open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лола Олбрайт

**Лола Олбрайт** (), народжаная **Лола Джын Олбрайт** (); нарадзілася 20 ліпеня 1925, Акран (штат Агаё), памерла 23 сакавіка 2017 у Лос-Анджэлесе (штат Каліфорнія)) — амэрыканская кінаакторка, сьпявачка, мадэль. Лічылася «адной з найбольш стыльных, гарачых і прыгожых акторкаў у Галівудзе з адным з найбольш гартанных, дымчатых і пазнавальных галасоў у [музычным] бізнэсе».

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў горадзе Акрон (штат Агаё, ЗША) у сям’і эвангелічных сьпявакоў музыкі госпэл. Зь дзяцінства на працягу 20 гадоў вучылася граць на фартэпіяна. Працавала як мадэль. З 15 гадоў працавала сакратаркай на радыёстанцыі ў родным горадзе. Ва ўзросьце 18 гадоў пераехала ў Кліўлэнд, дзе працавала стэнаграфісткай на мясцовай радыёстанцыі. У Кліўлэндзе адбыўся першы выступ Олбрайт на радыё
. У 1946 годзе разам з бацькамі пераехала шукаць працу ў Галівуд. Параду паспрабаваць свае сілы ў кінэматографе Олбрайт даў вядомы фотамастак Пол Гэсэ. На пачатку 1950-х гадоў часта працавала як мадэль з Джылам Элвгрэнам, славута вядомым мастаком у стылі пінап.

## Творчасьць
### Кіно
Кінакар’ера Олбрайт распачалася з эпізадычнай ролі ў фільме «Незавершаны танец» (1947). Першы посьпех прыйшоў у 1949 годзе зь фільмам «Чэмпіён», у якім Олбрайт грала побач з Керкам Дугласам. На працягу 1950-х—1960-х гадоў зьнялася ў больш чым 20 фільмах пераважна ў ролях другога пляну. У 1950 годзе праходзіла пробы на ролю ў фільме «Асфальтавыя джунглі», якую ў выніку атрымала Мэрылін Манро.

Да найбольш значных кінэматаграфічных працаў належаць ролі ў фільмах «Халодны вецер у жніўні» (1961), «Кід Галахад» (1962), дзе Олбрайт грала з Элвісам Прэсьлі, францускім фільме «Драпежнікі» (1964), у якім Олбрайт зьнялася разам з Аленам Дэлёнам і Джэйн Фонда, а таксама ў эпічным вэстэрне «Шлях на захад» (1967).

### Тэлебачаньне
Адной з найбольш вядомых роляў на тэлебачаньні стала роля сьпявачкі начнога клюбу Эйдзі Харт у папулярным тэлевізыйныя сэрыяле «Пітэр Ган» (1958–1961). Здымалася ў тэлевізыйных сэрыялах «Альфрэд Хічкак прадстаўляе», «Хілбілі з Бэвэрлі», «Чалавек з U.N.C.L.E.», «Коджак», «Старскі і Хач» і інш.

### Музыка
Два музычныя альбомы, якія Олбрайт запісала напрыканцы 1950-х гадоў у суправаджэньні аркэстру Гэнры Манчыні, сталі лягічным працягам яе музычна яскравай ролі ў тэлевізыйным сэрыяле «Пітэр Ган».

## Прыватнае жыцьцё
Тройчы была замужам: за кіраўніком радыёстанцыі, акторам, разам зь якім здымалася ў фільме «Чалавек з добрым настроям», а таксама за піяністам і ўладальнікам рэстарану. Ні ў водным з шлюбаў ня мела дзяцей. 

## Прафесійнае прызнаньне
* 1959 — намінацыя на амэрыканскую тэлевізійную прэмію «Эмі» за найлепшую жаночую ролю другога пляну ў драматычным сэрыяле за яе працу ў сэрыяле «Пітэр Ган»
* 1966 — «Срэбраны Мядзведзь» за найлепшую жаночую ролю на 16-м Міжнародным бэрлінскім кінафэстывалі за ролю ў фільме «Бог любіць вуцяня»

## Выбраная фільмаграфія

## Дыскаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Lola Albright на сайце Famous Birthdays
* Lola Albright на сайце Turner Classic Movies

Катэгорыя:Нарадзіліся ў ЗША
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Агаё
Катэгорыя:Нарадзіліся 20 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Акторкі ЗША
Катэгорыя:Сьпявачкі ЗША
Новы шлях (1942)

**«Новы шлях»** — часопіс, выдаваўся ў Рызе ў студзені 1942 — траўні 1944 з дазволу германскіх акупацыйных уладаў.

Існавалі два варыянты — на рускай («Новый путь») і беларускай мовах. Матэрыялы агульнапалітычнага характару былі аднолькавыя. Рэдакцыя беларускага варыянту знаходзілася ў Менску (галоўны рэдактар Уладзімер Сядура). У Рызе выданьне рыхтаваў да друку Канстанцін Езавітаў. У падрыхтоўцы матэрыялаў удзельнічаў аддзел прэсы райхскамісарыяту «Остланд».

Часопіс друкаваў агульнапалітычныя і ваенныя агляды, артыкулы, у якіх ухваляліся нямецкі лад жыцьця, навука і культура нацысцкай Нямеччыны, нарысы і фотанарысы пра розныя краіны і рэгіёны сьвету. На старонках часопіса зьмешчана шмат публікацыяў пра беларускую народную творчасьць, архітэктуру, жывапіс, музыку, тэатар, дзейнасьць Беларускага культурнага згуртаваньня, матэрыялы да юбілеяў і памятных дат, літаратурныя творы беларускіх аўтараў. У рубрыцы «З беларускага жыцьця» друкавалася хроніка з гарадоў Беларусі.

Выйшла 45 нумароў.

## Літаратура
* Жумар С. «Новы шлях» // ЭГБ ў 6 т. Т. 5. Мн., 1999.

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Друк беларускіх калябарантаў
Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1943 годзе
Катэгорыя:Травень 1942 году
Родныя вытокі (газэта)

**«Родныя вытокі»** — штотыднёвая масава-палітычная газэта Докшыцкага раёну. Заснаваная ў 1943 годзе Докшыцкім раённым выканаўчым камітэтам і раённым Саветам дэпутатаў. Газэта выдаецца на беларускай мове па серадах і суботах. Наклад складае больш чым 3000 экзэмпляраў. У газэце надаецца ўвага розным бакам жыцьця Докшыцкай зямлі, публікуюцца вершы маладых паэтаў, і грамадзка значныя матэрыялы.

## Мінуўшчына
У лістападзе 1943 г. Докшыцкі падпольны раённы камітэт КПБ выдаў першы нумар газэты «Партызанская праўда». У сьнежні 1944 г. газэта атрымала назоў «Ленінская праўда», зь якім праіснавала да скасаваньня Докшыцкага раёну 1962 годзе. У 1965 г. газэту аднавілі разам з раёнам пад назовам «Ленінская трыбуна». У 1991 г. газэта атрымала сучасны назоў.

### Рэдактары
* Бася Шапіра (з 1944 г.)
* Міхаіл Марціновіч
* Іван Стагураў
* Уладзімер Жукоўскі
* Валянцін Лявонаў (да 1956 г.)
* Мікалай Гуйдо (1956—1962; 1965—1988)
* Іван Лазука (1988—1992)
* Мікалай Аўтух (1992—2004)
* Алена Яновіч (2004)
* Людміла Гільніч (2004—2009)
* Аляксандар Варанковіч (з 2009 г.).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Газэты Беларусі
Катэгорыя:Докшыцкі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1943 годзе
Марыя Маліцкая

**Марыя Маліцкая** (; 9 траўня 1900, Кракаў — 30 верасьня 1992, Кракаў) — польская акторка тэатру і кіно.

У міжваенны час выступала ў кракаўскіх і варшаўскіх тэатрах. Падчас нямецкай акупацыі спачатку працавала, як афіцыянтка, а пасьля ў калябарацыйным Тэатры камэдыі (1941—1944). За гэта і цесныя сувязі зь немцамі была пакараная Аб’яднаньнем артыстаў польскіх сцэнаў (ZASP) забаронаю выступаць на сталічных сцэнах.

пасьля вайны выступала ў Шчэціне, Бельску, Лодзі, а ад 1957 году да пэнсіі ў 1971 ізноў ў Тэатры імя Юліўша Славацкага ў Кракаве.

## Фільмаграфія

* 1927 — Магіла невядомага салдата — Нэлі, дачка Лазоўскага
* 1927 — Кліч мора — Ганка
* 1928 — Дзікунка — Іта, дачка Крушынскага
* 1929 — Шляхам ганьбы — Марыся Журкуўна
* 1930 — Янка Мызыка (фільм) — сьпявачка Ева Карэцкая
* 1930 — Вецер з мора — Тэрэза
* 1931 — Спакушаная — Лена
* 1931 — Небясьпечны рай — Альма
* 1936 — Пан Твардоўскі — матка Твардоўскага
* 1966 — Бар’ер — прыбіральшчыца
* 1980 — Клік Клак — Карнэлія
* 1980 — Сапраўны нявінны твар дзіцяці — Пані Брамсан

## Вонкавыя спасылкі
* Марыя Маліцкая ў базе filmweb.pl
* Марыя Маліцкая ў базе filmpolski.pl
* Маліцкая ў базе Filmoteki Narodowej «Nitrofilm»

Катэгорыя:Польскія акторкі
Шчэрба

**Шчэрба** — прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Баляслаў Шчэрба (1925 — 2012) — польскі генэрал, палітычны дзяяч.
* Віталь Шчэрба (нар. у 1972 г.) — беларускі спартовец, гімнаст, шасьціразовы алімпійскі чэмпіён.
* Іван Шчэрба (нар. ў 1956 г.) — беларускі дзяржаўны дзяяч, міністар транспарту і камунікацыяў Беларусі (2009 — 2012).
* Леў Шчэрба (1880-1944) — расейскі і савецкі мовазнавец
* Уладзімер Шчэрба (нар. у 1986 г.) — беларускі футбаліст, абаронца.
Бульбяны бунт

**Бульбяны́я бу́нты** — масавыя антыпрыгоньніцкія выступы ўдзельных (1834) і дзяржаўных (1840—1844) сялянаў у Расеі (Паўночча, Прыўральле, Паволжа, больш за 499 тысячаў чалавек). Бунты былі спрычыненыя гвалтоўным увядзеньнем пасадкі бульбы, пад якую былі прызначаныя найбольш пладавітыя глебы. За невыкананьне загаду пра вырошчваньне бульбы былі ўведзеныя суворыя пакараньні.

Клюбні бульбы маюць уласьцівасьць зелянець пры захоўваньні на сьвятле, што сьведчыць пра павышанае ўтрыманьне ў іх саляніну. Спажываньне ў ежу аднаго пазелянелага клюбню разам з лупінамі можа спрычыніць сур’ёзнае атручваньне. З-за невуцтва і адсутнасьці праўдзівай інфармацыі гэта прыводзіла да гібелі людзей. У 1834 року выбухнулі хваляваньні ў Вяцкай і Ўладзімерскай губэрнях, але асабліва буйныя выступы адбываліся ў 1840—1844.

Часткова бунты сталі адказам на Кісялёвы рэформы дзяржаўных вёсак (1837—1841). Асабліва хутка плошчы пад пасадку бульбы ў Расеі сталі павялічвацца ў 1840—1842 роках. 24 лютага 1841 выйшаў загад ураду «Пра меры да распаўсюджаньня расплоджваньня бульбы». Накладам у 30 000 асобнікаў па ўсёй Расеі разаслалі бескаштоўныя наказы па правільнай пасадцы і вырошчваньні бульбы.

На Ўрале і ў ніжнім Паволжы пратэставалі больш за 500 000 сяляняў, разбураючы пасевы бульбы і пабіваючы чыноўнікаў. Акрамя этнічных маскалёў, у забурэньнях бралі ўдзел марыйцы, чувашы, удмурты, татары ды комі. Бунты былі здушаныя ўрадавымі войскамі. Тысячы паўстанцаў былі асуджаныя, сасланыя ў Сыбір ці рэкрутаваныя ў войска.

Да канца XIX стагодзьдзя ў Расеі бульбай было засеяна болей за 1,5 млн га.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Халерны і бульбяныя бунты як адлюстраваньне рэлігійнага сьветапогляду расейскіх сялянаў 
* Гісторыя бульбы. Бульбяны бунт 
* Бульбяны бунт у Шадрынскім павеце Пэрмскай губэрні 

Катэгорыя:Расея пры Раманавых (1613—1917)
Катэгорыя:Сялянства Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Эканоміка Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Прыгоннае права
Катэгорыя:Паўстаньні ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Харчовыя бунты
Катэгорыя:Бульба
Гаспадар (1943)

**«Гаспадар»** — беларускі народны каляндар, які выдаваўся ў 1943—1944 у Кёнігсбэргу на беларускай мове Ўсходнепрускім галіновым філіялам Імпэрскага земляробчага выдавецтва па замове акупацыйных улад генэральнай акругі Беласток і Беларускага аб’яднаньня ў Беластоку.

Адказны рэдактар М. Альтгаер. Аўтарамі большасьці публікацыяў зьяўляліся прадстаўнікі нямецкай адміністрацыі.

Друкаваў матэрыялы пра сыстэму адміністрацыйнага і гаспадарчага кіраваньня ў Беластоцкай акрузе, дзейнасьць Беларускага аб’яднаньня, барацьбу з партызанамі, рэклямаваў прадукцыю германскіх прадпрыемстваў. На старонках часопісу зьмяшчаліся сельска-гаспадарчыя парады, беларускі фальклёр, вершы Натальлі Арсеньневай, Максіма Багдановіча, Канстанцыі Буйло і інш, выйшла два нумары.

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)
Катэгорыя:Друк беларускіх калябарантаў
Аляксандар Абрамовіч

**Аляксандар Міхайлавіч Абрамовіч** ( 1944, в. Забалацьце, цяпер Нясьвіскі раён Менская вобласьць, Беларусь —  2018) — беларускі юрыст і дзяржаўны дзяяч.

Доктар юрыдычных навук (1986) і прафэсар (1990). Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (1999). Адзін з ініцыятараў рэфэрэндуму па зьмене Канстытуцыі і адзін з асноўных аўтараў праекту прынятай на тым жы рэфэрэндуме канстытуцыі.

## Жыцьцяпіс
У 1964 року скончыў Наваградзкі эканамічны тэхнікум, працаваў аграномам у калгасах «Улада Саветаў» і «Іскра» (Лідзкі раён), інструктарам Лідзкага раённага выканаўчага камітэту. Скончыў юрыдычны факультэт БДУ (1973). Працаваў асьпірантам, малодшым, старэйшым, вядучым навуковым супрацоўнікам, выканаўцам абавязкаў загадчыка аддзелу Інстытуту філязофіі і права АН БССР. Доктар юрыдычных навук (1986), прафэсар (1990).

У 1988—2008 — загадчык катэдры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права юрыдычнага факультэту БДУ. У 1991—1992 — сябра Камітэту канстытуцыйнага нагляду СССР. У 1992—1996 — старшыня Цэнтральнай камісіі па выбарах народных дэпутатаў Рэспублікі Беларусі (ад 1994 — па выбарах і правядзеньні рэспубліканскіх рэфэрэндумаў).

