open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ЦК КПСС

**Цэнтральны камітэт [[КПСС|Камуністычнай партыі Савецкага Саюзу]]** (да вясны 1917: ЦК РСДРП; 1917—1918 ЦК РСДРП(б); 1918—1925 ЦК РКП(б); 1925—1952 ЦК УКП(б)) — найвышэйшы партыйны ўрад у прамежках паміж зьездамі партыі. Найбольшы па колькасьці склад ЦК КПСС (412 сябра) быў абраны на 18-ым зьездзе КПСС (1990).

У. І. Ленін і іншыя заснавальнікі партыі (РСДРП) першапачаткова закладвалі прынцыпы ўнутранай дэмакратыі — у партыі ніколі не было пасады Старшыні партыі, Старшыні ЦК, Старшыні Прэзыдыюма. Першапачаткова часьцяком Сакратар ЦК нават не ўваходзіць у склад Палітбюро ЦК. Сакратар ЦК меў першапачаткова тэхнічную ролю. У Палітбюро ўсе сябры былі ў сутнасьці чальцамі Рады роўных.

Да 29 жніўня 1991 году КПСС мела манапольныя правы на палітычную ўладу. Гэта права было замацавана ў заканадаўстве СССР: у артыкуле 126 Канстытуцыі 1936 году камуністычная партыя абвяшчалася «кіраўнічым ядром» дзяржаўных і грамадзкіх арганізацыяў, а ў артыкуле 6 Канстытуцыі СССР 1977 году КПСС была абвешчана кіраўнічай і накіравальнай сілай савецкага грамадзтва ў цэлым.

«Узброеная марксісцка-ленінскім вучэньнем, Камуністычная партыя вызначае генэральную пэрспэктыву разьвіцьця грамадзтва, лінію ўнутранай і зьнешняй палітыкі СССР, кіруе вялікай стваральнай дзейнасьцю савецкага народа, надае плянамерны навукова абгрунтаваны характар яго барацьбе за перамогу камунізму».

Пасьля правалу Жнівеньскага путчу 29 жніўня 1991 году Вярхоўны Савет СССР сваёй пастановай прыпыніў дзейнасьць КПСС. 6 лістапада 1991 году Прэзыдэнт РСФСР (Расеі) Барыс Ельцын сваім указам забараніў дзейнасьць КПСС на тэрыторыі Расеі, маёмасьць партыі была канфіскавана на карысьць новых улад.

Паштовы адрас:
* *ЦК УКП(б)* — Масква, Старая плошча, дом № 4.

## Глядзіце таксама
* КПСС
* КПРФ
Рона (дэпартамэнт)

**Рона** () — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Авэрнь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Рона-Альпы). Парадкавы нумар 69D. Адміністрацыйны цэнтар — Ліён (у склад дэпартамэнту не ўваходзіць). Насельніцтва 471 026 чалавек (2012).

Дэпартамэнт уключае 1 акругу, 13 кантонаў і 228 камунаў.

Першапачаткова дэпартамэнт Рона быў утвораны ў 1793 пасьля падзелу на дзьве часткі дэпартамэнту Рона і Люара. 1 студзеня 2015 59 камунаў г.зв. Вялікага Ліёну былі вылучаныя са складу дэпартамэнту Рона і ўтварылі новую асобую адміністрацыйную адзінку — Ліёнская мэтраполія. Па стане на кастрычнік 2015 Ліён пакуль застаецца таксама і адміністрацыйным цэнтрам «новай» Роны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Попішкі

Назву **Попішкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Попішкі — вёска ў Ашмянскім раёне
** Попішкі — вёска ў Гервяцкім сельсавеце Астравецкага раёну
** Попішкі — вёска ў Рытанскім сельсавеце Астравецкага раёну

## Глядзіце таксама
* Папішкі
Бокель Котар

«**Бокель**» — чарнагорскі футбольны клюб з гораду Котару. Заснаваны ў 1922 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Котар‎
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1922 годзе
Малочкі (Падляскае ваяводзтва)

**Малочкі** (, па-падляску: *Mołočki*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Боцькаўскай гміне Бельскага павету. Знаходзіцца ў гміне гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары Малочкаў ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьб. Мікалая ў Косьнаяй). Пражываюць тут таксама палякі каталікі (парафія сьв. Жыгімонта ў Кляшчэлях).

## Гісторыя
Ахэалягічныя сьледы паказваюць, што ўжо ў 11 ст. побач зь сёньняшнімі Малочкамі пражывалі людзі. Першая згадка пра Малочкі знайшлася ў дакумэнтах 1528 г. каталіцкай парафіі ў Боцьках, але яна не паказвае хто засялаў вёску. Вёска ў 1577 г. не была напэўна вялікай, разьмяшчалася на 3 валоках зямлі. У 1674 г. уладальнік вёскі Фэлікс Парыс зьбяраў падатак ад 132 тутэйшых мужыкоў, усе яны былі ўніятамі (прыналежалі тады да царквы ў Грузкай). У 1790 г. былі тут 22 хаты, але ўжо ў 1805 г. колькасьць дамоў збольшылася да 32, а мужыкі працавалі ў фальварку ў Пятроўшчыне. На працягу 19 ст. Малочкі прыядналіся да прыходу ў Косьнай. У 1896 г. былі тут 75 хаты і 430 жыхароў, а тры годы пазьней Анна Рэгіна Патоцкая прадала мясцовым мужыкам апошнія фрагмэнты фальварчнай зямлі. У міжваенны пэрыяд Нурэц прыналежаў да гміны Кляшчэлі Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 244 жыхароў (244 праваслаўных, усе акрамя 2 палякаў былі запісаныя беларусамі).

## Археалягічная спадчына
На поўнач ад вёскі знаходзяцца сьледы даўняга паселішча датаванага 11-13 стагодзьзямі (праўдападобна заселянага людзьмі, якія прыбылі тут уздоўж Буга з поўндя), а таксама ўзгорак, які традыцыйны лічыўся раньнясярэднявечным гарадзішчам (мясцовыя жыхары называюць яго *Лысай горкай*). Пасьля архэалягічных раскопак 1997 г. лічыцца, што ўзгорак гэта сьлед культавага месца (сьвяцілішча) з 9-10 стагодзьдзяў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Пасека (Быхаўскі раён)

**Па́сека** — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 9 чалавек
* 2010 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёну
Дзэмброня (гара)

**Дзэмброня** () — адна зь вяршынь хрыбта Чарнагора (Украінскія Карпаты).

Разьмешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы хрыбта, паміж гарамі Поп Іван (на паўднёвым усходзе) і Мунчэл (на паўночным захадзе), на тэрыторыі Карпацкага нацыянальнага прыроднага парку, на мяжы Івана-Франкоўскай і Закарпацкай абласьцей.

Вышыня гары — 1877 м. Вяршыня мае пірамідальную форму, у перадвяршыньняй частцы — каменныя россыпы. Ёсьць ледавіковыя формы рэльефу. Гара складаецца зь пяшчанікаў. Пакрытая пераважна субальпійскімі лугамі. Распаўсюджаныя хмызьнякі і яловыя лясы (да вышыні 1500—1600 м). На паўднёвых схілах гары месьціцца ўрочышча «Паланіна Бальзатул» з вытокамі ракі Бальзатул (правы прыток Белай Цісы). На заходніх схілах Дзэмброні выразна прыкметны ледавіковы кар, у якім бярэ пачатак рака Дзэмброня (левы прыток Чорнага Чэрэмошу).

