Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар трынітарыяў (Ворша)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар трынітарыяў** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Воршы. Знаходзіцца ў цэнтры места, пры выхадзе гістарычнай Пацыянаўскай вуліцы на Рынак. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Аршанскага трынітарскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса, якія атачаў высокі мур з дзьвюма брамамі ў стылі клясыцызму. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл. У наш час у кляштарным корпусе месьціцца адміністрацыйная ўстанова.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Кляштар трынітарыяў у Воршы фундавалі ў 1714 годзе браты Адам і Ўладзіслаў Саковічы. Першыя будынкі кляштару былі драўлянымі.

У 1725—1735 гадох вялося будаваньне мураванага касьцёла з фундацыі падкаморага віцебскага Казімера Саковіча і Тэклі зь Лярскіх. У 1740 годзе адбылося асьвячэньне касьцёла. У 1740—1746 гадох вялося будаваньне мураванага кляштару.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Ворша апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Аднак па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1832 годзе расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар і ў 1835—1840 гадох перабудавалі кляштарны корпус пад Акруговую лячэбніцу (дабудавалі новае крыло). У 1836 годзе яны гвалтоўна перарабілі касьцёл пад Васкрасенскі сабор Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
У 1920-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву і пераабсталявалі былы касьцёл пад аэраклюб (помнік пазбавілі вэртыкальных дамінантаў — 4 кутніх вежаў). У канцы 1950-х гадоў — зруйнавалі помнік архітэктуры.

У 2002—2004 гадох праводзілася аднаўленьне кляштарнага корпуса.

## Архітэктура
Касьцёл — 3-нэфавая 4-вежавая базыліка. Інтэр’ер аздабляўся пяцьцю драўлянымі алтарамі, у галоўным зь іх была фігура Хрыста, прывезеная ў 1728 годзе з Рыму.

Кляштар — П-падобны ў пляне 2-павярховы будынак пад вальмавым дахам, адзін тарэц якога закрывае фігурны барокавы франтон. Франтальнае вулічнае крыло мае выгляд прастакутнага ў пляне аб’ёма пад вальмавым дахам. Вось сымэтрыі фасаду вылучаеццца шырокім 5-восевым рызалітам, завершаным прыступкавым атыкам. Роўнічны фасад рытмічна падзяляецца прастакутнымі аконнымі праёмамі, дэкараванымі на першым паверсе сандрыкамі. Высокі цокальны паверх адзначаецца рустам. Корпус мае галерэйны плян з тыповымі прастакутнымі кельлямі, перакрытымі крыжовымі і цыліндрычнымі скляпеньнямі.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Vorša, Trynitarski. Ворша, Трынітарскі (1833).jpg|1833 г.
Vorša, Trynitarski. Ворша, Трынітарскі (1833) (2).jpg|1833 г.
Vorša, Trynitarski. Ворша, Трынітарскі (03.1835).jpg|1835 г.
Vorša, Trynitarski. Ворша, Трынітарскі (1837).jpg|1837 г.


### Гістарычныя здымкі

Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (M. Astankovič, 1890-99).jpg|М. Астанковіч, да 1900 г.
Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1904) (1).jpg|1904 г.
Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1904) (4).jpg|1904 г.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1907).jpg|1907 г.


Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1914).jpg|1914 г.
Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1915).jpg|1915 г.
Vorša, Mahiloŭskaja-Babinavickaja. Ворша, Магілёўская-Бабінавіцкая (1901-18).jpg|да 1918 г.
Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (1901-18).jpg|да 1918 г. 


Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (1901-18) (2).jpg|да 1918 г.
Vorša, Babinavickaja-Mahiloŭskaja. Ворша, Бабінавіцкая-Магілёўская (1901-18).jpg|да 1918 г.
Vorša, Babinavickaja-Mahiloŭskaja. Ворша, Бабінавіцкая-Магілёўская (1901-18) (2).jpg|да 1918 г.
Vorša, Rynak. Ворша, Рынак (1901-18).jpg|да 1918 г.


Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (04.1935).jpg|красавік 1935 г.
Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (05.1936).jpg|траень 1936 г.
Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (1936-41).jpg|1936—1941 гг.
Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (1941).jpg|1941 г.


Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (A. Dieckmann, 08.1941).jpg|А. Дыкман, жнівень 1941 г.
Vorša. Ворша (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (1944-49).jpg|1940-я гг.
Vorša, Mahiloŭskaja, Trynitarski. Ворша, Магілёўская, Трынітарскі (1944-49) (2).jpg|1940-я гг.


### Сучасныя здымкі

Residential Building of Trinitarian Monastery in Orsha 04.JPG|Агульны выгляд
Residential Building of Trinitarian Monastery in Orsha 08.JPG|Уваход
Residential Building of Trinitarian Monastery in Orsha 13.JPG|З боку двара
Residential Building of Trinitarian Monastery in Orsha 10.JPG|Фрагмэнт


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Касьцёлы Воршы
Трынітарыяў
Ворша
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі