open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ёган Парлер

**Ёган Парлер** (па-нямецку: *Johann Parler*), **Ян Парлерж** (па-чэску: *Jan Parléř*) (каля 1359, Прага — 1405 ці 1406) — архітэктар пэрыяду готыкі, прадстаўнік знакамітай архітэктарскай дынастыі Парлераў, сын Петэра Парлера. Пасьля сьмерці бацькі працягваў будаўніцтва катэдры сьвятога Віта, быў першым архітэктрарам касьцёлу сьвятой Барбары ў Кутнай Горы.

Парлер, Ёган
Парлер, Ёган
Парлер, Ёган
Катэгорыя:Парлеры
Парлеры

**Парлеры** () — дынастыя архітэктараў готыкі, якая паходзіла зь нямецкага гораду Швэбіш Гмюнд. Прадстаўнікі сям’і Парлераў працавалі ў многіх землях Эўропы.

## Прадстаўнікі роду

Дакладна вядомыя сямейныя сувязі паміж наступнымі архітэктарамі з роду Парлераў:

Генрык Парлер
# Петэр Парлер, архітэктар Карлава маста й катэдры сьвятога Віта ў Празе
## Венцэль Парлер, удзельнік будаўніцтва катэдры сьвятога Віта.
## Ёган Парлер, удзельнік будаўніцтва катэдры сьвятога Віта і стваральнік касьцёлу сьвятой Барбары ў Кутнай Горы.
# Міхаэль Парлер, архітэктар.

Апроч таго, вядомыя наступныя прадстаўнікі сям’і:

* Ёган Парлер Старэйшы, архітэктар катэдраў у Фрайбургу й Базэлі. Верагодна, сын Генрыка Парлера.
* Міхаэль з Фрайбургу, архітэктар катэды ў Страсбургу.
* Генрык з Гмюнду, архітэктар.

Таксама некалькі архітэктараў па прозьвішчы Парлер удзельнічалі ў пабудове катэдры ў Ульме, а ў дакументах пра пабудову Мілянскае катэдры зьяўляецца Генрык, якога празываюць «Немец», «з Ульму» і «з Гмюнду».


Катэгорыя:Генэалёгія
Вікіманія

**Вікіманія** () — штогадовая міжнародная канфэрэнцыя фонду Вікімэдыя. Зьяўляючыся адначасова навуковай канфэрэнцыяй і сацыяльнай падзеяй, Вікіманія зьбірае разам удзельнікаў розных праектаў фонду Вікімэдыя для абмену ідэямі, пабудовы новых партнэрстваў, дакладаў аб дасьледаваньнях і выніках праектаў. Яна таксама падае магчымасьць для «вікімэдыйцаў» (*Wikimedians*) сустрэцца з аднадумцамі для абмеркаваньня пытаньняў, зьвязаных зь бясплатным і адкрытым (*open source*) праграмным забесьпячэньнем, ініцыятывамі, накіраванымі на вольнае распаўсюджваньне ведаў і вікі-праектаў ва ўсім сьвеце.

## Вікіманія па гадах

## Гісторыя
### Вікіманія-2005

### Вікіманія-2006

### Вікіманія-2007

### Вікіманія-2008

**Вікіманія-2008** праходзіла 17—19 ліпеня 2008 году ў новай  ў Эгіпце. У канфэрэнцыі ўзялі ўдзел больш за 600 удзельнікаў.

### Вікіманія-2009

### Вікіманія-2010
**Вікіманія-2010** праходзіла 9—11 ліпеня 2010 году ў Польскай балтыйскай філярмоніі.

### Вікіманія-2011
### Вікіманія-2012

### Вікіманія-2013

### Вікіманія-2014
**Вікіманія-2014** праходзіла 2014 году ў Барбікан-цэнтры.

### Вікіманія-2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Старонка на Meta

Катэгорыя:Вікімэдыя
Сабанджы

**Сабанджы** () — адзін з найбагацейшых і самых уплывовых родаў Турэччыны. Аднайменны «Сабанджы-гольдынг», які складаецца з 66 фірмаў, на 80% належыць роду. Род вядомы сваёй мэцэнацкай дзейнасьцю ў мастацтве. Сабандж фундаваў будаўніцтва мячэту ў горадзе Адана. Магутнасьць роду заснаваная Хаджы Ёмэрам Сабанджы, сёньня ж род і гольдынг кіруюцца ягонай унучкай Ґюлер Сабанджы.

## Радавод
# Хаджы Ёмэр Сабанджы (1906, Кайсэры — 1966, Стамбул), ж. — (1928) Садыка Сабанджы (1910—1988)
## Іхсан Сабанджы (1931, Кайсэры-1979), ж. — (1953) Юксэль Тарджан
### Ґюлер Сабанджы (1955, Стамбул-) (дачка)
### Ахмэт Якуп Сабанджы, ж. — (1992—2000) Сэльда Эральп
#### Іхсан Эроль Сабанджы (1993-)
### Нур Сабанджы (дачка)
### Незаконныя дзеці ад Нэвін Тэнік: Сэўґі Сабанджы (дачка), Мурат Сабанджы, Сэвілай Сабанджы (1966-) (дачка)
## Сакып Сабанджы (1933, Кайсэры-2004, Стамбул), ж. — (1957) Цюркан Джывэлек
### Дзілек Сабанджы (дачка) (1964-)
### Мэцін Сабанджы (1970-)
### Сэвіль Сабанджы (1973, Стамбул-) (дачка), м. — Эран Тапан
#### Мэліса Сабанджы (1993-) (дачка)
## Хаджы Сабанджы (1935, Кайсэры-1998, Стамбул), ж. — (1959) Ёзджан Сабанджы
### Ёмэр Сабанджы (1959, Адана-), ж. — (1986) Арзу
#### Хаджы Сабанджы (1987, Стамбул-)
#### Хакан Сабанджы (1991, Стамбул-)
#### Кэрым Сабанджы (1996, Стамбул-)
### Дэмэт Джэціндаґан (дачка), м. — Джэнґіз Джэціндаґан
#### Пірыл Джэціндаґан (1991, Стамбул-)
#### Мэрвэ Джэціндаґан (1993, Стамбул-)
#### Джэўдэт Джэціндаґан (1995, Стамбул-)
### Мэхмэт Сабанджы (1963, Адана-2004, Лёндан), ж. — Зэйнэп
#### Фарук Сабанджы
#### Бурак Сабанджы
## Шэўкэт Сабанджы (1936, Кайсэры-), ж. — Хайырлы Зэррын
### Эмінэ Камішлы (дачка), ж. — Эрхан Камішлы
#### Фэтхі Камішлы (1991-)
#### Кэрэм Камішлы
### Алі Іхсан Сабанджы (1969, Адана -), ж. — (1995) Вуслат Доган (1971-)
#### Шэўкэт Эмрэджан Сабанджы
#### Каан Алі Сабанджы
### Садзіка Сабанджы, ж. — Азіз Касэялу
## Эрол Сабанджы (1938, Кайсэры-), ж. — Бэлкыс
### Сузан Сабанджы Дзінчэр (дачка)
### Чы’дэм Білен Сабанджы (дачка)
## Ёздэмір Сабанджы (1941, Адана — 1996, Стамбул), ж. — (1970) Сэўда Ґірышкэн
### Дэмір Сабанджы, ж. — Асьліхан
#### Ая Сабанджы
#### Бора Сабанджы
### Сэра Сабанджы (дачка) (1975, Адана -)
# Хаджы Мэхмэт Сабанджы, ж. — Айсэн
## Озджан Сабанджы (1939-), ж. — Хаджы Сабанджы (1935—1998)
### Омэр Сабанджы (1959-)
### Мэхмэт Сабанджы (1963—2004)
### Дэмэт Джэціндаґан
## Пэмбэ Хідаетайлу (1941-), ж. — Мітхат Хідаетайлу
## Ялчын Сабанджы
### Aysen Сабанджы (1976-) (дачка)
### Ільхан Сабанджы (1981-)
### Эмірхан Сабанджы (1986-)
## Кая Сабанджы
### Джэм Сабанджы (1981—2004)
### Ґізэм Сабанджы (1992-) (дачка)

## Вонкавыя спасылкі
*  16 красавіка 2004

Катэгорыя:Сем’і
Сьвіслач

Назву **Сьві́слач** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Сьвіслач — вёска ў Гарадзенскім раёне
** Сьвіслач — горад у Сьвіслацкім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Сьвіслач — вёска ў Асіпавіцкім раёне 