Найбліжэйшы населены пункт — сяло Дзэмброня (Івана-Франкоўская вобласьць).

## Літаратура
* http://pravda.if.ua/print.php
* «Карпати очима допитливих».— Видавництво «Каменяр», Львів — 1976

Катэгорыя:Горы Ўкраіны
Катэгорыя:Карпаты
Блудніца

**Блудніца** (; ) — назва ў хрысьціянстве для жанчын, якія часта мяняюць мужчын для любадзейства, г. зн. блудзіць. 

Першая згадка пра блудніцы адносіцца да часу патрыярха Якуба, сыны якога асудзілі згвалтаваньне іх сястры Дзіны: «*Хіба можна рабіць зь сястрой нашай як з блудніцай?*» (Быц 34: 31). Больш падрабязна аб блудніцы гаворыцца ў прыкладзе Тамар, якая выдала сябе за блудніцу, зачыніўшы сябе покрывам і сяўбу каля гарадзкое брамы (Быц  38: 14-15). У якасьці платы за любадзейства фігуруе казляня (Быц  38: 17). У грамадзтве блудніцы ахоўваліся законам (вядомы выпадак іх звароты да Цара Саламона — 3Цар 3: 16-18), але сьвятарам было забаронена на іх ажаніцца (Ляв.  21: 14), аднак вядома, што прарок Асія быў жанаты на блудадзейцы Гамар (Ас  1: 2-3). Паслугамі блудніцы карыстаўся судзьдзя — назарэй Самсон (Суд  16: 1-3). Асаблівую вядомасьць набыла ерыхонская блудніца Рааў, якая схавала дваіх выведнікаў і праз тое захавала сабе жыцьцё пасьля штурму гораду. 

У Новым Запавеце блудніцы займаюць асаблівае месца. Ісус Хрыстос, паказваючы фарысэям на прыярытэт веры Богу над справамі Закона Божага, кажа пра блудадзейку: «*Праўду кажу вам, што мытнікі і распусьніцы паперад вамі ідуць у царства Божае*» (Мц  21: 31). Былы фарысэй апостал Павел перасьцерагае хрысьціян ад блудніц (1 Кар  6: 16), а ў Адкрыцьці Яна Багаслова ствараецца адмоўны вобраз Бабілёнскай блудніцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Жанчыны Старога Запавету
Катэгорыя:Жанчыны Новага Запавету
Бэрсабія

**Бэрсабія** () — дачка Ліяма , удава Ўрыі Хэтэяніна, жонка цара Давід а і маці цара Саламона.

## У Старым Запавеце
Паводле Бібліі, Бэрсабія была жанчынай рэдкай прыгажосьці. Цар Давід, адпачывпаючы на даху свайго двара, убачыў унізе як купалася Бэрсабію. Яе муж, Урыя Хэтэянін, знаходзіўся ў той час удалечыні ад дома, на службе ў войску Давіда. Бэрсабія ня спрабавала спакусіць цара, пра што сьведчыць біблейскі тэкст. Але Давід спакусіўся прыгажосьцю Бэрсабіі і загадаў, каб яе даставілі да яго. У выніку іх адносінаў яна зацяжарыла. Пазьней Давід напісаў ваяводу, што быў над Урыяй ліст, у якім загадаў паставіць Урыю там, дзе будзе самая моцная бітва, і няхай адступяць ад яго, каб ён быў забіты і памёр. Сапраўды, так і адбылося, і Давід пасьля ажаніўся на Бэрсабіі. Іх першае дзіця пражыло ўсяго некалькі дзён. Давід пазьней раскайваўся ў зробленым. Гэтая гісторыя паслужыла сюжэтам для многіх вядомых жывапісных палотнаў.Пры ўсёй сваёй высокім становішчы самай каханай з жонак Давіда Бэрсабія заняла месца ў цені і паводзіла сябе годным чынам. Давід вянчаў на царства пасьля сябе Саламона, сына Бэрсабіі. Бэрсабія была мудрай жанчынай і заўсёды спадзявалася на Бога. У адносінах да Давіда яна стала маўклівай і кахаючай жонкай і добрай маці сваім дзецям (Саламону і Натану).

## Крыніцы

Катэгорыя:Жанчыны Старога Запавету
Катэгорыя:Кнігі Цароў
Катэгорыя:Кнігі Царстваў
Катэгорыя:Кнігі Самуіла
Катэгорыя:Саламон
Катэгорыя:Давід
Поп Іван

У абсалютнай большасьці выпадкаў пад назвай «Поп Іван» маюць на ўвазе гару Поп Іван Чарнагорскі.

* Поп Іван Мармароскі — гара ва Ўкраінскіх Карпатах, адна зь вяршыняў Гуцульскіх Альпаў (частка Мармароскага горнага масіву). Вышыня 1936,2 мэтраў.
* Поп Іван Чарнагорскі — адна з найвышэйшых вяршыняў Украінскіх Карпатаў (2028 м). Разьмешчаная на паўднёва-ўсходнім канцы галоўнага хрыбта масіву Чарнагора, на мяжы Івана-Франкоўскай і Закарпацкай абласьцей.
Палац Агінскіх (Плунгяны)

**Пала́ц Агі́нскіх** () — колішняя сядзіба Агінскіх у Плунгянах (Летува), збудаваная ў 1879 року. Помнік культуры нэарэнэсансу. Цяпер тут дзейнічае Мастацкі музэй Жамойці.

## Мінуўшчына
Першыя згадкі палацу ў Плунгянах датаваныя 1565 рокам. У 1879 на замову  быў збудаваны новы, нэагатычны палац, які служыў родавай рэзыдэнцыяй. У 1873—1902 у сядзібе Агінскіх дзейнічала музычная школа. У 1921—1934 роках у палацы дзейнічала сельскагаспадарчая школа, пасьля будынак перайшоў у распараджэньне летувіскага войска.

Пасьля Другой сусьветнай вайны ў будынку разьмясьціўся будаўнічы тэхнікум, увесь інтэр’ер быў зьнішчаны.

Цяпер у палацы дзейнічае Музэй жамойцкага мастацтва ().

## Архітэктура

Палац уяўляе сабой двухпавярховы прастакутны ў пляне будынак. З адваротнага боку знаходзіцца дзядзінец з басэйнам і фантанамі. Побач з будынкам знаходзяцца стайня і дзьве афіцыны ў нэагатычным стылі. У адной зь іх пражывалі палацавыя слугі, у другой у 1873—1902 разьмяшчалася музычная школа, дзе вучыўся ў тым ліку і Мікалоюс Чурлёніс (1889—1902). Палац аточаны ляндшафтным паркам krajobrazowany z końca XVIII wieku rozlokowany nad Bobrugą, w którym znajduje się oranżeria będąca kopią florenckiego Pałacu Vecchio.

Прыкладна ў сярэдзіне XVIII стагодзьдзя быў закладзены парк. Ягоная плошча складае 0,6 км². Тут знаходзіцца аранжарэя, скапіяваная паводле ўзору флярэнцкага паляцу Вэк’ё.

