open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Асавая (Столінскі раён)

**Асава́я** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 2 км на ўсход ад Асаўцоў. Асавая ўваходзіць у склад Відзіборскага сельсавету.

## Гісторыя
У летапісных крыніцах Асавая вядома з 1503 году. У XVI—XVIII стагодзьдзях вёска ў складзе Вялікага княства Літоўскага. З 1793 году — у складзе Расейскай імпэрыі. З 1921 году ў складзе Польшчы. З 1939 году ў складзе Беларускай ССР.

## Насельніцтва
* 2010 год — 188 чалавек
* 1999 год — 226 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Відзіборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Відзіборац

**Відзібо́рац** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, на поўдзень ад Асавой. Відзіборац уваходзіць у склад Відзіборскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 43 чалавекі
* 1999 год — 64 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Відзіборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Лука (Столінскі раён)

**Лука́** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскае вобласьці, за 4 км на паўднёвы захад ад Глінкі, за 9 км на паўночны ўсход ад Гарадной, за 21 км на захад ад Століна, 225 км ад Берасьця, 24 км ад чыгуначнай станцыі Гарынь на лініі Лунінец — Сарны. Транспартныя сувязі па аўтадарозе Гарадная — Глінка. Уваходзіць у склад Глінкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У XVII стагодзьдзі ўрочышча Луку сярод балота Марочнага ў мяшчан Гарадной набыў нячатаўскі войт Кігір. Урочышча Лука згадваецца як уласнасьць мяшчан у інвэнтары мястэчка Гарадной 1747 року. У 1899—1904 стараста мяшчанскае ўправы мястэчка Гарадной Есіп Андрэевіч Пешка праводзіў актыўнае асушэньне забалочаных земляў вакол мястэчка, у т. л. у Луцэ.

У 1909 фальварак Церабяжоўскае воласьці Пінскага павету Менскае губэрні, 1 двор, 5 жыхароў. Належаў Есіпу Пешку.

У 1921 року ў складзе Польшчы, фальварак Церабяжоўскае гміны Лунінецкага павету Палескага ваяводзтва, 1 двор, 3 жыхары. У 1920—1930-х, у сувязі зь перанаселенасьцю Гарадной, было праведзенае асушэньне земляў у Луцэ. Адбылася так званая «камасацыя», то бок нарэзка хутароў. На новыя землі пераехала багата сем’яў з Гарадной. Паводле мапы Польскага вайсковага геаграфічнага інстытуту ў 1925 — 30 двароў.

З 1939 году ў складзе БССР, вёска. Паводле перапісу 1959 году 472 жыхары. У Лукенскай школе ў 1958—1960 пачынаў працаваць настаўнікам фальклярыст Васіль Ліцьвінка.

У 1980 р. 646 жыхароў. Базавая школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, крама. На 1 студзеня 2002 р. 164 гаспадаркі, 435 жыхароў, у складзе калгасу «1 Мая».

## Насельніцтва
* 1999 год — 483 жыхары
* 2005 год — 158 гаспадарак, 403 жыхары
* 2010 год — 323 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Фільм «Брацкая сьвяча» пра Луку і лукенцаў

Катэгорыя:Глінкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Вулька-Арэя

**Ву́лька-Арэя́** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 3 км на ўсход ад Відзібору, за 5 км на паўднёвы захад ад Дубаю. Вулька-Арэя ўваходзіць у склад Відзіборскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 195 чалавек
* 1999 год — 251 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Відзіборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Відзіборскі сельсавет

**Відзібо́рскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Столінскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Відзібор.

## Гісторыя
31 сакавіка 1959 году створаны ў складзе Столінскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Населеныя пункты
У складзе сельсавету аб’яднаныя 11 вёсак Століншчыны.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 571

## Вонкавыя спасылкі
* Столінскі райвыканкам


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Столінскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1959 годзе
Асаўцы

Назву **Асаўцы́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Асаўцы — вёска ў Бярозаўскім раёне
** Асаўцы — вёска ў Кобрынскім раёне 
** Асаўцы — вёска ў Столінскім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Асаўцы — вёска ў Полацкім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Асаўцы — вёска ў Гомельскім раёне

## Глядзіце таксама
* Асава
* Асавая
* Асавец
* Асавецкая Буда
* Асавецкі
* Асавіно
* Асавок
* Асавы
* Асавыя
* Асаўляны
* Асаўнік
* Асаўніца
* Воса
* Восава
* Восаў
* Восаўскі
* Восаўскі Бор
* Восаўцы
Астроміцкі сельсавет

**Астро́міцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Астромічы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мапа Астроміцкага сельсавету


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Кобрынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Гарадзец (Столінскі раён)

**Гарадзе́ц** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 3 км на паўднёвы ўсход ад Лядцу, за 3 км на паўночны ўсход ад Вугальцу. Гарадзец уваходзіць у склад Лядзецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 314 чалавек
* 2010 год — 229 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лядзецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Вялікія Арлы

**Вялі́кія Арлы́** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, на левым беразе ракі Ветліца, за 3 км на захад ад Лядцу, на поўнач ад Малых Арлоў. Вялікія Арлы ўваходзяць у склад Лядзецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 991 чалавек
* 2010 год — 853 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Лядзецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Лядзец

**Лядзе́ц** — вёска ў Столінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, на правым беразе ракі Ветліца, на ўсход ад Вялікіх Арлоў. Лядзец уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Лядзецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 997 чалавек
* 2010 год — 852 чалавекі

## Тэрытарыяльны падзел
Традыцыйная вёска дзеліцца на 6 мікравёсак:
* Ду́браўка — паўночная частка вёскі;
* Ключ — у раёне царквы і школы;
* Мэрлі́нскі Пасёлак — заходняя частка вёскі;
* Пясчаная — усходняя частка вёскі, каля могілак;
* Сяло — цэнтральная частка вёскі, маецца крама і сельсавет;
* ? — паўднёвая частка вёскі.

## Інфармацыя для турыстаў
* Царква Сьвятога Георгія	

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Лядзец на Radzima.org
* Прагноз надвор’я ў вёсцы Лядзец

Катэгорыя:Лядзецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Столінскага раёну
Якаўчыцкі сельсавет

**Я́каўчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікія Якаўчыцы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Якаўчыцкі сельсавет у складзе Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

13 кастрычніка 1961 году Мацеевіцкі сельсавет перайменаваны ў Якаўчыцкі.

11 траўня 2012 году сельсавет ліквідаваны, вёскі Бабры, Вялікія Якаўчыцы, Залузьзе, Панцюхі, Пруска перададзеныя ў склад Жабінкаўскага сельсавету; вёскі Агароднікі, Барзьдзілы, Вандалін, Вежкі, Малыя Якаўчыцы, Мацясы, Стаўпы, Сьвішчы перададзеныя ў склад Крыўлянскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 311
*  С. 7
*  С. 360

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабінкаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Дарагічынскі раён

**Дарагі́чынскі раён** (афіцыйная назва — *Драгі́чынскі раён*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Дарагічынскі раён мяжуе з Кобрынскім, Бярозаўскім і Янаўскім раёнамі Берасьцейскай вобласьці, а таксама з Валынскай вобласьцю Ўкраіны.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльна Дарагічынскі раён падзелены на 12 сельскіх саветаў: Антопальскі, Асавецкі, Безьдзескі, Брашэвіцкі, Вулькаўскі, Дарагічынскі, Закозельскі, Імянінскі, Немяржанскі, Папінскі, Радастаўскі, Хомскі сельскія саветы.

## Гісторыя
У верасьні 2013 году Галоўчыцкі, Гутаўскі і Дзеткавіцкі сельсаветы раёну былі скасаваны, частка зямель і населеных пунктаў скасаваных сельсаветаў перайшлі да Дарагічынскага і Закозельскага сельсаветаў, астатняя частка зямель і населеных пунктаў скасаваных сельсаветаў увайшлі ў Антопальскі пасялковы савет, які адначасова быў ператвораны ў сельсавет.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 42 948 чал.; 2016 год — 37 522 чал.; 2017 год — 36 973 чал.; 2018 год — 36 433 чал.

## Асобы
* Міхаіл Амельянчык (нар. 10.02.1940 у в. Заточча) — беларускі вучоны ў галіне агульнай гігены. Доктар мэдыцынскіх навук (1993), прафэсар (1995)
* Іван Данілаў (нар. 27.09.1924 у в. Ляжыткавічы) — беларускі вучоны ў галіне гематалёгіі і пераліваньня крыві
* Васіль Жарко (нар. у в. Лесьнікі) — міністар аховы здароўя Беларусі
* Уладзімер Здановіч (нар. у в. Застаўе) — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу
* Анатоль Крэйдзіч (нар. у 1965 г. у в. Заверша) — беларускі празаік, журналіст
* Якаў Малайчук (нар. у в. Дзераўная) — беларускі харавы дырыгент
* Мікола Шэляговіч (нар. у в. Агдэмер) — стваральнік і ідэоляг руху за аўтаномію Палесься, адзін з рэдактараў пэрыёдыка «Збудінне» («Абуджэньне»)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Афіцыйная старонка Дарагічынскага раённага выканаўчага камітэту
* Дарагічынскі раён
Галоўчыцкі сельсавет (Дарагічынскі раён)

**Гало́ўчыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Галоўчыцы.

## Гісторыя
8 жніўня 1959 году да Дарагічынскага раёну далучаны Галоўчыцкі сельсавет скасаванага Антопальскага раёну.

17 верасьня 2013 году сельсавет скасаваны, частка яго зямель зь вёскамі Галоўчыцы, Дзятлавічы, Корсунь, Пігановічы і Толкава ўвайшла ў склад Закозельскага сельсавету, іншая частка зь вёскамі Асіпавічы, Галік, Навасёлкі, Хамічыцы і Ямнік увайшла ў склад Антопальскага сельсавету Дарагічынскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 245

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Гутаўскі сельсавет

**Гу́таўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Гутава.

## Гісторыя
17 верасьня 2013 году сельсавет скасаваны, яго землі зь вёскамі Агдэмер, Вавулічы, Гутава, Дробаты і Сорацні ўвайшлі ў склад Дарагічынскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Сусьветны каардынаваны час

**Сусьветны каардынаваны час** (СКЧ) — час, утвораны спалучэньнем часовай шкалы, заснаванай на вызначэньні сэкунды і сярэдняга грынўіцкага часу (СГЧ).

Служыць асновай цывільнага часу, які адрозьніваецца на цэлую колькасьць сэкундаў ад атамнага часу і на дробавую колькасьць сэкундаў ад сусьветнага часу СЧ1 (анг. UT1). Спадкаемца сярэдняга грычвіцкага часу (СГЧ). Новае імя было ўведзена, каб пазбавіцца ад назову вызначанага месца на Зямлі ў міжнародным стандарце. Грунтуецца на атамным адліку часу, а не на часе ў Грынўічы. Аднолькавы ўзімку і ўлетку. Таму для тых месцаў, дзе прыняты пераход на пэўны тэрмін да летняга часу, зрушэньне адносна СКЧ на гэты тэрмін зьмяняецца.

## Мэтад выліку
* *СЧ* (анг. UT) — сярэдні сонечны час на мэрыдыяне Грынўіча. З-за нераўнамернасьці кручэньня Зямлі грынўіцкі мэрыдыян круціцца таксама нераўнамерна. Акрамя таго, у выніку бесьперапыннага перамяшчэньня восі кручэньня ў целе самой Зямлі геаграфічныя палюсы соваюцца па паверхні Зямлі, а разам зь імі зьмяняюць сваё месцазнаходжаньне і плоскасьці праўдзівых мэрыдыянаў. З-за гэтых фактараў адрозьніваюць наступныя сыстэмы вымярэньня часу:

* *СЧ0* (анг. UT0) — час на імгненным грынўіцкім мэрыдыяне, вызначаны па імгненным месцазнаходжаньні палюсоў Зямлі. Гэты час, непасрэдна атрымоўваемы ў выніку астранамічных назіраньняў сутачных рухаў зорак;

* *СЧ1* (анг. UT1) — час на сярэднім грынўіцкім мэрыдыяне, выпраўлены з улікам руху зямных палюсоў: UT1 = UT0 + Δλ, дзе Δλ — папраўка, якая залежыць ад каардынат імгненнага полюсу, адлічваемых адносна агульнапрынятага сярэдняга полюсу;

* *СЧ2* (анг. UT2) — час, выпраўлены з улікам сэзоннай нераўнамернасьць кручэньня Зямлі ΔTs: UT2 = UT1 + ΔTs.
 
Для ўзгадненьня назіраемага сусьветнага часу СЧ1 і строга раўнамернага Міжнароднага атамнага часу (МАЧ, фр. TAI) з 1964 году ўвялі раўнамерна-пераменную шкалу СКЧ. Маштабы СКЧ і МАЧ роўныя, а нульпункт зьмяняецца скокам. Паміж СКЧ і СЧ1 назапашваецца разыходжаньне, абумоўленае, па-першае, нераўнамернасьцю шкалы СЧ1, а, па-другое, няроўнасьцю маштабаў СЧ1 і МАЧ (1 сэкунда UT1 у дакладнасьці ня роўная 1 атамнай сэкундзе). Пры нарастаньні разыходжаньня паміж СКЧ і СЧ1 да 0,7 сэкунды робіцца карэктыроўка скокам на 1 сэкунду.

Дадатковая высакосная сэкунда дадаецца (або, тэарэтычна, адымаецца) 30 чэрвеня або 31 сьнежня пры неабходнасьці. Першая зьмена была ў 1972 годзе, дадана дадатная сэкунда ў 23:59:60. Даданьне сэкунды вызначае Міжнародная служба вярчэньня Зямлі і сыстэмаў адліку (МСЧЗСА; Франкфурт-на-Майне, зямля Гэсэн, Нямеччына), паводле іх назіраньняў за вярчэньнем Зямлі.

