open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Залужані (аэрапорт)

**Залужані** (), поўная назва **Аэрапорт Баня-Лука — Залужані** () — басьнійскі рэкрэацыйны аэрапорт, што месьціцца ў паўночным прыгарадзе гораду Баня-Лука (сталіца Рэспублікі Сэрбской), у мястэчку Залужані. Рэгулярныя рэйсы не прымае.

## Здарэньні
* 20 траўня 2012 году разьбіўся самалёт Cessna 182 парашутнага клюбу Баня-Лукі «Свети Илия». Усе пяць чалавек — пілёт, інструктар па скачкам з парашутам і тры добраахвотнікі — загінулі. Урад Рэспублікі Сэрбскай абвесьціў 25 траўня 2012 году днём жалобы.

## Глядзіце таксама
* Баня-Лука (аэрапорт)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце KLS2 

Катэгорыя:Аэрапорты Босьніі і Герцагавіны
Максім Лукашэвіч

**Максім Лукашэвіч** ( 28 сакавіка 1992 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у родным Койданаве, аднак ужо юнаком трапіў у футбольную школу «Зьмена» (пазьней «Менск»). З 2009 году выступаў за клюбны дубль. У 2012 годзе пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 11 чэрвеня 2012 году ў матчы супраць гарадзенскага «Нёмана», выйшаўшы на замену ў другім тайме пры ліку 4:1, аднак пасьля гэтага сталічныя футбалісты прапусьцілі тры галы, і матч скончыўся ўнічыю 4:4. Пазьней згуляў яшчэ толькі адзін матч за асноўны склад. У другой палове 2012 году гуляў за фарм-клюб «Менск-2», пасьля чаго пакінуў «Менск».

У пачатку 2013 году перабраўся ў Летуву, стаўшы гульцом таўроскага «Таўрасу», які ачоліў беларускі адмысловец Аляксандар Бразевіч. Паводле вынікаў сэзону 2013 году «Таўрас» страціў месца ў А-лізе. У першай палове 2014 году гуляў за «Рэчыцу-2014» у беларускай Першай лізе пад кіраўніцтвам Бразевіча, пасьля чаго вярнуўся ў «Таўрас», за які выступаў ужо ў Першай лізе Летувы. У 2015—2017 працягваў выступаць у Першай лізе Летувы, гуляючы за «Шылуце» і «Палангу». Паводле вынікаў сэзону 2017 году «Паланга» перамагла ў другім дывізіёне і прабілася ў A-лігу, аднак Максім у сярэдзіне сэзону пакінуў каманду і стаў гульцом клайпедзкага «Караласа». За тры гады забіў у Першай лізе 59 галоў.

У студзені 2018 году прыбыў на прагляд у гарадзенскі «Нёман» і ў лютым падпісаў зь ім кантракт. У першай палове сэзону 2018 году нярэдка выходзіў у пачатковым складзе, але пазьней пачаў радзей зьяўляцца на полі, выступаючы за дубль. У лістападзе 2018 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам». У сэзоне 2019 году гуляў пераважна за дублюючы склад, зрэдку зьяўляючыся ў асноўнай камандзе. У сьнежні 2019 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Нёман». У пачатку 2020 году праходзіў прагляд у «Віцебску», але беспасьпяхова. У сакавіку 2020 году стаў гульцом славацкага клюбу «Сьвіднік», аднак гэтак і не згуляў за яго. У ліпені 2020 году вярнуўся ў Беларусь, папоўніўшы склад «Смаргоні», дзе рэгулярна зьяўляўся на полі.

У лютым 2021 году стаў гульцом рагачоўскага «Дняпра», які хутка зьмяніў назву на «Макслайн», а ў чэрвені таго ж году зноў апынуўся ў Летуве, далучыўшыся да клайпедскага «Няптунаса». Выступаў у камандзе да канца сэзону 2021 году.

### Міжнародная
У сакавіку 2009 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) ў элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы. Улетку 2012 года выступаў за зборную Беларусі (да 20 гадоў).

## Статыстыка

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Саша Чаджа

**Саша Чаджа** (; нарадзілася 13 ліпеня 1989 году ў Сараеве) — сэрбская баскетбалістка, якая гуляе на пазыцыі атакуючага абаронцы ў турэцкім клюбе «Істанбул Юнівэрсытэсі» (Турэцкая ліга); чэмпіёнка Эўропы 2015 году ў складзе зборнай Сэрбіі.

## Кар’ера гульца
### Клюбная
Прафэсійную кар’еру Саша пачала ў 2006 годзе ў баскетбольным клюбе «Младзе Краішнік» з Баня-Лукі, зь якім выйграла Кубак Рэспублікі Сэрбскай. Потым яна выступала за сараеўскі «Жалезьнічар», выйграўшы двойчы чэмпіянат Босьніі і Герцагавіны і адзін раз кубак Босьніі і Герцагавіны. У 2009 годзе перабралася ў сэрбскі чэмпіянат у каманду «Хемафарм» (цяпер «Вршац»), зь якой выйграла двойчы Кубак Сэрбіі (Мілана Цігі Васоевіча) у 2010 і 2012 гадах. У 2013 годзе ў складзе «Партызану» Саша перамагла ў чэмпіянаце Сэрбіі, Кубку Сэрбіі і Міжнароднай жаночай баскетбольнай лізе. Сэзон 2013/2014 правяла ў румынскай камандзе «Альба-Юлія», сэзон 2014/2015 — у турэцкай «Чанык Бэледые», з 2015 да 2017 гуляла за «Істанбул Юнівэрсытэсі». З 2017 — за турэцкі «Мэрсін БСБ СК».

### У зборнай
Саша прыцягвалася ў моладзевыя зборныя Босьніі і Герцагавіны, аднак пазьней вырашыла гуляць менавіта за Сэрбію. Так яна трапіла ў зборную Сэрбіі на чэмпіянат Эўропы 2013 году, дзе і дэбютавала на буйных турнірах. Ва ўсіх 9 гульнях, якія правялі сэрбкі, Саша набрала 33 пункты (зь іх 11 у гульні супраць Турэччыны і 10 супраць Гішпаніі), аформіла 18 падбораў і зарабіла 18 асабістых заўваг. На чэмпіянаце сьвету 2014 году Сэрбія дайшла да стадыі чвэрцьфіналу: Саша згуляла ў 6 гульнях з 7, набрала 22 балы (па 6 балаў у гульнях з Кітаем, Турэччынай і Анголай), аформіла 10 падбораў і зарабіла 11 асабістых заўваг. На пераможным для Сэрбіі чэмпіянаце Эўропы 2015 Саша згуляла ўсяго 6 гульняў з 10, не гуляла ў апошніх трох, набрала адзінае ачко ў матчы супраць Харватыі, аформіла 7 падбораў і зарабіла 7 асабістых заўваг. Перамога Сэрбіі на жаночым чэмпіянаце Эўропы стала першай для жаночай зборнай і дазволіла ім згуляць на Алімпійскіх гульнях упершыню ў гісторыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце Эўрабаскету
* Профіль на сайце FIBA

Катэгорыя:Сэрбскія баскетбалісткі
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году
ГП-34

**ҐП-34** (Азначнік ГРАК — **6Г34**) — 40-мм падрульны гранатамёт, распрацаваны канструктарскім бюро «Іжэўскага машынабудаўнічага завода».

## Гісторыя

Падрульны ґранатамёт ҐП-34 быў распрацаваны на ґрунце вайсковага ґранатамёта ҐП-30 «Абутак» ў пачатку 2000-х гадоў у канструктарскім бюро «Іжмаш».
Кіраваў ґрупаю распрацоўшчыкаў галоўны канструктар па пальнай зброі Мікалай Безбародаў. Новы ґранатамёт (дарэчы першы і адзіны, распрацаваны на Іжмаш) распрацаваны як канкурэнт тульскаму ҐП-30М «Абутак» і прызначаны для ўстаноўкі на аўтаматах калібраў 5,45, 5,56 і 7,62 мм вытворчасьці Канцэрна «Калашнікаў»: АК-47, АК-74 (АКС-74), АК-74М, АКМ (АКМС), АК-101, АК-103, АК-107, АК-108, АН-94, АЕК-971 і АК-12.

