Алег Бембель

**Але́г Андрэ́евіч Бе́мбель** (, Менск, БССР; Мянушкі: *Зьніч*, *А. Зьніч*) — беларускі філёзаф, паэт, публіцыст, антыкамуністычны дысыдэнт, вядомы найперш як аўтар выдадзенай у Лёндане працы «Роднае слова і маральна-эстэтычны прагрэс» (1985).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 16 сьнежня 1939 року ў Менску. Сын народнага мастака Беларусі Андрэя Бембеля. Чалец КПСС (да 1986). У 1969 року скончыў Беларускую дзяржаўную кансэрваторыю. У 1971-1974 роках быў асьпірантам Інстытуту філязофіі й права АН БССР (1971—1974), аднак дысэртацыя пра народныя і інтэрнацыянальныя элемэнты ў літаратуры не была абароненая, таму што працу прызналі «нацыяналістычнай». У 1983-1984 роках працаваў на Беларускім тэлебачаньні, у 1984–1986 гадах — у Акадэміі навук БССР. За выданьне ў Лёндане сваёй працы быў рэпрэсаваны ў 1986 годзе. Сябра Саюзу пісьменьнікаў БССР з 1989 году. Працаваў у Нацыянальным навукова-дасьледчым цэнтры імя Скарыны з 1991 году. З 1996-га ― у послуху ў праваслаўным манастыры ў Жыровічах.

Напрыканцы 1980-х – пачатку 1990 гадоў Алег Бембель стаў актыўным удзельнікам беларускага нацыянальнага руху; пад мянушкай «Зьніч» публікаваў свае вершы ў самвыдаце й незалежнай прэсе (паэзія Алега Бембеля выдавалася ў ЗША й Польшчы). У 1989 року супрацоўнічаў з часопісам «Праваслаўная думка»; як літаратурны дадатак да часопіса, зборнік вершаў Бембеля «Малітвы за Беларусь» быў упершыню выдадзены ў Беларусі. У Жыровіцкім манастыры выдаваў рэлігійна-культурны часопіс «Жыровіцкая абіцель».

## Творчасьць
Працу над кнігай «Роднае слова і маральна-эстэтычны прагрэс» зьдзяйсьняў у 1979–1981. Кніга была прысьвечаная моўнай сытуацыі ў БССР і рэальнаму стану беларускае мовы ў СССР. Падчас напісаньня кнігі Бембель праводзіў шырокае анкетаваньне паводле гэтай тэмы, што тады было забароненай тэмай для савецкіх сацыёлягаў; дадзеныя анкетаваньня былі выкарыстаныя ў кнізе.

У тэарэтычнай частцы сваёй працы Бембель зацьвярджаў, грунтуючыся на прынцыпах экалёгіі культуры, што ва ўмовах узмацненьня маральнай і эстэтычнай паўпэрызацыі чалавека яго родная мова, як найбольш унівэрсальнае й цэльнае выражэньне этасу й эстэтыкі народу, можа й павінна стацца магутным сродкам адраджэньня й захаваньня духоўнасьці чалавека. Таксама ў працы востра крытыкаваліся савецкая моўная палітыка й адмоўна ацэньвалася дзейнасьць дзеячаў культуры, адказных за ахову беларускае мовы.

Спачатку Бембель зьбіраўся выдаць кнігу афіцыйна, але пасьля таго, як стала зразумелым, што гэта немагчыма, працу пачалі распаўсюджваць у машынапісным варыянце; з дапамогай Аляксея Каўкі і Юрыя Туронка праца трапіла ў Лёндан, дзе й была надрукаваная Таварыствам беларусаў Вялікабрытаніі ў 1985 року. Пасьля выхаду кнігі Алег Бембель быў рэпрэсаваны: выключаны з КПСС (1986) і звольнены з Інстытуту філязофіі й права, а аддзел эстэтыкі й псыхалёгіі, дзе ён працаваў, быў расфармаваны. Ва ўстановах навукі й культуры зьбіраліся сходы дзеля «асуджэньня» яго дзейнасьці.

## Некаторыя працы і творы
* Рэха малітвы. Вершы зь Беларусі. New York, 1988.
* Саната ростані. Białystok, 1988.
* Малітвы за Беларусь. Менск, 1989.
* Роднае слова і маральна-эстэтычны прагрэс. London, 1985; часткова выд.: Myśl białoruska XX wieku. Filozofia, religia, kultura (Antologia), opr. J. Garbiński, Warszawa 1998.

## Песьні на вершы Алега Бембеля
Бард Андрэй Мельнікаў запісаў цыкль песень на вершы Зьніча (Алега Бембеля).

## Крыніцы

## Літаратура
* Łarysa Androsik. Biembiel Aleh // Słownik dysydentów // http://www.karta.org.pl/Biogram1.asp%3FKategoriaID=53&ProduktID=167.html.

## Вонкавыя спасылкі
* Алег Зьніч Бембель адсьвяткаваў сваё 70-годзьдзе.
* Алег Бембель прэзэнтаваў у Беластоку кнігу «Крэсіва».
* Издана новая книга насельника Жировичского монастыря инока Николая (Бембеля).
*  Інак Мікалай: Малюся за вяртаньне бел-чырвона-белага сьцяга
* Каляндар. Алег Бембель.
*  Пра паэзію інака Мікалая (Бембеля)
* «Сьвятло хрысьціянскай паэзіі» Алега Бембеля
* Як Алега Бембеля выгналі з працы і з партыі. Дысыдэнцкая акцыя, якая апярэдзіла час

Катэгорыя:Беларускія дысыдэнты‎
Катэгорыя:Беларускія філёзафы
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі‎
Катэгорыя:Самвыдатаўцы
Катэгорыя:Савецкія дысыдэнты
Катэгорыя:Сябры КПСС
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў БССР