open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Заходняя канфэрэнцыя (НБА)

**Заходняя канфэрэнцыя** Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі складаецца з трох дывізіёнаў па пяць камандаў у кожным. Гульні плэй-оф заходняй канфэрэнцыі складаюцца з трох раўндаў, пераможца сустракаецца зь пераможцам ва ўсходняй канфэрэнцыі ў фінале, каб вызначыць чэмпіёна.

### [[Паўночна-заходні дывізіён (НБА)|Паўночна-заходні дывізіён]]
* Аклагома-Сіці Тандэр
* Дэнвэр Нагетс
* Мінэсота Тымбэрўулвз
* Портлэнд Трэйл Блэйзэрз
* Юта Джаз

### [[Ціхаакіянскі дывізіён (НБА)|Ціхаакіянскі дывізіён]]
* Голдэн Стэйт Ўорыярз
* Лос-Анджэлес Кліпэрз
* Лос-Анджэлес Лэйкерз
* Сакрамэнта Кінгс
* Фінікс Санз

### [[Паўднёва-заходні дывізіён (НБА)|Паўднёва-заходні дывізіён]]
* Г’юстан Рокітс
* Далас Мэвэрыкс
* Мэмфіс Грызьліз
* Нью-Арлеан Пэліканз
* Сан-Антоніё Спэрз

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Атлянтычны дывізіён (НБА)

**Атлянтычны дывізіён** — дывізіён, які ўваходзіць у склад Усходняй канфэрэнцыі НБА. Першапачаткова ён уключаў «Сэлтыкс», «Нэтс», «Нікс» і «Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз», затым у яго ўключылі «Таронта Рэптарз», а «Маямі Гіт», «Арланда Мэджык» і «Вашынгтон Ўізардс» перайшлі ў Паўднёва-ўсходні дывізіён.

## Сьпіс камандаў
* Бостан Сэлтыкс
* Бруклін Нэтс
* Нью-Ёрк Нікс
* Таронта Рэптарз
* Філадэлфія Сэвэнці Сыксэрз

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Site Sapiens

**Site Sapiens** — плятформа кіраваньня інфармацыяй на карпаратыўных інтэрнэт-сайтах. Уключае сыстэму кіраваньня сайтамі, асяродзьдзе распрацоўкі вэб-праграм, плятформу вэб-інтэграцыі. Плятформа Site Sapiens аптымізаваная для рэалізацыі рашэньняў клясу Enterprise Content Management (ECM), вэб-інтэграцыі разьмеркаваных інфармацыйных сетак.

## Кіраваньне сайтамі

Site Sapiens абслугоўвае тры віды інфармацыйных аб’ектаў: дакумэнты, запісы і файлы. Кожны з аб’ектаў утрымлівае атрыбуты, дадзеныя (адпаведна набору палёў), сьпісы асацыятыўных залежнасьцяў, сьпісы доступу. Карыстальніцкі інтэрфэйс сыстэмы пабудаваны на базе AJAX. Кіраваньне дакумэнтамі вядзецца праз інтэрфэйс дрэва, запісамі — праз грыды, файламі — праз браўзэры. Усе інтэрфэйсы падтрымліваюць тэхналёгію перасоўваньня аб’ектаў мышшу і лёгка наладжвацца карыстальнікам.

## Шаблёны
Site Sapiens пабудаваны на базе дэкляратыўнай мовы XML Sapiens. Структура сайта будуецца на аснове шаблёнаў (шаблёны афармленьня дакумэнтаў, шаблёны структур дадзеных ды шаблёны функцыянальнасьці).

## Таксаномія
Матэматычна таксаномія Site Sapiens можа быць азначана як двунакіраваны граф. Пры адміністраваньні сыстэмы яе часткі кампануюцца ў герархічныя структуры, якія складаюцца зь дзьвюх ці больш ступеняў. Разьдзелы гэтай структуры могуць утрымліваць згрупаваныя наборы запісаў.

## Расшыральнасьць
Site Sapiens не зьяўляецца модульнай сыстэмай. Бізнэс-лёгіка вэб-праграм, створаных у Site Sapiens, задаецца ў дэклярацыйнай мове XML Sapiens. 90% задач вэб-распрацоўкі пакрываюцца магчымасьцямі мовы. Пры неабходнасьці існуе магчымасьць уключаць плагіны, выкарыстоўваючы падзейную мадэль, заснаваную на прынцыпах аспэкт-арыентаванай распрацоўкі праграмнага забесьпячэньня.

## Сэрвіс-арыентаваная архітэктура
Карыстальніцкія інтэрфэйсы вэб-праграм Site Sapiens пабудаваныя на прынцыпах сэрвіс-арыентаванай архітэктуры. Карыстальніцкія формы атрымліваюць дадзеныя ад кантролераў, якія, у сваю чаргу, могуць прымаць дадзеныя са зьнешніх сэрвэраў праз SOAP. Сэрвісныя праграмы Site Sapiens рэалізаваныя ў выглядзе вэб-сэрвісаў і могуць быць разьмеркаваныя па розных сэрвэрах.

## Глядзіце таксама
* XML Sapiens
* Moodle
* Drupal

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне
XML Sapiens

**XML Sapiens** — дэкляратыўная мова карыстальніцкіх інтэрфэйсаў вэб-дастасункаў. XML Sapiens дазваляе падрыхтаваць набор аб'ектаў, якія апісваюць зьвесткі, афармленьне і функцыянальнасьць вэб-дастасунку. У далейшым гэтыя аб'екты выкарыстоўваюцца пры канструяваньні вэб-дастасункаў.

Мова закліканая скараціць час на распрацоўку і адладку вэб-дастасункаў, дазволіць шматразовае выкарыстаньне састаўных аб'ектаў дастасунку.

Мова атрымлівае ў спадчыну стыль сынтаксісу адкрытых стандартаў XSLT, xInclude, XEXPR. Для практычнага выкарыстаньня XML Sapiens патрабуецца працэсар мовы. На цяперашні момант даступная для вольнай загрузкі вэрсія працэсара для мовы PHP.

## Глядзіце таксама
* CSS
* XSL
* SAPID

## Вонкавыя спасылкі
* XML Sapiens Site
* XML Discussion Board
* XML Sapiens PHP Processor
* SAPID CMS based on XML Sapiens
* DeeLight 2 CMS based on XML Sapiens

Катэгорыя:XML
Катэгорыя:Парадыгмы праграмаваньня
Цэнтральны дывізіён (НБА)

**Цэнтральны дывізіён** — дывізіён, які ўваходзіць ў склад Усходняй канфэрэнцыі НБА. Да сэзону 2004-2005 гэты дывізіён уключаў Таронта Рэптарз, Атланта Гокс, Нью-Арлеан Горнэтс, а таксама каманды, якія ўваходзяць ў яго і цяпер.

## Сьпіс камандаў
* Дэтройт Пістанз
* Індыяна Пэйсэрз
* Кліўлэнд Кавальерз
* Мілўокі Бакс
* Чыкага Булз

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Сыстэма кіраваньня зьместам

***Сыстэма кіраваньня зьместам***, *сыстэма кіраваньня кантэнтам* або *кантэнт-мэнэджар* (, CMS) — рухавік вэб-бачыны, які дазваляе кіраваць тэкставым і графічным зьместам вэб-бачыны, гэта значыць, зьмяняць ейнае інфармацыйнае напаўненьне, не клапоцячыся пра ўнутраны механізм пабудовы вэб-старонак. Некаторыя віды сайтаў падтрымліваць без сыстэмы кіраваньня зьместам вельмі цяжка.

Цяпер існуе мноства ўжо распрацаваных кантэнт-мэнэджараў, у тым ліку і бясплатных. Іх можна падзяліць на тры тыпы па спосабе працы:

# **Генэрацыя старонак па запыце.** Кантэнт-мэнэджары такога тыпу працуюць на аснове зьвязку «Модуль рэдагаваньня → База зьвестак → Модуль пада́ньня». Модуль паданьня генэруе старонку са зьместам пры запыце на яго на аснове інфармацыі з базы зьвестак. Інфармацыя ў базе зьвестак зьмяняецца з дапамогай модулю рэдагаваньня. Старонкі зноўку ствараюцца серверам пры кожным запыце, а гэта стварае нагрузку на сістэмныя рэсурсы. Нагрузка можа быць шматкроць паніжаная пры выкарыстаньні сродкаў кэшаваньня, якія маюцца ў сучасных вэб-серверах.
# **Генэрацыя старонак пры рэдагаваньні**. Кантэнт-мэнэджары гэтага тыпу па сутнасьці ёсьць праграмамі для рэдагаваньня старонак, якія пры занясеньні зьменаў у зьмест сайта ствараюць набор статычных старонак. Пры такім спосабе ахвяруецца інтэрактыўнасць паміж наведвальнікам і зьмесцівам сайта.
# **Зьмяшаны тып**. Як вынікае з назову, спалучае ў сабе перавагі першых двух. Можа быць рэалізаваны шляхам кэшаваньня: модуль паданьня генэруе старонку адзін раз, у далейшым яна ў разы хутчэй падгружаецца з кэша. Кэш можа абнаўляцца як аўтаматычна, па заканчэньні некаторага тэрміну часу, або пры занясеньні зьменаў у вызначаныя падзелы сайта, так і ўручную па камандзе адміністратара.

**Іншы падыход** — захаваньне вызначаных інфармацыйных блёкаў на этапе рэдагаваньня сайту і зборка старонкі з гэтых блёкаў пры запыце адпаведнай старонкі карыстальнікам.

Тэрмін «кантэнт-мэнэджар» можа таксама азначаць род чалавечай дзейнасьці (рэдактар сайту).

Вялікая частка сучасных сыстэм кіраваньня зьместам рэалізуецца з дапамогай візуальнага рэдактара — праграмы, якая стварае html-код з адмысловай спрошчанай разьметкі, якая дазваляе карыстальніку прасьцей фарматаваць тэкст. Прыкладам апошняй зьяўляецца вікі-тэкст.

## Вонкавыя спасылкі

* «Матрыца параўнаньня» розных СКЗ
* Агляды CMS
* Рэйтынг CMS
* OpenSourceCMS
НБА ў сэзоне 2004—2005 гадоў

**НБА ў сэзоне 2004—2005 гадоў** — 59-ы сэзон Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі.

## Плэй-оф
### Фінал
* Дэтройт — Сан-Антоніё 3:4

### 1/2 фіналу
* Сан-Антоніё — Фінікс 4:1
* Дэтройт — Маямі 4:3

### 1/4 фіналу
* Вашынгтон — Маямі 0:4
* Сан-Антоніё — Сіетл 4:2
* Дэтройт — Індыяна 4:2
* Далас — Фінікс 2:4

### 1/8 фіналу
* Дэтройт — Філадэльфія 4:1
* Далас — Г’юстан 4:3
* Бостан — Індыяна 3:4
* Сакрамэнта — Сіетл 1:4
* Маямі — Нью-Джэрзі 4:0
* Вашынгтон — Чыкага 4:2
* Дэнвэр — Сан-Антоніё 1:4
* Мэмфіс — Фінікс 0:4

## Рэгулярны чэмпіянат
:*В = Выйгрышаў, П = Паразаў, А% = Адсотак выйграных матчаў*

## Вонкавыя спасылкі
* Сэзон 2004—2005 гадоў на сайце Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі

2004/2005
НБА ў сэзоне 2005—2006 гадоў

**НБА ў сэзоне 2005—2006 гадоў** — 60-ы сэзон Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі.

## Плэй-оф
### Фінал
* Далас — Маямі 2:4

### 1/2 фіналу
* Дэтройт — Маямі 2:4
* Далас — Фінікс 4:2

### 1/4 фіналу
* Далас — Сан-Антоніё 4:3
* Дэтройт — Кліўлэнд 4:3
* Маямі — Нью-Джэрзі 4:1
* Кліпэрз — Фінікс 3:4

### 1/8 фіналу
* Вашынгтон — Кліўлэнд 2:4
* Сакрамэнта — Сан-Антоніё 2:4
* Маямі — Чыкага 4:2
* Дэнвэр — Кліпэрз 1:4
* Індыяна — Нью-Джэрзі 2:4
* Лэйкерз — Фінікс 3:4
* Дэтройт — Мілўокі 4:1
* Далас — Мэмфіс 4:0

## Рэгулярны чэмпіянат
:*В = Выйгрышаў, П = Паразаў, А% = Адсотак выйграных матчаў*

## Вонкавыя спасылкі
* Сэзон 2005—2006 гадоў на сайце Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі

2005/2006
Таронта Рэптарз

**Таронта Рэптарз** () — прафэсійны баскетбольны клюб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснаваная ў 1995 годзе. Клюб месьціцца ў горадзе Таронта, Антарыё.

## Статыстыка
*В = выйгрышы, П = паразы, В% = адсотак выйграных матчаў*

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НБА
Катэгорыя:Канадзкія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Спартыўныя клюбы Таронта
Нью-Арлеан Пэліканз

«**Нью-Арлеан Пэліканз**» () — прафэсійны баскетбольны клюб, выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснаваная ў 1988 годзе. Клюб месьціцца ў горадзе Нью-Арлеан, штат Луізыяна. 18 красавіка 2013 году назва клюбу была зьмененая зь «Нью-Арлеан Горнэтс» на «Нью-Арлеан Пэліканз».

## Статыстыка
*В = выйгрышы, П = паразы, А% = адсотак выйграных матчаў*

## Статыстычныя лідэры і ўзнагароды

### Лідэры франшызы

*Статыстыка станам на 11 сьнежня 2019 году.*

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НБА
Катэгорыя:Баскетбольныя клюбы ЗША
Катэгорыя:Нью-Арлеан
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1988 годзе
Сіетл Супэрсонікс

«**Сіетл Супэрсонікс**» () — былы прафэсійны баскетбольны клюб, які выступаў у Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснаваная ў 1967 годзе і праіснавала да 2008 году. Клюб месьціўся ў горадзе Сіетл, штат Вашынгтон. Пасьля сэзону 2007—2008 гадоў каманда пераехала ў Аклагома-Сіці і цяпер выступае пад назвай «Аклагома-Сіці Тандэр».

## Статыстыка
*В = выйгрышы, П = паразы, А% = адсотак выйграных матчаў*

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НБА
Катэгорыя:Баскетбольныя клюбы ЗША
Катэгорыя:Сіетл
Паўднёва-ўсходні дывізіён (НБА)

**Паўднё́ва-ўсхо́дні дывізіё́н** — дывізіён, які ўваходзіць у склад Усходняй канфэрэнцыі НБА.

## Сьпіс камандаў
* Арланда Мэджык
* Атланта Хокс
* Вашынгтон Ўізардз
* Маямі Хіт
* Шарлот Горнэтс

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Звычайная хвоя

**Звыча́йная хво́я** (або **сасна**) () — вечназялёнае іглічнае дрэва роду хвоя сямейства хваёвых.

Дрэвы вышынёй да 40 м, з круглявай кронай і прамым ствалом, пакрытым чырвона-бурай або шараватай карою. Лісьце (ігліца) разьмяшчаецца парамі на скарочаных парастках, іголкападобнае, цьвёрдае, шчыльнае, гладкае, шыза-зялёнае, з унутранага боку плоскае, звонку выпуклае.

Цьвіце ў канцы траўня — пачатку чэрвеня. Пасьля апладненьня пупышкі разрастаюцца і дранцьвеюць.

Хвоя зьяўляецца асноўнай лесаўтваральнай пародаю ў лясах Беларусі. Умовы росту — ад сухіх пясковых выдмаў да верхавых балотаў. Найвялікшыя масівы на Нарачана-Вялейскай, Верхнянёманскай, Полацкай, Палескай нізінах і Цэнтральнабярэзінскай раўніне.

У народнай мэдыцыне выкарыстаюць маладыя парасткі або суквецьці зь нявысыпаным пылком. Пылок настойваюць на сьпірту, заварваюць у кіпеню або настойваюць з кіпячым малаком, дадаючы мёд, алей, часам яйкі, і ўжываюць пры захворваньні лёгкіх.

