open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сястра

**Сястра́** (таксама родная сястра) — дзяўчынка (жанчына) ў адносінах да іншага дзіцяці (дзяцей) сваіх бацькоў.

* Старэйшая сястра — у адносінах да больш малодшага дзіцяці (дзяцей) сваіх бацькоў.
* Малодшая сястра — у адносінах да больш старэйшага дзіцяці (дзецей) сваіх бацькоў.
* Прывенчанная сястра (састар.) — народжаная да шлюбу бацькоў і імі прызнаная.
* Адзінаўтробная сястра — у адносінах да іншага дзіцяці сваёй маці, ад іншага бацькі.
* Адзінакроўная сястра — ад аднаго бацькі, але розных маці.
* Зводная сястра — пры ўступленьні двух бацькоў у паўторны для кожнага зь іх абодвух шлюб, паміж іх дзецьмі ад папярэдніх шлюбаў. Іншымі словамі, у зводных братоў / сясьцёр няма агульных бацькоў і іх зьвязвае сямейныя адносіны, але ня кроўнае сваяцтва.
* Стрыечная сястра (дваюрадная сястра) — у адносінах да дзіцяці дзядзькі альбо цёткі (дачка дзядзькі альбо цёткі).
* Стрыечка (састар.) — стрыечная сястра па бацьку (дачка дзядзькі, брата бацькі).
* Уечка (вуечка) (састар.) — стрыечная сястра па маці, дачка цёткі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сям’я
Высокае (Клімавіцкі раён)

**Высо́кае** — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 378 чалавек
* 1999 год — 502 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ціманаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клімавіцкага раёну
Вострава (Слонімскі раён)

**Во́страва** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Міжэвіцкага сельсавету. На поўдзень ад вёскі праходзіць аўтадарога .

## Насельніцтва
* 1999 год — 414 чалавек
* 2010 год — 290 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
* Сьвята-Міхайлаўская царква (ХІХ стагодзьдзе)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Міжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Зосімавічы

**Зо́сімавічы** (таксама — *За́сімавічы*, *Засі́мавічы*)— вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Міжэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 29 чалавек
* 1999 год — 37 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Міжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Смаўжоўскі вялікі камень

**Смаўжоўскі вялікі камень** — геалягічны помнік прыроды рэспубліканскага значэньня (з 2000 году). Разьмешчаны за 1,2 км ад вёскі Смаўжы Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Апісаньне
Шэры дробназярністы граніт з пражылкамі ружовага пэгматыту. Даўжыня 5,3 м, шырыня 2,9 м, вышыня 1,2 м, у абводзе 13,9 м, аб’ём 9,8 м³, маса бачнай часткі 25,9 тон. Прынесены ледавіком каля 220—150 тысячаў гадоў назад з тэрыторыі Швэцыі.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Помнікі прыроды рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Славутасьці Слонімскага раёну
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Геалёгія Слонімскага раёну
Катэгорыя:Помнікі прыроды рэспубліканскага значэньня Гарадзенскай вобласьці
Каўпнянскі раён

**Каўпня́нскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Каўпна.

## Геаграфія
Каўпнянскі раён мяжуе з Пакроўскім, Лівенскім, Даўжанскім і Малаархангельскім раёнамі, а таксама з Курскай вобласьцю. Плошча раёну складае 1176,7 км².

## Гісторыя
Каўпнянскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Балты (вёска)

**Балты́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Бусяжы. Уваходзяць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Балд або Балта, пазьней Больд (Bald, Baltha, Boldt) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 22 чалавекі
* 2010 год — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Акунінава

**Акуні́нава** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1941 годзе ў вёсцы жыло 492 жыхары, стаяла 118 дамоў. 25 сьнежня 1942 году фашысты расстралялі 299 жыхароў, спалілі 11 дамоў. Успаміны пра зьнішчэньне вёскі і найбліжэйшых хутароў зьмешчаны ў кнізе «Я з вогненнай вёскі…»

## Насельніцтва
* 2009 год — 82 чалавекі
* 1999 год — 130 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Я з вогненнай вёскі…

**«Я з во́гненай вёскі…»** () — дакумэнтальны зборнік успамінаў, кніга-памяць пра вынішчэньне нацыстамі беларускіх вёсак падчас Другой сусьветнай вайны. Успаміны зьбіралі беларускія пісьменьнікі Алесь Адамовіч, Уладзімер Калесьнік і Янка Брыль. У кнігу ўвайшлі сьведчаньні тых людзей, якія асабіста перажылі трагедыю зьнішчэньня іх вёскі, родных і аднавяскоўцаў.

Пісьменьнікі аб’езьдзілі на працягу 1970—1973 гадоў 147 вёсак у трыццаці пяці раёнах Беларусі і сабралі ўспаміны больш як трохсот непасрэдных сьведкаў, якія цудам ацалелі.

Кніга была выдадзена ў 1975 годзе на беларускай мове, у 1977 — на расейскай мове ў перакладзе Д. Кавалёва. У 1978 годзе кніга перакладзена на польскую мову. У 1983 годзе кніга была перавыдадзеная па-беларуску.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Я з вогненай вёскі… электронная вэрсія на knihi.com

Катэгорыя:Творы беларускай літаратуры
Катэгорыя:Кнігі пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Дакумэнтальная літаратура
Катэгорыя:Творы Алеся Адамовіча
Катэгорыя:Творы Ўладзімера Калесьніка
Катэгорыя:Творы Янкі Брыля
Катэгорыя:Кнігі 1975 году
Чырваназорскі раён

**Чырваназо́рскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак Чырвоная Зара.

## Геаграфія
Чырваназорскі раён мяжуе з Новадзеравенькаўскім, Лівенскім і Вярхоўскім раёнамі, а таксама зь Ліпецкай вобласьцю. Плошча раёну складае 649,90 км².

## Гісторыя
Чырваназорскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.  Першапачаткова меў назву — Волнаўскі раён.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Яноўка (Клімавіцкі раён)

**Яно́ўка** — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 40 чалавек
* 1999 год — 64 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ціманаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клімавіцкага раёну
Гаспадар (1991)

**«Гаспадар»** — незалежная беларуская газэта. Выходзіла ў 1991 годзе. Галоўны рэдактар — Зьдзіслаў Сіцько. Інфармацыйнае, культурна-асьветніцкае выданьне.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Беларускія газэты
Гаспадар

Формы — старабеларуская мова: **осподар**, **сподар**, сучасная беларуская мова — **спадар**.

