Леў Гарошка

**Леў Гарошка** (, в. Трашчычы, Наваградзкі павет — 28 ліпеня 1977, Парыж) — грэка-каталіцкі сьвятар, архімандрыт, беларускі рэлігійны і грамадзкі дзеяч, дасьледнік гісторыі рэлігіі ў Беларусі, культуроляг, літаратар, аўтар артыкулаў і кніг, выдавец, рэдактар радыёпраграмаў.

Псэўданімы: Л. Іскра, Анатоль Жменя, Пракоп Каваль і інш.

## Біяграфія
Паходзіў зь вельмі беднай сям’і праваслаўных беларусаў уніяцкага паходжаньня.

### Адукацыя
У 1923—1931 гг. вучыўся ў Наваградзкай беларускай гімназіі. Праз пасярэдніцтва і дапамогу дырэктара гімназіі Яна Цеханоўскага і дырэктара беларускага музэю ў Вільні Антона Луцкевіча паступіў у Львоўскую грэка-каталіцкую багаслоўскую акадэмію (цяпер - сэмінарыя), дзе навучаўся ў 1931—1936 гг. Пасьля заканчэньня Акадэміі быў накіраваны для далейшых студыяў у Каталіцкі ўнівэрсытэт у Інсбруку (Аўстрыя), дзе ў 1936—1937 гг. як стыпэндыст мітрапаліта Андрэя Шаптыцкага.

### Сьвятарскае служэньне ў Беларусі
17 кастрычніка 1937 году з блаславеньня мітрапаліта Андрэя Шаптыцкага быў высьвячаны на сьвятара ўкраінскім грэка-каталіцкім біскупам Мікітам Будкам у прыватнай капліцы мітрапаліта ў Львове. Першую Боскую Літургію на Бацькаўшчыне сьвятар адслужыў ва ўніяцкай парафіі Далятычы на ягонай роднай Наваградчыне, дзе парахам тады быў а. Вячаслаў Аношка.
Душпастырскую працу пачаў у на Палесьсі ў Пінскай рыма-каталіцкай дыяцэзіі (1937—1939). Служыў у парафіях Угрынічы, Гарадная (Столінскі р-н), Стоўпцы, Збураж (Маларыцкі р-н). Перасьледаваўся за сваю душпастырскую і асьветніцкую дзейнасьць польскімі сьвецкімі ўладамі, стала знаходзіўся пад наглядам паліцыі.

Пасьля стварэньня ў верасьні 1939 г. Беларускага грэка-каталіцкага экзархату і прызначэньня ў кастрычніку 1940 г. Антона Неманцэвіча экзархам, а. Леў Гарошка 2 траўня 1942 г. быў абраны ў Раду экзархату і прызначаны намесьнікам экзарха.

У гады Другой сусьветнай вайны жыў у Баранавічах, працаваў на настаўніцкіх курсах, настаўнікам беларускай і лацінскай моваў у гандлёвай і мэдычнай школах, рэдакцыях газэтаў ды інш. Кіраўнік мэдычнай школы ў Баранавічах Мацьвей Смаршчок сьцьвярджаў, што а. Леў Гарошка уратаваў ад вывазу ў Нямеччыну моладзь з гэтай школы, якую немцы плянавалі накіраваць у працоўныя лягеры.

Прымаў удзел у Другім Усебеларускім кангрэсе.

### Нямеччына й Італія
З 1944 г. у эміграцыі. У 1945 г. займаўся арганізацыяй беларускага душпастырства ў Бэрліне і Мюнхэне.

З восені 1945 жыў у Рыме, дзе разам з Чэславам Сіповічам і Пётрам Татарыновічам займаўся арганізацыяй беларускага жыцьця сярод суродзічаў, якія апынуліся ў Італіі ў складзе Другога Корпусу польскай арміі, а таксама як бежанцы. Гарошка ўзначаліў Беларускі камітэт самапомачы (Comitato Caritativo Biancoruteno), задачай якога была матэрыяльная дапамога суродзічам. Сьвятары таксама чыталі асьветныя лекцыі з гісторыі Беларусі, вадзілі жаўнераў беларукага паходжаньня на экскурсіі па Рыме і, у выніку, навязалі кантакты з прыкладна 300 беларусамі. 

У 1946 г. выдаў беларускі малітоўнік «Божым шляхам» і актыўна зьбіраў сродкі на выданьне газэты «Беларускія навіны», якая выдавалася ў Парыжы шматтысячным накладам і рассылалася суродзічам па ўсім сьвеце — ад Скандынавіі да Афрыкі й Амэрыкі — у тым ліку ў лягеры для перамешчаных асобаў у Нямеччыне і Аўстрыі, дзе выдавецкая справа спачатку была забаронена, а таму менавіта «Беларускія навіны» сталі да лета 1947 г. галоўнай крыніцай інфармацыі для беларускай дыяспары. 

