Плаг

**Плаґ**, таксама **плаг** ( альбо *plug*) — паджанр трэп музыкі, які зьявіўся ў сярэдзіне 2010-х праз распаўсюджваньне на стрымінгавай пляцоўцы SoundCloud. Ён быў папулярызаваны выканаўцамі паўднёвага гіп-гопу й характарызуецца глыбокімі 808 басавымі лініямі, яркімі мэлёдыямі й мэлядычным вакалам.

У адрозьненьне ад мэйнcтрым трэпа, які вызначаецца насычанымі бітамі са складанымі хай-хэт узорамі, плаґ лічыцца лятуцьлівым, бяспрымусным, атмасфэрным, касьмічным, паветраным і мінімалістычным. Жанр таксама мае такія асаблівасьці як: агульная пышная й джазавая атмасфэра; незямныя мультыінструмэнтальныя гармоніі й мэлёдыі; разрэджанае й расслабленае напісаньне драм-партыі зь нячастымі хай-хэтамі; густыя басавыя лініі. Замест складаных хай-хэт партый, выкарыстоўваных у мэйнстрым-трэпе, у плаґе ў асноўным выкарыстоўваюцца рытм-пропускі, крэш-цымбалы й рэзкія акцэнтаваныя снэйры на паўтактах. Як апісвае крытык, плаґ найлепш слухаць у адзіноце, «адчуваць так, як гэта задумана: як дзённы транс у самотным месцы».

Вакальна, плаґ вар’уецца ад інструмэнталаў без вакалу да рэп-песьняў альбо песьняў зь мяккім сьпевам. Флоў, якія выкарыстоўваюцца ў плаґу, вар’уюцца ад агрэсыўных да аслаблых і мяккіх.

## Этымалёгія
Жанр атрымаў сваю назву на SoundCloud ад тэґу «Plug!», які ўдзельнікі калектыву BeatPluggz выкарыстоўваюць у сваіх бітах з 2013 г. MexikoDro, сябра гэтага калектыву, сьцьвярджаў, што вакал для тэґу запісаў StoopidXool альбо нехта іншы з Beatpluggz. Спачатку тэґ гучаў як «Plugs!», але пазьней яны скарацілі яго да «Plug!»

Для апісаньня жанру выкарыстоўваюцца абодва варыянты «plugg» і «plug». Іншыя назвы жанру ўключаюць апісальныя тэрміны, такія як «new wave» і «smooth jazz» (ня блытаць з жанрамі new wave і smooth jazz).

## Гісторыя

### Вытокі й першая мэйнстрымная хваля

Вытокі плаґу ўзыходзяць да вытворчага стылю бітмэйкера Zaytoven, які сфармаваўся пад уплывам госьпел і соўл музыкі, а таксама й іншых уплываў паўднёвага рэпу, такіх як OutKast і да кроўнага паджанру гіп-гопу пад назвай Chicago Bop. Плаґ зьявіўся прыкладна ў 2013 годзе як стыль напісаньня бітоў калектывам пад назвай Beatpluggz, у які ўваходзяць бітмэйкеры з Атланты MexikoDro й StoopidXool. Плаґ быў натхнёны Zaytoven, Project Pat, Juicy J, Gucci Mane, рэп гуртам D4L і саўндтрэкам Paper Mario кампаніі Нынтэнда. MexikoDro і яго сябры з Beatpluggz заваявалі аўдыторыю праз пляцоўку SoundCloud, дзе плаґ атрымаў андэґраўнд прыхільнікаў. Плаґ быў апісаны як «блізкі да эмбіенту й п’янлівы», моцны адыход ад папулярных стыляў таго часу.

Прыкладна з 2014 году такія рэперы, як Playboi Carti, Rich The Kid, Diego Money, Kodak Black, Lil Yachty, Famous Dex, Yung Bans, Thouxanbanfauni, D Savage і Reese LaFlare, пачалі працаваць з Beatpluggz і выпусьцілі такія трэкі, як «Broke Boi» (ад Playboi Carti), «Plug!» (ад Rich the Kid і Kodak Black), «Hella O's» (ад Lil Yachty), «New Wave» (ад Rich the Kid і Famous Dex), «Harrassin Me» (ад Kodak Black і Humble Haitian), «Dresser» (ад Yung Bans), «No Cap» (ад Yung Bans і Reese LaFlare), тым самым упершыню зьвярнуўшы на плаґ увагу, зрабілі яго мэйнстрымам. Прыкладна ў той жа час рэпер Nebu Kiniza запісаў свой вірусны сынґл «Gassed Up» (пазьней сэртыфікаваны як плятынавы) на той жа біт, які быў выкарыстаны ў трэку «Plug!» ад Rich the Kid. Сярод усіх, Playboi Carti быў першым, хто ацаніў бітмэйкерскі стыль Beatpluggz. Нягледзячы на тое, што «Broke Boi» стаў яго прарыўным хітом, Playboi Carti не заплаціў MexikoDro за гэты й іншыя яго біты, як MexikoDro пазьней сьцвярджаў у інтэрв’ю. Ці заплаціў Rich the Kid за біт, выкарыстаны ў яго трэку «Plug!», які таксама стаў хітом таго часу, таксама застаецца няпэўным.

