open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Белфа

**«Белфа»** — адзіны ў Беларусі і найбольшы ў Эўропе вытворца штучнага трыкатажнага футра, заснаваны ў сьнежні 1978 году ў Жлобіне (Гомельская вобласьць) пад назовам Жлобінская фабрыка штучнага футра.

Месьціцца ў Жлобіне па адрасе: Чырвоны праезд, д. 2. На 2017 год ААТ «Белфа» вырабляла з авечай воўны: коўдры, падушкі, уцяпляльныя паясы і ўкладышы для абутку, чахлы для матрацаў. Са штучнага футра выраблялі: дываны, пакрывалы, пледы, жакеты, жылеты, паўпаліто, курткі і карнавальныя касьцюмы і шапкі. Уласна штучнае футра выраблялі для вопраткі і працоўнага адзеньня, цацак і пальчатак, падкладкі абутку і вопраткі.

## Мінуўшчына
У сьнежні 1978 году ўвялі ў дзеяньне першую чаргу Жлобінскай фабрыкі штучнага футра, якую пачалі будаваць у студзені 1976 году. Да 1980 году пусьцілі 2-ю і 3-ю чэргі вытворчасьці, што зрабіла фабрыку найбольшым у СССР вытворцам доўгаворсавага трыкатажнага палатна. Першапачаткова штучнае футра выраблялі для вопраткі і абутку. У 1983 годзе дадалі досьледную швейную фабрыку. У сакавіку 1984 г. прадпрыемства пераўтварылі ў Жлобінскае вытворчае аб’яднаньне штучнага футра. У лютым 1993 г. прадпрыемства перайменавалі ў вытворча-гандлёвае аб’яднаньне «Белфа». У сярэдзіне 1990-х гадоў адчынілі досьледны цэх для вырабу цацак, для якіх спачатку выраблялі каля 300 000 м² штучнага футра за год. У 2011 г. выраб штучнага футра для цацак вырас да 4,5 млн м². На 2012 г. прадпрыемства мела ўласную 2-павярховую краму ў Жлобіне і яшчэ 2 крамы ў Віцебску. Сыравіну набывалі ў Наваполацку (Віцебская вобласьць), Магілёве і Сьветлагорску (Гомельская вобласьць). Прадпрыемства налічвала каля 1350 супрацоўнікаў зь сярэднім узростам у 43 гады і мела падрыхтоўчае, вязальнае і аздобнае абсталяваньне для вырабу ворсавага трыкатажнага палатна. Пры распрацоўцы вопраткі «Белфа» супрацоўнічала зь Менскім цэнтрам моды. Найм новых супрацоўнікаў пераважна ажыцьцяўляўся зь ліку выпускнікоў Віцебскага дзяржаўнага тэхналягічнага ўнівэрсытэту. Таксама ААТ «Белфа» асвоіла вытворчасьць палатна, у якім натуральныя валокны авечай воўны складалі да 80%.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інтэрнэт-крама

Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Жлобін
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Лёгкая прамысловасьць
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1978 годзе
Кавалёва

Назву **Кавалёва** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Кавалёва — вёска ў Варонаўскім сельсавеце Віцебскага раёну
** Кавалёва — вёска ў Запольскім сельсавеце Віцебскага раёну
** Кавалёва — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Кавалёва — вёска ў Мёрскім раёне
** Кавалёва — хутар у Пастаўскім раёне
** Кавалёва — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Кавалёва — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Кавалёва — былая вёска ў Пухавіцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Кавалеўшчына
* Кавалёнкі
* Кавалёў
* Кавалёўка
* Кавалёўцы
* Кавалёўшчына
* Кавалі
* Кавалікі 
* Кавалінкі 
* Кавалічы
* Кавалішкі
Грыўда (неадназначнасьць)

Назву **Грыўда** маюць:

* Грыўда — рака ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці і Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, левы прыток ракі Шчары, басэйн Нёмана
* Грыўда — вёска ў Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
Лібэральна-кансэрватыўныя рэфарматары

**Лібэральныя Кансэрватыўныя Рэфарматары** — () грамада ў Нямеччыне, якая была вядомая зь ліпеня 2015 году па лістапад 2016 году, як Саюз за разьвіцьцё і адраджэньне.

Грамада была створана ў ліпені 2015 году, у выніку расколу ад Выбару для Нямеччыны на чале з былым рэчнікам ВН Бэрнт Лукэ. Ён быў заснаваны як Саюз за разьвіцьцё і адраджэньне, але зьмяніў сваю назву ў лістападзе 2016 гады пасьля таго, як грамаду пазвалі ў суд за выкарыстаньне аднае й тае ж назвы. Грамада мае пяць паслоў у Эўрапарлямэнце й 1 пасла ў мясцовых радах.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Сямейная партыя Нямеччыны

**Сямейная грамада Нямеччыны** — () грамада ў Нямеччыне, якая была вядомая зь 1988 году. Яна абрала прадстаўнікоў у некалькіх мясцовых радах зямлі Сар. У краёвых выбарах 2005 г. грамада сям’і атрымала 0,4% галасоў выбаршчыкаў і ні аднаго месца. Грамада была падтрымана зялёнай кансэрватыўнай экалягічнай дэмакратычнай грамадою. Грамада хоча ўвесьці права голасу дзяцей. За іх будуць галасаваць праўныя апекуны: бацькі, або апекуны.

На выбарах у Эўрапейскім парляманце ў 2014 годзе, Сямейная грамада атрымала 0,69% галасоў (202 871 чалавек) і абраная адзін пасол у Эўрапарлямант: Арнэ Джерыка, але ён далучыўся да Свабодных выбаршчыкаў  у чэрвені 2017 году.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Круці не круці — трэба памярці

«**Круці не круці — трэба памярці**» — сцэнічны гратэск (трагікамэдыя) беларускага драматурга Францішка Аляхновіча, ўпершыню надрукаваная ў часопісе «Новы шлях» у 1943 годзе (17-24 выпускі). У аснове п’есы народная дзея з выкарыстаньнем вобраза Сьмерці. Таксама тут можна ўбачыць насьмешку над бальшавіцкім тэрорам й забойствамі людзей без прычыны.

Мае шэсьць абразкоў з пралёгам.

## Пастаноўка

Упершыню пастаўлена ў 1995 годзе на памосьце тэатру «Дзе-Я?». Рэжысэр М. Трухан.

## Дзеючыя асобы

* Мужык
* Сьмерць
* Алхімік
* Сыльвук (слуга Алхіміка)
* Старожа
* Старая ведзьма
* Агапка (маладая ведзьма)
* Рыцар
* Чорт
* Люцыпар
* 1-шы Чорт
* 2-гі чорт
* Ведзьмы
* Чэрці
* Далакоп
* Сталяр
* Ксёндз
* Поп
* Чорт у кунтушы
* Першы шляхціц
* Другі шляхціц
* Трэці шляхціц
* Жыд
* Татарын
* Баба зь блінамі
* Баба з калдунамі
* Народ: шляхта й мяшчане
* Чорт закаханы
* Народ

## Бібліяграфія
* 
* 

### Крытыка, рэцэнзіі
* 

Катэгорыя:П’есы Францішка Аляхновіча
Катэгорыя:П’есы 1943 году
Катэгорыя:П’есы на беларускай мове
Экалягічна-дэмакратычная партыя

**Экалягічна-дэмакратычная партыя** () — партыя ў Нямеччыне. Існуе з 1982 году. Выступае за абарону навакольнага асяродзьдзя. Выступае супраць удзелу Нямеччыны ў вайсковых дзеяньнях і войнах.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Чарняцін

Назву **Чарняцін** маюць:

* Чарняцін — пасёлак у Марозавіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці
* Чарняцін — пасёлак у Шырокаўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці
Дашкольная ўстанова

**Дашко́льная ўстано́ва** — установа выхаваньня дзяцей раньняга (з 2 месяцаў) і дашкольнага ўзросту (з 3-х да 6 гадоў).

## Віды
* Паводле ўзросту: ясьлі, дзіцячы сад, ясьлі-сад, школа-сад, асяродак разьвіцьця дзяцей.
* Паводле ўласнасьці: дзяржаўная, калектыўная, мяшаная і прыватная.
* Паводле прызначэньня: агульнага разьвіцьця дзіцяці, з паглыбленым кірункам у працы (эстэтычным, фізычнага выхаваньня), па доглядзе, назіраньні і аздараўленьні, кампэнсоўная (для выпраўленьня цялесных і душэўных хібаў разьвіцьця), камбінаваная.