Леў Гарошка змог пераканаць Кангрэгацыю па справах усходніх цэркваў, што энцыкліка папы Пія ХІІ *Orientalis omnes* з нагоды 350-х угодкаў Берасьцейскай Уніі павінна была быць выдадзеная і на беларускай мове, а лацінскае слова «Rutheni» ў ёй — перакладзенае як «беларусы і ўкраінцы». Гэта стала важным момантам для таго, каб Апостальская Сталіца пачала ўспрымаць беларусаў як асобную нацыю.

### Парыж

16 кастрычніка 1946 г. Кангрэгацыя па справах усходніх цэркваў прызначыла Льва Гарошку рэктарам Беларускай каталіцкай місіі ў Францыі. У Парыжы а. Леў Гарошка ў 1947—1957 рэдагаваў і выдаваў беларускі рэлігійна-грамадзкі часопіс «Божым шляхам», браў актыўны ўдзел у жыцьці беларускай грамады і часта прадстаўляў яе ў каталіцкіх арганізацыях, на канфэрынцыях і кангрэсах. Неаднаразова дамагаўся ад францускага ўраду прызнаньня за ўцекачамі зь Беларусі права на беларускую нацыянальную прыналежнасьць у іх дакумэнтахб папулярызоўваў Беларусь у франкамоўных публікацыях. Удзельнічаў у працы Беларускага акадэміцкага каталіцкага аб'еднаньня "Рунь" і падтрымліваў цесную лучнасьць зь беларусамі ў Вялікабрытаніі, дзе жыцьцё паступова канцэнтравалася вакол асяродку, створанага Беларускай каталіцкай місіяй у Ангельшчыне. 

### Лёндан
Затым выехаў у Рым, дзе ў 1959 уступіў у навіцыят айцоў-марыянаў. У 1960 біскупам Чэславам Сіповічам быў накіраваны ў Лёндан і прызначаны рэктарам Беларускай каталіцкай місіі. У 1962—1969 гг. — ігумен манаскага дому айцоў-марыянаў у Лёндане. У 1965 годзе атрымоўвае годнасьць архімандрыта. Прымаў актыўны ўдзел у рэлігійным і культурным жыцьці беларускага замежжа. Сябра лёнданскага адзьдзелу Згуртаваньня беларусаў Вялікабрытаніі. Удзельнік ХІV Кангрэсу «Царква ў патрэбе» ў Кёнігштайне (31.07 — 04.08.1964).

### Рым

У 1970—1977 гг. а. Леў кіруе Беларускай службай Радыё Ватыкану і зьяўляецца рэктарам Беларускае каталіцкае місіі ў Францыі.

Памёр архімандрыт Леў у шпіталі ў Парыжы 28 ліпеня 1977 году. Пахаваны 8 жніўня 1977 году на могілках сьв. Панкрата ў Лёндане..

## Творчасьць
Выдаў дзясяткі кніжак і навуковых прац у самых розных галінах. Ён выдаў філязофска-тэалягічную кніжку «Душа» (Парыж, 1948), прыродазнаўчую «Паходжаньне чалавека ў святле сучасных фактаў» (Парыж, 1948), «Навука і рэлігія», гістарычныя кнігі «Сьв. Еўфрасіньня-Прадслава Полацкая. Патронка Беларусі» (Парыж, 1950), «Беларусь у датах, лічбах, фактах» (Парыж, 1953), мовазнаўчую кнігу «Своеасаблівасьці беларускае мовы» (Парыж, 1951) і г. д. Напісаў вялікія гістарычныя працы «Пад знакам „рускае“ і „польскае“ веры» (1954/55), «Прычыны паланізацыі на Беларусі» (1955) і інш. Ён склаў грэцка-лацінска-царкоўнаславянска-беларускі слоўнік, слоўнік беларускіх прыказкаў ды прымаўкаў, які абдымае больш 20 тысячаў адзінак.. Ён быў выдатным беларускім хрысьціянскім празаікам, пад псэўданімам Анатоль Жменя напісаў дзясяткі цікавых апавяданьняў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
*ГАРОШКА Леў
* Архімандрыт Леў Гарошка (1911—2011 гг.). Некалькі дадзеных з яго жыцьця і служэньня
* Гарошка Леў
* Успаміны Барыса Кіта пра вядомых людзей. Леў Гарошка

Катэгорыя:Выпускнікі Наваградзкай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары
Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары ўсходняга абраду
Катэгорыя:Беларуская грэка-каталіцкая царква
Катэгорыя:Асобы Баранавічаў
Катэгорыя:Беларускія рэлігійныя дзеячы
Катэгорыя:Удзельнікі Другога ўсебеларускага кангрэсу
Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Катэгорыя:Пахаваныя на Лёнданскіх могілках Сьвятога Панкрата