Са студзеня 1996 — намесьнік кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта па юрыдычных пытаньнях. У красавіку 1996 року ўзначаліў Кансультацыйную юрыдычную раду з 19 юрыстаў, якая мела заданьне падрыхтаваць зьмены ў Канстытуцыі ў адпаведнасьці з вынікамі рэфэрэндуму 1995 року.

У 2004 року абраны ў Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга скліканьня, дзе да 2008 займаў пасаду намесьніка старшыні Савету Рэспублікі.

Працаваў на катэдры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права юрыдычнага факультэту БДУ. Аўтар больш за 100 навуковых працаў. Асноўны распрацоўнік праекту канстытуцыі, прынятай на рэфэрэндуме 1996 року.

Памёр 1 сьнежня 2018 року

## Сям’я
Жанаты, двое дзяцей.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Юрыдычны факультэт БДУ

Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія аграномы
Катэгорыя:Заслужаныя юрысты Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га скліканьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясьвіскім раёне
Катэгорыя:Чальцы Цэнтральнай выбарчай камісіі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія юрысты
Міхаіл Пастухоў

**Міхаі́л Пастухо́ў** ( 7 красавіка 1958, г. Сураж, Бранская вобласьць, РСФСР, СССР) — беларускі юрыст, доктар юрыдычных навук. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь (1994). Падпалкоўнік КДБ.

## Біяграфія
Міхаіл Пастухоў скончыў школу ў Суражы з залатым мэдалём і вырашыў паступаць у Менск. Скончыў з адзнакай юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту (1975—1980), працягнуў навучаньне ў асьпірантуры. У 1983 абараніў кандыдацкую дысэртацыю па тэме «Апраўданьне падсудных: крымінальна-прававыя аспэкты»; у 1993 абараніў доктарскую дысэртацыю па тэме «Рэабілітацыя асобаў, незаконна прыцыгнутых да крымінальнай адказнасьці: асновы прававога інстытуту».

Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце філязофіі і права Акадэміі навук БССР (1983—1985); выкладчыкам Найвышэйшых курсаў КДБ СССР у Менску (1985—1994).

Удзельнічаў у распрацоўцы канцэпцыі судова-прававой рэформы 1992 г., праекту Крымінальна-працэсуальнага кодэксу (1992—1994), Канстытуцыі 1994 г., Закону аб Канстытуцыйным судзе. З красавіка 1994 г. — судзьдзя Канстытуцыйнага суду Рэспублікі Беларусь. Быў судзьдзём-дакладчыкам па шэрагу розгаласных справаў, у тым ліку пра парушэньне прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь Аляксандрам Лукашэнкам Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь.

Падчас грамадзка-палітычнага крызісу ўвосені 1996 г. адмовіўся прызнаваць новую рэдакцыю канстытуцыі, прынятую на рэфэрэндуме.

23 студзеня 1997 вызвалены ад пасады загадам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь «у сувязі са сканчэньнем тэрміну паўнамоцтваў судзьдзі». Зь лютага 1997 па цяперашні час — прафэсар права недзяржаўнага ; са жніўня 1997 г. — кіраўнік Цэнтру прававой абароны СМІ пры Беларускай асацыяцыі журналістаў.

Спрабаваў дабіцца аднаўленьня на пасадзе судзьдзі Канстытуцыйнага суду, лічачы незаконным загад па ягоным вызваленьні з пасады. Прайшоўшы ўсе інстанцыі, зьвярнуўся ў Камітэт ААН па правох чалавека. 5 жніўня 2002 г. Камітэт прызнаў факт парушэньня беларускімі ўладамі міжнароднага Пакту аб грамадзянскіх і палітычных правох. Аднак ягонае рашэньне не было выкананае.

## Прэміі
Удастоены міжнароднай прэміі «За разьвіцьцё дэмакратыі і грамадзянскай супольнасьці» (1998). Узнагароджаны Мэдалём да стагодзьдзя БНР (2018).

## Сям’я
Бабуля ў гады Першай сусьветнай вайны эмігравала з Гарадзенскай губэрні ў Расею. Бацька — аграном, маці — працаўніца кардоннай фабрыкі. Мае брата і сястру, якія таксама навучаліся ў Менску. Брат застаўся, сястра па разьмеркаваньні трапіла ў Сьвярдлоўск.

Міхаіл Пастухоў жанаты, мае дзьвюх дачок.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцэр Канстытуцыі Міхаіл Пастухоў // Новы час

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бранскай вобласьці
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія юрысты
Катэгорыя:Заслужаныя юрысты Рэспублікі Беларусь‎
Катэгорыя:Судзьдзі Канстытуцыйнага суду Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Мэдалём да стагодзьдзя БНР
Чачораўка

**Чачо́раўка** — вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавету.

## Назва
Назва паходзіць ад назвы ракі Чычарка.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX стагодзьдзя згадваецца як фальварак, які ў 1910 годзе належаў двараніну А. П. Мурамцаву; меўся 1 двор, 7 жыхароў. Да 23 сьнежня 2009 году ўваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2011 год — 29 чалавек
* 2010 год — 24 чалавекі
* 1999 год — 53 чалавекі
* 1926 год — 55 чалавек

## Інфраструктура
У вёсцы працуе дом сацыяльных паслугаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабінагорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Прапойскага раёну
Ясяновіца

**Ясяно́віца** (таксама — *Ясенаве́ц*) — вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавету.

## Назва
Мясцовае тлумачэньне назвы вёскі зьвязана з тым, што тут многа было ясеняў.

## Гісторыя
Да 23 сьнежня 2009 году ўваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2011 год — 8 чалавек
* 2010 год — 9 чалавек
* 1999 год — 22 чалавекі
* 1926 год — 97 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабінагорскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Прапойскага раёну
Гарднэр

**Гарднэр** — прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Ава Гарднэр (1922—1990) — амэрыканская акторка.
* Крэйг Гарднэр (нар. ў 1986) — ангельскі футбаліст.
* Рыкарда Гарднэр (нар. ў 1978) — ямайскі футбаліст.
* Сью Гарднэр (нар. ў 1967) — канадзкая журналістка, кіраўнік Фундацыі Вікімэдыя (2007-2014).
* Эрл Стэнлі Гарднэр (1889—1970) — амэрыканскі празаік, клясык дэтэктыўнага жанру.
Сымптатэрмальны мэтад

**Сымптатэрмальны мэтад** ( — супадзеньне + цеплыня) — плянаваньне цяжарнасьці пры дапамозе вызначэньня авуляцыі шляхам штодзённага назіраньня за 3 паказьнікамі месячнага цыклю жанчыны:
*  (павышэньне на 0,25°C сьведчыць аб авуляцыі);
* вільготнасьць і цягучасьць  сьлізі (цякучасьць сьведчыць аб авуляцыі);
* вышыня разьмяшчэньня, адчыненасьць і мяккасьць шыйкі маціцы (павышэньне паказьнікаў сьведчыць аб авуляцыі).

У адрозьненьне ад гарманальных супрацьзачацьцевых сродкаў дазваляе захаваць дзетародную здольнасьць жанчыны. Адначасна паводле адкладаньня зачацьця мае параўнальную з гарманальнымі таблеткамі выніковасьць. Таксама жанчыны, якія трымаюцца сымптатэрмальнага мэтаду, надзвычай рэдка сутыкаюцца з распадам шлюба.

## Выкарыстаньне

Сымптатэрмальны мэтад выкарыстоўваецца цягам усяго дзетароднага жыцьця жанчыны, у тым ліку пры грудным выкормліваньні дзяцей, для: 1) вызначэньня працягласьці авуляцыі; 2) выяўленьня прычыны бясплодзьдзя; 3) вызначэньня працягласьці часовага прыроднага бясплодзьдзя; 4) прадказаньня месячных; 5) выкрыцьця парушэньня месячнага цыклю; 6) даведваньня аб аднаўленьні месячнага цыклю пасьля груднога выкормліваньня дзяцей і родаў, выкарыстаньня гарманальных супрацьзачацьцевых сродкаў; 7) пацьвярджэньня раньняй цяжарнасьці; 8) выяўленьня прыкметаў надыходу пастаяннага бясплодзьдзя (мэнапаўзы); 9) агляду разьвіцьця доўгіх цыкляў цягам надыходу мэнапаўзы.

