open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Міхал Маркс

**Майкл Маркс** (, народжаны як *Міхал Маркс*, чэрвень 1859 — 31 сьнежня 1907) — брытанскі прадпрымальнік, адзін з сузаснавальнікаў кампаніі *[[Marks & Spencer]]*.

Нарадзіўся ў Слоніме ў літвакоўскай сям’і. У маладосьці эміграваў у Ангельшчыну.

Пасяліўся ў Лідс, дзе разьмяшчалася кампанія *Brran*, вядомая тым, што давала працу жыдоўскім імігрантам. У 1884 годзе пазнаёміўся зь Ісакам Дэўгірстам — уладальнікам аднаго з складоў-крамаў. Падпісаў зь ім дамову, згодна якой гандляваў яго вырабамі па-за местам Лідс. Гэты бізнэс аказаўся настолькі прыбытковы, што неўзабаве Маркс атрымаў фінансавую самастойнасьць.

## [[Marks & Spencer]]

Празь дзесяць гадоў Маркс вырашыў, што каб разьвівацца далей ён павінен знайсьці сабе партнэра. Маркс прапанаваў ім стаць Ісаку Дэўгірсту, аднак той адмовіўся, прапанаваўшы кандадатуру Тома Спэнсэра. Спэнсэр пагадзіўся і ўклаў першыя £300 у агульны бізнэс.

Дзякуючы мінуламу досьведу, а таксама магчымасьці вызначаць кошты непасрэдна у вытворцы, прадпрымальнікі маглі разьвіваць сетку крамаў, адкрываючы новыя зь іх у такіх местах як Манчэстэр, Бірмінгэм, Лівэрпул, Мідлзбра, Шэфілд, Брысталь, Сандэрлэнд, Кардыф.

Склад-крама адчыненая ў Манчэстэры ў 1897 стала галоўнай сядзібай імпэрыі, дзе сёньня працуе 70 000 чалавек, а сама кампанія каштуе 7 мільярдаў фунтаў.

Маркс памёр у 1907 годзе як брытанскі грамадзянін, якім стаў 5 траўня 1897.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Marks & Spencer — афіцыйная старонка
* Слонімскі Маркс

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1859 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слоніме
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Памерлі 31 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 1907 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вялікабрытаніі
Мікола Гарошка

**Міко́ла Гаро́шка** (? — 11 лютага 1979, ЗША) — беларускі дзеяч на эміграцыі. Інжынэр.

Навучаўся ў Празе.

Стваральнік (31 ліпеня 1949) і першы старшыня (1949—1952) Беларуска-Амэрыканскага Задзіночаньня (БАЗА). Ачоліў БАЗА ізноў у 1965—1967.

У 1950 — адзін з заснавальнікаў Парафіі сьв. Кірылы Тураўскага ў Нью Ёрку (БАПЦ).

Першы старшыня Фундацыі імя П. Крэчаўскага.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Сябры Беларуска-амэрыканскага задзіночаньня
Катэгорыя:Памерлі 11 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1979 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Нью-Ёрку
846

## Падзеі
* арабскія піраты атакавалі Ватыкан

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Гаральд Кларк, кароль Даніі

## Вонкавыя спасылкі
Лявон Савёнак

**Ляво́н Савёнак** (пс. *Лявон Крывічанін*, *Леанід Свэн*; 26 чэрвеня 1897, в. Вялец, цяпер Глыбоцкі раён — 21 лютага 1974, Памона, штат Нью-Джэрзі, ЗША) — беларускі літаратар. З 2025 года творы перайшлі ў грамадскі набытак (50 гадоў пасля смерцi).

## Біяграфія
Пачатковую адукацыю атрымаў у Глыбокім. Скончыў у 1917 годзе Маладэчанскую настаўніцкую сэмінарыю, дзе вучыўся разам з Сымонам Рак-Міхайлоўскім, Пятром Мятлом, Міхасём Чаротам і іншымі.

У 1922 годзе Лявон ажаніўся ў Менску з настаўніцай Апалёніяй Радкевіч. У 1922 годзе нарадзіўся сын Лёдзік. У 1927 годзе — дачка — беларуская дасьледніца Зора Кіпель.

Працаваў у газэце «Савецкая Беларусь». У лютым 1929 году вымушаны сысьці з працы і працаваць на будоўлях. У той самы год выдаў збор фэльетонаў «Чароўная іголка». У бібліятэках напачатку каталягізавалі тую кнігу як пераклад швэдзкага аўтара. Але аўтарства хутка высьветлілі і 3000 накладу было зьнішчана.

Зь ліпеня 1932 году — стыльрэдактар навукова-тэхнічнага выдавецтва.

У 1933 годзе Савёнак арыштаваны па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтру». Сваёй віны ня прызнаў і атрымаў 5 гадоў вязьніцы. Тэрмін адбываў спачатку ў Паўднёвай Сыбіры, а потым у Алтайскім краі.

Па вызваленьні, у 1939 годзе вярнуўся на Беларусь. Ня меў дазволу жыць у Менску. Працаваў настаўнікам у ваколіцах Крычава і Менску.

З прыходам фашыстаў летам 1941 году — інтэрнаваны, разам зь іншымі мужчынамі Менску. Некалькі тыдняў адседзяў на Камароўскіх балотах пад Менскам. Потым працаваў журналістам у «Беларускай газэце».

Пасьля Другой сусьветнай вайны ў беларускім лягеры ДП Міхельсдорфе. Пасьля стварыў беларускі цэнтар у лягеры для перамешчаных асобаў Остэргофэн у Нямеччыне. У 1947 адзін з заснавальнікаў і першы рэдактар газэты «Бацькаўшчына».

Пераехаў ў ЗША ў 1950 годзе. Працягваў займацца грамадзкай дзейнасьцю беларускай эміграцыі, рэдагаваў газэту «Беларус», уваходзіў у камісію для перакладу на беларускую мову Бібліі.

Сьведчыў перад Камісіяй Керстана аб савецкіх канцлягерох.

Пахаваны на беларускіх могілках у Іст-Брансўіку, Нью-Джэрзі.

## Творы
* *Чароўная іголка*, 1929, Менск (пс. *Леанід Свэн*)
* *Беларусізацыя пад №…*, *1998*, Беларускі Інстытут Навукі й Мастацтва ў Нью-Ёрку, (пс. *Лявон Крывічанін*)

## Вонкавыя спасылкі
* Імёны Свабоды
* Рэцэнзія Лявона Юрэвіча на кнігу

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбоцкім раёне
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Беларуская дыяспара
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Памерлі ў Памоне
Катэгорыя:Пахаваныя на Беларускіх могілках у Іст-Брансўіку
Язэп Пітушка

**Язэп Пітушка** (1913, Браслаўшчына — 25 лютага 1984, Таронта, Канада) — беларускі грамадзкі дзеяч, сябра Беларускай Сялянска–Работніцкай Грамады, актыўны дзеяч беларускай эміграцыі, ганаровы палкоўнік БКА.

Сябра Беларускай Сялянска–Работніцкай Грамады (1925-1927). Пасьля далучэньня Заходняй Беларусі да БССР у 1939 арыштаваны і высланы ў Сыбір.

Трапіў у армію генэрала Андэрса, паранены пад час штурму Монтэ-Касына.

Па заканчэньню Другой сусьветнай вайны зьехаў у Канаду.

У Канадзе напачатку мусіў два гады адпрацаваць па кантракце на вёсцы. Пасьля 25 гадоў працаваў кіроўцам аўта.

Адзін з заснавальнікаў у 1948  Згуртаваньня Беларусаў Канады. З-за палітычных разыходжаньняў пакінуў арганізацыю ды заснаваў з аднадумцамі Беларускае Нацыянальнае Аб'яднаньне, быў яго старшынёю. Кіраўнік Дэлегатуры БЦР на Канаду.

11 лютага 1950 ажаніўся з Элеанорай Сташкевіч, зь якой меў сыня Язэпа.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1913 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браслаўскім раёне
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Удзельнікі бітвы пад Монтэ-Касына
Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Памерлі 25 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1984 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Таронта
Балобаны

**Бало́баны** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Балобаны ўваходзяць у склад Крэўскага сельсавету.

## Гісторыя
25 чэрвеня 2008 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Ардашынскага ў Крэўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 21 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Біцяняты

**Біцяня́ты** — вёска ў Беларусі, каля ракі Ластаянкі. Уваходзяць у склад Крэўскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Бецін або Біцін (Bettin, Bitinus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова бід- (біт-) (імёны ліцьвінаў Біцейка, Біцель, Бітаўт; германскія імёны Bettika, Bitel, Bitold) паходзіць ад гоцкага beodan 'чакаць, спадзявацца'.

## Гісторыя
25 чэрвеня 2008 году вёска перадалі зь ліквідаванага Ардашынскага ў Крэўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 46 чалавек
* 2010 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Асманоўка

**Асмано́ўка** — хутар у Беларусі, каля ракі Ластаянкі. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Осман або Асман (Osman, Asman, Asmon, Osmann, Ossmann) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
25 чэрвеня 2008 году хутар перадалі зь ліквідаванага Ардашынскага ў Крэўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 2 чалавекі
* 2010 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Копцевічы

Назву **Ко́пцевічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Копцевічы — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Копцевічы — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Капцэвічы
* Копцева
* Копцеў
* Копцеўшчына
Генадзь Лавіцкі

**Гена́дзь Міха́йлавіч Лаві́цкі** (28 жніўня 1942, вёска Новая Беліца, Сеньненскі раён Віцебская вобласьць — 18 верасьня 2013) — беларускі вайсковец і дыплямат.

## Жыцьцяпіс
У 1960 працаваў на Віцебскім тэхналягічным участку рачных шляхоў. Служыў у Вайскова-марскім флёце СССР.

Скончыў Віцебскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут імя Кірава (1970), Найвышэйшыя курсы КДБ пры Савеце міністраў СССР (1971). У органах дзяржбясьпекі з 1970 року, прайшоў кар’еру ад опэрупаўнаважанага да памочніка начальніка Ўправы па кадрах УКДБ пры СМ БССР па Віцебскай вобласьці.

У 1984 року прызначаны намесьнікам начальніка 3-й управы КДБ БССР, пазьней — старэйшы інспэктар Інспэктарскае ўправы цэнтральнага апарату КДБ БССР.

У 1988—1994 гадах намесьнік старшыні КДБ БССР і КДБ Рэспублікі Беларусь. 22 лютага 1994 году прызначаны старшынём КДБ. На гэтай пасадзе заставаўся да 23 ліпеня 1994 году.

18 кастрычніка 1995 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Дзяржаве Ізраіль, адстаўлены 21 студзеня 2004 году.

Меў вайсковае званьне генэрал-лейтэнанта (1994).

27 жніўня 2002 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на афіцыйным сайце КДБ Беларусі 
* Пайшоў з жыцьця былы старшыня КДБ Генадзь Лавіцкі
* Кароткія біяграфіі кіраўнікоў КДБ Беларусі

Катэгорыя:Старшыні Камітэту дзяржаўнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Ізраілі
Катэгорыя:Беларускія генэрал-лейтэнанты
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі нацыянальнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь
Мілэйкава

**Мілэ́йкава** — вёска ў Беларусі, на рацэ Краўлянцы. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавету Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Міліка або Мілека (Milike, Mielecke) — імя германскага паходжаньня. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Гісторыя
25 чэрвеня 2008 году вёска перадалі зь ліквідаванага Ардашынскага ў Крэўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 170 чалавек
* 2010 год — 88 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Куты

Назву **Куты́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Куты — вёска ў Бешанковіцкім раёне
** Куты — вёска ў Докшыцкім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Куты — вёска ў Смаргонскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Куты — пасёлак у Веткаўскім раёне
** Куты — пасёлак у Гомельскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Куты — вёска ў Магілёўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Куты — вёска ў Крупскім раёне
** Куты — вёска ў Маладэчанскім раёне
** Куты — вёска ў Менскім раёне

### [[Славаччына]]
* Куты — вёска ў раёне Сэніца Трнаўсага краю

## Глядзіце таксама
* Вуглы
* Кут
845

## Падзеі
* 28 сакавіка — Парыж быў атакаваы вікінгамі
* вікінгі атакавалі Гамбург

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
*
Вострава

Назву **Во́страва** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Вострава — вёска ў Кобрынскім раёне
** Вострава — вёска ў Лунінецкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Вострава — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Вострава — вёска ў Лепельскім раёне
** Вострава — вёска ў Мёрскім раёне
** Вострава — вёска ва Ўшацкім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Вострава — вёска ў Гарадзенскім раёне
** Вострава — вёска ў Галынкаўскім сельсавеце Зэльвенскага раёну
** Вострава — хутар у Крамяніцкім сельсавеце Зэльвенскага раёну
** Вострава — хутар у Івейскім раёне
** Вострава — вёска ў Мастоўскім раёне
** Вострава — вёска ў Слонімскім раёне
** Вострава — вёска ў Смаргонскім раёне
** Вострава — вёска ў Шчучынскім раёне

* Менская вобласьць:
** Вострава — вёска ў Вялейскім раёне
** Вострава — вёска ў Капыльскім раёне
** Вострава — вёска ў Крупскім раёне

## Падвойныя назвы
* Малое Вострава

## Глядзіце таксама
* Астравец
* Астравок 
* Астравы
* Астраўкі
* Астрова
* Астроў
* Астроўка
* Астроўна
* Астроўск
* Востраў
Варанчанскі сельсавет

**Варанча́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Варонча.

## Гісторыя
4 красавіка 2017 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Белыя Лугі, Варонча, Горбатавічы, Куневічы, Літараўшчына, Мінакі, Падгайна, Равіны, Раманы, Саленікі, Трасейкі, Труднава, Цінявічы — перададзеныя ў Райцаўскі сельсавет

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Карэліцкага раёну
Сямён Гальшанскі

**Сямён Гальшанскі** (каля 1445 — 1505) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Часовы спраўца пасадаў найвышэйшага гетмана літоўскага і ваяводы наваградзкага (1500—1501).

Валодаў паўночнай часткай Глускай воласьці і Старым Глускам (пазьнейшы Глуск Пагарэлы), а таксама часткай Глуску і Гальшанаў, Раманавым, Копысьсю і Бараньню. У выніку шлюбу набыў маёнткі на Валыні. Трымаў Луцкае староства (з 1490)

## Біяграфія
З княскага роду Гальшанскіх гербу «Гіпацэнтаўр», сын Юрыя.

У 1494 атрымаў урад маршалка Валынскай зямлі.

Ажаніўся з князёўнай Анастасіяй Збараскай. У шлюбе меў адзіную дачку Тацяну.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Wolff J. Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku. — Warszawa, 1895.

Сямён
Мэтрапалітэн

**Мэтрапалітэ́н** (), або скарочана **мэтро́** — від гарадзкога транспарту, трасы якога праходзяць асобна ад вуліцаў, звычайна пад зямлёй. Рух цягнікоў у мэтро рэгулярны, паводле раскладу. Адрозьніваецца высокай эксплюатацыйнай хуткасьцю (да 45 км/г) і правознай здольнасьцю (да 60 тыс. пасажыраў за гадзіну ў адным кірунку). Лініі мэтрапалітэну звычайна пракладаюць пад зямлёй (у тунэлях), пры неабходнасьці па паверхні зямлі або на эстакадах.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс мэтрапалітэнаў

## Крыніцы
Куляшы (Смаргонскі раён)

**Куляшы́** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 2016 году вёска ўваходзіла ў склад Войстамскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 61 чалавек
* 2010 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Смаргонскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Касьцёл Сьвятой Ганны (Варонча)

**Касьцёл Сьвятой Ганны** — помнік архітэктуры XVIII ст. у Варончы. Знаходзіцца на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі. Твор архітэктуры барокавага клясыцызму. 

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Касьцёл збудавалі ў 1773 годзе (паводле іншых зьвестак, у 1781 або 1809 годзе) з фундацыі ваяводы наваградзкага Юзэфа Несялоўскага, асьвячоны віленскім біскупам Ігнаціем Масальскім.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год) касьцёл працягваў дзейнічаць. У 1816 годзе фундатар спачыў ў крыпце касьцёла.

У касьцёлы былі хрышчоныя Ян Чачот і Марыля Верашчака — каханая Адама Міцкевіча. Марыля тутака ж узяла шлюб з графам Ваўжынцам Путкамерам. Каля касьцёла знаходзяцца 4 магілы Булгакаў.

### Найшоўшы час
За часамі Другой сусьветнай вайны ў 1943 годзе касьцёл спалілі савецкія партызаны. У 1950-я гады помнік часткова ўзарвалі.

У 1995 годзе сьвятыню вярнулі каталікам, аднавіліся набажэнствы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры сымбіёзнага барокава-клясыцыстычнага стылю (або клясыцызму). Гэта 3-нэфавая 2-вежавая базыліка. Галоўны фасад з 6-калённым портыкам завяршаецца антаблемэнтам. З бакоў узвышаюцца дзьве 3-ярусныя купальныя вежы з трыкутным франтонам паміж імі. 

У інтэр'еры часткова зьберагліся цыліндрычныя скляпеньні з распалубкамі, якія перакрываюць 3 нэфы. Алтарная частка аздабляецца росьпісамі на архітэктурныя матывы.

З тылу касьцёла ўмураваная фундацыйная табліца з гербам Юзафа Несялоўскага і яго жонкі з роду Масальскіх.

## Пробашчы
* а. Януш Вітоўскі

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі і графіка

Varonča, Śviatoj Hanny. Варонча, Сьвятой Ганны (1878).jpg|1878 г.
Varonča, Śviatoj Hanny. Варонча, Сьвятой Ганны (T. Boretti, 1894).jpg|Т. Барэці, каля 1900 г.
Varonča. Варонча (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Varonča, Śviatoj Hanny. Варонча, Сьвятой Ганны (1914).jpg|1914 г.


### Сучасныя здымкі

Belarus-Varoncha-Church of Anne-5.jpg|Галоўны фасад
Belarus-Varoncha-Church of Anne-2.jpg|Бакавы фасад
Belarus-Varoncha-Church of Anne-Genealogy of Nesialowski Family.jpg|Надмагільная пліта кашталяна Несялоўскага на мурах касьцёлу
Belarus-Varoncha-Church of Anne-Graves of Bulhak Family.jpg|Магілы Булгакаў


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Варонча: парафія п.н. св. Ганны, Гарадзенская Рыма-Каталіцкая Дыяцэзія на Беларусі — VII. Дэканат Наваградак

Варонча
Варонча
Варонча
Варонча
Варонча
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1773 годзе
Астравок

Назву **Астраво́к** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Астравок — вёска ў Пружанскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Астравок 1 — вёска ў Гарадзенскім раёне
** Астравок 2 — былая вёска ў Гарадзенскім раёне, цяпер у складзе Горадні

* Менская вобласьць:
** Астравок — вёска ў Капыльскім раёне
** Астравок — пасёлак у Любанскім раёне
** Астравок — вёска ў Слуцкім раёне
** Астравок — вёска ва Ўзьдзенскім сельсавеце Ўзьдзенскага раёну
** Астравок — пасёлак ва Ўзьдзенскім сельсавеце Ўзьдзенскага раёну
** Астравок — пасёлак у Хатлянскім сельсавеце Ўзьдзенскага раёну

## Глядзіце таксама
* Астравец
* Астравы
* Астраўкі
* Астрова
* Астроў
* Астроўка
* Астроўна
* Астроўск
* Вострава
* Востраў
Куляшы

Назву **Куляшы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Куляшы — вёска ў Івацэвіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Куляшы — вёска ў Лепельскім раёне
** Куляшы — вёска ў Сеньненскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Куляшы — вёска ў Ашмянскім раёне
** Куляшы — вёска ў Смаргонскім раёне
** Куляшы — вёска ў Шчучынскім раёне

* Менская вобласьць:
** Куляшы — вёска ў Крывасельскім сельсавеце Вялейскага раёну
** Куляшы — вёска ў Хаценчыцкім сельсавеце Вялейскага раёну
** Куляшы — вёска ў Маладэчанскім раёне
** Куляшы — вёска ў Салігорскім раёне

## Глядзіце таксама
* Куляшова
* Куляшоў
* Куляшоўка
Новая Рудня

Назву **Но́вая Ру́дня** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Новая Рудня — хутар у Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Новая Рудня — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці

### [[Расея]]
* Новая Рудня — вёска ў Хаславіцкім раёне Смаленскай вобласьці

### [[Украіна]]

## Глядзіце таксама
* Новая 
* Рудня
Старая Рудня

Назву **Старая Ру́дня** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Старая Рудня — вёска ў Астравецкім раёне
** Старая Рудня — вёска ў Смаргонскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Старая Рудня — вёска ў Жлобінскім раёне

## Глядзіце таксама
* Рудня
Слабадзкі сельсавет

Назву **Слабадзкі́ [[сельсавет]]** маюць:

### [[Беларусь]]
* Слабадзкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шаркоўшчынскага раёну Віцебскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мірскага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мазырскага раёну Гомельскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўзьдзенскага раёну Менскай вобласьці
* Слабадзкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Халопеніцкага раёну Менскай вобласьці

### [[Расея]]
* Слабадзкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кстоўскага раёну Ніжагародзкай вобласьці

## Падвойныя назвы
* Азярыцкаслабадзкі сельсавет
* Берагаслабадзкі сельсавет
* Вялікаслабадзкі сельсавет
* Германаваслабадзкі сельсавет
* Гліннаслабадзкі сельсавет
* Заводзкаслабодзкі сельсавет
* Кішчынаслабадзкі сельсавет
* Краснаслабадзкі сельсавет
* Лугаваслабадзкі сельсавет
* Межнаслабодзкі сельсавет
* Новаслабадзкі сельсавет
* Пудзіцкаслабадзкі сельсавет
* Пуска-Слабадзкі сельсавет
* Ровенскаслабадзкі сельсавет
* Слабада-Кучынскі сельсавет
* Слабада-Пырашаўскі сельсавет
* Стараслабодзкі сельсавет
* Чырвонаслабадзкі сельсавет
* Ядранаслабадзкі сельсавет

## Глядзіце таксама
* Слабадзкая сельская рада
* Слабадзкі раён
* Слабодкаўскі сельсавет
* Рыбнаслабадзкі раён

## Заўвагі

## Крыніцы
Азярыцкаслабадзкі сельсавет

**Азяры́цкаслабадзкі́ сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёну Менскай вобласьці, адзін з самых вялікіх у раёне. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Слабада (раней Азярыцкая Слабада).

## Гісторыя
16 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Аношкі, Вішня, Дуброва, Кудрышчына, Ляды, Прылепская Ўсяжка, Прылепы, Прыстрамы, Рудня ліквідаванага Прылепскага сельсавету.

## Насельніцтва
У 2007 годзе нарадзілася 37 чалавек, памерла 56. У 2008 годзе зарэгістравана 38 нараджэньняў, 39 чалавек пайшлі з жыцьця. 

Па зьвестках Белстату колькасьць насельніцтва ў 2023 годзе склала 7111 чалавек.

У аграгарадку Слабада і навакольных вёсках зарэгістравана 3206 чалавек, зь іх 2200 — працаздольных, 480 чалавек — да пятнаццаці гадоў.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Смалявіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Польска-беларускі, беларуска-польскі слоўнік

**По́льска-белару́скі, белару́ска-по́льскі сло́ўнік** — зьмяшчае ў абедзьвюх частках каля 20 тысячаў словаў, у тым ліку ўстойлівыя выразы і фразэалягізмы. Асобна даюцца геаграфічныя назвы і скарачэньні.

Слоўнік мае рэцэптыўна-прадуктыўны характар і дае магчымасьць разумець і ствараць простыя тэксты і выказваньні. Карыстацца слоўнікам могуць усе, хто ведае польскую і беларускую мовы, прынамсі на пачатковым узроўні.

Лексыка-сынтаксічны слоўнікавы матэрыял узяты, галоўным чынам, з сучасных польскай і беларускай моваў з улікам спэцыяльнай тэрміналёгіі, размоўнай лексыкі і кніжнага стылю. У канцы маецца кароткая характарыстыка беларускай мовы для польскага карыстальніка.

Аўтарамі-ўкладальнікамі слоўніка зьяўляюцца Тэрэса Ясіньска і Альбэрт Барташэвіч. Вытрымаў два перавыданьні — 1996 г. і 2007 г. Выдаўніцтва — Wiedza Powszechna, Варшава.

## Літаратура
* Jasińska T., Bartoszewicz A. Słownik białorusko-polski, polsko-białoruski. Warszawa, 1996.

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Слоўнікі польскай мовы
Сямімоўны слоўнік

**Сямімо́ўны сло́ўнік** — адна зь першых спробаў стварэньня, апрацоўкі і кадыфікацыі тэрмінаў сучаснай беларускай мовы. Выдадзены ў Ляйпцыгу ў 1918 г. У ім беларуская мова ўпершыню пастаўленая ў адзіны шэраг з расейскай, польскай, летувіскай, латыскай, нямецкай і ідышам. Налічвае 8000 словаў на 420 старонках.

Складальнікі слоўніка сфармулявалі для сябе наступную мэту *«кніга павінна несьці паразуменьне ад народу да народу, ад чалавека да чалавека»*. Аўтары вызнавалі наяўнасьць пэўнай колькасьці недахопаў і не хавалі цяжкасьцяў, зьвязаных зь перакладніцкай працаю.

Над лексіконам працавалі практыкі, якія ня мелі спэцыяльнай падрыхтоўкі. У навуковым пляне слоўнік цікавы як адна зь першых спробаў, у многіх выпадках удалых, будаваць беларускую тэрміналёгію на народнай аснове.

## Літаратура
* Sieben-Sprachen-Wörterbuch. — Leipzig: Spamer, 1918

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Слоўнікі на мове ідыш
Польска-беларускі слоўнік

**По́льска-белару́скі сло́ўнік** — акадэмічны даведнік на больш за 40 000 словаў, выдадзены ў 2004 годзе.

Праца па ўкладаньні слоўніка вялася ў аддзеле славянскага і тэарэтычнага мовазнаўства Інстытуту мовазнаўства імя Якуба Коласа Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі на працягу 1997—2000 гадоў. Галоўнымі аўтарамі-ўкладальнікамі слоўніка зьяўляюцца Яўгенія Волкава і Валянціна Авілава. Вытрымаў два перавыданьні. Прызначаны для шырокага кола карыстальнікаў. Слоўнік арыентаваны ў першую чаргу на носьбітаў беларускай мовы. Рэдактарам слоўніка выступіў доктар філялягічных навук Генадзь Цыхун. У 2005 годзе выйшла 2-е выданьне слоўніка накладам 2100 асобнікаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* Польска-беларускі слоўнік: звыш 40 000 слоў./ Я. В. Волкава, В. Л. Авілава. — 2-е выд. Мн.: БелЭН, 2005. — 880 с 

Катэгорыя:Слоўнікі беларускай мовы
Катэгорыя:Слоўнікі польскай мовы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2004 годзе
Ядранаслабадзкі сельсавет

**Я́дранаслабадзкі́ сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клічаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ядраная Слабада.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Чачэвіцкага (з 8 ліпеня 1931 году — Клічаўскага) раёну Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Магілёўскай (з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Бабруйскай) вобласьці.

21 кастрычніка 1960 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя Доўгаўскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 373—374
*  С. 264
*  С. 236

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клічаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1960 годзе
Ігар Карнялюк

**І́гар Яўге́навіч Карнялю́к** (, Берасьце, БССР) — савецкі і расейскі музы́ка і кампазытар.

## Біяграфія
Пасьля 8-е клясы, у 1977 годзе, паступіў у Берасьцейскую музычную вучэльню №1 на тэарэтыка-кампазытырскае аддзяленьне. Але ўжо праз год зьехаў у Ленінград.

У 1982 годзе скончыў музычную вучэльню пры Ленінградзкай кансэрваторыі імя М. А. Рымскага-Корсакава, у 1987 скончыў Ленінградзкую кансэрваторыю па клясе кампазыцыі. Як кампазытар, Ігар фармаваўся на творчасьці Queen, «Могучей кучки». З 1985 па 1988 Ігар Карнялюк працаваў музычным кіраўніком Ленінградзкага тэатру «Буф» і складаў для яго музыку. У 1985 годзе адбыўся фанаграфічны дэбют кампазытара: фірма «Мэлёдыя» выпусьціла міньён «Мальчик с девочкой дружил» у выкананьні А. Асадуліна. У 1988 годзе Карнялюк пачынае сольную кар’еру ў тэлепраграме «Музычны рынг», упершыню выходзіць у фінал фэсту «Песьня году».

Ігар Карнялюк ёсьць аўтарам музыкі да фільмаў «Бандыцкі Пецярбург», «Неба і зямля», «Легенда пра Тампука», «Ідыёт», «Расейскі пераклад», «Тарас Бульба», тэлесэрыялу «Майстар і Маргарыта».

## Песьні
Ігар Карнялюк — аўтар больш за 200 папулярных песьняў. Як кампазытар і аўтар-выканаўца Ігарь напісаў музыку і выканаў наступныя песьні:
* Билет на балет
* Будем танцевать
* Возвращайся
* Город, которого нет
* Дожди
* Дым
* Клёво
* Мало-ли…
* Месяц май
* Милый
* Пора домой
* Ходим по Парижу

## Дыскаграфія
Кружэлкі зь песьнямі Ігара Карнелюка:
* 1988 — Билет на балет
* 1990 — Подожди
* 1994 — Я не могу так жить
* 1994 — Мои любимые песни
* 1998 — Привет, а это Корнелюк!
* 2003 — Саундтрек к сериалу «Бандитский Петербург»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія Ігара Карнелюка
* Інтэрвію

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Берасьці
Катэгорыя:Савецкія кампазытары
Катэгорыя:Савецкія музыкі
Катэгорыя:Расейскія кампазытары
Катэгорыя:Расейскія музыкі
Замак Вэвэржы

**Замак Вэвэржы** () — каралеўскі замак, які ляжыць 15 кілямэтраў на паўночны захад ад Брна ў Чэскай Рэспубліцы. Упершыню ўзгадваецца ў 1213 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

* Замак Вэвэржы

Катэгорыя:Замкі Чэхіі
Слабадзкі сельсавет (Лепельскі раён)

**Слабадзкі́ сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Слабада.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лепельскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Баравуха

**Бараву́ха** — былое мястэчка ў Беларусі, на беразе возера Вельля недалёка ад ракі Дзьвіны. Уваходзіла ў склад Наваполацкага гарсавету Віцебскай вобласьці і зьяўлялася цэнтрам Баравускага сельсавету. Насельніцтва на 2019 год — 5406 чалавек. Знаходзіцца за 12 км ад Наваполацку, за 10 км ад Полацку; чыгуначная станцыя на лініі Дзьвінск — Полацак, каля шашы Полацак — Рыга.

## Гісторыя
Вядома з XVIII стагодзьдзя (па іншым крыніцам — з 1812 году) як вёска Баравух. Побач зь вёскай праходзіў тракт з Дрысы ў Полацак. Па адкрыцьці чыгуначнага руху ад Полацку да Віцебску ў кастрычніку 1866 году ў Баравусе зьявіўся чыгуначны разьезд і станцыя Рыска-Арлоўскай чыгункі. Зьяўленьне новай транспартнай магістралі спрыяльна паўплывала на эканамічнае разьвіцьцё паселішча.

У 1916 годзе ў Баравусе ў складзе дарожна-будаўнічага атраду працаваў беларускі паэт Янка Купала.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Баравуха абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Баравуху I вярнулі ў склад БССР, з 20 жніўня 1924 году ўваходзіла ў склад Махіроўскага сельсавету Полацкага раёну Полацкай (да 26 ліпеня 1930 году, з 21 чэрвеня 1935 году — Полацкай) акругі, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай (з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай) вобласьці. З 1926 году цэнтар Махіроўскага сельсавету. З 7 чэрвеня 1968 году ўваходзіла ў склад і зьяўлялася цэнтрам Баравускага сельсавету Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. 15 сакавіка 2000 году вёска Баравуха-1 і пасёлак Міжрэчча перададзеныя ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне да Наваполацкага гарадзкога савету. 15 чэрвеня 2000 году вёска атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і перайменаваная ў Баравуху. У сувязі з гэтым створаны пасялковы савет у складзе Наваполацкага гарадзкога савету Віцебскай вобласьці. Пазьней  пасялковы савет быў скасаваны.

Пастановай Савету міністраў Рэспублікі Беларусь 2015 году прадугледжвалася, што мястэчка Баравуха і вёска Копцева ўвойдуць у склад Наваполацку. У 2016 годзе разглядалася пытаньне аб уваходзе ў склад Наваполацку Баравухі і іншых сельскіх населеных пунктаў Баравускага сельсавету.

22 лютага 2019 году мястэчка Баравуха і пасёлак Міжрэчча ўключаныя ў межы Наваполацку.

За савецкім часам побач з аднайменнай вёскай збудавалі вайсковае мястэчка.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 1995 год — 1073 чал., 438 двароў; 1999 год — 1289 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2005 год — 5541 чал.; 2006 год — 5,6 тыс. чал.; 2007 год — 5,6 тыс. чал.; 2008 год — 5681 чал.; 2008 год — 5,5 тыс. чал.; 2009 год — 5469 чал. (перапіс); 2016 год — 5452 чал.; 2017 год — 5447 чал.; 2018 год — 5440 чал.; 2019 год — 5406 чал.

### Інфраструктура
У Баравусе працуюць гімназія і пачатковая школа, клюб, бібліятэка, пошта. Дзее царква.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
*  С. 76—77

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Полацкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Слабадзкі сельсавет (Мядзельскі раён)

**Слабадзкі́ сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Слабада. Плошча сельсавету — 295,1 км².

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Менскай) вобласьці.

29 верасьня 2006 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Бакачы, Вайцяхова, Вохабні, Двор Крапіўна, Гарбы, Дзягілі, Крапіўна, Кухальскія, Леанардава, Мікасецк, Мілты, Муцеўшчына, Нагаўкі, Нагаўшчына, Посапава, Пугачы,  Рубанікі, Студзяніца, Суднікі — ліквідаванага Дзягільскага сельсавету.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Бадзені, Баяры, Вусаўшчына, Гнязьдзішча, Зані, Канчані, Ляхавічы, Мазалеўшчына, Місуны, Мохавічы, Навасёлкі, Новыя Габы, Пятрова, Раманаўшчына, Старыя Габы, Чарвячова — ліквідаванага Старагабскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 53
* 1 студзеня 1986 году — 16

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 246


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Слабадзкі сельсавет (Стаўпецкі раён)

**Слабадзкі́ сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Яблонаўка.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Задворскі сельсавет у складзе Стаўпецкага раёну Баранавіцкай вобласьці.

26 жніўня 1961 году сельсавет перайменаваны ў Слабадзкі.

25 чэрвеня 2004 году на тэрыторыі сельсавету ўтвораны пасёлак Наваколасава.

29 чэрвеня 2006 году пасёлкі Коласава і Наваколасава перададзеныя ў склад навастворанага Наваколасаўскага сельсавету.

30 кастрычніка 2009 году сельсавет скасаваны, усе населеныя пункты — Атцэда, Баханы, Кучкуны, Слабада, Яблонаўка — перададзеныя Заямнаўскаму сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 421

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Стаўпецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1961 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2009 годзе
Янавічы (неадназначнасьць)

Назву **Я́навічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Янавічы — мястэчка ў Віцебскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Янавічы — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Янавічы — вёска ў Вярэнаўскім раёне
** Янавічы — вёска ў Наваградзкім раёне

* Менская вобласьць:
** Янавічы — вёска ў Красназьвёздаўскім сельсавеце Клецкага раёну
** Янавічы — былая вёска ў Тучанскім сельсавеце Клецкага раёну
** Янавічы — вёска ў Койданаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Іванава
* Іванавічы
* Іванаў
* Іванаўка
* Іванаўск
* Іванаўскія Агароднікі
* Іванаўцы
* Іванаўшчына
* Іванічы
* Іванішча
* Іванішчавічы
* Іванкі
* Іванкавічы
* Іванкаўшчына
* Іванпольле
* Іванск
* Іванскія
* Іванцава
* Іванчыцы
* Янава
* Янаў
* Янаўка
* Янаўцы
* Янаўшчына
* Янова
* Яноўка
Заронаўскі сельсавет

**Заро́наўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Заронава.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Лосьвідзкага раёну Віцебскай акругі. 29 кастрычніка 1924 году раён перайменаваны ў Кузьняцоўскі. 26 сакавіка 1927 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Віцебскага раёну Віцебскай акругі (з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці). 15 лютага 1931 году раён скасаваны, сельсавет перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Віцебскага гарадзкога савету. 27 ліпеня 1937 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Віцебскага раёну.

11 красавіка 2013 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Пестуніца ў вёску Заронава.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 14

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 335
*  С. 291, 393
*  С. 77


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Віцебскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)

**Ма́залаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Мазалава.

## Гаспадарка
Ад 2017 году ў Лужасьне дзейнічала Віцебская гідраэлектрастанцыя, дзе працавала 30 чалавек. Гэтая электрастанцыя забясьпечвала электраэнэргіяй увесь Віцебскі раён пры магутнасьці 40 мэгаватаў.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Віцебскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Ветрынскі пасялковы савет

**Ве́трынскі пасялко́вы саве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Ветрына.

## Гісторыя
21 студзеня 1958 году Ветрына атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У сувязі з гэтым Ветрынскі сельсавет рэарганізаваны ў пасялковы савет у складзе Ветрынскага (з 20 студзеня 1960 году — Полацкага) раёну Віцебскай вобласьці.

8 красавіка 2004 году пасялковы савет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя навастворанаму Ветрынскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1986 году — 19

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 90

Катэгорыя:Былыя пасялковыя саветы Полацкага раёну
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, створаныя ў 1958 годзе
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Мазалаўскі сельсавет

**Ма́залаўскі сельсавет**:

* Мазалаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці
* Мазалаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Амсьціслаўскага раёну Магілёўскай вобласьці
Мазалаўскі сельсавет (Амсьціслаўскі раён)

**Ма́залаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Амсьціслаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Мазалава. Насельніцтва на 2009 год — 976 чалавек.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году ў складзе Амсьціслаўскага раёну створаны Клінскі сельсавет.

21 жніўня 1925 году Клінскі сельсавет перайменаваны ў Мазалаўскі.

20 лістапада 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Вялікая Зяціца, Галкавічы, Жыгалава, Лар’янава, якія ўваходзілі ў склад Сялецкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Амсьціслаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Клінскі сельсавет (Амсьціслаўскі раён)

**Клі́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Амсьціслаўскага раёну Калінінскай акругі. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Клін.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Амсьціслаўскага раёну.

21 жніўня 1925 году сельсавет перайменаваны ў Мазалаўскі.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Амсьціслаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1925 годзе
Замастоцкі сельсавет (Віцебскі раён)

**Замасто́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Замасточча.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Чарніцкі сельсавет у складзе Віцебскага раёну Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці). 29 кастрычніка 1924 году сельсавет перайменаваны ў Замастоцкі.

15 лютага 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Багушэўскага раёну. 8 ліпеня 1931 году ў сувязі з частковым перафармаваньнем раён скасаваны, сельсавет перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Віцебскага гарадзкога савету. Па пастанове ЦВК і СНК БССР ад 12 лютага 1935 году раён адноўлены. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Віцебскага раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены новастворанаму Шапечынскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 55

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 277
*  С. 335, 336
*  С. 76

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Віцебскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
843

## Падзеі
* Імпэрыя Каралінгаў была падзелена паміж трыма сынамі Людовіка Набажнага
* Кенэт І Шатляндзкі, кароль шатляндзцаў, стаў адначасова каралём піктаў

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Варончанская сядзіба

**Варончанская сядзіба** — сядзіба-паркавы ансамбль у колішнім мястэчку Варонча (цяпер вёска ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі, цэнтар Варанчанскага сельсавету).

Сядзібу заклаў у 1787 апошні наваградзкі ваяводам Юзафам Несялоўскім. Панскі дом і два бакавыя флігелі стваралі парадны двор з круглымі газонамі. Архітэктурны комплекс маёнтку дапаўняўся касьцёлам сьв. Ганны, скарбніцай, броварам, гаспадарчымі забудовамі і паркам. 

Сам маёнтак — аднапавярховы простакутны драўляны будынак пад высокім мансардавым гонтавым дахам меў пераходны характар ад барока да клясыцызму: барочная плястыка даху і яго авальных люкарнаў суседнічала са строгасьцю клясычнай ордэрнай сыстэмай, яе портыкамі і пілястрамі. Рытм гарызантальна ашаляваных фасадаў стваралі простакутныя вокны і прасьценачныя пілястры. Уваходы ў парадную і жылую часткі, вылучаныя двума чатырохкалённымі портыкамі з мансардамі, якія накрывалі двухсхільныя дахі. Памяшканьні параднай і жылой паловы дома зьвязваліся паміж сабою анфілядна. Парадная частка складалася зь вялікай залі, вітальні, гасьцінай, кабінэту і іншых памяшканьняў (у некаторых сьцены і столь былі ўпрыгожаныя росьпісам, кафлянымі печкамі і мармуровымі камінамі). Жылая частка складалася зь некалькіх спальняў, алькова і каморы. Пад домам знаходзіўся лябірынт скляпеньняў.

Пасьля сьмерці ваяводы ў 1814 яго сын Франьцішак Ксавэры Несялоўскі, генэрал польскага войска, памяняў маёнтак на ўладаньні генэрала Фларыяна Кабылінскага ў Польшчы. Дачка Кабылінскага графіня Раствароўская ў 1844 прадала маёнтак Антону Мержаеўскаму. 

Апошнімі ўладальнікамі Варончы былі Любанскія. Аляксандра Любанска выйшла замуж за Адама Чарноўскага.

Пад час Другой Сусьветнай вайны 30 красавіка 1943 уладальнікі сядзібы (8 чалавек) былі забітыя савецкімі партызанамі. Сядзіба была спаленая разам з касьцёлам. У жывых партызаны пакінулі толькі сьляпога сына Антонія Чарноўскага, які па вайне застаўся жыць у Варончах да сваёй сьмерці ў 1989. Яго вельмі любілі мясцовыя жыхары, бо ён быў добры музыка.

Да сёньня захаваліся бровар, касьцёл і фрагмэнты парку. Ад колішняй сядзібы засталася толькі частка муру.

## Вонкавыя спасылкі
* Сядзіба Любанскіх у в. Варонча на Radzima.org

Катэгорыя:Сядзібы Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1787 годзе
Варапаеўскі пасялковы савет

**Варапа́еўскі пасялко́вы саве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Варапаева.

## Гісторыя
17 кастрычніка 1950 году мястэчка Варапаева пераўтворана ў гарадзкі пасёлак. У сувязі з гэтым Варапаеўскі сельсавет рэарганізаваны ў пасялковы савет у складзе Дунілавіцкага (20 студзеня 1960 году — Глыбоцкага раёну, з 25 сьнежня 1962 году — Пастаўскага) раёну Полацкай (з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай) вобласьці.

18 сьнежня 2009 году пасялковаму савету перададзеная тэрыторыя скасаванага Белькаўскага сельсавету агульнай плошчай 5538,8 гектараў з разьмешчанымі на ёй населенымі пунктамі Аліхверы, Альшнева, Барэйкі, Белькі, Вайцяхі, Галбея, Кеўлічы, Косаўшчына, Невядомшчына, Паўлюгі, Полава, Пятровічы, Рагоўскія, Рымкі, Стахоўскія і Трумпічы.

10 жніўня 2013 году пасялковы савет рэарганізаваны ў сельсавет.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1986 году — 50

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 52, 53, 314, 430

## Вонкавыя спасылкі
* Пасялковы і сельсаветы Пастаўскага раёну

Катэгорыя:Былыя пасялковыя саветы Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, створаныя ў 1950 годзе
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Лісіцы

Назву **Лісі́цы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Лісіцы — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Лісіцы — вёска ў Пастаўскім раёне 

* Гомельская вобласьць: 
** Лісіцы — былы хутар у Жыткавіцкім раёне 

* Менская вобласьць:
** Лісіцы — вёска ў Ігуменскім раёне 
** Лісіцы — вёска ў Менскім раёне 

## Глядзіце таксама
* Ліс
* Лісава
* Лісава Буда
* Лісавічы
* Лісаўка
* Лісаўшчына (Узьдзенскі раён) — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці
* Лісіна
* Лісінская Рудня
* Лісітнік
* лісіца - жывёла 
* Лісічнік
* Лісічына (Менская вобласьць) — вёска ў Янаўшчынскім сельсавеце Крупскага раёна Менскай вобласьці.
* Лісічыцы
* Ліскава
* Ліскаўская Слабада
* Ліскі
* Лісовічы
* Лісоўчыцы
* Лісуны
Харкі

Назву **Харкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Харкі — вёска ў Пружанскім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Харкі — вёска ў Пастаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Харкі — вёска ў Вялейскім раёне
Марына Даўгаполава

**Марына Іванаўна Даўгаполава** — беларускі дыплямат.

6 сьнежня 2002 году прызначана Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Беларусі ў Рэспубліцы Армэнія, адстаўлена была 14 жніўня 2008 году.

10 верасьня 2013 году стала амбасадарам у Рэспубліцы Латвіі, займала гэтую пасаду да 18 верасьня 2018 году.

З 26 снежня 2019 году па 14 студзеня 2025 году працавала Пастаянным паўнамоцным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь пры статутных ды іншых органах Садружнасьці незалежных дзяржаваў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Армэніі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Латвіі
Міхаіл Якаўлевіч Паўлаў

**Міхаі́л Я́каўлевіч Па́ўлаў** (, в. Ордаць, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласьць — , Менск, Беларусь) — беларускі дзяржаўны дзяяч, старшыня Менскага гарвыканкаму ў 2000—2009 гадох. Кандыдат тэхнічных навук.

## Біяграфія
Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут і Акадэмію народнай гаспадаркі пры Ўрадзе Расейскай Фэдэрацыі. Меў спэцыяльнасьці інжынэра-мэханіка па абсталяваньні і тэхналёгіі зварачнай вытворчасьці, вядучага адмыслоўца па кіраваньні — мэнэджара вышэйшай кваліфікацыі.

Працоўную дзейнасьць пачаў электразваршчыкам у міжкалгаснай будаўнічай арганізацыі Валожынскага раёну Менскай вобласьці. Пасьля службы ў войску працаваў на Баранавіцкім камбінаце сянажных веж, прайшоў шлях ад электразваршчыка да дырэктара гэтага камбіната. Пасьля гэтага на працягу дзесяці гадоў узначальваў калектыў Баранавіцкага заводу гандлёвага машынабудаваньня. З 1997 году — старшыня Баранавіцкага гарвыканкаму. З сакавіка 2000 году — старшыня Менскага гарвыканкаму, зьмяніў на гэтай пасадзе будучага прэм’ер-міністра Ўладзімера Ярмошына. Сябар Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2000, 2004 гады).

6 красавіка 2009 году быў шпіталізаваны ў 5-ю клінічную лякарню Менску. 7 красавіка яму была зроблена апэрацыя па выдаленьні пухліны галаўнога мозгу. Апэрацыю рабіў прафэсар Арнольд Сьмеяновіч, чалец-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Рэабілітацыю былы мэр Менску прайшоў у Ізраілі. У верасьні ў сувязі з рэцыдывам пухліны была зробленая паўторная апэрацыя. 6 чэрвеня 2010 году памёр з прычыны працяглай хваробы.

15 жніўня 2012 году Менскі гарадзкі Савет дэпутатаў надаў парку паміж Малінаўкай і Паўднёвым Захадам імя Паўлава.

## Узнагароды
Заслужаны працаўнік прамысловасьці Рэспублікі Беларусь, кавалер ордэна Пашаны Рэспублікі Беларусь, міжнароднай узнагароды «Паходня Бірмінгему», ордэна Айчыны 3-й ступені (красавік 2010 году). Мае дзьве падзякі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь. 25 чэрвеня 2009 году атрымаў званьне «Ганаровы грамадзянін Менску».

## Крытыка
Паўлава крытыкуюць за зьнішчэньне гістарычна-культурнай спадчыны Менску ў час яго знаходжаньня на пасадзе старшыні гарвыканкаму: у канцы 2003 году ўлады зруйнавалі камяніцу канца XIX ст. на гістарычнай Магазыннай вуліцы (замест яе збудавалі іншы гмах), у 2005 годзе — старажытную камяніцу на Зыбіцкай (замест яе паставілі муляж), у 2008 годзе — дзьве камяніцы XIX ст. на гістарычнай Койданаўскай вуліцы (замест № 17 кампанія «Тапас» збудавала дом зь іншай колькасьцю паверхаў, замест № 24а кампанія «ФАРТ и В» — бізнэс-цэнтар «Метрополь»).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Куды падзеўся Міхаіл Паўлаў? // Ігар Карней, Радыё Свабода
* Мэра Павлова оперировал ведущий нейрохирург Беларуси
* Мэр Минска лечится в Германии?
* Міхаіл Паўлаў стаў ганаровым грамадзянінам Менску
* Былы сталічны мэр Міхаіл Паўлаў перанёс паўторную апэрацыю // Ежедневник

Катэгорыя:Кандыдаты тэхнічных навук
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шклоўскім раёне
Катэгорыя:Старшыні Менскага гарвыканкаму
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Менску
Катэгорыя:Палітыкі мясцовага кіраваньня Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Памерлі ад раку
Катэгорыя:Памерлі ў Менску