Унутраная эміграцыя

**Уну́траная эмігра́цыя** — ухіленьне ад удзелу ў грамадзкім, палітычным і рэлігійным жыцьці дзяржавы, выкліканае нязгодай зь існай дзяржаўнай сыстэмай і паноўнай у ёй ідэалёгіяй, пры немагчымасьці выказаць гэтую нязгоду. Альтэрнатывай эміграцыі могуць быць дысыдэнцтва, дыстанцыйнае партнэрства (спроба знайсьці спосаб суіснаваньня з рэжымам пры захаваньні пэўнай ступені асабістай незалежнасьці), умеранае супрацоўніцтва (у найбольш нэўтральных ідэалягічна галінах, прыкладам, прыродазнаўчыя навукі), сапраўдная эміграцыя ці наадварот, поўнае супрацоўніцтва зь дзяржавай.

Даволі цяжка акрэсьліць усе варыянты формаў унутранай эміграцыі. Як правіла, да іх можна аднесьці адмову працаваць у тых галінах вытворчасьці і паслуг, дзе ад кожнага патрабуюць удзел у тых ці іншых мерапрыемствах ідэалягічнага кшталту, стварэньне ўласнага бізнэсу (там, дзе гэта магчыма), адмова ад знаёмства з навінамі, якія перадаюцца па пэўных тэлеканалах, радыёсетцы й іншых сродках масавай інфармацыі, канцэнтрацыя ўвагі на ўласнай сям’і ці ўласным хобі.

Унутраную эміграцыю ня варта блытаць з унутранай міграцыяй — перамяшчэньнем насельніцтва краіны з адной яе часткі ў іншую, напрыклад, з сельскай мясцовасьці ў месты. Зьяўленьне ўнутранай эміграцыі ў пэўнай краіне можа лічыцца прыкметай наяўнасьці ў ёй таталітарнай ці аўтарытарнай сыстэмы кіраваньня.

## Мінуўшчына
У 1838 року Дэльфіна дэ Жырардэн апублікавала эсэ «Ўнутраная эміграцыя» (), якое прысьвяціла францускім арыстакратам, нязгодным з рэжымам Ліпеньскай манархіі.

### СССР
У сучаснай форме тэрмін «унутраныя эмігранты» ўжыў Леў Троцкі ў кнізе «Літаратура і рэвалюцыя» (1923) для характарыстыкі пісьменьнікаў, якія засталіся ў Расеі, але мелі агульнае кола інтарэсаў зь пісьменьнікамі-эмігрантамі. Цягам далейшых дзесяцігодзьдзяў тэрмін «унутраны эмігрант» распаўсюдзіўся на дзеячоў іншых галінаў культуры і мастацтва. Напрыклад, ва ўнутранай эміграцыі абвінавачвалі паэтку Ганну Ахматаву.

Савецкія грамадзяне маглі зьехаць на сталае месца жыхарства ў іншыя краіны толькі ў выключных выпадках (напрыклад, у выніку міжнароднага розгаласу пасьля турэмнага тэрміну ці псыхіятрычнага лекаваньня). Дысыдэнты, змушаныя заставацца ў краіне і пазбаўленыя якіх-кольвек магчымасьцяў легальна змагацца за ўласныя правы і перакананьні, сыходзілі ва ўнутраную эміграцыю, якая ў пэрыяд застою стала маштабнай зьявай. Нярэдка іхні пратэст выказваўся ў выбары прафэсіяў дворніка, качагара, фатографа пры наяўнасьці вышэйшай адукацыі ці навуковай ступені. У кацельных і дворніцкіх ня ладзіліся ленінскія залікі, атэстацыі і экзамэны па марксізьме-ленінізьме, такім чынам нязгодныя маглі зьменшыць за мінімуму свае кантакты зь дзяржавай.

### Трэці райх
Першае ўжываньне тэрміну «ўнутраная эміграцыя» ў Нямеччыне ў дачыненьні да групы нямецкай творчай інтэлігенцыі часоў Трэцяга райху датаванае 1933 рокам. У рамане «Вулькан» (1939) Кляўса Мана ўнутранымі эмігрантамі названыя ўсе нямецкія пісьменьнікі, якія засталія ў Нямеччыне, аднак не прынялі нацысцкую ідэалёгію.

## Сучаснасьць
Праблема ўнутранай эміграцыі засталася і па развале камуністычнага блёку і СССР. Напрыклад, некаторыя дасьледчыкі гавораць пра наяўнасьць «новай унутранай эміграцыі» ў сучаснай Расеі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Соцыякультурная эвалюцыя
Катэгорыя:Эміграцыя
Катэгорыя:Правы чалавека