У парку расьце вялізны дуб, вядомы як дуб Пэркунаса (паганскага грамнічнага бога). Паводле легенды, пад гэтым дубам жрыца Галінда распаліла сьвяты вагонь, калі аднаго дня ейны каханы сышоў на вайну з крыжакамі і не вярнуўся. Галоўны каплан, бачачы ейныя сьлёзы і боль, сказаў, што толькі сьвяты вагонь зможа суцешыць гэты боль. Аднойчы, калі Галінда плакала пад дубам, у ягоную вершаліну трапіла маланка. Дуб затросься, на ягоны камель трапіла глеба, і неўзабаве на ім вырасла дзівоснай прыгажосьці кветка. З таго часу людзі сталі зваць дрэва ў гонар бога грымотаў. Дуб абвешчаны нацыянальным помнікам прыроды.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына музэю

Катэгорыя:Сядзібы Летувы
Катэгорыя:Нэагатычныя збудаваньні Летувы
Катэгорыя:Плунгяны
Катэгорыя:Агінскія
Грабава (Івейскі раён)

**Грабава** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX стагодзьдзя вёска ў Бакштаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Грабаўскага сельскага таварыства. У 1861 г. 96 рэвіскіх душ. Паводле перапісу 1897 г., 43 двары, 331 жыхар. У 1905 г. 305 жыхароў, 293 дзесяціны зямлі, у 1909 г. 53 двары, 374 жыхары. Вёска моцна пацярпела ў час Першай сусьветнай вайны і ў 1919-1920 гг.

У 1921—1939 гг. у Бакштаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 42 двары (32 пабудовы часова прыстасаваны пад жыльлё), 172 жыхары.

3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (57 двароў, 281 жыхар) у Бакштаўскім сельсавеце Юрацішкаўскага, з 20 студзеня 1960 г. Івейскага раёнаў. Працавала крама. У 1950 г. арганізаваны калгас «Новае жыцьцё». Пазьней вёска ўвайшла ў калгас імя У. І. Ульянава. У 1970 г. 207 жыхароў, у 1986 г. 46 двароў, 102 жыхары. Працаваў клюб, бібліятэка, крама.

Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю. У 1999 г. 28 двароў, 51 жыхар.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Віртуальная Івейшчына

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Ліёнская мэтраполія

**Ліёнская мэтраполія** () — асобая адміністрацыйная адзінка на паўднёвым усходзе Францыі (адначасова дэпартамэнт і мэтраполія), у складзе рэгіёну Авэрнь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Рона-Альпы). Парадкавы нумар 69M. Адміністрацыйны цэнтар — Ліён. Насельніцтва 1 324 637 чалавек (2012).

Дэпартамэнт-мэтраполія ўключае 1 акругу і 59 камунаў, найбуйнейшыя зь якіх Ліён і Вілёрбан.

1 студзеня 2015 59 камунаў г.зв. Вялікага Ліёну былі вылучаныя са складу дэпартамэнту Рона і ўтварылі новую асобую адміністрацыйную адзінку — Ліёнская мэтраполія.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Верхняя Сона

**Верхняя Сона** () — дэпартамэнт на паўночным усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Бургундыя — Франш-Камтэ (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Франш-Камтэ). Парадкавы нумар 70. Адміністрацыйны цэнтар — Вэзуль. Насельніцтва складае 239 750 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 2 акругі, 17 кантонаў і 545 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Сона і Люара

**Сона і Люара** () — дэпартамэнт на ўсходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Бургундыя — Франш-Камтэ (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Бургундыя). Парадкавы нумар 71. Адміністрацыйны цэнтар — Макон. Насельніцтва складае 555 039 чалавек (2012 г.).

Уключае 5 акругаў, 29 кантонаў і 572 камуны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Сарта

**Сарт** () — дэпартамэнт на захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Пэі-дэ-ля-Люар. Парадкавы нумар 72. Адміністрацыйны цэнтар — Лё-Ман. Насельніцтва складае 567 382 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 21 кантон і 370 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Савоя (дэпартамэнт)

**Савоя** () — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Авэрнь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Рона-Альпы). Парадкавы нумар 73. Адміністрацыйны цэнтар — Шамбэры. Насельніцтва 421 105 чалавек (2012).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 19 кантонаў і 304 камуны. Гэта самы гарысты дэпартамэнт Францыі: 90% ягонай тэрыторыі пакрыта гарамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Савоя (неадназначнасьць)

Назву **Савоя** маюць:

* Савоя — гістарычная вобласьць на паўднёвым захадзе Францыі
* Савоя — дэпартамэнт на паўднёвым захадзе Францыі
* Верхняя Савоя — дэпартамэнт на паўднёвым захадзе Францыі
Даўнары (Івейскі раён)

**Даўнары** — вёска ў Беларусі, каля ракі Чапунькі. Уваходзяць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Дава (Davo) і Нора або Нера (Noro, Nero) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', аснова -даг- (-дак-) (імёны ліцьвінаў Дагейка, Дакель, Ядаг; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago) — ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы' (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw), а аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць». Адзначаліся германскія імёны Danner і Dæghnar.

У Быдгашчы адзначалася германскае імя Douwner.

## Гісторыя
У канцы XIV ст. вялікі князь Ягайла перадаў вёску ў складзе Бакштаўскай воласьці капітулу Віленскага эпіскапства Вялікага княства Літоўскага. 3 1787 г. арандавалі Храптовічы.

У XIX ст. у Бакштаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Бакштаўскага казённага таварыства. У 1861 г. 68 рэвіскіх душ. Паводле перапісу 1897 г., 30 двароў, 234 жыхары, 284 дзесяціны зямлі. У 1909 г. 42 двары, 305 жыхароў.

У 1921—1939 гг. вёска (у 1921 г. 41 двор. 195 жыхароў) у Бакштаўскай гміне Валожынскага павету Наваградскага ваяводзтва Польшчы.

3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (53 двары, 281 жыхар), цэнтар Даўнароўскага сельсавету Юрацішкаўскага раёну.

У Вялікую Айчынную вайну ў лістападзе 1942 г. партызаны атрада імя Ф. Э. Дзяржынскага разграмілі тут фашысцкі гарнізон. Вёска была спалена гітлераўцамі.

У 1950 г. арганізаваны калгас «Чырвонае поле». 3 1953 г. у калгасе «Змагар». 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне, з 25.2.1960 г. у Бакштаўскім сельсавеце. 3 1969 г. вёска — цэнтар калгасу «Іскра». У 1970 г. 155 жыхароў. Працавалі клюб, аддзяленьне сувязі, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, сярэдняя школа, дзіцячы сад, крама.

Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю. У 1999 г. 51 двор, 167 жыхароў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Віртуальная Івейшчына

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Георг Бюхнэр

**Георг Бюхнэр** (; 17 кастрычніка 1813, Годэляў — 19 лютага 1837, Цюрых) — нямецкі паэт і драматург, мэдык.

Пакінуў нешматлікую творчую спадчыну (3 п’есы і адну навелу), якая, аднак, займае значнае месца ў нямецкай літаратуры. Найбольш вядомы твор Бюхнэра — незавершаная п’еса «Войцэк» (Woyzeck, 1837), паводле якой была створаная опэра Альбана Бэрга, а таксама зьнятыя некалькі фільмаў.

У гонар паэта з 1923 году ўручаецца літаратурная прэмія Бюхнэра, якая на сёньняшні дзень зьяўляецца найбуйнейшай узнагародай за нямецкамоўную прозу.

