open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шокша (Карэлія)

**Шокша** (, ) — пасёлак у Прыанескім раёне Рэспублікі Карэлія. Уваходзіць у склад Шокшынскага вепскага сельскага паселішча. Нацыянальны склад: вэпсы і расейцы. Разьмешчаны на дарозе Петразаводзк — Вазьнесеньне.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліі
Аляксандар Заслаўскі (сын Януша)

**Аляксандар Заслаўскі** (па 1577—1629) — дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай. Кашталян валынскі (1605—1615), ваявода брацлаўскі (1615—1628) і кіеўскі (з 1628).

Па сьмерці бацькі атрымаў маёнткі роду Астроскіх (60 местаў і мястэчак). Трымаў Жытомірскае староства, II ардынат астроскі.

## Біяграфія
З княскага роду Заслаўскіх гербу «Баклай», сын Януша і Аляксандры з Сангушкаў.

Атрымаў грунтоўную адукацыю ў заходнеэўрапейскіх унівэрсытэтах. Займаў шэраг высокіх дзяржаўных пасадаў.

Ажаніўся з Эўфрасіньняй Астроскай (шлюб у 1605), зь якой меў сыноў Францішка, Караля, Януша Базыля, Кастантына Аляксандра, Уладзіслава Дамініка і Януша Ізыдора, а таксама дачок Сузанну і Канстанцыю. На хросных бацькоў для сваіх дзяцей запрашаў убогіх і жабракоў.

У варшаўскай бібліятэцы аа. Капуцынаў захоўваюцца кнігі з прыватнай бібліятэкі А. Заслаўскага, у тым ліку:  Імаверна, кнігі патрапілі туды празь бібліятэку кляштару аа. Капуцынаў у Астрозе.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Аляксандар
Катэгорыя:Кашталяны валынскія
Катэгорыя:Ваяводы брацлаўскія
Катэгорыя:Ваяводы кіеўскія
Катэгорыя:Памерлі ў 1629 годзе
Stolle

«**Stolle**» — расейская сетка кавярняў-піраговых.

## Гісторыя
Прадпрыемства Stolle заснавана ў 2002 годзе. Першы рэстаран адкрыўся на 1-й лініі Васільеўскага вострава ў Санкт-Пецярбургу. У далейшым адкрыліся дзьве ўстановы ў Маскве і адна ў Екацярынбургу.

Назву для сеткі піраговых дало падабенства прозьвішча прабабулі заснавальніка кавярні Аляксандра Бардзюга — Штольле — і назвы традыцыйнага нямецкага (саксонскага) каляднага кекса — Stollen.

## Фармат
Фармат Stolle — гэта сетка кавярняў-піраговых. Унутраны інтэр’ер перагукаецца з інтэр’ерамі гарадзкіх дамоў канца XIX — пачатку XX стагодзьдзя: дубовы паркет, дзьверы з масіву, жырандолі, адлітыя з латуні, скураныя канапы, аздабленьне ў колерах прыродных тонаў.

## Геаграфія
Акрамя Менску, мае піраговыя ў наступных гарадах: Санкт-Пецярбург, Масква, Екацярынбург, Яраслаўль, Ніжні Ноўгарад, Цюмень, Мурманск, Чалябінск, Калінінград, Ніжні Тагіл, Алматы, Рыга.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт «Stolle»

Катэгорыя:Фаст-фуд
Катэгорыя:Установы грамадзкага харчаваньня
Чачэрскі сельсавет

**Чачэ́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Отар (да 11 чэрвеня 2009 году — места Чачэрск).

## Гісторыя
8 сьнежня 1926 году створаны Аторскі сельсавет у складзе Чачэрскага раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці). 16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Захарпольскі. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Буда-Кашалёўскага раёну. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Чачэрскага раёну.

28 чэрвеня 1973 году сельсавет перайменаваны ў Чачэрскі.

11 чэрвеня 2009 году адміністрацыйны цэнтар перанесены з Чачэрску ў вёску Отар. 1 сьнежня 2009 году сельсавет перайменаваны ў Аторскі.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 501

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1973 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2009 годзе
Брылёў (Чачэрскі раён)

**Брылёў** — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету. Насельніцтва 33 чал. (2004). Знаходзіцца за 7 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 44 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 72 км ад Гомелю.

На поўдні мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Чачора (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку 1920-х перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе арганізаваны калгас. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1959 — 189 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 19 гаспадарак, 33 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Жатай

**Жатай** (, ) — пасёлак гарадзкога тыпу ў Расейскай Фэдэрацыі, гарадзкая акруга «Жатай» Рэспублікі Саха (Якутыя). Разьмешчаны на левым беразе ракі Лены, за 15 км ніжэй (на поўнач) за Якуцк. Рачная прыстань, нафтабаза. Зь Якуцкам злучаны аўтадарогай. Насельніцтва 11583 чал. (2023).
    
## Гісторыя
Першыя згадкі адносяцца ды 1920 году. У ваенныя гады (1943) зрабіўся рамонтна-эксплютацыйнай базай Ленскага рачнога параплаўства. З 28 красавіка 1948 г. населены пункт Жатайбуд зрабіўся рабочым пасёлкам.

Маюцца Дом культуры, прафтэхвучылішча рачнікоў, краязнаўчы музэй.
Згодна зь легендамі назва Жатай зьявілася:
* Нібыта на гэтым месцы некалі жыў стары Сатай;
* З-за тога што месца пасёлку ўяўляе суцэльнае балота таму і мела назву Джатай — балота.
* З часоў перабудовы ў Жатай пачалі прыяжджаць суднабудаўнікі зь Пінску.