## Беларусь
На 1 студзеня 1997 году ў Беларусі налічвалася 4511 дашкольных установаў з 444,3 тыс. дзяцей (у сярэднім па 98 дзяцей), у тым ліку 3875 (85,9%) агульнага віду (ясьлі, дзіцячыя сады і ясьлі-сад), 27 санаторных, 28 кампэнсавальных для дзяцей з адхіленьнямі ў душэўна-цялесным разьвіцьці, 13 з паглыбленымі кірункамі ў працы, 3 цэнтры разьвіцьця дзіцяці. Дашкольныя ўстановы наймалі 54,1 тыс. пэдагагічных работнікаў (па 1 на 8 дзяцей): 42,1 тыс. выхавальнікаў (77,8%), каля 5 тыс. музычных кіраўнікоў, 993 кіраўнікі фізычнай культуры, 974 лягапэды і 87 настаўнікаў замежнай мовы. Супрацоўнікаў дашкольных установаў рыхтавалі 5 унівэрсытэтаў (Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт, Берасьцейскі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Магілёўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт і Мазырскі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт), 5 каледжаў у Барысаве, Гомелі, Магілёве, Полацку і Салігорску і 5 вучэльняў у Горадні, Лідзе, Менску, Пінску і Рагачове.

На чэрвень 2012 году звыш 79% дзяцей дашкольнага ўзросту наведвалі ўстановы дашкольнай адукацыі. У 2013/2014 навучальным годзе ў дашкольных установах Беларусі выхавальніцы і выхавальнікі размаўлялі па-расейску з 362 000 дзяцей, якія складалі 89 % ад усіх выхаванцаў. Рэшту ў колькасьці больш за 45 000 дашкольнікаў выхоўвалі на беларускай мове.

## Крыніцы

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы паводле ўзроўню адукацыі
Катэгорыя:Асьвета
Катэгорыя:Дзіцячае разьвіцьцё
Катэгорыя:Выхаваньне
Катэгорыя:Аб’екты публічных паслугаў
Катэгорыя:Мясцовая палітыка
Бушаўка

Назву **Бушаўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Бушаўка — вёска ў Марозавіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Бушаўка — пасёлак у Чабатовіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Бушаўка — вёска ў Рэчыцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Бушава
* Бушавіца
* Бушацін
Шторм: палаючы ліст

**«Шторм: пала́ючы ліст»** () — нідэрляндзкі сямейны прыгодніцкі фільм 2017 року рэжысэра Дэніса Ботса.

## Сюжэт

У сярэднявечным Брабанце бацька Шторма Вутэна трапляе ў рукі інквізыцыі за друкаваньне забароненага памфлету Марціна Лютэра. 12-гадовы Шторм захоўвае арыгінальны ліст і, працягваючы бацькаву справу, таксама становіцца аб’ектам паляваньня. З дапамогай сіраты Марыке, якая жыве ў калектарах, Шторм спрабуе выратаваць свайго бацьку  ад спаленьня на вогнішчы.

## У ролях
* Даві Гомэз — Шторм Вутэн
* Юна дэ Леэў — Марыке
* Ёрык ван Вахэнінхэн — Кляас Вутэн
* Анхэля Схэйф — Цэсыльля
* Пэтэр Ван Дэн Бэхін — Ван дэр Гюлст
* Эгбэрт Ян Вээбэр — Якаб Проўст
* Маартэн Гэйманс — Алвін
* Ляўра Вэрліндэн — Кляар
* Люк Пэтэрс — пекар
* Том Янсэн — сьвятар

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Нідэрляндзкія прыгодніцкія фільмы
Катэгорыя:Нідэрляндзкія сямейныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы 2017 году‎
Катэгорыя:Фільмы Дэніса Ботса
Катэгорыя:Фільмы на нідэрляндзкай мове
Сірата

**Сірата** — асоба, у якой памерлі бацькі.

На 2015 год у сьвеце налічвалася звыш 15,1 млн дзяцей-сірот. У Беларусі дзяржаўным забесьпячэньнем карыстаюцца дзеці-сіроты ва ўзросьце да 18 гадоў і дарослыя асобы, якія асірацелі ў дзяцінстве.

## Беларусь
21 сьнежня 2005 г. А.Лукашэнка падпісаў Закон № 73-З «Аб гарантыях па сацыяльнай абароне дзяцей-сірот, ...», паводле 8-га артыкула якога тыя забясьпечваліся ў дзяржаўных дзіцячых прытулках «пражываньнем, харчаваньнем, адзеньнем, абуткам, мяккім інвэнтаром і абсталяваньнем, падручнікамі, навучальнымі дапаможнікамі і прыналежнасьцямі, прадметамі асабістай гігіены, іншымі прадметамі першай неабходнасьці, а таксама па дасягненьні імі ўзросту 7 гадоў — штомесяц грашовымі сродкамі на асабістыя выдаткі па ўсталяваных нормах». Забесьпячэньне захоўваецца пры паступленьні ў дзяржаўныя навучальныя ўстановы па-за дзіцячым прытулкам. Паводле 12-га артыкула Закона, сіротам «жылыя памяшканьні сацыяльнага карыстаньня дзяржаўнага жылога фонду даюцца цягам 6 месяцаў пасьля дасягненьня імі паўналецьця» і захоўваюцца за імі на праве ўласнасьці цягам усяго жыцьця. За 2007—2012 гады колькасьць сіротаў у Беларусі скарацілася з 28,2 тысячаў да 24,7 тысячаў. У выніку зачынілі 23 сіроцкія прытулкі. На 1 студзеня 2012 году ў чарзе на атрыманьне памяшканьня сацыяльнага карыстаньня стаялі звыш 11 000 сіротаў.

## У мастацтве
Доля сіраты шырока апісваецца ў мастацтве, як цяжкая, у тым ліку ў народных прыказках і прымаўках: «Усе бачаць, як сірата скача, але ніхто ня бачыць, як яна плача», «Ніхто ня ведае, як сірата абедае», «Сірату б’юць, а плакаць не даюць», «Як сіраце жаніцца, дык і дзень кароткі», «Сіратою жыць, сьлёзы ліць».

У беларускай літаратуры творы пра сіротаў напісалі Ўладзіслаў Сыракомля (драма «Магнаты і сірата», 1859 г.), Алаіза Пашкевіч (апавяданьне «Сірата», 1906 г.), Якуб Колас (апавяданьне «Сірата Юрка», 1914 г.), Янка Брыль (апавяданьне «Сіроцкі хлеб», 1956 г.).

