Нясьвіская ратуша

**Нясьві́ская ра́туша** — помнік архітэктуры XVI—XVIII стагодзьдзяў у Нясьвіжы, адзін з сымбаляў места. Знаходзіцца пасярод гістарычнага Рынку. Будынак з трох бакоў агінаюць гандлёвыя рады, якія адкрываюцца аркадамі да пляцу. Твор архітэктуры рэнэсансу і барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс ратушы і гандлёвых радоў уваходзіць у Нацыянальны гістарычна-культурны музэй-запаведнік «Нясьвіж».

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Па атрыманьні Нясьвіжам Магдэбурскага права ў 1586 годзе прыкладна да 1596 году на галоўным пляцы места — Рынку — збудавалі мураваную ратушу. За часамі Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721) пацярпела ад пажару.

У 1752 году ратушу перабудавалі ў стылі позьняга барока. У 1784 годзе ў ёй правялі рамонт у зьвязку з наведваньнем места каралём і вялікім князем Станіславам Аўгустам Панятоўскім.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Нясьвіж апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у будынку праходзілі паседжаньні мескай думы. У 1806 годзе князь Дамінік Радзівіл прызначыў на ўтрыманьне ратушы і яе рамонт піцейны падатак. У 1834—1835 гадох уздымалася пытаньне рамонту будынка, які аднак не правялі.

У 1836 годзе пацярпела ад вялікага пажару. Па пажары верхнія ярусы ратушнай вежы не адбудавалі. У другой палове XIX ст. на другім паверсе праводзіліся паседжаньні мескай думы, унізе былі крамы, сьвіран, частка будынка пуставала. У 1863 годзе чарговы раз узьнялі пытаньне рамонту ратушы. У 1870 годзе адрамантавалі дах і два памяшканьні думы. У 1896—1901 гадох у час чарговага рамонту паправілі і падмацавалі сьцены, нанава атынкавалі галоўны фасад зь вежай, прывялі ў парадак скляпеньні, якія прыстасавалі пад склады, паставілі новыя аконныя рамы, унутры адрамантавалі памяшканьні і прыстасавалі пад мескую залю паседжаньняў грамадзкага сходу.

### Найноўшы час
У 1990-я гады ратушу аднавілі ў аўтэнтычным выглядзе паводле праектнага пляну канца XVI ст. і гравюры Тамаша Макоўскага 1604 году.

## Архітэктура
### Вонкавы выгляд
Помнік архітэктуры рэнэсансу і барока. Гэта 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак, які на тарцовым паўночным фасадзе мае высокую 6-ярусную вежу над уваходам. Чатыры ніжнія ярусы чацьверыковыя, два верхнія — васьмерыковыя ў пляне. Вежа завяршаецца гранёным купалам . Па перабудове ў сярэдзіне XVII ст. вежа стала 4-яруснай. Бакавыя часткі галоўнага фасаду завяршаюцца 3-кутнымі шчытамі. Амаль пазбаўленыя дэкору сьцены праразаюцца невялікімі прастакутнымі аконнымі праёмамі і завяршаюцца тонкім прафіляваным карнізам. Высокі двухсхільны вальмавы дах зрокава павялічвае аб’ём будынка.

### Інтэр'ер
Будынак мае сымэтрычны ўнутраны плян. Першапачаткова на першым паверсе знаходзіліся адміністрацыйныя памяшканьні магістрату і суду, на другім паверсе — вялікая заля для ўрачыстых грамадзянскіх актаў і тэатральных паказаў. Заля мела скляпеністае перакрыцьце; да яе з боку галоўнага ўваходу вялі шырокія 1-маршавыя сходы.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Niaśviž, Dziki. Нясьвіж, Дзікі (J. Pieška, 1800).jpg|У панараме места. , пач. XIX ст.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1822).jpg|1822 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1820-36).jpg|Да пажару 1836 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1820-36) (2).jpg|Да пажару 1836 г.


### Гістарычныя здымкі

Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (T. Boretti, 1894) (2).jpg|Т. Барэці, 1894 г.
Niaśviž, Benedyktynskaja-Vilenskaja. Нясьвіж, Бэнэдыктынская-Віленская (T. Boretti, 1894) (2).jpg|Т. Барэці, 1894 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1900).jpg|1900 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1905) (2).jpg|1905 г.


Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1916) (2).jpg|1916 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1915).jpg|1915 г.
Niaśviž. Нясьвіж (1918).jpg|1918 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1923-34).jpg|1923—1934 гг.


Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (A. Visłocki, 1925).jpg|А. Віслоцкі, 1925 г.
Niaśviž. Нясьвіж (A. Abuchoŭski, 1927).jpg|А. Абухоўскі, 1927 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1934).jpg|1934 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1901-39).jpg|да 1939 г.


Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1919-39).jpg|да 1939 г.
Niaśviž, Rynak-Vilenski. Нясьвіж, Рынак-Віленскі (J. Bułhak, 1919-39).jpg|Я. Булгак, да 1939 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1920-39).jpg|да 1939 г.
Niaśviskaja ratuša. Нясьвіская ратуша (1920-39) (2).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Nyasvizh TownHall 001 4462 c.jpg|Галоўны фасад
Ратуша 3.JPG|Вежа
Town Hall with trade rows, Savetskaya street, Nesvizh city, Nesvizh District, Minsk Province of the Republic of Belarus 05.JPG|Уваход
Town Hall with trade rows, Savetskaya street, Nesvizh city, Nesvizh District, Minsk Province of the Republic of Belarus 06.JPG|Інтэр’ер, сходы


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нясьвіж
Катэгорыя:Ратушы
Нясьвіж