## Тытулы
* **[[Гаспадар (тытул)|Гаспадар]]** — тытул манарха ВКЛ, таксама ўжывальны ў дзяржавах, культурна і палітычна арыентаваных на Вялікае княства: Малдове, Чэхіі, Наўгародчыне, Цьвяры Маскве. Паходзіць ад грэцкага «дэспат» (правінцыйны кіраўнік у Бізантыі, раней — у Пэрсіі). У старабеларускіх крыніцах сустракаецца таксама як «осподар», «сподар». У царкоўнаславянскай мове (а празь яе — у пісьмовай мове Кіеву, Ноўгараду і інш. гарадоў (княстваў) Русі) зыходны грэцкі тэрмін пераняты пачаткова як **гаспадзін** (тытул асобы, таксама — Гаспадзін Вялікі Ноўгарад). У Маскве прэняты таксама зь беларускай формы як **гасудар** (вышэйшы тытул маскоўскага валадара, пазьней — адзін з тытулаў; як звычаны тутул шляхты). Мае таксама скарочаную форму **судар**
* **Гаспадар** — асоба, якая мае ўласную гаспадарку (вытворчую адзінку), «вядзе» яе. Адсюль — тытул «спадар», уведзены на замену традыцыйнаму тытулу **[[Пан (зваротак)|пан]]** (апошні ў такім выпадку абвяшчаўся «польскім»).

## Брэнды
* Гаспадар — брэнд Баранавіцкага камбіната хлебапрадуктаў

## Выданьні
* Гаспадар — беларускі народны каляндар, які выдаваўся ў Караляўцу.
* Гаспадар — беларуская незалежная газэта, створаная ў 1991 годзе

## Асобы
* Вадзім Гаспадар — латвійскі футбаліст
Голас душы

Назву **Го́лас душы́** маюць:

* Голас душы — беларускі касьцёльны хор, заснаваны ў 1996 пры Касьцёле сьвятога Сымона й сьвятое Алены (Менск)
* Голас душы — рэлігійная перадача на Беларускім радыё
* Голас душы — каталіцкае выданьне ў Мёрах
Голас душы (выданьне)

**«Голас душы»** — выданьне Мёрскага рыма-катапіцкага касьцёлу. Рэдактар ксёндз У.Пятрайціс. Рэлігійнае выданьне.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Мёры
Катэгорыя:Беларускія каталіцкія СМІ
Новадзеравенькаўскі раён

**Новадзераве́нькаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Хамутова.

## Геаграфія
Новадзеравенькаўскі раён мяжуе з Карсакаўскім, Чырваназорскім, Вярхоўскім і Навасільскім раёнамі, а таксама зь Ліпецкай вобласьцю. Плошча раёну складае 1024,90 км².

## Гісторыя
Новадзеравенькаўскі раён быў створаны 18 студзеня 1935 году ў складзе Курскай вобласьці, аднак 27 верасьня 1937 году раён увайшоў у склад Арлоўскай вобласьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Навасільскі раён

**Навасі́льскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Навасіль.

## Геаграфія
Навасільскі раён мяжуе з Карсакаўскім, Новадзеравенькаўскім, Вярхоўскім, Залегашчанскім і Мцэнскім раёнамі. Плошча раёну складае 778,3 км².

## Гісторыя
Навасільскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР. У 1965 годзе раён быў скасаваны, але 12 студзеня 1965 году зноўку адноўлены.

## Славутасьці
Раён валодае значнай культурнай спадчынай. Маецца Сьвята-Духавы мужчынскі манастыр у сяле Задушнае. Упершыню ён быў згаданы ў 1619 годзе, хоць існаваў яшчэ з XVI стагодзьдзя. З 2004 году на тэрыторыі сяла зарэгістраваная праваслаўная суполка Сьвята-Духава храма.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Голос времени

**«Голос времени»** — незалежная грамадзка-палітычная газэта дэмакратычных сілаў, выходзіла ў 1991 пад рэдакцыяй У.Якаўлева ў Горадні.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Гарадзенскія газэты
Катэгорыя:Зьніклі ў 1991 годзе
Голос рабочего (Маладэчна)

**«Голос рабочего»** — «Общесоюзная Рабочая газета», выдавалася ў Маладэчне ў 1989—1990 гадах. 

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Маладэчна
Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьніклі ў 1990 годзе
Сяргей Жыгалка

**Сярге́й Алякса́ндравіч Жыга́лка** ( 28 сакавіка 1989, Менск, БССР) — беларускі шахматны гросмайстар. Трохразовы чэмпіён Беларусі, чэмпіён Эўропы і сьвету ў сваёй узроставай катэгорыі.

## Кар’ера
Сяргей Жыгалка перамагаў на чэмпіянаце Эўропы і чэмпіянаце сьвету да 14 гадоў 2003 року, а таксама на чэмпіянаце Эўропы да 18 гадоў 2006 року.

У 2007 року ўпершыню выступіў на кубку сьвету ФІДЭ, дзе выбыў у першым туры. У 2009 року на тайбрэйку саступіў першае месца моладзевага чэмпіянату сьвету Максіму Ваш’е-Ляграву.

Чэмпіён Беларусі 2009, 2012 і 2013 рокаў.

У 2011 заняў 5-е месца на чэмпіянаце Эўропы і заваяваў права ўдзелу ў кубку сьвету, дзе саступіў у першым коле Антону Філіпаву. У 2011 і 2012 роках перамог на Адкрытым чэмпіянаце Баку.

На кубку сьвету-2015 дайшоў да другога кола, дзе саступіў Весяліну Тапалаву. Праз два гады ў першым коле прайграў Юрыю Кузубаву, пазьней стаў чэмпіёнам Эўропы па бліцы ў Катавіцах.

### Камандныя спаборніцтвы
Сяргей Жыгалка выступаў за нацыянальную зборную на Алімпіядзе, чэмпіянаце сьвету, Эўропы і дзіцячай Алімпіядзе.

## Сям’я
Мае брата Андрэя, таксама гросмайстра.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль  на 365Chess.com
* Партыі Сяргея Жыгалкі
* Выступы на алімпіядах 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Шахматныя гросмайстры
Катэгорыя:Удзельнікі шахматных алімпіядаў
Катэгорыя:Беларускія шахматысты
Катэгорыя:Юнацкія чэмпіёны сьвету па шахматах
Палосы

Назву **Палосы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Палосы — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Палосы — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці
Трасьнянскі раён

**Трасьня́нскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — сяло Трасна.

## Геаграфія
Трасьнянскі раён мяжуе з Кромскім, Глазуноўскім і Дзьмітраўскім раёнамі, а таксама з Курскай вобласьцю. Плошча раёну складае 769,65 км².