## У Бібліі

У Старым Запавеце:
* «Ні ўдавы, ні сіраты ня ўціскайце» (Кніга Выхаду 22:22);
* «Ты бачыш; бо Ты глядзіш на крыўды і ўціскі, каб аддаць Тваёю рукою. Табе аддае сябе бедны; сіраце Ты памочнік» (Псальмы 9:35);
* «Пакінь сіротаў тваіх, Я падтрымаю жыцьцё іхняе, і ўдовы твае хай спадзяюцца на мяне» (Кніга прарока Ераміі 49:11).

У Новым Запавеце: «Чыстая і беспахібная пабожнасьць перад Богам і Айцом ёсьць тое, каб дагледзець сірот і ўдоваў у іхніх скрухах і захоўваць сябе неапаганенага сьветам» (Пасланьне Якава 1:27).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 

Катэгорыя:Дзеці
Катэгорыя:Моладзь
Катэгорыя:Онтагенэз чалавека
Катэгорыя:Сям’я
Антон Вашкевіч

**Антон Вашкевіч** ( 23 траўня 1994 году) — беларускі баскетбаліст клюбу «Імпульс-БДУІР». Выступае за нацыянальную зборную Беларусі. Амплюа — цэнтравы.

## Жыцьцяпіс
Пачаў сваю прафэсійную кар’еру ў 2011-м годзе ў другой камандзе «Менск-2006» і працягнуў абараняць колеры юных «Цмокаў» аж да 2014-га году. Потым гулец перайшоў у Тальяці, дзе выступаў за другую каманду «Чырвоныя крылы». Сэзон 2015—2016 гадоў правёў у складзе «Імпульс-БДУІР», а 2016—2017 гадоў — у віцебскім «Рубоне». У 2017 годзе падпісаў кантракт на год з «Цмокі-Менск»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Старонка БК «Цмокі-Менск» на Facebook
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» Вконтакте
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Instagram
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Жырона

**Жырона** (, ) — места на паўночным усходзе Гішпаніі, у аўтаномнай супольнасьці Каталёніі, сталіца аднайменнай вобласьці Жырона й каталёнскай камаркі Жыронэс. Насельніцтва на 2011 год — 96 722 чалавекі.

## Асобы
* Вільфрэд Валасаты
* Мэрсэ Радарэда
* Хасэп Пля

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Гішпаніі
Катэгорыя:Населеныя пункты Каталёніі
Рэфэрэндум аб незалежнасьці Каталёніі 2017 году

**Рэфэрэндум аб незалежнасьці Каталёніі** — рэфэрэндум, праведзены ўладамі Каталёніі (вобласьць у Гішпаніі) 1 кастрычніка 2017 году. Уладамі Гішпаніі разглядаецца як незаконны.

За незалежнасьць прагаласавала 90,18 % (2 044 038 чалавек). Супраць незалежнасьці — 7,83 % (177 547 чалавек). Яўка склала 43,03 % (2 286 217 з 5 300 000 чалавек).

Каталёнія — вобласьць на паўночным усходзе Гішпаніі, у якой існуе рух за незалежнасьць Каталёніі. Змаганьне каталёнцаў за выйсьце з гішпанскага каралеўства ідзе некалькі стагодзьдзяў. Нацыянальны дзень Каталёніі, 11 верасьня, напамінае пра тое, што ў 1714 годзе сваю аўтаномію яна страціла; гэта адбылося пасьля Вайны за гішпанскую спадчыну. Аўтаномія была адноўлена толькі ў 1979 годзе пасьля сьмерці дыктатара Франсіска Франка, але цалкам каталёнцаў не задаволіла. Незалежніцтву спрыяе й то, што самапраўная вобласьць Каталёнія з насельніцтвам у 16 % ад агульнага насельніцтва Гішпаніі дае чвэрць валавога нацыянальнага прадукту краіны — у нацыянальны бюджэт Каталёнія плаціць на 16 млрд эўра больш, чым атрымвае назад; абавязак Каталёніі перавысіў 51 млрд эўра. Апроч таго, каталёнская мова заўважна адрозьніваецца ад гішпанскае.

## Вынікі галасаваньня
Па афіцыйных выніках, 1 кастрычніка 2017 году за выйсьце Каталёніі са складу Гішпаніі аддалі свае галасы 2 044 038 чалавек, што складае 90,18% ад агульнага ліку сапраўдных галасоў. Супраць прагаласавала 177 547 чалавек (7,83%), 44 913 бюлетэняў апынуліся пустымі (1,98%), яшчэ 19 719 было прызнана несапраўднымі. Усяго было пададзена 2 286 217 галасоў, што складае 43,03% ад агульнага ліку выбаршчыкаў (5 313 564).

## Абвяшчэньне незалежнасьці Каталёніі

Абвяшчэньне незалежнасьці Каталёніі адбылося 27 кастрычніка 2017 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

*Рэфэрэндум аб незалежнасьці Каталёніі 2017 году
*Catalonia Votes

Катэгорыя:Гісторыя Каталёніі
Сьцяг Каталёніі

**Санье́ра** (, «сыгнальны сьцяг») — сьцяг Каталёніі, створаны на грунце гербу Каралеўства Арагон. Складаецца з чатырох чырвоных палос на залацістым тле. Палосы намаляваныя зьлева направа.

Герб Арагону часта завуць арагонскія палосы. Яны паслужылі асновай для знакаў чатырох гішпанскіх абласьцёў — Каталёніі, Арагону, Балеарскіх астравоў і Валенсіі, а таксама сотняў гербаў і сьцягоў земскіх адзінак, якія разьмешчаныя ў гэтых абласьцях.

На каталёнскай мове гэты сьцяг часта завуць «Сэньіяль рэіяль», то бок «каралеўскі сьцяг». На арагонскай мове ён завецца «о сінял д Аракгон» — «сьцяг Арагону».

## Глядзіце таксама

* Герб Каталёніі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Каталёніі
Каталёнія
Герб Каталёніі

**Герб [[Каталёнія|Каталёніі]]** мае чатыры чырвоныя паласы на залатым тле, якія выкарыстоўваліся з часоў сярэднявечча для некаторых гербаў. Яго паходжаньне цесна зьвязана з паняцьцем гербу Кароны Арагону.

Гэта адзін з самых старых гербаў у Эўропе. Як думаюць, што першае выкарыстаньне гербу было ў 1150 годзе.

## Глядзіце таксама

* Сьцяг Каталёніі

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Каталёнія
Вячаслаў Корж

**Вячаслаў Корж** ( 23 верасьня 1986 году) — колішні беларускі баскетбаліст. Былы гулец нацыянальнай зборнай Беларусі. Амплюа — гульнёвы абаронца.

## Жыцьцяпіс
Пачынаў сваю прафэсійную кар’еру ў 2003 годзе ў віцебскім «Лякаматыў-КіС» (цяперашні «Рубон»). Потым, у 2009-м годзе перайшоў у гомельскі «Сож», ад 2011-га году бараніў колеры «Горадні-93». Пазьней таксама гуляў у складзе «Цмокаў». З 2019 па 2023 гады правёў у складзе «Барысфэну». У 2023 году прыяднаўся да каманды «Гомельскія Рысі».

## Дасягненьні
* **[[Чэмпіянат Беларусі па баскетболе|Чэмпіён Беларусі]]**:
** 2018

* **Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі**:
** 2004, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2020, 2021, 2022

* **Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі**:
** 2005, 2023

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Віктар Аўсепян

**Віктар Аўсепян** (нар. 21 ліпеня 1991 году) — беларускі баскетбаліст клюбу «Рубон»» і нацыянальнай зборнай Беларусі. Амплюа — форвард.

