open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Хорхэ Марсыльлё

**Хо́рхэ Гарсі́я Марсы́льлё** (;  11 сакавіка 1986 году, Валенсія, Гішпанія) — гішпанскі футбольны цэнтральны абаронца клюбу «Масконія».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Futbolme
* Профіль на Soccerway
* Профіль на Fichajes

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Крыстыян Альварэс

**Крыстыя́н Да́рыё А́льварэс** (;  13 лістапада 1985, Хэнэраль-Лягас, Аргентына) — колішні аргентынскі футбольны брамнік.

## Дасягненьні
**«Сан-Лярэнса»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2013(і)
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на FootballDatabase
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Soccerway
* Профіль на бачыне «Эспанёлу»
* Статыстыка ў аргентынскай лізе

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Архіпэляг ГУЛАГ

«**Архіпэляг ГУЛАГ**» () — нарыс расейскага пісьменьніка Аляксандра Салжаніцына пра прымусовую працу ў Савецкім Саюзе і сетку канцэнтрацыйных лягераў. Трохтомная кніга складаецца ў асноўным з наратыву, сабранага са сьведчаньняў відавочцаў і дасьледчага матэрыялу, а таксама з уласнага вопыту аўтара, які быў вязьнем такіх працоўных лягераў.

Кніга напісаная, як паказана пры ейным сканчэньні, у 1958—1968 гадох. Упершыню была апублікаваная ў арыгінале па-расейску ў Францыі ў 1973 годзе. У Савецкім саюзе існавала ў фармаце самвыдату, да афіцыйнага выданьня ў 1989 годзе.

Назва кнігі хавае ў сабе мэтафару, якая прасочваецца ва ўсёй працы. Словам архіпэляг малюецца мэтад і сыстэма канцэнтрацыйных лягераў, якія былі раскіданыя па ўсім СССР, параўноўваючы яе зь бязьмежных «ланцужком астравоў», якія вядомыя тым, хто меў няшчасьце на іх трапіць.

## Вонкавыя спасылкі
* Трохтомны збор кнігі на сайце прысьвечаным Салжаніцыну

Катэгорыя:Расейская літаратура
Катэгорыя:Цэнзура ў СССР
Вершнік на даху

«**Вершнік на даху**» () — прыгодніцкі раман францускага пісьменьніка Жана Жыяно, які быў апублікаваны ў лістападзе 1951 году. Твор уваходзіць у цыкль раманаў пра вершніка, зьяўляючыся чацьвёртай кнігай зь пяці. У 1995 годзе раман быў экранізаваны рэжысэрам Жанам-Полем Рапно, галоўныя ролі ў аднайменным фільме выканалі Жульет Бінош і Аліўе Мартынэс.

## Вонкавыя спасылкі
* Цыкль раманаў пра вершніка Жана Жыяно

Катэгорыя:Француская літаратура
Катэгорыя:Прыгодніцкія раманы
Гільфі Сыгурдсан

**Гі́льфі Тор Сы́гурдсан** (;  8 верасьня 1989 году, Габнарф’ёрдур, Ісьляндыя) — ісьляндзкі футбольны паўабаронца, гулец клюбу «Вікінгур» і нацыянальнай зборнай Ісьляндыі.

## Міжнародная кар’ера
Гільфі гуляў у складзе зборных Ісьляндыі да 17, 19, 21 году і ў нацыянальнай зборнай.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на National Football Teams
* Профіль на Soccerbase
* Профіль на FootballDatabase
* Профіль на BDFutbol

Катэгорыя:Ісьляндзкія футбалісты
Піюс V

**Піюс V** (), сьвецкае імя **Антоніё Мікеле Гісьліеры** (; , Боска-Марэнга, Мілянскае герцагства — , Рым, Папская дзяржавв) — папа рымскі з 7 студзеня 1566 году па 1 траўня 1572 году.

Антоніё Гісьліеры нарадзіўся ў беднай сям’і. У 14 гадоў уступіў у дамініканскі ордэн. Пасьля заканчэньня навучаньня выконваў функцыі інквізытара ў Паўночнай Італіі, а пазьней — у Рыме. Павал IV прызначыў яго біскупам Нэпі, а ў 1557 годзе — кардыналам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Піюс V. Catholic Encyclopedia
Сыкст V

**Сыкст V** (), сьвецкае імя **Фэлі́чэ Пэрэ́цьці дзі Манта́льта** (; , Гротамарэ, Папская дзяржава — , Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі з 24 красавіка 1585 году па 27 жніўня 1590 году. 

Ягоны пантыфікат адзначаецца актыўнай барацьбой з бандытызмам на дарогах Рыму і пірацтвам, што перашкаджалі падвозу ў горад прадуктаў. Трупы бандытаў выстаўляліся на паказ на мастох у Рыме. Сыкст займаўся разьвіцьцём Рыму, то бок ён расчысьціў ягоныя вуліцы і ўсталяваў паваленыя раней абэліскі, прывезеныя са Старажытнага Эгіпту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сыкст V. Catholic Encyclopedia
К’еран Гібс

**К’е́ран Джэймз Рыка́рда Гібс** (;  26 верасьня 1989 году, Ламбэт, Лёндан, Вялікабрытанія) — колішні ангельскі футбольны абаронца, а таксама былы гулец зборнай Ангельшчыны. Прафэсійную кар’еру пачаў у 2007 годзе ў «Арсэнале», куды перайшоў з акадэміі «Ўімбэлдану» ў 2004 годзе. Дэбют за нацыянальную зборную адбыўся 11 жніўня 2010 году на «Ўэмблі» ў таварыскім матчы са зборнай Вугоршчыны.

## Міжнародная кар’ера

Гібс гуляў за зборную Ангельшчыны да 19 гадоў у адборачным турніры да ЧЭ-2008 і ў фінальнай стадыі Чэмпіянат сьвету па футболе да 20 гадоў-2009.

Гібс разам са сваім аднаклюбнікам па «Арсэнале» Тэо Ўолкатам выступаў за зборную да 21 году на чэмпіянаце Эўропы да 21 году-2009, а пасьля ў кваліфікацыі да ЧЭ-2011.

7 жніўня 2010 году Фабіё Капэльлё выклікаў К’ерана ў нацыянальную зборную на таварыскі матч супраць зборнай Вугоршчыны. Гулец выйшаў на поле пасьля перапынку, замяніўшы Эшлі Коўла.

К’еран Гібс два сэзоны пакутаваў ад траўмаў, аднак пасьля набыў добрую форму і як сьлед быў выкліканы новым трэнэрам зборнай Роем Годжсанам у зборную ў 2013 годзе.

## Дасягненьні
**«Арсэнал»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2014, 2015, 2017
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2014, 2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Профіль на Soccerbase
* Профіль на бачыне «Арсэналу»
* Профіль на TheFA

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Іван Лепешаў

**Іва́н Я́каўлевіч Ле́пешаў** (23 кастрычніка 1924; в. Іскозы, Дубровенскі раён, цяпер Віцебская вобласьць, Беларусь —  12 кастрычніка 2014; Горадня, Беларусь) — беларускі мовазнавец. Доктар філялягічных навук, прафэсар. Вэтэран Вялікай Айчыннай вайны, мае раненьні, узнагароджаны ордэнам Вялікай Айчыннай вайны II ступені, мэдалямі «За адвагу», «За баявыя заслугі», «За ўзяцьце Кёнігсбэрга» і інш.

## Біяграфія
У 1948 годзе скончыў Аршанскі настаўніцкі інстытут, затым працаваў выкладчыкам беларускай мовы ў Сьвіслацкай сярэдняй школе Гарадзенскай вобласьці.

Быў беспадстаўна рэпрэсаваны, а пасьля рэабілітаваны ў 1963 годзе за адсутнасьцю віны, працаваў рознарабочым у лягерах Прыморскага краю (1949—1955).

З 1956 году працаваў настаўнікам беларускай і расейскай моваў і літаратураў у школах Шчучынскага раёну. Завочна скончыў (на выдатна) філялягічны факультэт Гарадзенскага пэдагагічнага інстытуту (1959) і асьпірантуру ў Менскім пэдінстытуце (1971). Працуючы ў школе, апублікаваў у выдавецтве «Народная асьвета» дзьве кнігі, напісаў кандыдацкую дысэртацыю. Узнагароджаны знакам «Выдатнік народнай асьветы».

З 1971 году — у Гарадзенскім пэдінстытуце (пасьля ўнівэрсытэце) спачатку выкладчыкам, затым дацэнтам (1973), прафэсарам (1986).

Дасьледаваў фразэалёгію і парэміялёгію, мову мастацкай літаратуры, культуру маўленьня і стылістыкі. Аўтар 520 навуковых, навукова-мэтадычных публікацыяў, працы «Литературно-краеведческий кружок», больш як 40 кніг («Этымалагічны слоўнік фразеалагізмаў», «Лінгвістычны аналіз тэксту», «У пошуках ісціны», «Надзённае», суаўтар «Практыкуму па беларускай мове» ды інш.).

Памёр 12 кастрычніка 2014 году.

## Бібліяграфія
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
** 
* 
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кнігі Івана Лепешава на сайце kamunikat.org

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне
Катэгорыя:Беларускія філёлягі
Катэгорыя:Дактары філялягічных навук
Зборная Ісьляндыі па футболе

**Збо́рная Ісьля́ндыі па футбо́ле** () — нацыянальная футбольная каманда Ісьляндыі. Кіроўны орган — Футбольная асацыяцыя Ісьляндыі.

На чэмпіянаце Эўропы 2016 году зборная ўпершыню трапіла ў фінальную частку, дзе дайшла да 1/4 фіналу. А ў 2018 годзе каманда ўпершыню выступіла ў фінальнай частцы чэмпіянату сьвету.

18 жніўня 2004 году ісьляндцы здабылі сваю першую перамогу над моцнай «футбольнай» зборнай, адолеўшы ў таварыскім матчы зборную Італіі. На гэтым матчы, які праходзіў у Ляўгардальсвэльлюры, прысутнічалі  гледачы (6% ад насельніцтва Ісьляндыі), што зьяўляецца рэкордам краіны па наведвальнасьці. 24 красавіка 1996 року ў Таліне падчас таварыскага матчу з Эстоніяй Эйдур Гуд’ёнсэн замяніў свайго бацьку Арнара. Гэта першы факт удзелу бацькі і сына ў адным міжнародным матчы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Футбольная асацыяцыя Ісьляндыі
* Архіў вынікаў RSSSF
* Архіў гульцоў RSSSF


Футбол
Вольная праграма

**Вольная праграма** — праграма, якую дазваляецца запускаць і капіяваць, распаўсюджваць і вывучаць, зьмяняць і паляпшаць. Прадугледжвае наяўнасьць у карыстальніка 4 правоў: 1) запускаць праграму ўсялякім пажаданым чынам дзеля ўсялякай мэты; 2) вывучаць і зьмяняць спосаб працы праграмы дзеля ажыцьцяўленьня вылічэньня пажаданым чынам пры дапамозе доступу да крынічнага коду; 3) распаўсюджваць копіі праграмы дзеля дапамогі свайму блізкаму; 4) распаўсюджваць копіі зьмененай праз доступ да крынічнага коду вэрсіі праграмы сярод іншых людзей.

## Глядзіце таксама
* Linux
* WordPress

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 


Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне
Катэгорыя:Вольныя ліцэнзіі
.бел

**.бел** — нацыянальны дамэн верхняга ўзроўню для Беларусі поруч з .by. Усе імёны другога ўзроўню ў дамэне *.бел* пішуцца выключна на кірыліцы. Дамэн падтрымлівае напісаньне імёнаў другога і ніжэйшых узроўняў на беларускай і расейскай мовах. Продаж ажыцьцяўляе некалькі прадпрыемстваў.

## Гісторыя стварэньня
26 жніўня 2014 году запыт на дэлегаваньне дамэну быў адобраны арганізацыяй ICANN. 29 верасьня гэтага ж году ICANN пачала працэдуру дэлегаваньня новага дамэну. 18 лютага 2015 году зарэгістраваны першы дамэн у зоне *.бел*.

## Дадатковыя зьвесткі
* *.бел* зьяўляецца сёмым кірылічным дамэнам у сусьветным сеціве, рэгістрацыю якога пацьвердзіла IANA (на 2014 год).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* IANA — Delegation Record for .БЕЛ

бел
Катэгорыя:Тэлекамунікацыі ў Беларусі
Піюс II

**Піюс II** (), сьвецкае імя **Энэа Сыльвіё Пікаляміні** (; , Сарчыньяна, Рэспубліка Сіена — , Анкона, Папская дзяржава) — папа рымскі з 19 жніўня 1458 па 14 жніўня 1464 году.

Будучы гуманістам, Піюс II падтрымліваў разьвіцьцё культурнага жыцьця пры папскім двары. Сам ён увесь час цікавіўся клясычнай літаратурай, праводзячы ночы, як ён сам пра гэта казаў, за чытаньнем лацінскіх паэтаў або ў напісаньні ўласнага дзёньніка. Ён пакінуў па сабе адзіную вядомую папскую аўтабіяграфію, якая называлася «Камэнтары». За часам Піюса II пашырыўся рымскі ўнівэрсытэт Сапіенца. Піюс II выношваў фантастычныя пляны з навяртаньня ў хрысьціянства турэцкага султана.

## Ліцьвіны і літоўская мова

Пакінуў апісаньне Літвы і народу гэтай краіны — ліцьвінаў, якія гаворыць на славянскай мове — у працы «De Polonia, Lithuania et Prussia»:

Як зазначае гісторык Павал Урбан, хоць сам Сыльвіё Пікаляміні не наведваў Вялікага Княства Літоўскага, але ён добра ведаў доктара і прафэсара тэалёгіі Яна Гераніма з Прагі, які быў асабістым прапаведнікам і спавядальнікам Ягайлы, і браў удзел у хрышчэньні насельніцтва Літвы. Таксама як япіскам, а пазьней кардынал Сыльвіё Пікаляміні ведаў кардынала Ізідара — праваслаўнага мітрапаліта, які ад імя Вялікага Княства Літоўскага ў 1439 годзе падпісаў акты Флярэнтыйскай уніі. Таксама з пачаткам вайны паміж Каралеўствам Польскім і крыжакамі (1454 год) Сыльвіё Пікаляміні як легат Ватыкана браў удзел у спробах замірыць супраціўнікаў, а ў 1457 годз ён стаў япіскапам прускай зямлі Варміі. Апроч таго, будучы ўжо кіраўніком Ватыкану, папа Піюс II, з усяго відаць, меў беспасярэднія кантанты зь Вільняй.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Піюс II, Catholic Encyclopedia
Павал II (папа рымскі)

**Павал II** (), сьвецкае імя **П’етра Барба** (; 23 лютага 1417, Вэнэцыя, Вэнэцыянская рэспубліка — 26 ліпеня 1471, Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі з 30 жніўня 1464 году па 26 ліпеня 1471 году. 

Павал II быў пляменьнікам папы Эўгеніюша IV. У 23 гады быў прызначаны кардыналам. Пасьля абраньня на папскі сталец спрабаваў абмежаваць празьмернае славалюбства кардыналаў, якія дамагаліся для сябе права ажыцьцяўляць кантроль над папскай уладай. Павал не змагаўся супраць гуманітарных навук, а нават патрымліваў кнігадрукаваньне і сам быў калекцыянэрам твораў старажытнага мастацтва.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Павал II. Catholic Encyclopedia.
Сыкст IV

**Сыкст IV** (), сьвецкае імя **Франчэска дэльля Равэрэ** (; , Чэльле-Лігурэ, Генуэская рэспубліка — , Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі з 9 жніўня 1471 году па 12 жніўня 1484 году. 

Да асноўных дасягненьняў папы адносіцца будаўніцтва Сыкстынскай капэлі. Вакол сябе ён сабраў групу мастакоў, якія зрабілі важкі ўнёсак у раньняе Адраджэньне ў Рыме. Ён таксама паклаў пачатак Ватыканскім архівам. Аднак, Сыкст сумна вядомы сваім удзелам у змове Паццы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сыкст IV. Каталіцкая энцыкляпэдыя.
Леў X

**Леў X** (), сьвецкае імя **Джаваньні Мэдычы** (; , Флярэнцыя, Флярэнтыйская рэспубліка — , Рым, Папская вобласьць) — папа рымскі з 11 сакавіка 1513 году па 1 сьнежня 1521 году. Апошні папа, які ня меў сьвятога сану на момант абраньня.

## Біяграфія
Джаваньні дэ Мэдычы нарадзіўся ў Флярэнцыі, у выбітнай шляхецкай сям’і Мэдычы. Быў другім сынам Лярэнца Цудоўнага, уладара Флярэнцыі. Ва ўзросьце 13 гадоў папа Інакенцыюс VIII прызначыў юнага Джаваньні кардыналам-парафіянінам. За часам папы Аляксандра VI, які перасьледваў Мэдычы, вярнуўся ў Флярэнцыю, а затым падарожнічаў па ўсёй Эўропе, завітаўшы ў Нямеччыну, Нідэрлянды і Францыю. У 1500 годзе вярнуўся ў Рым. Прыняў удзел у бітве з францускімі войскамі пад Равэннай (1512) і патрапіў у палон, зь якога ён здолеў бегчы. У тым жа годзе пасьля заканчэньня тэрміну выгнаньня сям’і Мэдычы вярнуўся ў родны горад і пачаў кіраваць рэспублікай разам са сваім братам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Леў X. Catholic Encyclopedia
Бэнэдыкт II

**Бэнэдыкт II** (; 635, Рым, Бізантыйская імпэрыя — , Рым, Бізантыйская імпэрыя) — папа рымскі з 26 чэрвеня 684 году па 8 траўня 685 году.

Ягонае абраньне доўга не зацьвярджалася бізантыйскім імпэратарам, аднак затым Бэнэдыкт усталяваў сяброўскія адносіны з кіруючай сям’ёй. Урэгуляваў пытаньне аб падпарадкаваньні Равэнскай эпархіі, змагаўся з манафэліцтвам. Імпэратар Канстантын IV выдаў рэскрыпт, па якім дазвалялася неадкладна зьдзяйсьняць прысьвячэньне папы, як толькі ён будзе абраны трыма карпарацыямі Рыма: духавенствам, народам і войскам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бэнэдыкт II. Каталіцкая энцыкляпэдыя.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 635 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Па кім звоніць звон

«**Па кім звоніць звон**» () — ваенны раман амэрыканскага пісьменьніка Эрнэста Гэмінгўэя, апублікаваны ў 1940 годзе. У рамане распавядаецца гісторыя Робэрта Джордана, амэрыканскага добраахвотніка ў шыхтах рэспубліканцаў падчас Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі. Раман расцэньваюць як адзін зь лепшых у спадчыне аўтара, ён быў кандыдатам на Пуліцэраўскую прэмію 1941 году.

Гэмінгўэй пачаў пісаць «Па кім звоніць звон» у 1939 годзе, працуючы на Кубе і ЗША. Праца над творам была скончана ў ліпені 1940 году, а ў кастрычніку яна была апублікаваная выдавецтвам Charles Scribner's Sons накладам у 75 тысячаў асобнікаў. Асновай для раману стаў асабісты вопыт аўтара, набыты, калі ён працаваў у Гішпаніі журналістам. Раман адразу ж атрымаў вядомасьць, стаў кнігай месяцу.

На беларускую мову твор быў перакладзены Вадзімам Небышынцам і выдадзены ў 1991 годзе выдавецтвам «Мастацкая літаратура».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Архівы Гэмінгўэя

Катэгорыя:Амэрыканская літаратура
Катэгорыя:Ваенныя раманы
Катэгорыя:Раманы на ангельскай мове
Эпіграфіка Беларусі

**Эпіграфіка Беларусі** — гэта эпіграфічныя помнікі знойдзеныя на тэрыторыі цяперашняй Беларусі. Помнікі зьяўляюцца каштоўнымі крыніцамі для вывучэньня гісторыі, паходжаньня і разьвіцьця пісьменства. Да цяперашняга часу на тэрыторыі Беларусі знойдзена больш за 150 надпісаў X—XIV стагодзьдзяў, трэцюю частку якіх складаюць графіці полацкай Спаса-Эўфрасіньнеўскай царквы.

## 
Пачатак дасьледаваньня эпіграфічныя помнікаў Беларусі адбыўся з пачаткам разьвіцьця гістарычнага крыніцазнаўства. Першая згаданая навуковая праца, якая тычыцца эпіграфічныя славутасьці на тэрыторыі Беларусі ёсьць *«Хроніка польская, літоўская, жмудская і ўсёй Русі»* (польск.: *«Kronika polska, litewska, żmudzka i wszystkiej Rusi»*). Напісаная Мацеем Стрыйкоўскім. У 1773 годзе экспэдыцыяй Расейскай акадэміі навук пад кіраўніцтвам акадэміка  ў ліку іншых помнікаў апісаны дзісенскі Барысавы камяні.  У 1797 годзе публікуецца надпіс на , знойдзены ў 1792 годзе.

## Крыніцы

## Літаратура
* Калечыц І. Л. Эпіграфіка Беларусі X—XIV стст. / І. Л. Калечыц. — Мінск: Беларус. навука, 2011. — 271 с.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі
Барыс Віян

**Бары́с Вія́н** (; 10 сакавіка 1920, Віль-д’Аўрэ, Францыя — 23 чэрвеня 1959, Парыж, Францыя) — францускі пісьменьнік, музыка, аўтар і выканаўца песьняў, крытык, актор і вынаходнік.

Дэбютаваў зборнікам «Сто санэтаў пра каханьне» (1941), раманам «Сумятня ў Ардэнах» (1942, выд. 1966). Вылучаюцца раманы «Пена дзён» (1947), «Восень у Пэкіне» (1947), п’еса «Усеагульная скуралупня» (паст. 1950). Пад псэўданімам Вэрнон Саліван апублікаваў свае раманы «Я прыйду плюнуць на вашыя магілы» (1946), «Мёртвыя аднаго колеру» (1947), «Зьнішчыць усіх вырадкаў» (1948), «Яны не разумеюць, што робяць» (1949), выдаўшы іх за пераклады амэрыканскіх бэстсэлераў. У 1950 годзе пасьля судовага разбору «як перакладчык» Барыс Віян быў абвінавачаны ў «зьневажаньні нораваў». Аўтар раманаў «Чырвоная трава» (1950), «Сэрцадзёр» (1953), зборніка вершаў «Я не хацеў бы здохнуць» (1962), п’есы «Падвячорак генэралаў» (паст. 1962), лібрэта опэраў «Сьнежны кавалер» (1957, муз. Дэлеру) і «Фіеста» (1958, муз. Міё). Барыс Віян распрацаваў прынцыпова новую эстэтыку, якая папярэднічала постмадэрнізму. Пацыфізм і нонканфармізм Віяна, непрыняцьце ягонымі героямі рэлігіі, дзяржавы і працы, геданізм і эскапізм быў засвоены моладзевай контаркультурай 1960-х гадоў.

## Беларускія пераклады
* Ваўкалак: [Апавяданне] // Французская навела XX ст. Мн., 1992.
* Сюрпрыз — вечарынка ў Леабіля // Бабілёнская бібліятэка. Мн., 2007.

## Крыніцы

## Літаратура
* Міхееў К. Віян // БЭ ў 18 т. Т. 4. Мн., 1997.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт, прысьвечаны творчасьці Барыса Віяна

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віль-д’Аўрэ
Катэгорыя:Францускія мужчыны-музыкі
Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменьнікі
Максі Лёпэс

**Максіміля́на Гасто́н Лёпэс** (;  3 красавіка 1984 году, Буэнас-Айрэс, Аргентына) — былы аргентынскі футбольны нападнік. Лёпэс мае падвойнае аргентынскае й італьянскае грамадзянства.

## Кар’ера
### Клюбная
Кар’еру пачаў у 1997 у структуры «Рывэр Плэйт». 19 жніўня 2001 году, у 17-гадовым узросьце, дэбютаваў у дарослым клюбе. У ягоным складзе правёў 60 матчаў, забіў каля 20 галоў, станавіўся чэмпіёнам у 2002, 2003 і 2004 роках.

У студзені 2005 Максі Лёпэс перайшоў у гішпанскую «Барсэлёну» за 6,2 мільёну эўра. У сваім дэбютным матчы ў Лізе чэмпіёнаў 23 лютага 2005 ён выйшаў на замену ў другім тайме і праз 4 хвіліны зраўнаў лік у матчы з «Чэлсі». Аднак у асноўным складзе клюбу Лёпэс ня здолеў замацавацца, у сэзоне 2006—2007 быў аддадзены ў арэнду ў «Мальёрку», а ўлетку 2007 быў прададзены ў «Маскву» за 2 мільёны эўра.

У расейскім клюбе Максі Лёпэс згуляў 22 матчы і забіў 9 галоў, перш чым 13 лютага 2009 быў аддадзены ў арэнду ў бразыльскі «Грэміё».

20 студзеня 2010 Лёпэс перайшоў у «Катанію», клюб італьянскай Сэрыі А. У гэтым сэзоне форвард забіў 12 галоў у 17 матчах. У сэзоне 2010—2011 Лёпэс забіў толькі 8 мячоў, аднак стаў найлепшым форвардам у складзе «Катаніі». 27 студзеня 2012 ён перайшоў у «Мілян» на ўмовах арэнды.

Па сканчэньні арэнды ў «Міляне» Максі Лёпэс вярнуўся ў «Катанію» і 11 ліпеня быў аддадзены ў арэнду «Сампдорыі» да канца сэзону. Сэзон 2013—2014 пачаў у «Катаніі», а 28 студзеня 2014 ізноў быў аддадзены ў арэнду «Сампдорыі».

30 чэрвеня 2014 нападнік падпісаў гадавы кантракт з клюбам «К’ева».

### Міжнародная
Максі Лёпэс абараняў колеры зборных Аргентыны да 15, 17 і 20 гадоў, браў удзел у Паўднёваамэрыканскім моладзевым чэмпіянаце 2003 року. Ён мае падвойнае аргентынска-італьянскае грамадзянства.

## Дасягненьні
**«Рывэр Плэйт»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2002(к), 2003(к), 2004(к)

**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі (2): 2005, 2006
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2005
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2006

«Вашку да Гама»:
* Уладальнік Кубка Гуанабара: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на бачыне ФІФА
* Guardian statistics

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Люблінскі каталіцкі ўнівэрсытэт імя Яна Паўла II

**Лю́блінскі каталі́цкі ўнівэрсытэ́т імя Я́на Па́ўла II ** (KUL, ) — недзяржаўны каталіцкі ўнівэрсытэт, разьмешчаны ў Любліне, які мае поўныя правы дзяржаўнай вучэльні і фінансуецца зь дзяржаўнага бюджэту. Быў заснаваны ў 1918 годзе, да 1928 году існаваў пад назвай Люблінскі ўнівэрсытэт, з 16 кастрычніка 2005 году зьмяніў сваю назву на Люблінскі каталіцкі ўнівэрсытэт. У 1938 годзе ўнівэрсытэт атрымаў права прысуджаць навуковыя ступені.


Катэгорыя:Каталіцкія навучальныя ўстановы
Ўілфрыд Заа

**Дазэ́ Ўі́лфрыд Армэ́л Заа́** (;  10 лістапада 1992 году, Абіджан, Кот д’Івуар) — ангельскі футбольны паўабаронца, гулец клюбу «Шарлот» з МЛС (у арэндзе з «Галатасараю»). За зборную Ангельшчыны дэбютаваў у 2012 годзе. З 2017 году зьяўляецца гульцом зборнай Кот д’Івуару. 

## Дасягненьні
### Клюбныя
**«Крыстал Пэлас»**:
* Плэй-оф Чэмпіянату футбольнай лігі: 2013

**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2013

**«Галатасарай»**:
* Чэмпіён Турэччыны: 2024
* Уладальнік Супэркубка Турэччыны: 2023

### Індывідуальныя
* Маладзён году ў «Крыстал Пэласе»: 2011, 2012
* Маладзён году ў футбольнай лізе: 2012
* У сьпісе каманды году Прафэсійнай футбольнай лігі: 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Івуарыйскія футбалісты
Катэгорыя:Ангельцы афрыканскага паходжаньня
Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Чэмпіянат Фарэрскіх астравоў па футболе

**Чэмпіянат Фарэрскіх астравоў па футболе** — футбольныя спаборніцтвы Фарэрскіх астравоў, якія падзяляюцца на герархію лігаў і складаюцца з чатырох дывізіёнаў. На вяршыні сыстэмы знаходзіцца Прэм’ер-ліга.

## Сыстэма
Microsoft Office

**Microsoft Office** () — платны офісны пакет праграмаў Майкрасофт, які ўпершыню выйшаў 1 жніўня 1989 году пад апэрацыйную сыстэму Mac OS і затым 19 лістапада 1990 году пад уласную АС Windows. Улучае рэдактары тэксту, табліцаў, прэзэнтацыяў і нататак Word, Excel, PowerPoint і OneNote адпаведна. За дадатковую плату прапануе рэдактары базы зьвестак і формаў уводу зьвестак Access і InfoPath адпаведна ды паштовую і вярстальную праграмы Outlook і Publisher адпаведна, як і праграму імгненных паведамленьняў Lync. Мае настольнае, мабільнае і сеціўнае выданьні. Беларускамоўны інтэрфэйс спачатку займеў у складзе мабільнай АС Windows Phone 8, выдадзенай 12 кастрычніка 2012 году. 23 ліпеня 2013 году ў вольным доступе зьявіўся афіцыйны беларускі моўны пакет для Microsoft Office 2013.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Microsoft Office Online
* Установачнік Беларускага моўнага пакету пад Microsoft Office 2013

Катэгорыя:Офіснае праграмнае забесьпячэньне
Катэгорыя:Кросплятформавае праграмнае забесьпячэньне
Катэгорыя:Беларусіфікаваныя праграмы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне Майкрасофт
Бульбіт

**Бульбіт** — запаленьне сьлізьніцы цыбуліны 12-палай кішкі. Ускладненьне хваробы прыводзіць да язвы 12-палай кішкі.

## Чыньнікі
Узьнікненьню хваробы спрыяе заражэньне страўніка хэлікабактэрыяй, утварэньне дадатковых петляў у празьмерна рухавай 12-палай кішцы, злоўжываньне алькаголем, атручаньне, прыём раздражняльных для сьлізьніцы лекаў праз рот і пашкоджаньне страўнікава-кішачнага тракту іншародным целам.

## Праявы
Хвароба выяўляецца праз боль у падлыжкавай вобласьці пры адчуваньні лёгкага голаду. Часта суправаджаецца пякоткай, млоснасьцю і запорам. Абвастрэньне выклікае агульную слабасьць, галаўны боль і вэгетатыўныя парушэньні. Працяглы перапынак між сталаваньнем можа прывесьці да цяглічнай слабасьці, дрыжаньня ў целе і патлівасьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Захворваньні страўнікава-кішачнага тракту
Катэгорыя:Гастраэнтэралёгія
Частыя пытаньні

**ЧАП**, **ЧАПЫ**, **FAQ** (акронім ад выраза  — часта задаваныя пытаньні) — збор часта задаваных пытаньняў на пэўную тэму і адказаў на іх, які ствараецца пераважна для таго, каб ня трэба было пастаянна адказваць на адныя і тыя ж пытаньні, часта надакучлівыя для таго, хто адказвае.

