open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Булевічы

**Буле́вічы** — літоўскі княскі род.

## Гісторыя
Вішымут, Гедзівіл і Спрудзейка Булевічы ў канцы 1219 або пачатку 1220 году разам з чатырма іншымі групамі князёў — «літоўскімі старэйшымі», жамойцкімі, Рушкавічамі, дзяволцкімі — склалі мірную ўмову з галіцка-валынскімі князямі Данілам і Васількам Раманавічамі:

Пра Вішымута летапісец адзначыў, што князь Міндоўг забіў яго з братамі і ажаніўся зь ягонай удавой.

## Імёны

Бола або Була (Bolo, Buolo, Bulo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова бол- (бул-) паходзіць ад германскага bolo, стараверхненямецкага buolo 'сябар, брат'.

Іменная аснова -віс- (-віз-, -веш-) (імёны ліцьвінаў Вісбар, Вісігерд, Вісімунт; германскія імёны Wisbar, Wisigard, Wisemund) паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны', аснова -мод- (-мот-, -мут-) (імёны ліцьвінаў Мотар, Мутаўт, Эймут; германскія імёны Motar, Muotolt, Eimuot) — ад гоцкага moþs '(баявы) дух, лютасьць, адвага', аснова -гед- (-гад-, -гід-) (імёны ліцьвінаў Гедзень, Гедвін, Гедмонт; германскія імёны Gedenus, Gedovin, Gadamundus) — ад старагерманскага gidd- 'пыхлівы, ганарысты', ісьляндзкага geð 'нораў, тэмпэрамэнт', аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'. Такім парадкам, імя Вішымут азначае «дух мудрасьці» і адпавядае старажытнаму германскаму імю Vismuot, імя Гедзівіл азначае «пыхлівая воля» і адпавядае старажытнаму германскаму імю Wilgyth (зь перастаноўкай іменных асноваў), імя Спрудзейка паходзіць ад германскага sprutan 'шунаць, пукацца', нямецкага sprudeln 'віраваць, крынічыць' і адпавядае германскаму імю Sprutho (у Прусіі бытавала імя *Sprude / Sprot*), пашыранаму суфіксам з элемэнтам -к- (-k-).

## Уладаньні
На думку расейскага гісторыка Івана Бяляева, разам з Рушкавічамі валодалі землямі ад Вяльлі да Нёману і Сьвіслачы, на ўсход — да Бярэзіны. Летувіскі гісторык Эдвардас Гудавічус лічыць, што яны валодалі Шавельскай зямлёй. На думку Міколы Ермаловіча, іх уладаньні ляжалі ў Верхнім Панямоньні на паўночны ўсход ад Наваградку.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Княскія роды
Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Летувіскія шляхецкія роды
Рушкавічы

**Ру́шкавічы** — літоўскі княскі род.

## Гісторыя
Кінтыбут, Ванібут, Бутавіт, Віжэік, Вішлій, Кіценій і Плікасова Рушкавічы ў канцы 1219 або пачатку 1220 году разам з чатырма іншымі групамі князёў — «літоўскімі старэйшымі», жамойцкімі, Булевічамі, дзяволцкімі — склалі мірную ўмову з галiцка-валынскiмi князямi Данілам і Васількам Раманавічамі:

У сярэдзіне 1250-х гадоў князь Сірвід Рушкавіч браў удзел у супольнай з рускімі князямі выправе супраць мангола-татараў на Ўкраіну.

## Імёны

Роска (Rosco, Rosca) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова рос- паходзіць ад стараверхненямецкага ros 'конь'.

Іменная аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель'), аснова -кінд- (-кінт-) (імёны ліцьвінаў Кінціла, Кіндэр, Вікінт; германскія імёны Kintilo, Kinder, Wikind) — ад гоцкага і германскага kinds 'дзіцё, род', аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) (імёны ліцьвінаў Вайнейка, Вайніла, Войнар; германскія імёны Vunnecho, Vuinla, Wunar) — ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', ісьляндзкага vænn 'прыемны', нямецкага gewohnt 'задаволены', аснова -віт- (імёны ліцьвінаў Віцень, Віталт, Вітарт; германскія імёны Wittenus, Witolt, Witard) — ад гоцкага wit 'веда, розум, закон'. Такім парадкам, імя Кінтыбут азначае «корань роду», імя Ванібут — «шчасны корань», імя Бутавіт — «корань мудрасьці».

Імёны Бутавіт, Віжэйк, Вішлі, Кіцені маюць вядомыя германскія адпаведнікі: Botwith, Wieseke, Wisel, Geden.

## Уладаньні
На думку расейскага гісторыка Івана Бяляева, разам з Булевічамі валодалі землямі ад Вяльлі да Нёману і Сьвіслачы, на ўсход — да Бярэзіны. Летувіскі гісторык Эдвардас Гудавічус лічыць, што яны валодалі зямлёй Упітай. На думку Міколы Ермаловіча, іх уладаньні ляжалі побач зь Пінскім княствам.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

Катэгорыя:Шляхецкія роды Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Княскія роды
Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Летувіскія шляхецкія роды
Матчы зборнай Беларусі па футболе 2005 году

__БЯЗЬ_ЗЬМЕСТУ__
### Таварыскі матч

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Таварыскі матч

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Адбрачны матч [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году|ЧС-2006]]

### Таварыскі матч

Катэгорыя:2005 год у футболе
Катэгорыя:Зборная Беларусі па футболе
Матчы зборнай Беларусі па футболе 1992 году

__БЯЗЬ_ЗЬМЕСТУ__
### Таварыскі матч

Катэгорыя:1992 год у футболе
Катэгорыя:Зборная Беларусі па футболе
Алена Аладка

**Алена Аладка** (нарадзілася 3 кастрычніка 1985, Менск) — беларуская мадэль, «Міс фота» на конкурсе «Міс Беларусь-2004», прадстаўляла Беларусь на міжнародным конкурсе «Міс сьвету — 2007» (Кітай).

## Біяграфія
Пачала займацца мадэльным бізнэсам ва ўзросьце 14 гадоў. У 15 гадоў удзельнічала ў фінале міжнароднага конкурсу «Elite Model Look 2001» у Маскве. У 2003 годзе стала тварам рэклямных кампаніяў сотавага апэратара velcom. Алена ўдзельнічала ў Нацыянальным конкурсе прыгажосьці «Міс Беларусь-2004», на якім заваявала тытул «Міс Фота», стала працуе на Тыдні Высокай моды ў Маскве, здымаецца для рэклямы такіх кампаніяў, як «Серж», «Papilio», «Nelva», «Bugalux», ювэлірных упрыгожваньняў «Крышталь», а таксама для часопісаў «FHM», «МС», «Жаночы часопіс». На міжнародным конкурсе «Топ-мадэль сьвету» (18 студзеня 2008, Эгіпет) Алена Аладка заваявала тытул першай віцэ-міс. У студзені 2008 году Алена прыняла ўдзел у міжнародным конкурсе прыгажосьці «Міс СНД», арганізатары якога абралі яе самі на кастынгу мадэляў, прадстаўленых мадэльнымі агенцтвамі Менску. У 2008 годзе з чырвоным дыплёмам скончыла гістарычны факультэт БДУ. З 2010 году займаецца бізнэсам. Узначальвае інтэрнэт-краму падарункаў «Переулок подарков».

## Вонкавыя спасылкі

* Фотагалерэя Алены Аладка
* БелаПАН, Інтэрвію з Аленай Аладка
* Переулок подарков

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія фотамадэлі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Удзельніцы конкурсу Міс Беларусь
Вольга Хіжынкова

**Во́льга Хіжынко́ва** ( 22 лістапада 1986, в. Забароўе, Лепельскі раён, Віцебская вобласьць) — пераможца конкурсу прыгажосьці «Міс Беларусь-2008».

## Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Забароўе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці. Яе бацька — лясьнік, маці — працоўная аграфэрмы. Скончыла вучэльню лёгкай прамысловасьці ў Віцебску, працавала кіраўніком кружка тэатру моды ў гэтай вучэльні. Другая праца — мэнэджар-кансультант па продажы міжпакаёвых дзьвярэй. Выкладала дэфіле ў тэатры мод у Віцебскай пэдагагічнай вучэльні № 29. Піша для газэты «Салідарнасьць».

## Кар’ера
Вольга неаднаразова ўдзельнічала ў модных паказах, у прыватнасьці, на фэсьце «Белая амфара».

У 2008 годзе перамагла ў нацыянальным конкурсе прыгажосьці «Міс Беларусь», тым самым заваявала права прадстаўляць Беларусь на міжнародным конкурсе «Міс сьвету-2008» у ПАР. Вольга магла скончыць удзел у конкурсе яшчэ на паўфінальнай стадыі. Ад Віцебскай вобласьці ў фінал журы абрала іншую дзяўчыну — Вольгу Прышывалка, Вольгу Хіжынкову жа «выратавалі» тэлегледачы, пераважнай большасьцю аддалыя ёй свае галасы.

## Палітыка
Пасьля выбараў 2020 году неаднаразова выказвала сваё меркаваньне пра сытуацыю ў Беларусі і выступала супраць гвалту. У верасьні яна пазбавілася працы ў Нацыянальнай школе прыгажосьці з прычыны сваёй актыўнай грамадзянскай пазыцыі. 8 лістапада яе затрымалі ў Менску пад час маршу. 11 лістапада за «ўдзел у несанкцыянаваным мерапрыемстве» Вользе прысудзілі 12 сутак арышту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Міс сьвету-2008. Дзёньнік беларускай прыгажуні // naviny.by
* Он-лайн канфэрэнцыя зь беларускімі прыгажунямі // Комсомольская правда
* Уладзімер Валчкоў: «Перамагчы расейцаў — гэта дарагога варта» // Вольга Хіжынкова, Салідарнасьць

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Катэгорыя:Беларускія журналісткі
Вольга Неўдах

**Во́льга Не́ўдах** (нарадзілася ў 1980, Дарагічын, Берасьцейская вобласьць) — пераможца конкурсу прыгажосьці Міс Беларусь-2002, прадстаўляла Беларусь на міжнародным конкурсе «Міс Сьвету-2003» (Саніа, Кітай).

Вольга Неўдах нарадзілася ў 1980 годзе ў Дарагічыне. Пасьля школы некалькі гадоў адвучылася ў Віцебску на цырульніка. У 2002 годзе Вольга выйграла конкурс «Міс Беларусі». У кастрычніку таго жа году ў Лос-Анджэлесе прымала ўдзел у чэмпіянаце сьвету па выканальніцкім мастацтве, дзе стала абсалютнай чэмпіёнкай у намінацыі «мадэлінг». У сьнежні 2002 году Вольга Неўдах стала паўфіналісткай прэстыжнага конкурсу «Міс Эўропы», які праходзіў у Лібане. У 2003 годзе прадстаўляла Беларусь на міжнародным конкурсе «Міс Сьвету»

У 2007 годзе скончыла Інстытут сучасных ведаў, атрымала спэцыяльнасьць — культуроляг.

У 2005 годзе ў Вольгі нарадзілася дачка Маша. Жыве ў Берасьце.

## Вонкавыя спасылкі
* Комсомольская правда, Беларуска прайграла дачцы Крыса дэ Бурга

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1980 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дарагічыне
Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Марыя Кежа

**Мары́я Ке́жа** (нарадзілася ў 1973 (?), Віцебск) — пераможца апошняга конкурсу прыгажосьці Міс СССР — 1990, таксама ўладальніца тытулаў «Віцебская прыгажуня — 88» і «Панна Беларусь — 89».

Ёй было ўсяго 17 гадоў калі яна стала «Міс СССР». Скончыла Віцебскі тэхналягічны інстытут. Жыве ў Парыжы і працуе кіроўным дызайнэрам моднага дому «Лянсэль», распрацоўвае новыя мадэлі жаночых сумачак.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебску
Катэгорыя:Міс СССР
Катэгорыя:Беларусы ў Францыі
Вольга Сярожнікава

**Во́льга Сяро́жнікава** (нарадзілася 21 верасьня 1978 году) — «Міс Фота Беларусь — 2002», удзельніца конкурсу «Міс Эўропа — 2003», узначальвала Нацыянальную школу прыгажосьці.

## Вонкавыя спасылкі
* «Салідарнасьць», Інтэрвію з Вольгай 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія фотамадэлі
Катэгорыя:Удзельніцы конкурсу Міс Беларусь
Ганна Стычынская

**Га́нна Стычы́нская** (нарадзілася ў Інце) — пераможца конкурсу прыгажосьці «Міс Беларусь — 2000».

## Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Інта (Комі). Конкурс «Міс Беларусь — 2000» Ганна Стычынская выйграла ў 16 гадоў.

Праз год стала фіналісткай «Залатой фартуны» (Кіеў). З-за непаўналецьця яна не змагла паехаць на шматлікія міжнародныя конкурсы.

Ганна скончыла Менскі пэдагагічны ўнівэрсытэт.

Цяпер яна жыве ў Менску і працуе мэнэджарам-мадэратарам Агенцтва моды Аляксандра Варламава. Карона пераможцы знаходзіцца ў яе бацькоў у Магілёве.

## Вонкавыя спасылкі
* Дзе жыве краса Беларусі?

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1984 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Інце
Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Катэгорыя:Беларускія фотамадэлі
Сьвятлана Крук

**Сьвятла́на Крук** — пераможца першага нацыянальнага конкурсу прыгажосьці Міс Беларусь — 1998. Затым яна стала першай віцэ-міс конкурсу «Міс Садружнасьць — 1999», увайшла ў дзясятку найлепшых на «Міс Эўропы — 1999» у Лібане. У 2000 годзе змагалася за званьне «Міс сьвету» ў Ангельшчыне, яна ўвайшла ў паўфінал — пакуль гэтае самае вялікае дасягненьне беларускіх прыгажунь у гэтым конкурсе.

Пасьля ўсяго гэтага дзяўчына з чырвоным дыплёмам скончыла Гарадзенскі пэдагагічны ўнівэрсытэт (факультэт прыкладнай матэматыкі). Выпускніца Нацыянальнай школы прыгажосьці.

Цяпер працуе ў маскоўскім мадэльным агенцтве «President». 

Некалькі гадоў назад выйшла замуж. Жыве ў Маскве. 

## Вонкавыя спасылкі
* Дзе жыве краса Беларусі?
* Беларускі на «Міс Сусьвету»: перамога яшчэ наперадзе 

Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Беларусь
Катэгорыя:Беларускія фотамадэлі
Кацярына Даманькова

**Кацяры́на Ўладзіме́раўна Даманько́ва** ( 19 верасьня 1988, Менск) — Супэрмадэль сьвету-2006 («Supermodel of the World 2006»).

## Біяграфія
Кацярына нарадзілася ў Менску 19 верасьня 1988 г. у сям’і Ўладзімера Валянцінавіча і Сьвятланы Анатолеўны Даманьковых.

Яна пачынала сваю прафэсійную кар’еру, рэклямуючы адзін з брэндаў беларускага мабільнага апэратара «БелСел». У другой палове 2004 году жыхары Беларусі маглі бачыць яе на плякатах вонкавай рэклямы, у прэсе і на постэрах.

Пасьля заваёвы тытула «Супэрмадэль сьвету» ў якасьці ўзнагароды беларуска склала гадавы кантракт з «Ford Models» на суму ў 250 тысячаў даляраў ЗША. Зараз Кацярына Даманькова ўваходзіць у прафэсійны мадэльны бізнэс, нядаўна прыняла ўдзел у фотасэсіі на Галапагоскіх выспах.