* Менская вобласьць:
** Сьвіслач — мястэчка ў Пухавіцкім раёне

## Рэкі
* Сьвіслач — рака ў Беларусі, прыток Бярэзіны (басэйн Дняпра)
* Сьвіслач — рака ў Беларусі, прыток Нёмана

## Іншае
* «Сьвіслач» — рыбгас у Беларусі
* Сьвіслач — унівэрсам у мястэчку Сьвіслач

## Падвойныя назвы
* Верхняя Сьвіслач
Арара

**Арара** () — горад у Бразыліі.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гарады Бразыліі
1790-я

**1790-я**

Стагодзьдзі: XVII стагодзьдзе - XVIII стагодзьдзе - XІX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1740-я
1750-я
1760-я
1770-я
1780-я
**1790-я**
1800-я
1810-я
1820-я
1830-я
1840-я


Гады: 
1790, 1791, 1792, 1793, 1794, 1795, 1796, 1797, 1798, 1799

----

## Асноўныя падзеі
* адбыўся другі і трэці падзелы Рэчы Паспалітай, пасьля якіх яна перастала існавань як незалежная краіна. У выніку падзелаў тэрыторыя Беларусі апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі.
* адбылася Француская рэвалюцыя, якая ўрэшце скончылася прыходам да ўлады Напалеона.
*

Катэгорыя:1790-я
Dolce Vita

**Dolce Vita** — інтэрнэт-сынгл беларускага гурта «Крамбамбуля». Выдадзены ў 2007 годзе.

## Зьмест
# «Дольчэ віта» (rock version)
# «Дольчэ віта» (pop version)
# «Дольчэ віта» (Городская тоска rap version)
# «Дольчэ віта» (extended pop version) 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Альбомы 2007 году
Катэгорыя:Альбомы Крамбамбулі
West Records

**West Records** — лэйбл гукапісу ў Рэспубліцы Беларусь.

## Дзейнасьць
Кампанія займаецца выпускам і прасоўваньнем рэлізаў беларускіх праектаў і выканаўцаў. Пад маркай West Records выйшла большасьць найболей папулярных беларускіх запісаў апошніх гадоў, сярод якіх айчынны трыбьют Depeche Mode, альбомы «J:МОРС», «», «Atlantica», Аляксея Хлястова, «Нестандартного Варианта», IQ48, N.R.M., «Крамбамбулі», beZ bileta, Hair Peace Salon з Jitters і іншых. Пры гэтым у сваім каталёгу лэйбл імкнецца прадставіць максымальна шырокі спэктар беларускай музыкі — ад ска да опэры.

West Records таксама зьяўляецца дыстрыбутарам на тэрыторыі Беларусі каталёгаў сусьветна вядомых лэйблаў — Sony BMG, Universal, EMI. Кампанія распаўсюджвае ліцэнзійную прадукцыю ўсіх буйных расейскіх кампаніяў, сярод якіх «Мистерия Звука», «Монолит», «Мегалайнер», «CD Land», «Никитин» і шматлікія іншыя. Актыўная дзейнасьць West Records у вобласьці дыстрыбуцыі спрыяе сталаму павялічэньню долі ліцэнзійнай прадукцыі на беларускім рынку.

Як паведамляла Алена Акунда з «Беларускай газеты» ў 2003 годзе, Камітэт дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь наклаў штраф на суму больш за $600000 на кампанію за парушэньні ў яе фінансава-гаспадарчай дзейнасьці.

У 2010 годзе лэйбл разам з парталам TUT.BY ладзіў «» з удзелам айчынных дзеячаў шоў-бізнесу.

## Прызнаньне
Па выніках уручэньня рэдакцыйных узнагародаў музычным парталам Experty.by тройчы запар прызнаваўся лепшым рэкард-лэйблам (у 2008, 2009 і 2010 гадах).

Алег Клімаў, экс-галоўны рэдактар «Музыкальнай газеты», як калумніст БелаПАН у 2010 годзе назваў лэйбл, у чыім каталёгу пасрэдныя альбомы сустракаюцца рэдка, выдатным.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Музычныя лэйблы Беларусі
Эдвард фон Роп

**Эдвард Міхаэль Ёган Марыя барон фон дэр Роп** (; 14 сьнежня 1851, маёнтак Ліксна, Дынабурскі павет, Віцебская губэрня, цяпер Латвія — 25 ліпеня 1939, Познань) — рэлігійны й грамадзка-палітычны дзяяч Беларусі й Летувы.

## Жыцьцяпіс
Бацька паходзіў з прыбалтыйскага нямяцкага баронскага роду, маці — Ізабэля з Плятараў-Зыбэргаў. Скончыў Пецярбурскі ўнівэрсытэт (1875), Ковенскую рымска-каталіцкую духоўную сэмінарыю (1886), удасканальваў тэалягічную адукацыю ў Інсбруцкім і Фрайбурскім унівэрсытэтах. Ад 1889 ксёндз у Лібаве, ад 1896 канонік Жмудзкае дыяцэзіі. Ад 1902 біскуп ціраспальскі, у 1904—1907 — віленскі. Быў супраць атаясамліваньня каталіцтва з польскасьцяй, спрыяў увядзеньню летувіскае й беларускае моваў у касьцёльнае жыцьцё, на запыты вернікаў пра ўводзіны беларускай мовы ў касьцёле адказваў, што «ня толькі можна, але й трэба». Належаў да кансэрватыўнага крыла краёўцаў. Ініцыятар і заснавальнік Канстытуцыйна-каталіцкай партыі Літвы і Беларусі (1906). Напачатку 1906 заснаваў газэту «Nowiny Wileńskie», у 1906—1909 валодаў газэтай «Kurier Litewski». Дэпутат I Дзяржаўнае думы (1906), уваходзіў у «Кола тэрытарыяльнае» (аб’ядноўвала польскіх дэпутатаў ад Беларусі, Летувы й Украіны) і ў фракцыю аўтанамістаў. У кастрычніку 1907 загадам Міністра ўнутраных справаў адхілены ад кіраваньня дыяцэзіяй, каля 10 гадоў жыў у маёнтку Нішча Віцебскае губэрні пад наглядам паліцыі. У ліпені 1917 прызначаны арцыбіскупам Магілёўскай архідыяцэзіі з рэзыдэнцыяй у Петраградзе. Напачатку 1919 загадаў духавенству правесьці выбары ЦК свае архідыяцэзіі, пасьля чаго арыштаваны Петраградзкай ЧК як закладнік. У выніку хадайніцтва папы рымскага і за дазвол праехаць у Расею зь Нямеччыны савецкаму партыйнаму дзеячу К. Радэку вызвалены й адпраўлены ў Польшчу. Там працягваў рэлігійную й грамадзкую дзейнасьць. Да 1931 фармальна лічыўся арцыбіскупам магілёўскім.

## Творы
* *Program Stronnictwa Konstytucyjno-Katolickiego na Litwie i Białorusi*. Wilno, 1906.

## Літаратура
* Ленин В.И. Телеграмма Г.Е. Зиновьеву // Полн. собр. соч. Т. 50. С. 252;
* Смалянчук А. Біскуп Эдвард Роп //Беларускі гістарычны часопіс. 1994. № 3; 
* Stankiewicz А . Rodnaja mowa u światyniach. Wilnia, 1929 (факсымільнае выданьне 1992).	
* Алесь Смалянчук // 

Катэгорыя:Каталіцкая царква на Беларусі
Катэгорыя:Каталіцкая царква ў Летуве
Катэгорыя:Ціраспальскія біскупы
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Катэгорыя:Краёўцы
Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расейскай імпэрыі I скліканьня
Грыгарыянскі сьпеў

**Грыгарыянскі сьпеў**, альбо **грыгарыянскі харал** — адна з галоўных традыцыяў літургічнай музыкі ў заходнім хрысьціянстве. Сваёю назваю гэты кшталт сьпеваў абавязаны папу Грыгорыюсу Вялікаму, які, як лічыцца, першым заклапаціўся яго ўніфікацыяй і распаўсюджаньнем.

## Глядзіце таксама
* Una Voce

Катэгорыя:Каталіцкая культура
VovaZiL'vova

**VovaZiL’vova** (**Вова зь Львова**; , сапраўднае імя — **Уладзімер Ігаравіч Парфэнюк**, нарадзіўся 30 сьнежня 1983) — украінскі рэпэр.

## Біяграфія
Уладзімер Парфэнюк нарадзіўся ў горадзе Львоў (Заходняя Ўкраіна). Праз тры гады пасьля яго нараджэньня ўся сям’я пераехала ў раён Сыхаў.

