open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lotus Sametime

**Lotus Sametime** — праграмны комплекс для абмену імгненнымі паведамленьнямі (Instant Messenger), распрацаваны кампаніяй IBM Lotus Software.

Праграмнае забесьпячэньне дазваляе мець зносіны зь іншымі карыстальнікамі карпаратыўнага сеціва ў рэальным часе. З вэрсіі 7.5 зьявілася магчымасьць гукавай сувязі з суразмоўцам і магчымасьць ствараць відэаканфэрэнцыі. Акрамя гэтага Sametime паведамляе карыстальнікам, калі іншыя калегі ў цяперашні час он-лайн у сеціве. Асноўныя кірункі выкарыстоўваньня праграмнага прадукту Sametime уключаюць у сябе: рэалізацыю сумесных праектаў каманды ў межах кампаніі, групавыя канфэрэнцыі й агульную камунікацыю.

IBM Sametime падтрымлівае сацыяльныя сродкі сувязі з наступнымі магчымасьцямі:
* карпаратыўны абмен імгненнымі паведамленьнямі, індыкатары прысутнасьці й сумесная праца ў супольнасьці дазваляюць імгненна зьвязвацца з адмыслоўцамі, якія разьмясьцілі інфармацыю ў асяродзьдзі сацыяльнага бізнэсу;
* электронныя канфэрэнцыі забясьпечваюць абмен аўдыё- й відэаматэрыялаў высокай якасьці, супольнае выкарыстоўваньне дакумэнтаў, праграм і экранаў;
* падтрымка мабільных прыладаў дазваляе карыстальніку быць на сувязі па-за офісам кампаніі.

## Вэрсіі
{|
 |valign=top|

## Глядзіце таксама
* IBM Notes
* Lotus Domino Server
* IBM Notes Client
* Lotus Domino Designer
* Lotus Domino WorkFlow
* Lotus LearningSpace
* Lotus Symphony

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт IBM Lotus Software 
* IBM Domino Server/Designer V9.0.1 for Windows

Катэгорыя:Прадукты IBM
Чыятура

**Чыяту́ра** () — горад у заходняй Грузіі, у краі Імэрэці, цэнтар муніцыпалітэту. Насельніцтва — 12 280 чал. (2023).

## Геаграфія
Ляжыць у даліне ракі Квірыла (прытока Рыёні) і на прылеглых плято. Знаходзіцца за 220 км ад Тбілісі чыгункай.

## Мінуўшчына
У 1849 року ў гэтых мясьцінах былі адкрытыя паклады манганавых і жалезных рудаў, а пазьней былі адкрытыя яшчэ й паклады камэрцыйна прыдатных манганавых аксыдаў, пэраксыдаў і карбанатаў. У 1879 року дзеля распрацоўкі радовішча была заснаваная Чыятурская манганавая кампанія. Дзеля перавозкі манганавых рудаў на пераплаўны завод у Зэстафоні была збудаваная чыгунка, якая цяпер цалкам электрыфікаваная. Паўсталае паселішча атрымала назву Квірыла ад суседняй ракі.

У часе расейскай рэвалюцыі 1905 року Чыятура была адзінай бальшавіцкай апорай у збольшага меншавіцкай Грузіі. 3700 шахтараў былі вымушаныя працаваць 18 гадзінаў штодня і спаць на месцы. Ёсіф Сталін стварыў з працоўных «чырвоныя баявыя аддзелы», якія займаліся рэкетам і разбуралі шахты ўласьнікаў, якія адмовіліся яму плаціць. У 1906 року бальшавіцкая дружына Котэ Цынцадзэ абрабавала цягнік, які вёз шахтарам заробкі, забіўшы пры гэтым жандарма і жаўнера.

У чэрвені-ліпені 1913 року шахтары зладзілі 55-дзённы штрайк, патрабуючы 8-гадзіннага працоўнага дня, падвышэньня заробкаў і скасаваньня начных зьменаў.

У 1921 року Чыятура атрымала мескі статус.

У 1954 року адкрытая канатная дарога для пад’ёму шахтараў, паколькі уздым з даліны займаў багата часу. У 2019—2021 роках сыстэма капітальна адрамантаваная.

У 1970-х роках руднікі Чыятуры выдавалі чвэрць усяго здабытку мангану ў СССР.

## Культура
У месьце дзейнічае Дзяржаўны тэатар імя Цэрэтэлі, краязнаўчы музэй.

10 школаў, аддзяленьне Грузінскага тэхнічнага ўнівэрсытэту.

## Эканоміка
Здабыча і ўзбагачэньне манганавай руды (Чыятурскае радовішча), кварцавага пяску, мармуру. Высокае ўтрыманьне мэталу ў рудзе, спрыяльныя ўмовы пакладу і зручнае геаграфічнае разьмяшчэньне (блізкасьць да чарнаморскіх портаў) надаюць асаблівае значэньне чыятурскаму мангану.

Дзейнічаюць завод сылікатнай цэглы, гарбатная і швейная фабрыкі.

## Транспарт
Чыгуначная станцыя на лініі Зэстафоні — Сачхерэ.

Сеткай канатных дарогаў цэнтральная частка Чыятуры злучаная практычна з усімі жылымі і прамысловымі раёнамі.

У 1967—2008 роках дзейнічаў міжгародны тралейбус да Сачхерэ. Ад самага адкрыцьця і да канца на лініі працавалі тралейбусы Škoda 9Tr. Пасьля распаду СССР лінія дзейнічала нестабільна з прычыны частых праблемаў з электрычнасьцю.

## Турыстычная інфармацыя
Каля Чыятуры знаходзіцца  XIII стагодзьдзя.

## Рэлігія
Чыятура — сядзіба архіяпіскапа Грузінскай праваслаўнай царквы.

## Вядомыя асобы
* Грыгол Абашыдзэ — грузінскі паэт;
* Марыя Бараташвілі — грузінская савецкая паэтка, драматург;
* Акакі Бэліяшвілі — грузінскі савецкі пісьменьнік, сцэнарыст;
* Арчыл Гаміяшвілі — савецкі актор;
* Міхаіл Геаргадзэ — савецкі партыйны і дзяржаўны дзяяч.

## Гарады-пабрацімы
*  Бірштаны, Летува
*  Кейля, Эстонія
*  Мургул, Турэччына
*  Нікапаль, Украіна
*  Сігулда, Латвія

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва
Сагарэджа

**Сагарэджа** () — горад на ўсходзе Грузіі.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва

Катэгорыя:Гарады Грузіі
Балнісі

**Балнісі** () — горад на поўдні Грузіі.

## Спорт
У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб «Сіёні».

## Вонкавыя спасылкі
* Насельніцтва Грузіі


Катэгорыя:Балніскі муніцыпалітэт
Актабе

**Актабе** () — горад на поўначы Казахстану.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва 

Катэгорыя:Гарады Казахстану
Баржомі

**Баржо́мі** () — горад у цэнтры Грузіі. Горад знакаміты сваёй мінэральнай вадой «Баржомі».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Насельніцтва Грузіі

Катэгорыя:Гарады Грузіі
Катэгорыя:Баржомскі муніцыпалітэт
Усьвіж-Бук (неадназначнасьць)

Назву **Усьвіж-Бук** маюць:

* Усьвіж-Бук — рака ў Талачынскім і Чашніцкім раёнах Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Вула, басэйн Дзьвіны
* Усьвіж-Бук — пасёлак у Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці
Тыргу-Мурэш (футбольны клюб)

«**Тыргу-Мурэш**» () — былы румынскі футбольны клюб з гораду Тыргу-Мурэшу. Заснаваны ў 2008 годзе і расфармаваны ў 2018 годзе. Уладальнік Супэркубка Румыніі (2015).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Тыргу-Мурэш‎
Аксэль Вітсэль

**Аксэ́ль Вітсэ́ль** (;  12 студзеня 1989 году, Льеж, Бэльгія) — бэльгійскі футбаліст, паўабаронца гішпанскага клюбу «Жырона». На сваім рахунку мае гульні ў складзе нацыянальнай зборнай Бэльгіі. Асноўная пазыцыя гульца — цэнтар пляцоўкі.

