Катэдральны пляц (Вільня)

**Катэдра́льны пляц** () — пляц у цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. На ім зьбягаюцца праспэкт Гедзіміна і Замкавая вуліца.

Архітэктурныя дамінанты пляцу — Катэдра Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава і Ніжні замак (зруйнаваны расейскімі ўладамі ў 1801 годзе, адбудаваны ў 2009 годзе), помнікі архітэктуры XIV—XVIII стагодзьдзяў. Побач з пляцам узвышаецца Замкавая гара зь Вежай Гедзіміна на ёй.

## Гісторыя
Пляц сфармаваўся ў XIX ст. Сьпярша тут праводзіліся вайсковыя парады і кірмаш Казюкі. У 1884 годзе з усходняга і паўночнага бакоў пляцу ўтварыліся сквэры. З 1885 году на пляцы раз у два гады праводзіліся сельскагаспадарчыя кірмашы. У 1892 годзе Казюкі перанесьлі на Лукіскі пляц. У 1900 годзе расейскія ўлады паставілі помнік Пушкіну ў сквэры пры пляцы, у 1903 годзе — помнік маскоўскай гаспадыні Кацярыне II. Перад адыходам расейскіх войскаў зь Вільні ў 1915 годзе гэтыя помнікі вывезьлі ў Расею.

У 1938 годзе ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі правялі рэканструкцыю і ўпарадкаваньне пляцу, у выніку якой ён набыў сваё цяперашняе аблічча.

У 1996 годзе на пляцы адкрылі помнік вялікаму князю Гедзіміну.

## Агульныя зьвесткі

Мае пакрыцьцё з бэтонавых плітаў. Заходні бок пляцу замыкае вуліца Тадэвуша Ўрублеўскага, паўднёвы бок — вуліца Сьвінтарога, усходні — парк, паўночную — Катэдра і Ніжні замак. Апроч праспэкта Гедзіміна і Замкавай вуліцы, да пляцу зьбягаюцца вуліцы Маставая, Лаўрына Гуцэвіча, Унівэрсытэцкая і Барбары Радзівіл.

## Будынкі
№ 2 — Катэдра Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава. У 1387—1388 гадох з фундацыі Ягайлы вылося будаваньне першага мураванага касьцёла. Па пажары ў 1419 годзе Катэдру перабудавалі з ініцыятывы Вітаўта. У 1530-я гады касьцёл перабудавалі ў стылі рэнэсансу. У канцы XVIII ст. касьцёл набыў сучаснае аблічча ў выніку перабудовы ў стылі клясыцызму паводле праекту архітэктара Лаўрына Гуцэвіча. Побач з Катэдрай узвышаецца званіца вышынёй 57 мэтраў.
№ 4 — Ніжні замак. Мураваны замак збудавалі за часамі вялікага князя Аляксандра. З ініцыятывы вялікага князя Жыгімонта Старога замак перабудавалі ў рэнэсансавым стылі. У 1544 годзе да замка дабудавалі крыло, якое пачало звацца Новым палацам. Будынак значна пацярпеў ад маскоўскіх захопнікаў у 1655—1661 гадох. У 1801 годзе ўлады Расейскай імпэрыі зруйнавалі помнік. У 2002—2009 гадох вялася адбудова замка. З 2013 году ў будынку дзейнічае музэй.

## Галерэя

Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (Ł. Gucevič, 1786).jpg|Л. Гуцэвіч, 1786 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Ligber, 1798).jpg|1798 г. 
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Pieška, 1808).jpg|Ю. Пешка, 1808 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Aziambłoŭski, 1833-63) (1).jpg|Ю. Азямблоўскі, 


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1836).jpg|1836 г. 
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (L. Schmidtner, 1837).jpg|Л. Шмідтнэр, 1837 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (I. Deroy, 1845).jpg|1848 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Zaleski, 1850).jpg|М. Залескі, сяр. XIX ст.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (V. Timm, 1852).jpg|В. Тым, 1852 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1862).jpg|1862 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (W. Bojarski, 1863).jpg|У. Баярскі, 1863 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1882).jpg|1882 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вуліцы Вільні