Падчас першай хвалі мэйнстрыму, плаґ-біты, у асноўным напісаныя Beatpluggz, таксама дапамаглі сфармаваць кар’еру UnoTheActivist, Thouxanbanfauni й Yung Gleesh.

Першая мэйнстрымная хваля плаґу была ў асноўным фэдам і хутка зьнікла, калі рэперы (Famous Dex, Rich the Kid, Lil Yachty) пачалі працаваць зь іншымі прадуцэнтамі. Playboi Carti апублікаваў разрыў у супрацы з MexikoDro і перайшоў да працы з Pi’erre Bourne, які не рабіў плаґ-біты. Нягледзячы на вышэйпамянёныя падзеі, у той час у андэґраўндзе плаґ захоўваў пасьлядоўную дынаміку роста прыхільнікаў і эвалюцыю, у асноўным дзякуючы анляйн-цэнтрычнаму характару паджанру.

### Другая хваля: Плаґнб-сцэна
Новая хваля плаґу пачалася ў 2017—2020 гадох і ўзьнікла зь некалькіх крыніц. Па-першае, зьявіўся новы стыль плаґу пад назвай **плаґнб**, які аб’яднаў яго з мэлядычнымі, лятуцьлівымі, сучаснымі R&B сынтэзатарамі. Сярод стваральнікаў гэтага новага стылю былі XanGang, калектыў прадуцэнтаў Surreal Gang, бітмэйкеры CashCache і Dylvinci,  рэпер Lil Shine, рэперы-прадуцэнты Corey Lingo і Neiburr, і цяпер неіснуючы мастацкі калектыў SlayWorld, у які ўваходзілі выканаўцы Izaya Tiji, Autumn!, Summrs і Kankan.

У той жа час зьявілася новая хваля рэпераў, пераважна арыентаваных на плаґ. Многія зь іх вырасьлі, слухаючы плаґ-музыку, а менавіта BoofPaxkMooky, стыль якога, як апісваецца, нагадвае эпоху супрацы Playboi Carti й MexikoDro. Яго мікстэйп «Four Seasons» 2021 году (біты напісаныя StoopidXool), на думку крытыка лічыцца адным з самых дакладных прыкладаў плаґ-музыкі. Tony Shhnow і 10kdunkin, прынесьлі уплыў R&B 1990-x і больш раньняга паўднёвага гіп-гопу ў плаґ. Бліжэй да 2020 году таксама зьявілася новая плеяда плаґ-вытворцаў, найбольш вядомыя зь якіх — CashCache і Cash Cobain. CashCache быў апісаны як «асноўны будаўнічы» плаґ-гуку, які выкарыстоўвалі BoofPaxkMooky, Tony Shhnow і 10kdunkin. Ён таксама лічыцца чалавекам, які прынес больш лаўнж-музыкі й больш джазу ў плаґ,  стварыўшы новы стыль, які атрымаў назву «сонны плаґ».

Прыкладна ў той час у 2019 годзе StoopidXool і Cash Cobain працавалі над альбомам «XOOL SUMMER» разам з нью-ёрцкім рэперам FLEE, у які ўвайшоў вірусны плаґнб-хіт «SWISH / USE 2», запісаны ў супрацоўніцтве з Brent Faiyaz.

Пакуль творчасьць BoofPaxkMooky, Tony Shhnow, 10k Dunkin і FLEE апісвалася як «вяртаючая ў ратацыю найбольш трушны плаґ», Lil Tecca, Autumn!, SSGKobe і SoFaygo пашыралі плаґ-гук, выпусьціўшы TikTok-хіты «Show Me Up», «Knock Knock» і «Thrax».

У 2019—2020 на сцэне працягвалі зьяўляцца новыя імёны: Summrs і Autumn! прынесьлі ўплыў гуку, тыповага для «SadBoys» пад кіраўніцтвам Yung Lean у плаґ. Іншыя новыя імёны — KA$HDAMI, 1600j і RewindRaps, Tana й іншыя.

