open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Балехаў

**Балехаў** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 36,69 км². Насельніцтва 10 000 чал. (2025).

## Гісторыя
* 1371: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Каламыя

**Каламыя** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 41,1 км². Насельніцтва 62 000 чал.

## Гісторыя
* 1241: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1405: магдэбурскае права.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Ярэмчэ

**Ярэмчэ** (), да 2006 року ***Ярэмча*** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 657 км². Насельніцтва 7907 чал. (1 студзеня 2022).

## Гісторыя
* 1787: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1963: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Бурштын (горад)

**Бурштын** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 32,71 км². Насельніцтва 12 761 чал. (08.11.2023).

## Гісторыя
* 1596: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1993: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Галіч

**Галіч** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 24,67 км². Насельніцтва 6276 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя
* 898: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1367: магдэбурскае права.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Паўднёвы Трыкутнік

**Паўднёвы Трыкутнік** () — невялікае сузор’е ў паўднёвым нябесным паўшар’і. Прыстаўку «Паўднёвы» сузор’е атрымала, бо ў паўночным паўшар’і ўжо было сузор’е Трыкутнік. Абодва сузор’і атрымалі назву паводле трохкутнай формы, якую ўтвараюць няйярчэйшыя зоркі. Упершыню сузор’е было нанесенае на мапу пад назвай  Пэтрам Плянцыюсам у 1589 годзе, а цяперашнюю назву сузор’е набыла ў працы Ёгана Баера «Уранамэтрыя» (1603). У 1756 годзе Нікаля Люі дэ Лякайль, францускі вандроўнік і астраном, нанёс на мапу і даў імёны найярчэйшым зоркам паводле абазначэньняў Баера.

Альфа Паўднёвага Трыкутніка, зорка, вядомая пад назвай «Атрыя» — другі паводле зорнай велічыні аранжавы гігант і найярчэйшая зорка ў сузор’і. Трыкутнік дапаўняюць два белыя карлікі: Бэта і Гама Паўднёвага Трыкутніка. Хоць сузор’е і ляжыць на нябеснай сфэры ў Млечным Шляху і ўтрымлівае шмат зорак, але аб’екты глыбокага космасу не прыцягваюць да сябе значнай увагі. Адметнымі аб’ектамі сузор’я зьяўляюцца расьсеяная скупнасьць NGC 6025 і плянэтарная туманнасьць NGC 5979.

## Апісаньне
Паўднёвы Трыкутнік — невялікае сузор’е, якое мяжуе з Навугольнікам на поўначы, Цыркулем на захадзе, Райскай Птушкай на поўдні і Ахвярнікам на ўсходзе. Праз сузор’е праходзіць Млечны Шлях, таму маецца вялікая колькасьць зорак. Разьмяшчэньне зорак у форме амаль правільнага трохкутніка дапамагае лёгка знаходзіць сузор’ ў небе. Паўднёвы Трыкутнік знаходзіцца амаль на самым поўдні нябеснай сфэры, таму ня бачны з Эўропы, але амаль ва ўсім паўднёвым паўшар’і зьяўляецца незаходзячым сузор’ем. Афіцыйныя межы сузор’я, утвораныя 18-адрэзкавым шматкутнікам, былі вызначаныя ў 1930 годзе Эжэнам Дэльпортам. У экватарыяльнай сыстэме каардынат простае ўзьняцьцё гэтых межаў ляжыць паміж  і , а схіленьне — паміж −60,26° і −70,51°. Кульмінацыі Паўднёвы Трыкутнік дасягае кожны год а 21 гадзіне 23 жніўня.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Triangulum Australe
* Starry Night Photography: Triangulum Australe
Круплі

**Круплі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Круплі ўваходзяць у склад Лелюкінскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лелюкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Лежневічы

**Лежневічы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Лежневічы — цэнтар Лелюкінскага сельсавету. Ёсьць сярэдняя школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, лясьніцтва, магазін, пошта, дом быту. Празь вёску з 1969 году праходзіць аўтатраса «Мінск-Гародня». Могілкі знаходзяцца амаль у центры вёскі. На могілках ёсьць надмагільлі канца 19-га стагодзьдзя.

## Гісторыя
Час заснаваньня вёскі Лежневічы невядомы. У сярэдзіне XVII ст. сяло ў Дудзкім старостве Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1665 г. уласнасьць Гарбачэўскага, стольніка рэчыцкага, затым Валовіча, Замойскіх, Пацаў ды інш. уладальнікаў. У 1789 г. належала Зяньковічам, 15 аселых гаспадарак, каля 6 валок зямлі. У сярэдзіне XIX — пачатку XX ст. вёска ў Лугамавіцкай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 61 рэвіская душа, у складзе маёнтка Лугамавічы памешчыцы Мілеўскай.
Калі ў вёсцы ў 1960-х праводзілі электрычнае сьвятло, то пры капаньні находзілі манеты 19-го стагодзьдзя расейскія і польскія грошы. Празь вёску праходзіў расейска-нямецкі фронт у першай сусьветнай вайне (1914-17). Да цяперашняга часу недалека ад вёскі засталіся траншэі і акопы. У 1921—1939 гг. вёска ў Лугамавіцкай гміне Валожынскага павету Навагрудзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 56 двароў, 265 жыхароў. Падчас знаходжаньня пад Польшчай дзеці зь вёскі навучаліся ў польскай школе пры касьцёле. У 1939-м празь вёску адступалі войскі Арміі Польскай. Шмат зброі было выкінута з моста праз раку каля Лежневіч. 3 12.10.1940 г. вёска (89 двароў, 389 жыхароў) у Лаздунскім сельсавеце, з 16.7.1954 г. цэнтар Лежневіцкага сельсавета Юрацішкаўскага, з 20.1.1960 г. Івейскага раёнаў. Дзейнічаў смалакурны завод.

У Другой сусьветнай вайне ў партызанах афіцыйна быў толькі адзін жыхар вёскі. Але шмат хто ўдзельнічаў у партызанскіх атрадах Арміі Краёвай. Адна хата ў вёсцы спалена менавіта партызанамі. На франтах Вялікай Айчыннай вайны змагаліся 16 жыхароў, трое зь іх загінулі.

Апасьля вайны савецкай урадзе было адкрытае супраціўленьне жыхароў, якія пайшлі ва ўзброеныя атрады Арміі Краёвай. Частка жыхароў была асуджана на вялікія прысуды. Адзін зь іх Францішак Буяк, асуджаны быў у 1950-м на 25 гадоў. Калектывізацыя ў пасьляваенныя гады была праведзена каля 1952 году. У Лежневічах калгас назвалі «17 верасьня».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Лежневічы. Гісторыя калектыўнай гаспадаркі
* Лежневічы. Сучасныя фатаздымкі
* Аўтамабіль вылецеў з трасы і прабіў сцяну дома ў Лежневічах
* Лежневічы. Укантакце
* Лежневічы. Старыя могілкі
* Лежневічы. Новыя могілкі

Катэгорыя:Лелюкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Цімафей Кавалёў

**Цімафе́й Аляксе́евіч Кавалё́ў** (; 3 студзеня 1918, в. Нікіціна, цяпер у Смаленскім раёне Смаленскай вобласьці Расеі — 15 ліпеня 1981) — савецкі грамадзянскі і вайсковы лётчык, маёр. Герой Савецкага Саюзу (1945).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 3 студзеня 1918 ў вёсцы Нікіціна ў сям’і селяніна. Расеец.

Скончыў вясковую школу-сямігодку, Нікола-Пагарэлаўскі сельскагаспадарчы тэхнікум, Тамбоўскую школу пілётаў грамадзянскага паветранага флёту (ГПФ). У 1939 атрымаў накіраваньне ў места Курган, дзе працаваў пілётам-інструктарам вучэбнай авіяцыйнай эскадрыльлі ГПФ.

У студзені 1942 мабілізаваны ў склад асобай заходняй авіягрупы ГПФ на Заходнім фронце. Уночы на 19 сакавіка 1942 року, прарваўшыся праз зэнітнае прыкрыцьцё, дакладным бомбавым ударам зьнішчыў штаб гітлераўскай дывізіі ў раёне пасёлку Знаменка. Пры гэтым сам Цімафей быў паранены, аднак праз хуткі час вярнуўся ў строй. Дзейнічаў у раёне Вязьмы, Дарагабужу, займаючыся эвакуацыяй параненых, забесьпячэньнем злучэньняў, якія дзейнічалі ў нямецкім тыле.

Чалец КПСС з 1943 року.

З красавіка 1943 — у 15-м начным бамбавальным авіяцыйным палку (213-я начная бамбавальная авіяцыйная дывізія, 1-я паветраная армія, 3-і Беларускі фронт), да канца вайны атрымаў пасаду камандзіра эскадрыльлі. Лётаў на біпляне У-2 (По-2). Да ліпеня 1944 року капітан Кавалёў зьдзейсьніў 252 начныя баявыя вылеты, даставіў партызанам 183 тоны зброі і боепрыпасаў, эвакуяваў 205 параненых. У складзе дывізіі маёр Кавалёў удзельнічаў у вызваленьні Летувы, разгроме ворага ва Ўсходняй Прусіі. Да траўня 1945 зьдзейсьніў 672 вылеты.

Загадам Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету СССР ад 29 чэрвеня 1945 за ўзорнае выкананьне заданьняў камандаваньня і праяўленыя мужнасьць і гераізм у баёх зь нямецкімі захопнікамі маёру Цімафею Кавалёву прысвоенае званьне Героя Савецкага Саюзу з наданьнем ордэна Леніна і мэдаля «Залатая Зорка» (№6291).

Па вайне працягнуў працу ў авіяцыі. Скончыў Вайскова-паветраную акадэмію (1950), служыў камандзірам авіяцыйнага палку. У 1954 звольнены ў запас. Працаваў настаўнікам фізкультуры ў сярэдняй школе №2 места Пружаны.

З 1957 працаваў пілётам грамадзянскай авіяцыі на Камчатцы. Апошнія рокі жыцьця жыў у Маскве, дзе і памёр. Пахаваны ў Маскве на Праабражэнскіх могілках (надзел №14). Магіла ўнесеная ў сьпіс аб’ектаў культурнае спадчыны рэгіянальнага значэньня.

## Узнагароды
* Герой Савецкага Саюзу
* Два ордэны Леніна
* Два ордэны Чырвонага Сьцяга
* Ордэн Аляксандра Неўскага
* Ордэн Айчыннай вайны 1-й ступені
* мэдаль «За адвагу»
* мэдаль «За баявыя заслугі»

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Героі краіны

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаленскай вобласьці
Катэгорыя:Савецкія лётчыкі
Катэгорыя:Удзельнікі нямецка-савецкай вайны
Катэгорыя:Сябры КПСС
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Катэгорыя:Пахаваныя на Праабражэнскіх могілках
Покацкі сельсавет

**Покацкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Покаць.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны ў складзе Покацкай (з 9 траўня 1923 году — Сьвяцілавіцкай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Сьвяцілавіцкага (з 4 жніўня 1927 году — Чачэрскага, з 12 лютага 1935 году — Сьвяцілавіцкага, з 17 сьнежня 1956 году — Чачэрскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

23 лістапада 1961 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Залескаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 505

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1919 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1961 годзе
Навілаўскі сельсавет

**Наві́лаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Навілаўка.

## Гісторыя
8 сьнежня 1926 году створаны ў складзе Сьвяцілавіцкага (з 4 жніўня 1927 году — Чачэрскага, з 12 лютага 1935 году — Сьвяцілавіцкага, з 17 сьнежня 1956 году — Чачэрскага, з 24 сакавіка 1960 году — Веткаўскага, з 25 сьнежня 1962 году — Гомельскага, з 6 студзеня 1965 году — Веткаўскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

У 1986 годзе сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Сьвяцілавіцкаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 226

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1986 годзе
Царква Ўшэсьця Гасподняга (Вельямовічы)

**Царква Ўшэсьця Гасподняга** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Вельямовічах. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Царкву Маскоўскага патрыярхату ў Вельямовічах збудавалі ў 1868 годзе з цэглы паводле хадайніцтва берасьцейскага япіскапа Ігнація на месцы драўлянай царквы (Сьвяты Пасад). Падрад на будаваньне ўзялі мяшчане Чарнігаўскай губэрні І. Завенка, В. Хмельнікаў, Г. Назараў і І. Цітоў паводле кантракту 1 жніўня 1865 году. Праект, відаць, распрацаваў архітэктар І. Калянкевіч.

У час Другой сусьветнай вайны будынак атрымаў пашкоджаньні. У 2007—2011 гадох праводзілася аднаўленьне царквы пад кіраўніцтвам ярэя Анатоля Пашкевіча.

## Архітэктура
Прыклад сынадальнага кірунку царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Прасторавая кампазыцыя складаецца з 4 кананічных частак — да асноўнага кубападобнага аб’ёму праз трапэзную далучаюцца званіца і паўкруглая апсыда. Асноўны аб’ём завяршаецца 5-купальлем. У сылюэце будынка дамінуе 3-ярусная шатровая званіца з макаўкай. Атынкаваныя фасады маюць насычаную архітэктурную плястыку, запазычаную з дойлідзтва Маскоўскай дзяржавы, — аркатурныя паясы, бізантыйскія спараныя аркавыя аконныя праёмы, аб’яднаныя агульнай кілепадобнай аркай, філёнгавы цокаль, кутнія лапаткі, какошнікі, зубчастыя фрызы. Ніжні чацьверыковы ярус званіцы завяршаецца какошнікамі, сярэдні — дэкарыраваны прастакутнымі нішамі і аконнымі праёмамі. Званіца завяршаецца 8-гранным шатром з купалом-цыбулінай. 