## Гісторыя
Трасьнянскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Шаблыкінскі раён

**Шаблы́кінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Шаблыкіна.

## Геаграфія
Шаблыкінскі раён мяжуе з Хатынецкім, Урыцкім, Соскаўскім і Дзьмітраўскім раёнамі, а таксама з Бранскай вобласьцю. Плошча раёну складае 847,53 км².

## Гісторыя
Шаблыкінскі раён быў утвораны 17 чэрвеня 1929 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Хатынецкі раён

**Хатыне́цкі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Хатынец.

## Геаграфія
Хатынецкі раён мяжуе са Знаменскім, Урыцкім і Шаблыкінскім раёнамі, а таксама з Бранскай і Калускай абласьцямі. Плошча раёну складае 791,3 км². Тэрыторыя раёну носіць няроўны характар. Большая частка тэрыторыі разьмешчана на вышыні 215—235 мэтраў над узроўнем мора. Значная частка зямлі схільная да воднай эрозіі.

## Гісторыя
У часы Расейскай імпэрыі тэрыторыя раён была часткай Арлоўскай, а потым Бранскай губэрняў. Хатынецкі раён быў утвораны 17 чэрвеня 1929 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Шоўк

**Шоўк**, **ядва́́б** — натуральная тэкстыльная нітка жывёльнага паходжаньня, якую атрымліваюць з кокана ядвабніка. Сусьветная вытворчасьць ядвабу — прыблізна 50 000 тон у год, што складае 0,2% ад агульнага аб’ёму вытворчасьці валокнаў.

Ядваб — таксама назва тканінаў, вырабленых з прадзіва, атрыманага з гэтага валакна.

У цяперашні час найбуйнейшым вытворцам ядвабу зьяўляецца Кітай (каля 50% усёй сусветнай вытворчасьці). Індыя вырабляе каля 15% сусьветнага ядвабу, за ёй ідуць Узбэкістан (каля 3%) і Бразылія (каля 2,5%). Значнымі вытворцамі таксама зьяўляюцца Іран, Тайлянд і Віетнам.

## Крыніцы
Луцкевіч

**Луцке́віч** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:
* Антон Луцкевіч (1884—1942) — беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч, гісторык і публіцыст.
* Іван Луцкевіч (1881—1919) — беларускі грамадзкі дзяяч, археоляг.
* Лявон Луцкевіч (1922—1997) — беларускі грамадзкі і культурны дзяяч, пэдагог.
* Марка Луцкевіч (1882—1940) — украінскі грамадзкі і палітычны дзяяч.
* Ян Баляслаў Луцкевіч (1831—1895) — беларускі шляхціц, бацька Антона й Івана.
* Юрка Луцкевіч (1920—1992) — беларускі калябарацыяніст падчас Другой сусьветнае вайны, сын Антона Луцкевіча.
* Зоя Наўмаўна Лерман-Луцкевіч (1934—2014) — савецкая мастачка-жывапісец і мастачка-графік.

## Крыніцы
Ліпніца

**Лі́пніца** — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 25 чалавек
* 1999 год — 55 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Каўбчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клічаўскага раёну
Галяны

**Галяны́** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 19 чалавек
* 1999 год — 32 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Масілавічы

**Масі́лавічы** — вёска ў Беларусі, на рацэ Грыўдзе. Уваходзяць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Мазела або Масіла (Mazela, Massila) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1905 год — 340 чалавек
* 1999 год — 158 чалавек
* 2009 год — 140 чалавек

## Славутасьці
* Капліца на могілках

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Масілавічы на radzima.org

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Пакроўскі раён (Арлоўская вобласьць)

**Пакроўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Пакроўскае.

## Геаграфія
Пакроўскі раён мяжуе з Залегашчанскім, Вярхоўскім, Лівенскім, Каўпнянскім, Малаархангельскім і Сьвярдлоўскім раёнамі. Плошча раёну складае 1410,98 км².

## Гісторыя
Пакроўскі раён быў утвораны 18 студзеня 1935 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Сьвярдлоўскі раён (Арлоўская вобласьць)

**Сьвярдло́ўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Арлоўскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Зьміёўка.

## Геаграфія
Сьвярдлоўскі раён мяжуе з Арлоўскім, Залегашчанскім, Пакроўскім, Малаархангельскім, Глазуноўскім і Кромскім раёнамі. Плошча раёну складае 1061,46 км².

## Гісторыя
Сьвярдлоўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт раённай адміністрацыі
Царква Сьвятых Пятра і Паўла (Мізгіры)

**Царква Сьвятых Пятра і Паўла** — у в. Мізгіры Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
Знаходзіцца каля могілак. Пабудаваная ў 1886 г. з цэглы на месцы драўлянага храму 1870 г. Адкрытая ў 1988—1990 гг.

## Архітэктура

Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспэктыўна-расейскага стылю. Чатырохчасткавую кампазыцыю фарміруюць прытвор-званіца, трапезная, папярочны аб’ём малітоўнай залі, апсыда. Над двухсхільным дахам малітоўнай залі і сфэрычным купалам чатырохграннай званіцы ўзвышаюцца цыбулепадобныя галоўкі. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў руставаных ліштвах. Уваход аформлены двухслуповым ганкам-рундуком пад двухсхільным пакрыцьцём.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Слонімскага раёну
Мізгіры
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1886 годзе
Арлоўскі раён

Назву **Арлоўскі раён** маюць адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі ў Расеі:

* Арлоўскі раён — раён у Арлоўскай вобласьці
* Арлоўскі раён — раён у Кіраўскай вобласьці
* Арлоўскі раён — раён у Растоўскай вобласьці
Даўжанскі раён

Назву **Даўжанскі раён** маюць адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:

## Расея
* Даўжанскі раён — раён у Арлоўскай вобласьці

## Украіна
* Даўжанскі раён — раён у Луганскай вобласьці
Карсакаўскі раён

Назву **Карсакаўскі раён** маюць адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Расеі:

* Карсакаўскі раён — раён у Арлоўскай вобласьці
* Карсакаўскі раён — раён у Сахалінскай вобласьці
Алесь Асіповіч-Асіпчык

**Алякса́ндар Асіпо́віч-Асі́пчык** (, в. Пляшкі — , Джэксан, Нью-Ёрк, ЗША) — праваслаўны сьвецкі і грамадзка-культурны дзеяч, удзельнік беларускага хрысьціянскага руху XX стагодзьдзя, публіцыст. У беларускім пэрыядычным друку выступаў пад псэўданімам *Зьніч*.