## Жыцьцяпіс
Пачаў прафэсійную кар’еру ў 2009-м годзе, то бок правёў сэзон у менскай камандзе «Віталюр-РДВАР». Потым форвард перайшоў у віцебскі «Рубон» (на той момант — «Лякаматыў-КІС»). У 2017 годзе прыняў прапанову галоўнага трэнэра «Цмокі-Менск», але ў 2019 годзе вярнуўся ў віцебскі клюб.

## Дасягненьні
* У 2015-м годзе выкліканы на Матч зорак чэмпіянату Беларусі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Старонка БК «Цмокі-Менск» на Facebook
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» Вконтакте
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Instagram
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Дэйвід Кравіш

**Дэйвід Кравіш** (,  12 верасьня 1992 году, Джоліет, Іліной, ЗША) — амэрыканскі баскетбаліст гішпанскага клюбу «Ўнікаха». Амплюа — цэнтравы.

## Жыцьцяпіс
Правёў 4 гады ва ўнівэрсытэце Каліфорніі, выступаючы за мясцовую студэнцкую каманду ў NCAA. Пасьля заканчэньня навучаньня цэнтравы пачаў прафэсійную кар’еру ў Эўропе, падпісаўшыся на год зь фінскай «Нокіяй». Потым выступаў у чэмпіянаце Польшчы, абараняючы колеры «Слупска». Дэйвід правёў 41 гульню ў польскай першасьці, набіраючы ў сярэднім 12,9 пунктаў і 8,1 падбораў за 26 хвілінаў. У 2017 годзе падпісаў кантракт з «Цмокі-Менск», дзе згуляў толькі сэзон.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» Вконтакте
* Афіцыйная старонка Кравіша на Facebook
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Баўгарскія баскетбалісты
Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Пераклады Бібліі на каталянскую мову

**Перакла́ды Бі́бліі на каталя́нскую мо́ву**

Упершыню поўная Біблія на каталянскую мову была перакладзеная каталіцкай царквой у 1287—1290 роках. Працу над перакладам з францускай мовы кароль Альфонса II даверыў . Фрагмэнты гэтай кнігі захоўваюцца ў Нацыянальнай бібліятэцы Францыі.

На пачатку XV стагодзьдзя Баніфацы Фэрэр зьдзейсьніў новы пераклад Бібліі. Менавіта ягоная Біблія, названая Валенсійскай, была надрукаваная ў 1478 року і стала трэцім у сьвеце друкаваным перакладам Бібліі. Увесь наклад гэтага выданьня быў пазьней зьнішчаны інквізыцыяй; захаваліся толькі два аркушы, якія знаходзяцца ў  Вэнэцыі. У выніку забароны ў каталіцкіх краінах распаўсюджваньня Бібліі на нацыянальных мовах, а таксама заняпаду каталянскай мовы ў XVI—XVIII стагодзьдзях пераклады болей не ствараліся.

У 1832 каталіцкі эмігрант у Лёндане Жазэп Мэлсыёр Прат і Калём пры фундацыі Брытанскага і замежнага Біблійнага таварыства пераклаў на каталянскую мову Новы Запавет, надрукаваны ў 1836 року ў Барсэлёне, пасьля ў 1888 року ў Мадрыдзе пад назовам «Lo Nou Testament de nostre Senyor Jesu-Christ».

У XX стагодзьдзі зьяўляецца мноства новых перакладаў, найперш каталіцкіх. З 1915 року перакладам займаўся  з Інстытуту дасьледаваньняў Каталёніі, аднак выдаў толькі тры асобныя кнігі («Кніга Роду», 1915; «Найвышэйшая песьня Саламонава», 1918; «Кніга Выхаду», 1925). У 1928—1929 таварыствам «Foment de Pietat Catalana» быў зьдзейсьнены пераклад Новага Запавету; у 1926—1948 у 15 тамох выйшаў пераклад  «La Sagrada Bíblia» альбо «Біблія Камбо» паводле імені фундатара Франсэска Камбо. У 1926—1987 роках выйшлі 28 тамоў у перакладзе  ().

У пратэстанцкім каноне выйшлі Новы Запавет (1988) і «Біблія-2000» (2000) Эвангельскага біблійнага інстытуту Каталёніі, а таксама «Сьвятая Біблія і Сьвятыя Пісаньні» (2009, Лёндан) Трынітарыянскага біблійнага таварыства з мазарэцкага тэксту.

Каталікі і пратэстанты працавалі над стварэньнем . Тым ня меней, ён выйшаў у двух выданьняў — з другакананічнымі кнігамі і бязь іх.

## Параўнаньне перакладаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Пошук каталянскіх перакладаў Бібліі 

Каталянская
Катэгорыя:Каталянская літаратура
Катэгорыя:Творы на каталянскай мове
Кадзуо Ісігура

**Кадзуо́ Ісігуро́** ( , Нагасакі, Японія) — брытанскі пісьменьнік японскага паходжаньня, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па літаратуры 2017 году.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і акіянографа Сідзуо Ісігуро. У 1960 годзе сям’я Ісігуро пераехала ў брытанскі горад Гілфард, адміністрацыйны цэнтар графства Сарэй, куды бацьку Кадзуо запрасілі на дасьледчую працу ў Нацыянальным інстытуце акіянаграфіі. Кадзуо паступіў у школу першай ступені ў Стафтане, а потым працягнуў навучаньне ў граматычнай гімназіі Сарэя. Пасьля сканчэньня школы ўзяў акадэмічны адпачынак тэрмінам на адзін год і адправіўся ў падарожжа па ЗША і Канадзе. Марыў стаць музыкантам, граў у клюбах.

У 1974 годзе Кадзуо паступіў у Кэнцкі ўнівэрсытэт, дзе ў 1978 годзе атрымаў ступень бакаляўра ангельскай мовы і філязофіі. Быў сацыяльным работнікам у Лёндане. У 1980 годзе атрымаў ступень магістра мастацтваў ва ўнівэрсытэце Ўсходняй Ангельшчыны. Ва ўнівэрсытэце адзін з сэмінараў, якія наведваў Кадзуо, вёў Малькальм Р. Брэдбэры. У 1983 годзе Ісігуро атрымаў брытанскае грамадзянства.

Ісігуро — суаўтар словаў некалькіх песень альбомаў джазавай сьпявачкі Стэйсі Кент «Сьняданак у ранішнім трамваі» 2007 году («*Breakfast On the Morning Tram*») і «Зьменлівыя агні» 2013 году («*The Changing Lights*»).

## Беларускія пераклады
Раман «Не адпускай мяне» на беларускую мову пераклала Ганна Янкута (2019).
* Не адпускай мяне: раман / Кадзуа Ісігура. — Мінск : А. М. Янушкевіч, 2019. — 317, [2] с. — (Серыя «Noblesse Oblige»).

## Крыніцы

Катэгорыя:Брытанскія літаратары
Катэгорыя:Брытанскія літаратары-фантасты
Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры
Залятурн (неадназначнасьць)

**Заляту́рн** можа азначаць:

* Залятурн — акруга ў Швайцарыі
* Залятурн — места ў Швайцарыі
* Залятурн — кантон у Швайцарыі
Зялёны Востраў

Назву **Зялёны Востраў** маюць:

* Зялёны Востраў — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласьці
* Зялёны Востраў — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Зялёны Востраў — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
Вярба

**Вярба** — гэта:

* Вярба — род дрэваў і кустоў
* Вярба — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Вярба — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласьці
Андрэй Навойчык

**Андрэй Навойчык** (нар. 22 червеня 1991 г.) — беларускі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі. Амплюа — цяжкі форвард. Пачынаў сваю прафэсійную кар’еру ў «Віталюры» ў 2009-м годзе, потым перабраўся ў «Горадню-93», дзе і выступаў да канца сэзону 2016—2017 гадоў.