На конкурс «Супэрмадэль сьвету-2006» (Нью-Ёрк) Кацярына прыляцела з Парыжу (куды зноў адправілася пасьля конкурсу для ўдзелу ў Тыдні высокай моды). Удзел у фінале змаганьня прынялі дзяўчыны з 38 краінаў сьвету. Прафэсіяналізм і вонкавыя дадзеныя мадэляў ацэньвала журы з 20 судзьдзяў, і рашэньне аб прысуджэньні першага месца прадстаўніцы Беларусі было аднагалосным. Трэба адзначыць, што Беларусь тады ўпершыню ўдзельнічала ў конкурсе.

Па прызнаньні беларускай прыгажуні, у прафэсіі манэкеншчыцы больш за ўсё яе прыцягвае магчымасьць падарожнічаць і мець зносіны з новымі людзьмі.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 19 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Супэрмадэль сьвету
Катэгорыя:Беларускія фотамадэлі
Міс Расея

**Міс Расе́я** — штогадовы расейскі нацыянальны конкурс прыгажосьці. Упершыню быў праведзены ў 1927 годзе.

## Гісторыя
У 1927—1938 гадах конкурс праводзіўся ў Парыжы (на той момант у Францыі пражывала каля 200 тысячаў эмігрантаў з Расеі; у СССР праводзіць падобныя конкурсы тады не ўяўлялася магчымым). Першапачаткова прыгажунь выбіралі толькі зь ліку эмігрантак. Але з 1929 году заснавальнікам аглядаў расейскіх прыгажунь узяў на сябе парыскі часопіс «Ілюстраваная Расея», і геаграфія адбору канкурсантак пашырэла — зараз у конкурсе маглі ўдзельнічаць расейскія дзяўчыны, якія пражываюць у любых эўрапейскіх краінах. Пасьля пачатку Другой Сусьветнай вайны, конкурс «Міс Расея», як і іншыя конкурсы прыгажосьці перастаў праводзіцца. У 1989 годзе конкурс зноў быў адроджаны, з гэтага моманту ён праводзіцца ў Маскве (у 1989 і 1990 гадах зваўся «Міс СССР»). Прэзыдыюм конкурсу ўзначаліў Мікалай Мікалаевіч Косьцін, які ўвёў «Міс Расея» у новае стагодзьдзе з годным сьпісам партнэраў і, менавіта падчас яго тэрміна кіраваньня дырэкцыяй, былі дасягнутыя найболей значныя для конкурсу вяршыні.

## Пераможцы конкурсу

* 1927 год — Кіра Склярова
* 1928 год — Ніна Северская
* 1929 год — Валянціна Астэрман (дыскваліфікаваная, карона перайшла да Ірыне Лявіцкай)
* 1930 год — Ірына Вэнцель
* 1931 год — Марына Шаляпіна
* 1932 год — Ніна Поль
* 1933 год — Тацяна Маслова
* 1934 год — Кацярына Антонава
* 1935 год — Мар'яна Гарбатоўская
* 1936 год — Арыядна Гедзеонава
* 1937 год — Ірына Ільліна
* 1938 год — Яўгенія Дашкевіч
* 1989 год — Юлія Суханава
* 1990 год — Марыя Кежа
* 1993 год — Ганна Байчык
* 1995 год — Эльміра Туюшава
* 1996 год — Аляксандра Пятрова
* 1997 год — Алена Рагожына
* 1998 год — Ганна Малова
* 1999 год — Ганна Круглова
* 2001 год — Аксана Фёдарава
* 2002 год — Сьвятлана Каралёва
* 2003 год — Вікторыя Лапырова
* 2004 год — Дыяна Зарыпава
* 2005 год — Аляксандра Іваноўская
* 2006 год — Тацяна Котава
* 2007 год — Ксенія Сухінава
* 2009 год — Сафія Рудзьева

## Скандалы
У 1929 годзе пераможцам конкурсу «Міс Расея» стала Валянціна Астэрман. Аднак пасьля завяршэньня конкурсу высьвятлілася, што ў яе апынуўся не ўцякацкі пашпарт, як ва ўсіх удзельніц, а нямецкі. Гэта супярэчыла правілам конкурсу, карона перайшла да Ірыны Лявіцкай.

## Глядзіце таксама
* Міс Беларусь
* Міс Эўропа

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Ганна Байчык

**Ганна Байчык** () — самая першая ў гісторыі пераможца конкурсу Міс Расея. Быўшы яшчэ студэнткай выйграла конкурс «Твар шэйпінгу 93». Фэдэрацыя шэйпінгу Санкт-Пецярбурга, не без падставы лічачы, што ў яе ёсьць усе шанцы паспрабаваць свае сілы на новым узроўні, накіравала Ганну на конкурс Міс Расея’93, выйграўшы які, яна са сваёй мамай адправілася ў вандраваньне на Маямі-біч.

У 1997-м Ганна паехала на конкурс Міс Сусьвет. Яе выступ ня быў гэтак пасьпяховым.

Катэгорыя:Міс Расея
Аляксандра Пятрова

**Аляксандра Валер’еўна Пятрова** (18 верасьня 1980, Чабаксары — 17 верасьня 2000, тамака жа) — мадэль, пераможца конкурсу Міс Расея-1996 і іншых конкурсаў прыгажосьці. Трагічна загінула.

## Біяграфія
У 1996 годзе фінал нацыянальнага конкурсу «Міс Расея» трансляваўся на канале «Расея» ў прамым этэры 14 сьнежня. Упершыню ён праходзіў па-за сталіцай — у Вялікім Ноўгарадзе. З 40 удзельніц — пераможцаў рэгіянальных тураў, лепшай была прызнаная 16-летняя Саша Пятрова з горада Чабаксары.

У 1997 годзе яна прымала ўдзел у шматлікіх тэлеперадачах, шоў-праграмах, прэзэнтацыях, сур'ёзна працавала ў якасьці фотамадэлі. За год Саша пабывала ў шматлікіх краінах сьвету, прыняла ўдзел у трох міжнародных конкурсах. Да званьня «Міс Расея» яна дадала залаты мэдаль Сусьветнага чэмпіянату па мастацтвах у намінацыі «мадэль», атрымала прапанову аб працы ў Галівудзе. У ліпені 1997 году Аляксандра Пятрова была прызнаная найлепшай на міжнародным мадэльным конкурсе «Міс Модэл Інтэрнэшнл», у якім прымалі ўдзел прадстаўніцы 53 краін. У канцы 1997 году ў Чувашыі, на радзіме Аляксандры, быў праведзены конкурс «Чалавек году». Аляксандра Пятрова перамагла і тут, пакінуўшы ззаду такіх канкурэнтаў, як прэзыдэнт Чуваскай рэспублікі і мэр Чабаксараў. У 1999 годзе ўдзельнічала ў конкурсе Міс Сусьвет. Нягледзячы на разнастайныя і павабныя запрашэньні замежных агенцтваў, яна засталася ў роднай Чувашыі.

17 верасьня 2000 Аляксандра была забітая ў Чабаксарах адным стрэлам у галаву, не дажыўшы да 20-годзьдзя аднаго дня. Разам зь ёй былі застрэленыя двое прадпрымальнікаў, на кватэры аднаго зь якіх яна знаходзілася.

