Магілёўскі Богаяўленскі манастыр

**Магілё́ўскі Бо́гаяўле́нскі манасты́р** — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у Магілёве. Знаходзіўся ў Старым Месьце, на Шклоўскай вуліцы. Твор архітэктуры магілёўскага барока.

Комплекс складаўся з Богаяўленскай і Багаслоўскай цэркваў, званіцы, брацкай друкарні, крамаў, шпіталя, манастырскага корпуса і мура з брамамі. У 1950-я гады савецкія ўлады дашчэнту зьнішчылі помнік архітэктуры.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
У 1618 годзе мяшчане Крыжаноснага брацтва набылі пляц з пабудовамі ў княгіні Эвы Саламярэцкай з Корсакаў, якая ахвяравала манастыру 400 коп грошай. У 1619 годзе князь Ян Агінскі перадаў прылеглы пляц дзеля заснаваньня манастыра з школай і шпіталем. У 1633—1636 гадох тут збудавалі мураваную Богаяўленскую царкву паводле прывілея, выдадзенага каралём і вялікім князём Уладзіславам Вазам. У 1633 годзе патрыярх канстантынопальскі Кірыла даў манастыру права стаўрапігіі. У 1657 годзе побач з царквой пачалі будаваць вежу-званіцу, на якой у 1686 годзе паставілі гадзіньнік, зроблены манахам Макарыем.

У 1700 годзе над Богаяўленскай царквой паставілі купал. Царква разбуралася ў 1708 і 1748 гадох, у 1750—1760 гадох праводзіліся аднаўленчыя працы. Каля 1750 году былыя магілёўскія войты Карабанькі прыбудавалі да Богаяўленскай царквы прыдзел у імя Феадосія Пячэрскага і вялікі прытвор. У сутарэньнях прыдзела спачылі прадстаўнікі роду.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Магілёў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, комплекс канчаткова перайшоў у валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1850 годзе праводзілася аднаўленьне Богаяўленскай царквы, у 1866 годзе — мураванай брамы і званіцы.

### Найноўшы час
У 1928 годзе савецкія ўлады зачынілі абедзьве царквы, у іх будынках разьмяшчаліся цэнтральныя архівы Беларускай ССР. У Другую сусьветную вайну комплекс атрымаў пашкоджаньні, па чым савецкія ўлады дашчэнту зьнішчылі помнік.

## Архітэктура
Царква Божага Яўленьня — 3-вежавая 3-апсыдная 10-стаўповая крыжова-купальная базыліка з 8-гранным барабанам і купалам над сяродкрыжжам. Галоўны фасад меў ярусную кампазыцыю, завяршаўся дзьвюма вежамі і фігурным франтонам паміж імі. Верхні ярус аздабляўся роўнымі аркавымі нішамі з гіркамі.

Інтэр’ер меў багатую размалёўку і пазалочаны разны іканастас (XVІІ—XVІІІ стагодзьдзі) працы мясцовых майстроў з абразамі іканапісца Апанаса Пігарэвіча ды іншых у срэбраных абкладах (1755 год) працы магілёўскага чаканьніка Пятра Сьлізіка (Сьліжыка).

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Mahiloŭ. Магілёў (V. Vaščanka, 1702).jpg|В. Вашчанка, 1702 г.
Mahiloŭ. Магілёў (1765-67).jpg|1765—1767 гг.
Mahiloŭ, Dubravienka. Магілёў, Дубравенка (N. Lvov, 1800).jpg|М. Львоў, каля 1800 г.
Mahiloŭski zamak. Магілёўскі замак (N. Lvov, 1800).jpg|М. Львоў, каля 1800 г.


Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (XIX).jpg|XIX ст.
Mahiloŭ, Dniapro. Магілёў, Дняпро (A. Busyrski, 1830-39).jpg|А. Бусырскі, 1830-я гг.
Mahiloŭ. Магілёў (1840).jpg|1840 г.
Mahiloŭ, Dubravienka. Магілёў, Дубравенка (1880).jpg|1880 г.


Mahiloŭ, Dubravienka. Магілёў, Дубравенка (1882).jpg|1882 г.
Mahiloŭ, Dubravienka. Магілёў, Дубравенка (1882) (2).jpg|1882 г.
Mahiloŭ, Pažarny, Karmelicki. Магілёў, Пажарны, Кармэліцкі (K. Frantz, 1918).jpg|К. Франц, 1918 г.
Mahiloŭ, Škłoŭskaja. Магілёў, Шклоўская (K. Frantz, 1918).jpg|К. Франц, 1918 г.


Mahiloŭ, Bohajaŭlenski, Brama. Магілёў, Богаяўленскі, Брама (D. Hnieździč-Hniaździłaŭ, 3.05.1925).jpg|Д. Гнезьдзіч-Гнязьдзілаў, 3 траўня 1925 г.
Mahiloŭ, Bohajaŭlenski. Магілёў, Богаяўленскі (D. Hnieździč-Hniaździłaŭ, 3.05.1925).jpg|Д. Гнезьдзіч-Гнязьдзілаў, 3 траўня 1925 г.
Mahiloŭ, Bohajaŭlenski-Jezuicki. Магілёў, Богаяўленскі-Езуіцкі (D. Hnieździč-Hniaździłaŭ, 7.05.1925).jpg|Д. Гнезьдзіч-Гнязьдзілаў, 7 траўня 1925 г.
Mahiloŭ, Bohajaŭlenski-Spaski. Магілёў, Богаяўленскі-Спаскі (D. Hnieździč-Hniaździłaŭ, 7.05.1925).jpg|Д. Гнезьдзіч-Гнязьдзілаў, 7 траўня 1925 г.


### Гістарычныя здымкі

Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (M. Astankovič, 1901).jpg|1901 г.
Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (1909).jpg|1909 г.
Mahiloŭ, Rynak-Škłoŭskaja. Магілёў, Рынак-Шклоўская (1916).jpg|1916 г.
Mahiloŭ, Bohajaŭlenski, Brama. Магілёў, Богаяўленскі, Брама (1916).jpg|1916 г.


Mahiloŭ, Škłoŭskaja. Магілёў, Шклоўская (1916).jpg|1916 г.
Mahiloŭ, Škłoŭskaja. Магілёў, Шклоўская (1916) (2).jpg|1916 г.
Mahiloŭ, Rynak-Škłoŭskaja. Магілёў, Рынак-Шклоўская (1901-17).jpg|да 1918 г.
Mahiloŭ, Bohajaŭlenski. Магілёў, Богаяўленскі (1901-18).jpg|да 1918 г.


Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (M. Vinogradov, 11.12.1917).jpg|М. Вінаградаў, 11 сьнежня 1917 г.
Mahiloŭ, Bychaŭskaja. Магілёў, Быхаўская (1918).jpg|1918 г.
Mahiloŭ, Vietranaja-Škłoŭskaja. Магілёў, Ветраная-Шклоўская (1918).jpg|1918 г.
Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г.


Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (1941).jpg|1941 г.
Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (07.1941).jpg|ліпень 1941 г.
Mahiloŭ, Škłoŭskaja, Bohajaŭlenski. Магілёў, Шклоўская, Богаяўленскі (07.1941) (2).jpg|ліпень 1941 г.
Mahiloŭ, Vietranaja-Škłoŭskaja. Магілёў, Ветраная-Шклоўская (05.1942).jpg|травень 1942 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Магілёва
Катэгорыя:Манастыры Магілёва
Катэгорыя:Праваслаўныя манастыры Беларусі