## Літаратура
* Чвала Г. И. Жатай — 50. Якутск. 1998.
* Жатай. // Энциклопедия Якутии. Т. 1. Москва. 2000. С. 39.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Населеныя пункты Якутыі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Глыбочыца (Гомельская вобласьць)

**Глыбо́чыца** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету. Насельніцтва 110 чал. (2004). Знаходзіцца за 4 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 41 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 69 км ад Гомелю.

На поўнач і ўсход мэліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Чачора (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Выяўленыя археолягамі магільнік (75 насыпаў, за 1 км на поўдзень ад вёскі) і магільнік (30 насыпаў за 1,5 км на поўдзень ад вёскі, ва ўрочышчы Школьная лінія) сьведчаць пра засяленьне гэтых месцаў з даўніх часоў. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з пачатку XV стагодзьдзя. У 1493 пазначана як паселішча ў Менскім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. У 1704 2 дымы, у 1726 5 дымоў у Отарскім войтаўстве Чачэрскага староства.

Пасьля Першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расейскай імпэрыі. Паводле рэвізіі 1858 году ў Чачэрскай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. З 1880 дзейнічала хлебазапасная крама. Паводле перапісу 1897 году дзейнічала хлебазапасная крама, 2 ветраныя млыны, карчма. У 1909 — 461 дзесяціна зямлі.

У часе нямецкай акупацыі ў 1918 у вёсцы была створаная Новачачэрская краёвая Рада сялянскіх і салдацкіх дэпутатаў. У 1926 працавалі паштовае аддзяленьне, школа. З 8 сьнежня 1926 да 25 траўня 1961 — цэнтар Глыбочыцкага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці. У 1929 арганізаваны калгас. 61 жыхар загінуў на франтох Вялікай Айчыннай вайны. У 1971 у вёску пераселена частка жыхароў няіснага ў наш час мястэчка Пціч. У складзе калгасу «Сьцяг камунізму» (цэнтар — вёска Отар). Разьмяшчаліся Дом культуры, аддзяленьне сувязі, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1704 — 4 дымы; 1726 — 5 дымоў
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1858 — 30 двароў, 133 жыхары; 1897 — 51 двор, 377 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 61 двор, 438 жыхароў; 1926 — 65 жыхароў; 1959 — 506 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 68 гаспадарак, 110 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 484

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Ядзінства

**Ядзі́нства** — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету. Насельніцтва 58 чал. (2004). Знаходзіцца за 2 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 39 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 67 км ад Гомелю.

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку 1920-х на былых абшарніцкіх землях перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1926 годзе працавалі сельскагаспадарчая талака, паштовы пункт, у Чачэрскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. 25 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «Сьцяг камунізму» (цэнтар вёска Отар). Разьмяшчаўся клюб. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 6 гаспадарак, 41 жыхар; 1959 — 148 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 26 гаспадарак, 58 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Салонскі сельсавет

**Сало́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Саланое.

## Гісторыя
1 жніўня 2008 году рашэньнем Жлобінскага раённага Савету дэпутатаў была ліквідаваная вёска Казёл.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Жлобінскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Іпалітаўка

**Іпалі́таўка** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету. Насельніцтва 104 чал. (2004). Знаходзіцца за 3 км на поўнач ад места Чачэрск, за 40 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 68 км ад Гомелю.

На ўсходняй і паўднёвай ускраінах мэліярацыйныя каналы і абалона ракі Сож.

## Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагодзьдзя як паселішча ў Чачэрскай воласьці Рагачоўскага павету Магілёўскай губэрні. У 1871 годзе жыхары захапілі вялікі разьмешчаны побач зь вёскай участак абшарніцкага лесу, пра што граф І. І. Чарнышоў-Круглікоў паведамляў міністру ўнутраных справаў. З 1880 году дзейнічала хлебазапасная крама. Паводле перапісу 1897 году вёска Іпалітаўка (яна ж Аляксандраўка) мела млын. У 1909 — 397 дзесяцін зямлі.

З 1921 году працавала хата-чытальня. У 1926 годзе працавалі паштовы пункт, школа. З 8 сьнежня 1926 да 30 сьнежня 1927 — цэнтар Іпалітаўскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. 49 жыхароў загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 52 двары, 336 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 59 двароў, 425 жыхароў; 1917 — 119 жыхароў; 1926 — 86 двароў, 453 жыхары; 1959 — 435 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 48 гаспадарак, 104 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Кавалёў Рог

**Кавалёў Рог** — пасёлак у Беларусі, на рацэ Чачора. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 42 чал. (2004). Знаходзіцца за 1 км на захад ад места Чачэрск, за 38 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 66 км ад Гомелю. На захад мэліярацыйны канал.

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку XX стагодзьдзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найбольш актыўная забудова вялася ў 1920-я гады. У 1926 годзе ў Аторскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1930 годзе арганізаваны калгас. 14 жыхароў загінулі на франтох нямецка-савецкай вайны. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «Сьцяг камунізму» (цэнтар вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 22 двары, 105 жыхароў; 1959 — 169 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 24 гаспадаркі, 42 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 490

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Каробка

**Каро́бка** — пасёлак у Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 2 чал. (2004). Знаходзіцца за 5 км на поўнач ад места Чачэрск, за 42 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 70 км ад Гомелю.

На захад і поўдзень мэліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Чачора (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку XX стагодзьдзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1926 у Іпалітаўскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1930 арганізаваны калгас. 11 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 13 двароў, 86 жыхароў; 1959 — 78 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 2 гаспадаркі, 2 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Красны Дварэц

**Кра́сны Дварэ́ц** — вёска ў Беларусі, на рацэ Сож. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 15 чал. (2004). Знаходзіцца за 8 км на поўнач ад места Чачэрск, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 73 км ад Гомелю.

## Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х перасяленцамі з суседніх вёсак на былых абшарніцкіх землях. У 1930 годзе арганізаваны калгас. Складаецца з кароткай, амаль шыротнай вуліцы. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 13 жыхароў, 64 гаспадаркі 
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 10 гаспадарак, 15 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Новая Яцкаўшчына

**Но́вая Я́цкаўшчына** — пасёлак у Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 93 чал. (2004). Знаходзіцца за 8 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 73 км ад Гомелю.

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку XX стагодзьдзя перасяленцамі зь вёскі Яцкаўшчына, якая стала звацца Старая Яцкаўшчына. У 1926 дзейнічаў паштовы пункт, у Яцкаўшчынскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1929 арганізаваны калгас. 46 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. У 1971 у вёску пераселена частка жыхароў ня існага ў наш час мястэчка Пціч. У складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 36 двароў, 196 жыхароў; 1959 — 314 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 48 гаспадарак, 93 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Новазахарпольле

**Новазахарпо́льле** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 193 чал. (2004). Знаходзіцца за 1 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 38 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 66 км ад Гомелю.

На ўсход і захад мэліярацыйныя каналы, злучаныя з ракой Чачора (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Заснаваная ў канцы XIX стагодзьдзя перасяленцамі зь вёскі Захарпольле (цяпер у складзе г. Чачэрск). У 1926 працаваў паштовы пункт, у Чачэрскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1929 арганізаваны калгас. У часе Вялікай Айчыннай вайны 3 кастрычніка 1943 нямецкія войскі спалілі 15 двароў і забілі 70 жыхароў. 25 жыхароў загінулі на франтох. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «Сьцяг камунізму» (цэнтар вёска Отар). Пляніроўка складаецца з доўгай паўвыгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай двухбакова, драўлянымі сядзібамі. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 54 двары, 316 жыхароў; 1940 — 83 двары, 349 жыхароў; 1959 — 431 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 84 гаспадаркі, 193 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Акцябар (Чачэрскі раён)

**Акця́бар** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету. Насельніцтва 43 чал. (2004). Знаходзіцца за 8 км на поўнач ад места Чачэрск, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 73 км ад Гомелю.

На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Чачора (прыток ракі Сож). На ўсходзе мяжуе зь лесам. На аўтадарозе Карма — Чачэрск.

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку XX стагодзьдзя як хутар. У 1926 годзе працаваў паштовы пункт, у Аторскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1929 годзе арганізаваны калгас. 13 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 18 двароў, 94 жыхары; 1959 — 168 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 24 гаспадаркі, 43 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Отар

**О́тар** — вёска ў Беларусі, на рацэ Сажы. Цэнтар сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2004 год — 382 чалавекі. Знаходзіцца за 5 км на поўнач ад места Чачэрску; за 42 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 70 км ад Гомля, каля аўтамабільнай дарогі Карма — Чачэрск.

## Назва

Отар (Otar, Othar) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Отар упамінаецца ў XV стагодзьдзі як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. У 1473 годзе яго перадалі ў валоданьне Ф. Глебавічу. 16 сакавіка 1645 году кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза перадаў вёску ў пажыцьцёвае валоданьне Крыштапу Газьдзельскаму і ягонай жонцы Эве «з усімі прыналежнымі да яе угодзьдзямі». Паводле інвэнтару 1704 году, тут было 2 дымы, а ў 1726 годзе — 7 дымоў, цэнтар Отарскага войтаўства Чачэрскага староства. Паводле вопісу Чачэрскага старосты 1765 году — 21 дым.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Отар апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі. З 1876 году працавала цагельня, з 1880 году — хлебазапасны магазын. Апроч земляробства, значную частку заняткаў жыхароў займала рыбная лоўля. Паводле перапісу 1897 году, 49 двароў, працавалі школа, млын і 2 ветракі. На 1909 год — 67 двароў, 456 дзесяцін зямлі, у Чачэрскай воласьці Рагачоўскага павету Магілёўскай губэрні.

### Найноўшы час
З 1921 году працавала хата-чытальня. На 1926 год — 92 двары, паштовы пункт, пачатковая школа. З 8 сьнежня 1926 да 16 ліпеня 1954 — цэнтар Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці. У 1930 годзе савецкія ўлады стварылі калгас імя А. Г. Чарвякова, працаваў вятрак.

У часе Другой сусьветнай вайне на франтох і ў партызанскім змаганьні загінулі 469 чалавек зь вёсак калгасу «50 гадоў БССР», памяць пра іх увекавечваюць курган і 2 стэлы з імёнамі загінулых, пастаўленыя ў 1975 годзе за 1,5 км на захад ад вёскі. Паводле перапісу 1959 году, цэнтар калгасу «50 гадоў БССР».

На 2004 год — 137 гаспадарак. 11 чэрвеня 2009 году цэнтар Чачэрскага сельавету перанесьлі з Чачэрску ў вёску Отар. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменавалі з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 год — 350 чалавек (паводле перапісу)
* **XX стагодзьдзе**: 1910 год — 419 чалавек; 1926 год — 484 чалавекі; 1959 год — 548 чалавек (паводле перапісу)
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 год — 137 гаспадарак, 382 чалавекі

### Інфраструктура
Працуюць 9-гадовая школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, пошта, крама.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Пакроўскі (Чачэрскі раён)

**Пакро́ўскі** — пасёлак у Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 51 чал. (2004). Знаходзіцца за 4 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 41 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 69 км ад Гомелю.

На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Чачора (прыток ракі Сож). Побач аўтадарога Чачэрск — Рыскова.

