Дубровіца

**Дубровіца** () — места ва Ўкраіне, на рацэ Гарыні. Адміністрацыйны цэнтар Дубровіцкага раёну Ровенскай вобласьці. Насельніцтва на 2022 год — 9343 чалавек. Знаходзіцца за 126 км на поўнач ад Роўна, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Дамбровіца (лінія Сарны — Лунінец).

Дубровіца — места гістарычнай Піншчыны (частка Берасьцейшчыны, на захадзе Палесься), колішняя сталіца ўдзельнага княства і графства, побач зь местам праходзіць паўднёвая мяжа этнічнай тэрыторыі беларусаў. Да нашага часу тут захаваўся збудаваны ў стылі барока касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля, помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў, а таксама сядзіба Плятэраў у Варобіне (клясыцызм, XVIII ст.). Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся калегіюм піяраў, помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў, зруйнаваны расейскімі ўладамі.

## Назва
Тапонім Дубровіца, відаць, утварыўся ад асновы «дуброва» ('дубовы лес'). Таксама сустракаецца варыянт *Дубравіца*.

## Гісторыя
### Раньнія часы
Першы пісьмовы ўспамін пра Дубровіцу як горад Тураўскага княства датуецца 1005 годам. У 2-й палове XII ст. паселішча стала сталіцай удзельнага княства.

### Вялікае Княства Літоўскае
У 1340-я гады Дубровіца далучылася да Вялікага Княства Літоўскага. У XV ст. яна перайшла ў валоданьне Дубровіцкіх-Гальшанскіх. У XVI ст. Дубровіца ўвайшла ў склад Троцкага ваяводзтва, тут збудавалі касьцёл. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў паселішча ўвайшло ў склад Пінскага павету Берасьцейскага ваяводзтва. У гэты ж час яно стала сталіцай графства.

У 1571 годзе ў якасьці пасагу Дубровіцу атрымаў А. Курбскі. У 1695 годзе Ян Дольскі фундаваў тут калегіюм піяраў. З XVIII ст. места знаходзілася ў валоданьні Плятэраў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Дубровіца апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе ў 1795 годзе яе разам з усёй воласьцю (колішнім графствам) адарвалі ад астатняй Берасьцейшчыны і перавялі ў склад Валынскай губэрні. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня ў 1831 годзе расейскія ўлады ліквідавалі тутэйшы калегіюм піяраў.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Дубровіцу занялі войскі Нямецкай імпэрыі.


Дубровиця-Воробин. Костел і монастир піарів.jpeg|Касьцёл і калегіюм піяраў. Н. Орда, 1870 г.
Dubrovica, Rynak, Pijarski. Дубровіца, Рынак, Піярскі (N. Orda, 1875).jpg|Літаграфія з малюнка Н. Орды
Dubrovica, Varobin, Plater. Дубровіца, Варобін, Плятэр (N. Orda, 1870).jpg|Палац Плятэраў у Варобіне. Н. Орда, 1870 г.
Дубровиця-Воробин. Маєток Броель-Плятерів.jpeg|Каляровая вэрсія малюнка Н. Орды


### Найноўшы час
20 лістапада 1917 году абвяшчалася Ўкраінская Народная Рэспубліка з прэтэнзіяй на Дубровіцу. У 1918—1919 гадох тут з падбухторваньня эсэраў і бальшавікоў выбухнула Палескае паўстаньне, у выніку якога разрабавалі палац графаў Плятэраў. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году места ўвайшло ў склад міжваеннай Польскай Рэспублікі.

У 1939 годзе ўлады СССР перадалі Дубровіцу ў склад УССР, дзе з 1940 году яна стала цэнтрам раёну. У Другую сусьветную вайну з 1 ліпеня 1941 да 10 студзеня 1944 году места знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху. 30 ліпеня 1997 году меская рада зацьвердзіла сучасныя герб і сьцяг Дубровіцы.


Dubrovica, Pryrečnaja, Pijarski. Дубровіца, Прырэчная, Піярскі (S. Bochnig, 1929).jpg|Вуліца і касьцёл
Dubrovica, Rynak, Pijarski. Дубровіца, Рынак, Піярскі (S. Bochnig, 1929).jpg|Касьцёл
Dubrovica, Pijarski. Дубровіца, Піярскі (S. Bochnig, 1929).jpg|Касьцёл, інтэр’ер
Dubrovica, Rynak. Дубровіца, Рынак (S. Bochnig, 1929) (2).jpg|Касьцёл, інтэр’ер


Dubrovica, Varobinskaja. Дубровіца, Варобінская (S. Bochnig, 1929).jpg|Царква
Dubrovica. Дубровіца (S. Bochnig, 1929).jpg|Вуліца
Dubrovica, Varobin, Plater. Дубровіца, Варобін, Плятэр (K. Niedabitoŭski, 1919-39).jpg|Сядзіба Плятэраў 
Dubrovica, Varobin, Plater. Дубровіца, Варобін, Плятэр (K. Niedabitoŭski, 1936).jpg|Сядзіба Плятэраў 


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1860 год — 3743 чал., зь іх 1709 хрысьціянаў і 2034 юдэяў
* **XX стагодзьдзе**: 1990 год — 10,7 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 9644 чал.; 1 студзеня 2011 году — 9430 чал.

### Адукацыя
У Дубровіцы працуюць 3 дашкольныя ўстановы, 3 сярэднія школы і прафэсійны ліцэй.

### Культура
Дзеюць 2 бібліятэкі, дом культуры і кінатэатар.

### Спорт
У месьце ёсьць стадыён «Гарынь», 4 футбольныя клюбы.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы
З урбананімічнай спадчыны Дубровіцы да нашага часу гістарычныя назвы захавалі вуліцы Варобінская, Гарынская, Макараўская і Прырэчная.

## Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці, завод перапрацоўкі лёну.

## Турыстычная інфармацыя
### Інфраструктура
Дзее Дубровіцкі гістарычна-этнаграфічны музэй.

### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля (1695—1701)
* Сядзіба Плятэраў (XVIII ст.)
* Царква Раства Багародзіцы (1862)
* Царква Сьвятога Мікалая (1872)

### Страчаная спадчына
* Калегію піяраў (1695—1701)

## Галерэя

Kostel sv.Ioana Chrestytelia v Dubrovyci.jpg|Касьцёл
Saint Nicholas Church (Dubrovytsia).jpg|Мікольская царква
Дубровицький історико-етнографічний музей.jpg|Краязнаўчы музэй
Anastasia Zasławska (Dubrovytsia).jpg|Помнік Анастасіі Заслаўскай (з Гальшанскіх)


## Асобы
* Мікола Аляксеевец (нар. 1941) — украінскі гісторык і пэдагог
* Анастасія Заслаўская (з Гальшанскіх; ?—1561) — рэлігійная і культурная дзяячка часоў Вялікага Княства Літоўскага
* Мікола Ляховіч (нар. 1976 — украінскі грамадзкі дзяяч, палітычны вязень
* Фёдар Пірышка (1898—1991) — беларускі партыйны дзяяч, мэмуарыст
* Жорж Шарпак (нар. 1924) — францускі фізык, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі (1992)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Дубровиці — 1000 років: Зб. матеріалів наук.-краєзн. конференції — Рівне: Перспектива, 2005. — 148 с.
* Попенко В. Дубровиця (історико-краєзнавчий нарис). — Львів: Каменяр, 1986. — 40 с.

## Вонкавыя спасылкі
* Неафіцыйны сайт места

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Ровенская вобласьць