Сьвежую смалу (жывіцу) заліваюць вадой і вытрымліваюць на сонцы напрацягу 9 дзён, пасьля чаго п’юць пры захворваньні лёгкіх. Маладыя (чырвоныя) пупышкі настойваюць на гарэлцы альбо вадзе і п’юць пры болях у сэрцы. Робяць ванны з ігліцы; заварваюць пылок як гарбату і п’юць пры рэўматызьме; жывіцай заліваюць раны; верхнюю жоўтую плёнку ад кары галін прыкладваюць да ран ці болек.

## Беларусь
 год найвялікшая хвоя Беларусі расла каля вёскі Сушчава ў Віцебскім раёне. Яе вышыня складала каля 30 мэтраў, дыямэтар — 140 сантымэтраў, узрост — каля 250 гадоў.

## Крыніцы

Звычайная
Катэгорыя:Таксоны, найменаваныя Карлам Лінэем
Катэгорыя:Чырвоны сьпіс МСАП відаў з найменшай рызыкай
Катэгорыя:Флёра Азіі
Катэгорыя:Флёра Эўропы
Катэгорыя:Віды, апісаныя ў 1753 годзе
Катэгорыя:Садовыя расьліны
Катэгорыя:Дэкаратыўныя дрэвы
Цьвік

**Цьвік** — выкананая зь цьвёрдага мэталу, часьцей за ўсё сталі рэч, з аднаго боку завостраная, а з другога скончаная плоскім капялюшыкам, якая служыць для злучэньня розных элемэнтаў (звычайна дрэва) шляхам забіваньня. Для забіваньня цьвікоў ужываецца малаток.
Звычайна пры работах, што патрабуюць хуткага забіваньня вялікай колькасьці цьвікоў, карыстаюцца электрычнымі ці пнэўматычнымі малаткамі, якія патрабуюць спэцыяльных цьвікоў, злучаных плястыкавым пасам.

## Гісторыя

У старажытнасьці чалавек вырабляў цьвікі з костак рыбы, шыпоў расьлін, з дрэва цьвёрдых парод.

У эпоху бронзавай культуры зьявіліся першыя мэталічныя цьвікі — літыя і каваныя. Потым цьвікі сталі вырабляцца зь меднага і жалезнага дроту.

У наш час цьвікі вырабляюцца ў асноўным з жалеза. У асобных выпадках яны вырабляюцца з латуні, медзі, цынка і іншых матэрыялаў.

Катэгорыя:Будаўнічыя матэрыялы
Дуброўна (неадназначнасьць)

Назву **Дуброўна** маюць:

* Дуброўна — горад у Віцебскай вобласьці, цэнтар Дубровенскага раёну
* Дуброўна — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Дуброўна — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Дуброўна — вёска ў Вармінска-Мазурскім ваяводзтве Польшчы
Вэб-інтэграцыя

**Вэб-інтэграцыя**&nbsp;— абʼяднаньне разнастайных частак і сыстэм у адзіную сераду на базе вэб. Задача вэб-інтэграцыі&nbsp;— аб’яднаць разнастайныя вэб-прыкладаньні і сыстэмы ў адзіную сераду на базе вэб.

## Гісторыя
Разьвіцьцё інтэрнэта зрабіла вэб-браўзэры дамінуючым ПЗ для доступу да зьместу, прыкладаньняў і сыстэм па ўсім сьвеце. У некаторых кампаніях склалася тэндэнцыя падаваць сваім супрацоўнікам, партнэрам і кліентам доступ да ўсіх тыпаў інфармацыі і сэрвісаў пасродкам вэба.

## Тыпы інтэграцыі
* **Інтэграцыя на ўзроўні паданьня**. Узровень паданьня — вэб-базаваны карыстальніцкі інтэрфэйс, плятформазалежны графічны карыстальніцкі інтэрфэйс (GUI) або кансоль тэрмінала. Дадзены ўзровень дазваляе карыстальніку ўзаемадзейнічаць з прыкладаньнем. Інтэграцыя на ўзроўні паданьня дае доступ да карыстальніцкага інтэрфэйсу выдаленых прыкладаньняў.
* **Інтэграцыя на ўзроўні функцыянальнасьці**. Дадзеная інтэграцыя забясьпечвае прамы доступ да бізнэс-лёгікі прыкладаньняў. Гэта дасягаецца непасрэдным узаемадзеяньнем прыкладаньняў з API (праграмным інтэрфэйсам прыкладаньняў) або жа ўзаемадзеяньнем пасродкам вэб-сэрвісаў.
* **Інтэграцыя на ўзроўні дадзеных**. У гэтым выпадку мяркуецца доступ да адной або некалькіх баз дадзеных, якія выкарыстоўваюцца прыкладаннем.
* **Комплексная інтэграцыя**. Камэрцыйныя рашэньні па вэб-інтэграцыі, як правіла, уключаюць усё тры тыпы інтэграцыі.

## Перавагі вэб-інтэграцыі
* Вэб-інтэграцыя дазваляе разгортваць інфармацыйныя сыстэмы на базе іншых прыкладаньняў без неабходнасьці разьбірацца ў іх бацькоўскіх сыстэмах, праграмных серадах і архітэктурах баз дадзеных.
* SOA і вэб-сэрвісы выкарыстаюць праграмную мову і платформазалежныя інтэрфэйсы паміж прыкладаньнямі карпаратыўнай інфраструктуры ІТ. Гэта дае яўныя перавагі ў падтрымцы, кіравальнасці, разгортваньні інфармацыйных сетак.
* Вэб-інтэграцыя дазваляе канструяваць комплексную функцыянальнасьць, камбінуючы разнастайныя кампанэнты пасродкам пратаколаў вэб-сэрвісаў.
* Вэб-інтэграцыя дазваляе выкарыстаць вэб-сэрвісы распрацоўнікаў.
* Вэб-інтэграцыя дазваляе разьвіваць праграмныя інтэрфэйсы прыкладаньняў праз пратаколы вэб-сэрвісаў без праграмаваньня.

Для вэба-інтэграцыі выкарыстоўваецца камэрцыйнае ПЗ або папулярныя тэхналёгіі, такія як PHP/Pyton/Perl, XForms, SOAP і т.д.

## Зьвязаныя тэхналёгіі
* SOAP
* SOA
* REST
* RPC
* XML
* ECM

Катэгорыя:Вэб-праграмаваньне
Катэгорыя:Разьмеркаваныя вылічэньні
Катэгорыя:Парадыгмы праграмаваньня
Герэрская мова

**Герэрская мова**, **мова герэра** (Otjiherero) — мова, якая ўваходзіць у сям’ю моў банту (нігера-конгская група). Гэта мова народнасьці герэра ў Намібіі (113 000) і Батсване. Агульная папуляцыя носьбітаў складае прыкладна 133 000 чалавек.

Катэгорыя:Мовы банту
How to Dismantle an Atomic Bomb

***How to Dismantle an Atomic Bomb*** — адзінаццаты студыйны альбом ірляндзкага гурта U2, афіцыйны рэліз якога прыпаў на 19 лістапада 2004 году. Альбом быў запісаны на лэйблах «Island» ды «Interscope», належных кампаніі «Universal Music». У гэтым альбоме U2 канчаткова вяртаецца да шчырай, чыстай і простай рокавай стылістыкі сваіх першых запісаў ды перамагае прагу да залішніх мэдытатыўна-філязофскіх абагульненьняў. Паводле лідэра гурта Bono, гэты альбом стаўся іх першым рокавым альбомам, шлях да якога склаў адлегласьць у 20 гадоў.

## Склад гурта на пэрыяд запісу альбому
* Bono — вакал
* The Edge — гітара
* Адам Клэйтан — бас-гітара
* Лары Малін — бубны, пэркусія

## Сьпіс трэкаў
Наступны сьпіс песень пазначаны на вокладцы рэлізу, які распаўсюджваўся ў Беларусі праз «West Records»:
# «Vertigo» — 3:13
# «Miracle Drug» — 3:54
# «Sometimes You Can’t Make It on Your Own» — 5:05
# «Love and Peace or Else» — 4:48
# «City of Blinding Lights» — 5:46
# «All Because of You» — 3:34
# «A Man and a Woman» — 4:27
# «Crumbs from Your Table» — 4:59
# «One Step Closer» — 3:47
# «Original of the Species» — 4:34
# «Yahweh» — 4:22

У гэтым рэлізе адсутнічае кампазыцыя «Fast Cars» (3:44), якая была выпушчаная ў якасьці бонусу для рынкаў Вялікабрытаніі й Японіі.

## Узнагароды
Грэмі 2006:
* *How to Dismantle an Atomic Bomb* — альбом году; найлепшы рок-альбом;
* «Sometimes You Can’t Make It on Your Own» — песьня году; найлепшае вакальнае рок-выкананьне дуэтам ці гуртом;
* «City of Blinding Lights» — найлепшая рок-песьня.

Варта таксама дадаць, што самотнік «Vertigo» (назва загалоўнай песьні), які быў выпушчаны раней за сам альбом, дастаў на «Грэмі-2005» наступныя ўзнагароды: найлепшая рок-песьня, лепшае рок-выкананьне й найлепшы кліп.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Пра альбом на афіцыйнай бачыне U2
* Пра трыюмф альбому на «Грэмі-2006» паводле «Радыё Свабода»

Катэгорыя:Альбомы U2
Голдэн Стэйт Ўорыярз

«**Го́лдэн Стэйт Ўо́рыярз**» () — прафэсійны баскетбольны клюб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Клюб месьціцца ў горадзе Оклэнд, штат Каліфорнія. Каманда была заснаваная ў 1946 годзе як «Філадэлфія Ўорыярз» () ў Філадэлфіі, штат Пэнсыльванія. У дэбютным сэзоне каманда выйграла чэмпіянат Баскетбольнай асацыяцыі Амэрыкі (БАА), якая пасьля стала Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыяй, пасьля аб’яднаньня з Нацыянальнай баскетбольнай лігай (НБЛ).

У 1962 годзе каманда пераехала ў Сан-Францыска, зьмяніла назву на «Сан-Францыска Ўорыярз» (). З гэтай назвай клюб выступаў да 1971 году, пасьля чаго пераназваўся на «Голдэн Стэйт Ўорыярз». З 1966 году каманда праводзіць свае хатнія гульні ў мясьціне, цяпер вядомай як «Оракл арэна», за выключэньнем 1972 году, калі падчас рэканструкцыі арэны «Ўорыярз» гулялі ў Сан-Хасэ, штат Каліфорнія. Акрамя чэмпіёнскага тытула, атрыманага ў сэзоне 1946/47, каманда яшчэ чатыры разы рабілася чэмпіёнам НБА: у сэзоне 1955/56 у Філядэльфіі, у сэзонах 1974/75, 2014/15 і 2016/2017 як Голдэн Стэйт.

13 красавіка 2016 году клюб паставіў новы рэкорд НБА па колькасьці перамог-параз у рэгулярным сэзоне — 73:9, пераўзышоўшы тым самы папярэдні, усталяваны клюбам «Чыкага Булз» у сэоне 1995—1996 гадоў. Пры гэтым клюб усталяваў антырэкорд — ведучы ў фінале ў «Кліўлэнд Кавальерз» зь лікам 3-1, ён прайграў тры наступныя матчы і ўсю сэрыю, што адбылося ў НБА ўпершыню.

## Статыстычныя лідэры і ўзнагароды

### Лідэры франшызы

*Статыстыка станам на 22 лістапада 2019 году.*

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НБА
Катэгорыя:Баскетбольныя клюбы ЗША
Катэгорыя:Оклэнд (Каліфорнія)
Атланта Гокс

«**Атланта Гокс**» () — прафэсійны баскетбольны клюб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснаваная ў 1946 годзе. Клюб месьціцца ў горадзе Атланце, штат Джорджыя.

## Статыстыка
*В = выйгрышы, П = паразы, А% = адсотак выйграных матчаў*

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НБА
Катэгорыя:Баскетбольныя клюбы ЗША
Катэгорыя:Атланта
Ціхаакіянскі дывізіён (НБА)

**Ціхаакія́нскі дывізіё́н** — дывізіён, які ўваходзіць у склад Заходняй канфэрэнцыі НБА. Усе пяць камандаў былі ў гэтым дывізіёне да таго, як яго пакінулі Портлэнд Трэйл Блэйзэрз і Сіетл Супэрсонікс.

## Сьпіс камандаў
* Голдэн Стэйт Ўорыярз
* Лос-Анджалес Кліпэрз
* Лос-Анджалес Лэйкерз
* Сакрамэнта Кінгс
* Фінікс Санз

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Паўднёва-заходні дывізіён (НБА)

**Паўднёва-заходні дывізіён** — дывізіён, які ўваходзіць ў склад Заходняй канфэрэнцыі НБА. Далас Мэвэрыкс, Г’юстан Рокітс, Мэмфіс Грызьліз, Сан-Антоніё Спэрз патрапілі ў гэты дывізіён зь цяпер не існуючага Сяреднезаходняга дывізіёну, а Нью-Арлеан Пэліканз з Цэнтральнага дывізіёну.

## Сьпіс камандаў
* Далас Мэвэрыкс
* Мэмфіс Грызьліз
* Нью-Арлеан Пэліканз
* Сан-Антоніё Спэрз
* Г’юстан Рокітс

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Паўночна-заходні дывізіён (НБА)

**Паўночна-заходні дывізіён** — дывізіён, які ўваходзіць у склад Заходняй канфэрэнцыі НБА. Дэнвэр Нагетс, Мінэсота Тымбэрўулвз і Юта Джаз трапілі ў гэты дывізіён зь цяпер ужо няіснага Сярэднезаходняга дывізіёну, а Портлэнд Трэйл Блэйзэрз і Сіетл Супэрсонікс зь Ціхаакіянскага дывізіёну.

## Сьпіс камандаў
* Дэнвэр Нагетс
* Мінэсота Тымбэрўулвз
* Портлэнд Трэйл Блэйзэрз
* Сіетл Супэрсонікс
* Юта Джаз

Катэгорыя:Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
Нью-Джэрзі Дэвілз

**Нью-Джэрзі Дэвілз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Ньюарк, штат Нью-Джэрзі, ЗША. Клюб быў закладзены ў 1974 годзе ў горадзе Канзас-Сіці штату Мізуры. Першай была назва «Канзас-Сіці Скаўтс». Праз два гады каманда пераехала ў Дэнвэр, узяўшы новую назву «Каларада Рокіс». Нарэшце, у 1982 годзе адбыўся апошні пераезд у Нью-Джэрзі, пасьля чаго быў перайменаваны ў «Нью-Джэрзі Дэвілз». Тройчы выйгравалі Кубак Стэнлі — у 1995, 2000 і 2003 гадах.

## Гісторыя
У 1972 годзе НХЛ абвесьціла аб плянах пашырыць лігу двума новымі клюбамі, адзін з гэтых клюбаў паўстаў у Канзас-Сіці з штату Мізуры. Ён апынуўся ва ўласнасьці групы, ачоленай Эдўінам Г. Томпсанам. Новая каманда атрымала назоў «Канзас-Сіці Скаўтс», ушаноўваючы статую «Скаўт» працы Сайруса Даліна, якая ўсталяваная ў гарадзкім парку Пэн-Валі. Ва ўступным сэзоне 1974—1975 гадоў «скаўты» пэўны час мусілі пачакаць да дзявятай гульні, каб згуляць на хатняй Кемпэр-Арэне. У дзясятым матчы клюб здабыў і першую перамогу, выгуляўшы яшчэ адзін клюб з пашырэньня «Вашынгтон Кэпіталз». Здабыўшы ўсяго 41 пункт, «Скаўтс» скончылі сэзон апошнімі ў сваім дывізіёне, горшымі былі вынікі толькі ў «Кэпіталз».

Пасьля двух сэзонаў у Канзас-Сіці франшыза пераехала ў Дэнвэр, дзе была перайменавана ў «Каларада Рокіс» і ладзіла матчы ў Макнікалз-Спортс-арэне. У сваёй першай гульні па перабазаваньні «Рокіс» перамаглі «Таронта Мэйпл Ліфс» зь лікам 4:2. Дружына доўга час прэтэндавала на плэй-оф, але сэрыя з 18 матчаў безь перамогаў прымусіла клюб забыцца на плэй-оф. У наступным сэзоне каларадцы прабіліся ў плэй-оф Кубка Стэнлі, але адразу ж былі выбітыя «Філадэлфіяй Флаерз». Клюбу ўвесь час бракавала стабільнасьці, гэтак у першыя восем гадоў існаваньня «Скаўтс/Рокіс» трэнаваньні дзесяць трэнэраў, кожны зь якіх не правацаў больш за два поўныя сэзоны.

Да сэзону 1978—1979 гадоў каманда была прададзеная бізнэсоўцу Артуру Імпэраторэ, які паходзіў зь Нью-Джэрзі. Новы ўладальнік меў намер перанесьці каманду ў свой родны штат, але такі плян быў моцна крытыкаваны, бо ў тым рэгіёне ўжо існавалі тры клюбы НХЛ. У любым выпадку, арэна Мідаўлэнд у Нью-Джэрзі на той час яшчэ была ў стадыі будаўніцтва, а акрамя яе больш не было прыдатнага месца для каманды, таму франшыза засталася ў Дэнвэры. Тым часам гульня каманды ўсё яшчэ была благой. Праз два гады клюб зьмяніў уладальнікаў, якія наважыліся перавезьці франшызу ў Нью-Джэрзі. Каб зьдзейсьніць перабазаваньня клюб быў вымушаны сплаціць кампэнсацыю «Нью-Ёрк Айлэндэрз», «Нью-Ёрк Рэйнджарз» і «Філадэлфіі Флаерз» за тое, што мусілі падзяліць мясцовы рынак.

30 чэрвеня 1982 году каманда была перайменаваная ў «Нью-Джэрзі Дэвілз», спасылаючыся на легенду пра Джэрзійскага д’ябла. Гэтая істота нібыта насяляла хваёвыя лясы Паўднёвага Джэрзі. Больш за 10 тысяч чалавек узялі удзел у галасаваньні на выбар назова. Першы матч скончыўся ўнічыю 3:3. Супернікам у той сустрэчы быў «Пітсбург Пінгвінз», прычым першы гол клюбу ўлучыў у браму «пінгвінаў» Дон Лэвэр. Першая перамога была здабытая ў матчы супраць «Нью-Ёрк Рэйнджарз».

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Нью-Ёрк Айлэндэрз

**Нью-Ёрк Айлэндэрз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Нью-Ёрк, штат Нью-Ёрк, ЗША. «Айлэндэрз» ёсьць адной з трох клюбаў НХЛ у аглямэрацыі Нью-Ёрку поруч з «Нью-Джэрзі Дэвілз» і «Нью-Ёрк Рэйнджарз». Заўзятарамі каманды ў першую чаргу жывуць у Лонг-Айлэндзе. Каманда чатыры разы запар выйгравала Кубак Стэнлі з 1980 па 1983 гады, але ў наступныя гады нью-ёркцы зьведалі пагаршэньне вынікаў, эканамічныя цяжкасьці і зьмяншэньне наведвальнасьці. У 1988 годзе каманда трапіла ў плэй-оф Кубка Стэнлі, але наступныя 22 сэзоны «Айлэндэрзу» не хапалі моцы, каб прабіцца ў плэй-оф.

## Гісторыя

Восеньню 1972 году Сусьветная хакейная асацыяцыя (СХА) заплянавала разьмесьціць у Нью-Ёрку каманду. Гэтай камандай была «Нью-Ёрк Райдэрз», якая мусіла гуляць у пабудаваным Насаў-Вэтэранз-Мэморыял-Калізэюм у акрузе Насаў. Аднак, улады акругі не жадалі, каб сюды прыехаў клюб ў СХА. У адказ прадстаўнікі Нацыянальнай хакейнай лігі (НХЛ) нанялі Ўільяма Шы, які дзесяцігодзьдзем раней дапамог стварыць у гэтым месцы бэйсбольны клюб «Нью-Ёрк Мэтс», каб той здолеў стварыць каманду НХЛ на Лонг-Айлэндзе.

Тым ня менш, рэзка супраць стварэньню яшчэ аднага клюбу ў межах гораду запярэчыла кіраўніцтва «Нью-Ёрк Рэйнджарз», якія не жадалі пашырэньню дадатковай канкурэнцыю ў горадзе і ваколіцах. У рэшце рэшт, кіраўнік НХЛ Кларэнс Кэмпбэл і Ўільям Шы здолелі пераканаць уладальнікаў «Рэйнджарз» і Мэдысан-Сквэр-Гардэн, каб яны перагледзелі сваё стаўленьне. Прэзыдэнт «Рэйнджарз» Біл Джэнінгс узважыў плюсы і мінусы. Ён зразумеў, што яшчэ адная мясцовая каманда НХЛ будзе вымушаная кампэнсаваць «рэйнджарам» сродкі пры пашырэньні, у той час як з каманды СХА будзе цяжка спагнаць нейкія грошы. Нарэшце, калі новая франшыза НХЛ будзе базавацца ў прадмесьцях у акрузе Насаў, гэта дапаможа згуртаваць жыхароў Нью-Ёрку вакол «рэйнджараў».

Не зважаючы на тое, што за два гады да таго ўжо адбылося пашырэньня НХЛ да 14 клюбаў, 8 лістапада 1971 году НХЛ далі дазвол на стварэньне каманда ў Лонг-Айлэндзе, якую меўся атрымаць прадпрымальнік Рой Бо, які валодаў таксама баскетбольным клюбам «Нью-Ёрк Нэтс». Паводел ўмоваў Бо мусіў зрабіць уступны ўнёсак 6 мільёнаў даляраў, а таксама сплаціць 5 мільёнаў даляраў клюбу «Нью-Ёрк Рэйнджарз» у якасьці кампэнсацыі за падзел мясцовага рынку. Поруч зь Нью-Ёркам новую франшызу атрымала Атланта, дзе быў створаны клюб «Атланта Флэймз», бо ліга жадала захаваць каляндар збалянсаваным і не дапусціць СХА на новы рынак, бо ў Атланце быў пабудаваны ў той час новы стадыён Омні-Калізэюм.

Назва «Нью-Ёрк Айлэндэрз» была публічна агалошанае 15 лютага 1972 году на адмыловай прэсавай канфэрэнцыі. Шмат хто разьлічваў, што клюб будзе мець назву «Лонг-Айлэнд Дакс» бо раней з 1959 па 1973 гады існавала каманды з такой жа назвай. Зьяўленьне новай каманды пагоршыла фінансавы стан «Нью-Ёрк Райдэрз» з СХА, які хутка быў вымушаны зьехаць з Мэдысан-Сквэр-Гардэн і перабрацца у Нью-Джэрзі.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Бафала Сэйбрз

**Бафала Сэйбрз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Бафала, штат Нью-Ёрк, ЗША. Каманда была створаная ў 1970 годзе і разам з «Ванкувэр Кэнакс» далучылася да НХЛ, у выніку чаго ліга пашырылася да 14 камандаў. «Шаблі» свае хатнія матчы ладзяць у Кібанк-Сэнтар арэне з 1996 году, а раней ад моманту стварэньня клюб гуляў у Мэморыял Аўдыторыюм. Дружына двойчы прасоўвалася ў фінал Кубка Стэнлі, але двойчы трывалі паразы. Спачатку ў 1975 годзе яны прагулялі «Філадэлфіі Флаерз», а ў 1999 годзе зьведалі паразу ад «Далас Старз». «Шаблі» поруч з «Кэнакс» ёсьць найстарэйшымі дзейнымі франшызамі, якія ніколі не выйгралі Кубак Стэнлі.

## Гісторыя
У Бафала ўжо мелася гісторыя прафесійнага хакею да стварэньня «Бафала Сэйбрз». Гэтак перад самым стварэньнем «шабляў» у горадзе базаваўся клюб «Бафала Байзанз», які спаборнічаў у Амэрыканскай хакейнай лізе. Гэты клюб існаваў з 1940 году, а ў апошні свой год каманда здабыла Кубак Колдэра.

Кіраўнікі каманды, не жадалі надалей выкарыстоўваць назву «бізоны», таму аб’явілі конкурс на новы назоў. Сярод іншых варыянтаў перамогу атрымала назва «Шаблі». Такі выбар быў абумоўлены тым, што кіраўнік Сэймур Нокс адчуў, што шабля ёсьць зброяй, якую нясе лідэр, і можа быць эфэктыўным як у нападзе, гэтак і абароне. Насамрэч, Ноксы двойчы спрабавалі займець каманду ў НХЛ, то бок спачатку пры пашырэньні лігі ў 1967 годзе, а потым мелі жаданьне набыць «Оклэнд Сылз», каб потым перавезьці каманду ў Бафала. Былы генэральны мэнэджэр і галоўны трэнэр «Таронта Мэйпл Ліфс» Панч Імлач быў наняты на тыя пасаду ў наваствораны клюб. Год дэбюту «шабляў» стаў важным годам для спортоавага жыцьця Бафала, бо ў дадатак да дэбюту хакейнага клюбу каманда амэрыканскага футболу «Бафала Білз» афіцыйна запачаткавалі свой удзел у розыгрышах Нацыянальнай футбольнай лігі, а «Бафала Брэйвэз» дэбютавалі ў спаборніцтвах Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Бафала
Атава Сэнатарз

**Атава Сэнатарз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Атава, правінцыя Антарыё, Канада. Клюб быў закладзены бізнэсоўцам у сфэры нерухомасьці з Атавы Брусам Файрстоўнам 6 сьнежня 1990 году, пасьля двухгадовых перамочаў. Новая франшыза пачала гуляць у сэзоне 1992—1993 гадоў. Клюб быў названы ў гонар былога хакейнага клюбу гораду, які быў засанваны ў 1883 годзе і гуляў у НХЛ з 1917 па 1934 гады, здабыўшы 11 разоў Кубак Стэнлі.

## Гісторыя
Яшчэ з канца XIX стагодзьдзя ў Атаве існавала хакейная каманда, якая пазьней далучылся да НХЛ. Пасьля таго, як ліга пашырылася ў ЗША ў канцы 1920-х, фінансавыя страты сэнатараў прымусілі франшызу пераехаць у Сэнт-Луіс у 1934 годзе, дзе каманда пачала называцца «Сэнт-Луіс Іглз». У горадзе засталася толькі аматарская каманда.

Толькі празь дзесяцігодзьдзі ўзнавілася цікавасьць да прыцягненьня хакею ў горад. Аматарам у гэтай справе выступіў бізнэсовец Брус Файрстоўн, да якога далучыліся Сыріл Лідэр і Рэндзі Сэкстан. Цікавасьць мелася і ў грамадзкасьці, бо адразу было зарэзэрваная 11 тысяч сэзонных абанэмэнтаў. 12 сьнежня 1990 году НХЛ зацьвердзіла новую франшызу для Атавы, і новая каманда мусіла пачаць гуляць з сэзону 1992—1993 гадоў.

Першапачаткова каманда была зацікаўленая ў паслугах Браяна Сатэра ў якасьці першага галоўнага трэнэра, але Сатэр запатрабаваў бы высокі заробак і неахвотна бы ачоліў наваствораную каманду. У рэшце, Сатэр уладкаваўся ў «Бостан Бруінз», а атаўскі клюб падпісаў Рыка Боўнэса, якога Сатэр і замяніў на пасадзе галоўнага трэнэра ў Бостане. «Сэнатары» былі зьмешчаныя ў Адамзкі дывізіён Ўэйлскай канфэрэнцыі. Сваю дэбютную гульну канадцы прагулялі 8 кастрычніка 1992 году ў матчы супраць «Манрэаль Канадыенз». Уступны сэзон апынуўся катастрафічным, бо каманда здабыла толькі 10 пунктаў, прагуляўшы пры гэтым 70. Па-за лёдам, Файрстоўн меў патрэбу ў яшчэ адным партнэры, каб палепшыць клюбны фінансавы стан. У выніку 50% франшызы былі прададзеныя прадпрымальніку Роду Брайдэну. Было створанае абмежаванае партнэрства, каб валодаць хакейнай камандай і новай кампаніяй Palladium Corp., якая пачала будаўніцтва новай арэны.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Канадзкія хакейныя клюбы
Катэгорыя:Атава
Лучоса

**Лучо́са** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Дзьвіны. Цячэ ў Лёзьненскім і Віцебскім раёнах. Даўжыня 90 км. Плошча вадазбору 3510 км². Выдатак вады ў вусьці 21,4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Чарніца, Сухадроўка, Ворле
* *Левыя*: Ардышэўка, Серакаратнянка, Абалянка, Чарнічанка, Абручоўка

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Віцебск
* *Гістарычнае [[мястэчка]]*: Бабінавічы

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Зелянскога каля вёскі Бабінавічаў Лёзьненскага раёну, цячэ Лучоскай нізінай і ў межах Віцебскага ўзвышша, вусьце ў межах паўднёвай ускраіны Віцебску.

Даліна трапэцападобная, у вярхоўі невыразная, шырыня яе 400—600 м. Абалона перарывістая, чаргуецца па берагах, больш разьвітая на левабярэжжы; шырыня яе 300—500 м. Рэчышча неразгалінаванае, зьвілістае, месцамі зарастае, шырыня яго 20—30 м, у нізоўі да 60 м. Дно роўнае, пераважна пяскова-аточнае, на перакатах нярэдка камяністае. Берагі часьцей стромкія, месцамі абрывістыя, супясковыя, парослыя хмызьняком.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў ніжняй плыні ў пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 6,2 м, найбольшая 9,9 м (1956). Замярзае ў канцы 1-й дэкады сьнежня, крыгалом у канцы сакавіка. Веснавы ледаход 3 дні.

У паўднёвай частцы месьцяцца значныя масівы мяшаных лясоў. Тут сустракаюцца ўсе тры тыпы балатоў. Азёры разьмяшчаюцца ў асноўным на левабярэжжы, найбольшыя зь іх: Кічына, Серакотня, Зелянское.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 229—230.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Лёзьненскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёну
2007

## Падзеі
* 1 студзеня — да Эўрапейскага Зьвязу далучыліся Баўгарыя і Румынія
* 16 красавіка — у Політэхнічным інстытуце штату Вірджыніі адбылося самае масавае забойства ў гісторыі ЗША. Загінула 32 чалавекі
* 6 траўня — Нікаля Сарказі абраны 26-м прэзыдэнтам Францускае Рэспублікі
* 31 траўня — Валдзіс Затлэрс абраны 7-м прэзыдэнтам Латвійскае Рэспублікі
* 15 жніўня — землятрус у Пэру
* 2 верасьня — 1-е ўручэньне літаратурнай прэміі «Залаты Купідон»