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1980 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чабаксарах
Катэгорыя:Расейскія фотамадэлі
Катэгорыя:Міс Расея
Катэгорыя:Памерлі 17 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 2000 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Чабаксарах
Вольга Дудзінская

**Во́льга Дудзі́нская** — другая віцэ-міс конкурсу прыгажосьці Міс Беларусь-2000. 

Перамога 16-летняй школьніцы Ганны Стычынскай на нацыянальным конкурсе прыгажосьці стала поўнай нечаканасьцю для ўсіх, акрамя, мабыць, чальцоў журы. Шматлікія думалі, што карона пераможца будзе аддадзеная студэнтцы харэаграфічнага каледжа Вользе Дудзінскай. Але ёй дастаўся толькі тытул другой віцэ-міс. 

Вольга пакінула радзіму і жыве, працуе і вучыцца ўжо некалькі гадоў у Злучаных Штатах Амэрыкі. Да ад'езду за акіян Дудзінская пасьпела стаць першай віцэ-міс на конкурсе «Міс Зямны шар» і атрымаць тытул «Лепшая твар сьвету» на міжнародным конкурсе прыгажосьці на Мальце.

## Вонкавыя спасылкі
* Дзе жыве краса Беларусі?

Катэгорыя:Удзельніцы конкурсу Міс Беларусь
Катэгорыя:Беларускія фотамадэлі
Аксана Фёдарава

**Акса́на Гена́дзеўна Фёдарава** (нарадзілася 17 сьнежня 1977, Пскоў, Расея) — расейская фотамадэль, тэлевядучая. Пераможца конкурсаў «Міс Расея» (2001) і «Міс Сусьвет» (2002).

## Біяграфія
Аксана Фёдарава нарадзілася 17 сьнежня 1977 году ў Пскове. У 1997 годзе скончыла з залатым мэдалём Пскоўскую школу міліцыі. У тым жа годзе паступіла ў Санкт-Пецярбурскі ўнівэрсытэт МУС РФ на факультэт кіраўнікоў гарадзкіх і раённых органаў унутраных справаў. У 2000 годзе скончыла з адзнакай унівэрсытэт і прапрацавала некалькі месяцаў дазнаўцам у ЛАУС аэрапорта «Пулкава».

У 1999 годзе перамагла ў конкурсе «Міс Санкт-Пецярбург». У 2001 годзе стала пераможцай конкурсу «Міс Расея», у 2002 годзе — конкурсу «Міс Сусьвет», які праходзіў у Пуэрта-Рыка. Праз чатыры месяцы пазбаўленая званьня ў сувязі зь нежаданьнем выконваць абавязкі пераможцы. Званьне перайшло Жусьцін Пасэк з Панамы.

У 2002—2005 гадах прымала ўдзел у выбарчых кампаніях Расейскай партыі Жыцьця. З траўня 2006 году зьяўляецца партнэрам Дзіцячага фонду ААН (ЮНІСЭФ) у Расеі.

Вядучая праграмы для дзяцей «Дабранач, маляняты!» на расейскім тэлебачаньні. Здымалася ў тэлесэрыяле «Не нарадзіся прыгожай».

Нядаўна дэбютавала ў якасьці пісьменьніцы. Выдавецтва «Эксмо» выпусьціла першую кнігу Аксаны Фёдаравай «Формула стылю»: парады і рэкамэндацыі па пытаньнях прыгажосьці і стылю. Кніга ўтрымоўвае таксама аўтабіяграфічныя ўстаўкі і фатаграфіі з асабістага архіва Аксаны. У крамах зьявіцца ў сярэдзіне-канцы верасьня 2008. Таксама плянуецца яшчэ ня меней 2-х кніг па пытаньнях макіяжа, іміджу і іншага.

Маёр міліцыі, кандыдат юрыдычных навук. Дактарант факультэта падрыхтоўкі навуковых і навукова-пэдагагічных кадраў Санкт-Пецярбурскага ўнівэрсытэту МУС. З 2007 году пражывае з мамай у Маскве.

## Сям'я
Маці — Алена Аляксееўна. Бацька сышоў зь сям’і, калі Аксана была дзіцём. Пасталеўшы, Аксана спрабавала знайсьці бацьку, але ён ужо да таго часу памёр. Дзед па матчынай лініі — вайсковец у адстаўцы, памёр у 2007 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт Аксаны Фёдаравай 
* Аксана Фёдарава: $150 тысячаў — мой самы вялікі ганарар (інтэрвію) // «Труд». — 2006. — №&nbsp;232. — 14 декабря. — С.&nbsp;1.— 04.09.2008.

Катэгорыя:Нарадзіліся 17 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пскове
Катэгорыя:Міс Расея
Катэгорыя:Расейскія тэлевядучыя
Катэгорыя:Расейскія фотамадэлі
Катэгорыя:Пераможцы конкурсу Міс Сусьвет
Блакітныя азёры (ляндшафтны заказьнік)

«**Блакі́тныя азёры**» — дзяржаўны краявідны заказьнік рэспубліканскага значэньня ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці і Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці.

Заказьнік «Блакітныя азёры» разьмешчаны ў паўночна-заходняй частцы Мядзельскага раёну і займае плошчу 1500 га (15 км²). Функцыянуе на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Нарачанскі».

Заказьнік быў створаны ў 1972 годзе з мэтай аховы каштоўнага азёрна-марэннага ляндшафту і ўнікальных спалучэньняў прыродна-расьлінных комплексаў. Сярод пародаў лесу, якія распаўсюджаныя на тэрыторыі заказьніку, можна вылучыць сасновыя, ялінавыя, а таксама шырокае распаўсюджаньне шырокалісьцёвых пародаў: дуб, ясень, ліпа, клён. Таксама на тэрыторыі заказьніка назіраецца вялікая разнастайнасьць хмызьнякова-травяністых відаў, мохападобных і лішаёў. Шмат якія з гэтых відаў флёры зьяўляюцца рэдкімі для флёры рэспублікі і занесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

На тэрыторыі заказьніка разьмяшчаецца Балдуцкая група азёраў — Блакітныя азёры. Рэльеф заказьніка прадстаўлены складанай сыстэмай озавых градаў і камавых узгоркаў, якія чаргуюцца з глыбокімі ўпадзінамі азёраў (Балдук, Глубля, Глубелька, Ячменек, Імшарац, Вільчынія і іншыя). Кожнае зь іх своеасаблівае і непаўторнае.

Катэгорыя:Заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Пастаўскага раёну
Блакітныя азёры (неадназначнасьць)

Назву **Блакітныя азёры** маюць:

* Блакітныя азёры (**Балдуцкая група азёр**) — група азёр Беларусі, разьмешчаная ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці і Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці
* Блакітныя азёры (ляндшафтны заказьнік) — ляндшафтны заказьнік рэспубліканскага значэньня, разьмешчаны ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці і Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці
Мікасецкі (гідралягічны заказьнік)

«**Мікасецкі**» — дзяржаўны гідралягічны заказьнік рэспубліканскага значэньня.

Заказьнік «Мікасецкі» разьмешчаны на поўдзень ад шашы Мядзел — Ваўкалата, паміж вёскамі Мікасецак і Навасёлкі Мядзельскага раёну. Плошча заказьніка складае 83 га (0,83 км²). Функцыянуе на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Нарачанскі».

Заказьнік быў створаны з мэтай захаваньня ў натуральным стане ўнікальнага балотна-лугавога ляндшафтнага комплексу поўдня Беларускага Паазер’я. Больш за 77% тэрыторыі заказьніка займае дробналесьсе і хмызьняк, 12,4% плошчы тэрыторыі займае нізіннае балота.

На тэрыторыі заказьніка існуюць шмат расьлінаў, занесеных у Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь. Сярод іх сустракаюцца ятрышнік мужчынскі, ятрышнік дрэмлік, купальніца эўрапейская, касацік сібірскі, шпажнік чарапітчавы, званочак пэрсікаліставы, тайнік яйкападобны, палапялёстнік зялёны, зязюльнік даўгарогі, пальчатакарэньнік Фукса.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Мядзельскага раёну
Пасынкі (біялягічны заказьнік)

«**Па́сынкі**» — дзяржаўны біялягічны заказьнік рэспубліканскага значэньня ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці.