## Вонкавыя пасылкі

Катэгорыя:Нямецкія літаратары
Катэгорыя:Нямецкія драматургі
Верхняя Савоя

**Верхняя Савоя** () — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Авэрнь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Рона-Альпы). Парадкавы нумар 74. Адміністрацыйны цэнтар — Ансі. Насельніцтва 756 501 чалавек (2012).

Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 17 кантонаў і 294 камуны. 

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Задворнікі

Назву **Задворнікі** маюць:

* Задворнікі — вёска ў Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Задворнікі — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці
Утэніс Уцяна

«**Утэніс**» () — летувіскі футбольны клюб з гораду Ўцяны. Заснаваны ў 1933 годзе.

## Сэзоны (2014—2019)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Уцяна‎
Гоенка

**Го́енка** — вёска ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Цяцерынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 8 чалавек
* 2010 год — 1 чалавек


Hojenka 1.jpg
Hojenka 3.jpg
Hojenka 4.jpg
Hojenka 6.jpg


## Крыніцы

Катэгорыя:Цяцерынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Круглянскага раёну
Прыморская Сэна

**Прыморская Сэна** () — дэпартамэнт на паўночным захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Нармандыя (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Верхняя Нармандыя). Парадкавы нумар 76. Адміністрацыйны цэнтар — Руан. Насельніцтва складае 1 253 931 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 35 кантонаў і 746 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Сэна і Марна

**Сэна і Марна** () — дэпартамэнт на поўначы Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Іль-дэ-Франс. Парадкавы нумар 77. Адміністрацыйны цэнтар — Мэлён. Насельніцтва складае 1 353 946 чалавек (2012 г.). 

Дэпартамэнт уключае 5 акругаў, 23 кантоны і 513 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Івэлін

**Івэлін** () — дэпартамэнт на поўначы Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Іль-дэ-Франс. Парадкавы нумар 78. Адміністрацыйны цэнтар — Вэрсаль. Насельніцтва складае 1 412 356 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 4 акругі, 21 кантон і 262 камуны.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы
Сена

**Се́на** – скошаныя да прыроднай сьпеласьці сьцёблы і лісьце травяністых расьлінаў, пасьля высушаныя, зазвычай у натуральных умовах. Скошанае другі раз за сэзон сена называюць атаваю. Працэс кашэньня, сушэньня і захоўваньня называюць сенакосам. Пры сушэньні ўдзельны аб’ём вады зьмяншаецца ад прыблізна 70—90 % у зялёнай траве да прыблізна 3—8% у сене. Сена — адзін з найважнейшых сухіх кормаў для жыўленьня жуйкавых жывёлаў і коней, асабліва ў зімовую пару.

## Глядзіце таксама
* Салома

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Лугі (расьліннасьць)
Катэгорыя:Корм
Рэтаўскі палац

**Рэтаўскі палац** — колішняя рэзыдэнцыя Агінскіх у Рэтаве (Летува). Уласна сядзіба не захавалася да нашых дзён (акрамя падмурку), аднак засталіся іншыя часткі архітэктурнага ансамблю: музычная школа, воданапорная вежа, парк, старожка, частка муру зь дзьвюмя брамамі, іншыя будынкі, а таксама родавая капліца, дзе пахаваныя Багдан Агінскі разам з братам, князем Мікалаем.

## Мінуўшчына
17 красавіка 1892, на Пасху, у сядзібе і царкве засьвяціліся першыя ў Летуве электрычныя лямпачкі.

У 1909 значныя пашкоджаньні палацу спрычыніў пажар. У Першую сусьветную вайну ён быў разрабаваны, мноства каштоўнасьцей, музычныя інструмэнты і мастацкія творы вывезеныя ў Нямеччыну.

У 1924 року сядзіба была нацыяналізаваная і перададзеная Згуртаваньню летувіскіх каталіцкіх мацярок, якія ў 1926 року прадалі яго за даўгі. Новы ўласьнік, Повілас Юргайціс, разбурыў будынак і паставіў новы мураваны дом.

За савецкім часам у ім дзейнічаў саўгас-тэхнікум.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сядзібы Летувы
Катэгорыя:Агінскія
Катэгорыя:Рэтаўскае самакіраваньне
Карык Рэйнджарз Карыкфэрг’юс

«**Карык Рэйнджарз**» () — паўночнаірляндзкі футбольны клюб з гораду Карыкфэрг’юсу. Заснаваны ў 1939 годзе. Уладальнік Кубка Паўночнай Ірляндыі (1976).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Карыкфэрг’юс‎
Сьлінкі

**Сьлінкі́** — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Конкавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 48 чалавек
* 1999 год — 70 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Конкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Петрыкаўскага раёну
Соб

**Соб** () — рака на Прыдняпроўскім ўзвышшы, у межах Ліпавецкага, Ільлінецкага, Гайсінскага і Трасьцянецкага раёнаў Віньніцкай вобласьці. Левы прыток Паўднёвага Бугу (басэйн Чорнага мора).

## Разьмяшчэньне
Пачынаецца каля пасёлку Ксавераўка Ліпавецкага раёну. Цячэ пераважна на паўднёвы ўсход і поўдзень, у прывусьце — на паўднёвы захад. Упадае ў Буг блізу места Ладыжын. На раце знаходзяцца населеныя пункты: Ліпавец, Гайсін, а таксама вялікая колькасьць сёлаў.

## Апісаньне
Даўжыня ракі складае 125 км. Плошча басэйну — 2 840 км². Шырыня рэчышча — 3-15 мэтраў, у нізоўі — 60-80 мэтраў. Нахіл — 1 м/км.

## Літаратура
* Енциклопедія українознавства : Словникова частина : в 11 т. / Наукове Товариство ім. Шевченка; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж ; Нью-Йорк ; Львів : Молоде життя, 1954—2003.
* Олександр Роговий. Про що шумлять верби: історичні нариси про Корчинці-Ротмистрівку-Вербівку (XVIII—XXI століття). — Вінниця: ДП «Державна картографічна фабрика», 2010. — 344 с.:іл. (с. 11-15)
* Водні ресурси та якість річкових вод басейну Південного Бугу / За ред. В. К. Хільчевського. — К.: Ніка-центр, 2009. — 184 с.

Катэгорыя:Рэкі Віньніцкай вобласьці
Ясь і Яніна

**Ясь і Яні́на** () — беларускі мастацкі фільм, створаны на кінастудыі «Беларусьфільм» у 1974 годзе.

Натурныя здымкі праходзілі ў вёсцы Верцялішкі Гарадзенскай вобласьці.

## Сюжэт
Будатрадаўцы працуюць на будаўніцтве фэрмы, а яшчэ выступаюць як самадзейны ВІА «Песьняры» — пасьля працы на рачным беразе. Яніна палюбілася Ясю, пілоту мясцовага авіяатрада. Ясь у суправаджэньні «Песьняроў» прыязджае сватацца да Яніны, але яна адмаўляе яму. Ясь зьязджае разам са будатрадаўцамі, якім трэба на вучобу ў інстытут. Усе, зразумеўшы што наламалі дроваў, кідаюцца за імі ў пагоню — Яніна зь дзедам-капітанам на баркасе па рацэ, шматлікія спачуваючыя — на маторных і вёсельных лодках зь імі разам, Даніла і Клара на аўтамабілі… Ясь і Яніна ізноў злучаюцца.