## Кар’ера
### Клюбная
Вітсэль зьяўляецца выхаванцам футбольнай школы льескага «Стандарду», за які дэбютаваў 17 верасьня 2006 году, выйшаўшы на замену на 89-й хвіліне замест Стывэна Дэфура. Замацаваўся ў асноўным складзе ў сэзоне 2007—2008 гадоў, склаўшы разам са Стывэнам Дэфурам і Маруанам Фэляйні зьвязку ў цэнтры паўабароны клюбу. Паводле вынікаў сэзону атрымаў прыз футбаліста году. У наступным сэзоне ягоны гол з 11-мэтровай пазнакі дапамог «Стандарду» атрымаць тытул чэмпіяну краіны.

13 ліпеня 2011 году падпісаў кантракт з партугальскай «Бэнфікай». Замацаваўся ў асноўным складзе і стаў практычна нязьменным гульцом асноўнага складу. 3 верасьня 2012 году Аксэль падпісаў 5-гадовы кантракт зь піцерскім «Зэнітам» за 40 млн эўра. Вітсэль дэбютаваў у расейскай Прэм’ер-лізе 14 верасьня, замяніўшы Канстанціна Зыранава на 70-й хвіліне ў матчы супраць «Цераку», які скончыўся паразай піцерцаў зь лікам 0:2.

### Міжнародная
26 сакавіка 2008 году ў матчы супраць зборнай Марока гулец дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Бэльгіі і забіў гол. У адборачным цыклі да чэмпіянату сьвету 2014 году правёў усе матчы ў асноўным складзе сваёй зборнай.

## Дасягненьні
**«Стандард»**:
* Чэмпіён Бэльгіі: 2008, 2009
* Уладальнік Кубка Бэльгіі: 2011
* Уладальнік Супэркубка Бэльгіі: 2008, 2009

**«Бэнфіка»**:
* Уладальнік Кубка партугальскай лігі: 2012

**«Зэніт»**:
* Чэмпіён Расеі: 2015
* Уладальнік Кубка Расеі: 2016
* Уладальнік Супэркубка Расеі: 2015

**«Барусія»**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2021
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* 
* Бачына на афіцыйным сайце ФК «Зэніт»
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Бэльгійскія футбалісты
Алехандра Дам’ян Гансалес

**Алехандра Дам’ян Гансалес Эрнандэс** (;  23 сакавіка 1988 году, Мантэвідэо) — уругвайскі футбольны абаронца, гулец клюбу «Арыенталь».

## Кар’ера
### Клюбная
Кар’ера Гансалеса пачалася ў 2005 року ў «Пэньяролі», у складзе якога ён стаў чэмпіёнам Уругваю-2008. Пасьля гэтага яго ўзяў у арэнду мэксыканскі «Тыгрэс УАНЛ Б», а пазьней у гэтым жа сэзоне Алехандра выступаў за «Такуарэмбо».

У студзені 2009 року Гансалес перайшоў у «Спортынг Крысталь» пэруанскага чэмпіянату.

У 2013 року Алехандра Гансалес перайшоў у склад італьянскага клюбу «Эляс» з Вэроны. 8 студзеня 2015 року Алехандра паводле дамовы арэнды перайшоў у склад італьянскага «Кальяры», стаўшы першым гульцом, які быў падпісаны Джанфранкам Дзолам у «Кальяры».

### Міжнародная
Гансалес абараняў колеры Ўругваю на чэмпіянаце Паўднёвай Амэрыкі да 17 гадоў і чэмпіянаце сьвету да 17 гадоў 2005 року.

У 2007 року ён удзельнічаў у моладзевым чэмпіянаце Паўднёвай Амэрыкі 2007 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Уругвайскія футбалісты
Ліфэрынг (футбольны клюб)

«**Ліфэрынг**» () — аўстрыйскі футбольны клюб з гораду Ліфэрынгу. Заснаваны ў 1947 годзе. З 2012 году зьяўляецца фарм-клюбам каманды «Рэд Бул» з Зальцбургу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ліфэрынг‎
Тараз

**Тараз** () — горад на поўдні Казахстану.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Казахстану
Семей

**Семей** () — горад на ўсходзе Казахстану.

## Вонкавыя спасылкі
* City Population
Амэрыканскі жыгала

«**Амэрыканскі жыгала**» () — амэрыканская крымінальная мэлядрама 1980 году з Рычардам Гірам у галоўнай ролі.

## Сюжэт
Джуліян Кей — жыгала, ягоны бізнэс рабіць задавальненьне жанчынам. Ён жыве на шырокую нагу: з густам апранаецца і мае шыкоўную машыну. Падчас адной з сустрэчаў ён знаёміцца зь Мішэль Стратан, жонкай палітыка. Мішэль нешчасьлівая ў шлюбе. Яна паступова захапляецца Джуліянам і яны пачынаюць рэгулярна сустракацца.

Адну з кліентак Джуліяна забіваюць. У ноч забойства ён быў зь іншай жанчынай Лізай Ўільямз, якая ня хоча прадастаўляць яму алібі, баючыся на сваю рэпутацыю. Сытуацыя становіцца ўсё больш горшай, Джуліян разумее, што яго хочуць падставіць. Вышукнік Сандэй падчас допыту дае зразумець, што Джуліян асноўны падазраваны. Пасьля таго як хтосьці падкінуў яму доказы ў ягоны дом, Джуліян вымушаны схавацца ад паліцыі. Ён прыходзіць да свайго сутэнэра Леона, але той адмаўляе яму ў дапамозе. Падчас сваркі Леон выпадае з балькону, аднак Джуліян спрабаваў яму дапамагчы.

У рэшце рэшт, Джуліян здаецца паліцыі. Нечакана Мішэль, згаджаецца даць Джуліяну алібі, сказаўшы, што, нібыта, ён быў зь ёй у ноч забойства. Мішэль прызнаецца, што бяз розуму закаханая ў Джуліяна і гатовая на ўсё, нават на ганьбу. Джуліян ўпрошвае яе забыцца на яго. Фінал карціны адкрыты: за дзьвярыма паліцэйскага ўчастка Мішэль чакае натоўп рэпартэраў, і яна ня ведае, куды ёй ісьці.

## У ролях
* Рычард Гір — Джуліян Кей
* Ларэн Гатан — Мішэль Стратан
* Гэктар Элізонда — вышукнік Сандэй
* Ніна ван Палянт — Эн
* Біл Д’юк — Леон

## Намінацыі
У 1981 годзе фільм быў намінаваны на атрыманьне прэміі «Залаты глёбус» у дзьвюх катэгорыях:
* Найлепшая арыгінальная музыка — Джорджа Мародэр
* Найлепшая арыгінальная песьня («Call Me») — Дэбі Гары, Джорджа Мародэр

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Амэрыканскі жыгала на сайце Internet Movie Database 
* Амэрыканскі жыгала на сайце AllMovie 
* Амэрыканскі жыгала на сайце Rotten Tomatoes 

Катэгорыя:Фільмы 1980 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1980 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Мэлядрамы
Сьпіс помнікаў архітэктуры віленскага барока

**[[Віленскае барока]]** — архітэктурна-мастацкі кірунак позьняга барока ў Вялікім Княстве Літоўскім ў другой і трэцяй чвэрці XVIII стагодзьдзя. Выступае як адметны фэномэн у кантэксьце агульнаэўрапейскага мастацтва.

Помнікі архітэктуры віленскага барока вызначаюцца маляўнічасьцю сылюэту, вытанчанасьцю і вэртыкалізмам прапорцыяў, ажурнасьцю і плястычнасьцю фасадаў, пышнасьцю і разнастайнасьцю аздобы інтэр'ераў, крывалінейнасьцю абрысаў і прасторы, аптычнымі эфэктамі. У іх спалучаюцца раманскія і бізантыйскія мастацкія ўплывы.

Многія творы віленскага барока, у тым ліку сапраўдныя шэдэўры стылю, зьнішчылі ў XIX—XX стагодзьдзях беспасярэдне або пры актыўным спрыяньні ўладаў Расейскай імпэрыі і СССР. Напрыклад, калі на пачатак XIX стагодзьдзя Віцебск упрыгожвала 12 унікальных помнікаў віленскага барока (другое месца пасьля Вільні), то па расейскім і савецкім панаваньні зь іх захаваўся толькі адзін у зьнявечаным перабудовай выглядзе.

У сьпісе прыводзяцца як хрэстаматыйныя помнікі архітэктуры віленскага барока, так і збудаваньні, якія атрымалі толькі асобныя рысы гэтага стылю. Асноўныя крытэры да вызначэньня кола архітэктурна-мастацкай сыстэмы віленскага барока: геаграфічны, храналягічны і стылістычны.

## Вільня

## [[Амсьціслаўскае ваяводзтва|Амсьціслаўшчына]]

## [[Аршанскі павет|Аршаншчына]]

## [[Ашмянскі павет|Ашмяншчына]]

## [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчына]]

## [[Браслаўскі павет|Браслаўшчына]]

## [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавышчына]]

## [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчына]]

## [[Віцебскі павет|Віцебшчына]]

## [[Гарадзенскі павет|Гарадзеншчына]]

## [[Жамойць]]

## [[Інфлянты]]

## [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковеншчына]]

## [[Курляндыя]]

## [[Лідзкі павет|Лідчына]]

## [[Мазырскі павет|Мазыршчына (Усходняе Палесьсе)]]

## [[Менскі павет|Меншчына]]

## [[Наваградзкі павет|Наваградчына]]

## [[Панізоўе (рэгіён)|Панізоўе (Рэчыччына)]]

## [[Пінскі павет|Піншчына (Заходняе Палесьсе)]]

## [[Полацкае ваяводзтва|Полаччына]]

## [[Слонімскі павет|Слонімшчына]]

## [[Слуцкае княства|Случчына]]

## [[Троцкі павет|Троччына]]

## [[Украіна]]

## Крыніцы

## Літаратура
* Барока ў беларускай культуры і мастацтве / Пад рэд. В. Ф. Шматава. — Менск: «Беларуская навука», 1998. — 304 с.: іл. — .
* 
* 
* Габрусь Т. Стваральнікі Віленскага барока // «Наша Вера» №4 (18), 2001.

Катэгорыя:Барочная архітэктура ВКЛ
Катэгорыя:Сьпісы збудаваньняў
Кастанай

**Кастанай** () — горад на поўначы Казахстану. У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб «Табол».

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт

Катэгорыя:Гарады Казахстану
Петрапаўл

**Петрапа́ўл** (, ) — горад на поўначы Казахстану. Адміністрацыйны цэнтар Паўночна-Казахстанскае вобласьці.

У казаскай шырока ўжываецца назва Кызылжар (, Чырвоная скала).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва 

Катэгорыя:Гарады Казахстану
Лені Кравіц

**Леана́рд А́льбэрт «Ле́ні» Кра́віц** (, нарадзіўся 26 траўня 1964 году ў Нью-Ёрку) — паўночна-амэрыканскі музыка, сьпявак, прыдусар, мультыінструмэнталіст, актор. Вядомы, перш за ўсё, сваімі песьнямі ў стылі рок і рытм-энд-блюз, вызначаецца чульлівым вакалам і лірычнымі, пранікнёнымі сьпевамі, аддае перавагу ўласнаручнаму запісу ўсіх інструмэнтальных партыяў на сваіх альбомах. Чатыры гады запар — з 1999 па 2002 — атрымліваў Грэмі за «Найлепшае мужчынскае вакальнае рок-выкананьне», а яшчэ чатыры разы намінаваўся на ўзнагароду. Па стане на верасень 2014 г. прадаў блізу 40 мільёнаў музычных запісаў па ўсім сьвеце.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і прадусара тэлеканала «NBC TV News» габрэя Сэймура Кравіца і актрысы Роксі Рокер, чые бацькі паходзілі з Багамскіх выспаў. Дзед Лені Кравіца «па мячы» паходзіў з украінскага габрэйства, а прадзед быў карэнным кіеўчуком..

З 1987 па 1993 быў жанаты на амэрыканскай акторцы Лізе Банэ. Ад яе мае дачку Зоўі Ізабэлу Кравіц (1988 г.н.), якая таксама спрабуе свае сілы на сцэне. Пазьней сустракаўся з францускай сьпявачкай Ванэсай Парадзі (да 1997), а ў 2002 нават заручыўся з бразыльскай мадэлькай Адрыянай Лімай, але да шлюбу справа не дайшла.

Лені Кравіц часта падкрэсьлівае сваю прыналежнасьць да хрысьціянства. Гэта бачна зь ягоных тэкстаў, татуіровак, надпісаў на сцэнічным адзеньні. Цікавы факт: у 2005 годзе сьпявак абвесьціў, што будзе прытрымлівацца цэлібату (устрыманьня ад сэксуальнага кантакту) да чарговай жаніцьбы, што пацьвердзіў прынамсі яшчэ ў 2011 годзе.

## Лені Кравіц і Беларусь
1 лістапада 2014 меўся адбыцца першы канцэрт Лені Кравіца ў Беларусі, на Менск-Арэне, аднак спачатку ён быў перанесены праз хваробу сьпевака, а пасьля канчаткова адменены,.

## Дыскаграфія
* Let Love Rule (1989)
* Mama Said (1991)
* Are You Gonna Go My Way (1993)
* Circus (1995)
* 5 (1998)
* Lenny (2001)
* Baptism (2004)
* It Is Time for a Love Revolution (2008)
* Black and White America (2011)
* Strut (2014)
* Raise Vibration (2018)
* Blue Electric Light (2024)

## Фільмаграфія
* Скарб (Precious) (2009) — мэдбрат Джон
* Галодныя гульні (2012) — стыліст Цына
* Галодныя гульні: у вагні (2013) — стыліст Цына
* Дварэцкі (2013) — дварэцкі Джэймз Халаўэй

## Дзяржаўныя ўзнагароды
* Ордэн Мастацтваў і літаратуры (Францыя, 2011)

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нью-Ёрку
Катэгорыя:Рок-музыкі ЗША
Катэгорыя:Рытм-энд-блюз
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Грэмі»
Какшатаў

**Какшатаў** () — горад на поўначы Казахстану.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва Грузіі зь нейкага пераляку
Туркестан (горад)

**Туркестан** () — горад на поўдні Казахстану. Зь 19 чэрвеня 2018 зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Туркестанскай вобласьці, якая дагэтуль называлася Паўднёва-Казахстанскай. Насельніцтва 163 696 чалавек (на 2018 год).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва Грузіі зь нейкага пераляку
Балхаш (горад)

**Балхаш** () — горад у цэнтры Казахстану.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Казахстану
Кентаў

**Кентаў** () — горад на поўдні Казахстану.

## Вонкавыя спасылкі
* City Population

Катэгорыя:Гарады Казахстану
Голўэй

**Голўэй** (, ) — горад на захадзе Ірляндыі. У адміністрацыйным дачыненьні складае асобнае графства, разьмешчанае на тэрыторыі гістарычнага рэгіëну Конахт.

## Гарады-пабрацімы
* Брэдфард, Ангельшчына, Вялікабрытанія
* Ольбарг, Данія (1997)
* Кембрыдж, ЗША
* Мілўокі, Вісконсін, ЗША
* Сіетл, Вашынгтон, ЗША
* Сэнт-Люіс, Мізуры, ЗША
* Чыкага, Іліной, ЗША
* Цындао, Шаньдун, Кітай
* Ўайтакерэ-Сіці Оклэнд, Новая Зэляндыя
* Ляр’ен, Брэтань, Францыя

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Ірляндыі
Тэла

**Тэла** () — горад на ўсходзе Ірляндыі.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Ірляндыі
Сьпіс гарадоў Ірляндыі

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Ірляндыя|Ірляндыі]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 20 000 чалавек  год. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва
Іван Бэла

**І́ван Бэ́ла** (;  21 траўня 1964, Брэзна) — палкоўнік славацкай арміі, больш вядомы як першы славацкі касманаўт.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Долнай Легаце пад Брэзнай. У 1979—1983 навучаўся ў Вайсковай гімназіі ў Банскай Быстрыцы, пасьля працягнуў навучаньне ў Найвышэйшай вайсковай лётніцкай школе ў Кошыцах (1983—1987).

Пілётам працаваў з 1983 року, пазьней служыў пілётам тактычных зьнішчальнікаў. Лётаў на самалётах МіГ-21 і Су-22. 23 сакавіка 1998 накіраваўся ў расейскае Зорнае мястэчка, дзе пачаў падрыхтоўку да касьмічнага палёту. У жніўні 1998 быў абраны ў склад асноўнага экіпажу расейска-француска-славацкай экспэдыцыі на «Мір», якая стартавала 20 лютага 1999.

Ад 2012 року зьяўляецца афіцыйным патронам Парку цёмнага неба Паланіны.

## Узнагароды
* Вайсковы ордэн Людавіта Штура I ступені (1999)
* У 2001 року ў ягоны гонар названая малая плянэта (22901)&nbsp;Іванбэла.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брэзна
Катэгорыя:Славацкія касманаўты
Аляксандар Руцкі (акадэмік)

**Аляксандар Уладзімеравіч Ру́цкі** (27 студзеня 1932 у в. Бартнікі — ) — беларускі доктар, вучоны ў галіне траўматалёгіі і артапэдыі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Заслужаны дзяяч навукі БССР (1982).

## Біяграфія
Нарадзіўся 27 студзеня 1932 году ў вёсцы Бартнікі Баранавіцкга павету міжваеннай Польшчы (зараз на тэрыторыі Вольнаўскага сельсавету Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці). У 1955 годзе скончыў Менскі мэдычны інстытут. Пасьля інстытуту працаваў урачом участковай больніцы. У 1961 годзе пачаў працаваць у Бел. НДІ ўдасканаленьня ўрачоў (цяперашняя БелМАПА). У 1964 годзе абараніў дысэртацыю на ступень кандыдата мэдычных навук. У 1975 годзе абараніў доктарскую дысэртацыю. У 1977 годзе прысвоена вучонае званьне прафэсара. Ад 1966 да 1998 году працаваў рэктарам Беларускага інстытуту ўдасканаленьня ўрачоў. У 1991 годзе абраны сябрам-карэспандэнтам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь 1992 г. за цыкль прац «Распрацоўка і ўкараненьне ў практыку сасудзістай хірургіі новых мэтадаў дыягностыкі і лячэньня». Ад 1996 да 2000 г. быў прэзыдэнтам Беларускай Асацыяцыі артапедаў-траўматолягаў. Ад 1998 году працаваў на пасадзе прафэсара катэдры БелМАПА. У 1999 стаў акадэмікам Беларускай мэдычнай акадэміі. Памёр 17 сакавіка 2015 году.

## Навуковыя працы
Дасьледаваў праблемы артапэдыі і траўматалёгіі, спосабы зьніжэньня траўматызму, скарачэньне тэрмінаў лячэньня, памяншэньня інваліднасьці і сьмяротнасьці, вывучаў тканкавы крывацёк і абменныя працэсы. Выканаў фундамэнтальныя дасьледаваньні, прапанаваў шэраг мэтадаў дыягностыкі і лячэньня траўматалягічных пашкоджаньняў і захворваньняў апорна-рухальнага апарату.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія лекары
Катэгорыя:Дактары мэдычных навук
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ад раку страўніка
Яўген Бярозкін

**Яўген Бярозкін** ( 5 ліпеня 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца казаскага клюбу «Елімай». У 2017 годзе правёў 1 матч за нацыянальную зборную Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Віцебск», пачаў кар’еру ў складзе фарм-клюбу «Віцебск-2» у Другой лізе. У 2013 годзе перайшоў у наваполацкі «Нафтан», дзе стаў выступаць за дубль. У сьнежні стала вядома, што цікавасьць да Бярозкіна выказаў маскавіцкі «Спартак», аднак Яўген застаўся ў Наваполацку. У сэзоне 2014 году трывала выступаў за дублюючы склад «Нафтану». 9 лістапада 2014 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 84-й хвіліне матча супраць БАТЭ (0:4). У сэзоне 2015 году стаў часьцей зьяўляцца на полі ў асноўнай камандзе, у тым ліку ў стартавым складзе. У сэзоне 2016 году стаў асноўным гульцом навапалачанаў, прыняў удзел у 28 матчах чэмпіянату з 30 мажлівых.

У сьнежні 2016 году падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ. У першай палове сэзону 2017 году трывала гуляў у аснове барысаўскага клюбу, нярэдка выходзіў у стартавым складзе, але пазьней стаў радзей зьяўляцца на полі. У сэзоне 2018 году нерэгулярна выступаў за клюб, а ў чэрвені і ліпені адсутнічаў праз пашкоджаньні. У сакавіку 2019 году падоўжыў кантракт з барысаўскім клюбам. У сэзоне 2020 году страціў месца ў складзе і стаў зрэдку выходзіць на зьмену. У жніўні 2020 году перайшоў у латвійскі клюб «Ліепая», дзе здолеў замацавацца ў стартавым складзе, у 2020 годзе здабыў Кубак Латвіі, на наступны год стаў бронзавым прызэрам чэмпіянату краіны.

У студзені 2022 году вярнуўся ў Беларусь, стаўшы гульцом жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». Рэгулярна зьяўляўся ў пачатковым складзе каманды. У студзені 2023 году па заканчэньні кантракту пакінуў клюб. У лютым 2023 года стаў гульцом казаскага «Кызылжару». Перад пачаткам сэзону 2025 году зьмяніў адзін казаскі клюб на іншы, якім стаў «Елімай».

### Міжнародная
12 чэрвеня 2017 году дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Новай Зэляндыі.

## Дасягненьні
**БАТЭ**:
* Чэмпіён Беларусі: 2017, 2018
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2017

**«Ліепая»**:
* Уладальнік Кубка Латвіі: 2020

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце БАТЭ
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ўотэрфард

**Ўотэрфард** () — горад на поўдні Ірляндыі.

## Асобы
* Джон О’Шы — футбаліст

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва
Сордс

**Сордс** (, ) — горад на ўсходзе Ірляндыі.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Цэнтры графстваў Рэспублікі Ірляндыі
Катэгорыя:Воласьці баронства Кулак
Катэгорыя:Населеныя пункты Фінгалу
Леанід Сушчэня

**Леанід Міхайлавіч Сушчэня** (11 лістапада 1929, в. Малыя Лукі, Наваградзкае ваяводзтва, Польская Рэспубліка — 19 красавіка 2015) — беларускі навуковец, акадэмік НАН Беларусі. Прэзыдэнт Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі (1992—1997).

## Біяграфія
Нарадзіўся 11 лістапада 1929 году ў вёсцы Малыя Лукі (Наваградзкае ваяводзтва міжваеннай Польшчы, цяпер Баранавіцкі раён).

