана Юрыча, гулец пачаў больш рэгулярна зьяўляцца ў каманднай абароне, якая цяпер складалася з трох чалавек. Буанджорна стаў футбалістам першай адзінаццатцы ў сэзоне 2022—2023 гадоў. Матч супраць «Сасуолё», які адбыўся 17 верасьня 2022 году, згуляў у якасьці капітана. 3 траўня 2023 году забіў свой першы гол у італьянскай лізе, адзначыўшыся ў пераможным матчы супраць «Сампдорыі» ў Генуі (0:2). 13 ліпеня 2024 году абаронца далучыўся да «Напалі», што каштавала нэапальскаму клюбу 35 мільёнаў эўра і 5 мільёнаў эўра ў дадатак у якасьці бонусаў. З «Напалі» гулец склаў працоўную дамову тэрмінам на пяць гадоў.

### Міжнародная
17 сакавіка 2023 году Буанджорна быў упершыню выкліканы ў нацыянальную зборную Італіі на два адборачныя матчы чэмпіянату Эўропы 2024 году супраць зборных Ангельшчыны і Мальты. Аднак гулец дэбютаваў толькі 18 чэрвеня ў матчы за трэцяе месца ў Лізе нацыяў 2022—2023 гадоў супраць зборнай Нідэрляндаў, які скончыўся на карысьць італьянцаў зь лікам 3:2.

## Дасягненьні
**«Напалі»**:
* Чэмпіён Італіі: 2025
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Кім Ўайлд

**Кім Ўайлд** (), сапраўднае імя **Кім Сьміт** (;  18 лістапада 1960 году) — ангельская сьпявачка і аўтарка песень. 

Упершыню дасягнула посьпеху ў 1981 годзе з дэбютным сынглам *[[Kids in America|«Kids in America»]]*, які пэўны час трымаў другі радок чарту ў Вялікабрытаніі. У 1983 годзе яна атрымала прэмію Brit Award як найлепшая брытанская сольная выканаўца. У 1986 годзе ейная перапрацаваная вэрсія песьня *[[You Keep Me Hangin’ On|«You Keep Me Hangin’ On»]]* гурта Supremes заняла другое месца ў Вялікабрытаніі, а таксама ачоліла амэрыканскі Billboard Hot 100 у 1987 годзе. У час з 1981 па 1996 гады яна выпусьціла 25 самотнікаў, якія увайшлі ў топ-50 брытанскага чарту сынглаў. Сярод іншых гітоў сьпявачкі вылучаюцца *[[Chequered Love|«Chequered Love»]]* (1981), *[[You Came|«You Came»]]* (1988) і *[[Never Trust a Stranger|«Never Trust a Stranger»]]* (1988). У 2003 годзе ў супрацы з Нэнай склала песьню *[[Anyplace, Anywhere, Anytime|«Anyplace, Anywhere, Anytime»]]*, якая ачоліла нідэрляндзкія і аўстрыйскія чарты.

Ўайлд трымае рэкорд як самая папулярная брытанская сольная выканаўца 1980-х гадоў зь сямнаццацьцю трапленьнямі ў топ-40 гіт-сынглаў Вялікабрытаніі. Пачынаючы з 1998 году, поруч з актыўнай музычнай кар’ерай працавала ляндшафтнай садоўніцай, маючы ўласную перадачу аб садоўніцтве на BBC і Channel 4. У 2005 годзе была ўганараваная адмысловай узнагародай ад Каралеўскага садоўнічага таварыства.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Брытанскія сьпявачкі
Рауль Бэлянова

**Рау́ль Бэляно́ва** (;  17 траўня 2000 году) — італьянскі футбаліст, правы абаронца клюбу «Аталянта» і нацыянальнай зборнай Італіі. Акрамя звычайнай пазыцыі скрайняга абаронцы, ён таксама можа згуляць на пазыцыі цэнтральнага абаронцы ў лініі абароны з трох ці чатырох гульцоў.