## Дасягненьні
* **Чэмпіён Беларусі**:
** 2018

* **Срэбраны прызэр Чэмпіянату Беларусі**:
** 2011, 2012, 2003, 2014, 2015, 2016, 2017

* **Бронзавы прызэр Чэмпіянату Беларусі**:
** 2020

* **Уладальнік Кубка Беларусі**:
** 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Старонка БК «Цмокі-Менск» на Facebook
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» Вконтакте
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Instagram
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Касьцёл Сьвятой Ганны (Койданаў)

**Касьцёл Сьвятой Ганны** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Койданаве. Знаходзіцца на гістарычнай Плябанскай вуліцы. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры, часткова зруйнаваны савецкімі ўладамі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы касьцёл у Койданаве збудавалі ў 1439 годзе з фундацыі князя Міхала Жыгімонтавіча. Драўляны касьцёл неаднаразова цярпеў ад пажараў. 

У 1785 годзе збудавалі драўляны касьцёл, які захаваўся да нашага часу.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Койданаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1843 годзе пробашчам быў Леапольд Заўшцінскі, вікарыем — Пётар Крушэўскі. На 1883 год парафія налічвала 12,3 тыс. чалавек. 

У 1901 годзе адміністратарам быў Стэфан Градзінскі, філіялістам — Дамінік Брасевіч. У пачатку XX ст. існавалі філіяльны касьцёл у Вязыні, прыпісныя капліцы ў Станькаве, Гарбузах, Нарэях, Рубілках, Скароднам і Навасёлках.

### Найноўшы час
У 1930-я гады савецкія ўлады зачынілі касьцёл, часткова зруйнавалі помнік і прыстасавалі яго пад музычную школу.

У 1990-я гады касьцёл часткова аднавілі і ў 1997 годзе кансэкравалі.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з рысамі барока. Гэта 3-нэфавая 2-вежавая базыліка на высокім мураваным цокалі. Мае ярусную аб'ёмна-прасторавую кампазыцыю: да цэнтральнага высокага нэфа, які пераходзіць у 5-гранную апсыду, далучаюцца больш нізкія бакавыя нэфы з 1-схільнымі пакрыцьцямі. Раней над галоўным фасадам узвышаліся дзьве 2-ярусныя чацверыковыя вежы, завершаныя плястычнымі каркаснымі шатровымі сыгнатуркамі (пры аднаўленьні надбудавалі нізкія вежачкі). Паміж імі разьмяшчаўся фігурны валютны шчыт, што прыкрываў 2-схільны дах. У цэнтры фасада было лучковае акно, што асьвятляла хоры, і 4-слуповы ганак. Бакавыя фасады падзяляюцца 2 радамі прастакутных (раней лучковых) аконных праёмаў і вэртыкальнымі брусамі-сьцяжкамі ў прасьценках. 

Мастацкім акцэнтам інтэр'еру быў драўляны барочны алтар (не захаваўся), выкананы ў форме портыка з 2 парамі разьмешчаных уступам канэліраваных карынфскіх калёнаў, якія несьлі лучковы франтон з разной кампазыцыяй «Глёрыя». У цэнтры алтара быў маляўнічы абраз «Найсьвяцейшая Панна Марыя» XVIII ст. 

## Галерэя

Kojdanaŭ, Plabanskaja, Śviatoj Hanny. Койданаў, Плябанская, Сьвятой Ганны (1900).jpg|каля 1900 г.
Kojdanaŭ, Plabanskaja, Śviatoj Hanny. Койданаў, Плябанская, Сьвятой Ганны (1914).jpg|1914 г.
Kojdanaŭ, Śviatoj Hanny. Койданаў, Сьвятой Ганны (1914).jpg|1914 г.


Kojdanaŭ, Śviatoj Hanny. Койданаў, Сьвятой Ганны (1914) (2).jpg|1914 г.  
Kojdanaŭ, Plabanskaja, Śviatoj Hanny. Койданаў, Плябанская, Сьвятой Ганны (U. Džunkoŭski, 01.1917).jpg|У. Джункоўскі, студзень 1917 г.
Kojdanaŭ, Plabanskaja. Койданаў, Плябанская (U. Džunkoŭski, 01.1917).jpg|У. Джункоўскі, студзень 1917 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Койданаў
Катэгорыя:Касьцёлы Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Шклоў)

**Касьцёл Сьвяты́х Апо́сталаў Пятра́ і Па́ўла** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Шклове. Знаходзіцца на гістарычнай Касьцельнай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы касьцёл у Шклове збудавалі ў XVI ст. У XVII ст. у Старым Месьце збудавалі мураваныя касьцёл і кляштар дамініканаў, якія часам памылкова атаясамлваюць з захаваным да нашага часу касьцёлам.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Шклоў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у 1780 годзе на падмурку старога тэатра ў Новым Месьце збудавалі драўляны касьцёл.

У 1849 годзе замест драўлянага збудавалі мураваны касьцёл. 10 верасьня 1863 году ў касьцёле адбыўся пажар, які пашкодзіў бакавы прастол і некаторыя касьцельныя рэчы. У пачатку XX ст. у касьцёле праводзіўся рамонт.

### Найноўшы час
У 1930-я гады савецкія ўлады закрылі касьцёл і прыстасавалі яго пад кінатэатар.

У 1994 годзе ў Шклове аднавілася каталіцкая парафія. 20 верасьня 1999 году кардынал Казімер Сьвёнтак асьвяціў адноўлены касьцёл.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму з рысамі нэаготыкі. Гэта 3-нэфавая базыліка з закругленай алтарнай часткай, накрытая 2-схільным дахам. Роўны франтальны фасад завяршаецца 2-гранным шчытом. Над фасадам узвышаюцца здвоеныя гранёныя пілёны. Над уваходным прастакутным праёмам месьціцца стральчаты праём-трыфорыюм. Бакавыя фасады падзяляюцца пілястрамі і прастакутнымі аконнымі праёмамі, апярэзваюцца тонкапрафіляваным карнізам.

Усярэдзіне заля перакрываецца роўнай стольлю і падзяляецца 4 слупамі на 3 нэфы. У бакавых нэфах з бакоў вылучаюцца закрысьціі. Алтарная сьцяна мела наверсе круглую люкарну і 2-калённы алтар. Інтэр’ер аздаблялі скульптурныя пано «Крыжовы шлях Хрыста», на хорах месьціўся арган.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Škłoŭ, Śviatych Piatra i Paŭła. Шклоў, Сьвятых Пятра і Паўла (1901-17).jpg|да 1918 г. 
Škłoŭ, Prabojnaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Шклоў, Прабойная, Сьвятых Пятра і Паўла (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г. 
Škłoŭ, Kaściеlnaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Шклоў, Касьцельная, Сьвятых Пятра і Паўла (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г. 
Škłoŭ, Śviatych Piatra i Paŭła. Шклоў, Сьвятых Пятра і Паўла (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г. 