Біялягічны заказьнік «Пасынкі» знаходзіцца на паўночным узьбярэжжы возера Нарач, паміж вёскамі Чараўкі і Пасынкі Мядзельскага раёну. Функцыянуе на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Нарачанскі».

Агульная плошча заказьніка складае 10 га (0,1 км²). Асноўнае прызначэньне заказьніка — захаваньне ў натуральным стане ўнікальнага прыродна-лянфшафтнага комплексу поўдня Беларускага Паазер’я. На тэрыторыі заказьніка прадстаўленыя арыгінальныя спалучэньні расьлінных сем’яў рэдкіх і ўнікальных відаў, якія занесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.

Заказьнік цікавы для культурна-даведкавых і экалягічных мэтаў. 

Ахоўная тэрыторыя выконвае значную ролю ў падтрыманьні экалягічнага балянсу, які склаўся ў лугавых прыбярэжных экасыстэмах возера Нарач.

У склад рэдкіх відаў, якія сустракаюцца на тэрыторыі заказьніка, уваходзяць: вераніка шырокалісьцёвая, жывучка жэнэўская, ветраніца ласная, асака веснавая, земляніцы зялёныя, горычнік горны, маладзіла отпрыскавае, прастрэл лугавы, цыбуля агародная, спаржа лекавая, вераніка каласістая і іншыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Мядзельскага раёну
Рудакова (біялягічны заказьнік)

«**Рудакова**» — дзяржаўны біялягічны заказьнік рэспубліканскага значэньня ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці.

Біялягічны заказьнік «Рудакова» знаходзіцца паміж азёрамі Мядзел і Рудакова, на землях, якія не выкарыстоўваюцца ў сельскагаспадарчых мэтах калгасу «Ленінскі шлях» і Навамядзельскага лясьніцтва. Агульная плошча заказьніка складае 369 га (3,69 км²). Функцыянуе на тэрыторыі Нацыянальнага парку «Нарачанскі».

Тэрыторыя, якую займае заказьнік, — тыповы ўчастак поўдня Беларускага Паазер’я. Таксама тэрыторыя разьмяшчэньня заказьніка зьяўляецца найбольш узвышанай часткай Сьвянцянскіх градаў на тэрыторыях, прылеглых да возера Нарач. У межах заказьніка сканцэнтраваная валікая колькасьць рэдкіх відаў і відаў, якія зьнікаюць. Сярод іх: асака валасавідная, асака птушканожкавая, ятрышнік дрэмлік, гарачаўка крыжападобная, пальчатакарэньнік балтыйскі, тайнік авальны, палапялёстнік зялёны, ужоўнік звычайны, вераніка шыракалісьцёвая, арніка горная, дрэмлік цёмна-чырвоны, прастрэл шыракалісьцёвы, вязель рознакаляровы, медуніца вузкалісьцёвая і іншыя.

Усяго на тэрыторыі заказьніка выяўленыя 14 рэдкіх відаў і відаў, якія зьнікаюць.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі Мядзельскага раёну
Рудакова (неадназначнасьць)

Назву **Рудако́ва** маюць:

## Азёры
### [[Беларусь]]
* Рудакова — возера ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Рудакова — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Рудакова — вёска ў Глыбоцкім раёне 

## Іншае
* Рудакова — біялягічны заказьнік рэспубліканскага значэньня ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Руда
* Рудава
* Рудакі
* Рудаўка
* Рудка
* Рудкі
* Руды
Сенажаны

**Сянжаны, Сенажанскае [[прадмесьце]]** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў паўднёва-заходняй частцы места, на захад ад Ігуменскага шляху і рэйкаў Лібаўска-Роменскай чыгункі.

На паўднёвы захад ад Сенажанаў пачынаецца Лошыца, на паўночны захад — Добрыя Мысьлі, на поўнач — Уборкі, на паўночны ўсход — Серабранскія Млыны, на паўднёвы ўсход — Козырава.

## Гісторыя
Назва мясцовасьці пайшла ад прыватнаўласьніцкага фальварку роду Немаршанскіх. У пачатку XX ст. Сенажаны ўваходзілі ў чацьвертую паліцэйскую частку места. Праз прадмесьце праходзілі вуліцы Прыгожая і Слонімская і Пскоўскі завулак.

На паседжаньні 22 сьнежня 2006 року Камісія па найменьні і перайменаваньні праспэктаў, вуліцаў і іншых частак Менску прыняла пастанову аб наданьні безназоўнаму сквэру на рагу вуліцаў Варанянскага і Ляўкова назвы «сквэр Сенажаны».

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст. // «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008.
* План губернского города Минска (1903), Бібліятэка Менчука
* Формирование территории Минска (1800—2004), Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1898), Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Грушаўка (прадмесьце)

**Грушаўка, Грушаўскае [[прадмесьце]]** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў заходняй частцы места. Архітэктурнай дамінантай мясцовасьці была ваданапорная вежа, якая захавалася да нашага часу. У сучаснай тэрміналёгіі гістарычная Грушаўка — гэта раён вакол пэрпэндыкулярнага скрыжаваньня вуліцаў Грушаўскай і Шчорса (вул. Разінская, Дзекабрыстаў, Лермантаўская, Рамізьніцкая і іншыя).

На паўднёвы захад ад Грушаўкі пачынаецца Пятроўшчына, на паўночны захад — Мядзьведжына, на паўночны ўсход — Пляшчанка, на ўсход — Добрыя Мысьлі.

## Гісторыя

Прадмесьце ўзьнікла побач з вагонарамонтнымі майстэрнямі Маскоўска-Берасьцейскай чыгункі. У ім сяліліся пераважна працоўныя-чыгуначнікі.

У пачатку XX ст. Грушаўка ўваходзіла ў чацьвертую паліцэйскую частку места. Праз прадмесьце праходзілі Грушаўская, Ёсіфаўская (цяпер Разінская) і Пакгаўзная (Хмялеўскага), Кандуктарская (Чыгуначная), Жандарская (Пуцейская), Дабравешчанская (Аўтадораўская) вуліцы. У гэты час уласна Грушаўская вуліца — «ад вул. Дзяменцеўскай (цяпер вул. Дзяржынскага) да вёскі Петраўшчызна» — налічвала 65 будынкаў.

У наш час назва Грушаўка замацавалася за раёнам вакол Грушаўскай вуліцы. У лістападзе 2012 року тут адкрылася аднайменная станцыя Маскоўскай лініі Менскага мэтрапалітэну.

## Старыя адрасы
* *Дабравешчанская.* Чыгуначная лякарня, збудаваная ў 1912—1914 роках каля Берасьцейскага вакзала. Складалася з галоўнага і пяці дапаможных будынкаў. На тэрыторыі больнічнага комплексу стаяла вышынная воданапорная вежа. У пэрыяд Першай сусьветнай вайны ў будынку лякарні месьціўся вайсковы шпіталь. Амаль усе пабудовы захаваліся, і цяпер выкарыстоўваюцца як філія новай чыгуначнай лякарні (Аўтадораўская, 3).

Воданапорную вежу на тэрыторыі былога больнічнага комплексу збудавалі ў пачатку ХХ ст. Гэта адзінае тагачаснае інжынэрнае збудаваньне, якое захавалася да нашых дзён. Твор архітэктуры нэаготыкі. Матэрыял — чырвоная цэгла з складанай кладкай. Ваду зь вежы спажывалі карпусы чыгуначнай лякарні, на тэрыторыі якой яна разьмяшчалася, чыгуначная станцыя, а таксама паравознае дэпо.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* Боровой Р. Минские пригороды XVI — начала XX века http://ais.activemedia.by/article/43031 // Архитектура и строительство. — 2008. — № 11. — С. 46—50.