## Біяграфія
Паходзіў зь беларускай праваслаўнай сям’і. Падчас Першай сусьветнай вайны сям’я (7 асобаў) зьехала ў бежанства ў Чалябінскую губэрню. Там ад сухотаў памёр бацька і потым яшчэ дзьве сястры. Падчас вяртаньня на бацькаўшчыну ў 1921 годзе памерла маці, пакінуўшы Алеся зь сястрой сіротамі. Дзеці трапілі пад апеку Чырвонага Крыжа, які перадаў іх у прытулак на тэрыторыі Жыровіцкага манастыра.

Служыў у 4-м авіяцыйным палку ў Торуні. З 1932 да 1935 жыў у Вільні.

У гады Другой сусьветнай вайны браў удзел у дзейнасьці беларускіх грамадзкіх і культурна-нацыянальных арганізацыяў. Стварыў у верасьні 1941 году ў Слоніме Рамесную школу. Увесну 1942 году ажаніўся з інструктаркай школы Верай Сілівончык. Увосень 1943 году арыштаваны немцамі па даносе. Разам зь ім тады былі схоплены Стэфа Лыскавец — народная сьпявачка, Сяргей Новік-Пяюн — дырэктар Слонімскага музэю, паэт, і іншыя беларускія дзеячы. Праз пэўны час вызвалены з-пад арышту.

З 1944 г. — у эміграцыі. Спачатку жыў у Нямеччыне. Матэрыяльна падтрымліваў беларускіх скаўтаў у г. Рэгенсбургу. Супрацоўнічаў зь беларускім праваслаўным часопісам «Зьвіняць званы Сьвятой Сафіі». Быў асабіста знаёмы зь Юркам Стукалічам. У 1947 годзе выдаў кнігу «Цудатворны Абраз Жыровіцкае Божае Маці і Жыровіцкі манастыр».

У сакавіку 1950 г. выехаў у ЗША. Пэўны час жыў у Нью-Ёрку. Пазьней працаваў у г. Нью-Брансўік на фабрыцы. Пасьля пяці гадоў побыту ў г. Таронта (Канада) вярнуўся ў ЗША. Адзін з ініцыятараў і заснавальнікаў Жыровіцкага праваслаўнага брацтва. З 1950-х гадоў быў зьвязаны з Расейскім аб’яднаньнем таварыства ўзаемадапамогі (РООВА). Выступаў на старонках беларускіх эмігранцкіх выданьняў («Беларускі праваслаўны каляндар на 1968 г.», Нью-Ёрк, 1967, «Бацькаўшчына», «Беларус» і інш.). Выдаваў часопіс «Сіла веры». Апошнія гады жыцьця правёў у г. Джэксане (штат Нью-Ёрк), дзе і памёр. Пахаваны там жа на мясцовых могілках «Фармы РООВА».

## Творы
* Цудатворны Абраз Жыровіцкае Божае Маці і Жыровіцкі Манастыр, 1947, Баварыя
* Я Сьвятло Сьвету. Сьвятыя Беларускага народу, 1984

## Крыніцы

## Літаратура
* Вініцкі А.; Беларус (Нью-Ёрк). 1990. № 369; Кіпель В.
* Аляксандар Асіпчык з Слонімшчыны, аўтажыцьцяпіс
* Беларускія рэлігійныя дзеячы (XX ст.). Даведнік, на slounik.org

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Катэгорыя:Беларускія праваслаўныя дзеячы
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Прадзелкі

**Прадзе́лкі** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
У 2017 годзе Прадзелкі называлі вёскай-прывідам, бо там ніхто стала ня жыў, толькі летам прыяжджалі на лецішча людзі.

* 2009 год — няма зьвестак
* 1999 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Сасноўка (Слонімскі раён)

**Сасно́ўка** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 269 чалавек
* 1999 год — 362 чалавекі

## Асобы
* Барыс Пішчыкевіч (1899—1974) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюзу (1943)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Такое жыцьцё. Лёс вёскі Сасноўка, Радыё Свабода 30 студзень 2013

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Старадзявяткавічы

**Старадзявя́ткавічы** (таксама — *Стары́я Дзявя́ткавічы*) — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 49 чалавек
* 1999 год — 94 чалавекі

## Інфармацыя для турыстаў
* Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы (1819)

## Асобы
* Барыс Данілюк (1923—2011) — беларускі грамадзкі дзеяч у ЗША

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Старадзявяткавічы на radzima.org

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Алесь Гуркоў

**Алесь Гурко́ў** ( 11 жніўня 1965, Менск) — беларускі грамадзка-культурны дзеяч, удзельнік незалежнага выдавецкага і моладзевага рухаў у другой палове 1980-х.

Арганізатар і кіраўнік нефармальнае моладзевае суполкі «Сьвітанак» Беларускага тэхналягічнага інстытуту, выдавец і рэдактар газэты «Студэнцкая думка» (1988—1989), адзін з заснавальнікаў і выдаўцоў газэты «Свабода» (1990). Браў актыўны ўдзел у акцыях беларускага моладзевага руху, арганізацыі «Мартыралёг Беларусі» і БНФ «Адраджэньне», дапамагаў іншым суполкам наладзіць выпуск самвыдату. Сябра БНФ ад 1988 году. Падчас вучобы быў пад спагнаньнямі з боку адміністрацыі інстытуту, выклікаўся ў пракуратуру для «субяседваньня». Пасьля 1991 адышоў ад палітычнай дзейнасьці і заняўся бізнэсам.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Беларускія выдаўцы
Гутарка (1975)

**«Гутарка»** — машынапіснае выданьне Міколы Ермаловіча. Выходзіла на працягу 1975—1976, усяго пабачыла сьвет блізу 50-ці «гутарак».

У выданьні зьмяшчаліся творы рознага жанру, прасякнутыя ідэяй незалежнасьці, нацыянальнага абуджэньня Беларусі, якія з-за сацыяльнае і палітычнае скіраванасьці не маглі быць надрукаваныя ў афіцыйным друку.