Пісаць песьні Ўладзімер пачаў з 2002 году, у 2005 пачаў чытаць рэп, а ў 2006 годзе стаў вядучым тэлепраграмы VovaZiL’vova на канале M1. У гэтым жа годзе быў выпушчаны яго першы альбом «*[[Віно Кобіти Патіфон]]*».

У кастрычніку 2007 году зьяўляецца яго другі альбом «*[[ЙОЙ #1]]*», у стварэньні якога прыняла ўдзел вялікая колькасьць заходне-ўкраінскіх гіп-гопэраў (так званай «Львівської діаспори»). Песьні ў альбоме запісаныя на дзьвюх мовах (украінскай і расейскай), але большую частку складае ўсё жа ўкраінскі тэкст.

## Дыскаграфія
* *[[Вино, кобіти, патіфон]]* (2006)
* *[[ЙоЙ #1]]* (2007)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Львове
Катэгорыя:Украінскія музыкі
Эдмунд Гілары

**Э́дмунд Гі́лары** (, 20 ліпеня 1919, Оклэнд, Новая Зэляндыя — 11 студзеня 2008) — новазэляндзкі дасьледчык і альпініст, які першым забраўся на Эвэрэст (29 траўня 1953) разам з Тэнцынгам Норгэем. Ганаровы грамадзянін Нэпала. Кавалер Ордэну Брытанскай Імпэрыі.

Захапіўся скалалазаньнем яшчэ пад час вучобы ва ўнівэрсытэце. Удзельнічаў у Другой сусьветнай Вайне. У 1957—1958 гадох Гілары сумесна з В. Фуксам кіраваў перасячэньнем Антарктыды. Ён таксама кіраваў шэрагам экспэдыцый у Гімалаі, Антарктыду.

Паводле BBC, здароўе Гілары сур’ёзна пагоршылася ў апошнія паўгады пасьля таго, як ён зваліўся падчас экспэдыцыі ў Нэпале. Гілары памёр 11 студзеня 2008 году ва ўзросьце 88 гадоў.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Гвоздецкий Н. А., Голубчиков Ю. Н. * Горы. — Москва: Мысль, 1987. — 400 с — Серия: Природа мира. — 50 000 экз.
* *Поляков А. И.* Полюс высоты. — Москва: Советская Россия, 1982. — 152 с — 50 000 экз.
* *Хант Д. Г., Сесил Д.* Восхождение на Эверест / Перевод с английского Б. А. Гарфа, Е. Б. Гиппенрейтера и Ю. М. Широкова. — Москва, Иностранная литература, 1956. — 294 с.

## Вонкавыя спасылкі
* Падрабязная біяграфія Эдмунда Гілары на NZHistory.net.nz

Катэгорыя:Асобы Новай Зэляндыі
Катэгорыя:Альпіністы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Новай Зэляндыі
Placebo

**Placebo** (*Пласі́бо*) — брытанскі гурт, які выконвае альтэрнатыўны рок. Сфармаваны ў 1994 годзе Браянам Молка і Стэфанам Ольздалам. Першы канцэрт адбыўся 23 студзеня 1995 году ў The Rock Garden (Лёндан). У 1996 годзе бубнача Робэрта Шульцбэрга замяніў даўні знаёмы Браяна — Стыў Х'юіт. 

1 кастрычніка 2007 года Стыў Х'юіт пакінуў гурт, але замену яму шукаць ня сталі. Увесну 2008 г. Браян Молка й Стэфан Ольздал плянуюць пачаць працу над шостым студыйным альбомам Placebo.

## Удзельнікі
### Сучасны склад
* Браян Молка (1994-зараз) – вакал, гітара, гармонік, клявішы, саксафон
* Стэфан Ольздал (1994-зараз) – бас-гітара, гітара, клявішы, бэк-вакал

Запрошаныя музыкі:
* Білл Лойд (ад 1995) – гітара, бас-гітара
* Алекс Лі (з 2006) – клявішы, гітара

### Былыя ўдзельнікі
* Стыў Х'юіт (1996-2007) – бубны, пэркусія
* Робэрт Шульцбэрг (1994-1996) – бубны, пэркусія, дзіджэрыду
* Ксаўе Ройд (2003-2005) (удзельнік тураў) – клявішы, бэк-вакал
* Стывэн Форэст (2008-2015) – бубны

## Дыскаграфія
### Альбомы

### Складанкі

### DVD

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка 
* [Placebo на [MySpace] ] 

Катэгорыя:Брытанскія музычныя гурты
Карма

Назву **Карма́** або **Ка́рма** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Карма — вёска ў Добрускім раёне
** Карма — вёска ў Ельскім раёне
** Карма — вёска ў Каленкавіцкім раёне
** Карма — гарадзкі пасёлак, цэнтар Кармянскага раёну
** Карма — вёска ў Лельчыцкім раёне
** Карма — вёска ў Рудабельскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Карма — былая вёска ў Асіпавіцкім раёне
** Карма — былы пасёлак у Быхаўскім раёне
** Карма — былы хутар у Глускім раёне
** Карма-Доўгая (нежыл.) — вёска ў Краснапольскім раёне
** Карма-Пайкі (нежыл.) — вёска ў Краснапольскім раёне
** Карма — вёска ў Круглянскім раёне
** Карма — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне 
** Карма — былы пасёлак у Чэрыкаўскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Карма — вёска ў Барысаўскім раёне
** Карма — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Карма — вёска ў Узьдзенскім раёне

## Іншае
* Карма — задні ўскраек корпусу карабля (судна)
* Карма — сузор’е паўднёвага паўшар’я неба
* Карма — адзін з асноўных паняткаў у філязофіі індуізму, джайнізму, сыкхізму і будызму

## Падвойныя назвы
* Новая Карма
* Салонская Карма
Герб Украіны

**[[Герб]] Украі́ны** — адзін з чатырох афіцыйных сымбаляў Украіны. У сапраўдны момант існуе малы герб Украіны зацьверджаны 19 лютага 1992 году. Асноўным геральдычным сымбалем зьяўляецца трызубец ().

## Паходжаньне
Існуе некалькі тэорыяў аб паходжаньні ўкраінскага гербу. Самая верагодная зь іх:
* Стылізаваная выява сокала-Рарога са складзенымі крыламі — племянны знак рускіх князёў Рурыкавічаў. Птушка Рарог — агністая птушка, якая азначае бога агня — Семаргла..

## Трызубец у Кіеўскай Русі

Старажытнарускія князі выкарыстоўвалі ў якасьці асабістых эмблем выявы розных варыянтаў двузубцаў або (радзей) — трызубцаў. Кіеўскі князь Уладзімер Сьвятаславіч выкарыстоўваў у якасьці асабістага геральдычнага сымбаля на манэтах і пячатках трызубец.

## Трызубец у [[УНР]]

Упершыню канстытуцыйна трызубец быў аформлены як дзяржаўны герб у траўні 1920 году Ўсеўкраінскай Нацыянальнай Радай. У 1992 г. Вярхоўная Рада Ўкраіны зацьвердзіла сучасны дзяржаўны герб Украіны.

## Артыкул 20 Канстытуцыі Ўкраіны
Вялікі Дзяржаўны Герб Украіны ўсталёўваецца з улікам малога Дзяржаўнага Гербу Ўкраіны і гербу Войска Запароскага законам, прыманым ня менш за двума трацінамі ад канстытуцыйнага складу Вярхоўнай Рады Ўкраіны. Галоўным элемэнтам вялікага Дзяржаўнага Гербу Ўкраіны зьяўляецца Знак Княжай Дзяржавы Ўладзімера Вялікага (малы Дзяржаўны Герб Украіны).

## Праект вялікага гербу
Вялікі Дзяржаўны Герб Украіны (праект) уяўляе сабой сіні шчыт з залацістым знакам княства Ўладзімера (трызубец), па баках шчытаносцы: справа — казак з мушкетам (герб Войска Запароскага), зьлева — каранаваны леў (герб Галіцка-Валынскай дзяржавы), над шчытом — княжы вянок, пад шчытом — пераплеценыя з гронкай каліны каласы пшаніцы і сіне-жоўтая стужка.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Украіны
* Герб Украінскай ССР

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Українське геральдичне товариство 
* ВЕЛИКИЙ ГЕРБ НАШОЇ ДЕРЖАВИ 
* Кабінэт Міністрів України 
* Великий герб України 
* ИСТОРИЯ ГЕРБА УКРАИНЫ 
* Герб Украины 
* Паўторны конкурс на эскіз вялікага гербу Ўкраіны

Украіна
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Ўкраіны
Галаўні-Астрожацкія

**Галаўні-Астрожацкія**, таксама **Галаўні**, **Астрожацкія** () — княскі род уласнага гербу (Галаўня) у ВКЛ. Нібыта паходзіў ад Гедзіміна. Першым вядомым прадстаўніком роду быў Дзьмітры Галаўня з луцкага павету , уладар маёнтку Астрожац, ад якога пайшла другая частка прозьвішча. Дзьмітры меў сына Івана й унука Глеба, якім пацьвердзіў валоданьне маёнткамі ў 1446 вялікі князь Сьвідрыгайла. Род загас напрыканцы XVI стагодзьдзя.