## Кар’ера
### Клюбная
У ліпені 2019 году Бэлянова быў афіцыйна прадстаўлены ў якасьці гульца «Бардо». 10 жніўня 2019 году дэбютаваў у дарослым футболе, зьявіўшыся ў пачатковым складзе каманды ў матчы супраць «Анжэ». Гэты матч быў адзіным у складзе францускага клюбу. Пасьля абаронца быў у арэндах у італьянскіх клюбах «Аталянта», «Пэскара» і «Кальяры». Апошні з памянёных клюбаў скарыстаўся мажлівасьцю выкупу гульца, у выніку чаго 31 траўня 2022 году Бэлянова стаў паўнавартасным футбалістам клюбу з Сардыніі. Тым ня менш, ужо ўлетку стала вядома, што чаканы сэзон абаронца будзе бараніць колеры мілянскага «Інтэру» паводле пагадненьня арэнды. 1 ліпеня 2023 году футбаліст падпісаў дамову з «Тарына», што каштавала гэтаму клюбу 8 мільёнаў эўра, якія турынцы мусілі выкласьці «Кальяры» за гульца. Дамова прадугледжвала, што Бэлянова мусіць быў часткай «Тарына» наступныя чатыры гады. Дэбют гульца прыпаў на 14 жніўня, калі ён зьявіўся ў стартавым складзе дружыны ў кубкавым матчы «Фэральпісалё», выйгранага зь лікам 2:1. У наступны панядзелак пасьля кубкавага матчу Бэлянова дэбютаваў у матчы Сэрыі А супраць «Кальяры». Сустрэча скончылася ўнічыю зь лікам 0:0. 16 лютага 2024 году абаронца ўлучыў мяч у браму «Леччэ», адкрыўшы лік сваім галам. 22 жніўня 2024 году італьянец вярнуўся ў «Аталянту» за блізу 25 мільёнаў эўра, улучна з бонусамі.

### Міжнародная
Бэлянова прыцягваўся да матчаў кожнай зь юнацкіх і моладзевых зборных краіны. 24 сакавіка 2024 году запачаткаваў выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Італіі, зьявіўшыся ў таварыскім матчы супраць зборнай Эквадору. Пазьней у тым жа годзе быў абраны трэнэрам Лючана Спалецьці ў заяўку зборнай Італіі на чэмпіянат Эўропы 2024 году.

## Дасягненьні
**«Інтэрнацыянале»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Зутан

**Зутан** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Зотан (Zotan) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова зот- (зут-) (імя ліцьвінаў Жутаўт; германскае імя Zotolt), магчыма, паходзіць ад стараверхненямецкага zota 'грыва, валасы' або ад асновы суд- (сут-).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Agata Zutan* (1834 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Алекс Мэрэт

**А́лекс Мэрэ́т** (;  22 сакавіка 1997 году) — італьянскі футбаліст, брамнік клюбу «Напалі» і нацыянальнай зборнай Італіі.

## Кар’ера
### Клюбная
У сэзоне 2015—2016 гадоў Мэрэт, як выхаванец клюбу «Ўдынэзэ», быў пераведзены ў першую каманду ў якасьці другога галкіпэра пасьля Арэстыса Карнэзіса. Дэбютаваў у прафэсійным футболе 2 сьнежня 2015 году матчы Кубка Італіі супраць «Аталянты». У ліпені 2016 году Мэрэт быў выпраўлены ў арэнду ў клюб Сэрыі Б СПАЛ. Па вяртаньні з арэнды зноў быў накіраваны ў СПАЛ на яшчэ адзін сэзон.

5 ліпеня 2018 году брамнік прыяднаўся да «Напалі» з 30 чэрвеня 2023 году. Сума трансфэру, узгодненая з «Удынэзэ», складала 35 мільёнаў эўра. Гулец дэбютаваў у эўрапейскіх турнірах 14 лютага 2019 году ў выязным пераможным матчы зь лікам 3:1 над швайцарскім «Цюрыхам» у першай двубойнай сустрэчы 1/8 фіналу Лігі Эўропы. Цягам першых двух сэзонаў у «Напалі» адбывалася ратацыя Мэрэта разам з калюмбійцам Давідам Асьпінам. Аднак пад кіраўніцтвам новага трэнэра клюбу Джэнара Гатуза італьянец часьцей апынаўся на лаўцы запасных да перапынку ў сэзоне з чыньніку пандэміі каранавірусу ў сакавіку 2020 году. Па дыскваліфікацыі Асьпіны перад фінальным матчам Кубка Італіі супраць «Ювэнтусу» Мэрэт зноў выйшаў у стартавым складзе і дапамог камандзе здабыць кубак краіны. У далейшым Мэрэт зноў ратаваўся з Асьпінам. Пры Лючана Спалецьці брамнік зноў стаў другім галкіпэрам каманды, пераважна баронячы браму толькі ў Лізе Эўропы і Кубку Італіі.