## Гісторыя
Заснаваны ў пачатку 1920-х перасяленцамі з суседніх вёсак на былых абшарніцкіх землях. У 1930 арганізаваны калгас. 15 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 у складзе калгасу «Сьцяг камунізму» (цэнтар вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**:  1959 — 140 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 17 гаспадарак, 51 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Флярыян Ажэшка

**Флярыя́н Арэ́шка (Ажэшка)** гербу «Кораб» (; 9 сакавіка 1835 — 29 сакавіка 1904, паводле іншых зьвестак у 1911, Томск, Расейская імпэрыя) — лекар, удзельнік Паўстаньня 1863—1864 гадоў, грамадзкі дзяяч. Стаў прататыпам літаратурных герояў некалькіх твораў Элізы Ажэшка.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў заможнай шляхецкай сям’і Фэлікса і Флярэнтыны, якія пражывалі ва ўласным маёнтку ў Кобрынскім павеце Гарадзенскай губэрні. Скончыў гімназію ў Мітаве, а ў 1861 року з адзнакай — .

Пасьля жыў у Закозелі Кобрынскага павету, непадалёк ад маёнтку Людвінова свайго старэйшага брата Пётры. У Флярыяна часта гасьцявалі сябры-аднадумцы, ад якіх паўстанцкімі ідэямі захапілася й жонка Пятра Ажэшкі Эліза. Пісьменьніца ўшанавала памяць пра свайго швагра ў зборніку апавяданьняў «Gloria victis», прысьвечаных паўстанцам 1863 году.

У часе падрыхтоўкі да паўстаньня Флярыян Арэшка ўваходзіў у кобрынскую арганізацыю паўстанцаў, зьбіраў зброю і боепрыпасы, якія захоўваў у братавым маёнтку Оўзічы (цяпер у Янаўскім раёне). Пасьля таго, як гэтая схованка была выкрытая, знаходзіўся пад наглядам паліцыі. У красавіку 1863 далучыўся да атраду Рамуальда Траўгута, дзе лекаваў параненых. 5 ліпеня 1863 арыштаваны, 2 студзеня 1864 асуджаны на катаргу, пазбаўлены маёнтку Закозель і права практыкаваць па спэцыяльнасьці.

У Сыбір пайшоў пешкі разам з сваёй нарачонай Гэленай Мількевіч, зь якой ажаніўся ўжо ў Цюмені. Дарога на Сыбір заняла 18 месяцаў. У 1864 року дайшлі да Томску, дзе Флярыян застаўся да канца жыцьця. Спачатку працаваў разам зь іншымі сасланымі, пасьля памочнікам у аптэцы. У 1872 року дзякуючы высілкам губэрнатара Томску атрымаў права на дзяржаўную службу і стаў лекарам у Томскай турме.

Пасьля адбыцьця тэрміну пакараньня пасяліўся па-за мурамі «пасяленьня» і атрымаў магчымасьць прыватнае практыкі. Пражываў у Томску на вуліцы Мільённай, 38 (хата захавалася). Са згоды цара ў 1872 року ўзначаліў кіраўніцтва томскімі лякарнямі, а ў 1873 яму даручана таксама кіраваньне шпіталём у духоўнай сэмінарыі.

З жонкай мелі двух сыноў — Уладзіслава і Браніслава, пасьля нараджэньня якога 11 лістапада 1870 Гэлена памерла.

Другі раз Флярыян Арэшка ажаніўся зь Люцыяй Пацалуеўскай, дачкой томскага лекара. Дзякуючы іх намаганьням у Томску паўсталі польскія чытальні і бібліятэкі, Таварыства дабрачыннасьці, дом для польскіх сіротаў, а ў хаце Арэшкаў ладзіліся літаратурныя і музычныя вечары.

Зь Люцыяй мелі яшчэ двух сыноў (Дамініка і Вінцэнта) і дачку (Антаніну).

Памёр 29 сакавіка 1904/1905 року і пахаваны на каталіцкіх могілках Томску (не захаваліся).

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* АЖЭШКА (АРЭШКА) Фларыян Феліксавіч // 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego
* Historia Orzeszków

Флярыян
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дарагічынскім раёне
Катэгорыя:Польская шляхта
Катэгорыя:Польскія мэдыкі
Катэгорыя:Выпускнікі Вайскова-мэдычнай акадэміі імя Кірава
Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Высланыя ў Сібір
Катэгорыя:Памерлі ў Томску
Катэгорыя:Пахаваныя ў Томску
Станіслаў Панятоўскі (сын Казімера)

**Станіслаў Панятоўскі** (, Варшава — , Флярэнцыя) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Падскарбі вялікі літоўскі (1784—1791), генэрал-лейтэнтант, шэф пешай коннай гвардыі.

Трымаў Падольскае, Багуслаўскае і Канеўскае староствы.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Панятоўскіх гербу «Цяля», сын Казімера і Апалёніі з Устшыцкіх.

Выхоўваўся ў пансіёне італьянскіх манахаў-тэатынаў. У 1771 наведаў Лёндан, у 1772 навучаўся ў Кембрыдзкім унівэрсытэце.

Уваходзіў у склад Адукацыйнай камісіі, праводзіў перамовы з расейскай імпэрытрыцай Кацярынай II. Пазьней пасяліўся ва Ўкраіне, дзе збудаваў шэраг прадпрыемстваў і правёў зямельную рэформу.

Быў пасьлядоўным прыхільнікам пераходу да спадчыннай манархіі ў Рэчы Паспалітай. Па прыняцьці Канстытуцыі 3 траўня (1791) выехаў у Аўстрыю, потым Італію.

Ад зьвязку з Касандрай Лючы меў узаконеных сыноў, якія атрымаіл тытул князёў дзі Монтэ Ратонда (1847), а ў Аўстрыі тытул князёў Панятоўскх (1850). Нашчадкі аселі ў Францыі і ўвайшлі ў склад францускай арыстакратыі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Станіслаў (сын Казімера)
Катэгорыя:Падскарбіі вялікія літоўскія
Старая Яцкаўшчына

**Стара́я Я́цкаўшчына** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 119 чал. (2004). Знаходзіцца за 7 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 44 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 72 км ад Гомелю.

