Янка Запруднік

**Я́нка Запру́днік** (, сапраўднае імя **Сяргей Вільчыцкі**,  — ) — беларуска-амэрыканскі гісторык і публіцыст, адзін з найбольш актыўных дзеячоў беларускай дыяспары ў ЗША. Доктар гістарычных навук (1969), ганаровы сябра Беларускага ПЭН-цэнтру.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Міры (цяпер Карэліцкі раён) у сям’і настаўнікаў.

*У чэрвені 1941 наша сям’я — Вільчыцкіх — была ў сьпісе на вываз… У пятніцу частку сям’і вывезьлі, а ў нядзелю, 22 чэрвеня, пачалася вайна. Мой бацька і дзядзька мелі агульную гаспадарку. Наша хата была на другім канцы саду, і калі энкавэдзісты прыйшлі арыштоўваць Вільчыцкіх, то яны ўзялі толькі дзядзькаву сям’ю…*

:: Успаміны Янкі Запрудніка ў кнізе: Пранчак Л. Беларуская Амэрыка. — Мн.: Полымя, 1994. — С. 57—58.

У часы Другой сусьветнай вайны скончыў Баранавіцкую прагімназію, потым вучыўся ў Баранавічах у гандлёвай школе. Сябра Саюзу Беларускай Моладзі (СБМ).

*У часе нямецкай акупацыі скончыў пачатковую школу. І, каб не быць змабілізаваным у паліцыю, паехаў вучыццца ў Баранавіцкую прагімназію, дзе выкладалі Лявон і Юрка Луцкевічы. Гэта было ў 1942 годзе. Скончыў прагімназію, пайшоў у гандлёвую школу. У вайну на Беларусі ў адносінах да асьветы склалася дзіўная сытуацыя. Немцы не дазвалялі поўнай сярэдняй адукацыі, а партызаны забаранялі школы вышэй пачатковай. І калі я пайшоў у гандлёвую школу, то ў вачах партызанаў я быў злачынцам, бо не падпарадкаваўся іхняму загаду… Улічваючы вопыт сваёй сям’і і факт вучобы ў гандлёвай школе, нічога добрага ад бальшавікоў мне чакаць не прыхходзілася. Таму я рашыў, што трэба даваць ходу на Захад, бо дома мяне чакала па меншай меры штрафная рота. А паколькі я належаў да [[Саюз Беларускай Моладзі|СБМ]], — дык яшчэ і за гэта атрымаў бы колькі гадоў, калі б выжыў пасьля фронту…*

:: Успаміны Янкі Запрудніка ў кнізе: Пранчак Л. Беларуская Амэрыка. — Мн.: Полымя, 1994. — С. 57—58.

З 1944 г. у Нямеччыне, затым працаваў на шахтах у Вялікай Брытаніі.

У 1954 г. скончыў гістарычны факультэт Лювэнскага каталіцкага ўнівэрсытэту ў Бэльгіі. Потым працаваў на радыёстанцыі «Вызваленьне» (цяпер — «Радыё Свабода»).

З 1957 г. у ЗША.

Абараніў у Нью-Ёрцкім унівэрсытэце доктарскую дысэртацыю на тэму «*Палітычнае змаганьне за Беларусь у Дзяржаўнай думе 1906—1917 гг.*», выкладаў гісторыю ў вышэйшых навучальных установах ЗША.

Пасьля аднаўленьня незалежнасьці Беларусі Запруднік разам з жонкай Надзеяй дапамагае царкоўнаму будаўніцтву ў Беларусі. Сям’я Запруднікаў спрыяла будаўніцтву царквы сьвятой Эўфрасіньні Полацкай у Івянцы, царкве ў вёсцы Запясочча, выхаду «Беларускага календара», які выдаецца пры Петрапаўлаўскай царкве.

У 2007 г. узнагароджаны Беларускай Праваслаўнай Царквой Маскоўскага Патрыярхату (БПЦ МП) мэдалём сьвятога Кірылы Тураўскага.

Ад сярэдзіны 50-х гадоў сябра Рады БНР у выгнаньні, займаў пасаду Сакратара інфармацыі. У 2018 г. узнагароджаны Мэдалём да стагодзьдзя БНР.

## Працы
Літаратурную дзейнасьць распачаў у 1947 г. Быў супрацоўнікам і рэдактарам многіх пэрыядычных выданьняў беларускай эміграцыі.

Пад псэўданімам Сяргей Ясень друкаваў вершы — пераважна патрыятычную лірыку.
* 

Асноўныя ангельскамоўныя працы:
* «Беларусь на гістарычным скрыжаваньні» (**Belarus: At a Crossroads in History**) (1993),
* «Гістарычны слоўнік Беларусі» (**Historical Dictionary of Belarus**) (1998).

Асноўныя беларускамоўныя працы:
* Палітычнае змаганне за Беларусь у царскіх Дзяржаўных думах (1906—1917 гг.) // ARCHE. 2009. № 1/2. С. 43-217.

## Крыніцы

## Літаратура
* Запруднік Янка // Лявон Юрэвіч. Літаратурны рух на эміграцыі. — Менск: БГА, 2002.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1926 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэліцкім раёне
Катэгорыя:Амэрыканцы беларускага паходжаньня
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Скаўцкі рух на Беларусі
Катэгорыя:Гісторыкі ЗША
Катэгорыя:Сябры Рады БНР
Катэгорыя:Асобы Баранавічаў
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускай моладзі
Катэгорыя:Сябры 30-й грэнадэрскай дывізіі СС