Сыгналы дакладнага часу перадаюцца па радыё, тэлебачаньні і інтэрнэт у сыстэме СКЧ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Часавыя шкалы
Катэгорыя:Рэкамэндацыі ITU-R
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1960 годзе
Брадок (Берасьцейская вобласьць)

**Брадо́к** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці, на ўсход ад Імяніна. Брадок уваходзіць у склад Імянінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 37 чалавек
* 1999 год — 54 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Дзераўная (неадназначнасьць)

Назву **Дзераўна́я** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Дзераўная — вёска ў Баранавіцкім раёне 
** Дзераўная — вёска ў Дарагічынскім раёне 
** Дзераўная — вёска ў Столінскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Дзераўная — вёска ў Слонімскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Дзераўная — вёска ў Стаўпецкім раёне
Зёлава

**Зёлава** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Зёлава ўваходзіць у склад Імянінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 102 чалавекі
* 1999 год — 174 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Маршалавы астравы

**Маршалавы астравы**, афіцыйна **Рэспубліка Маршалавы астравы** — адна з краінаў Мікранэзіі ў заходняй частцы Ціхага акіяна, знаходзіцца на поўначы ад Науру і Кірыбаці, на ўсходзе ад Аб’яднаных краін Мікранэзіі, на поўдні ад амэрыканскай тэрыторыі Атола Ўэйк.

## Гісторыя
Астравы адкрытыя ў 1526 годзе гішпанцам Алонза дэ Салазарам. Наступным эўрапейцам, які прыбыў на астравы быў ангелец Джон Маршал, у гонар якога астравы і атрымалі сваю назву. У 1885 годзе астравы былі заселеныя нямецкай гандлёвай кампаніяй і празь некалькі гадоў яны сталі часткай пратэктарату нямецкай Новай Гвінэі. Японія акупавала іх у выніку Першай сусьветнай вайны і кіравала імі пад мандатам Лігі Нацыяў. Пад час Другой сусьветнай вайны Злучаныя Штаты Амэрыкі захапілі астравы ў 1944 годзе. У 1979 годзе была абвешчана рэспубліка Маршалавы астравы, незалежнасьць якой афіцыйна была аб’яўлена 21 кастрычніка 1986 году.

## Адміністрацыйнае дзяленьне
Адміністрацыйна Маршалавы астравы падзяляюцца на 25 раёнаў, якія адпавядаюць колькасьці заселеных астравоў.

## Геаграфія
Краіна складаецца з 25 атолаў і 5 ізаляваных астравоў. Асноўныя атолы і астравы дзеляцца на дзьве групы: «Ланцуг Ратака» і «Ланцуг Раліка». Дзьве траціны насельніцтва краіны жывуць на атолах Маджура (сталіца) і Эбэе. Астатнія атолы і астравы малазаселеныя з-за недахопу працы і слабага эканамічнага разьвіцьця. На некаторых атолах жыцьцё зусім традыцыйнае і ежа складаецца з таго, што людзі самі зловяць і вырасьцяць. У гарадах асноўнай часткай ежы зьяўляецца рыс.

## Вонкавыя спасылкі
Імянін (Дарагічынскі раён)

**Імяні́н** (таксама: *Тарака́нь*) — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 4 км на поўнач ад шашы . Імянін уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Імянінскага сельсавету.

## Назва вёскі
Адметна, што афіцыйная назва вёскі дастаткова рэдка ўжываецца вяскоўцамі і жыхарамі навакольных вёсак, асабліва сярод насельніцтва сталага ўзросту. Часьцей карыстаюцца мясцовай назвай — *Торокань* (*мясцовы дыялект*). Афіцыйная назва ўжываецца пераважна ў множным ліку — *Імініны* (*мясцовы дыялект*).

## Адукацыя
У вёсцы працуе адзіная ў Імянінскім сельсавеце сярэдняя школа, большасьць школьнікаў працягвае адукацыю пасьля заканчэньня васьмігадовай школы менавіта тут. Пры школе ў зімовы пэрыяд працуе інтэрнат, дзе на некаторы час знаходзяць прыстанак шкаляры навакольных вёсак. Вясной, летам і ўвосень вучняў прывозяць на заняткі калгасныя грузавыя машыны альбо аўтобусы, некаторыя дабіраюцца да школы на роварах.

## Насельніцтва
* 2010 год — 681 чалавек
* 1999 год — 753 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
1261

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 25 траўня — Аляксандар IV, рымскі папа

## Вонкавыя спасылкі
Мосткі

**Мо́сткі** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Мосткі ўваходзяць у склад Імянінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 78 чалавек
* 1999 год — 135 чалавек

## Інфраструктура
Уласнай школы вёска ня мае, школьнікі наведваюць васьмігадовую школу ў Дзераўной, якая ляжыць на адлегласьці 1—3 кілямэтраў ад Мостак. Ёсьць свая лаўка. З раённым цэнтрам вёска зьвязаная аўтобусным маршрутам Дарагічын — Мосткі, аўтобусы ходзяць кожны дзень на досьвітку і ўвечары. Шмат вяскоўцаў працуе ў Дзераўной. На ўезьдзе ў населены пункт зь дзераўнянскага кірунку перад пачаткам вёскі стаіць крыж.

## Крыніцы

Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Сукачы (Берасьцейская вобласьць)

**Сукачы́** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 4 км на паўночны ўсход ад Імяніну. Сукачы ўваходзяць у склад Імянінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 72 чалавекі
* 1999 год — 138 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Імянінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Імянінскі сельсавет

**Імяні́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Імянін.

## Гісторыя
8 жніўня 1959 году да Дарагічынскага раёну далучаны Імянінскі сельсавет скасаванага Антопальскага раёну.

## Населеныя пункты
У сельсавеце налічваецца 8 вёсак.

## Літаратура
*  С. 245

## Вонкавыя спасылкі
* Сельскія выканаўчыя камітэты Дарагічынскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Олтускі сельсавет

**О́лтускі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Олтуш.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Маларыцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Берасьцейскага раёну.

17 верасьня 2013 году ў склад сельсавету перададзеная частка тэрыторыі скасаванага Маларыцкага сельсавету зь вёскамі Гарохавішча, Збураж і Карпін.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 323


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Маларыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Залесьсе (Пінскі раён)

**Зале́сьсе** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Піны і Мерачанкі. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавету Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 98 чалавек
* 2010 год — 65 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Вялікая Вулька

**Вялі́кая Ву́лька** — вёска ў Беларусі, каля ракі Прыпяці. Уваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавету Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 73 чалавекі
* 2010 год — 44 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Малоткавіцкі сельсавет

**Мало́ткавіцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Малоткавічы.

## Гісторыя
14 кастрычніка 1957 году да Пінскага раёну далучаны Малоткавіцкі сельсавет скасаванага Жабчыцкага раёну.

## Літаратура
*  С. 365


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Пінскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Садовы (Берасьцейская вобласьць)

**Садо́вы** — пасёлак у Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Садовы ўваходзіць у склад Малоткавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 974 чалавекі
* 1999 год — 879 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Мэлятанін

## Фізыялягічная роля

Асноўны фізыялягічны эфэкт мелатаніна складаецца ў тармажэньні сакрэцыі ганадатрапінаў. Акрамя таго, зьніжаецца, але ў меншай ступені, сакрэцыя іншых тропных гармонаў пярэдняй долі гіпофізу — картыкатрапіну, тыратрапіну, самататрапіну.

Сакрэцыя мелатаніна падпарадкаваная цыркаднаму рытму, вызначальнаму, у сваю чаргу, рытмічнасьць ганадатропных эфэктаў і палавой функцыі. Сынтэз і сакрэцыя мелатаніна залежаць ад асьветленасьці — лішак сьвятла тармозіць яго выраб, а паніжэньне асьветленасьці падвышае сынтэз і сакрэцыю гармона. У чалавека на начныя гадзіны прыходзіцца 70 % сутачнай прадукцыі мелатаніна.

Дадзеныя экспэрымэнтаў сьведчаць аб тым, што пад уплывам мелатаніна падвышаецца колькасьць ГАМК і зьніжаецца колькасьць сератаніну ў сярэднім мозгу і гіпаталамусе. Вядома, што ГАМК зьяўляецца тармазным мэдыятарам у ЦНС, а паніжэньне актыўнасьці сератанінергічных мэханізмаў можа мець значэньне ў патагенезе дэпрэсіўных станаў.

Катэгорыя:Біяхімія
Катэгорыя:Гармоны эпіфіза
Катэгорыя:Трыптаміны
Чарнеевічы (Пінскі раён)

**Чарне́евічы** — вёска ў Беларусі, у міжрэччы Піны і Мерачанкі. Уваходзяць у склад Малоткавіцкага сельсавету Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
Упершыню Чарнеевічы ўпамінаюцца пад 1495 годам пад запісам аб прывілеі пінскай княгіні Марыі баярыну княскай рады Фурсу. Яго сын Венядзікт праз 20 гадоў атрымлівае тут новыя дварышчы. Па Фурсах маёнткам валодалі Нелюбовічы, якіх у XIX стагодзьдзі зьмянілі Скірмунты. Да сярэдзіны 1890-х маёнткам і 412 дзесяцінамі зямлі распараджаўся Вікенці Скірмунт. Пражывала 57 вяскоўцаў. У гады Першай сусьветнай вайны і да пачатку 1920-х гадоў маёнткам валодаў Міхал Галовіч, потым вернуты Скірмунтам. Цяпер ад панскага дому застаўся прысядзібны парк.

## Насельніцтва
* 1999 год — 239 жыхароў
* 2010 год — 256 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Здымкі на Radzima.org

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Малоткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Янаўскі раён (Берасьцейская вобласьць)

**Я́наўскі раён** (афіцыйная назва — *Іва́наўскі раён*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Мяжуе з Бярозаўскім, Дарагічынскім, Івацэвіцкім і Пінскім раёнамі Берасьцейскай вобласьці.

Янаўскі раён адміністрацыйна падзелены на 10 сельскіх саветаў: Адрыжынскі, Бродніцкі, Гарбаскі, Ляскавіцкі, Махроўскі, Моладаўскі, Мотальскі, Опальскі, Рудзкі, Сачыўкаўскі.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 43 586 чал. (перапіс); 2016 год — 39 242 чал.; 2017 год — 38 854 чал.; 2018 год — 38 353 чал.

## Вядомыя асобы
* Пётар Брыгадзін (1949,  в. Моладава - 2021) - гісторык, міністap адукацыі
*Напалеон Орда (1807—1883) — беларускі мастак

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Афіцыйная старонка Янаўскага райвыканкаму
Форсмарк

**Форсмарк** — вёска на ўзьбярэжжы Ўплянду ў Швэцыі.

У вёсцы, якая адміністрацыйна ўваходзіць у камуну Эстгамар (*Östhammar*, лэн Упсала), жыве ўсяго каля 60 чалавек. Вёска вядомая тым, што менавіта там знаходзіцца атамная станцыя «Форсмарк», адна з трох дзейных атамных станцыяў у Швэцыі. Каля паловы электраэнэргіі краіны здабываецца на атамных станцыях.

26 ліпеня 2006 году на атамнай станцыі «Форсмарк» узьнікла аварыйная сытуацыя.

Катэгорыя:Уплянд
Катэгорыя:Населеныя пункты Швэцыі
Ляхавіцкі раён

**Ля́хавіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Ляхавіцкі раён мяжуе з Баранавіцкім, Ганцавіцкім і Івацэвіцкім раёнамі Берасьцейскай вобласьці ды Клецкім раёнам Менскай вобласьці.

Ляхавіцкі раён адміністрацыйна падзелены на 8 сельскіх саветаў: Альхоўскі, Востраўскі, Ганчароўскі, Жарабковіцкі, Конькаўскі, Крывошынскі, Начаўскі, Навасёлкаўскі.

## Геаграфія
Па раёне працякае рака Шчара, з прытокамі Мышанкай, Ляпнянкай, Ведзьмай.

Раён багаты на выкапні: торф, крэйда, гліна, будаўнічы пясок.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 30 498 чал. (перапіс); 2016 год — 26 179 чал.; 2017 год — 25 733 чал.; 2018 год — 25 436 чал.

## Турызм
Сярод архітэктурных помнікаў — Пакроўская царква ў вёсцы Крывошын, пабудаваная ў 1670 годзе, маёнткі Грушаўка, Флер’янова і паркі Рэпіхава, Савейкі, Сваятычы.

## Вядомыя асобы

* Уладзімер Дамашэвіч (1928, в. Вадзяціна — 2014) — беларускі пісьменьнік, празаік
* Тадэвуш Рэйтан (1740, маёнтак Грушаўка — 1780) — палітычны дзяяч
* Пётар Татарыновіч (1896, в. Гайнін — 1978) — рэлігійны і культурна-асьветны дзяяч, пісьменьнік, перакладчык і публіцыст

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Афіцыйная старонка Ляхавіцкага райвыканкаму
* Ляхавіцкі раён на сайце Берасьцейскага аблвыканкаму
Васілька Валадаравіч

**Васілька Валадаравіч** (1140-я — 1222) — князь лагойскі (да 1186), князь менскі (1186 — 1216), князь полацкі (1216 — 1222). Сын Валадара Глебавіча і Рыкісы, малодшы брат Уладзімера Валадаравіча.

## Жыцьцё і дзейнасьць
Упершыню згадваецца ў 1186 годзе, калі разам з смаленскім князем Давыдам, ноўгародзкім Мсьціславам і друцкім Усяславам ўдзельнічаў у вайсковай выправе на Полацак. Невядомыя чыньнікі гэтае выправы, але полацкае веча вырашала дамагацца мірнага ўрэгуляваньня канфлікту. Палачане сустрэлі князёў на мяжы, далі ім шмат дароў — тыя згадзіліся на мір. Магчыма пасьля гэтага старэйшы брат Васількі — Уладзімер стаў полацкім князем, а Васілька заняў яго пасаду ў Менску.

Пасьля гэтага Васілька доўгі час не згадваецца ў крыніцах. Верагодна ў гэты час ён выступаў супольна з сваім братам — полацкім князем, і ўдзельнічаў ва ўсіх яго выправах у тым ліку супраць немцаў у Ніжнім Падзьвіньні. У 1216 годзе Ўладзімер задумаў вялікую выправу на Рыгу, сабраўшы дзеля гэтага вялікае войска з удзелам смалян, віцеблян, дручан, былі відаць і менскія войскі на чале з Васількам, які верагодна прывёў з сабой і літоўскія аддзелы.

Уладзімер нечакана памёр, выправа на Рыгу была сарваная, бо паміж прысутнымі князямі пачалася барацьба за полацкую пасаду. У гэтай барацьбе ўдзельнічаў і Васілька, яго асноўнымі супраціўнікамі былі смаленскія князі — паведаляецца, што ў гэты час у Полацку адбыліся сутычкі смаленцаў зь літоўцамі, верагодна з Васількавай дружыны. Смаленскія князі спачатку нібыта перамаглі, а літоўцы парабавалі ваколіцы Полацка. Але канчаткова, відаць, перамог Васілька, бо ён як полацкі князь згадваецца ў 1218 годзе, калі разам з Мьсціславам Удатным і Ўладзімерам Рурыкавічам удзельнічаў у вайсковай выправе на Галіч . Калі верыць Мацею Стрыйкоўскаму, у гэтым войску  былі і літоўцы, якіх верагодна прывёў Васілька. Такім чынам бачна, што менскія князі з 1180-х гадоў запанавалі ў Полацкай зямлі, а таксама працягвалі практыку выкарыстаньня літоўскіх аддзелаў, якую пачаў іх бацька Валадар.

Памёр Васілька ў 1222 годзе, пасьля яго сьмерці смаленскія князі захапілі Полацк і пасадзілі там князя са сваёй дынастыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1140-я гады
Катэгорыя:Полацкія князі
Катэгорыя:Рагвалодавічы
Катэгорыя:Памерлі ў 1222 годзе
Дрэйдэль

**Дрэ́йдэль** (*[[іўрыт|на іўрыце]]* «сэвівон») — чатырохкутны турок, зь якім гуляюць дзеці падчас сьвята Ханука.

## Гісторыя
У часы макавеяў габрэяў саджалі ў турму за «злачыннае» вывучэньне Торы. Знаходзячыся ў турме, габрэі зьбіраліся для гульні ў дрэйдэль. Пад прыкрыцьцём гэтай на першы погляд гультайскай гульні яны абмяркоўвалі Тору, такім чынам, кідаючы выклік ворагам юдаізму.

Гульня ў дрэйдэль нагадвае аб тым, што габрэі кідаюць выклік любому, хто спрабуе ўстаць паміж габрэем і Торай.

Для кагосьці жыцьцё — гэта гульня, жарт, хаос. Але толькі не для габрэйскага народа. Менавіта аб гэтым гаворыць дрэйдэль.

## Правілы
Падчас Ханукі прынята гуляць у дрэйдэль. Аднак гэтая гульня не такая простая, як можа падацца на першы погляд.

Дрэйдэль — гэта своеасаблівы чатырохкутны турок з габрэйскімі літарамі на кожным з бакоў. Кожная з гэтых літар — гэта пачатковая літара вызначанага слова. Вось гэтыя чатыры літары:

* נ («Нун») – першая літара слова «нэс», «цуд» 
* ג («Гімэл») – першая літара слова «гадол», «вялікі» 
* ה («Хэй») – першая літара слова «хайа», што азначае «быў» 
* ש («Шын») – першая літара слова «шам», «там»

Калі скласьці гэтыя словы разам, то атрымоўваецца фраза: «**נ**ס **ג**דול **ה**יה **ש**ם» («Там быў вялікі цуд»). (У Ізраілі туркі́ іншыя, таму што замест літары ש («шын») выкарыстоўваецца літара פ («пэ») — «нэс хадол хайя по» — вялікі цуд адбыўся *тут*).

У кабалістычных вучэньнях чатыры літары ўяўляюць сабою чатыры розныя гістарычныя імпэрыі — бабілёнскую, пэрсыдзкую, грэцкую і рымскую — якія спрабавалі зьнішчыць габрэйскі народ.

Існуе некалькі спосабаў гульні ў дрэйдэль. У кожнай сям’і гуляюць па-рознаму, таму правілы заўсёды нагадваюцца загадзя. Часьцей за ўсё гуляюць на цукеркі ці гельт (чакаляднае золата).

Самы просты спосаб гульні такі. Чатыры ўдзельнікі выбіраюць па літары і круцяць турок па чарзе. Чыя літара выпадае ўверх, той і перамагае. Можна гуляць вызначаную колькасьць цыкляў па крузе або некалькі хадоў у раз і лічыць ачкі.

Існуе і больш азартны мэтад. У самым пачатку гульні куча цукерак разьмяркоўваецца пароўну паміж гульцамі. Кожны кладзе адну цукерку на сярэдзіну стала ў агульны банк. Як толькі ў банку не стае цукерак, усе кладуць па адной зноў. Затым круцяць адмысловы турок па чарзе. Кожная літара дыктуе дзеяньне:

* Калі выпадае літара «нун», то гэта азначае што гулец нічога не выйграе.
* Калі выпадае літара «гімэл», то гэта азначае што гулец забірае ўвесь банк.
* Калі выпадае літара «хэй», то гэта азначае што гулец бярэ палову банку.
* Калі выпадае літара «шын», то гэта азначае што гулец кладзе адну цукерку ў банк

Пераможца вызначаецца вельмі проста. Той хто выйграў усе цукеркі, той і перамог.

## Глядзіце таксама
* Штраймл

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Цацкі
Катэгорыя:Юдаізм
Фрэнсіс Дрэйк

**Сэр Фрэнсіс Дрэйк** (; 1540 — 28 студзеня 1596) — ангельскі мараплавец і карсар часоў Лізаветы I. Першы ангелец, які зьдзейсьніў кругасьветнае падарожжа (у 1577—1580 г.).

Фрэнсіс Дрэйк нарадзіўся ў графстве Дэўрон ў сям’і фэрмэра (бацька — Эдмунд Дрэйк), які пазьней стаў сьвятаром. Наагул у сям’і Дрэйкаў было дванаццаць дзяцей, Фрэнсіс быў старэйшым. У 1549 сям’я Дрэйка перабралася ў Кент. З 13 гадоў стаў мараком, быў намесьнікам капітана, а ў 20 гадоў прыняў камандаваньне караблём. Першыя плаваньні — у Паўночным моры.