## Вонкавыя спасылкі
* Прадмесьце Грушаўка, Radzima.org
* Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст. // «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008.
* Шпацыраваньне па Грушаўцы, Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1903), Бібліятэка Менчука
* Формирование территории Минска (1800—2004), Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1898), Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Пляшчанка

**Пляшчанка**, **Лютэранскае [[прадмесьце]]** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў заходняй частцы места, на паўднёвы ўсход ад Лютэранскіх могілак, абапал Лібаўска-Роменскай чыгункі.

На паўночны захад ад Пляшчанкі пачынаецца Мядзьведжына, на паўночны ўсход — Раманаўская Слабада, на поўдзень — Добрыя Мысьлі.

## Гісторыя

У XIX ст. ува ўрочышчы Пляшчанцы (Плішчэнцы) адкрыліся Лютэранскія (Нямецкія) могілкі (цяпер гэта сквэр на рагу вуліцаў Карла Лібкнэхта і Купрыянава). Дарогу на могілкі зь цягам часу пачалі называць Малалютэранскай ці Нямецкай вуліцай, а Пляшчанку даволі часта называлі Лютэранскім прадмесьцем.

У пачатку XX ст. Пляшчанка ўваходзіла ў чацьвертую і пятую паліцэйскую частку места. Праз прадмесьце праходзілі Мацьвееўская (траса вуліцаў Розы Люксембург і Нямігі за Музычным тэатрам), Вяземская і Ковенская вуліцы, Бабруйскі завулак

На паседжаньні 6 траўня 2009 року Камісія па найменьні і перайменаваньні праспэктаў, вуліцаў і іншых частак Менску прыняла пастанову аб наданьні безыменнаму сквэру ў межах вуліцаў Купрыянава — К. Лібкхнехта — зав. Дамашэўскі назвы «Лютэранскі». Гэты сквэр зьявіўся на месцы зьнесеных у 1970-я рокі Лютэранскіх могілак.

## Старыя адрасы
* *Малалютэранская.* Лютэранская Царква Сьвятога Мікалая, збудаваная ў 1846 року пасярод Лютэранскіх могілак. Не зьбераглася. Месьцілася ля скрыжаваньня цяперашніх вуліцаў Карла Лібкнэхта і Каржа.
* *Пляшчанка.* Цагельны завод Г. Фрыда. Дзейнічаў з 1898 року, меў печ Гофмана з 16 камэрамі. Заводзкі корпус стаяў у раёне, дзе да нядаўняга часу разьмяшчалася Менская тытунёвая фабрыка (Розы Люксэмбург, 69а). Захаванасьць будынка застаецца нявызначанай.

## Галерэя

Miensk, Plaščanka, Luteranskaja. Менск, Пляшчанка, Лютэранская (1941-43).jpg
Miensk, Plaščanka, Luteranskaja. Менск, Пляшчанка, Лютэранская (1941-43) (2).jpg 
Miensk, Plaščanka, Luteranskaja. Менск, Пляшчанка, Лютэранская (1941-43) (3).jpg 
Miensk, Plaščanka-Luteranskaja. Менск, Пляшчанка-Лютэранская (1941-43) (4).jpg  


Miensk, Plaščanka, Luteranskaja. Менск, Пляшчанка, Лютэранская (1941-43) (5).jpg 
Miensk, Plaščanka-Luteranskaja. Менск, Пляшчанка-Лютэранская (1941-43) (6).jpg 
Miensk, Plaščanka-Luteranskaja. Менск, Пляшчанка-Лютэранская (1941-43) (7).jpg 
Miensk, Plaščanka-Luteranskaja. Менск, Пляшчанка-Лютэранская (1941-43) (8).jpg 


## Глядзіце таксама
* Татарская Слабада
* Рускі пасад (Віцебск)
* Руская Слабада (Вяліж)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст. // «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008.
* План губернского города Минска (1903), Бібліятэка Менчука
* Формирование территории Минска (1800—2004), Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1898), Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Windows 7

**Windows 7** (вядомая раней як *Blackcomb* і *Vienna*) — назва апэрацыйнае сыстэмы *[[Windows]]*, наступніца *[[Windows Vista]]*, якая выйшла 22 ліпеня 2009 году.

У склад *Windows 7* увайшлі распрацоўкі, якія былі выключаныя з *Windows Vista*. *Windows 7* мусіць стаць новым крокам у разьвіцьці апэрацыйных сыстэмаў *[[Microsoft]]*.

## Беларусізаваньне
У студзені 2010 г. пераклад Віндоўз 7 пачалі Алесь Булойчык і Ўсевалад Чорны. 24 траўня 2011 г. зьявіўся ўсталёўнік беларускага перакладу. 13 лютага 2012 г. зьявіўся дапрацаваны ўсталёўнік.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Engineering Windows 7 (E7) MSDN Blog

Катэгорыя:Microsoft Windows
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2009 годзе
Старосьцінская Слабада

**Старосьцінская Слабада**, або **Старосьцінскае [[прадмесьце]]** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў паўночнай частцы места, паміж Старажоўскімі могілкамі і рэчышчам Сьвіслачы.

На паўднёвы захад ад Старосьцінскай Слабады пачынаецца Татарская Слабада, на паўночны захад — Людамонт, на паўночны ўсход — Старажоўка, на паўднёвы ўсход — Траецкае прадмесьце.

## Гісторыя

За часамі Вялікага Княства Літоўскага гэтая мясцовасьць, відаць, была дзяржаўным маёнткам, які складаў кармленьне старосты менскага, што ўзначальваў тутэйшы гродзкі суд. Гэтая вэрсія паходжаньня назвы пацьвярджаецца тым, што аднайменная з прадмесьцем вуліца патрапіла да сьпісу «нерасейскіх» (г. зн. немаскоўскіх) тапонімаў, якія расейскія ўлады перайменавалі ў 1866 року. Старосьцінскую Слабаду перайменавалі ў *Старую Слабаду*, але традыцыйная гістарычная назва яшчэ доўга не саступала месца наватвору, часта сустракалася нават у афіцыйных дакумэнтах.

У пачатку XX ст. Старосьцінская Слабада ўваходзіла ў трэцюю паліцэйскую частку места. Праз прадмесьце праходзілі Міхайлаўская, Стараслабадзкая, Маладэчанская і Радашкаўская вуліцы.

Вуліца Стараслабадзкая праіснавала да сярэдзіны 1980-х рокаў, калі на яе месцы збудавалі велізарны белы гмах з крамай «Панарама». На паседжаньні 6 траўня 2009 року Камісія па найменьні і перайменаваньні праспэктаў, вуліцаў і іншых частак Менску прыняла пастанову аб наданьні безыменнай паркавай зоне ў складзе ляндшафтава-рэкрэацыйных тэрыторыяў уздоўж ракі Сьвіслач, у межах вул. Камуністычная — вул. Старажоўская — рака Сьвіслач назвы «Старосьцінская слабада».

У наш час пра існаваньне прадмесьця сьведчыць аднайменная паркавая зона.

## Старыя адрасы
* *Міхайлаўская, 2.* Дом Каўфмана. Другая вышэйшая пачатковая вучэльня. Адкрылася 1 ліпеня 1905 року, як меская чатырохклясная. У 1907 року атрымала дазвол на выкладаньне замежнай мовы. 1 студзеня 1913 року была ператвораная ў вышэйшую пачатковую вучэльню, пераехала на Койданаўскую вуліцу. Першы будынак вучэльні месьціўся ў прырэчнай частцы цяперашняй Камуністычнай вуліцы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст. // «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008.
* План губернского города Минска (1903), Бібліятэка Менчука
* Формирование территории Минска (1800—2004), Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1898), Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Сахалінская вобласьць

**Сахалінская вобласьць**, суб’ект Расейскай Фэдэрацыі, разьмешчаны на ўсходзе краіны, на высьпе Сахалін і Курыльскіх выспах. Абмываецца Ахоцкім і Японскім марамі.