У 1953 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт, працаваў на біялягічным факультэце. У 1959 годзе пераехаў у Севастопаль для працы на біялягічнай станцыі Акадэміі Навук СССР. Ад 1964 году загадчык аддзелам. У 1970 годзе абараніў доктарскую дысэртацыю. У 1979 годзе абраны сябрам-карэспандэнтам Акадэміі Навук СССР. Ад 1979 да 1992 году — акадэмік-сакратар Аддзяленьня біялягічных навук Акадэміі Навук БССР. З 1992 па 1997 гады — Прэзыдэнт Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі.

Памёр 19 красавіка 2015 году.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дактары біялягічных навук
Катэгорыя:Акадэмікі РАН
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Прэзыдэнты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Талды-Курганская вобласьць

**Талды-Курганская вобласьць** — частка Казаскай ССР (1944—1956, 1967—1991) і Рэспублікі Казахстан (1991—1997). Разьмяшчэньне абласное ўправы — места Талды-Курган.

## Разьмяшчэньне
Талды-Курганская вобласьць знаходзілася на паўднёвым усходзе Казахстану. Плошча — 118,5 тыс. км². На ўсходзе гранічыла з Кітаем.

## Гісторыя
Вобласьць была ўтворана 16 сакавіка 1944 году ў складзе Казаскай ССР з паўночнае часткі Алмацінскае вобласьці. Адменена й увайшла ў склад Алмацінскае вобласьці 6 чэрвеня 1959 году. 23 сьнежня 1967 году зноў створана з паўночнае часткі Алмацінскае вобласьці.

З 16 сьнежня 1991 году вобласьць у складзе Казахстану.  У 1997 годзе вобласьць была адменена, а яе тэрыторыя адышла ў склад Алмацінскае вобласьці.

## Падзел вобласьці
У 1989 годзе ў склад вобласьці ўваходзіла: 2 месты (падпарадкаваныя абласной управе), 11 раёнаў:

## Насельніцтва
Пасьля перапісу насельніцтва СССР у 1989 годзе,сярэдняя шчыльнасьць насельніцтва складала 6,1 чалавек на 1 км².

### Па месцы жыхарства
* месьцічы — (45,1 %)
* сяляне — (54,9 %)

### Паводле народзінаў дзіцяці
* мужчынаў — (48,7 %)
* жанчынаў — (51,3 %)

## Вядомыя ўраджэнцы
* Ахмед Закаеў — чачэнскі дзяяч, кіраўнік ураду ЧРІ

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Казахстану
Сьцяг Працы (пасёлак)

**Сьцяг Працы** — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці. Сьцяг Працы ўваходзіць у склад Улукаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Першыя зьвесткі пра паселішча датуюцца пачаткам XX стагодзьдзя. У 1930 быў заснаваны калгас «Авіятар», існавала кавальня. Падчас Другой сусьветнай у верасьні 1943 году паселішча было спаленае. Пасьля вайны было адноўлена й у 1959 годзе ўвайшло ў склад саўгасу «Бярозкі» з цэнтрам у вёсцы Бярозкі.

## Насельніцтва
* 1926—161 чал. 34 двары
* 1940—208 чал. 35 двароў
* 1959—283 чал. (паводле перапісу)
* 2004 — 69 чал. 39 двароў

## Вядомыя выхадцы
* Міхаіл Жызьнеўскі — герой Украіны, які быў забіты войскамі Віктара Януковіча падчас Эўрамайдану.

## Крыніцы

## Літаратура
* Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т.1, кн.1. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2004. 632 с.: іл. Тыраж 4000 экз. ISBN 985-11-0303-9 ISBN 985-11-0302-0

Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёну
Катэгорыя:Улукаўскі сельсавет
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Ая Напа (футбольны клюб)

«**Ая Напа**» () — кіпрскі футбольны клюб з гораду Ая Напа. Заснаваны ў 1990 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ая Напа
Піккардійська терція

**«Піккарді́йська Те́рція»** ()&nbsp;— украінскі акапэльны гурт, утвораны ў 1992 року.

## Мінуўшчына
Гурт утварыўся 24 верасьня 1992 року ў Львове ў наступным складзе: Уладзімер Якімец, Яраслаў Нудзік, Андрэй Капраль і Багдан Багач.

1993&nbsp;— дыпляманты фэстывалю «Чырвоная рута» у Данецку. 1994&nbsp;— пераможца фэстывалю «Доля» ў Чарнаўцах (тры першыя прэміі&nbsp;— у конкурсах народнай песьні, папулярнай песьні і «сьпеўная паэзія»; адзінагалосна&nbsp;— Гран-пры фэстывалю). Выйшаў дэбютны альбом «Піккардійська Терція». На Новы год ансамбль стаў ляўрэатам тэлеконкурсу «Мэлёдыя».

Фірма «Галрекордс» выпусьціла яшчэ два альбомы гурту&nbsp;— канцэртны «Ad libitum» і «Тиха ніч» з калядкамі.

Увосені 1996 року Андрэя Базылікута замяніў Андрэй Шавала з харавое капэлі «Трембіта», у якой, дарэчы, і працуе большасьць удзельнікаў «Пікардыйскай Тэрцыі». Улетку 1997 выйшла першая кампакт-кружэлка «Сад ангельських пісень». У верасьні 1998 была адчыненая афіцыйная вэб-бачына.

У рэпэртуары вакальнай фармацыі каля 300 кампазыцыяў, сярод якіх клясычныя творы («Нэапалітанская песьня» і «Легенда» Пятра Чайкоўскага, «Калі разлучаюцца двое» Гайнрыха Гайнэ, «Авэ Марыя» Джакама Качыні й іншыя), апрацоўкі народных песьняў («А ў полі рэчка», «Туман ярам», «Гарэла сосна», «Ішлі каровы», «Вой, Марычка», «Сумна я была»), уласныя кампазыцыі («Бераг ракі», «Кантры», «Пустэльнік», «Сад анёльскіх песьняў», «Старэнькі трамвай» і да т. п.).

Тэрмін «Пікардыйская Тэрція» ўзяты з тэарэтычных працаў кампазытара Анатоля Кос-Анатольскага. Гэтая назва зьявілася на пераломе XVI—XVII&nbsp;стст. у францускай правінцыі Пікардыя. Пазьней яе шырока выкарыстоўвалі ў сваёй творчасьці акадэмічныя кампазытары&nbsp;— Георг Гендэль, Ёган Сэбастыян Бах ды іншыя.

У 2014 року песьня гурту пад назваю «Гэй, плыве кача…» лунала пад час пахаваньня загінулых Нябеснай сотні. З тае пары кампазыцыя стала сымбалем разьвітаньня з героямі, якія загінулі ва Ўкраіне пад час ваенных дзеяў.

## Склад
* Багдан Багач&nbsp;— бас
* Андрэй Капраль&nbsp;— тэнар, сапрана
* Яраслаў Нудзік&nbsp;— тэнар
* Раман Туранін&nbsp;— высокі голас, тэнар
* Андрэй Шавала&nbsp;— барытон
* Уладзімер Якімец&nbsp;— мастацкі кіраўнік, тэнар
* Раман Клімоўскі&nbsp;— мэнэджар

## Дыскаграфія

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Украінскія музычныя гурты
Катэгорыя:Культура Львова
Катэгорыя:Ляўрэаты Нацыянальнай прэміі Ўкраіны імя Тараса Шаўчэнкі
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1992 годзе
Дандолк

**Дандолк** () — горад на ўсходзе Ірляндыі. У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб «Дандолк».

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Ірляндыі
Блэкрак

**Блэкрак** () — горад на ўсходзе Ірляндыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва

Катэгорыя:Гарады Ірляндыі
Сэрж Арош

**Сэрж Арош** (; нарадзіўся 11 верасьня 1944 году ў Касаблянцы, Марока) — францускі фізык. Ляўрэат Нобэлеўскай прэміі 2012 году за працы ў галіне квантавай фізыкі за распрацоўку мэтодыкі квантавай тэлепартацыі (сумесна з Дэйвідам Ўайнландам).

