Магілёўская правінцыя

**Магілёўская правінцыя** — правінцыя Магілёўскай губэрні Расейскае імпэрыі. Створаная на анэксаванай тэрыторыі Аршанскага павету Віцебскага ваяводзтва   году пры першым падзелу Рэчы Паспалітай. Скасаваная .

## Гісторыя
 году да падпісаньне дакумэнтаў дагавору пра падзел  Расеяй, Аўстрыяй і Прусіяй з умовамі падзелу Рэчы Паспалітае Кацярына ІІ загадала стварыць Магілёўскую губэрню з Магілёўскай, Аршанскай, Віцебскай, Рагачоўскай правінцый (губэрнскі горад Магілёў) і Пскоўскую губэрню з Пскоўскай, Вялікалуцкай, Дзьвінскай, Полацкай правінцый (губэрнскі горад Апочка) й прызначыла генэрала графа Захара Чарнышова Беларускім генэрал-губэрнатарам,  а генэрал-маёра Міхаіла Кахоўскага Магілёўскім губэрнатарам і генэрал-маёра Міхаіла Крэчэтнікава Пскоўскім губэрнатарам. Па прапанове графа Захара Чарнышова Віцебск быў далучаны да Пскоўскай губэрні. У пачатку жніўня  войскі Расеі, Аўстрыі й Прусіі адначасова  ўвайшлі на тэрыторыю Рэчы Паспалітай згодна папярэднім дамоўленасьцям ад 19 лютага 1772 году,  году ў Пецярбургу была падпісана канвэнцыя паміж Расеяй, Прусіяй і Аўстрыяй пра частковы падзел Рэчы Паспалітай. Да Расейскай Імпэрыі адышлі: Інфлянцкае, большая частка Полацкага (па правым беразе Дзьвіны), амаль усе Віцебскае (па левым беразе Друці й Дняпра), Амсьціслаўскае ваяводзтвы, усходняя частка Рэчыцкага павету Менскага ваяводзтва з гарадамі Амсьціслаў, Віцебск, Ворша, Гомель, Магілёў, Полацак, Прапойск, Рагачоў, Чачэрск.

 году Кацярына ІІ падпісала закон («плакат») пра прызначэньне жыхарам тэрміну для прыняцьця прысягі, пра пастанову слупоў на новых межах, пра збор у скарб з усіх прыбыткаў і пра суды па тамтэйшых правах і звычаях. Празь месяц Чарнышоў паведамляў пра ўчыненьне ў Беларускіх губэрнях вопісу аб пагалоўным збору падаткаў, аб пераводзе мытні на новую мяжу й пра збор з тавараў пошлін, пра карчмы й гандаль віном і сольлю, пра здачу на арэнду вёсак.

Магілёўская правінцыя ўтворана . Правінцыя кіравалася непасрэдна губэрнатарам і губэрнскай канцылярыяй.

  Магілёўская правінцыю ўлучылі ў Магілёўскую япархію, касьцёлы й кляштары падпарадкавалі Каталіцкай кансысторыі на чале з Біскупам,  а ўніяцкія цэрквы й кляштары Ўніяцкай кансысторыі на чале з Арцыбіскупам. Папскія булы й наказы забаранялася апавяшчаць без дазволу імпэратара.
Адначасова вызвалілі на паўгоду жыхароў ад платы падаткаў. Але ўжо ў красавіку заснавана камісія аб вывучэньні стану зямлі й маёмасьці, дзеля вывучэньня магчымых выплат падаткаў, і прызначаны памеры падаткаў.

 былі заснаваны губэрнскія й правінцыяльныя Земскія суды.  пачалі рэгуляваць гандаль сольлю.

  падзялілі правінцыю на Быхаўскі павет, Магілёўскі павет і Шклоўскі павет, якія кіраваліся Камісарыятамі.

 году паміж Расеяй і Рэччу Паспалітай быў падпісаны расейскім амбасадарам і чальцамі соймавай камісіі трактат «пра аднаўленьне міру паміж абедзьвюма дзяржавамі й пра далучэньне да Расеі некаторых ад Рэчы Паспалітай зямель». Па гэтым трактаце, паміж Расеяй і Рэччу Паспалітай усталёўваліся мір, згода і сяброўства на падставах Варшаўскага трактата 1768 году. Дзеля поўнага спыненьня ўсіх памежных спрэчак паміж дзьвюма дзяржавамі. Рэч Паспалітая саступала Расеі вядомую прастору сваёй зямлі. Расея адмаўлялася ў будучыні ад усіх праў і дамаганьняў на якую ні будзь вобласьць Рэчы Паспалітай, абавязвалася надаць рыма-каталікам абодвух абрадаў у адышоўшых да яе абласьцях поўную волю ў веры й недатыкальнасьць маёмасьці, гарантавала Рэчы Паспалітай захаваньне ў моцы ўсіх тых канстытуцый вольнага рэспубліканскага й незалежнага кіраваньня. У асобным акце, прынятым  году, Расея гарантавала Рэчы Паспалітай захаваньне кардынальных правоў.  году гэты акт і дагавор пра падзел атрымалі фармальную санкцыю па пасяджэньні сойма ў Варшаве.

  дазволілі гандляваць прыгоннымі сялянамі ва ўсіх губэрнях, пры ўмове выплаты падаткаў.

Правінцыя была скасавана ў 1777 годзе ў адпаведнасьці з Устанаўленьнямі для кіраваньня губэрняў Усерасейскай імпэрыі.

## Адміністрацыйны падзел
На тэрыторыі Магілёўскай правінцыя разьмяшчаліся: Магілёўская эканомія, бунейшыя прыватныя ўладаньні — Быхаўскае графства й Шклоўскае графства. 3  1773 году падзялялася на паветы Быхаўскі павет, Магілёўскі павет і Шклоўскі павет у якія ўваходзілі 19 мястэчак, 61 сяло й 627 вёсак — каля 164 тыс. чалавек падатковага насельніцтва. 3 66,7 тыс сялянаў мужчынскага полу 26,1 тыс на лежала памешчыкам, 1,9 тыс — духавенству, астатнія — дзяржаве. 
 
## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Анішчанка, Я. К. Магілёўская правінцыя. //  — С. 459.
* Анішчанка, Я. К. Магілёўская правінцыя. //  — С. 21. 
* 
* 
* Філатава А. М. Першы падзел Рэчы Паспалітай. //  — С. 483. 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
  

Катэгорыя:Беларусь у складзе Расейскай імпэрыі
Правінцыі