Заля царквы перакрывалая шатровым скляпеньнем на ветразях, трапэзная — крыжовым.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Вельямовічы
Катэгорыя:Вельямовічы
Трышын

**Тры́шын** — былая вёска, цяпер мікрараён у складзе Берасьця.

## Мінуўшчына
Першыя архіўныя згадкі пра вёску датаваныя 1596 рокам. Уваходзіла ў склад уладаньняў япіскапаў Уладзімерска-Берасьцейскай уніяцкай япархіі.

За расейскім часам — вёска і фальварак у Косіцкай воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні. На пачатку XX стагодзьдзя вёска, два маёнткі і ўрочышча, 350 чалавек.

За польскім часам — вёска і фальварак у гміне Косічы Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва.

З 1939 — у складзе БССР, ад 1940 цэнтар сельсавету і калгасу «Маладая гвардыя» Берасьцейскага раёну.

У 1968 вёска ўлучаная ў склад места Берасьце. З 1978 у складзе Маскоўскага раёну.

## Мікрараён
У 2012 на месцы вёскі Трышын распачатае будаўніцтва аднайменнага мікрараёну, абмежаванага вуліцамі Маскоўскай, Багданчука, Васьняцова.

## Турыстычная інфармацыя
* Бескурганны могільнік (II—III стагодзьдзі н. э.). Застаўся ад плямёнаў вельбарскай культуры
* 
* Абэліск у гонар расейскага вайскавода Аляксандра Суворава (1952), які быў тут падчас здушэньня паўстаньня Касьцюшкі.
* Санаторная школа інтэрнат па вуліцы Трышынскай, 20 — былая сядзіба ўкраінскага пісьменьніка Аляксея Старажэнкі

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Беларусі
Катэгорыя:Мікрараёны Берасьця
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Катэгорыя:Гістарычныя раёны Берасьця
Гарадэнка

**Гарадэнка** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 56 км². Насельніцтва 8722 чал. (1 студзеня 2024).

## Гісторыя
* 1195: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1668: магдэбурскае права.
* 1940: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Даліна (горад)

**Даліна** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 27 км². Насельніцтва 20 716 чал. (2024).

## Гісторыя
* 979: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1525: магдэбурскае права.
* 1939: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Косаў (Івана-Франкоўская вобласьць)

**Косаў** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 11,38 км². Насельніцтва 8517 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя
* 1424: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва

## Крыніцы
Надворная

**Надво́рная** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 25,53 км². Насельніцтва 22 000 чал.

## Гісторыя
* 1589: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1939: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы
Сьняцін

**Сьня́цін** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 35,29 км². Насельніцтва 10 156 чал. (1 студзеня 2012).

## Гісторыя
* 1158: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1448: магдэбурскае права.
* 1939: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

### Колькасьць

### Мова

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XII стагодзьдзі
Тлумач

**Тлумач** () — места ў Івана-Франкоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 19,57 км². Насельніцтва 8600 чал. (2023).

## Гісторыя
* 1213: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1448: магдэбурскае права.
* 1939: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIII стагодзьдзі
Катэгорыя:Гарады Івана-Франкоўскай вобласьці
Забастоўка ў Белавескай пушчы (1932—1933)

**Забасто́ўка ў [[Белавеская пушча|Белаве́скай пу́шчы]]** — забастоўка ў Пружанскім павеце Палескага ваяводзтва, якая доўжылася з 15 кастрычніка 1932 да сярэдзіны лютага 1933. Адна з найбольш масавых забастовак на акупаванай палякамі тэрыторыі Беларусі: удзел у ёй узялі лесарубы і вазакі 17 вёсак; іх падтрымалі працаўнікі тартакоў і сяляне больш як 40 вёсак Пружанскага павету. Агульная колькасьць удзельнікаў паўстаньня ацэньваецца ў 7 тысячаў чалавек.

Больш за 100 удзельнікаў забастоўкі былі арыштаваныя. Аднак урэшце дырэкцыя дзяржаўных лясоў вымушаная была задаволіць патрабаваньні пратэстоўцаў. Заработак быў падвышаны на 50—70% і гарантаванае лекаваньне за кошт дзяржавы ў выпадку цяжкіх хваробаў і калецтваў.

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Гісторыя Пружанскага раёну
Катэгорыя:Падзеі 1932 году
Катэгорыя:Падзеі 1933 году
Катэгорыя:Выступленьні ў Беларусі
Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:Белавеская пушча
Катэгорыя:Камуністычная партыя Заходняй Беларусі
Барыслаў

**Барысла́ў** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 37 км². Насельніцтва 32 473 чал. (1 студзеня 2022).

Разьмешчаны на поўдні цэнтральнай частцы Драгобыцкага раёну, на рацэ Тысьменіца ў перадгор’і і на паўночна-ўсходніх схілах Украінскіх Карпат (Усходнія Бескідаў) на адлегласьці 99 км ад Львову і 12 км ад Драгобычы. Адзінае горад у сьвеце, якое вырасла на прамысловым нафта-азакерытавыя і газавым радовішчы.

Паблізу Барыслава разьмешчаны Нацыянальны парк «Сколеўскія Бескіды».

Файл:Борислав. Церква св. Анни. Cerkiew Sw. Anny (do r. 1945 kosciol Sw. Barbary).jpg|Барыслаў. Царква св. Ганны.
Файл:Церква святої Анни (фрагмент).JPG|Барыслаў. Царква св. Ганны (фрагмэнт)


## Гісторыя
* 1387: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1906: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego (1880—1902), I, pp. 332—334: «Borysław» 

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі
Трускавец

**Трускавэц**, **Трускавец** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 7 км². Насельніцтва 34 000 чал. (2024).

## Гісторыя
* 1469: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва

Дынаміка нацыянальнага складу:

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Шаптыцкі

**Шаптыцкі** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 23 км². Насельніцтва каля 61 тыс. чал. (01.07.2024).

## Гісторыя
* 1692: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1951: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шаптыцкага раёну
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Сяргей Багданчук

**Сярге́й Яўхі́мавіч Багданчу́к** ( (паводле іншых зьвестак — у 1909 року), вёска Касьцяні Слонімскага павету Гарадзенскай губэрні, Расейская імпэрыя — 4 красавіка 1933, вёска Гузьні Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва, Другая Рэч Паспалітая) — дзяяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі ў 1920—1930-я, адзін з пачынальнікаў камсамольскіх арганізацыяў на Слонімшчыне. Псэўданімы: *Жэнька, Старык*.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. Скончыў 6 клясаў, працаваў сталяром.

З 1925 року чалец камсамолу, сакратар ячэйкі ў роднай вёсцы. У 1927 року абраны сакратаром Слонімскага падпольнага акруговага камітэту Камуністычнага саюзу моладзі Заходняй Беларусі. Сябра Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі з 1928 року. Неаднаразова арыштоўваўся польскімі ўладамі.

У 1928 зьехаў у Маскву, дзе ў 1932 скончыў Камуністычны ўнівэрсытэт нацыянальных меншасьцяў Захаду (Масква). Па вяртаньні ў Заходнюю Беларусь быў сакратаром Пінскага акругкаму КПЗБ, а ў ліпені 1932 прызначаны сакратаром Берасьцейскага акругкаму КПЗБ. На даручэньне ЦК партыі ўзначальваў найбуйнейшы страйк лесарубаў і вазакаў у Пружанскім павеце (9 сьнежня 1932 — люты 1933), які скончыўся выкананьнем патрабаваньняў забастоўцаў.

4 красавіка 1933 року арыштаваны паліцыянтамі на явачнай кватэры ў вёсцы Франопаль Берасьцейскага павету. Пасьля жорсткіх катаваньняў у паліцэйскім участку забіты на беразе ракі Мухавец ля вёскі Гузьні.

## Ушанаваньне памяці
Імем Сяргея Багданчука названая адна з вуліц былой вёскі Гузьні (цяпер у складзе Берасьця).

У 1970 року ў пасёлку Мухавец Берасьцейскага раёну ля будынку сярэдняй школы ўсталяваны помнік Багданчуку (скульптар ).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Вуліца С. Я. Багданчука

Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім павеце (Гарадзенская губэрня)
Катэгорыя:Памерлі ў Берасьцейскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Берасьцейскім павеце (Палескае ваяводзтва)
Катэгорыя:Ахвяры забойстваў
Катэгорыя:Сябры Камуністычнага саюзу моладзі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Сябры Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Самбар

**Самбар** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 24 км². Насельніцтва на 1 студзеня 2025 году — 34 000 чал.

## Гісторыя
* 1241: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1241: атрымаў статус места.
* 1390: магдэбурскае права.

## Насельніцтва

## Асобы
* Андрэй Кузьменка (Кузьма Скрябін) — украінскі спявак, прадусар, пісьменнік, актор, лідар гурту «Скрябін».
* Мікалай Калэса — украінскі кампазытар, дырыжор, пэдагог, заснавальнік украінскай дырыжорскай школы.
* Уладзімеж Антаневіч — польскі археоляг

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Самбарскага раёну
Моршын

**Мо́ршын** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 24 км². Насельніцтва 6100 чал. (2024).

## Курорт
У 1878 годзе ў Моршыне адчынілі «Ўстанову для лячэння грудных хваробаў», што паклала пачатак кліматычнаму курорту. У 1879 годзе тагачасны ўласьнік курорта Баніфацы Штылер ачысьціў першыя 2 шахтавыя калодзежы зь мінэральнай вадой. У 1881 годзе прафэсар Львоўскага ўнівэрсытэту В. Радзішэўскі правёў хімічны аналіз першай крыніцы. Павышанае ўтрыманьне сульфатна-магнавых соляў у мінэральнай вадзе сталі выкарыстоўваць для адновы пашкоджаных вузаў печані, зьняцьця запаленьня жоўцевыводных шляхоў, паляпшэньня пячоначнага крыватоку і нармалізаваньня абмену рэчываў. Жаўцягонным, мачагонным і слабільным дзеяньнем мінэральнай вады сталі лячыць захворваньні органаў страваваньня, мочавыводных шляхоў і алергію. За 2011 год у Моршыне аздаравілася звыш 30 000 чалавек, зь іх найбольшы лік замежнікаў склалі жыхары Беларусі. На 2012 год санаторна-курортны комлекс «Моршынурорт» налічваў звыш 1300 супрацоўнікаў, працаваў круглы год і ўлучаў 5 санаторыяў, бальнеалякарню, лекавальна-дыягнастычны цэнтар і палац культуры. Тэрмін лячэньня складаў ад 18 да 21 дня. Санаторыі прапаноўвалі адна- і 2-пакаёвыя нумары ад ашчадных да раскошных.

Паказаньнямі да лячэньня мінэральнай вадой служылі хранічныя запаленьні печані (гепатыт) і жоўцевага пухіра (халецыстыт), неабвостранае запаленьне падстаўнікавай залозы (панкрэатыт), парушэньне рухавасьці (дыскінэзія) жоўцевыводных шляхоў і кішачніка, хранічнае запаленьне страўніка (гастрыт), язвавая хвароба страўніка і 12-палай кішкі ў стане паслабленьня, хранічныя запаленьні тоўстай (каліт) і тонкай кішак (энтэракаліт), хваробы апэраванага страўніка і абмену рэчываў (атлусьценьне, цукровы дыябэт і мачакіслы дыятэз), спадарожныя хваробы: астэахандроз (адкладаньне соляў), мачаплоцевыя хваробы (у тым ліку плоцевыя разлады), нэўроз і апрамененасьць, у тым ліку ў выніку Чарнобыльскай катастрофы. Лячэньне на курорце ўлучае: мінэральныя ванны і душ, кішачнае арашэньне, гінэкалягічнае арашэньне і спрынцаваньне, гразелячэньне, масаж (звычайны, гінэкалягічны, падкарэньніцы, падводны душ-масаж, расслабляльны), інгаляцыі (алейная, з адварам лекавай травы, мінэральна-эўкаліптавы аэразоль). Штодзённае лячэньне ўваходзіла ў цану пуцёўкі. У аптэках таксама прадавалі рапу (мінэральны канцэнтрат).

## Гісторыя
* 1482: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва

## Крыніцы
Новы Раздол

**Новы Раздол** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 23,6 км². Насельніцтва 28 500 чал.

## Гісторыя
* 1953: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Угнаў

**Угнаў** () — места ў Чырванаградзкім раёне Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 2,48 км². Насельніцтва 939 чал. (1 студзеня 2022).

Угнаў вядомы як самы маленькі горад ва Ўкраіне — на 1 студзеня 2013 году тут налічвалася толькі 1007 жыхароў.

## Гісторыя
* 1360: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1462: магдэбурскае права.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі
Катэгорыя:Населеныя пункты Шаптыцкага раёну
Бобрка

**Бобрка** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 5,14 км². Насельніцтва 3761 чал. (1 студзеня 2022).

## Гісторыя
* 1211: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1469: магдэбурскае права.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Багданчук

**Багданчу́к** — беларускае прозьвішча, утворанае ад імя Багдан.

Вядомыя носьбіты:

* Аляксандар Багданчук (1905—1976) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, мэмуарыст.
* Сяргей Багданчук (1911—1933) — беларускі рэвалюцыянэр-бальшавік.
* Яўген Багданчук (1927—2005) — Герой Сацыялістычнай Працы.

## Глядзіце таксама
* Бандарчук
* Багдановіч
* Багданаў
Морыцбург (замак у Саксоніі)

**Замак Морыцбург** () — былая загарадная рэзыдэнцыя саксонскіх курфюрстаў дому Вэтынаў, разьмешчаная ў гміне Морыцбург, у 14 км ад Дрэздэну.