У ВКЛ быў вядомы шляхецкі род Галаўнёў, адна лінія пасьля згасаньня роду Галаўнёў-Астрожацкіх прыняла іх прозьвішча. У XVI стагодзьдзі яны жылі ў Берасьцейскім ваяводзтве.

## Радавод

  Дзьмітры Галаўня (XV ст.), князь, уладальнік Астрожацу 
    └─>Іван Галаўня (XV ст.)
        ├─>Глеб Галаўня (XV ст.)
        └─>міхайла Галаўня (XV ст.)
          ~ NN Дахновіч
          ├─>Кацярына Галаўня-Астрожацкая 
          ├─>Бялюхна Галаўня-Астрожацкая
          │  ~ Ян Котвіч
          └─>Пётр Галаўня-Астрожацкі, (?-пасьля лютага 1538), каралеўскі 
  дваранін ў 1496-1522, гараднічы троцкі 1523-1534. Валодаў маёнткамі на 
  Валыні, сёламі Ражанцы й Рыдчы ў Берасьцейскім ваяводзтве. У 1528 атрымаў 
  прывілей на заснаваньне гораду ў Астрожацу. У 1528 выстаўляў у войска 16 
  коньнікаў. Ад 1535 тытулаваўся князем Астрожацкім.
              ~ 1. NN
              ├─>Хведар Галаўня-Астрожацкі (?-1569), спраўца Брацлаўскага 
  й Віньніцкага старастваў, у 1569 прызначаны канюшым ВКЛ, але пасады 
  не заняў.
              │  ~ Ганна з Адзінцэвічаў
              │  ├─>Ганна Галаўня-Астрожацкая (?-каля 1590)
              │  │  ~ Адам Пацей 
              │  ├─>Андрэй Галаўня-Астрожацкі (?-1585), пасол на сойм 1573. 
  Апошні з роду. Валодаў шматлікімі маёнткамі на Валыні, якія пасьля яго 
  сьмерці перайшлі Еляў-Малінскіх, Пацеяў, Тушэвіцкіх.
              │  │  ~ Настасься Малінская
              │  └─>Марына Галаўня-Астрожацкая (XVI ст.) 
              │     ~ Хведар Тушавіцкі
              └─>Юры Галаўня-Астрожацкая (?-1543) 
                    ~ Ганна Сангушка
              ~ 2. Зоф’я Андрэеўна
              └─>Зоф’я Галаўня-Астрожацкая (XVI ст.)
                    ~ Алехна Казінскі
                    └─>Дзьмітры Казінскі

Катэгорыя:Генэалёгія
Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды
Карпы

**Карпы** — шляхецкі род, уладары маёнтку Ёганішкеле.

З роду найбольш вядомыя: 
* Фэліцыян Стэфан Карп (1821—1888), ковенскі й панявескі маршалак
* Юзэф Міхал Карп, жамойцкі біскуп
* Яўстахі Карп (1785—1848), віленскі губэрнскі маршалак


Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Летувіскія шляхецкія роды
Яўстахі Карп

**Яўстахі Карп** (Eustachy Karp; 1785-1848) - віленскі губэрнскі маршалак 1823-1827. Валодаў маёнткам Ёганішкеле, дзе ў 1812 пабудаваў шпіталь. Займаўся разьвіцьцём адукацыі ў Літве. Быў тройчы жанаты зь сёстрамі Плятэр. Бацька Фэліцыяна Стэфана Карпа.

Катэгорыя:Карпы
Фэліцыян Стэфан Карп

**Фэліцыян Стэфан Карп** (Felicjan Stefan Karp; 1821-1888) - ковенскі й панявескі маршалак, таемны дарадца. Сын Яўстахія Карпа. Валодаў маёнткам Ёганішкеле. 

Катэгорыя:Карпы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1821 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1888 годзе
Deftones

**Deftones** — альтэрнатыўны гурт з Сакрамэнта, Каліфорнія, ЗША.

## Біяграфія
У склад Deftones уваходзяць Чына Марэна, Чы Чэнг, Эйб Канінгэм, Стывэн Карпэнтэр і Фрэнк Дэльгада. Апошні стаў паўнавартасным чальцом групы толькі пачынаючы з трэцяга студыйнага альбома «White Pony» (2000), які на дадзены момант шматлікімі лічыцца найбольш пасьпяховым рэлізам гурта. Першы альбом «Adrenaline» выйшаў у 1995, на год пазьней дэбютнай кружэлкі Korn. Гэтыя гурты лічацца заснавальнікамі ню-мэтала і, хоць Korn застаюцца куды больш камэрцыйна выгодным праектам, менавіта стылістыка і манэры Deftones былі перапрацаваныя Limp Bizkit (гурт нярэдка выяўляла ўдзячнасьць Deftones «за натхненьне» як у сваіх буклетах, так і ў некаторых тэкстах песень) і Linkin Park, самымі на дадзены момант запатрабаванымі калектывамі падобнага роду. І калі першыя выконвалі на канцэртах «7 Words» (з дэбютнай кружэлкі), то другія — «My Own Summer» (альбом «Around the Fur», 1997). Падчас запісу альбому "Эрас" () бас-гітарыст гурту трапіў у аварыю і не змог больш працаваць. Безь яго гурт не стаў працягваць працу і вырашыў запісаць цалкам новы вальбом.

## Склад
* Чына Марэна () — вакал, гітара
* Стывэн Карпэнтэр () — гітара
* Фрэнк Дэльгада () — клявішы
* Эйб Канінгэм () — барабаны
* Sergio Vega - бас-гітара

## Былыя ўдзельнікі
* Чы Чэнг () — бас-гітара, вакал (1988-2008, памёр у 2013)

## Дыскаграфія

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка 
* Deftones World 
* 


Катэгорыя:Музычныя гурты з Каліфорніі
Максім Э. Маткін

**Максім Э. Маткін** (па-славацку *Maxim E. Matkin*) — творчы псэўданім славацкага пісьменьніка, асоба якога невядомая.

## Бібліяграфія
* 2002 — *Polnočný denník* ("Паўночны дзёньнік")
* 2004 — *Láska je chyba v programe* ("Каханьне - гэта памылка ў праграме")
* 2005 — *Mexická vlna*  ("Мэксыканская хваля")
* 2007 — *Mužské interiéry* ("Мужчынскія інтэр'еры")
* 2007 — *Miluj ma ironicky* ("Кахай мяне іранічна")

## Вонкавыя спасылкі
* „Polnočný denník“
* „Láska je chyba v programe“
* „Mužské interiéry“

Катэгорыя:Славацкія літаратары
Сьпіс бітбоксэраў

## Вядомыя [[бітбоксінг|бітбоксэры]]
* Kid Beyond
* Biz Markie
* Dokaka
* Faith SFX
* Joel Turner
* Scratch from The Roots
* Tom Thumb
* Doug E. Fresh
* The Fat Boys
* Killa Kela
* RoxorLoops
* Joel Turner
* Rahzel of The Roots
* Shlomo
* Shodekeh
* Nakamaru Yuichi

## Вонкавыя спасылкі
* www.beatbox.ru 
* beatbox.ucoz.ru 
* www.ibeatbox.com 
* www.beatbox.tv 
* www.humanbeatbox.com

Катэгорыя:Гіп-гоп
Adrenaline

**Adrenaline** — дэбютны альбом амэрыканскага гурта Deftones, які выпусьціў у 1995 годзе лэйбл Maverick Records. Схаваны трэк на дыске, «Fist», быў спрадусаваны Росам Робінсанам. На трэкі «Bored» і «7 Words» былі зроблены адпаведныя самотнікі. На вокладцы альбома намалёваная дзіцячая клізма.