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 23 студзеня — Рышард Капусьцінскі, польскі пісьменьнік і журналіст
* 30 студзеня — Сыдні Шэлдан, амэрыканскі пісьменьнік і сцэнарыст
* 6 сакавіка — Жан Бадрыяр, францускі філёзаф-постмадэрніст
* 17 сакавіка — Джон Бэкус, амэрыканскі навуковец, адзін з стваральнікаў мовы праграмаваньня *[[FORTRAN]]*
* 26 сакавіка — Міхаіл Ульянаў, расейскі актор, Народны артыст СССР
* 31 сакавіка — Аляксей Анішчык, беларускі пісьменьнік (нар. у 1912)
* 11 красавіка — Курт Вонэгут, амэрыканскі пісьменьнік
* 21 красавіка — Гай Пікарда, ангельскі беларусіст
* 23 красавіка — Барыс Ельцын, першы прэзыдэнт Расейскай Фэдэрацыі пасьля аднаўленьня незалежнасьці
* 27 красавіка — Мсьціслаў Растраповіч, знакаміты расейскі віяланчэлісты, дырыгент, Народны артыст СССР
* 28 красавіка — Карл Фрыдрых фон Вайцзэкер, нямецкі фізык і філёзаф
* 5 траўня — Тэадор Мэйман, амэрыканскі фізык, стваральнік першай практычнай мадэлі лазера
* 16 траўня — Аляксандар Сільвановіч, беларускі палітык і грамадзкі дзеяч на эміграцыі
* 25 траўня — Уладзімер Каткоўскі, беларускі блогер, ўэб-рэдактар сайту «Радыё Свабода», пачынальнік беларускай Вікіпэдыі
* 8 чэрвеня — Рычард Рорці, амэрыканскі філёзаф нэапрагматычнага кірунку
* 12 ліпеня — Намір Нур-Эльдзін, ірацкі фотажурналіст-фрылансэр
* 12 ліпеня — Саід Чмагх, ірацкі тэлеапэратар інфармацыйнае агенцыі «Reuters»
* 25 ліпеня — Хведар Жычка, беларускі пісьменьнік, паэт
* 30 ліпеня — Інгмар Бэргман, швэдзкі кінарэжысэр
* 30 ліпеня — Мікелянджэла Антаніёні, італьянскі кінарэжысэр
* 2 жніўня — Юрась Юркавец, беларускі літаратар і бізнэсовец
* 14 жніўня — Ціхан Хрэньнікаў, расейскі кампазытар
* 6 верасьня — Лючана Павароцьці, італьянскі опэрны сьпявак (тэнар)
* 11 верасьня — Джо Завінул, аўстрыйскі джазавы музыка вугорска-цыганскай крыві, кампазытар
* 1 кастрычніка — Альфрэд Ортэр, чатырохразовы алімпійскі чэмпіён (1956—1968) у кіданьні дыску (ЗША)
* 4 кастрычніка — Яўген Будзінас, беларускі пісьменьнік, бізнэсовец, стваральнік Музэю беларускай культуры ў Дудутках
* 21 кастрычніка — Леанід Лойка, беларускі гісторык, дыплямат
* 10 лістапада — Норман Мэйлер, амэрыканскі пісьменьнік і журналіст
* 13 лістапада — Цімох Вострыкаў, дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву
* 22 лістапада — Марыс Бэжар, францускі танцор, харэограф, балетмайстар
* 26 лістапада — Ізяслаў, мітрапаліт Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы на эміграцыі 
* 5 сьнежня — Карлгайнц Штокгаўзэн, нямецкі кампазытар-авангардыст
* 7 сьнежня — Валянцін Блакіт, беларускі пісьменьнік, паэт
* 27 сьнежня — Бэназыр Бгута, пакістанскі палітык, забітая падчас тэракту ў Равалпіндзі

## Крыніцы
Славенская мова

**Славенская мова** — адна з паўднёваславянскіх моваў індаэўрапэйскай моўнай сям’і. На ёй размаўляюць каля 2,2 мільёнаў людзей, большасьць якіх жыве ў Славеніі. Славенская мова захавала шмат даволі архаічных рысаў, сярод якіх парны лік ды супін. Яна характэрызуецца вялікай колькасьцю дыялектаў, якія вельмі адрозьніваюцца адзін ад другога (іх выдзяляюць амаль 50).
Ўільям Фолкнэр

**Фолкнэр, Ўільям Катбэрт** () (, Місысыпі, ЗША — ) — амэрыканскі пісьменьнік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры 1949 году. Нашчадак арыстакратаў-плянтатараў. Ягоныя творы пачалі друкаваць у 1920-я. Раманы «Гоман і ятра» і «Сарторыс» (абодва выдадзеныя ў 1929 г.) прысьвечаныя гісторыі і сучаснасьці амэрыканскага Поўдню, які калісьці быў рабаўладальніцкім. Дзеяньне сямнаццаці раманаў і больш за 70 навэл адбываецца ў выдуманым горадзе Ёкнапатофе на поўдні ЗША, а пэрсанажы пераходзяць з твора ў твор. Творы Фоленэра перакладалі на беларускую мову Вадзім Небышынец, Алесь Асташонак, Ян Максімюк.

## Творы

### Раманы
* «*Soldiers' Pay*» («Узнагарода салдата», 1926)
* «*Mosquitoes*» («Маскіты», 1927)
* «*Sartoris (Flags in the Dust)*» («Сарторыс», 1929)
* «*The Sound and the Fury*» («Гоман і ятра», 1929)
* «*As I Lay Dying*» («Калі я памірала», 1930)
* «*Sanctuary*» («Сьвятыня», 1931)
* «*Light in August*» («Сьвятло ў жніўні», 1932)
* «*Pylon*» («Пілон», 1935)
* «*Absalom, Absalom*!» («Авэсалом, Авэсалом!», 1936)
* «*The Unvanquished*» («Няскораныя», 1938)
* «*If I Forget Thee Jerusalem (The Wild Palms/Old Man)*» («Дзікія пальмы», 1939)
* «*Go Down, Moses*» («Сыдзі, Майсей», 1942)
* «*Intruder in the Dust*» («Апаганшчык праху», 1948)
* «*Requiem for a Nun*» («Рэквіем па манашцы», 1951)
* «*A Fable*» («Прыпавесьць», 1954)
* «*The Reivers*» («Рабаўнікі», 1962)
* «*The Hamlet*» («Засьценак», 1940)
* «*The Town*» («Горад», 1957)
* «*The Mansion*» («Рэзыдэнцыя», 1959)

## Беларускія пераклады
* «Гоман і ятра» / Перакл. Я. Максімюка
* «Пах вербены» / Перакл. В. Небышынца
* «Сонца зойдзе ўвечары» / Перакл. А. Асташонка

## Крыніцы

## Літаратура
* *Дранько-Майсюк Л.* Апошні нэрв // Крыніца. 1995. № 13 (8);
* *Шаблоўская І.* Ўільям Фолкнер і Якуб Колас // Крыніца. 1995. № 13 (8);
* *Лявонава Е.* Плыні і постаці. 3 гісторыі сусьветнай літаратуры другой паловы XIX—XX стагодзьдзі — Мн., 1998.

## Вонкавыя спасылкі
* Гоман і ятра

Катэгорыя:Літаратары ЗША
Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры
Катэгорыя:Памерлі 6 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1962 годзе
Акронім

**Акро́нім ** — абрэвіятура, ўтвораная з пачатковых літар словаў ці словазлучэньняў, вымаўляемая адным словам («ГУМ» як гум, а не ГэУэМ), а не па літарах («БНР» як БээНэР ці «N.R.M.» эНэРэМ).
Europa Universalis

**Эўро́па: Час зьме́наў** (*Europa Universalis*) — кампутарная гульня жанру глябальных стратэгіяў, створаная швэдзкай кампаніяй *Paradox Entertainment* у 2000 годзе. Мэта гульні — пачынаючы з 1492 году ўзяць пад уладу адну з 90 краінаў (ад іракезаў да Вялікага Княства Літоўскага) і кіраваць ёй да 1792 году. Пад час гульні можна заключаць саюзы, дынастычныя шлюбы, весьці войны, адкрываць новыя землі, разьвіваць эканоміку, весьці місіянэрскую дзейнасьць, пачынаць рэвалюцыі, весьці гандлёвыя войны і шмат яшчэ чаго.

## Камэрцыйныя працягі
* Эўропа ІІ (Europa Universalis 2), 2001 год
* Эўропа ІІІ (Europa Universalis 3), 2006 год

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Відэагульні
Бэніта Пэрэс-Гальдос

**Бэні́та Пэ́рэс-Гальдо́с** (; 10 траўня 1843 – 4 студзеня 1920) — гішпанскі пісьменьнік, драматург.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гішпанскія літаратары
Кардынал-дыякан

**Кардына́л-дыя́кан** — самая ніжэйшая прыступка з трох прыступак кардынальскай годнасьці Рымска-каталіцкай царквы.

Катэгорыя:Каталіцтва
Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Біскуп

**Бі́скуп**, **япі́скап**, **эпі́скап** (па-грэцку: επίσκοπος — *«які наглядае»*) — сьвятар трэцяй, вышэйшай ступені сьвятарства, інакш архірэй.

Першапачаткова слова «біскуп» пазначала архірэйства як такое, па-за залежнасьцю ад царкоўна-адміністрацыйнага становішча (у такім сэнсе яно ўжываецца ў пасланьнях апостала Паўла), пасьля, калі архірэі сталі адрозьнівацца на біскупаў, арцыбіскупаў, мітрапалітаў і патрыярхаў, слова «біскуп» стала як бы азначаць першую катэгорыю з вышэйпералічаных і ў першапачатковым сэнсе было заменена словам «архірэй».


Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Бэтлеемская манаская супольнасьць

**Ордэн Сьвятой Марыі Бэтлеемскай** () — ваенны ордэн, заснаваны 19 студзеня 1459 году рымскім папам Піем II для абароны выспы Лемнас (Була: «Veram semper et solidam»).