На паўночнай і ўсходняй ускраінах мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Чачора (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Заснаваная ў XIX стагодзьдзі як паселішча Яцкаўшчына ў Чачэрскай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. У пачатку XX стагодзьдзя вёска Яцкаўшчына стала звацца Старая Яцкаўшчына. У 1907 годзе ў вясковай школе 46 вучняў. З 1921 дзейнічала хата-чытальня. У 1931 арганізаваны калгас. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). Разьмяшчаўся клюб. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1959 — 492 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 53 гаспадарак, 109 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 511

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Турышчавічы

**Туры́шчавічы** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 29 чал. (2004). Знаходзіцца за 7 км на поўнач ад места Чачэрск, за 44 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 72 км ад Гомелю.

На поўначы мяжуе зь лесам (урочышча Тарфяное). На поўдні мэліярацыйны канал, на ўсходняй ускраіне рака Сож (прыток ракі Дняпро).

## Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVI стагодзьдзя як паселішча ў Чачэрскім старостве Рэчыцкага павету Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. 12 кастрычніка 1510 кароль Жыгімонт I Стары дараваў сяло двараніну К. Пішчыкаву. Паводле інвэнтара 1704 году — 5 дымоў, у 1726 — 11 дымоў, у Отарскім войтаўстве Чачэрскага староства. Паводле вопісу 1765 году 22 дымы.

Пасьля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расейскай імпэрыі. Паводле рэвізійных матэрыялаў 1859 году ў Чачэрской воласьці Магілёўскай губэрні, у валоданьні графа І. І. Чарнышова-Круглікава. У 1871 жыхары захапілі 77 дзесяцін абшарніцкага лесу і прадавалі найболей каштоўную драўніну, на што Чарнышоў-Круглікаў скрадзіўся міністру ўнутраных справаў. З 1880 дзейнічала хлебазапасная крама. Паводле перапісу 1897 дзейнічала хлебазапасная крама. У 1909 годзе 351 дзесяціна зямлі.

З 1921 працавала хата-чытальня. У 1926 працавалі паштовы пункт, пачатковая школа ў Аторскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1931 арганізаваны калгас. 35 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. Паводле перапісу 1959 у складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1704 — 5 дымоў; 1726 — 11 дымоў; 1765 — 5 дымоў (паводле перапісу)
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 30 двароў, 198 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 35 двароў, 249 жыхароў; 1959 — 192 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 12 гаспадарак, 29 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Чырвоны Бор (Чачэрскі раён)

**Чырво́ны Бор** — пасёлак у Беларусі. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 77 чал. (2004). Знаходзіцца за 3 км на паўночны захад ад места Чачэрск, за 40 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 68 км ад Гомелю.

На захадзе мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Чачора (прыток ракі Сож), на поўначы мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Сож.

## Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х на былых абшарніцкіх землях перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны Бор», працавала кузьня. 29 жыхароў загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. У 1962 далучаны пасёлак Першамайск. У складзе калгасу «50 гадоў БССР» (цэнтар — вёска Отар). Разьмяшчаўся фэльчарска-акушэрскі пункт. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць пасёлак, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 20 двароў, 102 жыхары; 1959 — 140 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 35 гаспадарак, 77 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Сапрыкі

**Сапры́кі** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, на рацэ Чачора. Уваходзіць у склад Аторскага сельсавету. Насельніцтва 164 чал. (2004). Знаходзіцца за 3 км на захад ад места Чачэрск, за 40 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 68 км ад Гомелю.

## Гісторыя
Выяўлены археолягамі курганны магільнік X—XIII стагодзьдзяў (104 насыпы, за 1,5 км на захад ад вёскі, ва ўрочышчы Сапрыцкі Кардон) сьведчыць пра засяленьне гэтых месцаў з даўніх часоў. Сучасная вёска заснаваная на зноў засвоеных землях у 2-й палове XVII стагодзьдзя, у Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Пазначана ў інвэнтары Чачэрскага староства 1704 году.

Пасьля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расейскай імпэрыі. Паводле рэвізіі 1858 году ў Чачэрскай воласьці Рагачоўскага павету Магілёўскай губэрні. Дзейнічалі хлебазапасная крама, школа, цагельня. Паводле перапісу 1897 году дзейнічаў вятрак. У 1909 годзе — 422 дзесяціны зямлі.

З 1921 працавала хата-чытальня. У 1926 дзейнічалі паштовы пункт, школа. З 8 сьнежня 1926 году да 30 сьнежня 1927 году цэнтар Сапрыкаўскага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1931 арганізаваны калгас «Пяцігодка», працавала кузьня. 43 жыхары загінулі на франтох Вялікай Айчыннай вайны. У 1962 да вёскі далучана мястэчка Межалішча. У складзе калгасу «Сьцяг камунізму» (цэнтар вёска Отар). Разьмяшчалася пачатковая школа. 1 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Чачэрскага ў Аторскі.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1858 — 27 двароў, 118 жыхароў; 1897 — 39 двароў, 251 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 40 двароў, 276 жыхароў; 1926 — 66 двароў, 350 жыхароў; 1959 — 339 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 62 гаспадаркі, 164 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 509

Катэгорыя:Аторскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Эксьлібрыс

**Эксьлібрыс** ( — з кніг) — наклейка зь імем і вобразнай выявай занятка ўласьніка кнігі ў спалучэньні з выслоўем на нутраным баку пераплёту. Зьявіўся ў Нямеччыне пасьля вынаходзтва кнігадрукаваньня. Выконваецца ў лінагравюры, цынка- або літаграфіі, афортам, аквацінтай, сухой іголкай па арганічным шкле. Таксама рыцінуецца на медзі, дрэве або ліноліюме. Адбітак такога кніжнага знака на карашку або крышцы пераплёту называецца *супэрэксьлібрысам*. Вылучаюць 3 віды паводле выгляду: 1) гербавы, 2) вэнзэлевы (ініцыялы), 3) сюжэтны (карціна).