## Акторы
* Сьвятлана Акімава — Яніна
* Уладзімер Ціханаў — Ясь
* Уладзімер Мулявін — Адам, заатэхнік
* Леанід Барткевіч — будатрадавец
* Анатоль Кашапараў — будатрадавец
* Уладзіслаў Місевіч — будатрадавец
* Уладзімер Мікалаеў — будатрадавец
* Леанід Тышко — будатрадавец
* Аляксандар Дзямешка — будатрадавец
* Чэслаў Паплаўскі — будатрадавец
* Юры Валынцаў — Даніла Сьцяпанавіч, малодшы лейтэнант, участковы міліцыянт, кіраўнік мясцовага народнага хору
* Марыя Захарэвіч — Клара Іванаўна, работніца малаказавода
* Любоў Румянцава — Ганна, жонка Адама
* Павал Кармунін — капітан на рачным судне
* Барыс Маісееў — саліст танцавальнага калектыву (эпізод на будоўлі)
* Валеры Панамароў — пачатковец шафёр-аматар (эпізод)
* Ніна Ургант — удзельніца сьвята ў клюбе (няма ў тытрах)

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя пра песьні, выкананыя у фільме ВІА «Песняры» 
* Фільм IMDB

Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Фільмы 1974 году
Электронныя грошы

**Электронныя грошы** — адзінкі кошту ў электронным выглядзе, выпушчаныя ў абарачэньне ў абмен на ўласна грошы і прымальныя ў якасьці сродку аплаты пры ажыцьцяўленьні разьлікаў у сувязі з абавязкам выпускальніка вярнуць грошы ўсялякай асобе пры іх прад’яўленьні. У 1983 годзе амэрыканскі крыптограф  выдаў дасьледаваньне аб магчымасьці выпуску лічбавых наяўных грошай. У 1990 годзе заснаваў адпаведнае прадпрыемства . У 2000 годзе Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь увёў першае адпаведнае заканадаўства, што дазволіла выпуск такіх адзінак кошту камэрцыйнымі банкамі. На 2015 год налічвалася 9 такіх банкаў.

## Беларусь
26 лістапада 2003 году Нацбанк Беларусі Пастановай № 201 зацьвердзіў Правілы ажыцьцяўленьня апэрацыяў з электроннымі грашыма. 6 кастрычніка 2004 году «Белгазпрамбанк» і прадпрыемства «Адкрыты кантакт» запусьцілі першы ў краіне   для грашовых пераводаў і аплаты тавараў у Сеціве з выкарыстаньнем беларускіх рублёў. 1 ліпеня 2005 году «Белгазпрамбанк» дадаў безнаяўныя разьлікі «Берліё» для аплаты паліва і спадарожных тавараў на аўтазаправачных станцыях. 12 красавіка 2006 году «Тэхнабанк» падпісаў з расейскім прадпрыемствам «Вылічальныя сілы» (Масква) дамову аб разьліках  у Беларусі, выпуск якіх пачаў 10 кастрычніка ў беларускіх рублях. 1 студзеня 2009 году «Парытэтбанк» сумесна з сотавым апэратарам «Мабільныя ТэлеСыстэмы» ў Беларусі і прадпрыемствам «БіСмарт» запусьціў паслугу «iPay» для аплаты тавараў шляхам сьпісаньня грошай з сотавага рахунку. Пазьней «Трастбанк» і «Прыёрбанк» далучыліся да выпуску «iPay» для сотавага апэратару «Лайф».

29 кастрычніка 2012 году «Прыёрбанк» пачаў ажыцьцяўляць разьлікі для тэрміналаў , што належалі расейскаму прадпрыемству «Ківі». 1 ліпеня 2013 году «Прыёрбанк» сумесна з расейскім прадпрыемствам  адчыніў аплатны шлюз «Belqi». У жніўні «ІнтэрПэйБанк» запусьціў паслугу  ад расейскага «Інфармацыйна-працэсінгавага цэнтру» (Арэнбург), супрацу зь якім 17 красавіка 2015 году пераняў банк «Масква-Менск». 23 красавіка 2014 году «Прыёрбанк» выпусьціў першую перадаплочаную картку «БелКарт». У наступным «Белаграпрамбанк», «Беларусбанк» і «Белінвэстбанк» далучыліся да выпуску перадаплочаных картак  (, штат Нью-Ёрк, ЗША) і  (, штат Каліфорнія, ЗША). За 2014 г. банкі Беларусі выпусьцілі 3277,291 млрд электронных рублёў ($319,419 млн). На 1 студзеня 2015 г. налічвалася 2 858 611 электронных гаманцоў (30% ад насельніцтва Беларусі).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* EasyPay
* iPay
* WebMoney
* Belqi
* Аб’яднаная сыстэма імгненных плацяжоў (АСІП)
* Берліё

Катэгорыя:Плацёжныя сыстэмы
Катэгорыя:Крыптаграфія
Катэгорыя:Фінансы
Катэгорыя:Грошы
Катэгорыя:Банкаўская справа
Delta Machine

***Delta Machine*** () — трынаццаты студыйны альбом ангельскага гурту Depeche Mode, які выйшаў 25 сакавіка 2013 праз прадпрыемствы Columbia Records і Mute Records. Запісана ў 2012 годзе ў Santa Barbara Sound Design (Санта-Барбара, штат Каліфорнія) і Jungle City Studios (Нью-Ёрк), альбом быў распаўсюджаны Бэнам Гілерам. Таксама было выпушчанае выданьне для падарунку з дармовым дыскам і чатырма дармовымі песьнямі, а таксама кнігу з 28-мю старонкамі ў цьвёрдай вокладцы, уключаючы фатаграфіі Антона Корбайна. «Heaven» («нябёсы») была выпушчана ў якасьці самотніка 31 студзеня 2013 г. Другая песьня з альбома, «Soothe My Soul» («суцяшай маю душу»), была выпушчаны 10 траўня 2013 год, а затым «Should Be Higher» («павінна быць вышэй») 11 кастрычніка 2013. Пасьля выхаду альбома Depeche Mode прыступілі да турнэ, якое пачалося ў Ніцы, Францыя 4 траўня 2013 году, і закончыўся ў Маскве 7 сакавіка 2014 году.

## Пачатак
Паводле Гаана, *Delta Machine* — апошні альбом, які Depeche Mode запісала з прадусарам Бэнам Гілерам (Ben Hillier). Альбом Мартына Гора і Дэйвіда Гаана тэматычна працягваецца ў цёмнай, змрочнай і блюзавай эстэтыцы, якую Depeche Mode пачалі дасьледаваць у канцы 1980-х.

## Сьпіс кампазіцыяў

## Вонкавыя спасылкі
* У сеціве Дэльта машына
* Depeche Mode — ''Delta Machine'' на Discogs

Катэгорыя:Альбомы Depeche Mode
Сялідава

**Сялідава** — места абласнога значэньня ў Данецкай вобласьці Ўкраіны. Разьмешчаны на рацэ Салёнай. Жыве ў ім 200 чалавек (Кастрычнік 2024). Вугляны завод, Завод жалезабэтонных вырабаў, асфальта-бэтонны завод, хлеба-булачня. Ёсьць каменнавугальныя шахты, кансэрвавы, малочны, цагельны заводы, але з-за вайны зачыненыя.