«Гутаркі» шматразова перадрукоўваліся, перапісваліся, распаўсюджваліся сярод беларускай інтэлігенцыі. «Гутаркі» выдаваліся Ермаловічам пад псэўданімам *Сымон Беларус*. Назву «Гутарка» аўтар абраў таму, што ў ХІХ ст. «гутаркі» былі найбольш пашыраным жанрам нелегальнага друку. У сваім выданьні Ермаловіч зьмяшчаў творы, што не маглі быць апублікаваныя ў афіцыйным друку з прычыны сацыяльнай і палітычнай накіраванасьці. Аўтар рыхтаваў матэрыялы ў Менску (у Дзяржаўнай бібліятэцы БССР), друкаваў у Маладэчне на друкарцы, а потым перадаваў Яўгену Куліку дзеля памнажэньня. Нумар выходзіў прыкладна раз на тыдзень.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1975 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1976 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Маладэчна
Грунвальд (бюлетэнь)

**«Грунвальд»** — інфармацыйны бюлетэнь Беларускага Культурнага Таварыства «Грунвальд» у Эстоніі, запачаткаваны як газэта ў 1990 годзе.

Выйшла ўсяго два нумары выданьня. З 1991 газэта трансфармуецца ў незалежны беларускі часопіс. Галоўны рэдактар — Валеры Чыжык. Друкаваліся матэрыялы гістарычнага, палітычнага кірунку, праграмныя дакумэнты.

## Крыніца

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org
* Савецкая Эстонія

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:Выданьні беларускай дыяспары
Катэгорыя:Беларусы ў Эстоніі
Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Беларускія часопісы
Зяма Півавараў

**Зяма Раманавіч (Залман Рувінавіч) Півавараў** (, Касьцюковічы — , Менск) — беларускі паэт, перакладчык, публіцыст.

## Жыцьцяпіс
Сын рабочага-шапавала. Пасьля заканчэньня школы-сямігодкі вучыўся ў Мсьціслаўскім пэдагагічным тэхнікуме. Першы верш апублікаваў у 1925 г. У 1929 годзе пераехаў у Ленінград, дзе працаваў качагарам. Уступіў у БелАПП. У 1930 годзе ўдзельнічаў у дэкадзе беларускай літаратуры і культуры ў Маскве. Атрымаў рэкамэндацыю для паступленьня на літаратурны факультэт Беларускага вышэйшага пэдагагічнага інстытуту, які скончыў у 1934 годзе. На пачатку 1930-х гадоў друкаваўся ў ленінградзкіх часопісах і альманахах. Аўтар зборніка вершаў «Лірыка двух нараджэнняў» (Мн., 1934), у якім услаўляў працоўны гераізм будаўнікоў сацыялізму. Выступаў у рэспубліканскім друку як тэатральны рэцэнзэнт і як кінакрытык.

У 1934—1936 гадах працаваў у рэдакцыі газэты «Чырвоная змена». У лістападе 1936 году арыштаваны. 3 чэрвеня 1937 году Галоўная ўправа ў справах літаратуры і выдавецтваў Беларускай ССР (Галоўліт БССР) выдала Загад № 33 «Сьпіс літаратуры, якая падлягае канфіскацыі зь бібліятэк грамадзкага карыстаньня, навучальных установаў і кнігагандлю». Паводле Загаду, «усе кнігі» Зямы Піваварава прадугледжвалася «спальваць». 29 кастрычніка 1937 году забіты ў ходзе масавага расстрэлу ў турме НКУС у Менску. Рэабілітаваны ў 1958 годзе.

## Крыніцы

## Літаратура
* Півараваў Зяма Раманавіч // Беларуская энцыклапедыя: у 18 т. Т. 12. — Мн., 2001. — С. 347.
* Півавараў Зяма Раманавіч // Энцыкл. літ. і мастацтва Беларусі. — Мн., 1987. — Т. 4. — С. 278.
* Півавараў Зяма // Беларускія пісьменнікі: біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т. Т. 5. — Мн., 1995. — С. 21.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Касьцюковічах
Катэгорыя:Беларускія літаратары, расстраляныя ў ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Савецкія літаратары
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Півавараў

**Півава́раў** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Арцём Півавараў — украінскі сьпявак
* Зяма Півавараў — беларускі паэт, перакладчык
* Уладзімер Півавараў — наркам асьветы БССР
Яруцічы (Слонімскі раён)

**Яру́цічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Грыўды. Уваходзяць у склад Новадзявяткавіцкага сельсавету Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Арод або Арут (Arodus, Aruth) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ар- (імёны ліцьвінаў Арвід, Арман, Ярмунд; германскія імёны Arvid, Arman, Aramund) паходзіць ад гоцкага ara 'арол', а аснова -грод- (-род-, -руд-) (імёны ліцьвінаў Рудалт, Родмант, Эйруд; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) — ад гоцкага hroþ 'слава, перамога'.

## Насельніцтва
* 1905 год — 269 чалавек
* 1999 год — 140 чалавек
* 2009 год — 45 чалавек

## Славутасьці

* Капліца на могілках
* Царква Раства Багародзіцы з званіцай

## Крыніцы

Катэгорыя:Новадзявяткавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Сянькоўшчына

**Сянько́ўшчына** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар Сянькоўшчынскага сельсавету. На поўдні вёскі праходзіць дарога , за якой знаходзіцца Сянькоўшчынскае возера.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Згадваецца ў 1669 годзе як вёска ў Слонімскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

## Насельніцтва
* 2009 год — 555 жыхароў
* 2002 год — 532 жыхары, 232 двары
* 1999 год — 534 жыхары

## Інфраструктура
* Лясьніцтва
* Сярэдняя школа
* Клюб
* Бібліятэка
* Амбуляторыя
* Аддзяленьне сувязі

## Інфармацыя для турыстаў
* Археалягічны комплекс «Сянькоўшчына» (1 тысячагодзьдзе да н. э.) :
** селішча-1 — 100 м на паўночны ўсход ад стадыёну, на ўзвышшы, паміж правым берагам р. Бяроза (левы прыток р. Шчара) і безыменнай ракой
** селішча-2 — за паўночнай ускраінай вёскі, зь левага боку ад дарогі на в. Куцэйкі, на ўзвышшы левага беразе р. Бяроза (левы прыток р. Шчара)
* Царква ў імя сьвятога вялебнага Серафіма Сароўскага (2007)
* Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан

## Крыніцы

Катэгорыя:Сянькоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Байкі (Слонімскі раён)

**Байкі́** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавету. На поўдні вёскі праходзіць дарога .

## Насельніцтва
* 2009 год — 114 чалавек
* 1999 год — 168 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сянькоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
НБА ў сэзоне 2018—2019 гадоў

**Сэзо́н 2018/2019** — 73-і сэзон Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Сэзон распачаўся 16 кастрычніка 2018 году. Матч усіх зорак 2019 адбудзецца 17 лютага 2019 ў Шарлоце, Паўночная Караліна, у «Спэктрум-цэнтры». Матчы рэгулярнага чэмпіянату скончацца 10 красавіка 2019 году, а матчы плэй-оф НБА пачнуцца 13 красавіка 2017 году.

## Рэгулярны сэзон

## Гульні плэй-оф
Сэрыя плэй-оф распачаўся 13 красавіка і скончыцца ў чэрвені 2019 году.

Сэрыя плэй-оф распачалася 14 красавіка і скончылася 14 чэрвеня 2019 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 2018/19 NBA season schedule at ''ESPN''
* Сайт Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі

2018/2019
Закоркі 1

**Зако́ркі 1** — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акцябарскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 13 чалавек
* 1999 год — 36 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акцябарскі сельсавет (Клічаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Клічаўскага раёну
Бірулі

Назву **Бірулі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Бірулі — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Бірулі — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці
Бабыніна

Назву **Бабыніна** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Калуская вобласьць:
** Бабыніна — пасёлак у Бабынінскім раёне
** Бабыніна — сяло ў Бабынінскім раёне

* Кастрамская вобласьць:
** Бабыніна — вёска ў Кастрамской вобласьці

* Маскоўская вобласьць:
** Бабыніна — вёска ў Мажайскім раёне
** Бабыніна — вёска ў Шатурскім раёне

* Смаленская вобласьць:
** Бабыніна — вёска ў Кардымаўскім раёне

* Цьвярская вобласьць:
** Бабыніна — вёска ў Старыцкім раёне
Бараціна (Барацінскі раён)

**Бара́ціна** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Барацінскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 2748 чалавек паводле зьвестак за 2010 год. Сяло разьмешчанае ў 120 км на паўднёвы ўсход ад Калугі. Маецца чыгуначная станцыя па маршруце Смаленск—Сухінічы. Населены пункт быў заснаваны ў канцы XIX стагодзьдзя ля чыгуначнай станцыі.
## Насельніцтва

## Вонкавыя спасылкі

* Фотаздымкі сяла.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Бетліца

**Бе́тліца** () — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мокраўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 3589 чалавек паводле зьвестак за 2010 год. Разьмешчана ў 170 км на паўднёвы захад ад Калугі. Маецца чыгуначная станцыя. Населены пункт быў заснаваны ў 1930-х гадох ля чыгуначнай станцыі.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт адміністрацыі Куйбышаўскага раёну.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Бабыніна (пасёлак, Калуская вобласьць)

**Бабы́ніна** () — пасёлак у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Бабынінскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 3725 чалавек паводле зьвестак за 2010 год.

## Эканоміка
З 1975 году ў Бабыніна размясьцілася структурнае падразьдзяленьне радыётэхнічнага заводу, які стаў з 1992 году акцыянэрным таварыствам. З 1967 году ў паселеным пункце працуе хімічны завод па вытворчасьці пакостаў і алейнай фарбы.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт пра пасёлак.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Бораўск

**Бо́раўск** () — горад (з 1358 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Бораўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 10 966 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. 

## Гісторыя
Першыя згадкі пра горад зьмяшчаюцца ў духоўнай грамаце вялікага князя Івана Чырвонага, датаванай 1358 годам. Аднак знойдзеная на Бораўскім гарадзішчы кераміка датуецца больш раньнім часам, XI—XIII стагодзьдзямі, што сьведчыць пра існаваньне на эгтым месцы старажытнага паселішчы. Каля 1378 году Дзьмітры Данскі перадаў Бораўск разам зь некалькімі воласьцямі князю Уладзімеру Храбраму, і горад стаўся адным з цэнтраў Серпухаўска-Бораўскага княства, якое праіснавала да трэцяй чвэрці XV стагодзьдзя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Фолькетынг

**Фо́лькетынг** (, даслоўна *Народныя зборы*) — сучасны парлямэнт Данскага Каралеўства. Колькасьць дэпутатаў Фолькетынгу — 179, зь якіх 175 абіраюцца з асноўнай тэрыторыі Даніі, двое з Фарэрскіх астравоў, яшчэ двое з Грэнляндыі. Выбары (паводле прапарцыянальнае сыстэмы) адбываюцца што 4 гады.

Сядзібаю Фолькетынгу зьяўляецца палац Крыстыянсборг.

З пункту гледжаньня Канстытуцыі Фолькетынг ажыцьцяўляе заканадаўчую ўладу разам з манархам. У практыцы, аднак, манархава роля зводзіцца толькі да падпісаньня законаў, прынятых Фолькетынгам. Закон мае быць падпісаны цягам 30 дзён пасьля прыняцьця.

## Гісторыя
У 1849—1953 гадох Фолькетынг быў ніжняю палатай тагачаснага данскага парлямэнту — Рыксдагу. Пасьля рэформаў 1953 году верхняя палата Рыксдагу, Ляндстынг, была распушчаная.

Катэгорыя:Органы дзяржаўнай улады Даніі
Кастровічы

**Кастро́вічы** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 252 чалавекі
* 1999 год — 304 чалавекі

## Асобы
* Уладзімер Ягоўдзік (нар. 1956) — беларускі празаік, драматург

## Крыніцы

Катэгорыя:Сянькоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Сяржук Доўгушаў

**Сяржук Доўгушаў** ( 17 красавіка 1983, вёска Новае Тарчылава Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці) — беларускі сьпявак, музыка-мультыінструмэнталіст, этнограф.

## Жыцьцяпіс
Скончыў сярэднюю школу ў мястэчку Баўбасаве (2000). У школе пачаў сьпяваць і пісаць песьні, авалодаў ігрой на гітары. Пасьля школы паступіў у магілёўскую вучэльню на кухара, па яе сканчэньні атрымаў адукацыю хіміка-тэхноляга ў магілёўскім хіміка-тэхналягічным тэхнікуме (2004). Падчас навучаньня ў Магілёве стварыў музычны калектыў, які пасьля ператворыцца ў гурт «Нэўма», а таксама наведваў Магілёўскую музэчную вучэльню, дзе сьпяваў у хоры.

У 2004 року пераехаў у Менск і паступіў у Акадэмію музыкі на спэцыяльнасьць «опэрны сьпявак». Навучаўся ў такіх выкладчыкаў, як Надзея Губская, Віктар Скорабагатаў ды інш. На апошнім курсе перайшоў на спэцыяльнасьць «канцэртна-камэрны сьпявак» (скончыў у 2010 року).

З часоў акадэміі пачаў удзельнічаць у тэатральных пастаноўках ды сьпяваць у опэрах у Беларускай дзяржаўнай філярмоніі і Тэатры опэры і балету. Па атрыманьні дыплёму ўладкаваўся на працу ў філярмонію.