Існуе мноства FAQ, прысьвечаных самым розным тэмам. Некаторыя сайты каталагізуюць іх і забяспечваюць магчымасьць пошуку.

Беларускамоўны варыянт акроніма — **ЧАП** або **ЧАПЫ** (**ча**стыя **пы**таньні).

## Прыклад
* Вікіпэдыя:Частыя пытаньні

Катэгорыя:Кампутарны жаргон
Малакроўе

**Малакро́ўе**, **анэмі́я** ( — «бяскроўе») — зьніжэньне колькасьці гемаглябіну ў адзінцы аб’ёму крыві, што часта суправаджаецца зьніжэньнем і колькасьці чырвоных крывяных цельцаў. Узьнікае ад страты крыві, пры павялічаным разбурэньні і парушэньні ўтварэньня чырвоных крывяных цельцаў. Прычынай бывае непаўнавартаснае харчаваньне, асабліва зь недастатковым спажываньнем мяса. Суправаджаецца пераважна заразнымі хваробамі, што вядуць да нястачы ў арганізьме жалеза, вітаміну В12 і фоліевай кісьлі.

## Папярэджаньне
Хваробу прадухіляе ўжываньне  (, ялавічына і трусяціна) з гароднінай і садавінай пры запіваньні багатым на вітамін С сокам (ананасны, апэльсінавы і грэйпфрутавы). Таксама варта ажыцьцяўляць прыём жалезазьмяшчальнай ежы асобна (у розны час) ад арэхаў, бабовых, гарбаты, малочных вырабаў і кавы.

## Праявы
Прыкметамі хваробы пры нястачы жалеза (жалезадэфіцытнае малакроўе) ёсьць бледнасьць скуры, запамарока, галаўны боль, відзеж мушак у вачах і ломкасьць валасоў і пазногцяў. Пры недахопе вітаміна В12 () дадаюцца адчуваньне пякоты ў языку і панос. Пры павышаным разбурэньні чырвоных крывяных цельцаў () назіраецца жаўтушнасьць скуры і сьлізьніцы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 


Катэгорыя:Трансфузіялёгія
Катэгорыя:Гемапаталёгія
Альбін Экдаль

**Альбін Экдаль** (;  28 ліпеня 1989 году, Стакгольм, Швэцыя) — колішні швэдзкі футбольны паўабаронца. Былы гулец нацыянальнай зборнай Швэцыі.

## Кар’ера
### Клюбная
Прафэсійную кар’еру Альбін Экдаль пачаў у 2007 року ў складзе стакгольмскага «Бромапойкарна». 23 траўня 2008 заключыў 4-гадовую дамову з турынскім «Ювэнтусам». Дэбют у Сэрыі А адбыўся 18 кастрычніка 2008 году ў матчы супраць «Напалі», у якім ён выйшаў на поле на 75-й хвіліне, замяніўшы Крыстыяна Поўльсэна. 15 ліпеня 2009 «Сіена» ўзяла Экдаля ў арэнду на сэзон. Альбін згуляў у 27 матчах за клюб і забіў 1 гол, аднак клюб тым ня меней вылецеў з Сэрыі А. 28 чэрвеня 2010 «Ювэнтус» прадаў 50% сваіх правоў на Экдаля «Балёньні» з умовай, што кожны год абодва клюбы будуць узгадняць умовы ягонага выступу ў наступным сэзоне. 21 жніўня 2011 абодва ўладальнікі прадалі Экдаля клюбу Сэрыі А «Кальяры».

### Міжнародная
Экдаль дэбютаваў за зборную Швэцыі 10 жніўня 2011 ў таварыскім матчы са зборнай Украіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Football Database
* Профіль на Soccerbase
* Профіль на Soccerway

Катэгорыя:Швэдзкія футбалісты
Лібэртас Борга-Маджорэ

«**Лібэртас**» () — санмарынскі футбольны клюб з гораду Борга-Маджорэ. Заснаваны ў 1928 годзе. Чэмпіён Сан-Марына (1996), 11-разовы ўладальнік Кубка Сан-Марына.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Борга-Маджорэ
Мілаш Касанавіч

**Мі́лаш Каса́навіч** (;  28 траўня 1990 году, Чонапля, Югаславія) — сэрбскі футбольны абаронца, гулец клюбу «Жалезьнічар» з Панчава.

## Кар’ера
У 2007—2010 роках Мілаш выступаў за сэрбскі клюб другога дывізіёну «Младаст Апатын». Пасьля далучыўся да польскае «Краковіі». У 2014—2016 гадах выступаў за «Мэхэлен».

## Дасягненьні
**«Аль-Джазыра»**:
* Чэмпіён ААЭ: 2021
* Уладальнік Супэркубка ААЭ: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на 90minut.pl.

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты
Леў VI (папа рымскі)

**Леў VI** (; ?, Рым, Папская вобласьць — люты 929, Рым, Папская вобласьць) — папа рымскі з чэрвеня 928 году па люты 929 году. Ягоны пантыфікат прыпадае на пэрыяд вядомы як порнакратыя. Заняў пасад дзякуючы інтрыгам Марозіі, магчыма, яшчэ пры жыцьці папярэдніка. Далучыў да Рымскай царквы Далмацыю. Хутчэй за ўсё, быў атручаны.

## Вонкавыя спасылкі

* Леў VI. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі ў 929 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Пожанькі

Назву **Пожанькі** маюць:

* Пожанькі — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Пожанькі — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці
* Пожанькі — пасёлак у Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці
Гэнрык Кільдэнтофт

**Гэнрык Кі́льдэнтофт** (;  18 сакавіка 1985, Відаўрэ, Данія) — былы дацкі футбольны абаронца.

## Кар’ера
Гэнрык Кільдэнтофт пачаў займацца футболам з 3 гадоў і гуляў за моладзевыя склады СБК 75, «Фрэму» і «Разэнёю», пасьля чаго перайшоў у «Брэнбю». У 2003 ён падпісаў з клюбам свой першы прафэсійны кантракт да 2005 року.

4 ліпеня 2007 Гэнрык Кільдэнтофт перайшоў у клюб «Норшэлян» з Фаруму. Са студзеня 2013 ён выступаў у нарвэскім «Гаўгесуне». У 2014 быў аддадзены ў арэнду ў клюб першага дывізіёну «Гёнэфас» на палову сэзону.

Па сканчэньні кантракту з «Гаўгесунам» Кільдэнтофт перайшоў у «Гёнэфас».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на DBU.dk
* Профіль на DanskFodbold.com
* Профіль на Soccerway

Катэгорыя:Дацкія футбалісты
Ашэр Кушнір

Раў **А́шэр Кушні́р** (;  1956, Чарнаўцы, Украінская ССР, СССР) — ізраільскі расейскамоўны рабін артадаксальнага напрамку, аўтар кніг і аўдыё-відэазаняткаў па выхаваньні дзяцей і .

## Жыцьцяпіс
Па прафэсіі фізык, працаваў у акадэммястэчку ў Новасыбірску. У 1983 року эміграваў у Ізраіль, адслужыў у ізраільскім войску, працаваў па спэцыяльнасьці «малекулярная фізыка» ў інстытуце Вайцмана.

Рэлігійную адукацыю атрымаў у ешывах «» і «».

Жыве ў прадмесьці Ерусаліму Баіт Вэган. Мае 6 дзяцей.

## Дзейнасьць
З 1990-х выкладаў юдаізм у .

Сузаснавальнік і кіраўнік ізраільскай арганізацыі эмігрантаў з постсавецкай прасторы .

Раў Ашэр Кушнір — аўтар мноства аўдыёлекцыяў, сэмінараў, відэаканфэрэнцыяў, радыё- і тэлеперадачаў, кніг па праблематыцы сямейнага жыцьця, выхаваньні дзяцей, асновах юдэйскага сьветапогляду. Выступае ў Ізраілі, Аўстрыі, Нямеччыне, Расеі, Украіне, ЗША й інш.

## Узнагароды
* ордэн «За заслугі па адраджэньні духоўнасьці ва Ўкраіне» патрыярха Кіеўскага і ўсяе Ўкраіны Філярэта (2009)

## Крыніцы
* Жыцьцяпіс  на бачыне «Юдаізм і жыды»
* Жыцьцяпіс  у вікі-энцыкляпэдыі «Ежевика»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чарнаўцах
Катэгорыя:Артадаксальныя рабіны
Катэгорыя:Рабіны Ізраілю
Катэгорыя:Рабіны XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Рабіны XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Савецкія эмігранты
Катэгорыя:Ізраільскія імігранты
Кушнір

**Кушні́р**, **Ку́шнір** — прозьвішча жыдоўскага паходжаньня. Носьбіты:

* Антон Кушнір — беларускі фрыстайліст
* Ашэр Кушнір — ізраільскі рабін

## Глядзіце таксама
* Кушнер
Бежта

**Бежта́** — вёска, разьмешчаная ў Цунцінскім раёне Дагестану (Расея). Знаходзіцца на поўдні Дагестану на мяжы з Грузіяй.

## Насельніцтва
Каля 3000 чалавек. Большасьць аварцы, мусульмане.

## Падзеі
28 лютага 2004 году каля вёскі Бежта быў забіты чачэнскі палявы камандзір Руслан Гелаеў.

Катэгорыя:Дагестан
Стэфан VII

**Стэфан VII** (; ?, Рым, Папская дзяржава — каля 15 сакавіка 931, Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі зь лютага 929 году па сваю сьмерць 15 сакавіка 931 году. Ягоны пантыфікат прыпадае на пэрыяд вядомы як порнакратыя. Паводле некаторых зьвестак, узыйшоў на сталец яшчэ пры жыцьці Яна X. Спрабаваў аднавіць спрэчкі пра папу Фармоза. Верагодна, быў забіты.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Стэфан VII. Catholic Encyclopedia.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Віталіян (папа рымскі)

**Віталіян** (; ?, Сэньні — , Рым) — папа рымскі з 30 ліпеня 657 году па 27 студзеня 672 году. Пасьля свайго абраньня з мэтай пераадоленьня вучэньня монафэлітаў вырашыў аднавіць сувязь з Канстантынопалем шляхам усталяваньня сяброўскіх адносінаў зь бізантыйскім імпэратарам Канстантам II. Таму ён паслаў лісты аб сваім абраньні імпэратару і патрыярху Канстантынопальскаму Пятру. У адказ імпэратар пацьвердзіў прывілеі Рымскай царквы і падараваў папу Эвангельле, упрыгожанае золатам і каштоўнымі камянямі. Віталіян дэманстраваў прыхільнасьць да імпэратара, правёўшы зь ім у 663 годзе 12 дзён падчас ваеннай кампаніі бізантыйцаў супраць лянгабардаў.

## Вонкавыя спасылкі

* Віталіян. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сэньні (Італія)
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Інтэр Эскальдэс-Энгардань

«**Інтэр**» () — андорскі футбольны клюб з гораду Эскальдэс-Энгардані. Заснаваны ў 1978 годзе. Чатырохразовы чэмпіён Андоры і трохразовы ўладальнік Кубка Андоры.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Эскальдэс-Энгардань‎
Бугаі (неадназначнасьць)

Назву **Бугаі** маюць:

* Бугаі — птушкі зь сямейства чаплевых атраду галянастых
* Бугаі — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Колпіна (неадназначнасьць)

Назву **Колпіна** маюць:

* Колпіна — возера ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне ракі Тураўлянка
* Колпіна — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці
Хізір Хачукаеў

**Хізір Мусаевіч Хачукаеў** (калі й дзе нарадзіўся невядома, ёсьць зьвесткі, што ён нарадзіўся ў 1960-я гады) — чачэнскі ваявода, брынадны генэрал войскаў Ічкерыі. Адзін з найбліжэйшых таварышаў Руслана Галаева.

## Паходжаньне
Х. Хачукаеў нарадзіўся ў 1960-я гады ў СССР, Казаская ССР, куды былі выселеныя чачэнцы.  У канцы 1960-х гадоў яго бацькі вярнуліся на радзіму ў ЧІАССР. Дзе працаваў і вучыўся невядома.

## Стварэньне Чачэнскай рэспублікі Ічкерыя
У пачатку 1990-х гадоў стаў найбліжэйшым паплечнікам Руслана Галаева. Х. Хачукаеў пачаў займацца вайсковай справай у войсках Ічкерыі.

## [[ПРЧВ|Першая расейска-чачэнская вайна]]
Першая вайна з Расеяй Х. Хачукаева знайшла ў вёсцы Бамут. Там ён узначаліў мясцовыя аддзелы чачэнскага войска. Пад ім хадзіла каля 120 чалавек. Пад заканчэньне вайны пад ім хадзіла ўжо каля 300 чалавек. Свой аддзел Х. Хачукаеў называў Галанчоскі полк. Гэта полк лічыўся адным баяздольных аддзелаў чачэнскага войска. Х. Хачукаеў дзейнічаў на захадзе Ічкерыі ў ваколіцах Бамут-Самашкі-Аджоймартан-Катыр-Новы Шары.

## Міжваенны час
З 1996 па 1999 гады займаў розныя дзяржаўныя й вайсковя пасады ў Ічкерыі. Пасьля заканчэньня ПРЧВ быў прызначаны начальнікам “службы па аднаўленьню Ічкерыі ад разбуральных наступстваў вайны”. Займаў таксама пасаду міністра дзяржаўнага забясьпячэньня ЧРІ. Удзельнічаў у баявых сутычках у Гудэрмэсе на баку ўрада Йчкерыі й А. Масхадава.

## [[Другая расейска-чачэнская вайна]]
З пачаткам вайны з Расеяй прыняў у яе ўдзел на баку Йчкерыі. Пад час баёў за Грозны узначаліў абарону паўднёва-ўсходняй часткай сталіцы Ічкерыі. Пасьля выхаду з Грознага яго аддзел быў разгромлены. Х. Хачукаеў і яго людзі далучыліся да аддзелу Руслана Галаева. Але неўзабаве й гэты аддзел быў разгромлены ў вёсцы Камсамольскае.  Пасьля гэтых баёў лёс Х. Хачукаева невядомы. Хутчэй за ўсё ён хаваўся ў сваіх родзічаў.

## Здача ў палон
Увесь 2000 год хадзілі чуткі аб здачы ў палон Х. Хачукаева. Таксама чуткі гаварылі, што разам зь ім перамовы аб здачы вядзе Р. Галаеў. З-за гэтага Х. Хачукаева й Р. Галаева пазбавіў ўсіх пасадаў прэзыдэнт Ічкерыі Аслан Масхадаў. Пасьля 2002 году пра Х. Хачукаева нічога невядома. Толькі 23 лістапада 2005 году расейцы абвясьцілі аб здачы ў палон Хізіра Хачукаева. Разам з тым Х. Хачукаеў заклікаў усіх ваяроў здацца й перастаць ваяваць з Расеяй.

## Крыніцы

Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой расейска-чачэнскай вайны
Руслан Хайхароеў

**Руслан Хусэйнавіч Хайхароеў** (1963 — 8 верасьня 1999) — чачэнскі вайсковы дзеяч, удзельнічаў у Першай і Другой расейска-чачэнскай войнах. Брыгадны генэрал войскаў Ічкерыі.

## Жыцьцё да вайны
Да вайны з Расеяй быў простым рабочым у мясцовым калгасе, што быў у ваколіцах вёскі Бамут. 
## На вайне
З пачаткам Першай расейска-чачэнскай вайны пачаў кіраваць чачэнскім аддзелам на захадзе Ічкерыі. Расейскае войска доўга не магло ўвайсьці ў вёску Бамут з-за добрага адпору чачэнскіх аддзелаў, якімі кіраваў Р. Хайхароеў. Абвінавачваўся расейцамі ў жорсткасьці да палонных, у падрывах бомбаў на расейскіх землях (У Маскве – 11 чэрвеня і 11 ліпеня 1996 году выбух у тралейбусе).

## Міжваенны час 1996-1999 гады
Руслан Хайхароеў і яго людзі займаўся тайнай вайной з расейскімі службамі (ФСБ і г.д.). Таксама спрабаваў вызваляць з палону расейцаў за выплату грошай іх родзічамі.

## Сьмерць
У жніўні 1999 году Р. Хайхароеў удзельнічаў разам зь іншымі чачэнцамі ў вайне з Расеяй у Дагестане. Быў паранены. 8 верасьня 1999 году Р. Хайхароеў памёр у Ічкерыі, ва Ўрус-Мартане, у лякарні ад ранаў. Іншая вэрсія сьмерці была распаўсюджана расейцамі: Р. Хайхароеў быў забіты сваімі чачэнцамі ў сваёй хаце ў вёсцы Бамут, якія яму помсьцілі за забойства іх родзічаў.

Катэгорыя:Удзельнікі Першай чачэнскай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой расейска-чачэнскай вайны
Пасад (неадназначнасьць)

Назву **Пасад** маюць:

* Пасад — гарадзкое гандлёва-рамеснае паселішча за межамі ўмацаваньняў дзядзінца або вакольнага гораду
* Пасад — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Дыега Ляксальт

**Дые́га Сэбастыя́н Лякса́льт Суа́рэс** (;  7 лютага 1993 году, Мантэвідэо) — уругвайскі футбольны паўабаронца клюбу «Пэньяроль».

## Кар’ера
### Клюбная
Дыега Ляксальт дэбютаваў у дарослым футболе 1 верасьня 2012 году ў гульні з «Мантэвідэо Ўандэрэрз». У 2013 ён перайшоў у італьянскі «Інтэрнацыянале», аднак новы трэнэр клюбу Вальтэр Мацары не ўключыў яго ў асноўны склад. Дыега правёў сэзон у арэндзе ў «Балёньні». У наступным сэзоне яго ўзяў у арэнду клюб «Эмпалі».

### Міжнародная
Дыега Ляксальт абараняў колеры зборнай Уругваю на моладзевым чэмпіянаце Паўднёвай Амэрыкі-2013 у Аргентыне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Football database
* Профіль на Soccerbase
* Профіль на Soccerway

Катэгорыя:Уругвайскія футбалісты
Юзэф Антоні Салагуб

**Юзэф Антоні Салагуб** ( — ) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян жамойцкі (1742—1748) і віцебскі (1748—1752), ваявода віцебскі (з 1752); палкоўнік. 

Быў старостам саньніцкім і эйшыскім. Граф на Ільлі, Івянцы, Тураве і Горы-Горках. Кавалер ордэна Белага Арла (1750).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Салагубаў гербу «Праўдзіч», сын Яна Міхала, падскарбія вялікага літоўскага, і Алены з Шамоўскіх. Меў брата Антонія Юзэфа.

У канцы 1720-х знаходзіўся ў замежным падарожжы. За часамі бескаралеўя ў 1733 падтрымліваў кандыдатуру Станіслава Ляшчынскага. Разам зь ім быў у аблозе ў Гданьску. Па капітуляцыі места вызнаў уладу Аўгуста Моцнага. Потым зьбег у Каралявец да Станіслава Ляшчынскага і канчаткова вызнаў уладу караля і вялікага князя толькі ў 1736. 

У 1737 абіраўся жамойцкім дэпутатам Галоўнага Трыбуналу і маршалкам Духоўнага Трыбуналу. Быў паслом на соймы 1736, 1738, 1740. У 1750 атрымаў пяцігорскую харугву. У 1751 абіраўся віцебскім дэпутатам і маршалкам Галоўнага Трыбуналу. З гэтага часу зблізіўся з Чартарыйскімі. Пры іх падтрымцы 7 кастрычніка 1751 атрымаў урад ваяводы віцебскага. 

У 1758 насуперак пазыцыі Чартарыйскіх вызнаў выбар курляндзкім герцагам каралевіча Караля. Гэта зблізіла яго з Радзівіламі. У 1759—1760 актыўна дапамагаў жонцы памерлага брата Антонія Юзэфа Брыгіце Пэтранэлі ў справе абароны Азярышчынскага староства ад прэтэнзіяў гетмана кароннага Яна Клемэнса Браніцкага. Быў малаактыўным хаўрусьнікам Радзівілаў і ў час бескаралеўя 1763—1764 адразу перайшоў на бок Чартарыйскіх. Прымаў прысягу на Пакта канвэнта караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага і быў вызначаны ў склад соймавага суду. 

Адмовіўся прынесьці прысягу расейскай імпэратрыцы Кацярыне II па падзеле Рэчы Паспалітай (1772) з сваіх уладаньняў, якія апынуліся ў Расейскай імпэрыі. Кацярына II за асабістыя заслугі пакінула яму гэтыя ўладаньні. У 1776 абіраўся ў Скарбовы дэпартамэнт Пастаяннай Рады. Пазьней не выяўляў актыўнасьці ў палітычным жыцьці Рэчы Паспалітай.

Шлюб з Антанінай Тэрэзай Агінскай быў бязьдзетным.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Юзэф Антоні
Катэгорыя:Жмудзкія кашталяны
Катэгорыя:Кашталяны віцебскія
Катэгорыя:Ваяводы віцебскія
Штайр

**Штайр** () — горад на поўначы Аўстрыі, фэдэральная зямля Верхняя Аўстрыя.

Катэгорыя:Гарады Аўстрыі
Клёстэрнойбург

**Клёстэрнойбург** () — горад на ўсходзе Аўстрыі, фэдэральная зямля Ніжняя Аўстрыя.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Аўстрыі
Сьпіс гарадоў Аўстрыі

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Аўстрыя|Аўстрыі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 20 000 чалавек па стане на 1 студзеня 2014. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* Statistik Austria
Вольфсбэрг

**Вольфсбэрг** () — горад на поўдні Аўстрыі, фэдэральная зямля Карынтыя.

Катэгорыя:Гарады Аўстрыі
Кордава (футбольны клюб)

«**Кордава**» () — гішпанскі футбольны клюб з гораду Кордава. Заснаваны ў 1954 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Кордава‎
Манголія (неадназначнасьць)

Назву **Манголія** маюць:

* Манголія — краіна ў Азіі, разьмешчаная на Далёкім Усходзе
* Манголія — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Дэніс Альеч

**Дэ́ніс Агу́та Алье́ч** (; [ˈdɛnɪs oˈgutɑ olˈjetʃ];  2 лютага 1985 году, Найробі) — былы кенійскі футбольны нападнік, гулец зборнай Кеніі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на Football database
* Профіль на National football teams
* Профіль на Soccerway
* Профіль на Soccerbase

Катэгорыя:Кенійскія футбалісты
Гянджа

**Гянджа** () — горад на захадзе Азэрбайджану. Насельніцтва 332 600 чалавек (2018 год).

У пэрыяд з 1804 па 1918 год называўся *Елізаветпаль*, у 1918—1935 гадах вернута назва Гянджа, у 1935 годзе перайменаваны ў *Кіравабад* (у гонар С. М. Кірава), у 1989 годзе адноўлена назва Гянджа.

Разьмешчаная ля падножжа хрыбта Малы Каўказ, Гянджа на працягу многіх стагодзьдзяў адыгрывала важную ролю ў жыцьці Азэрбайджану. Горад вядомы як сталіца аднаго з прабацькоў дзяржавы Азэрбайджан — Гянджынскага ханства. Другі паводле плошчы горад Азэрбайджану і трэці — паводле колькасьці насельніцтва, пасьля Баку і Сумгаіту.

## Гісторыя
Паводле арабскіх крыніцаў, Гянджа была заснаваная каля 859—860 гадоў арабскім намесьнікам Мухамадам ібн Халідам, падчас кіраваньня каліфа Аль-Мутавакіля. У X стагодзьдзі становіцца сталіцай курдзкай дынастыі Шэдадыдаў. Пры Сэфэвідах (XVI ст.) становіцца часткай Пэрсіі. З 1588 па 1606 і з 1723 па 1735 гады быў часова захоплены асманамі. У 1747 годзе становіцца сталіцай паўзалежнага ад Пэрсіі Гянджынскага ханства. У 1804 годзе захоплены Расеяй. У 1905 і 1918 гадох адбываліся міжэтнічныя сутыкненьні азэрбайджанцаў і армянаў, а пагром 1988 году прымусіў апошніх пакінуць горад.

## Славутасьці
* Брама Гянджы
* Маўзалей Нізамі Гянджаві
* Чакак-хамам
* Пляшкавы дом
* Будынак Філярмоніі

## Гарады-сябры
* Оламаўц, Чэхія
* Дэрбэнт, Расея
* Ізьмір, Турэччына
* Анкара, Турэччына
* Бурса, Турэччына
* Дніпро, Украіна

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Азэрбайджану
Сумгаіт

**Сумгаіт** () — горад на ўсходзе Азэрбайджану, на ўзьбярэжжы Касьпійскага мора, за 30 км на поўнач ад сталіцы Азэрбайджану — Баку. Трэці паводле плошчы (пасьля Баку і Гянджы) горад краіны, з 2010 году — другі паводле колькасьці насельніцтва (341 200 чалавек у 2018 годзе).

У горадзе разьвіваюцца хімічная (АТ «Арганічны сынтэз», АТ «Хімпрам»), мэталюргічная (трубапракатны, алюмініевы заводы), машынабудаўнічая, лёгкая, харчовая прамысловасьць, вытворчасьць будматэрыялаў.

## Гісторыя
Сумгаіт упершыню згадваецца ў 1580 годзе, аднак доўгі час ён заставаўся невялічкім паселішчам.

Горад быў створаны ў 1949 годзе на месцы гэтага паселішча ў сувязі з развіцьцём хімічнай і мэталюргічнай прамысловасьці ў рэспубліцы. У 1960 годзе насельніцтва новага гораду складала 65 тысячаў чалавек. Колькасьць насельніцтва імкліва расла і ў 1980-х гадах у Сумгаіце пражывала ўжо чвэрць мільёну чалавек, у горадзе стаў востра адчувацца недахоп жыльля.

27—29 лютага 1988 году ў горадзе адбыўся армянскі пагром, які стаў адным зь першых актаў этнічнага гвалту ў найноўшай савецкай гісторыі. Паводле афіцыйных дадзеных Генэральнай пракуратуры СССР, у ходзе беспарадкаў у Сумгаіце загінула 26 грамадзянаў армянскай і 6 грамадзянаў азэрбайджанскай нацыянальнасьці, больш за сто чалавек было паранена.

## Гарады-сябры
* Магілёў, Беларусь
* Актаў, Казахстан
* Людвігсгафэн, Нямеччына
* Пітэшты, Румынія
* Чаркасы, Украіна
* Лінц, Аўстрыя
* Далас, ЗША
* Бары, Італія
* Генуя, Італія
* Руставі, Грузія
* Чжучжоў, КНР
* Джэйхан, Турэччына
* Нявіннамыск, Расея
* Дамадзедава, Расея

## Асобы
* Васіф Дурарбэйлі

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарады Азэрбайджану
Катэгорыя:Порты Азэрбайджану
Чарлтан Атлетык Лёндан

«**Чарлтан Атлетык**» () — ангельскі футбольны клюб з гораду Лёндан. Заснаваны ў 1905 годзе. Уладальнік Кубка Ангельшчыны (1947).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Лёнданскія футбольныя клюбы
Папіна

Назву **Папіна** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Папіна — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Папіна — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Вулька Папінская
* Новая Папіна
* Папінка
Дорнбірн

**Дорнбірн** () — горад на захадзе Аўстрыі, фэдэральная зямля Форарльбэрг.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Аўстрыі
Алесандра Крэшчэнцы

**Алеса́ндра Крэшчэ́нцы** (;  25 верасьня 1991 году, Рым) — італьянскі футбольны абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Крэшчэнцы выхоўваўся ў сыстэме клюбу «Рома». 15 сакавіка 2009 году ў 17-гадовым узросьце ён правёў свой першы матч за клюб у Сэрыі А. Улетку быў аддадзены ў арэнду ў клюб Сэрыі Б «Грасэта», у 2010 — у клюб сэрыі Б «Кратонэ», дзе гуляў у асноўным складзе.

5 жніўня 2011 году Алесандра перайшоў у арэнду ў «Бары» разам з аднаклюбнікамі Сымонэ Сыні і Адрыянам Стоянам.

Улетку 2012 году Крэшчэнцы перайшоў у арэнду ў клюб Сэрыі A «Пэскара», у студзені 2013 — у клюб Сэрыі А «Навара».

На сэзон 2013—2014 гадоў Алесандра вярнуўся ў «Рому», але неўзабаве быў арандаваны францускім клюбам «Аячча». Правёўшы ў ягоным складзе 9 гульняў у Лізе 1 і 2 у кубку Францыі, у студзені 2014 ён вярнуўся ў «Рому».

### Міжнародная
25 сакавіка 2009 году Алесандра Крэшчэнцы дэбютаваў у складзе моладзевай зборнай у таварыскім матчы са зборнай Аўстрыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на ESPN Soccernet

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Мінгечэвір

**Мінгечэвір** () — горад на поўначы Азэрбайджану.

Катэгорыя:Гарады Азэрбайджану
Нахічэвань

**Нахічэвань** () — горад на захадзе Азэрбайджану.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва: Азэрбайджан
Ханкендзі

**Ханкендзі** () — горад у Азэрбайджане, на ўсходнім схіле Карабаскага нагор’я, на левым беразе ракі Каркарчай.

Заснаваны на месцы армянскага паселішча, за савецкім часам Стэпанакерт стаў сталіцай Нагорна-Карабаскай аўтаномнай вобласьці. Пасьля распаду СССР і вайны з Азэрбайджанам стаў цэнтрам створанай Нагорна-Карабаскай рэспублікі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва: Азэрбайджан

Катэгорыя:Гарады Азэрбайджану
Катэгорыя:Гарады Нагорна-Карабаскай Рэспублікі
Катэгорыя:Сталіцы Азіі
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1923 годзе
Катэгорыя:Населеныя пункты Хаджалінскага раёну
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Сьцяпана Шаўмяна
Катэгорыя:Лізаветпальская губэрня
Сьпіс гарадоў Альбаніі

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Альбанія|Альбаніі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 30 000 чалавек па стане на 1 студзеня 2013. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады.

## Сьпіс
Антоніё Гамсі

**Анто́ніё Гамсі́** (;  22 красавіка 1986 году, Банджун) — былы камэрунскі футбольны абаронца.

## Кар’ера
Прафэсійная кар’ера Гамсі пачалася ў «Джэноа». У ліпені 2006 году ён перайшоў у клюб Сэрыі А «Мэсіна». Пасьля банкруцтва «Мэсіны» ў ліпені 2008 Антоніё стаў вольным агентам. У кастрычніку 2008 году ён падпісаў дамову з клюбам Сэрыі Б «Авэліна».

У ліпені 2009 году Антоніё перайшоў у клюб Сэрыі А «Сіена». Выступаў у Бэльгіі за клюб «Мэхэлен»; дэбют у Про Лізе адбыўся 1 жніўня 2009 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на бачыне FIFA
* Профіль на Football Database
* Профіль на SoccerBase
* Профіль  на Soccerway
* Профіль  на TuttoCalciatori

Катэгорыя:Камэрунскія футбалісты
Катэгорыя:Камэрунскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году