## Беларускія эксьлібрысісты
Беларускія мастакі пачалі займацца стварэньнем эксьлібрысаў з 1920-х гадоў. У 1970—80-я гады дзейнічаў «Беларускі клюб эксьлібрысістаў». Сярод найбольш плённых творцаў:
* Леанід Анцімонаў,
* Міхаіл Басалыга,
* Уладзімер Басалыга,
* Зіновій Гарбавец,
* Аляксандар Грубэ,
* Павал Гуткоўскі,
* Генадзь Змудзінскі,
* Арлен Кашкурэвіч,
* Яўген Красоўскі,
* Яўген Кулік,
* Мікола Купава,
* Яўхім Мінін,
* Георгі Паплаўскі,
* Мікола Рыжы,
* Уладзімер Савіч,
* Уладзімер Садзін,
* Мікола Селяшчук,
* Валер Славук,
* Аляксандар Тычына,
* Анатоль Тычына,
* Ігар Ціткоўскі,
* Генрых Ціхановіч,
* Яўген Ціхановіч,
* Саламон Юдовін.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бібліятэкі
Катэгорыя:Жывапіс
Катэгорыя:Кнігапіс
Катэгорыя:Кнігі
Катэгорыя:Лацінскія словы і выразы
Бяляеўка (Гомельская вобласьць)

**Бяля́еўка** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Залескага сельсавету. Насельніцтва 404 чал. (2004). Знаходзіцца за 9 км на паўночны ўсход ад места Чачэрск, за 44 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 75 км ад Гомелю.

На ўсходняй ускраіне пачынаецца і празь вёску цячэ рака Бяляеўка (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Выяўленыя археолягамі курганны могільнік (28 насыпаў, за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі) і стаянка эпохі мэзаліту (за 3 км на поўнач ад вёскі) сьведчаць пра засяленьне гэтых месцаў з даўніх часоў. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVIII стагодзьдзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. У 1765 працаваў млын.

Пасьля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расейскай імпэрыі. Паводле рэвізійных матэрыялаў 1859 году ў валоданьні графа Чарнышова-Круглікава. У 1871 жыхары захапілі 500 дзесяцін абшарніцкага лесу, пра што граф І. І. Чарнышоў-Круглікаў паведамляў міністру ўнутраных справаў. З 1880 дзейнічала хлебазапасная крама. Паводле перапісу 1897 году дзейнічалі школа граматы, хлебазапасная крама, гамарня, у Пакоцкай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. У 1909 годзе 787 дзесяцін зямлі, школа, млын.

У 1926 годзе працавала паштовае аддзяленьне. З 8 сьнежня 1926 году да 1987 году цэнтар Бяляеўскага сельсавету Чачэрскага, з 25 сьнежня 1962 году Буда-Кашалёўскага, з 6 студзеня 1965 году Чачэрскага раёнаў Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 году) акругі, з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці. У 1930 арганізаваны калгас «Ленінскі шлях», працавалі кузьня і сталярная майстэрня. У часе Вялікай Айчыннай вайны нямецкія войскі ў красавіку 1943 забілі 18 жыхароў, а 26—27 лістапада 1943 спалілі 175 двароў і забілі 4 жыхары. 38 жыхароў былі вывезеныя ў Нямеччыну на прымусовыя працы. 101 жыхар загінуў на фронце. У 1970 цэнтар саўгаса «Бяляеўскі». Разьмешчаны 9-гадовая школа, Дом культуры, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1765 — 24 гаспадаркі
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 87 двароў, 664 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 99 двароў, 756 жыхароў; 1926 — 172 двары, 951 жыхар; 1940 — 180 двароў; 1959 — 814 жыхароў (паводле перапісу); 1970 — 205 двароў, 801 жыхар
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 181 гаспадарка, 404 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Добрынь

**До́брынь** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Залескага сельсавету. Насельніцтва 10 чал. (2004). Знаходзіцца за 9 км на паўднёвы ўсход ад места Чачэрск, за 46 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 74 км ад Гомелю.

Празь вёску праходзіць мэліярацыйны канал, злучаны з ракой Покаць (прыток ракі Сож).

## Гісторыя
Заснаваная ў 2-й палове XIX стагодзьдзя. У 1926 працаваў паштовы пункт, у Залескім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. У 1929 арганізаваны калгас. У часе Вялікай Айчыннай вайны ў верасьні 1942 нямецкія войскі расстралялі 32 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму на паўночнай ускраіне), а 9 кастрычніка 1943 спалілі вёску і забілі 4 жыхары. 42 жыхары загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў складзе калгасу «Зорка» (цэнтар — вёска Залесьсе).

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 73 двары, 422 жыхары; 1940 — 86 двароў, 350 жыхароў; 1921 — 70 двароў, 314 жыхароў; 1959 — 362 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 7 гаспадарак, 10 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Загор’е (Чачэрскі раён)

**Заго́р’е** — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіла ў склад Залескага сельсавету. Насельніцтва 0 чал. (2004). Знаходзілася за 15 км на паўночны ўсход ад места Чачэрск, за 52 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 80 км ад Гомелю. На поўначы, усходзе і поўдні мяжуе з Чачэрскім біялягічным заказьнікам. Побач знаходзіцца крэйдавае радовішча.

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары пераселеныя ў чыстыя месцы.

## Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVIII стагодзьдзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Паводле вопісу 1765 году 18 дымоў, працаваў млын.

Пасьля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расейскай імпэрыі. У 1871 годзе жыхары захапілі вялікі ўчастак лесу, які прыналежаў абшарніку, пра што граф І. І. Чарнышоў-Круглікаў паведамляў міністру ўнутраных справаў. З 1880 дзейнічала хлебазапасная крама. Паводле перапісу 1897 году дзейнічалі школа граматы, 2 ветракі, у Палескай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. Побач знаходзіўся фальварак Старое Загор’е. У 1909 годзе 385 дзесяцін зямлі, лясная вартоўня.

У 1926 годзе 72 двары, працавалі паштовы пункт, пачатковая школа. З 8 сьнежня 1926 году да 30 сьнежня 1927 году цэнтар Загорскага, з 1939 да 29 кастрычніка 1959 году ў Закрыніцкім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай (да 26 ліпеня 1930) акругі, з 20 лютага 1938 году Гомельскай вобласьці. У 1930 арганізаваны калгас «Юны ленінец», працавалі смалакурня (з 1933), 2 ветракі, Загорское лясьніцтва. 108 жыхароў загінулі на франтох нямецка-савецкай вайны.

29 сьнежня 2011 году вёска ліквідаваная рашэньнем Чачэрскага раённага Савету дэпутатаў.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1765 — 18 дымоў
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 49 двароў, 266 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 67 двароў, 464 жыхары; 1959 — 536 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 1990-я — жыхароў няма

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 487

Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Панятоўскія

**Панятоўскія** (**Paniatoŭskija**; ) — шляхецкі род гербу «Цяля».

3 гэтага роду быў кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі, які аднак замоўчваў сваё паходжаньне ў часе панаваньня.

## Паходжаньне
Легенда ў генэалягічных даведніках апошняй трэці XVIII ст. пра нібыта італьянскае паходжаньне Панятоўскіх ад роду Тарэлі не стасуецца з генэалягічнымі дасьледаваньнямі. У XVIII ст. і пазьней выказвалася меркаваньне, што насамрэч род паходзіць з шэрагаў дробнай літоўскай (беларускай) шляхты. Палкоўнік Людвік Панятоўскі быў удзельнікам рокашу, бітвы пад Клушына 1610 г. залогі А. Гасеўскага на Маскве і сталічнай канфдэрацыі. У пач. XVIII ст. Нікадэм Тадэвуш Панятоўскі быў чашнікам амсьціслаўскім. Потым гэтая лінія перасялілася на Ўкраіну, але прадстаўнікі роду засталіся і на Беларусі. У XX ст. ў Менскай і Магілёўскай губэрнях былі 2 радзіны Панятоўскіх.

Прозьвішча «Панятоўскі» паходзіць ад маёнтку і мястэчка Панятова непадалёк ад Любліна. Паводле дакумэнтаў, першым ягоным носьбітам быў Марцін Цёлак Мацяёўскі з Панятовы (2-я пал. XV ст.). Гербоўнікі гавораць пра люблінскую,  беларускую/літоўскую (в. Паняткава, Смаленшчына, Віленшчына) і падляшскую (княжаскую) галіну рода. У XVII ст. Панятоўскія служылі ў багатай шляхты на гаспадарчых пасадах, часам арандавалі маёнткі, ці былі ротмістрамі. У XVIII ст. адбылося ўзвышэньне роду.

## Галерэя

Файл:Stanisłaŭ Paniatoŭski. Станіслаў Панятоўскі (XVIII).jpg|Станіслаў Панятоўскі
Файл:Stanisłaŭ Aŭgust Paniatoŭski. Станіслаў Аўгуст Панятоўскі (XVIII) (2).jpg|Станіслаў Аўгуст Панятоўскі
Файл:Stanisław Poniatowski (1754–1833).jpg|Станіслаў II Панятоўскі
Файл:Maryja Tereza Tyškievič (Paniatoŭskaja). Марыя Тэрэза Тышкевіч (Панятоўская) (K. Wojniakowski, 1797).jpg|Марыя Тэрэза Тышкевіч (з Панятоўскіх)


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

*  Генеалогия Понятовский (Станислав Август Понятовский)

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Польскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Генэалёгія
*
Залесьсе (Чачэрскі раён)

**Зале́сьсе** — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, на рацэ Сож. Цэнтар Залескага сельсавету. Насельніцтва 461 чал. (2004). Знаходзіцца за 7 км на паўднёвы ўсход ад места Чачэрск, за 42 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 72 км ад Гомелю.

## Гісторыя
Выяўленыя археолягамі селішча III тысячагодзьдзя да н. э. (за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі) і селішча эпохі нэаліту і бронзавага веку (за 2 км на поўнач ад вёскі, ва ўрочышчы Караньнік) сьведчаць пра засяленьне гэтых месцаў з даўніх часоў.

Паводле пісьмовых крыніц вядомая з пачатку XVI стагодзьдзя як паселішча ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. У 1503, 1525, 1526—1527 гадох згадваецца ў матэрыялах пра канфлікты паміж Літвой і Маскоўскай дзяржавай. Паводле інвэнтара 1704 году — 18 дымоў, у 1726 — 28 дымоў, цэнтар войтаўства Чачэрскага староства. Паводле апісаньня Чачэрскай воласьці 1765 году 65 дымоў, працавала карчма.

Пасьля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772) у складзе Расейскай імпэрыі. З 1816 дзейнічала Васільеўская царква, з 1832 — карчма. Акрамя земляробства жыхары займаліся рыбнай лоўляй. Празь вёску праходзіла паштовая дарога зь Неглюбкі ў Рагачоў. З 1879 працаваў цукровы завод, з 1880 — хлебазапасная крама. У 1886 працаваў вятрак. Паводле перапісу 1897 году дзейнічалі царкоўна-прыхадзкая школа, 5 вятракоў, вадзяны млын, кузьня, карчма. У 1909 годзе 1907 дзесяцін зямлі, вінная крама, у Пакоцкай воласьці Гомельскага павету Магілёўскай губэрні. У 1926 адкрыта хата-чытальня.

З 8 сьнежня 1926 цэнтар Залескага сельсавету Чачэрскага, з 25 сьнежня 1962 Буда-Кашалёўскага, з 6 студзеня 1962 Чачэрскага раёнаў Гомельскай (да 26 ліпеня 1930) акругі, з 20 лютага 1938 Гомельскай вобласьці.

У 1929 арганізаваны калгас «Зорка», працавала кузьня. У 1935 створаны народны хор, карыстаўся папулярнасьцю далёка за межамі раёну. У часе Вялікай Айчыннай вайны нямецкія войскі стварылі ў вёсцы свой гарнізон, разгромлены партызанамі ў 1943 годзе. 25 жніўня 1943 карнікі спалілі вёску і забілі 39 жыхароў. 149 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году цэнтар калгасу «Зорка». Разьмешчаны дзіцячы сад, Дом культуры, аддзяленне сувязі, 9-летняя школа, фэльчарска-акушэрскі пункт.

У склад Залескага сельсавету да 1974 ўваходзіў пасёлак Воля, да 1999 — пасёлкі Дубок і Закрынічча (у наш час не існуюць).

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1704 — 18 дымоў; 1726 — 28 дымоў; 1765 — 65 дымоў
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1886 — 121 двор, 654 жыхары; 1897 — 181 двор, 1192 жыхары (паводле перапісу).
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1909 — 223 двары, 1454 жыхары; 1940 — 280 двароў, 1350 жыхароў; 1959 — 1004 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 202 гаспадаркі, 461 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Станіслаў Панятоўскі (сын Францішка)

**Станіслаў Панятоўскі** ( — ) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Падстолі (1722) і падскарбі вялікі літоўскі (1722—1731), ваявода мазавецкі (1731—1782), кашталян кракаўскі (з 1752); генэрал літоўскай артылерыі (1707—1709) і кавалерыі швэдзкага войска, генэрал-лейтэнант польскага войска.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Панятоўскіх гербу «Цяля», сын Францішка, лоўчага падляскага, і Алены зь Невяроўскіх.

Атрымаў адукацыю ў Вене. Потым запісаўся ў аўстрыйскае войска, ваяваў пад камандаю прынца Яўгена Савойскага. Вярнуўся на радзіму, у канфлікце паміж Сапегамі і шляхтай выступіў на баку Сапегаў, разам зь імі перайшоў у часе Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721) на бок караля Швэцыі Карла XII. Удзельнічаў  у бітвах супраць сілаў Аўгуста Моцнага і расейскіх войскаў. Наблізіўся да новаабранага караля і вялікага князя Станіслава Ляшчынскага. Удзельнічаўу бітвах пад Галоўчынам (1708) і Палтавай (1709), дзе ўратаваў жыцьцё Карлу XII.

У 1718 пасяліўся ў Каралеўстве Польскім, дзе яму вярнулі канфіскаваныя маёнткі. У 1720 ажаніўся ў другім шлюбе з князёўнай Канстанцыяй Чартарыйскай, якая ў 1721 набыла маёнтак Воўчын у Берасьцейскім павеце, дзе неўзабаве збудавалі касьцёл і палац — рэзыдэнцыю Панятоўскіх. Увайшоў у шэрагі магнатаў, карыстаўся графскім тытулам. Ягоныя сыны на сойме 1764 атрымалі княскі тытул.

Першы раз ажаніўся з Тэрэза Вайнянкай, другі — з Канстанцыяй Чартарыйскай. У другім шлюбе нарадзіліся дзеці:
* Казімер (1721—1800) — падкаморы вялікі каронны (1742—1773), генэрал польскага войска;
* Францішак (1723—1749) — канонік і пробашч катэдральнага касьцёла ў Кракаве;
* Станіслаў Аўгуст (1732—1798) — кароль польскі і вялікі князь літоўскі;
* Андрэй (1734—1773) — генэрал-лейтэнант аўстрыйскага войска (1760), фэльдмаршал (1771), князь Сьвятой Рымскай імпэрыі;
* Міхал Юры (1736—1794) — біскуп плоцкі (1773), арцыбіскуп гнезьненскі (1784).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Станіслаў (сын Францішка)
Катэгорыя:Падстоліі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Падскарбіі вялікія літоўскія
Закрынічча (Гомельская вобласьць)

**Закрыні́чча** — былы пасёлак у Беларусі. Уваходзіў у склад Залескага сельсавету Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 0 чал. (1990-я). Знаходзіўся за 18 км на поўнач ад места Чачэрск, за 55 км ад чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (лінія Гомель — Жлобін), за 83 км ад Гомелю.

У выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджваньня жыхары адселены.

## Гісторыя
З 8 сьнежня 1926 году пасёлак, у Загорскім сельсавеце Чачэрскага раёну Гомельскай акругі. З 30 сьнежня 1927 году цэнтар Закрыніцкага сельсавету. У часе Вялікай Айчыннай вайны ўваходзіў у партызанскую зону. З 29 кастрычніка 1959 году ў Бяляеўскім сельсавеце. Зь лістапада 1991 году ў Залескім сельсавеце.

29 сьнежня 2011 году пасёлак ліквідаваны рашэньнем Чачэрскага раённага Савету дэпутатаў.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1926 — 24 двары, 120 жыхароў; 1990 — 3 двары, 7 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — жыхароў няма

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 487

Катэгорыя:Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі