Северскаданецк

**Северскаданецк** (), да 2024 году **Севераданецк** ()&nbsp;— места на ўсходзе Украіны ў Луганскай вобласьці, адміністратыўны цэнтар аднайменнай грамады  ды аднайменнага раёну. Адно з найважнейшых прамысловых мест Данбасу, цэнтар хімічнай прамысловасьці Украіны.

Разьмешчанае на Данбасе паміж рэкамі Северскі Данец і Баравая, ўваходзіць да складу Северскаданецка-Лісічанскай аґлямэрацыі.

## Гісторыя
Севераданецк быў заснаваны ў 1934 року ў межах места Лісічанск у зьвязку з будаўніцтвам Лісічанскага хімічнага камбінату і першапачаткова зваўся *Лісхімстрой*.

Ад ракі Северскі Данец (), якая ў XIX і да сярэдзіны XX стагодзьдзя мела назву  (пазьней ), места атрымала расейскую назву *Северодонецк*.

Украінская назва мае досыць заблытаную гісторыю. У Загадзе Прэзыдыюму Вярхоўнай Рады Ўкраінскай ССР ад 27 студзеня 1950 року «Пра перайменаваньне пасёлка мескага тыпу Лісхімстрой Лісічанскага раёну Варашылаўградзкай вобласьці» назва места была пазначаная як С**є**в**є**родонецьк. Аднак такое напісаньне ва ўкраінскай мове памылковае, і ў шматлікіх крыніцах (слоўніках, мапах і афіцыйных дакумэнтах) замацавалася выпраўленае напісаньне, аднак яно не было афіцыйна прынятае.

Згодна зь §&nbsp;108 дзейнага правапісу назва места павінна гучаць як **Сіверськодонецьк**, што адпавядае этымалёгіі (ад украінскай назвы ракі ). Гэтая назва ўвайшла ў энцыкляпэдыі і даведнікі савецкіх часоў («Савецкая энцыкляпэдыя гісторыі Ўкраіны» ды інш.), а таксама ў Энцыкляпэдыю ўкраіназнаўства. У сучасных друкаваных выданьнях сустракаецца таксама варыянты С**і**в**е**родонецьк, **С**є**в**е**родонецьк**.

У самім месьце да сярэдзіны 1990-х пераважна выкарыстоўвалася напісаньне *Сєверодонецьк*, хоць сустракаліся *Северодонецьк* і *Сєвєродонецьк*. У 1995 року быў зацьверджаны герб места, на якім назва напісана як Сєвєродонецьк. Пасьля гэтага пачаў шырока выкарыстоўвацца менавіта такі варыянт. 11 красавіка 2008 року ў «Ведамасьцях Вярхоўнай Рады Ўкраіны» было апублікаванае пацьверджаньне першаснай афіцыйнай формы назвы, прынятай Прэзыдыюмам Вярхоўнай Рады Ўкраінскай ССР 27 студзеня 1950. Адгэтуль места ў афіцыйных дакумэнтах называецца С**є**в**є**родонецьк.

Пад час прэзыдэнцкай кампаніі 28 лістапада 2004 року ў Северскаданецку адбыўся , арганізаваны Партыяй рэгіёнаў. Сярод іншага дэлегаты вылучылі ідэю аддзяленьня ўсходніх і паўднёвых рэгіёнаў у асобнае дзяржаўнае ўтварэньне ў адказ на Аранжавую рэвалюцыю. Праект атрымаў у народзе глумліва-зьневажальную назву-абрэвіятуру «Паўднёва-Ўсходняя Ўкраінская Аўтаномная Рэспубліка». Пазьней тагачасны кандыдат у прэзыдэнты Віктар Януковіч адмовіўся ад ідэі і публічна выказаў падтрымку саборнасьці Ўкраіны.

Увесну 2014 году Северскаданецк апынуўся ў зоне дзеяньня сэпаратысцкіх баевікоў і расейскіх наймітаў на ўсходзе Ўкраіны, у выніку чаго гэты горад, а таксама іншыя часткі поўдня й цэнтру Луганскае вобласьці быў захоплены баевікамі самаабвешчанай Луганскай народнай рэспублікі. Горад стаў адным з найбольш паўночных раёнаў, кантраляваных баевікамі, але станам на 22 ліпеня гэтага ж году ў горадзе быў адноўлены канстытуцыйны лад Украіны ў рамках антытэрарыстычнай апэрацыі ў вобласьці.

19 верасьня 2024 году Вярхоўная Рада Ўкраіны пераіменавала места *Севераданецк* на *Северскаданецк* у межах дэрусыфікацыі.

## Насельніцтва

## Эканоміка
Севераданецк — цэнтар хімічнай прамысловасьці.

### Транспарт
Севераданецк мае даволі разгалінаванае транспартнае злучэньне зь іншымі местамі Ўкраіны: аэрапорт, чыгунка, міжгароднія аўтобусы. У самім месьце дзейнічае разгалінаваная сетка ўнутры — і прымескіх транспартных маршрутаў тралейбусаў, аўтобусаў, маршрутных таксі.

## Адукацыя і навука
ВНУ: Інстытут падвышэньня кваліфікацыі, падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі кадраў (з 1967), Севераданецкая філія Міжрэгіянальнай акадэміі кіраваньня пэрсаналам (з 1997), Севераданецкі тэхналягічны інстытут, Севераданецкая філія Кіеўскага эканамічнага інстытуту мэнэджмэнту.

Чатыры ПТВ, вышэйшая прафэсійная вучэльня, музычная вучэльня, хіміка-мэханічны тэхнікум.

20 сярэдніх школаў, дзіцячыя мастацкая і 2 музычныя школы, гуманітарна-эстэтычная гімназія, 3 профільныя ліцэі, 16 дашкольных установаў.

## Ураджэнцы і жыхары
* Васіль Волга&nbsp;— старшыня Ўсеўкраінскай грамадзкай арганізацыі «Грамадзкі кантроль», у 2004 року быў адным з кандыдатаў у прэзыдэнты.
* Сьняжана Анопка&nbsp;— супэрмадэль, займае 13-е месца сярод найдаражэйшых мадэляў плянэты.
* Ёсіп Курлат&nbsp;— паэт, дзіцячы пісьменьнік, перакладнік.
* Алена Лукаш&nbsp;— украінскі юрыст, палітык.

## Спорт
Футбольны клюб «Хімік». Жаночыя валейбольны клюб «Севераданчанка» — адна з наймацнейшых камандаў жаночага чэмпіянату, чэмпіён 2009 року.

Дзейнічае лядовы палац.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына Севераданецку
* Севераданецкі інфармацыйны каталёг&nbsp;— мескія арганізацыі, прамысловасьць, культура й інш.
* Украінская геральдыка. Севераданецк

Катэгорыя:Населеныя пункты Луганскай вобласьці