У той жа час Drake прыцягнуў увагу да плаґ-музыкі. Ён упершыню запісаў песьню пад назвай «Plug» на плаґ-біт прыкладна ў 2017 годзе, нібыта для свайго альбома Scorpion, але пазьней песьня была выдалена з трэкліста й зноў зьявілася ў інтэрнэце толькі ў 2020 годзе. Пазьней, таксама ў 2020 годзе, Дрэйк уключыў плаґ-трэк «From Florida with Love» (напісаны MexikoDro) у свой мікстэйп Dark Lane Demo Tapes. Мяркуецца, што прычынай уключэньня песьні ў трэкліст была другая хваля мэйнстрыма плаґу, пра якую ведаў Drake.

У 2021 годзе рэпер RXKNephew выпусьціў больш за 400 песьняў, некаторыя зь якіх былі апісаны як «плаґнб».

У 2022 годзе выканаўца з Атланты Glokk40Spaz пачаў прыцягваць увагу сваім новым хардкор стылем плаґ-музыкі. Гэты стыль быў заснаваны ў DMV-рэгіёне, дзе ён атрымаў назву **цёмны плаґ** (па-ангельску dark plugg). У адрозьненьне ад лятуцьлівай і мэлядычнай плаґ атмасфэры, цёмны плаґ (таксама вядомы як DMV-плаґ і эвіл плаґ) мае злавесны й агрэсыўны гук з шырокім выкарыстаньнем DMV-флоў.

### Распаўсюджваньне мікрападжанраў
Да канца 2021 году плаґ дасягнуў росквіту і атрымаў далейшае развіцьцё. Многія выканаўцы пачалі дадаваць у сваё гучаньне больш digicore-уплыва, напрыклад трэкі «2003» (ад DAESWORLD) і «Highschool» (ад jaydes).

У 2022 годзе мікражанр **гіпэрплаґ** стаў папулярным у TikTok і на SoundCloud, калі рэпер-прадуцэнт myspacemark пачаў дадаваць эфэкты гіпэрпопу ў плаґ-гук, аж да заявы, што ён вынайшаў новы паджанр. Было незразумела, ці быў задуманы гэты паджанр як высьмешлівы мем, але пасьля таго, як відэа з гіпэрплаґам сабралі дзясяткі тысячаў праглядаў у TikTok, многія прыхільнікі myspacemark паставіліся да гэтай ідэі больш сур’ёзна.

## Характарыстыка
Плаґ-музыка характарызуецца вытворчым стылем Beatpluggz, заснаваным MexikoDro. Згодна з CashCache, «простыя акорды, рэзкія 808 і паўтаральныя, захапляльныя мэлёдыі» зьяўляюцца тыповымі для плаґу. Па словах трэп-прадуцэнта Popstar Benny, асновай плаґ-музыкі зьяўляюцца «драм-партыі Zaytoven з вуліц Атланты і мэлёдыі, якія трохі больш „інтэрнэт“ і крыху больш „мэлёдыі зь відэагульняў“». 

### 808 і драм-партыі
Шматлікія крыніцы сьведчаць аб вытоках напісаньня плаґ драм-партый менавіта з выкарыстаньнем арыгінальных гукаў і пэркусыйных інструмэнтаў Zaytoven. Яго асабісты стыль склаўся пад уплывам вэст-коўст гіп-гопу канца 1990-х. Многія драм сэмплы, якія выкарыстоўвае Zaytoven, былі адданыя яму яго настаўнікам па бітмэйкінгу, JT the Bigga Figga, і працягваюць выкарыстоўвацца ім дагэтуль.

Драм-партыі Zaytoven апісваюць як разрэджаныя, качальныя і зь элемэнтамі сьвінгу. Напісаньне ненасычанай драм-партыі з частымі рытм-пропускаміі служыць таму, каб вызваліць акустычную прастору для прысутнасьці рэпера. Драм-партыі Zaytoven у асноўным сканцэнтраваны на цяжкіх 808, і, як казаў сам Zaytoven,
Zaytoven прыпісвае адчуваньне сьвінгу сваіх тыповых рытмаў апаратнаму сэмплеру MPC2000, якім ён карыстаецца на працягу сваёй кар’еры.

808, якія выкарыстоўваюцца ў плаґу й Zaytoven і пазьнейшымі плаґ-бітмэйкерамі, апісваюцца па-рознаму як густыя, жорсткія, моцныя, качальныя й глыбокія.

Драм-партыям Zaytoven уласьцівая палірытмічнасьць. На другім месцы пасьля 808 звычайна зьяўляецца клэп, які падае на кожны 2-і й 4-ы стук у такце. Яшчэ адна рытмічная лінія звычайна дадаецца некалькімі рэдкімі лініямі хай-хэтаў, якія адзначаюць толькі кожную 8-ю ноту, а ў іншым выпадку прыходзяць і сыходзяць шчыльна й выпадкова. Наступную драм-лінію ўтвараюць выпадковыя акцэнтаваныя снэйры. Zaytoven таксама звычайна выкарыстоўвае ў сваіх рытмах розныя дадатковыя ўдарныя элемэнты, такія як розныя вакальныя сэмплы (альбо г.з."вокс" сэмплы), бонга, шэйкеры (так званы «зайтовэнскі шэйкер») і гэтак далей, і, па словах Zaytoven, многія пазьнейшыя бітмэйкеры ў асноўным спрабавалі пераймаць яго напісаньне драм-партый, паўторна выкарыстоўваючы яго драм-гукі. Канчатковы біт звычайна ўключае некалькі нязначных варыяцый на працягу песьні; і ён можа ўключацца й выключацца на працягу ўсёй песьні, ствараючы «біт-кат» альбо «рытм-пропускі».

### Акорды й мэлёдыі
Сярод найбольш пазнавальных рысаў плаґу — яго запамінальныя, шматслойныя, створаныя пад уплывам відэагульняў ад Нынтэнда мэлёдыі зь інтэнсыўным выкарыстаньнем акордаў і ксілафону, перавага пэд-сынтэзатараў, простая, але энэргічная драм-партыя, з частымі крэш-цымбаламі, кропкавымі рымшотамі й іншымі ўдарнымі інструмэнтамі, такімі як маракасы, акцэнтныя снэйры й нячастыя хай-хэты, а таксама 808 замест кікаў. Клэпы часта выкарыстоўваюцца з наладамі эквалайзэру, дзе высокія частоты зрэзаны.

У адрозьненьне ад клясычных бітоў Zaytoven, якія ў значнай ступені абапіраліся на фартэпіянныя й арганныя рыфы разам зь мінімалістычнымі драм-партыямі, Beatpluggz захавалі паветраную атмасфэру, структуру й мінімалістычнасьць драм-партыі, але замест фартэпіяна й арганаў яны пераключылі акцэнт на больш сынтэзатарныя гукі. Таксама Beatpluggz далі розны выгляд хай-хэт узорам, снэйрам і іншым пэркусыйным інструмэнтам. 808, якія ўжываюцца Beatpluggz, таксама сталі параўнаўча цяжэйшымі за тыя, што ўжывае Zaytoven.

### Іншыя характарыстыкі
Сярод іншых азначальных рыс плаґ-музыкі — выкарыстаньне вакальнага сэмплу «Plug!», які спачатку зьявіўся як тэґ калектыву Beatpluggz, але пазьней стаў выкарыстоўвацца бітмэйкерамі, натхнёнымі Beatpluggz, якія ніколі не былі часткай калектыву.

Плаґ-выканаўцы могуць выкарыстоўваць розныя флоў, у тым ліку агрэсыўны, мяккі, шэпт, DMV-флоў і сьпевы.

### Туторыялы па напісаньню плаґ-музыкі на YouTube
Плаґ-біты ствараюцца вельмі хутка й, як зацьвярджаецца, іх лёгка паўтарыць бітмэйкеру. На YouTube разьмешчана велізарная колькасьць туторыялаў па напісаньню плаґ-бітоў, якія сустракаюцца пад назвамі «plugg type beat tutorial» альбо «how to make a plugg type beat», некаторыя зь іх вучаць ствараць плаґ ўсяго за 6 хвілінаў. Перад тым, як на YouTube зьявіліся першыя туторыялы па напісаньню плаґ-бітоў, сам MexikoDro зацьвярджаў у інтэрв’ю, што яму патрэбна ў сярэднім 15 хвілінаў, каб стварыць біт з нуля, зь якіх напісаньне самога біта займае 10 хвілінаў, а зьвядзеньне й яго майстарынг — каля 5. Zaytoven таксама звычайна не марнуе больш за 5-10 хвілінаў на стварэньне сваіх бітоў.

## Рэгіянальныя сцэны
Акрамя Злучаных Штатаў, зь сярэдзіны 2010-х да пачатку 2020-х плаґ прыжыўся й у Эўропе, асабліва ў Францыі, Нямеччыньне й постсавецкіх краінах, дзе мясцовыя сцэны сфармаваліся дзякуючы скейт-відэа, тэндэнцыям моды й росту папулярнасьці гіп-гоп музыкі.