## Беларусь
На 2012 г. у касьцёлах Беларусі навучаньне сымптатэрмальнаму мэтаду праводзілася пры падрыхтоўцы шлюбных параў да вянчаньня. Грамадзкае аб’яднаньне «Цэнтар падтрымкі сям'і і мацярынства "Матуля"» (Менск, вул. Жукоўскага, д. 1) праводзіла чытаньне адпаведнага 15-гадзіннага курсу.

## Літаратура
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Гінэкалёгія
Катэгорыя:Акушэрства
Мацьвееўцы

Назву **Мацьвееўцы** маюць:

* Мацьвееўцы — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці
* Мацьвееўцы — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гарадзенскай вобласьці
Сталь Каменскае

«**Сталь**» () — былы ўкраінскі футбольны клюб з гораду Каменскае. Заснаваны ў 1926 годзе і расфармаваны ў 2018 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Каменскае‎
Лапацічы (Магілёўская вобласьць)

**Лапа́цічы** — вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар Лапаціцкага сельсавету.

## Назва
Паводле паданьня, назва вёскі паходзіць ад прозьвішча пана, які пасяліў тут людзей, а сам быў нібыта татарын.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1669 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

У 1865 годзе ў складзе Пацяраеўскай воласьці Быхаўскага павету Магілёўскай губэрні. У 1881 годзе маёнтак належаў пану Дзяржынскаму-Дзекцераву, які валодаў 377 дзесяцінамі зямлі. У 1884 годзе ў вёсцы 35 двароў, у тым ліку 1 кавальскі і 20 рамізьніцкіх, 235 жыхароў, хлебазапасны магазін.

## Славутасьці
* Братэрская магіла савецкіх воінаў, якія загінулі ў 1943—1944 гадох, якая зьяўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасьцю Рэспублікі Беларусь.

## Насельніцтва
* 1910 год — 415 чалавек
* 1999 год — 481 чалавек
* 2010 год — 398 чалавек
* 2011 год — 498 чалавек

## Інфраструктура
У вёсцы дзейнічаюць крама, сельскі дом культуры, сельская бібліятэка, АТС, ДУА «Лапаціцкая сярэдняя школа», ДУА «Лапаціцкі ясьлі-сад», фэльчарска-акушэрскі пункт, паштовае аддзяленьне сувязі, лясьніцтва, закусачная, комплексны прыёмны пункт.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лапаціцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Прапойскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Лапацічы

Назву **Лапацічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Лапацічы — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Лапацічы — вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Лапацічы — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Лапаціна
* Лапацішкі
Насэр Шадлі

**Насэ́р Шадлі́** (;  2 жніўня 1989 году) — колішні бэльгійскі футбаліст, паўабаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Бэльгіі. У большасьці гульняў выступаў на левым флянгу. Мае падвойнае грамадзянства, што дазволіла яму выступіць за зборную Марока 17 лістапада 2010 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Паўночнай Ірляндыі. У ліпені 2013 году перайшоў зь нідэрляндзкага клюбу «Твэнтэ» ў «Тотэнгэм» (сума трансфэру 7 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў). У складзе «Тотэнгэму» правёў 119 гульняў, у якіх забіў 25 галоў. У жніўні 2016 годзе перайшоў з «Тотэнгэму» ў «Ўэст Бромўіч», кантракт разьлічаны на чатыры гады, паведамляецца, што сума трансфэру склала 13 мілёнаў фунтаў стэрлінгаў. Гэта найбольшая сума, якую клюб «Ўэст Бромўіч» плаціў за трансфэр гульца. У складзе зборнай Бэльгіі заняў трэцяе месца на чэмпіянаце сьвету па футболе 2018 году. У жніўні 2018 году перайшоў у склад «Манака». У жніўні 2019 году перайшоў у склад клюбу «Андэрлехт» на правах арэнды тэрмінам на адзін год.

## Дасягненьні
**«Твэнтэ»**:
* Уладальнік Кубка Нідэрляндаў: 2011
* Уладальнік Супэркубка Нідэрляндаў: 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бэльгійскія футбалісты
Катэгорыя:Мараканскія футбалісты
Раманаўка

Назву **Раманаўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Раманаўка — вёска ў Сеньненскім раёне
** Раманаўка — вёска ў Талачынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Раманаўка — вёска ў Ваўкавыскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Раманаўка — вёска ў Мазырскім раёне
** Раманаўка — былая вёска ў Нараўлянскім раёне
** Раманаўка — вёска ў Рагачоўскім раёне
** Раманаўка — вёска ў Рэчыцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Раман
* Раманава
* Раманавічы
* Раманавы
* Раманаў
* Раманаўскае
* Раманаўская
* Раманаўскі
* Раманаўцы
* Раманаўшчына
* Раманішкі
* Раманішчы
* Раманчук
* Раманчукі
* Раманы
* Раманькі
* Раманюк
* Раманюкі
Франкфурт-на-Майне (аэрапорт)

**Міжнародны аэрапорт Франкфурт-на-Майне** (), у прастамоўі таксама **Райн-Майнскі Аэрапорт**  (, ІАТА: **FRA**, ІСАО: **EDDF**) — найбуйнейшы аэрапорт Нямеччыны. Разьмешчаны прыкладна ў 12 км на паўднёвы захад ад цэнтра Франкфурту, у гарадзкім раёне Франкфурт-Флюггафэн.

Паводле колькасьці пасажыраў (у 2006 годзе 52.810.683 чалавек) ён займае трэцяе месца ў Эўропе, пасьля лёнданскага Хітроў (67.530.197 пасажыраў у 2006 годзе) і парыскага Шарль-дэ-Ґоль (56.849.567 пасажыраў у 2006 годзе). Паводле грузаперавозках займае другое месца ў Эўропе, саступаючы зноў жа парыскаму Шарль-дэ-Ґолю.
 
Аэрапорт Франкфурту-на-Майне быў адным зь першых аэрапортаў, дзе пачалі ўжываць аўтаматычную сыстэму сартаваньня баґажу.
 
Аэрапорт мае 4 узьлётна-пасадачныя паласы. У адной (07L/25R) пакрыцьцё асфальтавае, у астатніх — бэтоннае. Тры паласы — 07L/25R, 07C/25C, 18 — даўжынёй 4000 мэтраў, 07R/25L — даўжынёй 2800 мэтраў.
 
Паласа 07R/25L выкарыстоўваецца толькі для пасадак. Паласа 18 выкарыстоўваецца толькі для ўзьлётаў на поўдзень, таму значэньне «36» для паказальніка кірунку пасадкі, супрацьлеглага «18», у яе пазначэньне адсутнічае.
 
Найбліжэйшы аэрапорт — Мангайм-Сіці.
 
Аэрапорт мае два вялікія тэрміналы і адзін маленькі для VIP. Усяго пяць заляў. Ад першага тэрмінала да другога можна дабрацца па манарэйкавай трасе ўнутры будынка 'Skyline', альбо на бясплатным аўтобусе-шатле, адыходзяць кожныя 10 хвілін з паркоўкі.
 
Аэрапорт знаходзіцца ў непасрэднай блізкасці ад аўтабанаў A3 і A5.
 
Да цэнтра Франкфурту можна дабрацца на таксі прыблізна за 50 эўра.
 
Чыгунка (Вакзал Франкфурт-на-Майне, Аэрапорт): кожныя 15 хвілін ад першага тэрміналу адпраўляецца электрацягнік (S-Bahn 8 і 9) да галоўнага мескага вакзала, час у дарозе — 12 хвілін. На станцыю таксама заходзяць некаторыя хуткасныя цягнікі, а таксама звычайныя цягнікі.
 
Да места таксама можна дабрацца на аўтобусе.

## Ґалерэя

Выява:Rhein-Main-Flughafen Interterminal Monorail 24Nov2007.JPG|Манарэйкавы шлях
Выява:Rhein-Main-Flughafen Terminal B View 24Nov2007.JPG|Від на тэрмінал B
Выява:Rhein-Main-Flughafen Ramp 24Nov2007.JPG|Пэрон аэрапорту
Выява:Rhein-Main-Flughafen Lufthansa Terminal 24Nov2007.JPG|Тэрмінал Lufthansa


## Вонкавыя спасылкі

* Frankfurt Airport (афіцыйны сайт, )
* Афіцыйны сайт
* www.frankfurt360.de/flughafen.htm 360°-панарама
* Fraport.de
* Frankfurt Airport — Пра франкфурцкі аэрапорт

Катэгорыя:Аэрапорты Нямеччыны
Катэгорыя:Франкфурт-на-Майне
Голос нізу (1906)

**«Го́лос ні́зу»**&nbsp;— нелегальны рукапісны часопіс на беларускай мове. Выпускаўся ў 1906, у Капылі, сябрамі Сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі.

Часопіс высока адзначыў Максім Горкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Выданьні, заснаваныя ў 1906 годзе
Белая Русь (1906)

«**Бе́лая Русь**» — штодзённая грамадзка-палітычная і літаратурная газэта акцябрысцкага кірунку, фактычны орган шавіністычнага Паўночна-Заходняга рускага веча.

Выдавалася на расейскай мове ў Вільні (19 лютага (4 сакавіка) 1906 — 20 чэрвеня (3 ліпеня) 1906). Заснавальнік і выдавец А. А. Даронаў, рэдактары М. М. Дзьмітрыеў, Дзьмітры Даўгяла, А. А. Ляхвіцкі.

Выступала за пануючае становішча ў Паўночна-заходнім краі «рускага насельніцтва», да якога адносіла таксама беларусаў і ўкраінцаў, адмаўляла іх нацыянальную і культурную самастойнасьць. Адначасова выступала за ўвядзеньне беларускай мовы ў пачатковых школах дзеля барацьбы з «палянізацыяй краю».

## Літаратура
* Конан, У. М. «Белая Русь» // 

Катэгорыя:Газэты на расейскай мове
Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1906 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1906 годзе
Паўночна-Заходняе рускае веча

**Паўночна-Заходняе расейскае веча** — расейская манархічная партыя ў Паўночна-заходнім краі Расейскай імпэрыі (канец 1905 — травень 1906). Штаб-кватэра ў Вільні. Выдавала газэту «Белая Русь».

Манархічная арганізацыя, якая вельмі блізка стаяла да акцябрыстаў, зь якімі вяла перамовы пра аб’яднаньне.

Галоўная мэта партыі фіксавалася ў Статуце: «…стоячы на глебе маніфэсту 17 кастрычніка 1905 году, Грамадзтва „Паўночна-Заходняе Рускае Веча“ мае мэтай аб’яднаньне расейскага насельніцтва Паўночна-заходняга краю дзеля аховы расейскіх народных інтарэсаў у галіне грамадзка-палітычнага жыцьця ва ўсіх яго праявах. „Рускае Веча“ імкнулася зарыентаваць усё праваслаўнае насельніцтва Беларусі і Летувы на падтрымку самаўладзьдзя як спрадвечна расейскай улады. Партыя высунула і адпаведны лёзунг: „Рускія людзі, заходнія ўскраіны, аб’ядайцеся!“».

Цэнтральны савет заходзіўся ў Вільні і складаўся з 14 членаў. У траўні 1906 году ў выніку ўнутраных супярэчнасьцяў арганізацыя спыніла існаваньне.

## Крыніцы

## Літаратура
* Бондаренко К. М. Правый и консервативный монархизм на территории Беларуси в 1905—1917 гг. // Актуальныя праблемы гісторыі Беларусі: стан, здабыткі і супярэчнасці, перспектывы развіцця: Матэрыялы рэспуб. навук. канф.: У 4 ч. Ч. 2 / Пад рэд. І. П. Крэня, У. І. Навіцкага, І. А. Змітровіча. — Гродна: ГрДУ, 2003.- С. 83—87.

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні
Катэгорыя:Грамадзкія арганізацыі Расеі
Джэйсан Бэйтман

**Джэйсан Бэйтман** (, нар. , Нью-Ёрк, ЗША) — амэрыканскі актор.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Пшаніца (род)

**Пшаніца** () — род кветкавых расьлінаў сямейства мятлюжкавых. Каля 30 відаў, зь якіх 12 эндэмічныя для Пярэдняй Азіі. Адзін з цэнтраў паходжаньня пшаніцы — Закаўказьзе Найбольш пашыраны старажытныя збожжавыя культуры, асноўны прадукт харчаваньня амаль трэці насельніцтва зямнога шару пшаніца цьвёрдая () і найбольш урадлівая пшаніца мяккая, або звычайная (). Маюць больш за 4 тыс. сартоў, азімыя і яравыя формы. На Беларусі вырошчваецца пераважна пшаніца мяккая.

Аднагадовыя травы вышынёй 40-200 см (вышыня вызначае ўстойлівасьць да паляганьня і зьвязана з урадлівасьцю). Каранёвая сыстэма валасьніковая. Сьцябло — прамастойная, полая або запоўненая парэнхімай саломіна. Лісьце лінейнае. Кветкі двухдольныя, аднадомныя, няправільныя, сабраныя ў суквецьце — складаны колас. У пшаніцы цьвёрдай каласкі разьмешчаны на стрыжні шчыльна, у мяккай — рыхла. Плод — зярняўка. Зерне, голае або плевачнае, белае, чырвонае ці фіялетавае, мучністае або шклопадобнае, падоўжанай ці шарападобнай формы з барадзёнкай на баку. Мае ў сабе да 30% бялку, 60—64% вугляводаў, 2% тлушчу, вітаміны, фэрмэнты, мінэральныя рэчывы і іншае. Па хлебапякарных уласьцівасьцях адрозьніваюцца слабыя, сярэднія і моцныя сарты пшаніцы мяккай. Зь зерня пшаніцы атрымліваюць муку, крупы, крухмал, сьпірт. Вотруб'е іншыя адходы памолу — канцэнтраваны корм, сыравіна для камбікормавай прамысловасьці. Салома — грубы корм і подсьціл для жывёлы, выкарыстоўваецца таксама ў вытворчасьці паперы, кардону, упаковачнага матэрыялу, для пляценьня кошыкаў, капялюшаў, дэкаратыўных вырабаў. Зялёная маса скармліваецца жывёле.

На Беларусі пшаніца вядома з 6-8 стагодзьдзяў: апаленае зерне знойдзена на гарадзішчах Бранцаўскае Менскага раёну і Загорцы Гарадоцкага раёну Віцебскай вобласьці. Вырошчваюцца 15 сартоў азімай і каля 12 сартоў яравой пшаніцы (у 2000 годзе). Культывуюцца сарты мясцовай сэлекцыі, атрыманыя ў Беларускім НДІ земляробства і кармоў Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі, азімай пшаніцы: Бярэзіна, Каравай, Капылянка, Пошук і іншыя; яравой пшаніцы: Беларуская 80, Ленінградка, Ростань і іншыя.

## Літаратура
* Прохараў, В. М. Пшаніца //  С. 148

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Кветкавыя
Рышард Крыніцкі

**Рышард Крыніцкі** (; ) — польскі паэт, перакладчык і выдавец, адзін з прадстаўнікоў літаратурнай групы «Новая хваля» (Nowa Fala), што існавала ў 1968—1976 гадох. Перакладае на польскую нямецкую паэзію.

## Жыцьцяпіс
Дэбютаваў Крыніцкі ў 1968 годзе зборнікам паэзіі «Шал пагоні, шал уцёкаў» (Pęd pogoni, pęd ucieczki).

У 1970-х гадох быў зьвязаны з апазыцыяй. Быў адным з падпісантаў Сьпісу 59, супраць зьменаў Канстытуцыі ПНР. За гэта друк яго твораў быў забаронены ў 1976—1980 гадох. Суправоўнічаў з Камітэтам абароны работнікаў ў 1977—1981 гг. Друкаваўся ў падпольных выданьнях. У 1980 удзельнічаў у галадоўцы ў касьцёое сьв. Крыштафа ў Падкове Леснай ў знак салідарнасьці зь вязьнямі.

Аўтар зборнікаў паэзіі «Акт нараджэньня» (Akt urodzenia, 1969), «Калі ў нейкім краі» (Jeżeli w jakimś kraju, 1982), «Уратаваньне з нябыту» (Ocalenie z nicości, 1983), «Вершы, галасы» (Wiersze, głosy, 1985), «Магнэтычны пункт» (Magnetyczny punkt, 1996), «Не зашкодзіць» (Nie szkodzi, 2002), «Камень, шэрань» (Kamień, szron, 2005) і інш. Ляўрэат прэміі фонду імя Касьцельскіх і прэміі польскага ПЭН-клюбу. У 2008 годзе атрымаў прэмію Kamień на люблінскім фэстывалі «Горад Паэзіі».

## Пераклады на беларускую мову
У 2013 годзе выдавецтвам Логвінаў выдадзеная яго кніга «Дакрануцца. Выбраныя вершы» у перакладзе Андрэя Хадановіча.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вершы Крыніцкага ў часопісе «ПрайдзіСвет»

Катэгорыя:Польскія перакладчыкі
Катэгорыя:Польскія паэты
Катэгорыя:Выпускнікі Ўнівэрсытэту імя Адама Міцкевіча
Одра Мэй

**Одра Мэй** () — амэрыканская сьпявачка і кампазытар.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася 20 лютага 1984 году ў Аклагома-Сіці (ЗША). Па лініі маці — праўнучатая пляменьніца славутай амэрыканскай сьпявачкі і актрысы Джудзі Гарлэнд. Юнацкія гады правяла ў мясцовых тэатрах і касьцюмерных. Удзельнічала ў мясцовых конкурсах талентаў. У 19-гадовым узросьце была выключаная з унівэрсытэту за тое, што прапускала заняткі з-за захапленьня напісаньнем песень. У 2004 годзе з 20 далярамі ў кішэні пераехала ў Лос-Анджэлес (Каліфорнія), дзе жыве дагэтуль.

## Творчасьць
Распачала пісаць песьні ва ўзросьце 17 гадоў. З 2006 году пісала штогод каля ста песень.

Першы прафэсійны кантракт падпісала ў 2009 годзе з кампаніяй «Warner Chappell». Напісаная ёй песьня «Who I Was Born To Be» («Кім мне было наканавана стаць») была адзінай арыгінальнай песьняй на шматплацінавым альбоме папулярнай шкоцкай сьпявачкі Сьюзан Бойл «I Dreamed A Dream». У 2010 годзе падпісала кантракт зь незалежнай музычнай выдавецкай кампаніяй «Side One Dummy Records», якая выдала першы альбом сьпявачкі «The Happiest Lamb» («Найшчасьлівейшае ягня»).

Выдадзены разам з групай The Almighty Sound у 2012 годзе і сусьветна вядомай кантры—сьпявачкай  Дзінай Картэр у якасьці прадусара альбом «Audra Mae and the Almighty Sound» («Одра Мэй і Наймагутнейшы Гук») азначыў новы кірунак у творчасьці сьпявачкі. Дзьве песьні Мэй выканала Сэлін Дыён на сваім альбоме «Loved Me Back to Life» («Каханьнем вярнуў мяне да жыцьця»).

Музыка Мэй гучыць у вядомых амэрыканскіх сэрыялах «Sons of Anarchy» («Сыны анархіі»), «The Good Wife» («Добрая жонка») і «CSI» («Месца злачынства»). Сусьветную славутасьць Мэй прынесла супрацоўніцтва з дыджэям Авічы (Аvicii) і, ў асаблівасьці, песьня Ніны Сымон «Feeling Good» («Файна»), якая была выкарыстана ў рэкляме кампаніі Volvo.
.

## Дыскаграфія (студыйныя альбомы)

## Найбольш вядомыя песьні
* 2012 — «The Real Thing» («Тое, што трэба») 
* 2013 — «Addicted to You» («Не магу без цябе») (разам з дыджэям Avicii)
* 2015 — «Feeling Good» («Файна») (разам з дыджэям Avicii)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны вэб-сайт
* Одра Мэй на сайце AllMusic
* Одра Мэй на сайце iTunes
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Сьпявачкі ЗША
Катэгорыя:Кампазытары і кампазытаркі ЗША
Аўгустоўскі павет (1919—1939)

**Аўгусто́ўскі паве́т** —  былы павет Беластоцкага ваяводзтва Польскай Рэспублікі. Сядзіба — места Аўгустоў.

## Мінуўшчына
Створаны на аснове былога Аўгустоўскага павету Сувальскай губэрні Польскага царства пасьля польска-летувіскіх змаганьняў за Сувалкію. З самога пачатку ўваходзіў у склад   Беластоцкага ваяводзтва. У 1940 г. на яго аснове быў створаны Аўгустоўскі раён БССР.

У цяперашні час тэрыторыі павету адносяцца да Аўгустоўскага павету Падляскага ваяводзтва Польшчы. Толькі самая ўсходняя частка павету прыналежыць да Гарадзенскага раёну (Сапоцкіншчына).

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

### Гміны
* Вялікая Баля — адміністрацыйны цэнтар Лойкі
* Барглаў — адміністрацыйны цэнтар Барглаў Касьцельны
* Валавічоўцы — адміністрацыйны цэнтар Сапоцкін
* Галынка — адміністрацыйны цэнтар Галынка
* Дэмбова — адміністрацыйны цэнтар Язева
* Кальніца — адміністрацыйны цэнтар Белабжэгі
* Кур'янка — адміністрацыйны цэнтар Скеблева
* Лабна — адміністрацыйны цэнтар Падлабеньне
* Ліпск — адміністрацыйны цэнтар Ліпск
* Штабін — адміністрацыйны цэнтар Штабін
* Шчэбра-Альшанка — адміністрацыйны цэнтар Навінка

### Мястэчкі
* Аўгустоў

## Насельніцтва
Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 1921 г. у павеце пражывала ўсяго 62 384 жыхар, з чаго 58 896 (94,41%) палякаў , 2 789 (4,47%) габрэяў, 531 (0,85%) расейцаў, 92 (0,14%) 92 беларусаў, 42 немцаў, 11 летувісаў, 4 украінцаў ды па адным чэху ды эстонцу. Для 17 чалавек нацыянальнасьць была не пазначаная. 90,4% (56 400) жыхароў павету былі каталікамі, 6,4% (4 036) юдаістамі, 1,5% (932) стараверамі, 1,1%% (683) праваслаўнымі,  0,5% (289) пратэстантамі, 23 уніятамі, 4 атэістамі,  для 17 веравызнанье невызначанае.