## Біяграфія
Сэрж Арош нарадзіўся 11 верасьня 1944 году ў Касаблянцы. Бацька Сэржа Альбэрт Арош (; 1920—1998) — мараканец, нарадзіўся ў Маракешы і працаваў юрыстам. Дзявочае прозьвішча маці Валянціны Арош (; 1921—1998) — Рублёва, яна нарадзілася ў Адэсе ў сям’і габрэяў, якая пераехала ў Парыж напачатку 1920-х, працавала настаўніцай. Сэрж Арош жыў у Марока да 1956 году і пасьля таго, як закончыўся францускі пратэктарат, пераехаў у Францыю. Вучыўся ў вышэйшай нармальнай школе і ўнівэрсытэце імя П’ера і Мары Кюры ў Парыжы. Ад 1967 да 1975 працаваў ў Нацыянальным Цэнтры навуковых дасьледаваньняў (CNRS) дасьледчыкам. На працягу аднаго году ад 1972 да 1973 працаваў на пасадзе запрошанага дасьледчыка ў Стэнфардзкім ўнівэрсытэце ў камандзе Артура Шаўлоў. У 1975 годзе ўладкаваўся прафэсарам ва Унівэрсытэт П’ера і Мары Кюры. Адначасова выкладаў у іншых установах: Політэхнічнай школе ў Парыжы (1973—1984), Гарвардзкім унівэрсытэце (1981), Ельскім унівэрсытэце (1984—1993; не ў штаце) ды Кансэрваторыі мастацтваў ды рамёстваў (2000). Ад 1994 да 2000 году ўзначальваў катэдру фізыкі Вышэйшай нармальнай школы. У 1996 годзе разам з калегамі па Вышэйшай нармальнай школе экспэрымэнтальна даказаў зьяву квантавай дэкагерэнцыі. Зараз Сэрж Арош жыве ў Парыжы і працуе ў Калеж дэ Франс, дзе кіруе дасьледаваньнямі ў галіне квантавай фізыкі. Прафэсар катэдры квантавай фізыкі ў Калеж дэ Франс. У 1988 годзе стаў сябрам Амэрыканскага Фізычнага таварыства, у 1990 г. стаў сапраўдным сябрам гэтага таварыства. У 1988 годзе ўзнагароджаны Прэміяй Айнштайна ў галіне лязэрнай навукі (катэгорыя дасьледчыкаў у прамысловасьці і ўнівэрсытэтах). У 1992 г. атрымаў узнагароду імя Гумбальта (Нямеччына). Ён уваходзіць у склад Акадэміі навук Францыі (ад 1993) і зьяўляецца кавалерам ордэну Ганаровага Легіёну (ад 2007). У 2010 годзе абраны сябрам Нацыянальнай Акадэміі навук ЗША. Ён жанаты на сацыёлягу Кладзін Арош (, дзявочае прозьвішча Зэлігсон (), таксама дачцы габрэйскіх эмігрантаў з Расеі. У іх ёсьць двое дзяцей. Сэрж Арош прыходзіцца дзядзькам францускаму сьпеваку і актору Рафаэлю Арошу ().

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 

Катэгорыя:Францускія фізыкі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёну
Катэгорыя:Сябры Францускай акадэміі навук
Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне фізыкі
Дуглас

**Дуглас** () — горад на поўдні Ірляндыі.

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Ірляндыі
Эніс

**Эніс** () — горад на захадзе Ірляндыі.

## Гарады-пабрацімы
Эніс мае 4 гарады-пабрацімы:

## Вонкавыя спасылкі
* Мескае насельніцтва

Катэгорыя:Гарады Ірляндыі
Сьпіс гарадоў Вугоршчыны

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Вугоршчына|Вугоршчыны]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 50 000 чалавек па стане на 1 студзеня 2014 году. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* City Population
Філы (касьмічны апарат)

**«Філы»** () — рабатызаваны спускальны апарат Эўрапейскага касьмічнага агенцтва, які суправаджаў касьмічны апарат «Разэта» да моманту пасадкі на камэту Чурумаў — Герасіменка (67P) цягам больш як дзесяцігадовага палёту ад Зямлі. 12 лістапада 2014 спускальны апарат упершыню ў гісторыі прызямліўся на ядро камэты. З дапамогай сваіх інструмэнтаў «Філы» мусяць зрабіць здымкі з паверхні камэты і правесьці першы аналіз на камэце з мэтай высьвятленьня ейнага складу. Пасадка і дзейнасьць апарату зьдзяйсьняецца з Цэнтру кіраваньня палётамі ў нямецкім Дармштаце.

Назва пасадачнага модулю паходзіць ад востраву Філы на Ніле, дзе быў выяўлены абэліск, які нароўні з Разэцкім камянём быў вывучаны дзеля расшыфраваньня эгіпецкіх герогліфаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Місія «Разэты»
* Відэа спуску на камэту

Катэгорыя:Спускальныя апараты
Катэгорыя:Дасьледаваньне камэтаў
Катэгорыя:Эўрапейскае касьмічнае агенцтва
Прэзыдэнт Ічкерыі

**Прэзыдэнт Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя** — кіраўнік Чачэнскай рэспублікі Йчкерыя. Выбіраўся грамадзянамі ЧРІ на прамых выбарах на 5 гадоў. Меў права выбіраць службоўцаў на дзяржаўныя пасады выканаўчай улады, а таксама іх звальняць. Сярод ім прызначаемых службоўцаў былі сябры ўраду ЧРІ. Быў найвышэйшым ваяводам. Яго загады былі абавязковыя для ўсіх вайсковых ЧРІ. Прадстаўляў ЧРІ па-за межамі краіны, меў права весьці перамовы й падпісваць дагаворы, але яны ўступалі ў сілу толькі пасьля ўхвалы Соймам ЧРІ. Пры прэзыдэнце ЧРІ дзейнічалі Вышэйшая прэзыдэнцкая рада, Рада бясьпекі. У выпадку сьмерці або немагчымасьці выкананьня сваіх абавязкаў (гэта рашаў Сойм) яго паўнамоцтвы пераходзілі да ягонага намесьніка.

## Сьпіс прэзыдэнтаў ЧРІ
* Джахар Мусаевіч Дудаеў (27 кастрычніка 1991 — 21 красавіка 1996)
* Зэлімхан Абдулмусьлімавіч Яндарбіеў (в. а., 22 красавіка 1996 — 27 студзеня 1997)
* Аслан Аліевіч Масхадаў (27 студзеня 1997 — 8 сакавіка 2005)
* Абдул Халім Абдусаламавіч Садулаеў (8 сакавіка 2005 — 17 чэрвеня 2006)
* Доку Ўмараў (ад 17 чэрвеня 2006 — 30 кастрычніка 2007).

### Цяперашні кіраўнік
* Ахмед Халідавіч Закаеў — кіраўнік ураду ЧРІ з 22 лістапада 2007 году й па сёньняшні час.

Катэгорыя:Прэзыдэнты Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя
Парлямэнт Чачэніі

**Парлямэнт Чачэніі** — найвышэйшы прадстаўнічы орган Чачэніі, Расея.

## Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя
**Парлямэнт Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя** — найвышэйшы заканадаўчы орган у ЧРІ. Выбіраўся грамадзянамі ЧРІ на 5 гадоў. Выбары адбываліся па акругах, на якіх выбіраўся дэпутат. Чалавек лічыўся выбраным на пасаду дэпутата, калі за яго прагаласавала больш за палову ад выбарцаў.