## Мінулае
### Паданьне аб заснаваньні
Горад заснаваны ў 1770-1773. Па легендзе ў казакоў, якія перасяліліся з Запарожжа на Кубань пры пераправе праз раку Салёная зламаўся воз. Паколькі хутка знайсьці драўніну ў стэпе было праблематычна, а ўжо была позьняя восень яны вырашылі зазімаваць ў гэтым месцы, а потым засталіся даўжэй. Атамана (магчыма багатага зь іх) клікалі Сялід (магчыма гэта была мянушка, таму што імя не зусім ўкраінскае). У гонар яго і атрымала назву паселішча. Хутчэй за ўсё гэтыя казакі былі так званымі «грэчкасеямі», гэта значыць аселая часткай запарожцаў, складалі эканамічную аснову Сечы, жывучы на зімоўцы, маючы сем’і, гадуючы хлеб і жывёлу.

### Разьвіцьцё
Вёска Сялідаўка была ўпершыню апісана ў Бахмуцкай правінцыйнай канцылярыі ў 1782 г . На месцы казацкае Займішча ля вытокаў ракі Салёнай, якая ўпадае ў Воўчую. Магчыма, яе заснаваў казак Сялід, як аб тым абвяшчае легенда. Старыя людзі распавядуць яшчэ й іншую гісторыю, быццам калісьці ўрадавым каморніка за яго працу паднесьлі сала, але яму гэтая аплата не спадабалася, ён ня прыняў яе. Тады і назваў сяло Салодаўка (сала-даваць). Гэтай легендзе тлумачыцца назва паселішча (да 1956 г.) — Сялідаўка.Па дадзеных на 1859 у скарбовым сяле Сялідаўка Бахмуцкага павету Екацярынаслаўскай губэрні пражывала 3618 чалавек (1798 мужчынскага полу і 1820 — жаночага), налічвалася 498 двароў, існавала праваслаўная царква і станавая кватэра, адбываліся 3 кірмашы на год. Па стане на 1886 год у былым дзяржаўным сяле Сялідаўка, сталіцы Сялідаўскае воласьці, пражывала 3640 чалавек, налічвалася 637 дваровых гаспадарак, дзе была праваслаўная царква, школа і 9 лавак, адбываліся 3 кірмашы на год.Па перапісу 1897 году колькасьць жыхароў узрасла да 5873 чалавек (2991 мужчынскага полу і 2882 — жаночага), зь якіх 5666 — праваслаўнай веры. 
У 1908 годзе ў вёсцы Сялідаўка разам зь вёскай Нова-Сялідаўка пражывала 7823 чалавека (3915 мужчынскага полу і 3908 — жаночага), налічвалася 1657 дваровых гаспадарак.

### За незалежнасьць
Летам 1991 жыхары г. Сялідава сустракаюць патрыятычна-гістарычны асьветніцкі рэйд Народнага Руху Ўкраіны «казацкая шляхамі». У 1991 г .жыхары г . Сялідава гасьцінна прынялі лёсавызначальныя зьмены — аднаўленьне незалежнасьці Ўкраінскага дзяржавы. На Ўсеўкраінскім рэфэрэндуме 1991 Данеччына дала «За» незалежнасьць Украіны 83,90% галасоў.

## Насельніцтва
Народны склад насельніцтва паводле перапісу 2001 року

## Крыніцы

## Літаратура
* Енциклопедія українознавства : Словникова частина : в 11 т. / Наукове Товариство ім. Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж ; Нью-Йорк ; Львів : Молоде життя, 1954–2003.
* Петро Лаврів. Моя земля&nbsp;— земля моїх батьків. Донецьк, Український культурологічний центр, 1994.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласьці
М. Агінскі (манэта)

**Па́мятная манэ́та «М. Агі́нскі»** — беларускія юбілейныя манэты Нацыянальнага банку Беларусі, уведзеныя ў абарачэньне 22 жніўня 2011 року. Манэты выбітыя з золата, намінал 10 рублёў.

## Апісаньне
Манэты маюць форму кола, зь пярэдняга і адваротнага бакоў — кант, які выступае па акружыне. Бакавая паверхня манэты гладкая.
* **[[Авэрс]]**: у цэнтры — партрэт кампазытара і палітычнага дзеяча Міхала Клеафаса Агінскага; унізе — подпіс-факсыміле па-польску «Michał Kleofas Ogiński».
* **[[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]]**: рэльефны відарыс Дзяржаўнага гербу Рэспублікі Беларусь, па коле геамэтрычны арнамэнт і надпісы: зьверху «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ»; зьнізу — намінал 10 рублёў і год біцьця; зьлева — проба сплаву; справа — знак Манэтнага двару Польшчы.

## Дызайн
* Пётар Гараль (Польшча)

## Мынца
АТ «», Варшава, Польшча.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь

Міхал Клеафас Агінскі
Манэта
Вэрбункаш

**Вэрбункаш** () — вугорскі танец XVIII стагодзьдзя і музычны жанр.

Назва паходзіць ад нямецкага слова *Werbung*, назоўніка, утворанага ад дзеяслову *werben* — «рэкрутаваць»; то бок *рэкрут*. Танец складаецца з павольнай, з характэрным кропкавым рытмам, часткі, і хуткай, зь віртуознымі праходамі. Гэтую музыку гралі на вайсковых зборах, арганізаваных дзеля , што здаралася часта за Габсбургамі, якія пастаянна ваявалі, знаходзячыся на пасадзе каралёў Вугоршчыны.

Нягледзячы на назву, мэлёдыя паходзіць з вугорскай народнай музыкі і часам прыпісваецца нават цыганам. Найбольш вядомым акампаніятарам і інтэрпрэтатарам вэрбункашу зьяўляецца цыганскі кампазытар Янаш Біхары (1764—1827).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Вугорскія народныя танцы
Катэгорыя:Вугорская музыка
Катэгорыя:Вугорскія словы і выразы
Агінскі

**[[Агінскія]]** — шляхецкі род у ВКЛ. Вядомыя носьбіты:

* Андрэй Агінскі (1740—1787) — мечнік вялікі літоўскі
* Багдан Агінскі (? — 1625) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч ВКЛ
* Багуслаў Казімер Агінскі (1699—1730) — стольнік вялікі літоўскі
* Габрыель Агінскі (1784—1842) — дзяржаўны дзяяч ВКЛ
* Ігнаці Агінскі ( 1698—1775) — маршалак вялікі літоўскі
* Казімер Дамінік Агінскі (? — 1733) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч ВКЛ
* Людвік Караль Агінскі (1680—1718) — рэлігійны дзяяч ВКЛ
* Марцыян Аляксандар Агінскі (1632—1690) — канцлер вялікі літоўскі
* Марцыян Міхал Агінскі (1672—1750) — мечнік вялікі літоўскі
* Міхал Казімер Агінскі (1730—1800) — гетман вялікі літоўскі
* Міхал Клеафас Агінскі (1765—1833) — кампазытар, дзяржаўны і вайсковы дзяяч ВКЛ
* Рыгор Антоні Агінскі (1654—1709) — харунжы вялікі літоўскі
* Самуэль Леў Агінскі ( 1595—1657) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч ВКЛ
* Станіслаў Юры Агінскі (1710—1748) — дзяржаўны дзяяч ВКЛ
* Тадэвуш Францішак Агінскі (1712—1783) — пісар вялікі літоўскі
* Францішак Ксавэры Агінскі (1742—1814) — стражнік польны літоўскі, кухмістар вялікі літоўскі
* Шыман Караль Агінскі ( 1625—1694) — мечнік вялікі літоўскі
* Юзэф Тадэвуш Агінскі (1700—1736) — мечнік вялікі літоўскі
* Ян Агінскі ( 1625—1684) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч ВКЛ