### Сучасныя здымкі

Шклоў. Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла (01).jpg|Агульны выгляд
Шклоў. Касцёл Святых Пятра і Паўла (02).jpg|Галоўны фасад
Шклоў. Касцёл Святых Пятра і Паўла (01).jpg|Бакавы фасад
Шклоў. Касцёл Святых Пятра і Паўла (03).jpg|З боку апсыды


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Шклова
Катэгорыя:Касьцёлы Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Збудаваньні клясыцызму Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1849 годзе
Катэгорыя:Касьцёлы Шклоўскага раёну
Катэгорыя:1849 год у Беларусі
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятых апосталаў Пятра і Паўла
Leopardus guttulus

***Leopardus guttulus*** — від зь сямейства каціных, распаўсюджаны ў Паўднёвай Амэрыцы (цэнтральная і паўднёвая Бразылія, усходні Парагвай, паўночна-ўсходняя Аргентына).

## Літаратура
*  
*  
*  
*  

Катэгорыя:Каціныя
Катэгорыя:Фаўна Паўднёвай Амэрыкі
Царква Покрыва Багародзіцы (Койданаў)

**Царква́ По́крыва Багаро́дзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Койданаве. Знаходзіцца ў цэнтры места, на рагу гістарычных Станькаўскай і Слуцкай вуліц. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. 

## Гісторыя
Паводле гісторыка архітэктуры Анатоля Кулагіна, мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Койданаве збудавалі ў 1851 годзе на расейскія дзяржаўныя сродкі.

## Архітэктура

Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта манумэнтальны аб'ём, да якога падоўжнай восьсю далучаецца прастакутная ў пляне апсыда і прытвор. Асноўны аб'ём завяршаецца 4-гранным драўляным сьветлавым барабанам з шатровым верхам і купалам-цыбулінай, з кутоў — невялікімі купаламі-цыбулінамі. Галоўны і бакавыя ўваходы маюць выгляд аркавых праёмаў. Кутнія шырокія лапаткі завяршаюцца кілепадобнымі аркавымі з круглымі разеткамі ў тымпанах. На палову вышыні фасады руставаныя, у верхняй частцы праразаюцца аркавымі аконнымі праёмамі і дэкаруюцца кілепадобнымі ліштвамі з гіркамі.

Усярэдзіне заля перакрываецца крыжовымі скляпеньнямі і асьвятляецца вокнамі барабана, які праз скляпеністыя ветразі падтрымліваецца 4 слупамі і перакінутымі цераз іх аркамі. Слупы злучаюцца зь сценамі і паміж сабой магутнымі аркамі. Над уваходам месьцяцца адкрытыя ў залю вузкім аркавым праёмам хоры, на якія вядуць сходы авальнай бакавой клеці 1-га яруса званіцы. Апсыда вылучаецца 2-ярусным пабеленым іканастасам з пазалочанымі рамамі 7 абразоў. У царкве захоўваецца абраз XVI—XVII стагодзьдзяў «Маці Божая», прывезены з царквы вёскі Тонава.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Kojdanaŭ, Rynak, Pakroŭskaja. Койданаў, Рынак, Пакроўская (1897).jpg|1897 г.
Kojdanaŭ, Rynak, Pakroŭskaja. Койданаў, Рынак, Пакроўская (03.1918).jpg|сакавік 1918 г.
Kojdanaŭ, Rynak-Stańkaŭskaja. Койданаў, Рынак-Станькаўская (03.1918).jpg|сакавік 1918 г.


Kojdanaŭ, Rynak, Pakroŭskaja. Койданаў, Рынак, Пакроўская (1918).jpg|1918 г.
Kojdanaŭ, Stańkaŭskaja-Słuckaja. Койданаў, Станькаўская-Слуцкая (1941).jpg|1941 г. 
Kojdanaŭ, Stańkaŭskaja-Słuckaja. Койданаў, Станькаўская-Слуцкая (1941) (2).jpg|1941 г.


### Сучасныя здымкі

Dzerzhinsk, centre (Minskaja oblast).jpg|Агульны выгляд
Dzyarzhynsk1.JPG|Галоўны фасад 
Dzerzhinsk, Belarus.jpg|Сходы


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Койданаў
Катэгорыя:Славутасьці Койданава
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладэчанскай япархіі
Царква Праабражэньня Гасподняга (Шклоў)

**Царква́ Праабражэ́ньня Гаспо́дняга** — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) у Шклове. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычным Рынку. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. 

Побач з царквой месьцяцца старажытныя каменныя крыжы.

## Гісторыя

Паводле гісторыка архітэктуры Анатоля Кулагіна, мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Шклове збудавалі ў пачатку XX ст. (да 1905 году).

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі з уплывам тонаўскай канцэпцыі бізантыйскага сабора. Гэта крыжападобны ў пляне храм. Над сяродкрыжжам узвышаецца вялікі 8-гранны сьветлавы барабан, накрыты гранёным купалам-цыбулінай. Паміж рамёнамі або канцамі крыжа месьцяцца 4 квадратныя ў пляне 3-ярусныя вежападобныя аб'ёмы. Верхнія 8-гранныя ярусы з скразнымі праёмамі завяршаюцца гранёнымі купаламі-цыбулінамі. Розныя вышыні аб'ёму надаюць будынку вэртыкальную дынаміку. Усе фасады маюць яскрава выяўленую сымэтрыю, падкрэсьленую восевым разьмяшчэньнем уваходаў, над якімі па 2 акны з аркавымі завяршэньнямі. Іхны матыў паўтараюць вялікія аркі накшталт закамараў у завяршэньні сьценаў. Аздоба фасадаў стрыманая: тонкія прафіляваныя карнізныя цягі, пілястры, роўныя нішы. 

Інтэр'ер 2-сьветлавы, сяродкрыжжа перакрываецца самкнутым скляпеньнем, астатнія часткі залі — цыліндрычнымі скляпеньнямі з распалубкамі. У паўднёва-заходняй вежы месьцяцца ўсходы на званіцу. Усярэдзіне ўвагу прыцягваюць групы тонкіх калёнак, якія падтрымліваюць сьветлавы барабан.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Škłoŭ, Rynak-Paštovaja. Шклоў, Рынак-Паштовая (A. Astankovič, 1905).jpg|М. Астанковіч, 1905 г. 
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г.
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (1941).jpg|1941 г.
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (1941) (2).jpg|1941 г. 

 
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (1941) (3).jpg|1941 г. 
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (1941-44).jpg|1941—1944 гг. 
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Škłoŭ, Rynak, Spaskaja. Шклоў, Рынак, Спаская (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Шклоў. Царква (01).jpg|Агульны выгляд
Шклоў. Спаса-Праабражэнская царква. Фасад.JPG|Галоўны фасад і брама
Shklov2.JPG|Аўтэнтычны выгляд купалоў
Шклоў. Спаса-Праабражэнская царква (01).jpg|Пазалочаныя купалы


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Шклоў
Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Шклова
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Мадэрнісцкія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасьці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Храмы Магілёўскай і Амсьціслаўскай япархіі
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Перамяненьня Гасподняга
Пісьмы да яе

«**Пісьмы да яе**» — апавяданьне ўпершыню абнародаванае на старонках выданьня «Гоман». Час выданьня — 1918 год. Друкаваўся ў нумарах: 29, 30, 32, 33, 34. Аўтар апавяданьня Францішак Аляхновіч. Свае імя ён не паставіў падчас выданьня, але выкарыстаў свой псэўданім — Ягор Монвід.

## Зьмест
Апавяданьне складаецца з 17 лістоў, што пісаў Янка да сваёй каханай жанчыны. Яна мае імя Маланьня (у апавяданьні — Маланка, Маланця, Маланачка). Мужчына знаходзіцца ў астрозе ў Вільні, у Лукішках. Першыя лісты напоўненыя радасьцю, шчасьцем, чаканьнем волі. Паступова настрой лістоў мяняецца. Усё болей Янка нешта адчувае нядобрае. Маланка перастае яму адказваць й ня піша лістоў. Астані ліст, што пісаў Янка расказвае чытачу аб здрадзе Маланкі. Іх адносіны закончыліся. Апавяданьне заканчваецца выпісам зь мясцовае газэты:

Самагубста ў турме. 4 верасьня ў губэрнскай турме кавалкам шкла з ваконнай шыбы перарэзаў сабе горла палітычны арыштант Янка Х. Гожа адзначыць, што самагубства сталася на дзень перад выхадам яго на волю. Прычыны невядомы…

## Бібліяграфія
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Творы Францішка Аляхновіча
Катэгорыя:Творы 1918 году
Страшны год

**«Страшны год»** — аповесьць, напісаная ў пачатку 1944 году. Да канца не была напісаная, бо аўтар Францішак Аляхновіч быў забіты. Упершыню выдадзеная ў 1944 годзе ў часопісе «Новы шлях». Друкавалася па частках (студзень 2 (38), люты 3 (39), люты 4 (40), сакавік 5 (41), сакавік 6 (42), сакавік 8 (44), красавік).

## Зьмест

Аповесьць заснаваная на асабістых перажываньнях Ф. Аляхновіча. Ён апісвае жыцьцё ў Вільні падчас жамойцкае ўлады над Вільняю, бо Вільня была дабраахвотна перададзена СССР Жамойці. Новы прыход бальшавікоў у Вільню й жыцьцё пад часоваю савецкаю ўладаю. Страх Ф. Аляхновіча перад бальшавіцкаю ўладаю. Страх за свае жыцьцё.

Апісвае няўдалую спробу яго ўцячы з савецкае Вільні ў Нямеччыну.

Катэгорыя:Творы Францішка Аляхновіча
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1944 годзе
Арагон (каралеўства)

**Карале́ўства Араго́н** (, , ) — колішняе каталіцкае каралеўства на ўсходзе Пірэнэйскага паўвострава, штой існавала ў 1035—1707 гадах на тэрыторыі сучаснай Гішпаніі й Францыі. У розны час складалася з гістарычных вобласьцяў Арагон, Каталёнія, Валенсія й Русільён. З 1707 году Арагон стаў часткай Гішпаніі. Сталіцай каралеўства была Сарагоса. Ядро будучага каралеўства складала акруга Арагон, якая існавала з 802 году і знаходзілася ў залежнасьці ад каралеўства Памплёны (Навара). Пасьля спыненьня мясцовай дынастыі ў 943 годзе Арагон быў уключаны ў склад Навары, кароль якой Гарсія Першы Сьвяты ажаніўся са спадчыньніцай акругі. Каралі Навары насілі тытулы графаў Арагона да 1035 году, калі ўладаньні караля Сьвятога Вялікага былі падзелены. Арагон быў вылучаны ў асобнае каралеўства, якое дасталася незаконнаму сыну Сьвятога, Раміра.

Ужо пры Раміры пачалося пашырэньне Арагону. Пасьля сьмерці ў 1045 годзе яго брата Гансаля Сьвятога ягоныя ўладаньні, графствы Сабрарбэ й Рыбагорсу атрымаў у спадчыну Раміра. У 1076 годзе яго сын Санча Рамірэс быў выбраны таксама каралём Навары, якая заставалася ў складзе Арагона на правах асабістай уніі да 1134 году.

У 1150 годзе кароль Раміра II Манах выдаў замуж сваю дачку й спадчыньніцу Пэтранілу за графа Барселоны Раймана Берэнгера IV. Іх сын, Альфонса II у 1164 годзе атрымаў у спадчыну арагонскую карону, у склад якой цяпер увайшла таксама большая частка Каталёніі. У 1172 годзе да Арагона было далучана графства Русільён. У 1229—1235 гадах былі заваяваны ў маўраў Балеарскія астравы, дзе ў 1276 годзе ўтварылася залежнае каралям Арагона каралеўства Мальёрка, ізноў заваяванае Арагонам у 1344—1349 гадах. У 1238 годзе была заваявана Валенсія, пасьля чаго да тытулатуры каралёў Арагона дадаўся яшчэ й тытул «кароль Валенсіі». У 1282—1302 гадах каралі Арагона замацаваліся ў Сыцыліі, дзе было ўтворана васальнае каралеўства Сыцылія, якое пазьней ізноў ўвайшло ў склад Арагона, у 1326 годзе — на Сардыніі, а ў 1442 годзе — у Нэапалітанскім каралеўстве.

Пасьля шлюбу караля Фэрдынанда Каталіка й Ізабэлі Кастыльскай Кастылія й Арагон былі да 1516 году аб’яднаны ў каралеўства Гішпанія. Тытул караля Арагона ўваходзіў у тытулатуру каралёў Гішпаніі да 1707 году, калі ён канчаткова зьнік.

Катэгорыя:Арагонская карона
Катэгорыя:Колішнія дзяржавы Пірэнэйскага паўвострава
Катэгорыя:Сярэднявечная Гішпанія
Катэгорыя:Колішнія каралеўствы
Катэгорыя:Колішнія манархіі Эўропы
Катэгорыя:1035
Катэгорыя:1707
Чырвоны Курган

Назву **Чырвоны Курган** маюць:

* Чырвоны Курган — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Чырвоны Курган — пасёлак у Добрускім раёне Гомельскай вобласьці
Царква Сьвятога Мікалая (Лагойск)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Лагойску. Знаходзіцца ў цэнтры места, на правым беразе ракі Гайны, на гістарычнай Мікольскай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. 

## Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Лагойску збудавалі ў 1866 годзе на месцы зьнішчаных расейскімі ўладамі царквы і манастыра Сьвятога Пасаду. У 1907 годзе сюды перанесьлі старажытны абраз Маці Божай Лагойскай.

У канцы 1920-х гадоў савецкія ўлады зачынілі царкву і разьмясьцілі ў будынку склад збожжа. За часамі Другой сусьветнай вайны царква зноў пачала дзеяць. Па вайне савецкія ўлады ня сталі зачыняць царкву ў адрозьненьне ад тутэйшага касьцёла, які неўзабаве зруйнавалі. У 1980-я гады сьцены царквы расьпісалі мастакі з расейскага Сергіева Пасаду.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Аб'ёмна-прасторавая кампазыцыя царквы складаецца з прастакутнага ў пляне асноўнага аб'ёму, 5-граннай апсыды зь нізкімі бакавымі рызьніцаамі, 3-яруснай (драўляны васьмярык на 2 чацьвярыках) шатровай званіцы над прытворам, невысокай трапезнай. Асноўны аб'ём завяршаецца 8-гранным сьветлавым барабанам з шатровым верхам і купалам-цыбулінай. Фасады падзяляюцца буйнымі лапаткамі, апярэзваюцца карнізамі. Высокія аркавыя аконныя праёмы ў 2 ярусы дэкаруюцца прафіляванымі ліштвамі. Бакавыя ўваходы маюць 2-слуповя ганкі.

