Грамадзянская вайна ў Лібіі

**[[Грамадзянская вайна]] ў Лібіі** — узброенае сутыкненьне 2011 году між войскамі ўраду Муамара Кадафі і паўстанцаў, што прывяло да зрынаньня ўраду. З паветра і мора паўстанцаў падтрымлівалі войскі дзяржаваў Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы.

## Хада
* 15 лютага: уначы ў  некалькі сотняў пратэстоўцаў біліся з паліцыянтамі праз арышт праваабаронцы.
* 16 лютага: 4 забітых у сутычках пратэстоўцаў з паліцыяй у горадзе Эль-Бэйда, 38 параненых у сутычцы дэманстрантаў з паліцыянтамі ў Бэнгазі праз арышт юрыста і праваабаронцы Фатхі Турбіля.
* 17 лютага: Дзень гневу — затрыманьне 14 арганізатараў пратэсту ў Трыпалі, у Бэнгазі 24 забітыя.
* 18 лютага: у Бэнгазі накіравалі войскі, на вуліцы выйшла некалькі тысячаў чалавек, дэманстранты падпалілі будынак дзяржаўнай радыёстанцыі, у выніку разгону лягера прыхільнікаў апазыцыі загінула 35 чалавек, агулам з 15 лютага загінула 84 асобы, у Эль-Бэйда адбыліся сутычкі з паліцыяй.
* 20 лютага: ад 15 лютага загінула 233 чалавекі, каля тысячы — параненыя, урадавыя войскі абстрэльвалі барыкады снарадамі, салдаты гарнізона ў Бэнгазі зь некалькімі адзінкамі бронетэхнікі перайшлі на бок дэманстрантаў.
* 21 лютага: у Трыпалі дэманстранты падпалілі шэраг будынкаў ураду і дзяржаўных тэлекампаніяў, увечары вайсковыя самалёты абстралялі дэманстрантаў, у Лібіі адключылі тэлефонную сувязь.
* 23 лютага: сілы апазыцыі занялі ўсход краіны, міністар унутраных справаў  абвясьціў аб сваёй адстаўцы і заклікаў войска перайсьці на бок удзельнікаў пратэстаў, салдаты ў горадзе  (муніцыпалітэт Эль-Бутнан) перайшлі на бок апазыцыі, ля Бэнгазі лётчыкі катапультаваліся й разьбілі вайсковы самалёт дзеля ўнікненьня загаду бамбаваць горад, ад 15 лютага загінула 640 чалавек, зь іх каля 300 у Трыпалі, 230 — у Бэнгазі.
* 24 лютага: урадавае войска атакавала паўстанцаў у гарадах  і  (мун. Эз-Завія), паўстанцы занялі горад  (мун. Эн-Нугат-эль-Хумс) і заявілі аб паходзе на Трыпалі дзеля зрынаньня Муамара Кадафі.
* 27 лютага: паўстанцы занялі горад Завія.
* 2 сакавіка: урадавае войска заняла горад  (мун. Эль-Вагат).
* 4 сакавіка: некалькі сотняў дэманстрантаў патрабавалі адстаўкі Муамара Кадафі ў Трыпалі.
* 5 сакавіка: у Лібіі заблякавалі доступ да сеціва.
* 6 сакавіка: паўстанцы ўзялі нафтапрамысловы горад  (мун. Сырт), але пакінулі горад  (мун. Сырт).
* 11 сакавіка: урадавае войска выбіла паўстанцаў з гарадоў Завія і Рас-Лануф.
* 14 сакавіка: урадавае войска захапіла горад Зуара.
* 16 сакавіка: ўрадавае войска захапіла горад  (мун. Эль-Вагат).
* 18 сакавіка: Рада бясьпекі ААН ухваліла рашэньне аб забароне палётаў над Лібіяй, што дазволіла замежных войскам зьбіваць лібійская ваенныя самалёты.
* 19 сакавіка: уначы амэрыканскія, брытанскія і францускія караблі і зьнішчальнікі нанесьлі ўдары, у тым ліку 110 крылатымі ракетамі «», па 20 пунктах супрацьпаветранай абароны (СПА) Лібіі.
* 21 сакавіка: паветраны ўдар па рэзыдэнцыі Муамара Кадафі ў Трыпалі.
* 22 сакавіка: вывядзеньне з ладу больш як паловы аб’ектаў СПА.
* 24 сакавіка: зьнішчэньне  ля  (мун. Тарабулус).
* 26 сакавіка: паўстанцы захапілі нафтавы порт Брэга і горад Адждабія.
* 27 сакавіка: паўстанцы занялі порт Уджала, францускія летакі зьнішчылі 5 лібійскіх баявых самалётаў і 2 верталёты.
* 28 сакавіка: паўстанцы захапілі Рас-Лануф.
* 30 сакавіка: урадавае войска выбіла паўстанцаў зь Бін Джавада, Брэгі і Рас-Лануфа.
* 1 красавіка: кіраўнік выведкі й міністры замежных справаў і нафтавай прамысловасьці Лібіі выехалі ў Туніс празь нежаданьне падтрымліваць Кадафі.
* 2 красавіка: у выніку месяца баёў за Місурату 240 забітых, каля тысячы параненых.
* 13 сакавіка: паўстанцы вярнулі сабе горад Адждабія пасьля зьнішчэньня паветраным ударам Арганізацыі Паўночнаатлятычнай дамовы (АПАД) 60 адзінак бронетэхнікі ўрадавага войска.
* 21 красавіка: паўстанцы захапілі памежныя пасты Дэхіба і  (мун. Налут) на мяжы з Тунісам.
* 24 красавіка: за 2 месяцы  Місураты звыш тысячы загінулых.
* 1 траўня: уначы ад паветранага ўдару АПАД па Трыпалі загінулі 29-гадовы сын  і тры ўнукі Муамара Кадафі.
* 2 траўня: увечары ўрадавае войска абрынула на горад  (мун. Эль-Джэбаль-эль-Гарбі) 10 ракетаў «» за далучэньне да паўстанцаў.
* 10 траўня: праз вайну краіну пакінулі каля 260 тысячаў чалавек.
* 11 траўня: паўстанцы захапілі горад Зарык (25 км на захад ад Місураты).
* 20 траўня: паветранымі ўдарамі АПАД патапіла 8 ваенных караблёў у марскіх партах гарадоў Трыпалі,  (мун. Эль-Маграб) і .
* 30 траўня: 120 афіцэраў урадавага войска, у тым ліку 5 генэралаў і 2 палкоўнікі, пакінулі Лібію.
* 14 чэрвеня: урадавае войска адступіла з гораду  (мун. Эль-Джэбаль-эль-Гарбі).
* 22 жніўня: паўстанцы прабіліся ў Трыпалі і паланілі сыноў  і , звыш 1500 загінулых, больш за 5 тысячаў параненых.
* 23 жніўня: у баі за Трыпалі загінула звыш 400 чалавек, 2 тысячы параненых.
* 25 жніўня: брытанская армія прызнала ўдзел сваіх  у захопе Трыпалі.
* 15 верасьня: урадавае войска засталося ў 4 гарадах — Сырт,  (мун. Місурата), Джуфра і  (мун. Сабга).
* 18 кастрычніка: паўстанцы выбілі ўрадавае войска з гораду Бані-Валід.
* 20 кастрычніка: паўстанцы занялі горад Сырт, Муамар Кадафі загінуў.
* 22 кастрычніка: прэм’ер-міністар  Махмуд Джыбрыль выказаў намер правесьці парлямэнцкія выбары праз 8 месяцаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Падзеі 2011 году