## Геаграфія
Уздоўж берагоў выспы Сахалін працягнуліся Заходне-Сахалінскія горы (гара Анор, вышыня да 1330 м) і Усходне-Сахалінскія горы (самая высокая кропка выспы — гара Лапаціна, 1609 м), падзеленыя Тымь-Паранайскай і Сусунайскай нізінамі. Вялікая частка Курыльскіх выспаў гарыстая (найвышэйшая кропка — гара Алаід, 2339 м); вядома каля 160 вульканаў, 40 зь якіх дзеючыя; высокая сэйсмічнасць. На тэрыторыі вобласьці багата азёраў, балотаў. Галоўныя рэкі: Тымь, Паранай (Сахалін).

Клімат умераны мусонны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня ад —6 (на поўдні) да —24 градусаў (на поўначы), сярэдняя тэмпэратура жніўня ад +19 (на поўдні) да +10 градусаў (на поўначы); колькасьць ападкаў — на раўнінах каля 600 мм у год, у горах да 1200 мм у год. На тэрыторыі вобласьці распаўсюджаныя рэдкастойная ліствяжная тайга (на поўначы), лясы з аянской елкі і сахалінскай піхты (у цэнтральнай частцы), шырокаліственныя лясы зь ліянамі (на паўднёвым захадзе); у горах — зарасьнікі каменнай бярозы і кедравага стланіку.

## Насельніцтва
Сахалінская вобласьць адрозніваецца высокай урбанізаванасьцю. Толькі менш за 14% насельніцтва вобласьці жыве ў вёсках. Большасьць насельніцтва — расейцы (85%).

Нацыянальны склад

Смяротнасьць перавышае нараджальнасьць. Адмоўны натуральны прырост і міграцыйны адток прыводзяць да інтэнсыўнага паніжэньня агульнай колькасьці насельніцтва.

## Эканоміка

Сахалінская вобласьць спэцыялізуецца на здабычы і перапрацоўцы рыбы, вытворчасьці прадукцыі лясной, дрэваапрацоўчай і цэлюлозна-папяровай прамысловасьці. У вобласьці вядзецца здабыча нафты, газу, вугалю. Асноўныя галіны прамысловасьці: харчовая, лясная, дрэваапрацоўчая, цэлюлозна-папяровая, лёгкая прамысловасьць; паліўная, вытворчасьць будматэрыялаў. Сахалінская вобласьць зьяўляецца манапалістам у Расеі па вытворчасьці харчовага агара.

## Адміністрацыйны падзел

Сахалінская вобласьць падзяляецца на 17 раёнаў:
* Александраўска-Сахалінскі раён
* Аніўскі раён
* Далінскі раён
* Холмскі раён
* Карсакоўскі раён
* Курыльскі раён
* Макараўскі раён
* Невельскі раён
* Ногліцкі раён
* Ахінскі раён
* Паранайскі раён
* Паўночна-Курыльскі раён
* Смірныхоўскі раён
* Тамарынскі раён
* Тымоўскі раён
* Вуглягорскі раён
* Паўднёва-Курыльскі раён

## Вонкавыя спасылкі

* Адміністрацыя Сахалінскай вобласьці
* Сахалінская вобласьць у даведніку-каталёгу «Уся Расея»
* Сахалін і Курылы

*
Тры Карчмы

**Тры Карчмы** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў паўднёва-ўсходняй частцы места, паміж рэйкамі Маскоўска-Берасьцейскай чыгункі і лукавінай Сьвіслачы.

На захад ад Трох Корчмаў пачынаюцца Серабранскія Млыны, на паўночны захад — Ляхаўка, на поўнач — Кашары, на паўночны ўсход — Архірэйская Слабодка і Антонаўка.

## Гісторыя

Урочышча Тры Карчмы ўзьнікла на ростанях шляхоў зь Ляхаўкі, Архірэйскай Слабады і Антонаўкі (цяпер Партызанскі праспэкт у раёне кінатэатру «Ракета»). Калісьці зь левага боку былога шляху на Магілёў, існавалі тры карчмы, ад якіх пайшла назва мясцовасьці.

У пачатку XX ст. прадмесьце Тры Карчмы ўваходзіла ў трэцюю паліцэйскую частку места. У 1920-я рокі ў раёне прадмесьця ўтварыўся рабочы пасёлак «Камінтэрн». У 1930 року ўва ўрочышчы Трох Корчмах узьвялі 27 гектараў палёў фільтрацыі, што паклала пачатак каналізаваньню Менску. Таго ж року «Саюзаўтарамонт» арганізаваў у прадмесьці станцыю тэхнічнага абслугоўваньня аўтамабіляў «Форд» і ГАЗ АА. Пазьней на базе гэтага прадпрыемства ўтварыўся Менскі аўтарамонтны завод — галаўное прадпрыемства вытворчага аб’яднаньня «Аўтарамонт». 2 траўня 1931 року ў Трох Корчмах адбылося ўрачыстае адкрыцьцё цукеркавай фабрыкі «Камунарка».

Ад пачатку 1940-х рокаў тапонім «Тры Карчмы» зьнік з афіцыйнага ўжытку

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Куркоў І. Мінск незнаёмы. 1920—1940. — Менск: Ураджай, 2002. ISBN 985-04-0535-X.
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сацукевіч І. Тапанімія вуліцы і плошчаў Менска ў ХІХ — пачатку ХХ стст. // «Беларускі калегіюм», 4 чэрвеня 2008.
* План губернского города Минска (1903), Бібліятэка Менчука
* Формирование территории Минска (1800—2004), Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1898), Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Сямён Вальфсон

**Сямён Якаўлевіч Вальфсон** (, Бабруйск — 1941, Менск) — дзяржаўны дзяяч БССР, філёзаф, літаратуразнавец, пэдагог.

Да Першае сусьветнае вайны вучыўся ў Гайдэльбэрскім унівэрсытэце, з пачаткам вайны вярнуўся ў Расею. У 1919 скончыў Кіеўскі ўнівэрсытэт. Сябар ЦВК БССР (1929—1938). Акадэмік АН БССР (ад 1928), акадэмік-сакратар Аддзяленьня грамадзкіх навук АН БССР (ад 1936). Прафэсар БДУ (ад 1921), дэкан факультэту права і гаспадаркі (1925—1930), першы намесьнік дэкана факультэта грамадзкіх навук БДУ (ад 1936). Дырэктар Інстытуту філязофіі й права (1931—1938).

У час хвалі рэпрэсіяў 1937—1938 змог трапіць у псыхіятрычны шпіталь (1938) і перабыць там, верагодна, да 1940. У 1940—1941 ізноў працаваў. Пасьля захопу Менску нямецкімі войскамі быў схоплены й забіты.

Дасьледаваў гісторыю філязофіі, сацыялёгіі, навукі й культуры, стан рэлігійнага жыцьця. Аўтар падручнікаў па дыялектычным матэрыялізьме. Дасьледаваў творчасьць Максіма Горкага, Аляксандра Пушкіна, І. Гурскага. Стварыў шэраг работ па праблеме фашызму: «*Расавыя тэорыі фашызму і клясавае ходаньне*» (1934), «*Расавыя тэорыі» германскага фашызму*" (1937) і інш.