## Дзейнасьць
У 2008 року Сяржук Доўгушаў разам з Настасьсяй Паповай, Вольгай Паляковай і Андрэем Еўдакімавым стварыў гурт «Fratrez» (). Пазьней да праекту далучыліся Аляксандар Ясінскі й Ілона Лесь. У 2010 року на аснове «Братоў» паўстаў гурт «Vuraj».

У 2008 року Сяржук Доўгушаў заняў першае месца на конкурсе армянскай песьні ў Маскве. Акрамя гітары, засвоіў таксама флейту, дудкі, акарыну-рыбу, падвойныя дудкі, сапілкі, жалейку, колавую ліру.

З 2011 року займаецца выданьнем кружэлак з фальклёрнымі песьнямі.

У 2013 року стварыў «» — грамадзкую ініцыятыву па супольным сьпяваньні беларускіх песень. Адначасова адкрыў вакальную студыю па занятках сьпевам для дарослых і дзяцей.

З 2013 року езьдзіць у экспэдыцыі па Беларусі, дзе зьбірае фальклёр.

У 2018 року пакінуў філярмонію і зьехаў на навучаньне ў Польшчу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Старонка ў «У Кантакце»
* Тузін Гітоў
* Беларуская этнафонія

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Аршанскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся 17 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1983 годзе
Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Беларускія этнографы
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі і сьпявачкі
Гоман (Бабруйск)

**«Го́ман»** — газэта выдавалася з 1990 году ў Бабруйску.

Выдавец і рэдактар — Аляксандар Чугуеў. Грамадзка-палітычнае выданьне. Друкаваліся матэрыялы гістарычнай, краязнаўчай, палітычнай тэматыкі.

## Літаратура
* Дэмакратычная апазыцыя Беларусі (1956—1991). Даведнік, slounik.org

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:Беларускі самвыдат
Катэгорыя:Бабруйскія газэты
Мюнхэнская канфэрэнцыя па бясьпецы

**Мю́нхэнская канфэрэ́нцыя па бясьпе́цы** (**МКБ**; ) — найвялікшая міжнародная канфэрэнцыя па міжнароднай бясьпецы, якая штогод адбываецца ў Мюнхэне (Баварыя) з 1963 року.

Удзел у канфэрэнцыі бяруць кіраўнікі дзяржаваў, урадаў і міжнародных арганізацый, міністры, дэпутаты, высокапастаўленыя прадстаўнікі ўзброеных сілаў, навукі, грамадзянскай супольнасьці, бізнэсу і сродкаў масавай інфармацыі. Канфэрэнцыя ладзіцца ў лютым у мюнхэнскім гатэлі .

## Мінуўшчына

Канфэрэнцыі папярэднічалі *мюнхэнскія міжнародныя вайсковыя сустрэчы*, якія пачаліся ў 1963 року. Да 1997 року сустрэчы вёў іхні перашпачатковы арганізатар .

У 1991 року канфэрэнцыя не праводзілася з-за першай вайны ў Пэрсыдзкім заліве, а ў 1997 — з-за сыходу фон Кляйста-Шмэнцына. З 1999 року дзякуючы новаму арганізатару Горсту Тэльчыку на канфэрэнцыю запрашаюць прадстаўнікоў Цэнтральнай і Ўсходняй Эўропы, Індыі, Японіі ды Кітаю.

## Глядзіце таксама
* Міжнародная бясьпека

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Дыпляматычныя канфэрэнцыі ў Нямеччыне
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1963 годзе
Катэгорыя:Рэгулярныя падзеі, запачаткаваныя ў 1963 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Мюнхэну
Катэгорыя:Замежная палітыка Нямеччыны
Тацянка

**Та́цянка** — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Нясяцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 33 чалавекі
* 1999 год — 80 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Нясяцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клічаўскага раёну
Буглаі

Назву **Буглаі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Буглаі — вёска ў Мхініцкім сельсавеце Краснапольскага раёну
** Буглаі — вёска ў Яноўскім сельсавеце Краснапольскага раёну
Шышкі (Гарадзенская вобласьць)

**Шышкі́** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавету. На ўсход ад вёскі праходзіць дарога .

## Насельніцтва
* 2009 год — 33 чалавекі
* 1999 год — 71 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сянькоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Думінічы (мястэчка, Калуская вобласьць)

**Думі́нічы** () — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Думініцкага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 5594 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. У 5 км ад мястэчка маецца чыгуначная станцыя па лініі Бранск—Сухінічы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Ягнешчыцы

**Ягне́шчыцы** (таксама — *Ягне́шчычы*) — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сянькоўшчынскага сельсавету. На поўначы знаходзіцца Сянькоўшчынскае возера.

## Насельніцтва
* 2009 год — 132 чалавекі
* 1999 год — 144 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Сянькоўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Думінічы

Назву **Думі́нічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Калінінградзкая вобласьць:
** Думінічы — пасёлак у Неманскім раёне

* Калуская вобласьць:
** Думінічы — мястэчка ў Думініцкім раёне
** Думінічы — вёска ў Думініцкім раёне
** Думінічы — пасёлак у Думініцкім раёне
Жукаў (горад)

**Жу́каў** () — горад (з 1996 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Жукаўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 13251 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Горад месьціцца на паўночным усходзе вобласьці, у каля 100 км на паўднёвы захад ад Масквы і 90 км да Калугі. Да 1996 году горад зьяўляўся сялом і атрымаў статус горада пасьля аб’яднаньня з паселішчам Протва.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Жыздра

Назву **Жыздра** маюць:

* Жыздра — горад у Калускай вобласьці Расеі
* Жыздра — рака ў Калускай вобласьці, левы прыток Акі
Ізноскі

**Ізно́скі** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Ізноскаўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 1877 чалавек паводле зьвестак за 2010 год. Маецца чыгуначная станцыя, а таксама аўтобусныя маршруты, якія злучаюць селішча з Калугай, Малаяраслаўцам і Мядыньню. Асноўнай галіной эканомікі сяла і раёну зьяўляецца сельскагаспадарчая вытворчасьць.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Казельск

**Казе́льск** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Казельскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 16370 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Маецца чыгуначная станцыя. Месьціцца на беразе ракі Жыздра на адлегласьці 72 км на паўднёвы захад ад Калугі. Некаторы час уваходзіў у склад Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Жыздра (горад)

