Зарадная станцыя

**Зара́дная ста́нцыя** — інфраструктура для зарадкі электраэнэргіяй акумулятара электрамабіля.

## Віды
На 2020 год вылучалі 3 віды зарадных станцыяў паводле ладу зарадкі.
* *Лад 2*. Прадугледжвае зарадку зьменным токам ад побытавай сеткі з аховай унутры кабэля. Час зарадкі складае ад 12 гадзінаў.
* *Лад 3*. Ажыцьцяўляе 3-фазную зарадку зьменным токам з кіраваным ходам зарадкі. Займае 4—8 гадзінаў.
* *Лад 4*. Зараджае пастаянным токам 80% магутнасьці акумулятара за 15—30 хвілінаў.

## Беларусь

14 жніўня 2013 году аб’яднаньне «Беларуснафта» абвясьціла тэндэр на закуп электразарадных станцыяў, якія мелі разьмясьціць на 4 аўтазапраўках, у тым ліку на адной у Менску. 9 кастрычніка 2014 году ў Баравой вёсцы Менскага раёну адчынілі першую ў Беларусі станцыю хуткай зарадкі электрамабіляў. Магутнасьць зарадкі складала 50 кіляват, што дазваляла зарадзіць акумулятар электрамабіля за 30 хвілінаў. Гэтая зарадная станцыя належала аўтазапраўцы «А-100». 16 кастрычніка 2015 году зарадная станцыя для электрамабіляў зьявілася ў Менску на скрыжаваньні праспэкта Незалежнасьці і бульвара Таўбухіна. 11 лютага 2016 году на вуліцы Харужай у Менску адчынілі першую зарадную станцыю беларускай вытворчасьці. На 1 траўня 2016 году ў Беларусі налічвалася 10 электразаправак цаной па 20 000 эўра, якія дазвалялі зарадзіць самаход за 2 гадзіны.

27 лютага 2017 году Савет міністраў Рэспублікі Беларусь зацьвердзіў Пастанову № 162 «Аб згодзе на ажыцьцяўленьне фінансаваньня праекту», паводле якой дазволіў «Паўночнай экалягічнай фінансавай карпарацыі» («ПЭФК»; Хэльсынкі, Фінляндыя) адкрыць крэдытную лінію на 1 млн эўра «Беларускаму народнаму банку» для выдачы пазыкаў на набыцьцё зарадных станцыяў. 12 траўня 2017 году ААТ «Віцязь» выпусьціла першую ў Віцебску зарадную станцыю «Віцязь ЕС-301», якую ўсталявалі на заводзкай паркоўцы. Распрацоўка на заказ Міністэрства прамысловасьці Рэспублікі Беларусь заняла 1,5 гады. Зарадка запускалася праз дадатак на смартфоне з АС «Андроід», праз кароткае паведамленьне з сотавага тэлефона і праз картку радыёчастасьцевага распазнаньня. Зарадная станцыя была зь пераменым 3-фазным токам і каштавала каля $2000. Час зарадкі складаў каля 4 гадзінаў. Адначасна кіраўніцтва ААТ «Віцязь» абвясьціла пра распрацоўку зараднай станцыі коштам каля $20 000, што мела зараджаць электрамабіль за менш як 30 хвілінаў. У траўні 2017 году ў Менску ўсталявалі 3 зарадныя станцыі для электробусаў «Вітаўт Макс Электра». 11 ліпеня 2017 году галоўны канструктар ТДА «Сучасныя тэхнічныя рашэньні і мэтады» («СТРіМ») Аляксей Яфрэмаў прадставіў у Магілёве зарадную станцыю ўласнай распрацоўкі, што мела магутнасьць 20 кіляват і прызначалася для гарадзкіх вуліцаў. На той час у Беларусі зарадныя станцыі распрацоўвалі 3 прадпрыемствы ў Менску, Віцебску і Магілёве. 23 жніўня 2017 году ў Гомелі ВА «Беларуснафта» адчыніла сваю 4-ю зарадную станцыю. На 8 верасьня 2017 году «Беларуснафта» мела 8 зарадных станцыяў, зь якіх 3 адчынілі ў жніўні: 2 у Гомелі і 1 у каля памежнага пераходу «Брузгі» ў Гарадзенскім раёне на мяжы з Польшчай. Яны прызначаліся для зарадкі акумулятара на 80% за 30 хвілінаў. Агулам у Беларусі налічвалася каля 20 зарадных станцыяў. 9 кастрычніка 2017 году зарадную станцыю адчынілі на 3-м паверсе гандлёвага цэнтру «Галерэя Менску». 8 лістапада 2017 году зьявілася 1-я зарадная станцыя пры сталічным гіпэрмаркеце «Е-сіці» на Дзянісаўскай вуліцы.

5 студзеня 2018 году «Беларускі народны банк» адчыніў электразапраўку пры сваім аддзяленьні ў Горадні па Сацыялістычнай вуліцы, д. 44. 26 красавіка 2018 году ўрад Беларусі ўсталяваў расцэнку на электраэнэргію ад ДВА «Белэнэрга» для зарадкі электрамабіляў у памеры 15,693 капейкі за 1 кіляват-гадзіна. Такая расцэнка была на 48% ніжэйшай за расцэнку для ўстановаў у галіне паслугаў. 13 чэрвеня 2018 году А. Лукашэнка падпісаў Указ № 236 аб дапаўненьні Дзяржаўнай праграмы інавацыйнага разьвіцьця Беларусі на 2016—2020 гады праектам стварэньня вытворчасьці зарадных станцыяў на ААТ «Віцязь». 10 ліпеня 2018 году А. Лукашэнка зацьвердзіў Указ № 273 «Аб стымуляваньні выкарыстаньня электрамабіляў», якім вызваліў увозімыя зарадныя станцыі ад падатку на дададзеную вартасьць. На 13 ліпеня 2018 году «Беларуснафта» мела 18 электразарадных станцыяў. 10 ліпеня 2018 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 731 «Аб зацьвярджэньні Праграмы стварэньня дзяржаўнай зараднай сеткі для зарадкі электрамабіляў». Паводле Праграмы, да 2030 году «Беларуснафце» даручылі стварыць 1304 зарадныя станцыі, зь іх 1224 (94%) у паселішчах. На аўтамагістралях адлегласьць між 80 электразапраўкамі мела складаць менш за 50 км. Таксама вызначылі ўсталяваць 25 высакавольтных (звышхуткіх) зарадных станцыяў у Менску, абласных цэнтрах і на аўтамагістралях на адлегласьці 120 км.

2 красавіка 2019 году кіраўнік ААТ «Віцязь» Генадзь Азараў паведаміў пра атрыманьне заказу ад «Беларуснафты» на выраб 20 зарадных станцыяў у 2-м паўгодзьдзі. На 11 чэрвеня 2019 году ў Менску налічвалася 25 ЭЗС ладу 3 і 4, якія зараджалі акумулятар за 6 і 1 гадзіну адпаведна. 24 лістапада 2019 году лік ЭЗС дасягнуў 130. 5 сакавіка 2020 году «Беларуснафта» прадставіла сетку 251 ЭЗС «Маланка», што магла зарадзіць 9000 электрамабіляў за дзень. Першыя 17 ЭЗС, якія пабудавалі да верасьня 2018 году, каштавалі па 60 000 эўра. У далейшым іх цана ўпала да $20 000.

На красавік 2025 году ў Беларусі налічвалася каля 1400 зарадных станцыяў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Крыніцы сілкаваньня
Катэгорыя:Электрыфікацыя транспартных сродкаў
Катэгорыя:Электратэхніка