Глізэ 581

**Глізэ 581** (*[[Каталёг Глізэ|Gliese]] 581*, *[[Каталёг Вольфа|Wolf]] 562*) — чырвоны карлік, разьмешчаны ў сузор’і Шаляў, за 20,4 сьв. году ад Зямлі. Зорку можна адшукаць у двух градусах паўночней за β Шаляў. *Глізэ 581* знаходзіцца ў сьпісе ста найбліжэйшых да Сонечнай сыстэмы зорак.

## Назва
На 2010 год гэтай зорцы не было прысвоена ўласнага імя — назва *Глізэ 581* паказвае на яе прыналежнасьць да каталёгу, які быў складзены нямецкім астраномам Вільгельмам Глізэ і ўключае ў сябе зоркі ў межах 25 парсэкаў ад Сонца.

Іншае распаўсюджанае імя — *Вольф 562* — абумоўлена тым, што ў сувязі зь яе адноснай блізкасьцю да Сонца, гэтая зорка валодае значным уласным рухам і ўключаная ў *[[Каталёг Вольфа|Каталёг зорак зь вялікім уласным рухам]]*, складзены піянэрам астрафатаграфіі, нямецкім астраномам Максам Вольфам.

Пазначэньні *Глізэ 581* ў іншых каталёгах ня маюць шырокага распаўсюджаньня. Усяго ў базе даных паказваецца 27 ідэнтыфікатараў зоркі ў розных каталёгах.

## Зорка
Сьвяцільнасьць — крыху вышэй за 1% ад сьвяцільнасьці Сонца, узрост *Глізэ 581*, на падставе аналізу рэнтгенаўскага выпраменьваньня, ацэньваецца ў 8—10 млрд гадоў.

Маса складае прыблізна траціну ад масы Сонца і цяпер лічыцца, што гэтая зорка занадта масіўная, каб належаць да пыхаючых чырвоных карлікаў. *Глізэ 581* ставіцца да клясы зьменных зорак тыпу BY Цмока, але назіраныя доўгачасовыя зьмены сьвяцільнасьці, якія могуць быць выкліканыя наяўнасьцю плям на бачнай паверхні, застаюцца на ўзроўні памылак назіраньняў, гэта значыць — нязначныя.

Зьмены сьвяцільнасьці ≈ 0,007*M*(≈ 0,5%) на працягу некалькіх тыдняў, па ўсёй бачнасьці, паказваюць на ўласны пэрыяд вярчэньня зоркі. За больш доўгачасовы пэрыяд зьмены сьвяцільнасьці складалі: ,  і  — гэта значыць, што зьмяненьне сьвяцільнасьці на працягу васьмі гадоў складала ≈ 2%. Бягучае працяглае зьмяненьне сьвяцільнасьці зоркі можа зьяўляцца часткай больш доўгага цыклю.

## Плянэтная сыстэма

На 2010 год у зоркі вядома шэсьць экзаплянэт. Адкрыцьцё карлікавай плянэтнай сыстэмы адбылося ў 2005 годзе. Галоўная «славутасьць» сыстэмы — першая адкрытая навукоўцамі экзаплянэта (Глізэ 581 c) у межах заселенай зоны цэнтральнай зоркі, то бок дадзеная плянэта валодае парамэтрамі арбіты і масы, якія робяць экзаплянэту патэнцыйна заселенай. У прыватнасьці, паскарэньне вольнага падзеньня на ёй можа складаць 1,6 g, а тэмпэратура паверхні — ад −3 да .

Найбліжэйшая да зоркі плянэта ў сыстэме была адкрытая 21 красавіка 2009 году і зьяўляецца самай маленькай па масе, але знаходзіцца блізка да зоркі. Яе мінімальная маса — 1,9 мас Зямлі, пэрыяд звароту вакол зоркі — 3,15 дня. Прыналежнасьць плянэты да зоны пражываньня выклікае вельмі вялікія сумневы — хутчэй за ўсё, па парамэтрах умоў на паверхні яна можа нагадваць плянэту Вэнэра.

29 верасьня 2010 году была адкрыта чацьвёртая ад зоркі плянэта (Глізэ 581 g) — другая па масе ў сыстэме, знаходзіцца глыбока ўнутры заселенай зоны зоркі. Вада на ёй можа знаходзіцца ў вадкім стане, і такім чынам, гэтая плянэта знаходзіцца ў так званай зоне Златаўласкі чырвонага карліка.

## Дадатковыя зьвесткі
* Двойчы, у 2007 і 2008 гадах, Gliese 581 выбіралася ў якасьці зоркі-адрасата міжзоркавых радыёпасланьняў — гл. праекты «A Message From Earth» і «Hello From Earth».

## Глядзіце таксама
* Глізэ 581 e
* Глізэ 581 b
* Глізэ 581 c
* Глізэ 581 g
* Глізэ 581 d
* Глізэ 581 f

## Вонкавыя спасылкі
* 20581 Gliese 581 на allplanets.ru
* Первая пригодная для жизни планета найдена у красной звезды, *membrana.ru*
* Апісаньне Глізэ 581

Катэгорыя:Шалі (сузор’е)