INOGATE

**INOGATE** (Інагэйт) зьяўляецца міжнароднай праграмай энэргетычнага супрацоўніцтва паміж Эўрапейскім Зьвязам (ЭЗ), Турцыяй і краінамі СНД, за выключэньнем краінаў Балтыі і Расейскай Фэдэрацыі. Афіцыйна праграма накіраваная на падтрымку «міжнароднага супрацоўніцтва паміж Эўрапейскім Зьвязам, прыбярэжнымі дзяржавамі Чорнага ды Каспійскага мораў і іх суседнімі краінамі». Яна ажыцьцяўляецца праз праграму Генэральнага Дырэктарата па Разьвіцьці і Супрацоўніцтве ЭЗ EuropeAid з дапамогай сэкрэтарыята ў Кіеве, Украіна, з рэгіянальным офісам у Тбілісі, Грузія.

Праграма INOGATE створаная ў 1995 годзе ў якасьці мэханізму падтрымкі ЭЗ у галіне Міждзяржаўнай транспарціроўкі нафты і газу ў Эўропу (адкуль яна атрымала сваю назву, як скарачэньне на ангельскай мове). Першапачаткова праграма была накіраваная на працу нафта- і газаправодаў з і праз Усходнюю Эўропу і Каўказ ў ЭЗ. Пасьля канфэрэнцыі ў Баку, Азэрбайджан, у 2004 годзе і канфэрэнцыі ў Астане, Казахстан, яна пераўтварылася ў больш шырокае энэргетычнае партнэрства, засяродзіўшыся на чатырох асноўных тэмах: 
*умацаваньне энэргетычнай бясьпекі
*збліжэньне энэргетычных рынкаў краінаў-членаў на аснове прынцыпаў унутранага энэргетычнага рынку ЭЗ 
*падтрымка ўстойлівага энэргетычнага разьвіцьця
*прыцягненьне інвэстыцый у энэргетычныя праекты агульнага і рэгіянальнага інтарэсу

З 2007 году праграма INOGATE фінансуецца Эўрапейскім інструмэнтам суседзтва і партнёрства (ENPI).

## Краіны-партнэры INOGATE
Краінамі-партнэрамі INOGATE зьяўляюцца:
*Армэнія
*Азэрбайджан
*Беларусь
*Грузія
*Казахстан
*Кыргыстан
*Малдова
*Расейская Фэдэрацыя (толькі статус назіральніка)
*Турцыя
*Туркмэністан
*Украіна
*Узбэкістан
*Таджыкістан

Турэччына зьяўляецца краінай-партнэрам INOGATE і, такім чынам, рэгулярна запрашаецца на паседжаньні INOGATE, але гэта не краіна-бэнэфіцыяр. Праграма INOGATE есьць сумеснай ініцыятывай трох дырэктаратаў Эўрапейскай Камісіі: Генэральнага Дырэктарата па Энэргетыцы, Генэральнага Дырэктарата па Зьнешніх Сувязях і  Генэральнага Дырэктарата па Разьвіцьці і Супрацоўніцтве EuropeAid.

## Бакінская ініцыятыва і дэклярацыя Астаны

Бакінская ініцыятыва паўстала ў выніку палітычнага дыялёгу па пытаньнях супрацоўніцтва ў энэргетычнай сьфэры паміж Эўрапейскім Зьвязам і краінамі-партнэрамі INOGATE. Ініцыятыва была абвешчаная 13 лістапада 2004 году на Міністэрскай канфэрэнцыі па энэргетыцы ў Баку. Другая Міністэрская канфэрэнцыя, якая адбылася ў Астане 30 лістапада 2006 году, пацьвердзіла пашырэньне кампэтэнцыі праграмы INOGATE з мэтай ахапіць шырокае кола пытаньняў энэргетыкі ў краінах-партнерах і іх супрацоўніцтва ў гэтых пытаньнях з ЭЗ.

Адной з мэтаў Бакінскай ініцыятывы зьяўляецца павышэньне інтэграцыі энэргетычных рынкаў краінаў-удзельніц з энэргетычным рынкам ЭЗ, каб стварыць празрыстыя энэргетычныя рынкі, здольныя прыцягнуць інвэстыцыі і павысіць бясьпеку энэргазабесьпячэньня. (Іншыя асьпекты ініцыятывы былі зьвязаныя з пытаньнямі транспарту). Краіны-партнэры ўзгаднілі мэты па гарманізацыі прававых і тэхнічных стандартаў, з тым, каб стварыць функцыянуючы інтэграваны энэргетычны рынак у адпаведнасьці з эўрапейскай і міжнароднай нарматыўна-прававой базай; павысіць бясьпеку і надзейнасьць энэргазабесьпячэньня за кошт пашырэньня і мадэрнізацыі існуючай інфраструктуры, замены састарэлых магутнасьцяў інфраструктуры на экалягічна бясьпечныя сыстэмы, распрацаваць новую інфраструктуру з сучаснымі сыстэмамі маніторынгу, палепшыць энэргазабесьпячэньне і кіраваньне попытам на аснове інтэграцыі эфэктыўных і ўстойлівых энэргетычных сыстэм, а таксама заахвоціць фінансаваньне камэрцыйна і экалягічна ўстойлівых энэргетычных праектаў, якія прадстаўляюць агульны інтарэс. "Дарожная карта" для дасягненьня гэтых і сумежных мэтаў была прынята на Міністэрскай канфэрэнцыі ў Астане.

## Структура і дзейнасьць

Каардынуючым органам Бакінскай ініцыятывы зьяўляецца Тэхнічны сэкрэтарыят INOGATE, які знаходзіцца ў Кіеве.

Бакінская ініцыятыва ажыцьцяўляецца ў рамках чатырох рабочых груп, кожная зь якіх сфармавана зь сябраў з усіх краінаў-партнэраў:
* Гарманізацыя прававой, нарматыўнай і інстытуцыйнай базы для лібэралізацыі рынку
* Павышэньне бясьпекі энэргетычных транспартных сетак
* Устойлівае разьвіцьцё
* Прыцягненьне інвэстыцый і судзейнічаньне рэалізацыі праектаў

Шэраг канкрэтных праектаў, што фінансуюцца Эўрапейскім інструмэнтам суседзтва і партнэрства (ENPI), зьвязаны праграмай INOGATE і пералічаны на партале INOGATE. Па стане на люты 2009 году гэтыя праекты ўключалі ініцыятывы па паляпшэньні аховы і бясьпекі структур транзыту нафты і газу, распрацоўцы сумесных нацыянальных энэргетычных палітык у Цэнтральнай Азіі, падтрымцы інтэграцыі рынкаў і ініцыятываў у галіне ўстойлівай энэргетыкі ў краінах-партнэрах.

Праграма INOGATE мае расклад бягучых канфэрэнцый і публікацыяў. Партал праграмы зьмяшчае інфармацыю, якая рэгулярна абнаўляецца, і навіны аб разьвіцьці энэргетыкі ў краінах-партнёрах і адпаведных ініцыятываў і палітык ЭЗ.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інтэрнэт-сайт INOGATE
* Бакінская ініцыятыва Генэральны Дырэктарат па Транспарту і Энэргетыцы Эўрапейскай Камісіі
* Дэклярацыя міністраў аб узмоцненым супрацоўніцтве ў энэргетычнай сфэры паміж ЭЗ, прыбярэжнымі дзяржавамі Чорнага і Касьпійскага мораў і іх суседніх краінаў, 30 лістапада 2006 году, Астана

Катэгорыя:Эўрапейскі Зьвяз
Катэгорыя:Энэргетыка Беларусі
Катэгорыя:Энэргетыка Ўкраіны