40 мм падрульны ґранатамёт ҐП-34 вырабляецца ў Іжэўску на ААТ «Канцэрн" Калашнікаў "». Стаіць на ўзбраеньні ЎС і МУС Расейскае Фэдэрацыі, пастаўляецца на экспарт.

## Апісаньне

ҐП-34 канструктыўна паўтарае свайго папярэдніка - ҐП-30, прынятага на ўзбраеньне ў 1989 годзе. Мадэрнізацыя ґранатамёта была ажыцьцёўлена каб павысіць надзейнасьць і бясьпеку канструкцыі. Так, дзякуючы зьменам, занесеным у запальны мэханізм, была ліквідаваная магчымасьць збояў. Палепшаны экстрактар ґранатаў (забясьпечвае надзейную працу пры забруджваньні і экстрэмальных тэмпэратурах), акрамя таго, уведзены дадатковы мэханізм, які забясьпечвае бясьпеку пры зараджаньні (ня тое) ґранаты. Унесеныя зьмены ў прыцэльныя прыстасаваньні: быў уведзены мэханізм паправак на дэрывацыі, а сам прыцэл разьмешчаны з правага боку. Для старльбы з ҐП-34 выкарыстоўваюцца 40 мм ґранаты (стрэлы) рознага прызначэньня. Асноўнымі боепрыпасамі зьяўляюцца САГ-25 и САҐ-25М з аскепкавымі ґранатамі; САҐ-25П и САҐ-25ПМ з аскепкавымі «падскокваючымі» ґранатамі.

## Глядзіце таксама
* ГП-25
* ГП-30
* САГ-25
* Сьпіс гранатамётаў

## Вонкавыя спасылкі
* апісаньне ґранатамёта на сайце вытворцы

Катэгорыя:Падрульныя гранатамёты
Катэгорыя:Гранатамёты
Катэгорыя:Гранатамёты Расеі
Рэмігіюс Шымашус

**Рэмі́гіюс Шыма́шус** (; нарадзіўся 12 студзеня 1974 году, Таўрогі, Летувіская ССР, СССР) — летувіскі палітычны дзяяч, юрыст, чалец Сойму з 2012 па 2016 год, міністар юстыцыі з 2008 па 2012 год, правазнаўца, эканаміст. З 2015 году зьяўляецца мэрам Вільні.

## Біяграфія
Рэмігіюс скончыў юрыдычны факультэт Віленскага ўнівэрсытэту. Затым ён праходзіў навучаньне як дактарант унівэрсытэта Міколаса Ромэрыса. 17 верасьня 2002 году абараніў дысэртацыю на тэму «Прававы плюралізм», такім чынам стаўшы доктарам юрыдычных навук. З 2002 да 2005 гады Шымашус працаваў у якасьці лектара па прававой тэорыі катэдры прававой тэорыі юрыдычнага факультэта ўнівэрсытэту Міколаса Ромэрыса.

З 2005 да 2008 году ён зьяўляўся выкладчыкам у галіне тэорыі права катэдры прававой тэорыі і прававой гісторыі юрыдычнага факультэта ў Віленскім ўнівэрсытэце. З 1995 году па сьнежань 2008 году Рэмігіюс зьяўляўся экспэртам права, эканамістам Летувіскага інстытута свабоднага рынку, а з 9 траўня 2006 году працаваў прэзыдэнтам інстытуту. З 9 сьнежня 2008 году да сьнежня 2012 году быў міністрам юстыцыі ва ўрадзе Андруса Кубілюса. Ён быў вылучаны партыяй «Рух лібэралаў Летувіскай Рэспублікі».

