Архан Памук

**Арха́н Паму́к** (; нарадзіўся 7 чэрвеня 1952 у Стамбуле) — сучасны турэцкі пісьменьнік-постмадэрніст, ляўрэат колькіх турэцкіх літаратурных прэміяў, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры (2006). Папулярны як у Турэччыне, гэтак і за яе межамі. Яго творы перакладзены больш чым на сорак моваў. Пісьменьнік ня тоіць сваёй грамадзянскай пазыцыі, публічна выказваў свае меркаваньні па «балючых пытаньнях» (генацыд армянаў, дыскрымінацыя курдаў), за што турэцкі ўрад скардзіўся на яго ў суд. Але па працэдурных прычынах абвінавачаньні былі адхілены (студзень 2006).

## Жыцьцяпіс
Памук нарадзіўся ў заможнай сям’і, бацька ягоны быў інжынэрам. Ён навучаўся ў амэрыканскім коледжы Robert College, які месьціцца ў Стамбуле. Па сканчэньні коледжа пад уплывам радзіны паступіў у тэхнічны ўнівэрсытэт Стамбула (бацькі жадалі, каб ён стаў інжэнэрам-будаўніком), аднак праз тры гады ён кінуў гэтую навучальную ўстанову, каб зрабіцца прафэсійным пісьменьнікам.

У 1977 закончыў інстытут журналістыкі стамбульскага ўнівэрсытэту. Паміж 1985 і 1988 гадамі ён жыў ЗША, працуючы ў Калюмбійскім унівэрсітэце, але пасьля вярнуўся ў Турэччыну. З 1982 па 2001 год быў жанаты (зараз у разводзе), ёсьць дачка. Жыве ў Стамбуле.

29 кастрычніка 2012 году стаў афіцэрам ордэна Ганаровага легіёну. Узнагароду пісьменьнік атрымаў з рук францускага міністра культуры Арэлі Філіпеці.

## Творчасьць
У сваіх творах Памук спрабуе спалучыць традыцыі эўрапейскае літаратуры і турэцкага прыгожага пісьменства. Асноўныя тэмы творчасьці пісьменьніка — канфлікт і процістаяньне між Усходам і Захадам, ісламам і хрысьціянствам, традыцыямі і сучаснасьцю. Напрыклад, ростыркі паміж заходніцтвам і ісламізмам у сучаснай Турэччыне складаюць галоўную тэму кнігі «Сьнег» (2002).

## Кнігасьпіс
* «Cevdet Bey ve Oğulları» (1982, «*Джэўдэт бэй і яго сыны*»)
* «Sessiz Ev» (1983, «*Ціхі дом*»)
* «Beyaz Kale» (1985, «*Белая цьвярдыня*»)
* «Kara Kitap» (1990, «*Чорная кніга*»)
* «Yeni Hayat» (1995, «*Новае жыцьцё*»)
* «Benim adım Kırmızı» (1998, «*[[Мяне клічуць Чырвоны]]*»)
* «Öteki Renkler» (1999, «*Іншыя колеры*»)
* «Kar» (2002, «*[[Сьнег (раман)|Сьнег]]*»)
* «İstanbul: Hatıralar ve Şehir» (2003, «*[[Стамбул. Горад і ўспаміны]]*»)
* «Masumiyet Müzesi» (2008, «*[[Музэй цнатлівасьці (раман)|Музэй цнатлівасьці]]*»)
* «Manzaradan Parçalar: Hayat, Sokaklar, Edebiyat » (2010, «*Выявы ляндшафтаў: жыццё, вуліцы, літаратура*»)
* «Saf ve Düşünceli Romancı » (2011, «*Наіўны і сэнтымэнтальны раманіст*»)
* «Kafamda Bir Tuhaflık» (2014, «*[[Мае дзіўныя думкі]]*»)
* «Kırmızı Saçlı Kadın» (2016, «*[[Рудавалосая жанчына]]*»)

## Беларускія пераклады
* Стамбул. Горад і ўспаміны / Архан Памук; пер. з тур. Т. І. Урублеўскай-Токер. — Мінск: А. М. Янушкевіч, 2018. — 500 с.: іл. — (Серыя «Noblesse Oblige»). ISBN 978-985-7165-92-6

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Архана Памука
* Беларуская служба Радыё Свабода аб справе Памука
* Урывак з раману «Сьнег» у беларускім перакладзе Сяргея Богдана

Катэгорыя:Нарадзіліся 7 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1952 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стамбуле
Катэгорыя:Турэцкія літаратары
Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры
Катэгорыя:Кавалеры францускага Ордэна літаратуры і мастацтва