Ikarus

**«Ikarus»** ( — Ікар; у простай мове *Іка́рус*) — вугорская аўтобусабудаўнічая кампанія, заснаваная ў 1895 року. У 1970-80-я была найбуйнейшым вытворцам аўтобусаў у Эўропе, пастаўляючы прадукцыю ў асноўным у краіны сацыялістычнага блёку.

## Мінуўшчына
Заснаваная Імрэм Уры ў Пэшце як карэтная майстэрня. У 1920-я пачала вытворчасьць аўтобусных кузаваў. У 1933 року кампанія перайшла да сыноў і атрымала назву ТАА «Браты Уры». У 1939 сабраны 1000-ы аўтобус. У часе Другой сусьветнай вайны выпускала летакі, рамантавала аўтамабільную тэхніку для вэрмахту, а з 1945 — для Савецкай арміі. У 1947 фірма нацыяналізаваная камуністычным урадам. У 1948 аб’яднаная з нацыяналізаваным акцыянэрным таварыствам «Ікарус», заснаваным у 1916 року. На базе гэтага аб’яднаньня ў 1949 паўстаў завод «Ікарус». У 1962 да яго далучаны Агульны мэханічны завод у Сэкешфэхэрвары.

Прадпрыемства выйшла на прынцыпова новы ўзровень у канцы 1960-х з увядзеньнем у строй заводу ў Сэкешфэхэрвары гадавой магутнасьцю 15 тыс. аўтобусаў, пабудаваным адмыслова для вытворчасьці мадэляў 200-й сэрыі. Спэцыялізавалася на вытворчасьці гарадзкіх, міжгародніх і спэцыяльных аўтобусаў. Большая частка прадукцыі ішла на экспарт. Больш за 90% экспарту складалі пастаўкі ў СССР; пастаўкі зьдзяйсьняліся таксама ў краіны СЭУ, Альжыр, Мазамбік, Танзанію й іншыя краіны Афрыкі, спэцыяльныя мадэлі вырабляліся для ФРН і скандынаўскіх краінаў. У 1970-я гады завод пастаўляў у СССР да 12 тыс. аўтобусаў шторок, пік паставак прыйшоўся на 1984. Улетку 1984 сабраны 200-тысячны аўтобус. З часам супольная вытворчасьць аўтобусаў «Ікарус» была арганізаваная ў ЗША, Канадзе, Інданэзіі, КНДР, Кубе.

Пасьля ліквідацыі СЭУ ды развалу СССР «Ikarus» апынуўся без асноўнага рынку збыту, з-за чаго прадпрыемства спыніла масавую вытворчасьць аўтобусаў і было падзеленае. Першым на пачатку 90-х быў зачынены цэх масавых сэрыяў у Будапэшце, пасьля быў скарочаны да мінімуму выпуск аўтобусаў у Сэкешфэхэрвары, а прадпрыемства EAG у Будапэшце, пераемнік даваеннай фірмы, вярнулася да зборкі аўтобусаў толькі паводле індывідуальных замоваў і на імпартаваных шасі.

У 1999—2006 прадпрыемства ўваходзіла ў холдынг Irisbus. У 2003 року канчаткова была спыненая вытворчасьць у Сэкешфэхэрвары. У 2007 року збанкрутавала прадпрыемства EAG. У студзені 2010 року Габар Сэлеш зноўку адкрыў вытворчасьць «Ikarus», пад старой маркай пачалі выпускацца мадэлі V134, E134, V187, E127, таксама прадпрыемства па-ранейшаму выконвае капітальны рамонт і мадэрнізацыю аўтобусаў 200, 400 і С-сэрыяў. У сакавіку 2013 году была прадстаўлена новая мадэль «Ikarus Tr187.2», распрацаваная ў супрацоўніцтве з чэскай кампаніяй «Skoda».

## Прадукцыя
Апрача масавых мадэляў, завод у адзінкавых колькасьцях вырабляў унікальныя аўтобусы, у прыватнасьці: пярэднематорны 14-мэтровы нізкападлогавы «Ікарус-290» для абслугоўваньня аэрапортаў (1978), гарадзкія з паніжаным узроўнем падлогі і заднім разьмяшчэньнем рухавіку — адзіночны «Ікарус-242» і сучленены «Ікарус-284» (1984), паўтарапавярховы «Ікарус-270» (1975), міжгародні «Ікарус-254» з падвышанай вышынёй салёну (1977), 23-мэтровы чатырохвосевы трохсэкцыйны «Ікарус-293» (1988).

Прадпрыемства займалася таксама выпускам тралейбусаў.

## Мадэлі

### 1950—1960 гады
* Ikarus-55
* Ikarus-556
* Ikarus-620
* Ikarus-180 — мескі, сучленены

### 1970—1980 гады
* Ikarus-211 — міжгародні
* Ikarus-212 — міжгародні
* Ikarus-242 — мескі (нізкі)
* Ikarus-246 — мескі, даўжыня 12 м, рухавік RABA D10 UTSLL-184
* Ikarus-250 — міжгародні
* Ikarus-250 SL — адмысловага прызначэньня, павышанай выгоднасьці
* Ikarus-254 — турыстычны
* Ikarus-255 — міжгародні
* Ikarus-256 — міжгародні, даўжыня 11 м, 43-45 сядзеньняў
* Ikarus-259 — міжгародні
* Ikarus-260 — мескі, даўжыня 11,1 м, 22 сядзеньні
* Ikarus-263 — мескі, даўжыня 11,9 м, рухавік RABA D10 UTSLL-160 (180 л.с.)
* Ikarus-270 — турыстычны, вопытны ўзор
* Ikarus-280 — мескі, сучленены, даўжынёй 16,5 м, 37 сядзеньняў
* Ikarus-281 — мескі, сучленены з правым рулём
* Ikarus-282 — мескі, сучленены (нізкі)
* Ikarus-283 — мескі, сучленены, даўжынёй 18 м
* Ikarus-284 — мескі, сучленены з разьмяшчэньнем рухавіку ў задняй частцы (нізкі)
* Ikarus-286 — мескі, сучленены
* Ikarus-290 — выкарыстоўваўся ў аэрапортах для пасадкі/высадкі пасажыраў
* Ikarus-293 — мескі, трохсэкцыйны сучленены

### 1990—2000 гады
* Ikarus-350
* Ikarus-386 — турыстычны, даўжыня 11,6 м, рухавік RABA D10 UTSLL-218 (180 л.с.), сядзеньняў 46 (+1). Хуткасьць да 113 км/г
* Ikarus-412 — мескі, нізкападлогавы, даўжыня 12 м
* Ikarus-415 — мескі, даўжыня 11,4 м, рухавік RABA D10 UTS (180 л.с.), сядзеньняў 20 (+1)
* Ikarus-416 — мескі, даўжыня 11,4 м, для рынку ЗША
* Ikarus-417 — мескі, сучленены, нізкападлогавы, даўжынёй 18 м
* Ikarus-435 — мескі, сучленены, даўжынёй 18 м
* Ikarus-436 — мескі, сучленены, даўжынёй 18 м, для рынку ЗША
* Ikarus-489 — мескі, даўжыня 12 м
* Ikarus-E91 — мескі, даўжыня 8 м

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 
* Тэхнічнае апісаньне аўтобусаў «Ікарус» 
* Гісторыя «Ікарусу» ад заснаваньня 
* Вытворчасьць «Ікарусаў» у Беларусі