## Зьмест
# «Bored» — 4:06
# «Minus Blindfold» — 4:04
# «One Weak» — 4:29
# «Nosebleed» — 4:26
# «Lifter» — 4:43
# «Root» — 3:41
# «7 Words» — 3:43
# «Birthmark» — 4:18
# «Engine No. 9» — 3:25
# «Fireal» — 6:36
# «Fist» — 3:35

## Запіс

#### Музыкі
* Стывэн Карпэнтэр — гітара
* Чы Чэнг — бас, вакал
* Эйб Канінгэм — барабаны
* Фрэнк Дэльгада — клявішы
* Чына Марэна — вакал

#### Іншыя ўдзельнікі
* Кім Бігс — арт-дырэктар
* Віктар Брэк — здымак для вокладцы
* Джулія Кара — дадатковыя здымкі
* Тэрры Дэйт — прадусаваньне, запіс, міксаваньне
* Тэд Енсэн — мастэрынг
* Рык Косік — дадатковыя здымкі
* Рос Робінсан — прадусаваньне схаванага трэка «Fist»
* Мішэль Шуман — здымкі
* Том Сьмёрды — асыстэнт
* Ульрых Ўайлд — запіс

Катэгорыя:Альбомы Deftones
Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2007—2008 гадоў

**[[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]] 2007—2008 гадоў** — 53-і розыгрыш прыза з часоў Кубка эўрапейскіх чэмпіёнаў і 16-ы розыгрыш пад назовам Ліга чэмпіёнаў УЭФА. Фінал прашоў на Вялікай спартовай арэне Алімпійскага комплексу «Лужнікі» 21 траўня 2008 году ў Маскве, дзе «Манчэстэр Юнайтэд» перамог «Чэлсі» ў сэрыі пэнальці зь лікам 6:5 (1:1 — пасьля дадатковага часу).

У гэтым розыгрышы Лігі чэмпіёнаў быў перасягнуты рэкорд самой разгромнай перамогі і колькасьці забітых мячоў у матчы — ангельскі «Лівэрпул» адолеў у сваіх сьценах турэцкі «Бэшыкташ» зь лікам 8:0, раней самым максымальным лікам быў 7:0, зафіксаваны ў гэтым жа розыгрышы Лігі чэмпіёнаў у матчы 3-га туру групавой стадыі «Арсэнал» — «Славія».

## Кваліфікацыйныя раўнды
### Першы кваліфікацыйны раўнд

### Другі кваліфікацыйны раўнд

### Трэці кваліфікацыйны раўнд

## Групавы этап

### Група A

### Група B

### Група C

### Група D

### Група E

### Група F

### Група G

### Група H

## 1/8 фіналу

## 1/4 фіналу

## 1/2 фіналу

## Фінал

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:2007 год у футболе
Катэгорыя:2008 год у футболе
2007
Альтэрнатыўны мэтал

**Альтэрнатыўны мэтал** разам з гранжам пачаў набіраць папулярнасьць у пачатку 1990-х. Жанр зьяўляецца зьліцьцём гэві-мэталу з альтэрнатыўным рокам (асабліва з інды-рокам 1980-х). Для альтэрнатыўнага мэталу характэрныя і цяжкія гітарныя рыфы, уласьцівыя мэталу, і рысы экспэрымэнтальнай музыкі — нетрадыцыйныя тэксты песень, няцотны музычны памер, незвычайныя тэхнічныя прыёмы, непрыманьне ўмоўнасьцяў і традыцыяў цяжкай музыкі, злучэньне мэталу з самымі разнастайнымі музычнымі жанрамі.

Катэгорыя:Жанры рок-музыкі
Рок-музыка

**Рок** ці **рок-музыка** () — абагульняючая назва шэрагу напрамкаў папулярнай музыкі другой паловы XX стагодзьдзя, што паходзяць ад рок-н-ролу ды рытм-энд-блюзу. Тэрмін Rock відавочна ёсьць скарачэньнем ад *Rock’n’roll* і даслоўна перакладаецца як «хістаць(ца); трэсьці(ся)». Таксама «рокам» называюць свайго роду спосаб жыцьця некаторых прыхільнікаў рок-музыкі, што перарос у субкультуру. З музычнага гледзішча, рок засяроджаны перш за ўсё на выкарыстаньні электрагітары, як правіла, у складзе рокавага гурта маюцца выканаўцы на электрычнай бас-гітары, бубнах і адзін ці некалькі сьпевакоў. Рок-музыка таксама ўвасобіла ў сябе й служыла сродкам культурных і сацыяльных рухаў, зьяўляючыся крыніцаў шэрагу субкультураў, як то моднікі й рокеры ў Вялікабрытаніі, контракультура гіпі, якая распаўсюдзілася з Сан-Францыска ў ЗША ў 1960-я гады. Падобным чынам, панк-культура 1970-х гадох спарадзіла субкультуру готаў, панкаў і эма. Успадкоўваючы народную традыцыю пратэставай песьні, рок-музыка была зьвязана з палітычнай актыўнасьцю, а таксама зьмяненьнем сацыяльнага стаўленьня да пытаньняў расы, сэксу й ужываньня наркотыкаў, і часта разглядаецца як выражэньне моладзевага пратэсту супраць культуры спажываньня й канфармізацыі.

Рок-музыка мае вялікую колькасьць напрамкаў: ад танцавальнага рок-н-ролу да мэталу. Як і поп-музыка, тэксты песьняў часта датычныя да тэмы рамантычнага каханьня, але таксама часьцяком закранаюць мноства іншых тэмаў, як то сацыяльныя ці палітычныя праблемы й аспэкты жыцьця грамадзтва. Зьмест песень вар’юецца ад лёгкага й нязмушанага да змрочнага, глыбокага й філязофскага. Часта рок-музыка супрацьстаўляецца поп-музыцы, хоць выразнай мяжі паміж паняткамі «рок» і «поп» не існуе, і нямала музычных зьяваў балянсуюць на грані між імі.

Асноўныя цэнтры разьвіцьця рок-музыкі — Заходняя Эўропа (асабліва Вялікабрытанія) й ЗША, у выніку чаго большасьць тэкстаў песень напісана ангельскай мовай. Адылі, хоць, як правіла, і зь нейкім спазьненьнем, нацыянальная рок-музыка зьявілася практычна ва ўсіх краінах. Беларуская рок-музыка зьявілася за часамі СССР у сярэдзіне 1960-х гадоў.

Тэрмін «рок-музыка» дужа расплывісты й яго мяжы вельмі цяжка вызначыць. Калі-некалі яго выкарыстоўваюць для апісаньня досыць малазьвязаных напрамкаў, такіх як соўл ды гэві-мэтал. Прыналежнасьць некаторых стылей музыкі да рок-музыкі аспрэчваецца. Пры вызначэньні прыналежнасьці таго ці іншага напрамку да рок-культуры, карыстаюцца сацыяльным ды музычным фактарамі.

## Глядзіце таксама
* Рок супраць камунізму

## Вонкавыя спасылкі

* Рок-музыка. Curlie.
* Рок. Encyclopædia Britannica.
* Паходжаньне й гісторыя рок-музыкі. LiveAbout.
* Рок. Free Music Archive.


Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Чарнавіцкая вобласьць

**Чарнаві́цкая во́бласьць** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Ўкраіне. Плошча вобласьці складае 8,097 тыс. км². Насельніцтва на 2005 год — 0,908 млн чалавек. Адміністрацыйны цэнтар — места Чарнаўцы.

## Геаграфічныя зьвесткі
### Месцазнаходжаньне
Разьмешчаная на паўднёвым захадзе Ўкраіны, на тэрыторыі Паўночнай Букавіны.

Мяжуе зь Івана-Франкоўскай на захадзе, Тарнопальскай і Хмяльніцкай абласьцямі на поўначы, Віньніцкай вобласьцю на ўсходзе, Румыніяй і Малдовай на поўдні.

### Рэльеф
Вобласьць разьмешчаная ў межах Карпатаў, Перадкарпацьця ды Пакуцка-Бесарабскага ўзвышша.

### Карысныя выкапні
Вобласьць багатая на прыродныя рэсурсы. На тэрыторыя Букавіны выяўленыя 4 нафтагазаносныя радовішчы. У апошнія рокі адрытыя больш за дзесяць нафтагазапэрспэктыўных плошчаў у Выжніцкім, Старожынэцкім і Путыльскім раёнах.

У недрах знаходзіцца даволі шмат каштоўных будаўнічых матэрыялаў. У Надднястроўі ў басэйне р. Прут знаходзяцца значныя паклады гіпсу і ангідрыду. Паўночныя і ўсходнія раёны вобласьці багатыя на мэргелі і крэйду. У мястэчку Краснаільск знаходзіцца пэрспэктыўнае радовішча мармуру.

На тэрыторыі вобласьці таксама ёсьць паклады кварцытаў, сланцаў, кухарскай солі; крыніцы мінэральнай вады кшталту «Баржомі».

### Водныя аб'екты
На тэрыторыі вобласьці налічваецца звыш 70 рэчак, якія належаць да басэйнаў Дуная й Днястра. Аснову рачной сыстэмы краю складаюць Днестар, Прут, Сірат, Чарамош.