З сэзону 2022—2023 гадоў пасьля таго, як Асьпіна пакінуў клюб, Мэрэт стаў галоўным брамнікам каманды. Ён сыграў важкую ролю ў тым, каб нэапалітанскі клюб здабыў тытул чэмпіёну Італіі.

### Міжнародная
У сакавіку 2017 году, пасьля ўражлівых выступаў у складзе СПАЛ у Сэрыі Б, Мэрэт быў выкліканы да складу нацыянальнай зборнай Італіі дзеля ўдзелу ў кваліфікацыі чэмпіянату сьвету на матч супраць зборнай Альбаніі і таварыскі матч супраць зборнай Нідэрляндаў. Брамнік дэбютаваў у асноўным складзе зборнай пад кіраўніцтвам трэнэра Рабэрта Манчыні 18 лістапада 2019 году, выйшаўшы на замену Сальваторэ Сырыгу ў хатнім пераможным матчы супраць зборнай Армэніі ў апошнім адборачным матчы Італіі да чэмпіянату Эўропы 2020 году.

## Дасягненьні
**«Напалі»**:
* Чэмпіён Італіі: 2023, 2025
* Уладальнік Кубка Італіі: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Дарвіл

**Дарвіл** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Тарвіла або Торвіл (Tharuila, Thorwil, Thorvil, Torwil) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -тор- (-тар-, -дар-) (імёны ліцьвінаў Тарут, Тарвід, Турвін; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад гоцкага thaur > thoris 'волат, асілак', а аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Даръвил Милейкович* (1537—1538 гады); *Ewa Dorwiłówna* (1817 год).

## Глядзіце таксама
* Тора
* Віла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ростан

**Ростан** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Рустан або Ростан (Ruston, Rostan) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова руст- (рост-) (імёны ліцьвінаў Расьцейка, Расьціла, Ростаўт; германскія імёны Rosteck, Rustil, Rostoldus) паходзіць ад стараверхненямецкага rustjan 'падрыхтаваць, узброіць', rusti 'рыштунак, амуніцыя'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *od ziem ludzi [[Дзісна|dzisienskich]] Jazkta y Stanka Rostaniewiczow* (4 сьнежня 1554 году).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сінгер

**Сінгер** (*Сынгер*, *Шынгер*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сінгар або Сінгер (Singar, Singer) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сін- (-зын-) (імёны ліцьвінаў Зынгель, Зінар; германскія імёны Singel, Siner) паходзіць ад гоцкага sineigs 'стары', стараверхненямецкага sin 'сэнс, меркаваньне' або ад асновы -сінд- (-зынд-), а аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) — ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда'.

У Прусіі бытавала імя *Singor*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Dominik Szyngierewicz* (1803 год); *Bartłomiej Singierewicz*, *Marianna Syngierewicz* (1821 год).

## Носьбіты
* Ян Шынгер (*Szyngier*) — уладальнік гаспадаркі ў Каменцы каля Ашмянаў на 1933 год

## Глядзіце таксама
* Сіна
* Гера

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гілбут

**Гілбут** (*Кілбут*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гілбоды (Gilbody) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гіл- (-кіл-) (імёны ліцьвінаў Гілін, Гілімонт, Таўцігіл; германскія імёны Gillin, Gilmondus, Theudigilius) паходзіць ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-).

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Gilbutowicz.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *за Килбутомъ* (19 лістапада 1449 году); *на боярина нашого Миколая Александровича Кгилбутовича* (25 ліпеня 1507 году).

## Глядзіце таксама
* Гіла
* Бота
* Бода

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Мазен

**Мазен** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Масіна або Мэсэна, пазьней Масэн (Massina, Messeena, Massen) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова маз- (мез-, мас-) (імёны ліцьвінаў Мажэйка, Мажэла, Мазгіль; германскія імёны Mazecha, Mazela, Mesgilo) узыходзіць да гоцкага *Matja 'есьці, ядун', стараверхненямецкага maz 'ежа' (беларускае мажны 'рослы, поўны, моцнага целаскладу; тоўсты').

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *боярын его Федко Мазен* (1552 год); *Januss Mozenowicz* (1558 год).

## Носьбіты
Мазэновіч (Mozenowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны