Траецкі Маркаў манастыр

**Манастыр Сьвятой Тройцы** — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у Віцебску. Знаходзіцца на правым беразе Дзьвіны, на Маркаўшчыне. Пры пабудове быў у юрысдыкцыі Канстантынопальскага патрыярхату, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока і клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаўся з драўляных цэркваў Сьвятой Тройцы, Сьвятой Параскевы Пятніцы і Сьвятога Мікалая, мураваных царквы Покрыва Багародзіцы, званіцы, ігуменскага і брацкага дамоў. Усе пабудовы атачаў мур з брамамі. У 1920-я гады савецкія ўлады зруйнавалі званіцу і драўляныя цэрквы.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Траецкі манастыр у Маркаўшчыне каля Віцебску заснавалі ў XIV—XV стагодзьдзях. Існуе паданьне пра заснавальніка манастыра — Марка Зямяніна, які на ўласным пляцы збудаваў капліцу і пачаў жыць пры ёй. Неўзабаве да яго далучаліся іншыя аднадумцы.

Манастыр існаваў да 1576 году, пазьней прыйшоў у заняпад. У 1633 годзе князь Леў Самуэль Агінскі аднавіў манастыр, збудаваў новыя Траецкую царкву і манастырскі корпус. У 1638 годзе ён надаў манастыру маёнткі Маркава і Шыдлоўшчыну. У 1651 годзе ігумен Каліст Рытарайскі збудаваў драўляную Пакроўскую царкву. За часамі вайны Маскоўскай дзяржавай з Рэччу Паспалітай пад акупацыяй у 1656 годзе патрыярх маскоўскі Нікан ад імя маскоўскага гаспадара Аляксея Міхайлавіча падараваў манастыру цудоўны сьпіс Казанскай іконы Божай Маці.

У 1680-я гады манастыр пацярпеў ад пажару. У 1690 годзе з фундацыі сына Льва Самуэля Сымона Караля Агінскага збудавалі новую драўляную Траецкую царкву. У 1730 годзе ў манастырскім фальварку Шыдлоўшчыне збудавалі драўляную Пятніцкую царкву, а за манастрыскай агароджай на Немцавай гары — Мікольскую царкву. У 1760 годзе замест драўлянай збудавалі мураваную царкву Покрыва Багародзіцы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Віцебск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, манастыр канчаткова перайшоў у валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1773 годзе яго прылічылі да Пскоўскай эпархіі, у 1795 годзе — Магілёўскай, у 1798 годзе ўзьвялі ў ранг архімандрыі.

У 1833 годзе манастыр перадалі ў юрысдыкцыю Полацкай эпархіі. На 1900 год ён меў першую клясу і налічваў 4 цэрквы.

### Найноўшы час
У 1918 годзе савецкія ўлады зачынілі манастыр, у 1920-я гады — зьнішчылі Траецкую, Пятніцкую і Мікольскую цэрквы. У 1932 годзе зруйнавалі купал Пакроўскай царквы, будынак прыстасавалі пад дзіцячы сад фабрыкі «Дзьвіна». На яго тэрыторыі доўгі час разьмяшчалася міліцыя і іншыя ўстановы.

У Другую сусьветную вайну пад акупацыяй Трэцяга Райху Пакроўскую царкву адкрылі і пераасьвяцілі ў імя Маці Божай Казанскай. Па вайне за савецкім часам заставалася адзінай дзейнай у Віцебску.

23 лістапада 2000 году ўтварыўся манастыр Сьвятой Тройцы Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату. У Пакроўскую царкву вярнулі Казанскую ікону Божай Маці ў срэбным акладзе.

## Галерэя
### Гістарычная графіка
>
Viciebsk, Markaŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына (D. Strukov, 1864-67).jpg|Д. Струкаў, 1864—1867 гг.
Viciebsk, Markaŭščyna, Trajeckaja. Віцебск, Маркаўшчына, Траецкая (D. Strukov, 1864-67).jpg|Д. Струкаў, 1864—1867 гг.
Viciebsk, Dźvina-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1865).jpg|1865 г.
Viciebsk, Dźvińa-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1890).jpg|1890 г.


### Гістарычныя здымкі
>
Viciebsk, Markaŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына (1908).jpg|1908 г.
Viciebsk, Dźvińa-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1909).jpg|1909 г.
Viciebsk, Dźvińa-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1910).jpg|1910 г.
Viciebsk, Markaŭščyna-Słabodka. Віцебск, Маркаўшчына-Слабодка (1910).jpg|1910 г.


Viciebsk, Markaŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына (1911).jpg|1911 г.
Viciebsk, Markaŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына (1911) (2).jpg|1911 г.
Viciebsk, Markaŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына (1911) (3).jpg|1911 г.
Viciebsk, Markaŭščyna, Mikolskaja. Віцебск, Маркаўшчына, Мікольская (1911).jpg|1911 г.


Viciebsk, Markaŭščyna-Niemcava hara. Віцебск, Маркаўшчына-Немцава гара (1911).jpg|1911 г.
Viciebsk, Markaŭščyna-Šydłoŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына-Шыдлоўшчына (1911).jpg|1911 г.
Viciebsk, Dźvińa-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1912) (2).jpg|1912 г.
Viciebsk, Dźvina-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1912) (3).jpg|1912 г. 


Viciebsk, Markaŭščyna, Škoła. Віцебск, Маркаўшчына, Школа (1932).jpg|1932 г.
Viciebsk, Dźvińa-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1941).jpg|1941 г.
Viciebsk, Markaŭščyna. Віцебск, Маркаўшчына (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Viciebsk, Dźvina-Markaŭščyna. Віцебск, Дзьвіна-Маркаўшчына (1943).jpg|1943 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску
Віцебск