Усярэдзіне заля перакрываецца ветразевым скляпеньнем на 4 слупах, якія падтрымліваюць 8-гранны сьветлавы барабан з 4 аркавымі аконнымі праёмамі. Апсыду вылучае 2-ярусны іканастас на 20 абразоў з залачонымі рамамі і карнізамі.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Łahojsk, Mikolskaja. Лагойск, Мікольская (1900).jpg|каля 1900 г.
Łahojsk, Pleščanickaja-Hajna, Mikałajeŭskaja. Лагойск, Плешчаніцкая-Гайна, Мікалаеўская (20.07.1941).jpg|20 ліпеня 1941 г.
Łahojsk, Hajna, Mikałajeŭskaja. Лагойск, Гайна, Мікалаеўская (23.07.1941).jpg|23 ліпеня 1941 г. 
Łahojsk, Hajna-Pleščanickaja, Mikałajeŭskaja. Лагойск, Гайна-Плешчаніцкая, Мікалаеўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Лагойск. Царква Св. Мікалая.jpg|Да надбудовы купалоў-цыбулінаў, 2004 г.
Лагойск. Вежы царквы.jpg|Агульны выгляд
Belarus-Lahoisk-Church of Nicholas-5.jpg|Бакавы фасад
Belarus-Lahoisk-Church of Nicholas-1.jpg|Апсыда


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Лагойск
Катэгорыя:Збудаваньні Лагойску‎
Хоўхла (неадназначнасьць)

Назву **Хоўхла** маюць:

* Хоўхла — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Хоўхла — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці
Грымяча

Назву **Грымяча** маюць:

* Грымяча — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Грымяча — хутар у Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці
Уладзімер Макараў

**Уладзімер Мацьвеевіч Макараў** (; нарадзіўся 14 сакавіка 1955 году) — палкоўнік узброеных сілаў Беларусі, прэсавы сакратар Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Чалябінску, Расея. У 1976 годзе скончыў Сьвярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танкава-артылерыйскае вучылішча.

Пасьля вучобы быў накіраваны на службу ў Беларускую вайсковую акругу Ўзброеных сілаў СССР, з таго часу служыў і працаваў на ідэалягічнай пасадзе ў савецкіх вайсковых адзінках, разьмешчаных у Беларусі і на Кубе. 6 гадоў У. Макараў служыў намесьнікам камандзіра роты па палітычнай частцы ў  і 7-й мотастралковай брыгадзе, разьмешчанай на тэрыторыі Кубы. 3 гады ён быў намесьнікам камандзіра па палітычнай частцы ў асобным мэханізаваным баталёне 5-га гвардзейскага армейскага корпусу БВА, таксама служыў на іншых пасадах у палітычных органах БВА СССР і ў органах выхаваўчай працы Ўзброеных сілаў Рэспублікі Беларусь.

У 1993 г. У. Макараў скончыў  Расейскай Фэдэрацыі, якая займаецца падрыхтоўкай вайсковых псыхолягаў, журналістаў і афіцэраў-выхавальнікаў для расейскага войска.

З 1995 па 2001 год У. Макараў узначальваў лябараторыю грамадзкага аналізу і сацыялягічных дасьледваньняў Узброеных сілаў Беларусі.

У 2000 годзе атрымаў тытул Кандыдата пэдагагічных  навук.

З 2001 служыў у цэнтральным апараце Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь. У 2003 г. прызначаны начальнікам упраўленьня інфармацыі Міністэрства абароны Беларусі. На 2017 год займае пасаду начальніка ўпраўлення інфармацыі — прэс-сакратара галоўнага ўпраўленьня ідэалягічнай работы Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь. Падчас сваёй працы на гэтай пасадзе У. Макараў стаў вядомы неадназначнымі артыкуламі і публічнымі заявамі ў адраз крытыкаў дзяржаўнай палітыкі Беларусі.

## Бібліяграфія
У. Макараў — аўтар больш за 30 навуковых публікацыяў па вайсковай пэдагогіцы і псыхалёгіі, вайсковай гісторыі і іншых дысцыплінах, а таксама кнігі «Выбор белорусского народа — прорыв в будущее» (2014).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінску
Катэгорыя:Савецкія вайскоўцы
Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы
Катэгорыя:Беларускія імігранты
Збан

**Збан** — гліняны посуд з выцягнутым тулавам, пукатымі бакамі, звужаным горлам, дзюбай-літком і вушкам-ручкай.

Від гарлача. Зьяўляецца ганчарным вырабам. Выкарыстоўваецца для захоўваньня малака і іншага пітва. Вырабляецца чорназадымленым і паліваным. Аздабляецца лінейна-хвалістымі ўзорамі, глянцавым арнамэнтам у елачку, геамэтрычнай і расьліннай падпаліўнай ангобнай размалёўкай. Для выкарыстаньня ў якасьці даёнкі вырабляецца аб’ёмам да 3-6 літраў з шырокім вусьцем. Іншыя назвы: глечык, жбан, кушын і ру́чнік.


Файл:1992. Stamp of Belarus 0018.jpg|Марка Беларусі з выявай збана справа (1992 г.)
Файл:1992. Stamp of Belarus 0019.jpg|Збаны з размалёўкай (Беларуская марка 1992 г.)
Файл:1992. Stamp of Belarus 0020.jpg|Збан на паштовай марцы Беларусі (1992 г.)


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Посуд
Катэгорыя:Ёмістасьці
Катэгорыя:Ганчарства
Катэгорыя:Кераміка
Solanum retroflexum

**** (ад  — «сонечныя ягады») —  пладаносны хмызьняк роду Лісьнік сямейства Лісьнікавых. Ранейшае лацінскае найменьне расьліны —  — пазначае ейнае гібрыднае паходжаньне.

Solanum retroflexum была выведзеная ў 1905 року Лютэрам Бэрбанкам шляхам скрыжоўваньня нясмачных атрутных расьлінаў — *[[Solanum villosum|S. villosum]]* (даў уежнасьць і смак пры гатаваньні) ды *[[Solanum guineense|S. guineense]]* (забясьпечыў ураджайнасьць, дэкаратыўнасьць, буйнаплоднасьць ягадаў).

Расьліны кампактныя, вышынёй звычайна ад 30 да 60 см. Плады — невялікія цёмна-сіне-чорныя ягады з прэсным смакам. Зялёныя (нясьпелыя) ягады могуць быць атрутнымі.

Вырошчваньне санбэры не патрабуе асаблівых высілкаў. Засяваньне адбываецца ўлетку, усярэдзіне лета заквітаюць белыя кветкі, плады высьпяваюць праз 75 дзён. Смак сырых ягадаў нагадвае нясьпелы памідор. Лепей іх выкарыстоўваць для прыгатаваньня варэньня, джэмаў, гародніннай ікры, у начыньні для пірагоў і варэнікаў, цукатах, мармэлядах, жэле, віне або засушыць на зіму.

## Крыніцы

retroflexum
Катэгорыя:Ядомыя лісьнікавыя
Катэгорыя:Ягады
Катэгорыя:Сельскагаспадарчыя культуры
Катэгорыя:Гібрыды расьлінаў
Гарлач

**Гарла́ч** — гліняны посуд з выцягнутым тулавам, пукатымі бакамі, звужанай шыйкай і шырэйшым за дно вусьцем.

Выкарыстоўваецца для захоўваньня малака і малочных вырабаў. Вядомы большасьці народаў сьвету. Вырабляецца гартаваным, чорназадымленым і паліваным. Аздабляецца глянцаваным, прарысаваным на сырой паверхні ўзорам і ангобам. Іншыя назвы: гладыш, ладыш і стаўбун. Вылучаюць віды: берасьцень (аплецены стужкамі бяросты) і збан (жбан) — зь дзюбай-літком і вушкам-ручкай.


1992. Stamp of Belarus 0019.jpg|Збаны як від гарлача (Беларуская марка 1992 г.)


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Посуд
Катэгорыя:Ёмістасьці
Катэгорыя:Ганчарства
Катэгорыя:Кераміка