## Гісторыя
За апошнія 650 рокаў тэрыторыя Паўночнай Букавіны ўваходзіла ў склад розных дзяржаваў:

* на працягу 415 рокаў (1359—1774 рр.) яна была ў складзе Малдаўскага княства;
* на працягу 143 рокаў (з 1775 па 1918 рр.) — Габсбурскай Аўстрыі ды Аўстра-Вугоршчыны;
* амаль 25 рокаў (у пэрыяд 1918—1940 ды 1941—1944 рр.) — Румыніі.
* амаль 48 рокаў (1940—1941 ды 1944—1991 рр.) паўночная частка Букавіны ўваходзіла ў склад УССР, а адпаведна і СССР.

З 1991 року Чарнавіцкая вобласьць — складовая частка незалежнай Украіны.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Вобласьць налічвае 11 адміністрацыйных раёнаў, 11 местаў, зь якіх 2 — абласнога значэньня, 8 мястэчак, 398 вёсак.
Русанаўка

**Русанаўка** () — гістарычны раён Кіева на левым беразе Дняпра ў Дняпроўскім раёне. Знаходзіцца на аднайменнай высьпе. У Русанаўцы знаходзяцца вуліцы: , , , вуліца .

## Гісторыя
Урочышча Русанаўка на левым беразе Дняпра вядомае з даўніх часоў, як уласнасьць кіеўскіх манастыроў. Магчыма, назоў яно атрымала паводле прозьвішча Савы Русанавіча, які ў XVI стагодзьдзі валодаў навакольнымі землямі. Пазьней тут існавала вёска Русанаў ().

## Глядзіце таксама
* Русанаўскі канал
* Гатэль «Славуціч»
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Энцыкляпэдыя Кіева

Катэгорыя:Кіеў
Сьвятошынска-Броварская лінія

**Сьвятошынска-Броварская лінія Кіеўскага мэтрапалітэну** — гэта гістарычна першая лінія Кіеўскага мэтрапалітэну. Лінія мае 18 станцыяў (зь іх 6 наземных). Даўжыня лініі — 22,8 км. Час, неабходны для праезду — 38 хвілінаў 30 сэкундаў.
1780-я

**1780-я**

Стагодзьдзі: XVII стагодзьдзе - XVIII стагодзьдзе - XІX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1730-я
1740-я
1750-я
1760-я
1770-я
**1780-я**
1790-я
1800-я
1810-я
1820-я
1830-я


Гады: 
1780, 1781, 1782, 1783, 1784, 1785, 1786, 1787, 1788, 1789

----

## Асноўныя падзеі
* у Францыі быў пабудаваны першы паветраны шар
* у Францыі быў пабудаваны першы аэрастат
* адбылася Француская рэвалюцыя
* было заснаване першае брытанскае турэмнае паселішча ў Аўстраліі

Катэгорыя:1780-я
Каўкаскія горы

**Каўкаскія горы**, **Каўка́з** — абшар на памежжы Эўропы і Азіі, паміж Чорным, Касьпійскім ды Азоўскім морамі. Складаецца з Галоўнага Каўкаскага хрыбта і прылеглых раёнаў Паўночнага і Паўднёвага Каўказу. Паўночны Каўказ, што разьмешчаны паўночней хрыбта, уключае раўнінныя (Кубань), и перадгорныя (Перадкаўказ) землі ды цалкам уваходзіць у склад Расейскай Фэдэрацыі. Паўднёвей хрыбта ляжыць Паўднёвы Каўказ, дзе разьмешчаныя Грузія, Азэрбайджан, Армэнія. Абсалютная вышыня 5642 м (гара Эльбрус). Ёсьць радовішчы нафты.

## Межы
Выразнымі межамі на захадзе і ўсходзе зьяўляюцца Чорнае, Азоўскае і Касьпійскае моры. На поўначы фізыка-геаграфічнай мяжой зазвычай лічыцца Кума-Маныцкая ўпадзіна, сучаснай адміністрацыйнай — паўночныя межы Краснадарскага і Стаўрапольскага краёў ды Дагестану. Часам да Каўказу адносяць і Калмыкію. У гісторыка-этнаграфічным пляне мяжу Каўказу можна правесьці па рэках Кубань, вярхоўях Кумы, Малцы і Цераку. Гэта ахоплівае поўдзень Краснадарскага краю, Адыгею, Карачаева-Чаркесію, Кабардзіна-Балкарыю, Паўночную Асетыю, Інгушэтыя, Чачню і большую частку Дагестану.

Больш складана з паўднёвай мяжой Каўказу. Палітычна яна праводзіцца цяпер па межах Турэччыны і Ірану з аднаго боку і Грузіі, Армэніі і Азэрбайджану, з другога. У такім выглядзе гэтая мяжа канчаткова сфармавалася толькі ў 1921 годзе (пасьля перадачы Турэччыне Артвіна, Карса і Ардагана). Правесьці гісторыка-этнаграфічную і моўную мяжу Каўказу шмат цяжэй: гістарычныя землі армянаў цягнуцца далёка на захад і поўдзень, а азэрбайджанцы і цяпер насяляюць большую частку паўночна-заходняга Ірану. Найбольш апраўданае ўключэньне ў Каўказ паўночна-ўсходніх раёнаў Турэччыны, дзе і цяпер жывуць картвэламоўныя лазы і грузіны і армянамоўныя хемшылы.

## Глядзіце таксама
* Агепста
Юбал

**Ю́бал**&nbsp;— у Пяцікніжжы сын нашчадка Каіна, Ламэха.

Уславіўся вынаходніцтвам музычных прылад&nbsp;— гусьляў і жалейкі і стаў «бацькам усіх гульцоў» на іх. Вынаходніцтва Юбала ўяўляла найпростую форму струннай прылады (Побыт. IV, 21).

## Крыніцы

Катэгорыя:Асобы Старога Запавету
Around the Fur

***Around the Fur*** — другі альбом амэрыканскага гурта Deftones, выпушчаны ў 1997 годзе. Песьні «My Own Summer (Shove It)» і «Be Quiet and Drive (Far Away)» выйшлі на адпаведных самотніках разам з кліпамі.

*Around the Fur* — гэта альбом, які прынёс Deftones сусьветную вядомасьць і зрабіў іх сапраўднымі героямі альтэрнатыўнай сцэны 1990-х.

Песьня «Headup» запісана разам з Максам Кавалерам з гурта Soulfly.

Постэр на вокладцы альбома зьмяшчае сцэну зь фільма *Universal Soldier: The Return* ().

## Сьпіс кампазыцыяў
Усе песьні напісаныя ўдзельнікамі Deftones, акрамя «Headup» (Deftones і Макс Кавалера).
# «My Own Summer (Shove It)» — 3:35
# «Lhabia» — 4:11
# «Mascara» — 3:45
# «Around the Fur» — 3:31
# «Rickets» — 2:42
# «Be Quiet and Drive (Far Away)» — 5:08
# «Lotion» — 3:57
# «Dai the Flu» — 4:36
# «Headup» — 5:12
# «MX» — 4:47
# «Damone» (схаваны трэк) — 4:38

## Запіс
#### Музыкі
* Стывэн Карпэнтэр — гітара
* Чы Чэнг — бас, вакал
* Эйб Канінгэм — барабаны
* Фрэнк Дэльгада — клявішы (на «My Own Summer (Shove It)», «Around the Fur», «Dai the Flu», «Headup» і «MX»)
* Чына Марэна — вакал

#### Іншыя ўдзельнікі
* Мэтт Бэйлз — асыстэнт Тэрры Дэйта
* Макс Кавалера — дадатковы вакал і гітара (на «Headup»)
* Аналін Канінгэм — дадатковы вакал (на «MX»)
* Тэры Дэйт — прадусаваньне, міксаваньне, запіс
* Стыў Дзюркі — асыстэнт Ульрыха Ўайлда
* Тэд Енсэн — мастэрынг
* Рык Косік — фатаграфаваньне
* Кэвін Рыган — арт-дырэктар і дызайн
* Ульрых Ўайлд — міксаваньне, запіс, зьвядзеньне

Катэгорыя:Альбомы Deftones
Закарпацкая вобласьць

**Закарпацкая вобласьць** () — вобласьць на захадзе Ўкраіны. На ўсходзе мяжуе з Івана-Франкоўскай вобласьцю, на поўдні — з Румыніяй, на захадзе — з Вугоршчынай, Славаччынай, і Польшчай. На поўначы мяжуе зь Львоўскай вобласьцю. Цэнтар — горад Ужгарад. Насельніцтва вобласьці 1 254 614 чалавек.