Як літаратурны крытык выступаў з пазыцыяў вульгарнага сацыялягізму, палемізаваў з плынямі ў беларускім мовазнаўстве (на чале якіх называў Іосіфа Воўк-Левановіча й Пятра Бузука, Язэпа Лёсіка), прадстаўнікоў якіх вінаваціў, адпаведна, у схільнасьці да расейскага вялікадзяржаўнага шавінізму і да «антыпралетарскага» моўнага пурызму; пазьней удзельнічаў у выпуску зборніку «*Навука на службе нацдэмаўскай контррэвалюцыі. Ідэалёгія і метадалёгія нацдэмакратызму*» (1931). У сваёй прамове на паседжаньні, прысьвечаным трыццаціпяцігодзьдзю літаратурнае дзейнасьці Янкі Купалы (8 сьнежня 1940), «*здолеў узьняцца над спрошчанасьцю сваіх [ранейшых] трактовак*», адзначыў «*незабыўныя гістарычныя заслугі Купалы*».
 
## Бібліяграфія
* Диалектический материализм. Мн., 1922;
* Марксизм и педагогика. Мн., 1924;
* Плеханов. Мн, 1924;
* Диалектический материализм. Ч. 1-3. 6-е изд. Мн., 1926;
* За марксізм. Мн., 1928;
* Сучасная рэлігійнасьць. Мн., 1930;
* Супраць расавых тэорый. Мн, 1935;
* Сям’я і шлюб у гістарычным развіцці. Мн., 1937;
* В матрацной могиле: Повесть из жизни Генриха Гейне. Мн, 1940.

## Літаратура
* ВАЛЬФСОН Сямён Якаўлевіч // 
* Беларускія пісьменьнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. Т. 1. — Мн., 1992.
* 
* Яноўскі А., Зельскі А. Гісторыя Беларускага дзяржаўнага універсітэта ў біяграфіях яго рэктараў. — Мн., 2001. С. 49.

Катэгорыя:Нарадзіліся 8 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1894 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Беларускія філёзафы
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Палітыкі БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Трэцім Райху і яго акупаваных тэрыторыях
Катэгорыя:Памерлі ў 1941 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук БССР
Літаратурная крытыка

**Літарату́рная крытыка** вывучае, абмяркоўвае, ацэньвае і тлумачыць літаратуру з пункту гледжаньня сучаснасьці (у тым ліку надзённых праблем грамадзкага і духоўнага жыцьця).
Хрысьціянская апалягетыка

**Хрысьція́нская апаляге́тыка** — гэта вобласьць хрысьціянскай тэалёгіі, якая прызначана для рацыяналізацыі хрысьціянскай веры, абараніць гэтую веру ад абвінавачваньняў і выявіць недахопы іншых сьветапоглядаў.

## Літаратура
* Rešeć, J. З гісторыі апалагетыкі хрысціянскай. — Мн. : Беларус.кооп.-выд.т-ва «Адраджэньне», 1993. — 104 с.

## Крыніцы
Камэнтатар

**Камэнта́тар** — пасада ў сродках масавай інфармацыі. Чалавек на гэтай пасадзе зьяўляецца аўтарам камэнтараў на падзеі пэўнай сфэры чалавечага жыцьця (напрыклад, грамадзкай, палітычнай, спартовай). Гэтую пасаду звычайна займаюць прафэсійныя журналісты, для якіх адпаведная сфэра зьяўляецца спэцыялізацыяй.

Катэгорыя:Прафэсіі
Č

Утвораная ад літары C з дапамогай дыякрытычнага знаку гачак. Звычайна пазначае гук, аналягічны кірылічнай **[[Ч]]**.

Характэрная перш за ўсё для славянскіх моваў (чэскай, славацкай, горна- й ніжнелуцкай, харвацкай, славенскай, басьнійскай, лацінскіх варыянтаў беларускае, сэрбскае й македонскае моваў), балцкіх (летувіскай і латыскай), саамскіх моваў.

## Лацінізацыя
Літара таксама ўжываецца пры трансьлітэрацыі кірылічных тэкстаў зь беларускае (беларуская лацінка), расейскае і ўкраінскае моваў. У гэтых альфабэтах зьяўляецца чацьвёртай літарай.

## Гісторыя
Створаная Янам Гусам для чэскае мовы замест ранейшага спалучэньня літараў Cz. У 1830 харвацкі лінгвіст і палітычны дзяяч Людэвіт Гай адаптаваў яе да харвацкае мовы, адкуль яна з часам была запазычаная ў славенскую, басьнійскую, сэрбскую й македонскую мовы. У 1906 Вацлаў Іваноўскі ўвёў яе у беларускі лацінскі альфабэт.

## Крыніцы

Катэгорыя:Літары пашыранай лацініцы
Катэгорыя:Славянскія мовы
Катэгорыя:Балтыйскія мовы
Вікторыя Лапырова

**Вікто́рыя Лапыро́ва** (;  26 ліпеня 1983, Растоў-на-Доне) — расейская мадэль і тэлевядучая, уладальніца тытула «Міс Расея-2003». Пазьней была дырэктарам конкурсу «Міс Расея».

Вяла праграму «Футбольная ноч» на НТВ. Плянавалася, што з сэзону 2008 року будзе вядучай шоў «Апошні герой».

## Дасягненьні
* Фіналістка конкурсу «Elit Model Look-99»
* Ляўрэат конкурсу «Super Model of the World-2000»
* «Фотамадэль Дона-2000»
* «Лепшая мадэль Поўдні Расеі-2001» (на фэсце «Залатая маланка»)
* Міс «Фота Расеі-2001»
* «Твар году-2001»
* «Фурор году-2001»
* «Растоўская прыгажуня-2001»
* «Donbass Open-2002»
* «Міс Расея — 2003»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Міс Расея Вікторыя Лапырова

Катэгорыя:Нарадзіліся 26 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1983 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Растове-на-Доне
Катэгорыя:Расейскія тэлевядучыя
Тацяна Котава

**Тацяна Мікалаеўна Котава** (3 верасьня 1985, пас. Шалахоўскі, Растоўская вобласьць) — уладальніца тытула «Міс Расея-2006»; расейская сьпявачка, удзельніца жаночага поп-гурта «ВИА Гра».

Тацяна Котава па спэцыяльнасьці эканаміст і мэнэджар па «антыкрызісным кіраваньні».

У 2006 годзе заваявала тытул Міс Расея-2006 і магчымасьць прадстаўляць Расею ў конкурсе прыгажосьці Міс Сьвету-2007 і Міс Сусьвет-2007. Была адна з фаварытак у конкурсе Міс Сусьвет-2007, але не дайшла да паўфіналу. Тацяна Котава зьяўляецца трэцяй дзяўчынай Расеі, якая прыняла ўдзел у абодвух конкурсах прыгажосьці Міс Сусьвет і Міс Сьвету.

У сакавіку 2008 году было абвешчана, што Тацяна Котава далучыцца да расейска-ўкраінскага поп-гурта «ВИА Гра» пасьля сыходу Веры Брэжневай у ліпені 2007 году.

## Гурт ВИА Гра
З сакавіка 2008 году Тацяна Котава зьяўляецца ўдзельніцай папулярнага ўкраіна-расейскага гурта «ВИА Гра». Дэбютным відэа Тацяны стаў кліп «**[[Я не баюся (сінгл)|Я не боюсь]]**» (), у якім яна зьнялася з астатнімі ўдзельніцамі гурта. Першымі выступамі Тацяны ў складзе гурта сталі канцэрты ў Маскве, Сангэйт Порт Раял (Анталія, Турэччына) і Огрэ (Латвія). Першай тэлевізійнай здымкай стаў канцэрт, прысьвечаны 30-годзьдзю газэты «Аргументы и факты».

## Вонкавыя спасылкі
* Форум «Тацяна Котава» 
* Афіцыйны сайт гурта 
* Афіцыйны ангельскамоўны сайт гурта
* Неафіцыйны Art-foto-Форум «Тацяны Котавай»

Катэгорыя:Нарадзіліся 3 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1985 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Растоўскай вобласьці
Катэгорыя:Расейскія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Міс Расея
Катэгорыя:ВИА Гра