Замак носіць імя курфюрста Морыца Саксонскага, які ў 1542—1546 гадах пабудаваў загарадны дом, дзе спачываў з прыдворнымі пасьля паляўнічых забаваў. У 1661—1671 гадах па праекце В. К. фон Кленгэльса да замка была прыбудаваная барочная капліца. 

Курфюрст Аўгуст Моцны загадаў капітальна перабудаваць замак, прыстасаваўшы яго да густаў XVIII стагодзьдзя, што і было ажыцьцёўлена ў 1723—1733 гадах пад назіраньнем прыдворнага архітэктара М. Пёпэльмана. Пазьней угодзьдзі вакол замка ўпрыгожыліся вытанчанымі павільёнамі — такімі, як Фазанавая хатка (1769—1782).

## У кінэматографе
Замак Морыцбург быў адным з тых месцаў, дзе ў 1973 годзе здымаўся фільм «Тры гарэшкі для Папялушкі».

Катэгорыя:Замкі Нямеччыны
Морыцбург (неадназначнасьць)

Назву **Морыцбург** маюць:

* Морыцбург — гміна ў акрузе Майсэн нямецкай зямлі Саксонія
* Морыцбург — замак у Саксоніі
* Морыцбург — замак у нямецкім горадзе Гале-на-Заале
* Морыцбург — замак у нямецкім горадзе Цайц
Сымфонія №3 (Бэтговэн)

**Сымфонія № 3 мі-бэмоль мажор, [[Опус (музыка)|Op]]. 55 («Гераічная»)** — сымфонія Людвіга ван Бэтговэна. Першапачаткова была напісаная Бэтговэнам у гонар Напалеона, ягонага лёсу й гераічнай дзейнасьці, якая была кумірам многіх з таго пакаленьня. Але ў далейшым, з-за расчараваньня Бэтговэна ў палітыцы Напалеона, Бэтговэн выкрасьліў імя Напалеона з партытуры сымфоніі, не зьмяніўшы пры гэтым ніводнай ноты.

Сымфонія лічыцца сымбалем сталасьці музыкі клясыцызму канца XVIII стагодзьдзя. Яна таксама прадставіла ідэі рамантызму ў музыцы, якія шырока распаўсюдзіліся ў XIX стагодзьдзі. Трэцяя Сымфонія была распачатая Бэтговэнам адразу пасьля напісаньня Сымфоніі №2, у 1803 годзе, і скончаная ў жніўні 1804-га. Першае выкананьне адбылося ў Вене 7 красавіка 1805 году.

## Інструмэнтоўка
Сымфонія была напісаная для 2 флейтаў, 2 габояў, 2 клярнэтаў у сі-бэмоль, 2 фаготаў, 3 валторнаў у мі-бэмоль, 2 трубаў у мі-бэмоль і до, літаўраў у мі-бэмоль і сі-бэмоль, а таксама струннай сэкцыі.

## Форма

Складаецца з 4-х частак:
# Allegro con brio
# Marcia funebre: Adagio assai
# Scherzo: Allegro vivace
# Finale: Allegro molto

Працягласьць усё сымфоніі складае каля 50 хвілінаў.

## Выкарыстаньне другой часткі ў пахавальных цырымоніях
Другая частка, *Marcia funebre* () часта выконваецца на пахавальных цырымоніях. Бостанскі сымфанічны аркестар пад кіраўніцтвам Сяргея Кусявіцкага выканаў «Пахавальны марш» Бэтговэна ў гонар сканаўшага Франкліна Рузвэлта. Сымфонія была цалкам выкананая пад кіраўніцтвам Бруна Вальтэра на канцэрце памяці ў гонар Артура Тасканіні. Гэтак жа сымфонія была выкананая на разьвітальнай цырымоніі Фэлікса Мэндэльсона ў 1847 годзе.

*Marcia funebre* быў таксама выкананы Мюнхэнскім філярманічным аркестрам на пахавальнай службе пасьля Мюнхэнскай разаніны, якая адбылася ў часе Алімпіяды 1972 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Партытура Сымфоніі №3

Катэгорыя:Сымфоніі
Катэгорыя:Творы Людвіга ван Бэтговэна
Рэчкаўскі сельсавет (Веткаўскі раён)

**Рэ́чкаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Рэчкі.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны ў складзе Рэчкаўскай (з 9 траўня 1923 году — Сьвяцілавіцкай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Сьвяцілавіцкага (з 4 жніўня 1927 году — Веткаўскага, з 12 лютага 1935 году — Сьвяцілавіцкага, з 17 сьнежня 1956 году — Веткаўскага, з 25 сьнежня 1962 году — Гомельскага, з 6 студзеня 1965 году — Веткаўскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

16 ліпеня 1954 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаваных Рудня-Шлягінскага і Ўхоўскага сельсаветаў.

У 1992 годзе сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Сьвяцілавіцкаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 4

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 242

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1919 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1992 годзе
Трыё

**Трыё** (, ) — музычны ансамбль з трох музыкантаў-выканаўцаў, вакалістаў альбо інструмэнталістаў. У джазавай музыцы тыповы склад трыё ўключае фартэпіяна (радзей гітару), кантрабас і сэкцыю ўдарных. У рок-музыцы трыё, як правіла, уключае гітару, бас-гітару і сэкцыю ўдарных, пры гэтым адзін з музыкаў ці ўсё музыкі таксама сьпяваюць. Магчымыя й іншыя склады трыё, як то гурт «Emerson, Lake & Palmer» замест гітары выкарыстаў клавішныя. Тэрмінам трыё называюць таксама музычны твор для трох інструмэнтаў альбо пеўчых галасоў.

## Вонкавыя спасылкі
* Музычная энцыкляпэдыя, М., 1973—82

Катэгорыя:Музыка
Турка

**Ту́рка** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 3 км². Насельніцтва 6800 чал. (1 студзеня 2024).

## Гісторыя
* 9 ст.: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў IX стагодзьдзі
Буск

**Буск** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 3,84 км². Насельніцтва 8667 чал. (1 студзеня 2020).

## Гісторыя
* 1097: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1411: магдэбурскае права.

## Насельніцтва
### Колькасьць

### Мова

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Cities & towns of Ukraine 
* Банк даних Державної служби статистики України 

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Явараў

**Я́вараў** (, ) — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 23,35 км². Насельніцтва 15 тысяч чал. (з улікам імігрантаў).

## Клімат

## Гісторыя
* 1436: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1569: магдэбурскае права.
* 1939: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Фатаздымкі

1. Яворів.Церква Різдва Богородиці (дер.jpg
ВП яворов церковь юрия1.jpg
Hrm4.jpg
Saints Peter and Paul church, Yavoriv (01).jpg


1. Яворів.Пам'ятник Т.Г.Шевченку.jpg
1. Яворів.Пам'ятник Вербицькому М., українському композитору.jpg
Pam5.jpg


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі
Белетрыстыка

**Белетры́стыка** ( — «мастацкая літаратура») — апавядальная мастацкая проза — раманы, аповесьці, апавяданьні, навэлы.

Сёньня часта пад белетрыстыкай разумеюць «масавую літаратуру», якая супрацьстаіць «высокай літаратуры», — але дагэтуль дакладнага вызначэньня гэтых паняцьцяў не існуе, што ўласна й абцяжарвае дыскурс па гэтым пытаньні.

У рэчаіснасьці, белетрыстыка супрацьстаіць публіцыстыцы, г.зн. дакумэнтальнаму жанру.

Катэгорыя:Літаратура
Катэгорыя:Мастацкая літаратура
Тройка НКУС

**Тройка НКУС** — орган пазасудовага вынясеньня прысудаў у СССР, існаваў у 1937—1938 гадах падчас Вялікага тэрору. Тройкі фармаваліся звычайна на ўзроўні вобласьці. Складаліся з начальніка падразьдзяленьня НКУС, сакратара абкама партыі й пракурора. Яшчэ раней тройкі пры калегіі ОГПУ — папярэдніка НКУС — выносілі прысуды па артыкулах крымінальнага кодэксу.

31 ліпеня 1937 Мікалай Яжоў падпісаў ухвалены Палітбюро загад НКУС № 0447 «Аб апэрацыі па рэпрэсіраваньню былых кулакоў, крымінальнікаў і іншых антысавецкіх элемэнтаў», у якім вызначалася задача разгрому «антысавецкіх элемэнтаў» і склад «аператыўных троек» па паскораным разглядзе справаў такога роду. У склад тройкі звычайна ўваходзілі: старшыня — мясцовы начальнік НКУС, чальцы — мясцовыя пракурор і першы сакратар абласнога, краявога або рэспубліканскага камітэту ВКП(б). Для кожнага рэгіёну Савецкага Саюза ўсталёўваліся ліміты па «Першай катэгорыі» (расстрэл), і па «Другой катэгорыі» (зьняволенне ў лягер на тэрмін ад 8 да 10 год).

Асновы спрашчэньня працэдураў судаводзтва, якія тычыліся толькі злачынстваў, зьвязаных з тэрарыстычнымі актамі й тэрарыстычнымі арганізацыямі супраць работнікаў савецкай улады, былі закладзеныя яшчэ Пастановай ЦВК і СНК СССР ад 1 сьнежня 1934 году й злачынстваў, зьвязаных з дывэрсіямі й шкодніцтвам, — Пастановай ЦВК СССР ад 14 верасьня 1937 году. Пастановы пачалі тэндэнцыю прымяненьня рэпрэсіўнымі органамі спрошчаных працэдураў сьледзтва й судаводзтва, што паўплывала ў позьнім часе на замену вядзеньне судаводзтва пазасудовымі органамі, такімі як тройкі НКВД. Спрошчаная працэдура судаводзтва супярэчыла нормам 111 артыкулу Канстытуцыі 1936 году, якая прадугледжвала без выключэньняў адкрытасьць судовага працэсу й забесьпячэньня абвінавачанаму права на абарону.

## Судовая практыка
Рашэньні выносіліся тройкай завочна — па матэрыялах справаў, якія прадстаўляюцца органамі НКУС, а ў некаторых выпадках і пры адсутнасьці якіх-небудзь матэрыялаў — па прадстаўляных сьпісах арыштаваных (напрыклад, зь Ігаркі ў Краснаярск сьпісы на сьцьвярджэньне «тройкі» падаваліся па тэлеграфе). Працэдура разгляду справаў была вольнай, пратаколаў не вялося. Характэрнай прыкметай справаў, якія разглядаліся «тройкамі», была мінімальная колькасьць дакумэнтаў, на падставе якіх выносілася рашэньне пра ўжываньне рэпрэсіі. У кардоннай вокладцы з друкарскімі надпісамі «Абсалютна сакрэтна. Захоўваць вечна» звычайна падшытыя: пастанова пра арышт, адзіны пратакол ператрусу й арышту, адзін ці два пратаколы допыту арыштаванага, абвінаваўчае заключэньне. Сьледам у форме таблічкі з трох ячэек на палову аркуша ідзе рашэньне «тройкі». Рашэньне «тройкі» абскарджаньню не падлягала, і, як правіла, заключным дакумэнтам у справе зьяўляўся акт пра прывядзеньне прысуду ў выкананьне.

## Вынікі дзейнасьці троек
Са жніўня 1937 году па лістапад 1938 па прысудах троек 390 тыс. чалавек былі пакараныя сьмерцю, 380 тыс. адпраўленыя ў лягеры ГУЛагу.

## Крыніцы й заўвагі

Катэгорыя:Вялікі тэрор
Вялікія Масты

**Вялі́кія Масты́** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 0,791 км². Насельніцтва 5800 чал.

## Гісторыя
* 1472: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1549: магдэбурскае права.
* 1559: атрымалі статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Стрый

**Стрый** — гэта:

* Стрый — дзядзька па бацьку
* Стрый — горад у Львоўскай вобласьці Ўкраіны
* Стрый — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі
Віньнікі

**Віньнікі** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 6,6 км². Насельніцтва на 1 студзеня 2018 году — 17 437 чал.

## Гісторыя
* 1352: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1666: магдэбурскае права.
* 1933: атрымаў статус места.

## Насельніцтва
### Колькасьць

### Мова

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Глыняны

**Глыняны** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 5,45 км². Насельніцтва 2900 чал. (2025).

## Гісторыя
* 1379: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1397: магдэбурскае права.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIV стагодзьдзі
Трыскайдэкафобія

**Трыскайдэкафо́бія** (ад  — «3», *καί* — «і», *δεκα* — «10» і *φόβος* — «страх», «фобія») — боязь ліку 13; гэта прымха зьвязаная з боязьзю пятніцы 13, вядомаю таксама як *параскевідэкатрыяфобія*.

Тэрмін «трыскайдэкафобія» ўпершыню ўжыў Айсэдор Корыят у сваёй кнізе *Abnormal Psychology*.

## Паходжаньне
Існуе аблуда, што найранейшыя згадкі пра лік 13 як нешчасьлівы сустракаюцца ў бабілёнскім зводзе законаў Хамурапі (каля 1780 да н. э.), у якім нібыта прапушчаны трынаццаты закон. Насамрэч гэты кодэкс ня меў нумарацыі, а ў перакладзе Л. В. Кінга 1910 року прапушчаны адзін пункт:
Калі гандляр скончыў (свой) лёс (т. б. сканаў), пакупнік павінен атрымаць кампэнсацыю у, напрыклад, пяціразовым памеры з маёмасьці прадаўца.

Іншыя пераклады Кодэксу Хамурапі ўключаюць гэты 13-ы артыкул.

Паводле вераваньняў некаторых хрысьціянаў лічыцца, што на Апошняй вячэры 13-м чалавекам за сталом сядзеў Юда, які здрадзіў Ісусу. Аднак у Бібліі нічога не сказана пра парадак, у якім апосталы сядзелі за сталом. Да таго ж лік 13 ня ёсьць нешчасьлівым у юдэя-хрысьціянскай традыцыі. Так, кніга Выхад пералічвае трынаццаць атрыбутаў міласэрнасьці Божае. Некаторыя хрысьціянскія цэрквы таксама ўжываюць гэтыя 13 атрыбутаў у сваіх набажэнствах.

Магчыма, трыскайдэкафобія была вядомая таксама й вікінгам. Лічыцца, што ў пантэоне нарвэскіх багоў Локі быў 13-м. Дакладней, ён быў адным з арганізатараў забойства Бальдра, і быў 13-м госьцем на ягоным пахаваньні. Магчыма, адсюль паходзіць прымха, паводле якой з 13 чалавек, што сабраліся разам за абедзенным сталом, адзін абавязкова памрэ ў наступным року.

Старажытныя пэрсы верылі, што дванаццаць задыякальных сузор’яў кантралявалі месяцы году, і кожнае зь іх кіравала Зямлёй цягам 1000 рокаў. Па сканчэньні пэрыяду ўсіх кіраваньняў зямля і неба зьнікнуць у хаосе. Таму ў пэрсаў лік 13 атаясамліваецца з хаосам, і па традыцыі яны праводзяць трынаццаты дзень паводле іранскага календару па-за хатамі, каб не прыцягваць няўдачу.

У пятніцу, 13 кастрычніка 1307 року Філіп IV (кароль Францыі) аддаў загад на арышт усіх тампліераў. У XX стагодзьдзі гэты факт стаў вельмі папулярным для абгрунтаваньня «нешчасьлівасьці» пятніцы 13.

У 1881 уплывовыя жыхары Нью-Ёрку на чале зь ветэранам Грамадзянскай вайны капітанам Ўільямам Фаўлерам вырашылі пакласьці канец гэтай і некаторым іншым забабонам. Яны стварылі абедзенны клюб пад назваю «Клюб трынаццаці». На першым пасяджэньні ў пятніцу 13 студзеня 1881 а 20:13 13 чальцоў клюбу селі разам за стол у пакоі №13 у памяшканьні клюбу. Каб трапіць у пакой, госьці праходзілі пад лесьвіцай і сядалі між купак рассыпанай солі. Цягам наступным 40 рокаў ва ўсёй Паўночнай Амэрыцы паўсталі падобныя «клюбы 13-ці». Іхняя дзейнасьць актыўна асьвятлялася ў прэсе, а сярод удзельнікаў клюбаў былі пяць будучых прэзыдэнтаў ЗША ад Чэстэра Артура да Тэадора Рузвэльта.

## Глядзіце таксама
* Параскевідэкатрыяфобія — боязь пятніцы 13

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* MathWorld

Катэгорыя:Фобіі
Катэгорыя:Прымхі
Катэгорыя:Нумаралёгія
Гарадок (Львоўская вобласьць)

**Гарадок** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны, разьмешчаны на адлегласьці 25 км ад Львову. Плошча 30 км². Насельніцтва 16 510 чал. (24.07.2025).

## Гісторыя
* 1213: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1389: магдэбурскае права.
* 1387: атрымаў статус места.

Гарадок упершыню ўпамінаецца ў 1213 Нестарам-летапісцам як пасяленьне Галіцка-Валынскага княства.
Пачатак гораду сыходзіць да пэрыяду Кіеўскай Русі і часоў Галіцка-Валынскага княства (XI-XIV стст.)

## Культавыя збудаваньні

File:John the Baptist Church Horodok(LvivOblast) 01.JPG|Царква Сьвятога Яна Хрысьціцеля (драўляная)
File:М.Городок. Костел Воздвиження Святого Хреста..JPG|Рымакаталіцкі касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа.
File:Церква Благовіщення. Городок..JPG|Царква Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Багародзіцы (каменная)
File:Францисканський монастир (мур.).JPG|Царква Перамяненьня, XV ст. (Былы францішканскі кляштар).
Файл:Городок. Церква Святого Духа.JPG|Царква Сьвятога Духа.
Файл:Церква Святого Миколая з дзвіницею (1510 р.).JPG|Царква сьвятога Мікалая з званіцай (1510)
Файл:Gródek Jagielloński - Sąd powiatowy.jpg


## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Дубляны

**Дубля́ны** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 4,95 км². Насельніцтва 8000 чал. (2025).

## Гісторыя
* 1468: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1978: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Львоўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Катэгорыя:Населеныя пункты Львоўскага раёну
Жыдачаў

**Жыда́чаў** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 13 км². Насельніцтва 10 600 чал. (2024).

## Гісторыя
* 1164: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1393: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Населеныя пункты Стрыйскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XII стагодзьдзі
Жоўква

**Жоўква** () — места ў Львоўскай вобласьці Ўкраіны. Плошча 7,6 км². Насельніцтва 13,5 тыс. чал. (2025).

## Клімат

## Гісторыя
* 1597: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1603: атрымаў статус места.

## Насельніцтва

ImageSize = width:1030 height:350
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:15000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:31 align:left
 bar:1939 from:0 till:10300
 bar:1959 from:0 till:7731
 bar:1970 from:0 till:9581
 bar:1979 from:0 till:11032
 bar:1989 from:0 till:12649
 bar:1992 from:0 till:13300
 bar:1998 from:0 till:13700 color:cobar2
 bar:2001 from:0 till:13474
 bar:2003 from:0 till:13423
 bar:2004 from:0 till:13381
 bar:2005 from:0 till:13368
 bar:2006 from:0 till:13330
 bar:2007 from:0 till:13349
 bar:2008 from:0 till:13378
 bar:2009 from:0 till:13377
 bar:2010 from:0 till:13427
 bar:2011 from:0 till:13455
 bar:2012 from:0 till:13518
 bar:2013 from:0 till:13594
 bar:2014 from:0 till:13629
 bar:2015 from:0 till:13718
 bar:2016 from:0 till:13774
 bar:2017 from:0 till:13834
 bar:2018 from:0 till:13827
 bar:2019 from:0 till:13864
 bar:2020 from:0 till:13899
 bar:2021 from:0 till:13895
 bar:2022 from:0 till:13852

PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1939 at: 10300 text: 10,300 shift:(-14,5)
 bar:1959 at: 7731 text: 7,731 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 9581 text: 9,581 shift:(-14,5)
 bar:1979 at: 11032 text: 11032 shift:(-14,5)
 bar:1989 at: 12649 text: 12,649 shift:(-14,5)
 bar:1992 at: 13300 text: 13,300 shift:(-14,5)
 bar:1998 at: 13700 text: 13,700 shift:(-14,5)
 bar:2001 at: 13474 text: 13,474 shift:(-14,5)
 bar:2003 at: 13423 text: 13,423 shift:(-14,5)
 bar:2004 at: 13381 text: 13,381 shift:(-14,5)
 bar:2005 at: 13368 text: 13,368 shift:(-14,5)
 bar:2006 at: 13330 text: 13,330 shift:(-14,5)
 bar:2007 at: 13349 text: 13,349 shift:(-14,5)
 bar:2008 at: 13378 text: 13,378 shift:(-14,5)
 bar:2009 at: 13377 text: 13,377 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 13427 text: 13,427 shift:(-14,5)
 bar:2011 at: 13455 text: 13,455 shift:(-14,5)
 bar:2012 at: 13518 text: 13,518 shift:(-14,5)
 bar:2013 at: 13594 text: 13,594 shift:(-14,5)
 bar:2014 at: 13629 text: 13,629 shift:(-14,5)
 bar:2015 at: 13718 text: 13,718 shift:(-14,5)
 bar:2016 at: 13774 text: 13,774 shift:(-14,5)
 bar:2017 at: 13834 text: 13,834 shift:(-14,5)
 bar:2018 at: 13827 text: 13,827 shift:(-14,5)
 bar:2019 at: 13864 text: 13,864 shift:(-14,5)
 bar:2020 at: 13899 text: 13,899 shift:(-14,5)
 bar:2021 at: 13895 text: 13,895 shift:(-14,5)
 bar:2022 at: 13852 text: 13,852 shift:(-14,5)


Żółkiew, dawny kościół Wniebowzięcia NMP (HB48).jpg
2вул. Воїнів УПА, 3.jpg
Жовква Вілла (мур).jpg
Żółkiew, cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła (HB5).jpg


Вул.Львівська, 14.jpg
Zhovkva Lvivska Str. 8-10 Dwelling House (YDS 8767).jpg
Zhovkva Assembly Square 17 Dwelling House (YDS 8804).jpg


## Крыніцы
Treasure Island Dizzy

**«Treasure Island Dizzy»** () — другая з сэрыі гульняў пра чалавекападобнае яйка. Гульня распрацаваная брытанскімі братамі Філіпам і Эндру Олівэрамі і выдадзеная Codemasters у жніўні 1988 року Codemasters.

## Гульнявы працэс
Гульня адрозьніваецца ад сваёй папярэдніцы палепшанай анімацыяй. У ёй заўважна меней ворагаў у параўнаньні зь першай часткай, больш увагі аддаецца разьвязаньню ламанінаў. Мэта гульні — вырашыць ланцужок разнастайных заданьняў, пасьля чаго Дызі зможа здабыць човен і вярнуцца да сваёй сям’і і сяброў. Іншым новаўвядзеньнем, якое захавалася і ў наступных гульнях сэрыі Dizzy, сталі староньнія квэсты, падчас якіх трэба сабраць 30 манэтаў.

Крытыкі называюць гэтую гульню адной з найскладанейшых у сэрыі, паколькі Дызі мае толькі адно жыцьцё, у адрозьненьне ад усіх астатніх гульняў, а лінейка ўзроўню здароўя пэрсанажу яшчэ не прымянялася. Хоць у гэтай частцы зьявілася магчымасьць цягаць адначасна тры прадметы, аднак патрэбны прадмет немагчыма выбраць у інвэнтары, не перабраўшы ўсе па чарзе. Такім чынам, напрыклад, знаходзячыся пад вадой і спрабуючы падняць знойдзеную рэч, Дызі можа захлынуцца, калі ў ягоным інвэнтары дыхальная трубка знаходзілася на версе сьпісу.

Яшчэ больш ускладняе выкананьне задачы тое, што для перамогі неабходна выканаць дзьве задачы: уцячы з вострава і сабраць 30 манэтаў. Некаторыя з манэтаў схаваныя па-за прадметамі інтэр’еру, таму гэта таксама няпростая задача.

## Успрыняцьце
У 2004 року вэрсія для ZX Spectrum заняла 16-е месца ў сьпісе найлепшых гульняў усіх часоў па выніках галасаваньня часопісу «Your Sinclair».

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Treasure Island Dizzy на MobyGames
* Treasure Island Dizzy на World of Spectrum

Катэгорыя:Кампутарныя гульні 1988 году
Катэгорыя:Гульні для Amiga
Катэгорыя:Гульні для Amstrad CPC
Катэгорыя:Гульні для Atari ST
Катэгорыя:Гульні для CD32
Катэгорыя:Гульні для Commodore 64
Катэгорыя:Гульні для Nintendo Entertainment System
Катэгорыя:Гульні для ZX Spectrum
Катэгорыя:Гульні для ZX Spectrum
Катэгорыя:Dizzy
Катэгорыя:Гульні Codemasters
Катэгорыя:Кампутарныя гульні, распрацаваныя ў Вялікабрытаніі
Triakel

**Triakel** (вымаўляецца «*Трыа́кэль*») — швэдзкі фольк-рок-гурт, заснаваны ў 1995 годзе ў  горадзе Эстэрсунд. У склад гурта ўваходзяць Эма Гэрдэлін (сьпеў), Чэль-Эрык Эрыксан (скрыпка) і Янэ Стрэмстэт (фісгармонія): усе яны вядомыя па ўдзеле ў гуртах Garmarna і Hoven Droven. Рэпэртуар гурта складаецца з народных песьняў і музыкі, пераважна з паўночнашвэдзкіх ляндскапаў Гэльсынглянд і Емтлянд.

## Дыскаграфія
* *Triakel* (CD, травень 1998)
* *Innan gryningen* (сынгл, 1999, разам з Бэні Андэрсанам)
* *Vintervisor* (CD, лістапад 2000)
* *Sånger från 63° N* (CD, травень 2004)
* *10 år med Triakel* (CD, 2005)
* *Ulrikas minne – Visor från Frostviken* (CD, 2011)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Скандынаўскія фолк-гурты
Катэгорыя:Швэдзкія фольк-рок-гурты
Катэгорыя:Швэдзкія музычныя гурты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1995 годзе
Рудня-Шлягінскі нацыянальны польскі сельсавет

**Ру́дня-Шля́гінскі нацыяна́льны польскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёну. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Рудня-Шлягіна.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны Рудня-Шлягінскі сельсавет у складзе Рэчкаўскай (з 9 траўня 1923 году — Сьвяцілавіцкай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР, які затым рэарганізаваны ў нацыянальны польскі; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Сьвяцілавіцкага раёну (з 4 жніўня 1927 году — Веткаўскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

У наступстве сельсавет пераўтвораны ў беларускі.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 240

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Хізавагарыстаўскі сельсавет

**Хізавага́рыстаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сьвяцілавіцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Хізы.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны ў складзе Рэчкаўскай (з 9 траўня 1923 году — Сьвяцілавіцкай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Сьвяцілавіцкага раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). У 1927 годзе сельсавет перайменаваны ў Хізоўскі.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 253

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сьвяцілавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1919 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1927 годзе