## Глядзіце таксама
* Агінскі канал
* М. Агінскі (манэта)
Трайгі

Назву **Трайгі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Трайгі — вёска ў Астравецкім раёне
** Трайгі — вёска ў Вярэнаўскім раёне
** Трайгі — вёска ў Шчучынскім раёне

## Глядзіце таксама
* Трайга
Сома (дэпартамэнт)

**Сома** () — дэпартамэнт на поўначы Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну О-дэ-Франс (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Пікардыя). Парадкавы нумар 80. Адміністрацыйны цэнтар — Ам’ен. Насельніцтва складае 571 154 чалавек (2012 г.).

Уключае 4 акругі, 23 кантоны і 782 камуны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Тарн

**Тарн** () — дэпартамэнт на паўднёвым захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Аксытанія (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Поўдзень-Пірэнэі). Парадкавы нумар 81. Адміністрацыйны цэнтар — Альбі. Насельніцтва складае 378 947 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 2 акругі, 23 кантоны і 323 камуны.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Прамысловы індэкс Доў-Джонза

**Прамысло́вы і́ндэкс Доў-Джо́нза** (, , NYSE: *DJI*) — адзін зь некалькіх фондавых індэксаў, створаных рэдактарам газэты *[[The Wall Street Journal]]* і заснавальнікам кампаніі *[[Dow Jones & Company]]* Чарльзам Доў (). Індэкс быў створаны дзеля інфармацыйных зьвестак па акцыях індустрыяльных прадпрыемстваў на амэрыканскай біржы каштоўных папераў. Ён застаецца разам з Dow Jones Transportation Average самым старым індэксам каштоўных папераў у ЗША.

У аснове індэксу Доў-Джонза — тэорыя Доў аб аналізе рынку з дапамогаю сярэдніх паказчыкаў катыровак прамысловых і транспартных акцыяў. Лічыцца, што тэндэнцыя рынку ў цэлым станоўчая, калі адзін з гэтых сярэдніх паказчыкаў падымаецца вышэй папярэдняга лякальнага піку, за якім наступае аналягічны рост другога паказчыка. Калі ж абодва паказчыкі зьніжаюцца ніжэй папярэдняга лякальнага мінімуму, гэта пацьвярджае агульную тэндэнцыю да спаду. Гэтая тэорыя пакладзена ў аснову прагназаваньня будучых зьменаў на фондавым рынку.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* афіцыйная старонка ''Dow Jones & Company''

Катэгорыя:Кампаніі, акцыямі якіх гандлююць на Нью-Ёрскай біржы
Катэгорыя:Кампаніі зь лістынгу NASDAQ
Катэгорыя:Фондавыя індэксы ЗША
Катэгорыя:Эканоміка ЗША
Вар (дэпартамэнт)

**Вар** () — дэпартамэнт на паўднёвым усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Праванс-Альпы-Лазурны бераг. Парадкавы нумар 83. Адміністрацыйны цэнтар — Тулён. Насельніцтва складае 1 021 669 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 23 кантоны і 153 камуны.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Івонцавічы

Назву **Івонцавічы** маюць:

* Івонцавічы — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці
* Івонцавічы — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці
Sounds of the Universe

***Sounds of the Universe*** (&nbsp;— дванаццаты студыйны альбом ангельскага гурта Depeche Mode, выпушчаны 17 красавіка 2009 Mute Records. У 2009—2010 гадах у падтрымку альбома гурт правёў канцэртны тур. Тры песьні былі выпушчаныя ў выглядзе самотнікаў — «Няправільны», «Мір». «Perfect» быў таксама выпушчаны ў ЗША ў якасьці рэклямнага песьні. Як і ў папярэднім альбоме, *[[Playing the Angel]]* Дэйвід Гаан яшчэ раз напісаў тры песьні з Крысьціянам Айнэрам і Эндру Філпортам: «Hole to Feed», «Come Back» ды «Miles AwayThe Truth Is».

## Пачатак
У той час, як Дэйвід Гаан быў яшчэ заняты сваім сольным альбомам Марцін Гор быў у сваёй хатняй студыі ў Санта-Барбары, Каліфорнія, дзе працаваў над новымі песьнямі. У траўні 2008 году гурт адправіўся ў студыю, каб запісаць свой дванаццаты студыйны альбом. Бэн Хілер зноў стаў прадусарам, таму што гурт быў вельмі задаволены сваім папярэднім супрацоўніцтвам пад час запісу *Playing The Angel* (2005). Група апісавае час у студыі вельмі прадуктыўным, агулам былі запісаны дваццаць две песьні, і было цяжка выбраць, якія песьні ўключыць у альбом. Пяць песень, якія не выкарыстоўваюцца ў альбоме, былі абнародаваныя асобна. Кароткія відэакліпы гурту былі разьмешчаны на галоўнай старонцы групы.

## Вонкавыя спасылкі
* Sounds of the Universe

Катэгорыя:Альбомы Depeche Mode
Дзьмітры Сьвірыдзенка

**Дзьмі́тры Сьвірыдзе́нка** ( 20 жніўня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец футбольнага клюбу «Гомель». У 2015 годзе згуляў свой першы і адзіны матч за клюб у Найвышэйшай лізе супраць берасьцейскага «Дынама», выйшаўшы на замену на 88-й хвіліне. Па заканчэньні сэзону пакінуў клюб. У 2016 годзе далучыўся да гомельскага «Гомельчыгункатранс», які пазьней зьмяніў свой назоў на «Лякаматывў». Дэбютаваў у складзе каманды 16 красавіка 2016 году ў матчы супраць «Слоніму». Дэбютны гол забіў 30 красавіка 2016 году ў матчы супраць «Смалявічаў». Замацаваўся ў асноўнай камандзе клюбу ды быў адным з ключавых футбалістаў. У дэбютным сэзоне правёў за клюб 25 матчаў, у якіх вызначыўся 2 галамі. У час з 2017 па 2018 гады заставаўся адным з асноўных гульцоў дружыны. У матчы 19 верасьня 2018 году супраць «Чысьці» вызначыўся 2 забітымі галамі, запісаўшы на свой рахунак першы дубль у кар’еры. У сэзоне 2019 году страціў месца ў пачатковым складзе, у большасьці матчаў выходзячы на поле з лаўкі запасных. У 2020 годзе зноў замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У 2021 годзе пачынаў сэзон з клюбам, аднак неўзабаве пакінуў яго ў сувязі з службай у войску.

У ліпені 2022 году, вярнуўшыся з войска, зноў далучыўся да гомельскага клюбу, склаўшы працоўную дамову да канца сэзону. У сэзоне выйшаў на поле ў 7 матчах, застаючыся гульцом замены, вызначыўшыся адзіным забітым голам. У студзені 2023 году футбаліст пакінуў клуб па заканчэньні тэрміну кантракту.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Гомелю»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомлі
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Міхаіл Гебелеў

**Міхаіл Льво́віч Ге́белеў** (15 кастрычніка 1905, Вузьляны, Расейская імпэрыя — 1942, Менск, Трэці райх) — адзін з кіраўнікоў камуністычнага падпольля ў Менску ў часе нямецкай акупацыі Беларусі ў Другую сусьветную вайну, кіраўнік падпольля ў Менскім гета. Арыштаваны і павешаны нацыстамі ў 1942 року.

## Ушанаваньне памяці
13 траўня 1965 року ўказам Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету СССР Міхаіл Гебелеў пасьмяротна ўзнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны другой ступені.

15 кастрычніка 2005, на 100-годзьдзе Гебелева, ягоным імем названая адна з вуліц Менску.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* *Гебелева С. М.* На заветной улице. Мишпоха № 18.
* *[[Иоффе, Эммануил Григорьевич|Иоффе Э. Г.]]* Секретарь подпольного райкома. Вечерний Минск. 21 сентября 2005.
* *[[Иоффе, Эммануил Григорьевич|Иоффе Э. Г.]]* О герое Минского гетто. Вечерний Минск. 23 августа 2010.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Катэгорыя:Менскае гета
Катэгорыя:Вязьні гета
Катэгорыя:Партызаны нямецка-савецкай вайны
Катэгорыя:Павешаныя
Віена (дэпартамэнт)

**Віена** () — дэпартамэнт на захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Нувэль-Акітэн (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Пуату-Шарант). Парадкавы нумар 86. Адміністрацыйны цэнтар — Пуат’е. Насельніцтва складае 430 018 чалавек (2012).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 19 кантонаў і 281 камуну.

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Вандэя

**Вандэя** () — дэпартамэнт на захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Пэі-дэ-ля-Люар. Парадкавы нумар 85. Адміністрацыйны цэнтар — Ля-Рош-сюр-Ён. Насельніцтва складае 648 901 чалавек (2012 г.). 

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 17 кантонаў і 282 камуны.

## Крыніцы
Мазалі

Назву **Мазалі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Мазалі — вёска ў Пружанскім раёне

* Менская вобласьць:
** Мазалі — вёска ў Капыльскім раёне
** Мазалі — вёска ў Маладэчанскім раёне
** Мазалі — вёска ў Салігорскім раёне
Грудкі

Назву **Грудкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Грудкі — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі
* Грудкі — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы

## Глядзіце таксама
* Груда
* Грудавікі
* Грудзін
* Грудзінава
* Грудзінаўка
* Грудзінін
* Грудзініна
* Грудзічана
* Грудзічына
* Грудок
Верхняя Віена

**Верхняя Віена** (, ) — дэпартамэнт на захадзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Нувэль-Акітэн (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Лімузэн). Парадкавы нумар 87. Адміністрацыйны цэнтар — Лімож. Насельніцтва складае 375 869 чалавек (2012).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 21 кантон і 201 камуну.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Патока

Назву **Патока** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Патока — хутар у Рытанскім сельсавеце Астравецкага раёну
** Патока (Патока Караняцкая) — хутар у Рытанскім сельсавеце Астравецкага раёну
** Патока — вёска ў Шчучынскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Патока — пасёлак у Клічаўскім раёне

### [[Польшча]]
* Патока — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва
Вагезы (неадназначнасьць)

Назву **Вагезы** маюць:

* Вагезы — горны масіў у Францыі
* Вагезы — дэпартамэнт у Францыі
Вагезы (дэпартамэнт)

**Вагезы** () — дэпартамэнт на паўночным усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Гранд-Эст (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Лятарынгія). Парадкавы нумар 88. Адміністрацыйны цэнтар — Эпіналь. Насельніцтва складае 377 282 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 17 кантонаў і 514 камунаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Вагезы

**Вагезы** — горны масіў на паўночным усходзе Францыі.

Даўжыня каля 160 км. Вышыня да 1424 м (гара Гран-Балён). Заходні схіл пакаты, усходні стромка абрываецца да Верхнярайнскай нізіны. Складзены з гранітаў і пясчанікаў. Букавыя, піхтавыя і яловыя лясы. На вяршынях — лугі. У далінах — палі, сады, вінаграднікі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Горныя хрыбты Эўропы
Катэгорыя:Горы Францыі
Катэгорыя:Эльзас
Катэгорыя:Лятарынгія
Жусіны

Назву **Жусіны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Жусіны — вёска ў Астравецкім раёне
** Жусіны — вёска ў Вярэнаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Жусінава
* Жусінаў
Маркава

Назву **Маркава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Маркава — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Маркава — вёска ў Шумілінскім раёне

* Менская вобласьць:
** Маркава — вёска ў Маладэчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Маркавічы
* Маркаўка
* Маркоўскае
* Маркаўцы
* Маркаўшчына
Ёна

**Ёна** () — дэпартамэнт у цэнтры Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Бургундыя — Франш-Камтэ (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Бургундыя). Парадкавы нумар 89. Адміністрацыйны цэнтар — Асэр. Насельніцтва складае 341 902 чалавек (2012 г.).

Уключае 3 акругі, 21 кантон і 455 камунаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Тэрыторыя Бэльфору

**Тэрыторыя Бэльфору** () — дэпартамэнт на паўночным усходзе Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Бургундыя — Франш-Камтэ (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Франш-Камтэ). Парадкавы нумар 90. Адміністрацыйны цэнтар — Бэльфор. Насельніцтва складае 143 348 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 1 акругу, 9 кантонаў і 102 камуны.

## Гісторыя
Гістарычна сучасная Тэрыторыя Бэльфору зьяўлялася часткай Эльзасу, але пасьля далучэньня апошняга ў 1871 годзе да Нямецкай імпэрыі, Бэльфор з навакольлем застаўся ў складзе Францыі. У 1919, калі Эльзас зноў быў далучаны да Францыі, Тэрыторыя Бэльфору не была вернутая ў яго склад, а замест гэтага ў 1922 была пераўтвораная з акругі ў паўнавартасны дэпартамэнт у складзе рэгіёну Франш-Камтэ, што было пацьверджана дэкрэтамі 1960 і 1982 гадоў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Чыгрынаўка

**Чыгры́наўка** — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Асінаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 13 чалавек
* 1999 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Асінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чавускага раёну
Сэн-Сэн-Дэні

**Сэн-Сэн-Дэні** () — дэпартамэнт на поўначы Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Іль-дэ-Франс. Парадкавы нумар 93. Адміністрацыйны цэнтар — Бабіньі. Насельніцтва складае 1 538 726 чалавек (2012 г.). 

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 21 кантон і 40 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Эсон (дэпартамэнт)

**Эсо́н** () — дэпартамэнт на поўначы Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Іль-дэ-Франс. Парадкавы нумар 91. Адміністрацыйны цэнтар — Эўры. Насельніцтва складае 1 237 507 чалавек (2012 г.).

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 21 кантон і 196 камунаў.

## Крыніцы
О-дэ-Сэн

**О-дэ-Сэн** () — дэпартамэнт на поўначы Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Іль-дэ-Франс. Парадкавы нумар 92. Адміністрацыйны цэнтар — Нантэр. Насельніцтва складае 1 586 434 чалавек (2012 г.). 

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 23 кантоны і 36 камунаў.

## Крыніцы