Хайдук Спліт

«**Ха́йдук**» () — харвацкі футбольны клюб з гораду Спліту. Заснаваны ў 1911 годзе. Шасьціразовы чэмпіён Харватыі, васьміразовы ўладальнік Кубка Харватыі.

## Гісторыя
Клюб паўстаў у Спліце пасьля таго, як самая ідэя ягонага стварэньня прыйшла заснавальнікам у час іхняга навучаньня ў Празе. Тады купа харвацкіх студэнтаў наведалі паб «У Флеку» адразу пасьля матчу паміж «Спартай» і «Славіяй» і пастанавілі, што трэба зафундаваць прафэсійны клюб у сваім родным месьце.

Клюб быў афіцыйна зарэгістраваны ўладамі 13 лютага 1911 году. Пакуль вучні спрабавалі прыдумаць назву для клюбу, яны зьвярнуліся па параду да свайго былога настаўніка Ёсіпа Барача, і, паводле зьвестак, калі яны з энтузіязмам уварваліся ў ягоны кабінэт, ён вымавіў, што будзе пасаваць назва «Хайдук», якое сымбалізавала найлепшае ў харвацкім народзе. Гайдукі былі рамантызаванымі бандытамі, якія змагаліся супраць панаваньня туркаў-асманаў. Мяркуецца, што натхненьнем для назвы, магчыма, стаў знакаміты гайдук Андрыіца Шыміч, які трыюмфальна вярнуўся ў Спліт у 1902 годзе пасьля доўгага знаходжаньня ў аўстрыйскай турме. Пасьля гэтага заснавальнікі распрацавалі эмблему клюбу, а група каталіцкіх манашак з кляштара ў Спліце стварыла копіі, якія былі раздадзеныя заўзятарам. «Хайдук» хутка аб’яднаў прахарвацкую партыю грамадзянаў Спліту, харвацкіх юніяністаў або пунтараў. Вось чаму клюб мае канкрэтную назву «харвацкі футбольны клюб» і зьмяшчае харвацкі герб на сваёй эмблеме. Клюб выступаў супраць палітыкі аўстра-вугорскага ўраду, які замінаў аб’яднаньню харвацкіх правінцыяў і захоўваў іхную асобнасьць. Першым супернікам «Хайдука» быў «Кальчо-Спалята». Іхны матч скончыўся перамогай «Хайдука» зь лікам 9:0, а першы гол за «Хайдук» загнаў Шымэ Раўніг. У 1912 годзе «Хайдук» згуляў свой першы матч у Заграбе супраць мясцовага футбольнага клюбу ГАШК і прайграў зь лікам 3:2. Першы міжнародны матч супраць знакамітага суперніка адбыўся ў 1913 годзе супраць чэскай «Славіі», якая на той час уважалася за наймацнейшы клюб Эўропы. У выніку «Хайдук» саступіў зь лікам 1:13.

«Хайдук» дасягнуў свайго першага часу славы ў канцы 1920-х гадоў, калі яны ўзялі перамогу ў першых двух чэмпіянатах Югаславіі ў 1927 і 1929 гадах, што забясьпечыла ім месца ў Кубку Цэнтральнай Эўропы. Аднымі з найлепшых гульцоў у той час былі Лео Лемэшыч і Ўладзімер Крагіч, а Люба Бэнчыч здолеў стаць найлепшым бамбардзірам сэзону 1927 году. Доўгі час трэнэрам каманды быў адзін з найвялікшых гульцоў клюбу Лука Калітэрна. У далейшыя часы дыктатуры прыметнік «харвацкі» ў назьве быў гвалтоўна заменены прыметнікам «югаслаўскі», а 1930-я гады характарызуюцца для каманды як катастрафічныя. У красавіку 1941 году, у час Другой сусьветнай вайны, Югаславія была захопленая, акупаваная і падзеленая дзяржавамі Восі, а Спліт быў беспасярэдне далучаны да Італіі. Жыхары і гульцы былі супраць асыміляцыі, таму клюб спыніў спаборніцтвы на знак непадпарадкаваньня, адмовіўшыся ад прапановы далучыцца да італьянскага першага дывізіёну пад назовам «Спалята». Пасьля капітуляцыі Італіі ў 1943 годзе партызаны часова вызвалілі Спліт і раззброілі італьянскі гарнізон, але нямецкае войска хутка зноў акупавала горад і перадала яго Незалежнай Дзяржаве Харватыі (НДХ), якую яны ж усталявалі ў Заграбе яшчэ ў 1941 годзе. Стаўленьне клюбу не зьмянілася, калі ўлады НДХ паспрабавалі ўлучыць «Хайдук» у Кубак НДХ, бо гэтая марыянэткавая дзяржава выклікала абурэньне ў Спліце за ейны хаўрус з тымі, хто быў павязаны з Італіяй.

Па Другой сусьветнай вайне «Хайдук» працягваў гуляць у чэмпіянаце Югаславіі і ейным кубку. У 1946 годзе яны перамаглі ў чэмпіянаце Харватыі і заснавалі часопіс. У 1948—1949 гадах «Хайдук» наведаў Аўстралію і стаў першай камандай зь Югаславіі, якая згуляла на ўсіх кантынэнтах. Клюб перамог у чэмпіянаце Югаславіі 1950 году, унікнуўшы паразаў цягам сэзону, такім чынам усталяваўшы рэкорд, які анікому не ўдалося дасягнуць да распаду Югаславіі.

## Склад
: *Актуальны на 22 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спліт