Булa таго ж папы ад 16 сакавіка 1464 году «Magnae Devotionis Tuae»: прынц Дыямбэрта дэ Амароза, нашчадак старажытнага бізантыйскага роду імпэратарскага паходжаньня, становіцца першым спадчынным Вярхоўным Магістрам Ордэну Святой Марыі Бэтлеемскай. Канцлерам Ордэну прызначаецца граф Антоніё Крыспа ды Сіра.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рыцарскія ордэны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1459 годзе
Аляска (сьпявачка)

**Аля́ска** (; сапраўднае імя — **Альві́да Ґа́ра Хо́ва**, ; 13 чэрвеня 1963, Мэхіка, Мэксыка) — мэксыкана-гішпанская поп-сьпявачка й акторка. Ейны бацька быў гішпанцам, які быў высланы падчас грамадзянскай вайны з Гішпаніі, а маці былі кубінкай, якая зьбегла з-за панаваньня на востраве рэжыму Кастра. За некалькі гадоў да сьмерці Франсіска Франка, ейныя бацькі вырашылі пераехаць у Гішпанію.

Аляска ёсьць вялікай прыхільніцай Лу Рыда і гурта T-Rex, найбольшы ўплыў на яе зрабіў Дэйвід Боўі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт сьпявачкі

Катэгорыя:Гішпанскія акторкі
Катэгорыя:Гішпанскія сьпевакі і сьпявачкі
Кардынал-протадыякан

**Кардынал-протадыякан** — разьдзел сану кардыналаў-дыяканаў, як правіла старэйшы па ўзросьце кардынал-протадыякан сярод кардыналаў-дыяканаў або старэйшы па ўзьвядзеньні ў сан кардынала.

Катэгорыя:Кардыналы
Катэгорыя:Калегія кардыналаў
Кардынал-сьвятар

**Кардыналы-сьвятары** — найболей шматлікія з трох кардынальскіх санаў у Рыма-каталіцкім касьцёле. Яны фармальна займаюць месца вышэйшае за кардыналаў-дыяканаў і ніжэйшае за кардыналаў-біскупаў, хоць гэта — не пытаньне ажыцьцяўленьня ўлады, а пытаньне прэстыжу.

Катэгорыя:Каталіцтва
Катэгорыя:Рэлігійныя тытулы
Флорыда Пантэрз

**Флорыда Пантэрз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Санрайз, штат Флорыда, ЗША. «Пантэрз» запачаткавалі свае выступы ў НХЛ з сэзону 1993—1994 гадоў. У першы ж сэзон яны ўсталявалі рэкорд паводле найбольшай колькасьці здабытых пунктаў сярод камандаў-навакоў. Гэты рэкорд быў перасягнуты «Вэгас Голдэн Найтс» у сэзоне 2017—2018 гадоў.

## Гісторыя
10 сьнежня 1992 году ўладальнік сеткі крамаў Blockbuster Ўэйн Гайзэнга атрымаў права стварыць клюб НХЛ у Маямі. У той жа дзень такое ж права, але на каманду ў Анагайме, атрымала кампанія Walt Disney. На той час Гайзэнга ўжо валодаў спартовымі клюбамі, гэтак у ягонай уласнасьці быў бэйсбольны клюб «Флорыда Марлінз» ды доля ў клюбе амэрыканскага футболу «Маямі Долфінз». З стварэньнем хакейнага клюбу Гайзэнга мусіў сплаціць успутны ўнёсак у памеры 50 мільёнаў даляраў. Гайзэнга абвесьціў, што каманда будзе гуляць на Маямі-Арэне, падзяляючы будынак з «Маямі Гіт» Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі, пакуль ня будзе пабудаваная новая арэна.

20 красавіка 1993 году на адмысловай канфэрэцыі была агалошаная назва каманды «Флорыда Пантэрз», а дырэктарам клюбу быў прызначаны колішні генэральны мэнэджар «Нью-Ёрк Айлэндэрз» Біл Торы. Назва клюбу адсылае да зьнікальнага віду каціных флорыдзкай пумы, арэал якой ахоплівае флорыдзкі рэгіён Эвэрглэйд. Пасьля таго, як былі зробленыя лягатыпы і форма, кіраўніцтва клюбу 15 чэрвеня агалосіла аб спансаваньні ахоўных запаведнікаў, дзе жыве згаданая пума.

Новая франшыза далучылася да НХЛ у сэзоне 1993—1994 гадоў поруч з клюбам «Майці Дакс оф Анагайм». Дзеля фармаваньня складоў клюбаў быў зладжаны адмысловы драфт пашырэньня, які праходзіў у Квэбэку. Сярод зорак навастворанай каманды вылучаліся колішні брамнік «Нью-Ёрк Рэйнджарз» Джон Ванбісбрук, малады Роб Нідэрмаер і бамбардзір Скот Мэланбі, які ва ўступным сэзоне закінуў 30 шайбаў. Свой першы матч, які ладзіўся на коўзанцы «Чыкага Блэкгокс», флорыдцы згулялі ўнічыю зь лікам 4:4. Першую перамогу каманда здабыла ў матчы супраць «Тампа Бэй Лайтнінг». Той матч ладзіўся на бэйсбольнай арэне Тандэрдом, а матч наведалі  гледачоў. Пачатковы сэзон «пантэраў» быў самым пасьпяховым сярод навакоў усіх часоў на той момант, але гэтага ўсё адно не хапіла дзедя прасоўваньня ў плэй-оф Кубка Стэнлі. Такі вынік быў зьвязаны з абарончым стылем гульні каманды, які, аднак, шырока крытыкаваўся.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Атланта Трэшэрз

**Атланта Трэшэрз** () — былы прафэсійны хакейны клюб, які гуляў у Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціўся ў горадзе Атланта, штат Джорджыя, ЗША. У 2011 годзе клюб пераехаў у канадзкі Вініпэг і быў перайменаваны ў «Вініпэг Джэтс».

## Статыстыка
Апошнія пяць сэзонаў.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Атланта
Першае таварыства беларускае драмы і камэдыі

**Пе́ршае тавары́ства белару́скае дра́мы й камэ́дыі** існавала ў красавіку 1917 — сярэдзіне 1920 гадоў у Менску. Было створанае Фларыянам Ждановічам пры ўдзеле Ігната Буйніцкага й Усевалада Фальскага. Адкрылася 23 красавіка 1917 году спэктаклямі «Паўлінка» Янкі Купалы й «У зімовы вечар» Элізы Ажэшкі ў памяшканьні Менскага гарадзкога тэатра. Потым працавала ў клюбе «Беларуская хатка». У таварыства ўваходзілі ўдзельнікі драматычных гурткоў, хор (кіраўнік Уладзімер Тэраўскі), танцавальная група (кіраўнік Часлаў Родзевіч) і аркестар народных інструмэнтаў (кіраўнік Дз. Захар).

Значнай падзеяй была першая пастаноўка 10 ліпеня 1917 году п’есы Янкі Купалы «Раскіданае гняздо». Ролі выконвалі: А. Крыніца (Лявон), Ф. Ждановіч (Сымон), В. Тарасік (Марыля), Р. Жакоўскі (Старац). Калектыў разьвіваўся на прафэсійнай аснове й у сваёй дзейнасьці абапіраўся на народныя традыцыі  Ігната Буйніцкага. Пасьля спэктакляў звычайна наладжваліся дэклямацыі, выконваліся народныя танцы й песьні.

У складаных умовах германскай і польскай акупацыі, у грамадзянскую вайну таварыства адыграла важную ролю ў культурным жыцьці Беларусі, у станаўленьні беларускага прафэсійнага тэатральнага мастацтва. Трупа выяжджала ў Барысаў, Жлобін, Заслаўе, Койданаў, Воршу, Радашкавічы. Пры ўдзеле членаў таварыства створаны Беларускі савецкі тэатар і Мінскае таварыства працаўнікоў мастацтва. У 1920 годзе з адкрыцьцём у Менску Беларускага дзяржаўнага тэатра (з 1944 году Беларускі тэатар імя Янкі Купалы, цяпер Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы) значная частка калектыву ўвайшла ў ягоную трупу й таварыства спыніла сваю дзейнасьць.

## Літаратура
*  

Катэгорыя:Беларускія тэатральныя калектывы