Байкі (Берасьцейская вобласьць)

**Байкі́** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавету. Знаходзіцца за 35 км на паўночны ўсход ад Пружанаў, 37 км ад чыгуначнай станцыі Івацэвічы на лініі Баранавічы — Берасьце. Насельніцтва на 2012 год — 97 жыхароў, 43 двары.

## Назва
Паводле пружанскай гісторыка і краязнаўцы Веры Церахавай, назва вёскі паходзіць ад словаў «бай», «байко», «баян» — мянушкі чалавека, які ўмеў «баяць» — апавядаць казкі, былі, небыліцы.

## Мінуўшчына
У XVII стагодзьдзі належала Сапегам.

За расейскім часам — у Ружанскай воласьці Слонімскага павету Гарадзенскай губэрні. У часе паўстаньняў 1830—1831 і 1863—1864 рокаў ля вёскі адбываліся баі паўстанцаў з царскімі карнікамі. На пачатку XX стагодзьдзя 634 жыхары.

За польскім часам — у гміне Ружана Косаўскага павету Палескага ваяводзтва.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у складзе Ружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці. У 1940 року 1011 жыхароў, 120 двароў.

У пэрыяд нацысцкай акупацыі жыхары вёскі падтрымлівалі сувязь з партызанамі брыгады імя Панамарэнкі. У зямлянку на сядзібе селяніна Максіма Іванавіча Барана была перавезеная друкарня Берасьцейскага абласнога антыфашысцкага камітэту, якая дагэтуль разьмяшчалася то ў Бярэзьніцы, то ў лесе ля Запольля. Тут амаль рок жылі кіраўнікі Ружанскага антыфашысцкага камітэту Язэп Урбановіч і Мірон Крыштафовіч. У 1942—1943 роках на прымусовыя працы ў Нямеччыну вывезеныя 40 жыхароў Байкоў. На сьвітанку 22 студзеня 1944 гітлераўцы акружылі вёску. У гэты дзень былі спаленыя 120 двароў і забітыя 967 (іншыя крыніцы падаюць ад 957 да 987) жыхароў вёскі: у адной магіле жанчыны зь дзецьмі, у другой — мужчыны старэйшыя за 15 гадоў.

Пасьля вайны вёска адноўленая. З 25 сьнежня 1962 у складзе Пружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 — 179 жыхароў; 1970 — 248 жыхароў; у 2003 — 120 жыхароў, 62 гаспадаркі. 1 сьнежня 2009 року вёска Байкі разам зь іншымі вёскамі са скасаванага Ружанскага сельсавету ўлучаная ў склад Ружанскага пасялковага савету, які 29 траўня 2015 году быў ператвораны ў сельсавет.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: пачатак стагодзьдзя — 634 жыхары; 1940 год — 1011 жыхароў, 120 двароў; 1959 год — 179 жыхароў; 1970 год — 248 жыхароў; 1999 год — 137 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2003 год — 120 жыхароў, 62 двары; 2005 год — 113 жыхароў, 56 двароў; 2010 год — 92 жыхары; 2012 год — 97 жыхароў, 43 двары

## Транспарт
Аўтамабільныя дарогі  Слонім — Высокае і  Ружаны — Лыскаў — Дабучын.

## Турыстычная інфармацыя
* Магіла ахвяраў фашызму (1944)
* Зямлянка, у якой дзейнічала падпольная друкарня
* Мэмарыяльная дошка на доме, дзе нарадзіўся і жыў Ціхан Баран
* Курган непадалёк ад вёскі

## Асобы
* Ціхан Баран, партызан-піянэр

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Прагноз надвор’я ў Байках
* № 197 Из протокола допроса военнопленного команды «Цезарь» Вильгельма Шульте о военных преступлениях, совершенных военнослужащими команды и сожжении д. Байки Ружанского района 
* №200 Из протокола допроса свидетеля И. В. Навродского о сожжении немецкими войсками д. Байки Ружанского района и убийстве ее жителей
* №206 Из протокола допроса свидетеля Н. С. Шабуни о преступлениях, совершенных немецкими войсками в д. Байки Ружанского района Брестской области
* №205 Из протокола допроса свидетеля Н. П. Новика о сожжении немецкими войсками деревень Клепачи и Байки Ружанского района и убийстве их жителей

Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну