Вінаградарства ў Азэрбайджане

**Вінаградарства ў Азэрбайджане** — вытворчасьць віна і вырошчваньне вінаграду на тэрыторыі Азэрбайджану.

## Гісторыя вінаробства на тэрыторыі Азэрбайджану
Пры археалягічных раскопках, якія праводзіліся ў Акстафінскім раёне, у навакольлях Шамуцепе (гістарычнага помніка 05-04 тыс. да н. э.) у 1962 годзе, былі выяўленыя насеньне вінаграда. Археолаг Ларэнца Канстанцін, дасьледвалы дзікую флору Прыкасьпійскіх рэгіёнаў, у тым ліку і Азэрбайджану пацьвердзіў гэты факт. Археалягічныя знаходкі ва Ўзерліктэпе, Кюльтапе, Казахе сьведчаць аб старажытнай культуры вінаграда і вінаробства (канец III — пачатак II тысячагодзьдзі да н. э.). Пасьля ў мусульманскім Азэрбайджане, як і ў Сярэдняй Азіі, спажываньне віна перасьледвалася і гэта прывяло да распаўсюджваньня сталовых, кішмішных і разынкавых гатункаў вінаграду і заняпаду вінаробства.

Мясцовыя гатункі вінаграда ствараліся ў выніку селекцыі ў кожнай буйной населенай мясцовасьці ў асобнасьці.
Большасьць мясцовых гатункаў вінаграду ў Азэрбайджане адбылося ад дзікага вінаграда, шляхам акультурваньня. У выніку натуральнага і штучнага адбору быў створаны багаты фонд мясцовых гатункаў рознага гаспадарчага значэньня.

## Сучасны пэрыяд
У 1980-х гадах па колькасьці зарабляць валюту дзяржкамітэт Азэрбайджану па вінаградарства займаў першае месца ў СССР, апярэдзіўшы нафтавую прамысловасьць. У 1985 годзе ў выніку антыалькагольнай кампаніі, праведзенай Гарбачовым, Азэрбайджан вымусілі высечы ня толькі плянтацыі з тэхнічнымі гатункамі, але і з унікальнымі сталовымі гатункамі вінаграду. Пасьля 1985 году было раскарчавана вінаграднікаў на плошчы больш чым 130 тыс. га. Да 2008 годзе пад вінаграднікі выдзелена 7 тыс. га. Стаўка зроблена на вытворчасьць якасных гатункаў вінаграда і як сьледзтва марачных гатункаў вінаў, а не на танныя гатункі, як у часы Саюза.

## Культывуюцца гатункі вінаграда
Усяго вядома 450 мясцовых гатункаў вінаграда. Многія зь іх атрымалі распаўсюд у краінах СНД і Балтыі.
* Аг шаны,
* Кара шаны,
* Кішміш,
* Табрызі,
* Баяншыра і інш.

## Спіс вінаў

### Белыя
* Акстафа
* Садылы
* Алабашлы
* Шэмаха
* Кара-чанах
* Агдам

### Чырвоныя
* Матраца
* Мартуні
* Кюрдамір
* Мадрасэ
* Акстафа
* Шахдаг
* Шэмаха
* Габала
* Лэйла
* Дэрвіш
* Чынар
* Агні Баку

## Вытворцы
* ААТ «Бакы-Шяраб-1»
* ТАА «Азэр-Франс»
* «Товуз-Балтыя»

## Узнагароды
* Узнагароды Азэрбайджан пейскіх вінаў: 27 Міжнародны трафэй за якасьць (Узнагарода Новага Тысячагодзьдзя), 2000 г. (Мадрыд);
* Міжнародны Залаты зоркай за якасьць, 2000 г. (Жэнева);
* Міжнароднай Плацінавы зоркай за якасьць, 2001 г. (Парыж);
* Залатымі мэдалямі за віна «Сем прыгажунь» і «Дзявоцкая вежа» уручаныя на 4, Міжнародны прафэсійнай дэгустацыі вінаў;
* Залаты мэдалём за віно «Іванаўка», які быў уручаны на 5 Міжнароднай прафэсійнай дэгустацыі, 2001 г. (Масква).
* Залаты мэдалём за віно «Сэўгілім» уручаныя на 6 Міжнароднай прафэсійнай дэгустацыі він 2002 г. (Масква).
* Залаты мэдалём за віно «Букет Азэрбайджану» Міжнароднай прафэсійным конкурсе вінаў, 2003 г. (Масква).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вінаградарства і вінаробства Азэрбайджану 
* Азэрбайджан: вінаградарства мае патрэбу ў карэннай мадэрнізацыі 
* Гісторыя 

Катэгорыя:Віно паводле краінаў
Катэгорыя:Азэрбайджанская кухня
Катэгорыя:Эканоміка Азэрбайджану