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польскай Рэспублікі (1918—1939)
* Беластоцкае ваяводзтва

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Былыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі
Катэгорыя:Паветы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беластоцкае ваяводзтва (1919—1939)
Катэгорыя:Былыя паветы
Аўгустоўскі павет (неадназначнасьць)

**Аўгусто́ўскі паве́т**:

* Аўгустоўскі павет&nbsp;— гістарычны павет у Аўгустоўскай, пасьля ў Сувалкаўскай губэрні Расейскай імпэрыі (1841—1918)
* Аўгустоўскі павет&nbsp;— гістарычны павет у Беластоцкім ваяводзтве міжваеннай Польшчы
* Аўгустоўскі павет&nbsp;— павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы
Сьюзі Су

**Сью́зі Су** ( ) — амэрыканская сьпявачка і кампазытар карэйскага паходжаньня.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў 1980 годзе ў Лос-Анджэлесе (ЗША) у сям’і карэйскіх эмігрантаў, якія пераехалі ў ЗША ў 1960-х гадох. У васьмігадовым узросьце пачала сьпяваць у мясцовым карэйскім дзіцячым хоры, рэпэртуар якога ўключаў традыцыйныя карэйскія песьні і папулярную амэрыканскую музыку. У 13 гадоў пераехала з Лос-Анджэлесу праз усю краіну ў штат Нью-Гэмпшыр, дзе ў школе-інтэрнаце напісала свае першыя песьні. Пасьля навучалася ва ўнівэрсытэце Браўн (штат Род-Айлэнд), у якім атрымала ступень бакаляўра па ангельскай мове. Падчас вучобы ва ўнівэрсытэце імкнулася як мага больш часу праводзіць у Нью-Ёрку, дзе выступала ў клюбах Ніжняга Мангэтану. Амбіцыйныя бацькі Су імкнуліся адгаварыць дачку ад музычнай кар’еры на карысьць больш фінансава стабільнага занятку. Непаразуменьне з бацькамі толькі зрабіла спробы Су дасягнуць посьпеху ў музыцы больш упартымі.

## Творчасьць
Ва ўзросьце 17 гадоў запісала свой першы міні-альбом з шасьці песень (EP), надрукавала тысячу копій кампакт-дыскаў і здолела прадаць 700 зь іх сваім сябрам па школе.

У 2003 годзе падпісала кантракт з музычнай кампаніяй Epic/Sony. Знакавай у прафэсійным сталеньні сьпявачкі стала сустрэча з амэрыканскім прадусарам, кампазытарам і аранжыроўшчыкам Глэнам Балардам (Пола Абдул, Майкл Джэксан, Аланіс Марысэт, No Doubt). Спачатку Балард пагадзіўся прадусаваць толькі некалькі песень Су, але быў так уражаны яе творчасьцю, што стаў прадусарам усяго яе першага альбому «Susie Suh», які выйшаў у 2005 годзе.

.

Стылістычна музычныя творы Су найбольш часта параўноўваюць з працай такіх славутых амэрыканскіх музыкаў-песеньнікаў як Фіёна Эпл, Сара МакЛахлан і Эмі Ман. Сама сьпявачка называе сярод музыкаў, якія мелі на яе найбольшы ўплыў, сьпявачак Джоні Мічэл і Бэт Гібанз.

Музыка Су гучыць у амэрыканскіх сэрыялах «Blacklist» («Чорны сьпіс»), «The Night Shift» («Начная зьмена»), фільме «Must Love Dogs» («Мусіць любіць сабакаў»).

## Дыскаграфія (студыйныя альбомы)

## Найбольш вядомыя песьні
* 2005 — «Shell» («Шкарлупіна») 
* 2005 — «All I Want» («Усё, чаго хачу») 
* 2014 — «Here with Me» («Тут са мной») (разам з дыджэям Robot Koch)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны вэб-сайт
* Сьюзі Су на сайце AllMusic
* Сьюзі Су на сайце iTunes
* Афіцыйны канал Сьюзі Су на сайце YouTube
* Сьюзі Су на сайце Instagram
* 

Катэгорыя:Сьпявачкі ЗША
Катэгорыя:Кампазытары і кампазытаркі ЗША
Сакольскі павет (неадназначнасьць)

**Сако́льскі паве́т**:
* Сакольскі павет — гістарычны павет у Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі Расейскай імпэрыі
* Сакольскі павет — гістарычны павет у Беластоцкім ваяводзтве міжваеннай Польшчы
* Сакольскі павет — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы
Сакольскі павет (1919—1939)

**Сако́льскі паве́т** —  былы павет Беластоцкага ваяводзтва Польскай Рэспублікі. Сядзіба — места Саколка.

## Мінуўшчына
Створаны на аснове былога  Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі ўжо ў 1919 г. У 1921 г. на абшары павету знаходзілася 5 местаў (Саколка, Дуброва, Сухаволя, Адэльск і Новы Двор) і 12 вясковых гмінаў. У студзені 1940 г. савецкія ўлады канчаткова скасавалі Сакольскі павет як адміністрацыйную адзінку, а на ягоным месцы былі заснаваныя Сакольскі, Крынкаўскі і Дуброўскі раёны Беластоцкай вобласьці.

У цяперашні час тэрыторыі павету адносяцца да Сакольскага павету Падляскага ваяводзтва Польшчы. Самыя ўсходнія часткі былога Сакольскага павету ўваходзяць у склад Бераставіцкага і Гарадзенскага раёнаў Гарадзенскай вобласьці Беларусі.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

### Гміны
* Адэльск — адміністрацыйны цэнтар Бабікі
* Залесьсе — адміністрацыйны цэнтар Залесьсе
* Карыцін — адміністрацыйны цэнтар Карыцін
* Кузьніца — адміністрацыйны цэнтар Кузьніца
* Новы Двор — адміністрацыйны цэнтар Новы Двор
* Сакаляны — адміністрацыйны цэнтар Сакаляны
* Саколка — адміністрацыйны цэнтар Саколка
* Сідра — адміністрацыйны цэнтар Сідра
* Сухаволя — адміністрацыйны цэнтар Сухаволя
* Чорная Вёска — адміністрацыйны цэнтар Чорная Вёска
* Шудзялова — адміністрацыйны цэнтар Шудзялова
* Янаў — адміністрацыйны цэнтар Янаў

### Мястэчкі
* Саколка
* Дуброва
* Сухаволя
* Адэльск
* Новы Двор

## Насельніцтва
Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 1921 г. у павеце пражывала ўсяго 90 264 жыхар, з чаго 78 889 (87,39%) палякаў, 6 531 (7,23%) габрэяў, 4 522 (5%) беларусаў, 225 (0,24%) расейцаў, 62 татараў, 14 украінцаў, 9 летувісаў, 5 немцаў, 4 латышаў, 2 эстонцаў ды 1 ангелец. 80% (72 225) жыхароў павету былі каталікамі, , 10,4% (9 357) праваслаўнымі, 9,3% (8 413) юдаістамі, 0,2% (212) мусульманамі,  31 пратэстантамі і 26 уніятамі.

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польскай Рэспублікі (1918—1939)
* Беластоцкае ваяводзтва

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Былыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі
Катэгорыя:Паветы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беластоцкае ваяводзтва (1919—1939)
Катэгорыя:Былыя паветы
Ёбік

**«За ле́пшую Вуго́ршчыну»** (, ), скарочана **«Ёбік»**&nbsp;— вугорская праварадыкальная нацыяналістычная партыя, заснаваная ў 2003 року. Афіцыйна стаіць на пазыцыях кансэрватызму, патрыятызму ды хрысьціянскіх вартасьцяў. Крытыкі ды назіральнікі ацэньваюць яе як ксэнафобскую, антысэміцкую ды гамафобскую палітычную сілу. Старшыня&nbsp;— Мартан Дзьёндзёшы.