Буйныя гарады — Ужгарад, Мукачава, Хуст, Рахаў, Берагава, Вінаградаў. Поруч гораду Чоп знаходзіцца крайні заходні пункт Украіны.

## Адміністрацыйны падзел
Вобласьць дзяліцца на 13 раёнаў і 5 гарадоў абласнога значэньня, раёны, у сваю чаргу, падразьдзяляюцца на сельскія, пасялковыя й мескія рады.

## Насельніцтва

Дзель насельніцтва Закарпацкай вобласьці ва ўсім насельніцтве Ўкраіны — 2,65% (16-е месца). У Закарпацкай вобласьці дзель сельскага насельніцтва большая, чым гарадзкога (што не тыпова для Ўкраіны ўвогуле). Закарпацьце — адзіная вобласьць Украіны, у якой ёсьць рост колькасьці насельніцтва. Закарпацкая вобласьць мае вельмі шматнацыянальны склад насельніцтва. Найбольшую дзель у нацыянальным складзе вобласьці складаюць украінцы — 79,7 %, на другім месцы — вугорцы (12,1 %), на трэцім — румыны (2,6 %). Таксама ёсьць расейцы (2,5 %), цыганы (1,1 %), русіны (0,8 %), славакі (0,5 %), немцы (0,3 %). Вугорцы й румыны засяроджаныя ў асноўным у тэрыторыях, што мяжуюць з адпаведнымі дзяржавамі (Вугоршчына, Румынія). У шэрагу мясцовасьцяў на мяжы з Вугоршчынай вугорская мова мае рэгіянальны статус, які дазваляе мове прымяняцца ў рэгіянальнай заканадаўчай дзейнасьці поруч зь дзяржаўнай украінскай.

## Вонкавыя спасылкі

* Усё аб Закарпацьці
* Партал аб Закарпацьці
* Закарпацкая абласная дзяржаўная адміністрацыя
* Атлас

## Крыніцы
Аблачычы

**Абла́чычы** () — сэрбскі сярэднявечны шляхецкі род. Жылі на поўнач ад Шумадзіі ў Цэнтральнай Сэрбіі. Найбольш вядомы з роду Радэ Аблачыч, які загінуў у 1389 годзе ў Бітве на Косавым полі.

Катэгорыя:Сэрбскія шляхецкія роды
White Pony

***White Pony*** — трэці альбом амэрыканскага гурта Deftones, які выйшаў у 2000 годзе. Назва альбома&nbsp;— адно з слэнгавых значэньняў какаіна.

Песьня «Passenger» запісана разам з вакалістам гурта Tool’s Мэйнардам Джэймзам Кінанам. Песьня «Knife Party» запісана з вакалістам гурта Rodleen Getsic. Група атрымала прэмію Грэмі *Best Metal Performance* () за песьню «Elite» ў 2001 годзе.

Агулам у сьвет выйшла чатыры розныя варыянты альбома. На момант выхаду копіі абмежаванай выданьня (т. зв. *limited edition*) былі з чырвонымі і чорнымі вокладкамі. Два рознакаляровыя камплекты зьмяшчалі ў сабе таксама розныя буклеты. На абодвух выданьнях быў дададзены трэк «The Boy’s Republic», але не было трэка «Back to School (Mini Maggit)».

Выданьне з шэрай вокладкай было першай нармалёвай вэрсіяй альбома. У дадатак, гэта вэрсія не зьмяшчала трэк «Back to School». Гэта была канчатковая вэрсія кружэлкі, а «Back to School» быў дададзены толькі ў якасьці маркэтынгава кроку; Чына Марэна ня раз заяўляў што незадаволены гэтай акалічнасьцю.

## Сьпіс кампазыцыяў
Усе песьні аўтарства Deftones, акрамя «Passenger» (Deftones і Mэйнард Джэймз Кінан).

### Шэрая вокладка [арыгінальнае выданьне]
# «Feiticeira» — 3:09
# «Digital Bath» — 4:15
# «Elite» — 4:01
# «RX Queen» — 4:27
# «Street Carp» — 2:41
# «Teenager» — 3:20
# «Knife Party» — 4:49
# «Korea» — 3:23
# «Passenger» — 6:07
# «Change (In the House of Flies)» — 5:00
# «Pink Maggit» — 7:32

### Белая вокладка [перавыданьне]
# «Back to School (Mini Maggit)» — 3:57
# «Feiticeira» — 3:09
# «Digital Bath» — 4:15
# «Elite» — 4:01
# «RX Queen» — 4:27
# «Street Carp» — 2:41
# «Teenager» — 3:20
# «Knife Party» — 4:49
# «Korea» — 3:23
# «Passenger» — 6:07
# «Change (In the House of Flies)» — 5:00
# «Pink Maggit» — 7:32

### Чорная й чырвоная вокладкі [абмежаванае выданьне]
# «Feiticeira» — 3:09
# «Digital Bath» — 4:15
# «Elite» — 4:01
# «RX Queen» — 4:27
# «Street Carp» — 2:41
# «Teenager» — 3:20
# «Knife Party» — 4:49
# «Korea» — 3:23
# «Passenger» — 6:07
# «Change (In the House of Flies)» — 5:00
# «Pink Maggit» — 7:32
# «The Boy's Republic» — 4:35

## Запіс
#### Музыкі
* Стывэн Карпэнтэр — гітара
* Чы Чэнг — бас
* Эйб Канінгэм — барабаны
* Фрэнк Дэльгада — сэмплы, клявішы
* Чына Марэна — вакал, гітара

#### Іншыя ўдзельнікі
* Кім Бігс — крэатыўны дырэктар
* Робэрт Даніэлс — асыстэнт
* Тэры Дэйт — прадусаваньне, міксаваньне
* DJ Crook — праграмаваньне
* Мішэль Форбс — асыстэнт
* Родлін Гэтсік — дадатковы вакал (на «Knife Party»)
* Мэйнард Джэймз Кінан — дадатковы вакал (на «Passenger»)
* Фрэнк Мэдакс — арт-дырэктар, дызайн альбома
* Джэймс Мінчын III — фатаграфаваньне
* Скот Ольсэн — інжынэр Pro Tools
* Тэд Рэджэр — асыстэнт
* Джэйсан Швайцэр — асыстэнт
* Хоўі Ўайнбэрг — мастэрынг
* Ульрых Ўайлд — дадатковая інжынэрыя

Катэгорыя:Альбомы Deftones
GO-Records

**GO-Records** — беларускі музычны лэйбл. Заснаваны ў 2005 годзе ў Гомелі.

## Дзейнасьць
Кампанія займаецца выпускам і дыстрыбуцыяй у Беларусі такіх беларускіх выканаўцаў, як Сярога, Rasta, Бьянка, Amatory (альбомы «Неизбежность» 2004 году і «Книга мёртвых» 2006 году), , ST1M, Gods Tower (складанка The Greatest Arrows 2005 году), Дай дарогу!, , Крамбамбуля (альбом Сьвяточная 2007 году), Крама (альбом Усё жыцьцё — дзіўны сон 2007 году), Nevma (альбом Стихия слёз 2009 году), Termin X (альбом Што дае нам магчымасць дыхаць 2010 году), Zet (альбом Radzima.com 2006 году), 3t.ON ды інш. У 2006 годзе на лэйбле GO-Records быў выдадзены зборнік . Таксама лэйбл зьяўляецца заснавальнікам і арганізатарам штогадовага фэстываля цяжкае музыкі «GO-FEST».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Музычныя лэйблы Беларусі
Катэгорыя:Гомель
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2005 годзе
Deftones (альбом)

**Deftones** — чацьверты альбом амэрыканскага гурта Deftones, ён выйшаў 20 траўня 2003 году на лэйбле Maverick Records.

## Зьмест
Усе песьні на кружэлцы аўтарства Deftones, акрамя «Lucky You» (Deftones і DJ Crook).

# «Hexagram» — 4:09
# «Needles and Pins» — 3:23
# «Minerva» — 4:17
# «Good Morning Beautiful» — 3:28
# «Deathblow» — 5:28
# «When Girls Telephone Boys» — 4:36
# «Battle-axe» — 5:01
# «Lucky You» — 4:10
# «Bloody Cape» — 3:37
# «Anniversary of an Uninteresting Event» — 3:57
# «Moana» — 5:04

## Відэа
На дыску зьмешчаныя тры відэа на песьні «Hexagram», «Minerva» і «Bloody Cape».

## Запіс
#### Музыкі
* Стывэн Карпэнтэр — гітара
* Чы Чэнг — бас
* Эйб Канінгэм — барабаны
* Фрэнк Дэльгада — сэмплы, клявішы
* Чына Марэна — вакал, гітара, фатаграфаваньне

