Кропка з коскай

**Кро́пка з ко́скай**, састарэлая назва — **кро́пка з закавы́каю**  — разьдзяляльны няпарны знак прыпынку.

## Правілы выкарыстаньня
У беларускай мове кропка з коскай ставіцца паміж адносна незалежнымі састаўнымі часткамі сказа, якія аб'ядноўваюцца ў адзін складаны сказ бяз злучнікаў, а самі часткі разгорнутыя і (альбо) маюць свае знакі прыпынку: «Чарнеецца сажаю вечар. Дождж б'ецца аб хвалі ракі; гуляе, гудзе над ёй вецер, заводзіць, што ў полі ваўкі»

Кропка з коскай можа ставіцца на стыку частак бяззлучнікавага сказа з адносна незалежнымі часткамі, калі паміж імі знаходзіцца пабочнае слова. У гэтым выпадку кропка з коскай паказвае, да якой з частак адносіцца пабочнае слова: «Але якое гэта запрашэньне — адзін сказ у канцы, як бы між іншым, для ветлівасьці; можа, спадзявалася, што ён не адважыцца прыехаць»

Кропка з коскай ставіцца паміж часткамі складанага сказа, якія зьвязваюцца паміж сабой: далучальнымі злучнікамі ***але***, ***толькі***, ***аднак***, ***усё ж***, ***тым ня менш*** і інш., асабліва калі гэтыя часткі разгорнутыя і (альбо) маюць свае знакі прыпынку: «Марозік крэпіць, лёд таўшчэе, і рэчка вольная нямее, да дна вадзіца вымярзае й ходу, бедная, ня мае, і цесна там ёй, і няміла яе халодная магіла; але дарма: жывую сілу не запраторыш ты ў магілу, мароз бязжаласны й люты!»

Далучальнымі злучнікамі й ***і*** (у значэнні «і») толькі ў тым выпадку, калі яны аб'ядноўваюць дзьве састаўныя часткі, якія бяз гэтых злучнікаў былі б самастойнымі сказамі, разьдзеленымі кропкай: «На ёй [ялінцы] валоскія арэхі, а з пазалочанай паперкі глядзяць панадныя цукеркі; і больш на ёй няма нічога, ды хіба ж дзецям трэба многа?»

Перад злучнікам ***а*** кропка з коскай ставіцца толькі ў тым выпадку, калі састаўныя часткі, якія зьвязваюцца гэтым злучнікам, разгорнутыя й маюць свае знакі прыпынку: «Ён невысок, ня надта ёмак, ды карчавіты й няўломак, а волас мае цёмна-русы, і зухаўскія яго вусы ў меру доўгі, густаваты, угору чуць канцы падняты; а вочы шэры, невялічкі, глядзяць прыветна, як сунічкі, але раптоўна й адразу не расчытаеш іх выразу…» 

Кропка з коскай ставіцца паміж разьвітымі аднароднымі членамі, калі пры адным зь іх ёсьць коскі: «Хлопец зьлёгку задрыжаў і ўзяў скрыпку паслухмяна; струны звонкія наладзіў, раз-другі смычком правёў і аддаўся ўвесь абладзе, чарам струнных галасоў»

Кропка з коскай ставіцца паміж разгорнутымі даданымі часткамі складаназалежнага сказа, падпарадкаванымі адной і той жа галоўнай, калі паміж даданымі няма злучальнага злучніка, асабліва калі ў сярэдзіне такіх даданых ёсьць свае даданыя часткі: «Калі з-пад завялых шыпулек паказаліся й смачна запахлі спачатку маленькія шэра-сінія струменьчыкі дыму, а потым, вельмі хутка разросшыся, вялікімі клубамі паплылі над бульбоўнікам; калі, нарэшце, праз гольле прабіліся жвавыя й белаватыя на ранку языкі полымя, на ўчастку неяк адразу ўсё зьмянілася»

Кропка з коскай ставіцца паміж групамі адносна незалежных састаўных частак бяззлучнікавага сказа, а таксама паміж групамі даданых частак, якія адносяцца да адной галоўнай: «Цёмны бор, кусты, балоты, кучы лоз і дубняку, рэчкі, купіны, чароты, мора траваў і хмызьняку; мосьцік, зложаны зь бярвеньняў, брод і грэбля кожны крок, на дарозе рад карэньняў, крыж, пахілены набок; пералескі, лес, паляна, старасьвецкі дуб з жарлом, хвоя-веліч на кургане з чорным буславым гняздом; гразь, пяскі, лужок зялёны, шум крынічкі з-пад карча, шэлест лісьцяў несканчоны, крык у небе крумкача; вербы, груша-сіраціна, нізкарослы цёмны гай…»

Кропка з коскай ставіцца ў канцы рубрык пералічэньня, калі яны не зьяўляюцца самастойнымі сказамі, але дастаткова разгорнутыя і (альбо) маюць свае знакі прыпынку: 
Паводле папярэдніх даных, рух усіх трох спадарожнікаў адбываецца па блізкіх арбітах з пачатковымі парамэтрамі:
: пэрыяд абарачэньня 95,2 мінуты;
: максымальная адлегласьць ад паверхні Зямлі (у апаґеі) 876 кілямэтраў;
: мінімальная (у пэрыґеі) 210 кілямэтраў;
: вугал нахілу арбіт да плоскасьці роўніка 56 градусаў 10 хвілін.

## У [[Матэматыка|матэматыцы]]
У дыфэрэнцыяльнай геамэтрыі кропка з коскай, пастаўленая перад індэксам, пазначае каварыянтную вытворную функцыі па каардынаце, пазначанай дадзеным індэксам. Напрыклад:
: 
          \nabla_j {\mathbf v} \equiv v^i {}_{;j} \;\;\;\;\;\;
          v^i {}_{;j}  = 
          v^i {}_{,j} + v^k\Gamma^i {}_{k j}


## Цікавыя факты
* У першым беларускім буквары, выдадзеным у 1906 годзе ў Санкт-Пецярбургу выдавецкай суполкай «Загляне сонца і ў наша аконца», кропка з коскай называлася «***кропкай з закавыкай***».

## Глядзіце таксама
* Клічнік
* Пытальнік
* Інтэрабанг

Катэгорыя:Знакі прыпынку беларускай мовы
Катэгорыя:Друкарскія знакі
Катэгорыя:Выдзяляльныя (парныя) знакі прыпынку
Катэгорыя:Невыдзяляльныя (няпарныя) знакі прыпынку