## Мінуўшчына
Сьпярша ў 2002 року купка праварадыкальна настроеных студэнтаў гуманітарнага факультэту Будапэшцкага ўнівэрсытэту і былымі прыхільнікамі нацыяналістычнае  (MIÉP), незадаволенымі палітыкай кіраўніцтва. Назва «Ёбік» — акронім ад *Jobboldali Ifjúsági Közösség* (). У назове партыі выкарыстаная гульня словаў: слова «ёб» (jobb) у вугорскай мове азначае як «лепшы», так і «правы».

У 2007 року Габар Вона стварыў «Вугорскую гвардыю»&nbsp;— арганізацыю, якая мела змагацца за абарону вугорскіх нацыянальных каштоўнасьцяў. У 2008—2009 роках, пасьля абвінавачваньняў сябраў «Вугорскай гвардыі» ў зьбіцьцях і злачынствах супраць цыганскага насельніцтва, судовыя ворганы Будапэшту забаранілі дзейнасьць арганізацыі.

На выбарах у Эўрапейскі парлямэнт 2009 року партыя здабыла 15% галасоў і 3 месцы ў Эўрапарлямэнце.

На парлямэнцкіх выбарах 2010 року партыя пасьпяхова пераадолела пяціадсоткавы бар’ер і атрымала ў парлямэнце 47 месцаў з 386.

На парлямэнцкіх выбарах 2014 нацыяналісты атрымалі 20,22% галасоў і атрымалі 23 месцы ў Нацыянальным сходзе, стаўшы трэцяю найбольшаю палітычнаю сілаю краіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Міжнародная бачына

Катэгорыя:Палітычныя партыі Вугоршчыны
Катэгорыя:Нацыяналістычныя партыі
Катэгорыя:Партыі Эўрапарлямэнту
Катэгорыя:Ультраправыя партыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2003 годзе
Катэгорыя:Антысэмітызм у Вугоршчыне
Катэгорыя:Антыцыганства
Катэгорыя:Хрысьціянскія партыі
Катэгорыя:Эўраскептычныя партыі
Катэгорыя:Вугорскі нацыяналізм
Катэгорыя:Туранізм
Катэгорыя:Антыкамунізм у Вугоршчыне
Эўрапейскі пікнік

**Эўрапейскі пікнік** — дэманстрацыя міру на аўстрыйска-вугорскай граніцы каля гораду Шопрану 19 жніўня 1989 году. Са згоды абедзьвюх краінаў пагранічную браму на старой Браціслаўскай дарозе паміж вёскамі Санкт-Маргарэтэн і Шопранкёхіда сымбалічна адчынілі на тры гадзіны. На гэтым жа месцы аўстрыйскі міністар замежных справаў Алаіз Мок і яго вугорскі калега Дзьюла Хорн 27 чэрвеня 1989 году сумесна разрэзалі пагранічны плот, каб падкрэсьліць распачатую Вугоршчынай 2 траўня 1989 году ліквідацыю ахоўных збудаваньняў.

Больш за 600 грамадзян НДР скарысталіся гэтым кароткім адкрыцьцём жалезнай заслоны, каб бегчы праз Аўстрыю ў ФРН. Вугорскія пагранічнікі ім не перашкаджалі, хоць па дамоўленасьці паміж НДР і Вугоршчынай яны не павінны былі іх пускаць на Захад.

Сёньня Эўрапейскі пікнік лічыцца адной з важных падзеяў, што прывяла да скананьня НДР і заканчэньня халоднай вайны, падзеньня жалезнай заслоны і аб’яднаньня дзьвюх нямецкіх дзяржаваў.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Панэўрапейскага саюзу

Катэгорыя:Гісторыя Аўстрыі
Катэгорыя:Гісторыя Вугоршчыны
Катэгорыя:Гісторыя Нямеччыны
Катэгорыя:Гісторыя Эўропы
Заваёва вугорцамі Панонскага басэйну

**Эпоха заваёвы радзімы на Дунаі** — гістарычны пэрыяд Вугоршчыны, які ахоплівае другую палову IX стагодзьдзя, ажно да 896 году, калі старажытнавугорская канфэдэрацыя плямёнаў на чале з Арпадам і Курсанам перасяляецца з Паўночнага Прычарнамор’я ў Паннонію.

## Гісторыя
Вугорскія плямёны паўкачэўнікаў-жывёлагадоўцаў, радзімай якіх сучасныя дасьледчыкі лічаць вобласьці на ўсход ад Уралу, у I тысячагодзьдзі нашай эры перасяліліся як мяркуецца, у басэйн Камы, пасьля ў прычарнаморскія і прыазоўскіх стэпы дзе доўгі час знаходзіліся пад уладай хазар. У 895—896 гадах вугорцы перайшлі Карпаты і занялі землі ў басэйне Сярэдняга Дуная (г. зв. «Здабыцьцё радзімы»). Адбыўся пераход да аселага ладу жыцьця, земляробству. У пачатку XI стагоддзьдзя паўстала Вугорскае каралеўства, тады ж было прынятае каталіцтва.

## Крынціы

Катэгорыя:Вугорцы
Катэгорыя:Вугры
Катэгорыя:Гісторыя Вугоршчыны
Такары (Падляскае ваяводзтва)

**Такары́** (, па-падляску: *Tokarý*) — вёска ў Сямяціцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Мельнік.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Іконы Божай Маці Ўсіх Смуткуючых Радасьць у Катэрцы, цэнтар прыхода знаходзіцца ў Такарах). Некаторая частка жыхароў вёскі — каталікі (парафія Ўзьнясеньня Крыжа на месцы), пераважна польскай нацуянальнай ідэнтыфікацыі.

## Гісторыя
Такары былі заснаваныя ў час князяваньня Казімера Ягелончыка, калі князь абдараваў Стэцьку, Майку і Ваську Аляхновічаў зямлямі ў Берасьцейскай зямлі. На пачатку Такары не існавалі як вёска, але становілі некалькі пасяленьняў шлахты, якая разам прыняла прозьвішча Такарэўскіх. Такарскія шляхціцы былі цесна зьвязаныя з большым маёнткам у суседнім Вілянове, якім уладала ў 16 ст. сям’я Крупіцкіх. Праўдаподобна ў 1527 г. Крупіцкія заснавалі побач з Такарамі касьцёл сьв. Яна Хрысьціцеля, які паміж 1570 г. і 1624 г. быў пратэстанцкім. Праўдападобна пад канец 16 ст. у вёсцы была пабудаваная і праваслаўная царква. Доўгі час Такары былі зборышчам шляхоцкіх маёнткаў і толькі пасьля пачала будавацца мужыцкая вёска. Пасьля паўстаньня 1863 г. царскія ўлады зьліквідавалі тутэйшую каталіцкую парафію, а сам касьцёл быў зруйнаваны. У міжваенны пэрыяд Такары прыналежалі да гміны Высокае Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 529 жыхароў у вёсцы 177 каталікоў, 343 праваслаўных, 3 юдаістаў і 1 пратэстант; 166 палякаў, 354 беларусаў, 8 габрэяў і 1 чалавек невызначанай нацыянальнасьці) і 84 чалавек у 3 фальварках (40 каталікоў, 44 праваслаўных; 40 палякаў і 44 беларусаў). У 1933-1934 гг. быў пабудаваны сёньняшні касьцёл у закапянскім стылі. Пасьля Другой сусьветнай вайны Такары былі падзеланыя польска-савецкай мяжой, у выніку якой паўсталі дзьве вёскі: польскія Такары і беларускія Такары. У 1946 г. была заснаваная праваслаўная парафія Катэрка з цэнтрам у Такарах.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сямяціцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Масток

Назву **Масток** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Масток — вёска ў Ваўкавыскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Масток — вёска ў Магілёўскім раёне
** Масток — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне

## Падвойныя назвы
* Сарочы Масток

## Глядзіце таксама
* Замасточча
* Замосьце
* Мост
* Маставая
* Маставуха
* Маставы
* Масты