#### Іншыя ўдзельнікі
* Тэры Дэйт — прадусаваньне, інжынэрынг і міксаваньне
* Кінскі Гала — дадатковае фатаграфаваньне
* Сэм Хофштэт — асыстэнт
* Фрэнк Мэдакс — арт-дырэктар, дызайн
* Джэймз Мінчын III — фатаграфаваньне
* Рэй Озбарн — дадатковы вакал (на «Lucky You»)
* Піт Робэртс — інжынэр Pro Tools
* Нік Спэнас — дадатковае фатаграфаваньне
* Шон Тэлман — асыстэнт
* Грэг Ўэлс — аранжыроўка

Катэгорыя:Альбомы Deftones
Севастопаль

**Севасто́паль** () — горад ва Ўкраіне, які разьмешчаны на тэрыторыі Крымскага паўвостраву, але не ўваходзіць у склад АР Крым. Тэрыторыя ўласна гораду Севастопаль, а таксама навакольных селішчаў і гарадоў Балаклава ды Інкерман складаюць асаблівую адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — Севастопальскую мескую раду. Севастопальская меская рада падзеленая на чатыры раёны. Між чатырма раёнамі рады падзеленая тэрыторыя Севастопалю, але ў склад раёнаў уваходзяць таксама й прадмесьці — такім чынам, уласна места Севастопаль не ўтварае асобнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі ў складзе Севастопальскае мескае рады.

Геаграфія гораду абумоўленая знаходжаньнем гораду на берагох затокі, праз што горад падзелены на дзьве супрацьлеглыя часткі.

## Анэксія Расеяй
24 лютага 2014 году мітынгоўцы паставілі на чале гораду грамадзяніна Расеі. 26 лютага расейскае войска пачало ўварваньне ва Ўкраіну нападам на ўкраінскую вайсковую частку ў Севастопалі.

16 сакавіка ў Севастопалі, як і ў Аўтаномнай Рэспубліцы Крым, адбыўся супярэчны Канстытуцыі рэфэрэндум, на якім пры дапамозе махінацыяў, пасьлядоўнага распальваньня нянавісьці з боку расейскай прапаганды ва ўмовах адначаснай адсутнасьці пагрозы для расейцаў большасьць галасоў атрымаў варыянт «за ўзьяднаньне з Расейскай Фэдэрацыяй». Паводле старшыні камісіі па арганізацыі і правядзеньні рэфэрэндуму Міхаіла Малышава, у Севастопалі лік прагаласаваўшых перавысіў насельніцтва гораду разам зь дзецьмі бяз права голасу на 23% (+88 675 жыхароў). 17 сакавіка была абвешчаная дэ-факта залежная ад Расеі Рэспубліка Крым (АРК і Севастопаль), мэтаю якой улады рэспублікі аб’явілі ўваходжаньне ў склад Расеі. 18 сакавіка ўсталяваныя расейскімі акупацыйнымі войскамі ўлады Рэспублікі Крым падпісалі пагадненьне з прэзыдэнтам Расеі Пуціным аб уваходжаньні рэспублікі ў склад Расеі на правох двух асобных суб’ектаў — Крыму й Севастопалю.

21 сакавіка расейскі прэзыдэнт Уладзімер Пуцін падпісаў закон аб далучэньні да Расеі ўкраінскіх Севастопалю і Крыму, хоць Будапэшцкі мэмарандум забавязвае Расею паважаць дзяржаўныя межы Ўкраіны і ўстрымлівацца ад ўжыцьця сілы супраць яе тэрытарыяльнай цэласнасьці. 27 сакавіка Генэральная Асамблея ААН пастанавіла адмовіць рэфэрэндуму ў праўнай сіле. Міжнародныя назіральнікі ААН, якія працавалі ва Ўкраіне да 2 красавіка ўключна, адзначылі ў сваёй справаздачы махінацыі з рэфэрэндумам у Крыме і пасьлядоўнае распальваньне нянавісьці з боку расейскай прапаганды пры адначаснай адсутнасьці пагрозы для расейцаў. 15 красавіка Вярхоўная Рада Ўкраіны ўхваліла закон аб зьмене праўнага стану Крыму, у тым ліку Севастопалю, на захоплены ў выніку ўзброенага нападу Расеі.

## Насельніцтва

### Колькасьць
* расейцы — 71,6%
* украінцы — 22,4%
* беларусы — 1,6%
* татары — 0,7%
* крымскія татары — 0,5%
* армяне — 0,3%
* габрэі — 0,3%
* малдаване — 0,2%
* азэрбайджанцы — 0,2%

### Мова

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Cities & towns of Ukraine
* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 zip
* Банк даних Державної служби статистики України
1770-я

**1770-я**

Стагодзьдзі: XVII стагодзьдзе - XVIII стагодзьдзе - XІX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1720-я
1730-я
1740-я
1750-я
1760-я
**1770-я**
1780-я
1790-я
1800-я
1810-я
1820-я


Гады: 
1770, 1771, 1772, 1773, 1774, 1775, 1776, 1777, 1778, 1779

----

## Асноўныя падзеі
* адбыўся першы падзел Рэчы Паспалітай

Катэгорыя:1770-я
Сумская вобласьць

**Сумска́я во́бласьць** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Ўкраіне. Плошча вобласьці складае 23 834 км². Насельніцтва — 1 123 448 чалавек (2015). Адміністрацыйны цэнтар — места Сумы.

## Геаграфічныя зьвесткі

### Месцазнаходжаньне
Разьмешчаная на паўночным усходзе Ўкраіны.

На поўначы ды ўсходзе вобласьць мяжуе з Бранскай, Курскай і Белгародзкай абласьцямі Расеі. На поўдні, усходзе ды захадзе Сумшчына мяжуе з Харкаўскай, Палтаўскай ды Чарнігаўскай абласьцямі Ўкраіны.

### Клімат
Клімат умерана кантынэнтальны. Зіма прахалодная, лета не сьпякотнае. Сярэдняя тэмпэратура студзеня −7,5&nbsp;°C, ліпеня +19&nbsp;°C. Максымум ападкаў выпадае ўлетку ў выглядзе дажджоў.

### Рэльеф
Тэрыторыя вобласьці часткова знаходзіцца ў межах Сярэдярускага ўзвышша і Прыдняпроўскай нізіны.

### Водныя аб’екты
Рэкі належаць да басэйну Дняпра і ў большасьці сваёй зьяўляюцца яго левымі прытокамі. Найвялікшыя зь іх — Дзясна, Сейм, Сула, Псел, Ворскла. У далінах рэчак — шматлікія азёры-старыцы й балоты, шмат штучных сажалак.

## Гісторыя
Сумская вобласьць была ўтвораная 10 студзеня 1939 року ў межах УССР.

## Насельніцтва

### Колькасьць

### Мова

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Вобласьць налічвае 18 адміністрацыйных раёнаў, 15 местаў, зь якіх 7 — абласнога значэньня, 20 мястэчак, 57 пасёлкаў, 1434 вёскі.

### Месты

#### Абласнога значэньня
* Ахтырка
* Глухаў
* Канатоп
* Лебядзін
* Ромны
* Сумы
* Шостка

#### Раённага значэньня
* Белапольле
* Бурынь
* Варажба
* Дружба
* Кралявец
* Путыўль
* Сярэдзіна-Буда
* Трасьцянец

## Асобы
* Алена Зубрылава — беларуская і ўкраінская біятляністка, нарадзілася ў горадзе Шостка
Сіла току

**Сі́ла [[электрычны ток|то́ку]]**, **велічыня току**, **ток** у правадніку&nbsp;— скалярная велічыня, лікава роўная зараду  \mathrm{d}q\,\! , які працёк за адзінку часу  \mathrm{d} t\,\!  празь сечыва правадніка. Калі ток пастаянны, сілу току абазначаюць літарай  I\,\! , калі ток пераменны&nbsp;—  i\,\! .

Імгеннае значэньне сілы току праз папярочнае сячэньне праваніка роўнае:
 i\,\!=dQ/dt, 
дзе  dt  — бясконца малы прамежак часу,
 dQ  — зарад, які праходзіць праз праваднік.

Велічыня сілы пастаяннага току вызначаецца наступнай формулай:

 I\,\!=Q/t, 

дзе Q&nbsp;— зарад, які праходзіць праз папярончае сячэньне правадніка за час t.

Адзінка сілы току ў СІ&nbsp;— Ампэр.

## Крыніцы

Катэгорыя:Электрычнасьць