Меў права прыманьня законаў, зьмяняць або адмяняць Асноўны закон ЧРІ. Таксама мог ухваляць склад ураду ЧРІ, склад Вярхоўнага суду ЧРІ і судзьдзяў у раёнах ЧРІ. Парлямэнт прызначаў кіраўнікоў раёнаў і Галоўнага пракурора ЧРІ.

Катэгорыя:Чачэнія
Залаэгерсэг

**Залаэгерсэг** () — горад на захадзе Вугоршчыны. У горадзе разьмешчаны футбольны клюб «Залаэгерсэг».

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Вугоршчыны
Чэмпіянат Харватыі па футболе

**Чэмпіянат Харватыі па футболе** — футбольныя спаборніцтвы Харватыі, якія падзяляюцца на герархію лігаў і складаюцца з чатырох дывізіёнаў. На вяршыні сыстэмы знаходзіцца першая ліга.

## Сыстэма
Букавіна (неадназначнасьць)

Назву **Букавіна** маюць:

* Букавіна — гістарычная назва тэрыторыі, якая ўключае ўсход і цэнтар сучаснае Чарнавіцкае вобласьці Украіны (Паўночная Букавіна) і вобласьць Сучава ў Румыніі (Паўднёвая Букавіна)
* Букавіна — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Сакалянка (неадназначнасьць)

Назву **Сакалянка** маюць:

* Сакалянка — рака ў Талачынскім і Аршанскім раёнах Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Адроў, басэйн Дняпра
* Сакалянка — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці
* Сакалянка — гістарычны раён Менску, разьмешчаны ў паўднёвай частцы места, на правым беразе Сьвіслачы
Зборная Альбаніі па футболе

**Зборная Альбаніі па футболе** — прадстаўляе Альбанію на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца Фэдэрацыя футболу Альбаніі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Альбаніі

Катэгорыя:Альбанскі футбол
Альбанія
Камісар Рэкс

**Камісар Рэкс** () — дэтэктыўны працэдурал-драма, які першапачаткова здымаўся ў Аўстрыі ад 1994 да 2004 году і адноўлены ў Італіі ў 2008 годзе.

Катэгорыя:Аўстрыйскія тэлесэрыялы
Катэгорыя:Італьянскія тэлесэрыялы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе
Камэта Чурумава — Герасіменкі

**Камэ́та Чуру́мава — Герасіме́нка**, ці афіцыйна **67P/Чурумава — Герасіменка** () — кароткапэрыядычная камэта з пэрыядам звароту 6,6 гадоў.

## Адкрыцьцё

Камэта Чурумава — Герасіменка была адкрытая 23 кастрычніка 1969 року Клімам Чурумавым у Кіеве на фотапласьцінках іншай камэты — 32P/Комас Сола, зьнятых Сьвятланай Герасіменка у верасьні ў Алма-Ацінскай абсэрваторыі (першы здымак, на якім бачная камэта, быў зьняты 20 верасьня 1969). Ён выявіў яшчэ адну камэту бліжэй да краю фатаздымку, аднак спачатку палічыў яе фрагмэнтам камэты Комас Сола. Пры вывучэньні наступных фатаздымкаў было высьветлена, што гэты аб’ект рухаўся па іншай траекторыі і такім чынам зьяўляецца самастойнай камэтай.

## Гісторыя вывучэньня

Пры разьліках траекторыі камэты Чурумава — Герасіменка было выяўлена, што яе арбіта неаднаразова зьмянялася. Да 1959 року пэрыгелі камэты знаходзіўся на адлегласьці каля 2,7 а. а. ад Сонца. Затым у выніку гравітацыйнага ўзьдзеяньня Юпітэру гэтая адлегласьць скарацілася да 1,29 а. а., якой і застаецца па гэты дзень.

12 сакавіка 2003 у рамках падрыхтоўкі місіі ЭКА «Разэта» з дапамогай касьмічнага тэлескопу «Габл» былі зробленыя фатаздымкі камэты, паводле якіх быў пабудаваны ейны трохмерны малюнак. Былі вызначаны памеры ядра камэты — 3×5 км.

2 сакавіка 2004 року стартаваў касьмічны апарат «Разэта», галоўнай мэтай якога зьяўляецца вывучэньне камэты Чурумава — Герасіменка. Апарат дасягнуў камэты ўлетку 2014 року. Ад яго аддзяліўся спускальны апарат «Філы», які зьдзейсьніў пасадку 12 лістапада 2014 а 19:05 паводле беларускага часу.

Месца пасадкі зонду на «галаве» каметы, зацьверджанае 14 кастрычніка 2014, атрымала назву «Агількія» () — па назове востраву на Ніле, на які былі перанесены культавыя старажытнаэгіпецкія збудаваньні з востраву Філы перад затапленьнем апошняй пры будаўніцтве Асуанскай плаціны.

«Разэта» запісала незвычайныя ваганьні магнітнага поля камэты, якія пасьля паскарэньня ў 10 тысяч разоў былі ператвораныя ў гук, даступны чалавечаму вуху.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Камэта 67P на «Kronk’s Cometography»
* Камэта 67P/Чурумава — Герасіменка на «ESA/Hubble»
* 
* Альбом Эўрапейскага касьмічнага агенцтва для місі «Разэта» на flickr

Катэгорыя:Камэты
Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1969 годзе
Шопран

**Шопран** () — горад на захадзе Вугоршчыны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* City Population

Катэгорыя:Гарады Вугоршчыны
Вэспрэм

**Вэ́спрэм** () — горад на захадзе Вугоршчыны.

## Спорт
У горадзе разьмяшчаецца гандбольны клюб «Вэспрэм».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* City Population
Сьпіс гарадоў Нямеччыны

**Сьпіс [[горад|гарадоў]] [[Нямеччына|Нямеччыны]] паводле колькасьці насельніцтва**. У сьпіс уключаныя гарады з насельніцтвам ня менш за 200 000 чалавек па стане на 31 сьнежня 2013 году. Колькасьць насельніцтва прыводзіцца адносна названага гораду без уліку пасяленьняў, якія складаюць яго прыгарады.

## Сьпіс

## Вонкавыя спасылкі
* City Population
Эрфурт

**Эрфурт** () — горад у цэнтры Нямеччыны. У Эрфурце знаходзіцца вышэйшая духоўная сэмінарыя «Сьвятога Альбрыхта Вялікага». Горад — радзіма нямецкага сацыёляга Макса Вэбэра ды футбаліста Клемэнса Фрыца.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* City Population 

Катэгорыя:Гарады Нямеччыны
Эрфурт
Крэфэльд

**Крэфэльд** () — горад на захадзе Нямеччыны.

## Гарады-сябры
* Дункерк, Францыя

## Асобы
* Ральф Гютэр — кампазытар, удзельнік і адзін з заснавальнікаў гурта Kraftwerk
* Даніель Піета — нямецкі хакеіст

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* City Population

Катэгорыя:Гарады Паўночнага Райну — Вэстфаліі
Обэргаўзэн

**Обэргаўзэн** () — горад на захадзе Нямеччыны. У горадзе праводзіцца Міжнародны кінафэстываль кароткамэтражнага кіно.

## Вонкавыя спасылкі
* City Population 

Катэгорыя:Гарады Нямеччыны
Катэгорыя:Гарады Паўночнага Райну — Вэстфаліі
Ростак

**Ростак** () — горад на поўначы Нямеччыны. У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб Ганза Ростак.

## Вонкавыя спасылкі
* City Population 

Катэгорыя:Гарады Нямеччыны
Катэгорыя:Гарады Мэкленбургу — Пярэдняй Памяраніі
Парк цёмнага неба

**Парк цё́мнага не́ба** — тэрыторыя, звычайна вакол абсэрваторыі, на якой адсутнічаюць штучныя засьмечвальнікі сьвятла. Прызначэньне паркаў цёмнага неба — у прапагандзе астраноміі. Паколькі розныя краіны распрацоўвалі свае праграмы незалежна, такія тэрыторыі называюцца па-рознаму: *заказьнікамі*, *запаведнікамі* або *паркамі*. Міжнародная асацыяцыя цёмнага неба (МАЦН) пераважна карыстаецца тэрмінам *заказьнік*.

Першы стала дзеючы парк быў заснаваны ў 1999 року ў Торанс Барэнс (Антарыё, Канада), хоць ахоўныя зоны вакол абсэрваторыяў існавалі і задоўга да ягонага зьяўленьня.

## Паркі, заказьнікі і запаведнікі цёмнага неба

## Глядзіце таксама
* Скотабіялёгія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Парк цёмнага неба Ізэра
* Парк цёмнага неба Поланіны
* Парк цёмнага неба Торанс Барэнс


Катэгорыя:Ахоўныя прыродныя тэрыторыі
Катэгорыя:Ахова прыроды
Еўле

**Еўле** () — горад у Швэцыі, у ляндскапе Естрыкляндзе. Цэнтар камуны Еўле і лэну Еўлеборгу. Разьмешчаны пры ўпадзеньні ракі Гаўлеанў ў Еўлеўскую бухту Батнічнага заліву. За 15 км на паўднёвы ўсход ад Еўле знаходзіцца вусьце ракі Дальэльвэну. Насельніцтва гораду на 31 сьнежня 2015 году — 74 884 чалавекі.

## Гісторыя
Упершыню Еўле згадваецца ў 1413 годзе. У 1446 атрымаў гарадзкія прывілеі. Еўле служыў партовым горадам для прамысловага раёну Бэргсьляген. У час Вялікай Паўночнай вайны, у 1719 годзе, Еўле здолеў пазьбегнуць лёсу іншых усходняшвэдзкіх гарадоў, а менавіта — быць спаленым і разрабаваным расейцамі, бо абаронцы гораду адбілі некалькі расейскіх атак. У XVIII стагодзьдзі горад меў станоўчае эканамічнае разьвіцьцё. У 1792 у мясцовым замку кароль Густаў III склікаў апошні раз у сваім жыцьці рыксдаг. У XIX стагодзьдзі Еўле быў важным прамысловым цэнтрам, але пачынаючы з XX стагодзьдзя паступова страціў сваё значэньне.

## Славутасьці

* Замак Еўле (першапачаткова заснаваны ў 1583)
* Царква Сьвятой Тройцы (1654)
* Квартал Стары Еўле
* Музэй лэну Еўлеборг
* Швэдзкі чыгуначны музэй
* Тэатар Еўле (пабудаваны ў 1878)
* Еўлеўскі казёл — вялізная саламяная фігура Каляднага казла, якую з 1966 штогод усталёўваюць на Замкавым пляцу. Вядомасьць набыў праз тое, што казла амаль штогод спальваюць вандалы, нягледзячы на спробы ўладаў захаваць фігуру.

## Спорт
У горадзе разьмяшчаецца футбольны клюб «Ефле».
Гапаэль Пэтах-Тыква

«**Гапаэль**» — ізраільскі футбольны клюб з гораду Пэтах-Тыквы. Заснаваны ў 1934 годзе. Шасьціразовы чэмпіён Ізраілю, двухразовы ўладальнік Кубка Ізраілю.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Пэтах-Тыква‎
Варанцэвічы (аграгарадок)

**Варанцэ́вічы** — аграгарадок у Беларусі, адміністрацыйны цэнтар Воўкавіцкага сельсавету Талачынскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Варанцэвічы датуецца 1501 рокам. У 1567 року мястэчка належала Ю. Радзівілу й уваходзіла ў склад Аршанскага павету Вялікага Княства Літоўскага. Пасьля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 року вёска апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі.

У XIX стагодзьдзе мястэчка належала шляхцічам Воўк-Ланеўскім. Па стане на 1886 рок у Варанцэвічах налічвалася 8 двароў і 33 жыхары, была багадзельня, праваслаўная прыходзкая царква. У 1887 року была адчыненая прыходзкая школа. На пачатку XХ стагодзьдзя ў мястэчку ўжо налічвалася 23 двары й пражывала больш за 100 жыхароў. У 1924 року ў Варанцэвічах было ўжо 145 жыхароў. У школе навучалася каля 100 вучняў.

Ёсьць Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы садок і ўчастковая больніца.

## Насельніцтва
* 2010 год — 224 чалавекі
* 1999 год — 264 чалавекі

## Крыніцы


Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёну
Яніна

Назву **Яніна** маюць:

* Яніна — жаночае імя
* Яніна — возера ў Грэцыі
* Яніна — горад у Грэцыі
* Яніна — вёска ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Пака Алькасэр

**Франсіска «Пака» Алькасэр Гарсія** (;  30 жніўня 1993 году, Тарэнт, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, нападнік. Былы гулец нацыянальнай зборнай Гішпаніі.

## Кар’ера
### Клюбная
Пака зьяўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі клюбу «Валенсія». Алькасэр выдатна праводзіў гульні за рэзэрвовую каманду клюбу, а 11 лістапада 2010 году зьявіўся ў асноўным складзе на матчы на кубак Гішпаніі супраць «Лягроньесу».

12 жніўня 2011 году пасьля таго як Пака забіў апошні гол у браму «Ромы» ў таварыскім матчы (3:0), ягоны бацька, які прысутнічаў на гульні ў якасьці гледача, зьведаў інфаркт міякарда. Незважаючы на дапамогу з боку мэдыкаў празь некаторы час бацька футбаліста памёр ва ўзросьце 44 гадоў.

14 студзеня 2012 году гулец дэбютаваў за клюб у Ля Лізе, выйшаўшы на замену Сафіяну Фэгулі на апошнія 20 хвілінаў матчу супраць «Рэал Сасьедаду». Сэзон 2012—2013 гадоў малады футбаліст правёў у арэндзе ў клюбе «Хэтафэ».

### Міжнародная
29 жніўня 2014 году Алькасэр быў выкліканы галоўным трэнэрам зборнай Гішпаніі Вісэнтэ дэль Боске на матчы супраць зборнай Францыі і Македоніі. 4 верасьня гулец дэбютаваў за нацыянальную каманду пасьля таго як выйшаў на пляцоўку замест Дыегу Косты ў сярэдзіне другога тайму.

## Дасягненьні
**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2018
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2017, 2018

**«Барусія»**:
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2019

**«Вільярэал»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2021

**«Шарджа»**:
* Уладальнік Кубка прэзыдэнту ААЭ: 2022, 2023
* Уладальнік Супэркубка ААЭ: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце ФК «Валенсія»
* Профіль на Futbolme
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Еўле (камуна)

**Е́ўле** () — камуна на ўсходзе Швэцыі, у лэне Еўлеборг, у ляндскапе Естрыклянд. Насельніцтва 103 532 чалавекі (31.12.2023) — васямнаццатая паводле колькасьці жыхароў камуна Швэцыі (зь дзевятнаццаці камунаў у якіх насельніцтва перавышае 100 000 чалавек). Плошча 1 782,41 км². Галоўны горад — Еўле.

## Крыніцы

Катэгорыя:Камуны лэну Еўлеборг
Роллік’с (гурт)

**Ро́ллік’с** або **Ро́льлікс** — украінскі рок-гурт, які ўзьнік у 2001 годзе ў Хэрсоне, Украіна. Му́зыка гурту вылучаецца яскравай энэргетыкай. Крытыкі параўноўваюць «Роллік'с» з такімі культавымі гуртамі, як Linkin Park і P.O.D.. Музы́кі сябруюць зь беларускім гуртом Sciana. Вынікам супольнай творчасьці стала песьня «Беларусь-Украіна».

## Дыскаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Роллік'с — Бій-Бій — SoundCloud

Катэгорыя:Украінскія рок-гурты
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Гурты Хэрсону