**Жы́здра** () — горад (з 1777 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Жыздрынскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 5489 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца на беразе ракі Жыздра на адлегласьці каля 150 км на паўднёвы захад ад Калугі. Першыя згадкі гораду адносяцца да 1146 году, а ў XVI стагодзьдзі горад разьмяшчаўся на мяжы Маскоўскага княства.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Кондрава (горад)

**Ко́ндрава** () — горад (з 1938 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кондраўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 15017 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Разьмешчаны на беразе ракі Шаня, на адлегласьці ў 46 км ад Калугі. У горадзе маецца траса для матакроса.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт раённай адміністрацыі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Кондрава

Назву **Ко́ндрава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Калуская вобласьць:
** Кондрава — горад у Дзяржынскім раёне

* Тульская вобласьць:
** Кондрава — вёска ў Вузлоўскім раёне
Людзінава

**Людзі́нава** () — горад (з 1938 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Людзінаўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 38846 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Разьмешчаны на беразе ракі Непалаць, на адлегласьці ў 151 км да Калугі і 80 км да Бранска. Маюцца дзьве чыгуначныя станцыі, на адной зь якім прыпыняецца цягнік шартшруту Масква—Гомель.

У 1841 годзе на Людзінаўскім заводзе былі вырабленыя першыя ў Расейскай імпэрыі рэйкі для пабудовы Мікалаеўскай чыгункі. У 1858 годзе на гэтым самым прыдпрыемстве былі сабраныя першыя ў Расеі тры параходы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт раённай адміністрацыі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Масальск

**Маса́льск** () — горад (з 1776 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Масальскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 4161 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Першыя згадкі датуюцца 1231 годам, калі горад уваходзіў у склад Чарнігаўскага княства. На пачатку XV стагодзьдзя знаходзіўся пад уладай Вялікага Княства Літоўскага.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Мядынь

**Мяды́нь** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мядынскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 8032 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца на беразе ракі Мядынка, на адлегласьці ў 62 км да Калугі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Русэнорск

**Русэно́рск, русано́рск** (), саманазва «мая па твая» (*moja på tvoja*) — мяшаная мова на аснове расейскай ды нарвэскай (піджын). Выкарыстоўвалася пры кантактах расейскіх ды нарвэскіх гандляроў на паўночным узьбярэжжы Нарвэгіі.

Русэнорск існаваў у XVII—XX стагодзьдзях, г. зн. у тыя часы, калі гандаль зернем ды рыбаю на поўначы Нарвэгіі ды на Шпіцбэргене быў актыўны.

У пісьмовым выглядзе зафіксавана каля 400 словаў. 45% лексыкі паходзіць з нарвэскай мовы, яшчэ столькі ж — з расейскай, рэшта словаў агульная для дзьвюх моваў-асноваў (напр. прыназоўнік *på*) альбо паходзіць зь іншых моваў (ангельская, нідэрляндзкая, саамская). Граматыка ды фанэтыка значна прасьцейшыя, ніж у мовах-асновах.

## Прыклады словаў і выразаў
* *Moja på tvoja.* — Я гавару па-твойму.
* *Kak sprek? Moje niet forsto.* — Што ты кажаш? Я не разумею.
* *Å råbbåte* — Працаваць.
* *Klæba* — Хлеб.
* *Drasvi, gammel god venn på moja! Kor ju stannom på gammel ras?* — Здароў, стары добры сябра! Як меўся ўчора?
* *Ju spræk på moja kantor kom* — Ты казаў, што прыйдзеш да маёй канторы.
* *Moja på ander kantor, nokka vin drikkom, så lite pjan kom* — Я ў іншай канторы быў, напіўшыся віна ды крыху захмялеўшы.
* *Tvoja fisk kopom?* — Ці купіш ты рыбу?
* *Saika kopom i på Arkangelsk på gaf spaserom* — Куплю сайды дый паплыву да Архангельску.
* *Kak pris? Mangeli kosta?* — Які кошт? Ці шмат каштуе?
* *En voga mokka, så galanna voga treska* — Адзін воз мукі за паўвозу траскі.
* *Eta grot dyr. Værsegod, på minder prodaj!* — Гэта вельмі дорага. Калі ласка, таньней прадай!

Катэгорыя:Мёртвыя мовы
Катэгорыя:Мовы Нарвэгіі
Катэгорыя:Мовы Расеі
Пясочня (горад)

**Пясочня** (, з 1936 году — *Кі́раў*) — горад (з 1936 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Пясочанскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 30839 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Да 1936 году горад меў статус мястэчка і называўся *Пясочня*. У XII—XIII стагодзьдзях тэрыторыя цяперашняга горада ўваходзіла ў склад Бранскага княства, якое зьяўлялася мяжой паміж Маскоўкім княствам і Вялікім Княствам Літоўскім.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Мяшчоўск

**Мяшчо́ўск** () — горад (з 1776 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мяшчоўскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 4037 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца на беразе ракі Турэя, на адлегласьці ў 85 км на паўднёвы захад ад Калугі.

У XIV стагодзьдзі ўваходзіў у склад Вялікага Княства Літоўскага, аднак у 1503 году быў захоплены Маскоўскім княствам пасьля бітвы пры Ведрашы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт раённай адміністрацыі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Перамышль (Калуская вобласьць)

**Перамы́шль** () — сяло ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Перамышальскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 3279 чалавек паводле зьвестак за 2010 год. Упершыню Перамышль згадваецца ў 1328 годзе калі Іван Каліта перадаў места як надзел свайму сыну Андрэю, які зьяўляецца родапачынальнікам князёў Серпухаўскіх.

## Вонкавыя спасылкі
* Фотаздымкі сяла.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці
Перамышль (неадназначнасьць)

Назву **Перамы́шль** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Польшча]]
* Пшэмысьль — горад у Польшчы

### [[Расея]]
* Перамышль — сяло ў Калускай вобласьці
* Перамышль Маскоўскі — былы горад Маскоўскага княства, на сёньня зьяўляецца часткай Масквы
Спас-Дземенск

**Спас-Дзе́менск** () — горад (з 1917 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Спас-Дземенскага раёну Калускай вобласьці. Насельніцтва складае 4357 чалавек паводле зьвестак за 2017 год. Месьціцца на адлегласьці ў 197 км ад Калугі.

Упершыню згадваецца ў «Мэтрыцы Вялікага Княства Літоўскага» ў 1446 годзе як воласьць Дземена ў ліку месцаў, якія была дараваны вялікім князем літоўскім Казімерам Ягелончыкам у вотчыну Фёдару Варатынскаму.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гісторыя гораду.

Катэгорыя:Населеныя пункты Калускай вобласьці