### Францыя
Францускі парыскі рэпер Serane упершыню даведаўся пра плаґ пасьля праслухоўваньня трэка Playboi Carti «Broke Boi», што зьмяніла яго погляд на музыку. Ён сам пачаў тварыць плаґ і згуртаваў вакол сябе каманду дызайнераў і мастакоў, якія прыдумалі мясцовую эстэтыку зьмешваньня плаґ-музыкі зь павагай да японскага дызайнерскага адзеньня. Аб’яднаньне Serane, якое атрымала назву «#OneTruePath», было адзначана як чымсьці падобнае на Yung Lean і яго каманду SadBoys са Швэцыі, на якіх таксама ў свой час у значнай ступені паўплывалі амэрыканскія паджанры гіп-гопу.

Да зьдзіўленьня Serane, плаґ-прадуцэнты з Атланты падтрымалі намаганьні яго каманды. Пасьля таго, як ён быў супрацоўнічаў з рознымі амэрыканскімі бітмэйкерамі й рэперамі, у тым ліку з Atl Smook, BeezyB, 10kdunkin, Tony Shhnow, Dylvinci й CashCache, самі MexikoDro і StoopidXool зьвязаліся зь ім і прапанавалі разам працаваць над музыкай.

У той жа час Serane зазнаў шмат крытыкі дома ў Францыі, дзе панавала агрэсыўнае брытанскае дрыл-асяродзьдзе. Яго часта лічылі адкідам, галоўным чынам за яго нестандартны, менш зразумелы флоў.

Акрамя Serane, сярод іншых францускіх выканаўцаў плаґу — рэперы Southlove, Kasper939, Prince K, Yuri Online (усе зьяўляюцца сябрамі #OneTruePath), 8ruki, Lil Sandal, бітмэйкеры TTdafool, Voidd, Chenpol (таксама з #OneTruePath) й іншыя. Што цікава, Chenpol апісваецца як пачынальнік плаґу ў Францыі.

### Беларусь і постсавецкія краіны

Спачатку ў расейскамоўнай інтэрнэт-прасторы плаґ празвалі «*мінімалістычным трэпам*». Face звычайна называюць першым рэперам з Расеі, які пачаў чытаць на плаґ-біты ў 2016 годзе, выпусьціўшы такія песьні, як «Кот» (біт напісан MexikoDro), «Vans» (біт напісан MexikoDro) і «Revenge EP» (2017). Boulevard Depo быў яшчэ адным раньнім прыхільнікам плаґу ў Расеі з такімі песьнямі, як «Проснись и пеки» і «Rare First Basement» (абодва біты напісаныя FrozenGangBeatz у 2016), «Burnout» і «Snake In The Snacks» (абодва біты напісаныя NastyBoy Boo у 2018 г.).

Big Baby Tape таксама быў адным зь першых расейскіх рэпераў, які паставіў плаґ у цэнтар увагі, выпусьціўшы свой дэбютны міні-альбом «Hoodrich Tales» у 2018 годзе, які ён назваў «існасьцю плаґ-музыкі», паводле яго разуменьня.

Rocket, іншы расейскі рэпер, яшчэ больш папулярызаваў плаґ у Расеі сваім міні-альбомам «Supreme Swings» у 2020 годзе.

Ва Ўкраіне плаґ быў заснаваны музычным калектывам 044 KLAN, у прыватнасьці, рэперамі 044 ROSE і YAKATA 044.

У Беларусі плаґ-рух пачаў рэпер Sqwiij, выпусьціўшы ў 2022 годзе трэк «Беларуский плаг», які імгненна завірусіўся ў сацыяльнай сетцы TikTok. Прадстаўніком плаґнб-сцэны ёсьць Wavy Mroy, які набірае папулярнасьць пасьля выпуску песьняў «Viera» (2023), «Грук» (2024) і «Ціха» (2024).

### Аргентына
Выканаўцы з Аргентыны AgusFortnite2008 і Stiffy, распрацавалі рэгіянальны варыянт плаґу, які атрымаў назву **гіпэрплаґ**. Яны робяць адасланьні на сэрыялы, напрыклад South Park, а таксама застарэлыя інтэрнэт-мемы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка плаґ жанру на rateyourmusic.com

Катэгорыя:Гіп-гоп жанры
Катэгорыя:Трэп-музыка
Катэгорыя:Андэграўнд
Катэгорыя:2010-я ў культуры і мастацтве