У 1567 выправіўся ў плаваньне ў Гвінэю і Вэст-Індыю, камандуючы караблём у нявольніцкагандлёвай экспэдыцыі свайго сваяка Джона Хокінса. Падчас гэтай экспэдыцыі на караблі ангельцаў напалі гішпанцы, і вялікая частка ангельскіх суднаў была патопленая. Паводле розных зьвестак ацалела ад аднаго (карабель Дрэйка) да трох караблёў.

У 1572 выправіўся ва ўласную экспэдыцыю ў Гішпанскія ўладаньні ў Вэст-Індыі, захапіў места Номбрэ-дэ-Дыас на Панамскім пярэсмыку, захапіў караблі ў гавані Картахены, спаліў Партабэла. Падчас гэтага рэйду Дрэйк некалькі разоў перасёк па сушы Панамскі пярэсмык і захапіў гішпанскі «Срэбны караван» (каля 30 тонаў срэбра). 9 жніўня 1573 Дрэйк вярнуўся ў Плімут знакамітым.

У 1577 Дрэйк быў пасланы каралевай Лізаветай у экспэдыцыю да ціхаакіянскага ўзьбярэжжа Амэрыкі. Афіцыйнай мэтай падарожжа было адкрыцьцё новых земляў, у прыватнасьці Аўстраліі. Фрэнсіс выправіўся ў гэтае падарожжа на 100-тонавым флягмане «Пелікан», які суправаджалі яшчэ 4 караблі. Не заходзячы ў Магеланавы праліў, Дрэйк першым абышоў Вогненую Зямлю, тым самым высьветліўшы, што яна не зьяўляецца часткай гіпатэтычнага паўднёвага кантынэнта. Шырокая пратока паміж Вогненай Зямлёй і Антарктыдай зараз носіць ягонае імя. Пасьля таго, як флягман «Пелікан» — адзіны з усіх караблёў — «прабіўся» да Ціхага акіяну, ён быў пераназваны ў «Залатую лань». Дрэйк прайшоўся ўздоўж ціхаакіянскага ўзьбярэжжа, атакуючы гішпанскія парты, як то Вальпараіса, і дасьледаваў узьбярэжжа паўночней гішпанскіх калёніяў, прыблізна да сучаснага Ванкувэра. 17 чэрвеня 1579 Дрэйк высадзіўся, як мяркуецца, у раёне Сан-Францыска (па іншых дадзеных, у сучасным Арэгоне) і абвесьціў гэты бераг ангельскім уладаньнем («Новы альбіён»). Пасьля папаўненьня запасаў харчу і рамонту, Дрэйк перасёк Ціхі акіян і выйшаў да Малуцкіх абтокаў. Абыйшоўшы Афрыку, Дрэйк вярнуўся ў Ангельшчыну ў верасьні 1580. За гэтую экспэдыцыю Дрэйк быў уганараваны рыцарскім званьнем. Разграміў гішпанскі флёт («Непераможную Армаду») у Гравэлінскай бітве 1588. Памёр ад крываўкі.

## Вонкавыя спасылкі

* Вясёлы Роджэр — гісторыя марскога разбою

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1540 годзе
Катэгорыя:Брытанскія падарожнікі
Катэгорыя:Удзельнікі кругасьветных падарожжаў
Катэгорыя:Дасьледнікі Ціхага акіяна
Мошаўцэ

**Мошаўцэ** (па-славацку *Mošovce*) (1380 жыхароў) — вёска ў цэнтральнай Славаччыне, вядомае архітэктурнымі помнікамі (збольшага з XVIII стагодзьдзя), а таксама тым, што зьяўляецца месцам нараджэньня выдатнага славацкага і чэскага паэта Яна Колара. Міхал Міласлаў Годжа, пісьменьнік і кіраўнік славацкага паўстаньня супраць вугорцаў, вучыўся ў вёсцы.

## Галерэя

Файл:Kastielmosovce.jpg|Замак, Мошаўцэ
Файл:Kostolmosovce1.jpg|Пратэстанцкая царква, Мошаўцэ
Файл:Kostolmosovce2.JPG|Каталіцкая царква, Мошаўцэ
Файл:Kaplnka-Mosovce.jpg|Друкарня, Мошаўцэ
Файл:Dom-Mosovce.jpg|Старажытная архітэктура, Мошаўцэ
Файл:Mosovce.jpg|Герб, Мошаўцэ
Файл:Vlajka-Mosovce.jpg|Сьцяг, Мошаўцэ
Файл:Mapa-Mosovce.png|Мошаўцэ


## Вонкавыя спасылкі

* www.mosovce.sk Інфармацыя пра мястэчка
* 
* Турыстычная інфармацыя

Катэгорыя:Вёскі Славаччыны
Тыгровы оскар

**Тыгровы оскар** (лацінская назва: *Astronotus ocellatus*) – паўднёваамерыканская рыба, папулярная сярод акварыумістаў.

Даўжыня цела дасягае 40 сантымэтраў.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рыбы
Ганцавіцкі раён

**Га́нцавіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Цэнтар — горад Ганцавічы. Раён знаходзіцца на паўночным усходзе вобласьці. У склад раёну ўваходзяць 8 сельсаветаў: Агарэвіцкі сельсавет (10 вёсак), Дзяніскавіцкі сельсавет (1 вёска), Любашаўскі сельсавет (5 вёсак), Люсінскі сельсавет (3 вёскі), Малькавіцкі сельсавет (3 вёскі), Нацкі сельсавет (8 вёсак), Хатыніцкі сельсавет (3 вёскі) і Чудзінскі сельсавет (3 вёскі). Усяго ў склад Ганцавіцкага раёну ўваходзяць 36 населеных пунктаў.

## Гісторыя
Ганцавіцкі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 году.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1 студзеня 1999 году — 36,6 тыс.
* XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2007 году — 33,8 тыс.; 2009 год — 31 170 чал. (перапіс); 2016 год — 27 863 чал.; 2017 год — 27 559 чал.; 2018 год — 27 297 чал.

## Культура
Сетку ўстановаў культуры раёну складаюць:

* Ганцавіцкі гарадзкі Дом культуры;
* 10 сельскіх Дамоў культуры;
* 10 сельскіх клюбаў;
* 6 клюбаў-бібліятэк;
* 1 бібліятэка-клюб;
* 1 аўта-клюб;
* 3 Дамы сацыяльна-культурных паслуг;
* Дом народнай творчасьці в. Ганцавічы;
* Ганцавіцкі раённы Дом рамёстваў;
* 
* Дзіцячая школа мастацтваў;
* 21 публічная бібліятэка;
* Кінавідэацэнтар.

На тэрыторыі Ганцавіцкага раёну знаходзіцца 50 помнікаў гісторыі, археалёгіі і архітэктуры. Зь іх 10 археалягічных, 36 гістарычных, 4 помнікі архітэктуры.

### Помнікі народнага драўлянага дойлідства
* Спаса-Прэабражэнская царква, в. Будча. 1896 г.
* Георгіеўская царква, в. Чудзін, 1867 г.
* Георгіеўская царква, в. Вялікія Круговічы, 1771 г., 2-я палова XIX ст.
* Сядзіба, в. Агарэвічы, 2-я палова XIX ст. — помнік эклектычнай архітэктуры. Комплекс уключае драўляны дом, каменную стайню і гумно. Вакол парк з садам і сажалкамі. Цяпер тут месьціцца кавярня, гатэль, працуе конна-спартовая школа.

## Асобы
* Віктар Гардзей — пісьменьнік (вёска Малыя Круговічы)
* Міхась Рудкоўскі — паэт (вёска Востраў)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал
* Сайт газэты «Ганцавіцкі час»
* Ганцавіцкі раённы выканаўчы камітэт
* Ганцавіцкі раён, агульныя зьвесткі
* Здымкі на Radzima.org
*
Янаўскі раён

Назву **Я́наўскі раён** маюць:

* Беларусь:
** Янаўскі раён — раён у складзе Берасьцейскай вобласьці 

* Летува:
** Янаўскі раён — раён у складзе Ковенскага павету

## Глядзіце таксама
* Іванаўскі раён
* Янаўскі сельсавет
Іван Пуліхаў

**Іва́н Пятро́віч Пу́ліхаў** (5 верасьня 1879 — 11 сакавіка 1906) — рэвалюцыянэр, тэрарыст, сябра партыі сацыялістаў-рэвалюцыянэраў. Зьдзейсьніў няўдалы замах на менскага генерал-губэрнатара Паўла Курлова, за які па прыгавору суду быў пакараны сьмерцю. Быў пахаваны ў Менску на Старажоўскіх могілках. Пасьля вайны і ліквідацыі Старажоўкі прах Івана Пуліхава перанеслі на Вайсковыя могілкі.

Ягоным імем названая адна з вуліцаў Менску.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры
Катэгорыя:Пакараныя рэвалюцыянэры
Катэгорыя:Пахаваныя на Вайсковых могілках
Сьвятаслаў Мсьціслававіч Смаленскі

**Сьвятасла́ў Мсьцісла́вавіч** (? — 1239) — князь ноўгарадзкі (1218—князь полацкі (1222—1232), князь смаленскі (1232—1239). Сын Мсьціслава Раманавіча Старога.

Пасьля сьмерці ў 1222 годзе полацкага князя Васількі Валадаравіча ў Полацкай зямлі адбыліся нейкія падзеі, якія выклікалі агрэсію з боку Смаленскага княства. Смаленскія князі захапілі Полацак, полацкі пасад заняў прадстаўнік іх дынастыі — Сьвятаслаў Мсьціслававіч. Верагодна, менавіта ў час гэтага нападу Полацак быў разрабаваны і ў Смаленск быў вывезены крыж Эўфрасіньні Полацкай і іншыя каштоўнасьці. У 1230 годзе, пасьля сьмерці смаленскага князя Мсьціслава Давыдавіча, смаленскі пасад па старшынстве мусіў заняць Сьвятаслаў Мсьціслававіч, але смаляне чамусьці былі супраць гэтага. Тады ў 1232 годзе Сьвятаслаў пры падтрымцы палачан, у войску якіх былі вялікія літоўскія кантынгенты, захапіў Смаленск і, вынішчыўшы сваіх праціўнікаў, заняў пасад. Пры ім у Смаленску заставаліся полацкія войскі, якія збольшасьці складаліся зь літоўцаў, нават згадваецца нейкі літоўскі князь.

Пасьля Сьвятаслава полацкі пасад заняў Брачыслаў.

Катэгорыя:Князі наўгародзкія
Катэгорыя:Полацкія князі
Катэгорыя:Смаленскія князі
Катэгорыя:Рурыкавічы
Траян Бэсэску

**Бэсэ́ску Трая́н** (; нарадзіўся  у Бэсарабіі) — румынскі палітык, прэзыдэнт Румыніі з 20 сьнежня 2004. Мэр Бухарэсту ў 2000—2004 гадох.

Скончыў Мараходны інстытут у Канстанцы ў 1976 годзе. Марскі афіцэр, у 1981—1987 гадох камандаваў самым вялікім караблём румынскага флёту «Biruinta». З 1989 пачаў займацца палітыкай, быў міністрам транспарту (1991—1992 і 1996—2000) і мэрам Бухарэсту (2000—2004). Балятаваўся на прэзыдэнцкіх выбарах у лістападзе і сьнежні 2004 ад кааліцыі Зьвяз Праўды і Справядлівасьці (Нацыянальная Лібэральная Партыя і Дэмакратычная Партыя). У першым туры заняў 2-е месца, атрымаўшы 33,92%, у другім у саперніцтве зь дзейным прэм’ерам Адрыянам Настасэ атрымаў невялікую перавагу (51,23%), замяніўшы такім чынам на прэзыдэнцкай пасадзе Іёна Іліеску (прыняў прысягу 20 сьнежня 2004).

Зь невялікай перавагай пераабраны на другі тэрмін у другім туры выбараў прэзыдэнта Румыніі 2009 году, зазнаўшы ў 2012 годзе часовае адхіленьне ад пасады, аднак урэшце абвінавачваньні не былі прынятыя. У 2014 годзе склаў паўнамоцтвы, ня ўдзельнічаючы ў наступных выбарах прэзыдэнта краіны праз забарону займаць гэтую пасаду тры разы.

Жанаты, мае дзьвюх дачок. Праваслаўны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Румынскія палітыкі
Катэгорыя:Прэзыдэнты Румыніі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Гейдара Аліева
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Славянскі экспрэс

**Славя́нскі экспрэ́с** — хуткасны фірмовы цягнік, уведзены ў эксплюатацыю 1 жніўня 2006 году.

Новы хуткасны маршрут зьвязвае Маскву зь Менскам. Час у дарозе — 7 гадзін 22 хвіліны, што на 2 гадзіны 34 хвіліны менш за адпаведныя паказчыкі хуткасных цягнікоў дагэтуль. Робіць усяго два прыпынкі — у Вязьме і Воршы.

## Вонкавыя спасылкі
* «Славянский экспресс» будет идти до Минска на два с половиной часа быстрее 

Катэгорыя:Беларускія цягнікі
Катэгорыя:Расейскія цягнікі
Лунінецкі раён

**Лу́нінецкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Лунінецкі раён мяжуе з Ганцавіцкім, Пінскім і Столінскім раёнамі Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — горад Лунінец.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У Лунінецкі раён уваходзяць 2 гарады — Лунінец і Мікашэвічы, а таксама 11 сельскіх саветаў: Багданаўскі, Бастынскі, Вулькаўскі, Гарадоцкі, Дварэцкі, Дзятлавіцкі, Лахвенскі, Лунінскі, Рыдзігераўскі, Сінкевіцкі, Чучавіцкі.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 73 200 чал. (перапіс); 2016 год — 67 776 чал.; 2017 год — 67 288 чал.; 2018 год — 66 826 чал.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары

* Антон Сокал-Кутылоўскі,  беларускі вайсковы і грамадзкі дзяяч. Удзельнік Слуцкага збройнага чыну 1920 году, праваслаўны сьвятар
* Васіль Мельяновіч (1934, в. Азярніца  — 2004) — беларускі грамадзкі дзяяч на эміграцыі
*Цімафей Хведашчэня (1893, в. Заравічы — 1977) — беларускі вайсковы і грамадска-палітычны дзяяч, настаўнік, адзін з камандзіраў беларускага антыбальшавіцкага руху
*Сьвятлана Ціханоўская, палітык і апазіцыйны лідар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Старонка Лунінецкага райвыканкаму
Лунінскі сельсавет

**Лу́нінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Лунін.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Лунінецкага раёну Пінскай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Берасьцейскай).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 3

## Насельніцтва
* 1996 год — 6285 жыхароў, 2054 двары: вёскі Вулька 1 (431 двор, 1332 жыхары), Дубаўка (170 двароў, 541 жыхар), Лобча (328 двароў, 951 жыхар), Лунін (713 двароў, 2051 жыхар), Мелясьніца (23 двары, 67 жыхароў), станцыя Лоўча, пасёлкі Дубаўка (40 двароў, 123 жыхары), Палескі (да 1964 году — Крысьцінава; 349 двароў, 1220 жыхароў)
* 14 кастрычніка 2009 году — 4777 жыхароў

## Літаратура
*  С. 203
*  С. 401
*  С. 200


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лунінецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Чучавіцкі сельсавет

**Чу́чавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікія Чучавічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Чучавіцкі сельсавет у складзе Лунінецкага раёну Пінскай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Берасьцейскай).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 2

## Насельніцтва
* 1996 год — 4094 жыхары, 1572 двары: вёскі Баравікі (148 двароў, 355 жыхароў), Вялікія Чучавічы (942 двары, 2517 жыхароў), Кормуж (47 двароў, 120 жыхароў), Лугі (115 двароў, 261 жыхар), Малыя Чучавічы (317 двароў, 837 жыхароў), хутар Перадзел (3 двары, 4 жыхары)
* 14 кастрычніка 2014 году — 2989 жыхароў

## Літаратура
*  С. 203
*  С. 401
*  С. 200


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лунінецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Баравікі (Лунінецкі раён)

**Баравікі́** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Баравікі ўваходзяць у склад Чучавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1996 год — 355 жыхароў, 148 двароў
* 1999 год — 309 жыхароў
* 2010 год — 205 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Чучавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Кормуж

**Ко́рмуж** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Кормуж уваходзіць у склад Чучавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 69 чалавек
* 1999 год — 92 чалавекі
* 1996 год — 120 чалавек, 47 двароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Чучавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Перадзел (Лунінецкі раён)

**Перадзе́л** — хутар у Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 2 км на ўсход ад Вялікіх Чучавічаў. Перадзел уваходзіць у склад Чучавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 3 чалавекі
* 1996 год — 4 чалавекі, 3 двары

## Крыніцы

Катэгорыя:Чучавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Тэорыя абмежаваньняў

Асноўная ідэя **тэорыі абмежаваньняў** — кожная рэальная сыстэма, напрыклад прадпрыемства арыентаванае на рост прыбытку, мае па меншай меры адно абмежаваньне. У супрацьлеглым выпадку адбываўся б няспынны і бясконцы прырост прыбытку на прыкладзе прадпрыемсва. Першапачатковая задача мэнэджара — вызначэнне такога абмежаваньня і яго ліквідацыя ў максымальна кароткі пэрыяд. Па меры ліквідацыі аднаго абмежаваньня ў сыстэме ўтвараюцца іншыя, адно ці некалькі. Пасьлядоўнасьць вырашэньня і ліквідацыі абмежаваньня выключна лінейная, пасьля мэтанакіраванага выдаленьня аднаго абмежавання ў сыстэме пераходзяць да наступнага найбольш маштабнага абмежаваньня.

:«*either you manage constraints or they manage you*» 

Заснаваў тэорыю абмежаваньняў ізраільскі фізык Эліяху Голдрат, які пасьля распрацоўкі асноўных пастулятаў тэорыі абмежаваньняў зьмяніў прафэсію і перайшоў у бізнэс-кансалтынг.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мэнэджмэнт
Катэгорыя:Тэорыі
Багданаўка

Назву **Багда́наўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць
** Багданаўка — вёска ў Лунінецкім раёне

* Віцебская вобласьць
** Багданаўка — вёска ў Талачынскім раёне 

* Гомельская вобласьць
** Багданаўка — былы хутар у Жыткавіцкім раёне 
** Багданаўка — вёска ў Рэчыцкім раёне 

* Магілёўская вобласьць
** Багданаўка — вёска ў Качэрыцкім раёне 
** Багданаўка — вёска ў Клімавіцкім раёне 
** Багданаўка — вёска ў Хоцімскім раёне 
** Багданаўка — вёска ў Чэрыкаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Багданава
* Багданавічы
* Багданаў
* Багданаўцы
* Багданаўшчына
* Багданішкі
* Багданка
* Багданова
* Багданцы
* Багданы
Багданаўка (Берасьцейская вобласьць)

**Багда́наўка** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Багданаўка ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Багданаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Упершыню яна згадваецца ў пісьмовых крыніцах у 1800 годзе (у той час у ёй пражывала 168 мужчын і 147 жанчын, налічвалася 53 двары).

Перад Вялікай Айчыннай вайной у вёсцы жыло 1637 чалавек у 409 дварах.

У канцы мая 1944 году гітлераўцамі было спалена 395 дамоў, забіта 34 чалавекі, астатнія жыхары здолелі схавацца ў навакольных лясах і пасьля вайны адрадзілі населены пункт з попелу.

Да 1962 году Багданаўка знаходзілася ў складзе Лагішынскага раёну, пасьля была перададзена ў склад Лунінецкага раёну і аднесеная да Лунінскага сельсавету, у 1981 годзе выдзелена ў самастойны сельсавет. У сьнежні 1949 году ў вёсцы быў створаны калгас «Гігант»; потым тут знаходзіўся СВК «Багданаўка», у якім працавала каля 150 чалавек.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1642 жыхары
* 1999 год — 2015 жыхароў
* 1996 год — 657 двароў, 2260 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў

### Страчаная спадчына
* Царква Маці Божай Казанскай

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Прагноз надвор’я ў вёсцы Багданаўцы


Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
1259

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 29 траўня — Крыстафэр I, кароль Даніі