У 2015 годзе быў абраны мэрам Вільні. Гэта былі першыя прамыя выбары мэраў у Летуве. У першым туры Шымашус набраў 33,96% галасоў, у былога мэра Артураса Зуокаса было 18,05%, у старшыні «Выбарчай акцыі палякаў Летувы» Вальдэмара Тамашэўскага — 16,96%. У другім туры Рэмігіюс атрымаў перамогу, набраўшы 60,89% галасоў, у той час як за Зуокаса прагаласавалі 37,93% выбаршчыкаў.

У чэрвені 2016 году сябры партыі «Рух лібэралаў» абралі Рэмігіюса старшынём партыі на пазачарговым зьезьдзе. У другім туры Шымашус перамог Гентвіласа, набраўшы 53,69% галасоў.

На парлямэнцкіх выбарах у Летуве ў 2016 годзе партыя «Рух лібэралаў» пад кіраўніцтвам Шымашуса заняла чацьвёртае месца, атрымаўшы 9,45%, то бок  атрымала ў сваё распараджэньне 14 мандатаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Асабістая афіцыйная старонка
* Прафайл на партале Delfi

Катэгорыя:Нарадзіліся 12 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1974 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Таўрогах
Катэгорыя:Летувіскія палітыкі
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Летувіскай Рэспублікі
Катэгорыя:Мэры Вільні
Аляксандар Ісачоў

**Алякса́ндар Анато́льевіч Ісачо́ў** (, г.п. Азарычы Каленкавіцкага раёну Гомельскай вобласьці — ) — беларускі жывапісец. Прафэсыйнай мастацкай адукацыі не атрымаў. Жыў пераважна ў г. Рэчыца Гомельскай вобласьці. У 1973 працаваў у Ленінградзе, дзе склаўся як мастак пад уплывам нефармальнага мастацкага асяродзьдзя. Працаваў у сюрэалістычнай манеры. Аўтар карцін на біблейскія («Рахіль», «Майсей», абодва 1976; «Укрыжаваньне», 1977; «Андрэй Першазваны», 1980; «Ісус Хрыстос», 1983; «Іакаў», 1985; «Прарок», 1987) і міталягічныя («Пэрсэфона», 1984-85; «Дрыяда», 1985-87) тэмы, партрэтаў («Аўтапартрэт», 1986-87), нацюрмортаў («Нацюрморт зь люстэркам» з сэрыі «Магія», 1982 ды інш.). Работам уласьцівы лесіровачная манэра пісьма, скрупулёзная прапрацоўка дэталяў, імкненьне да сымбалічнасьці ды мэтафарычнасьці («Маленьне на чашу», 1981; «Магія», 1983-84; «Алегорыя мастацтва», 1983-87; «Ля крыніцы», 1987). У 1988 на кінастудыі «Беларусьфільм» пра Ісачова зьняты фільм «Ня плачце па мне» (рэжысэр А. Алай).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Ісачоў Аляксандар. //  С. 329.

Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Сымбаль драму

**Сы́мбаль дра́му**, таксама **знак дра́му**  — кароткае пазначэньне нацыянальнай валюты Армэніі. Уяўляе сабою перакрэсьленую дзьвюма гарызантальнымі лініямі вялікую літару **[[Да (літара)|Դ]]** (d), якая сустракаецца толькі ў армянскім альфэбце й зь якой пачынаецца слова «драм» (), якая пазначае нацыянальную грашовую адзінку й грошы ў шырокім сэнсе.

Найранейшы дакумэнт, дзе быў скарыстаны знак, датаваны 7 верасьня 1995 годам. Афіцыйнае прызнаьне знака адбылося ў 2001 годзе, у 2003 годзе знак зьмешчаны на рэвэрс 10-тысячнай банкноты; у 2007 годзе ўлучаны Нацыянальным інстытутам стандартаў Армэніі ў стандарт ОСТ 34.001-2006; у 2012 годзе — у стандарт Юнікод (група «Армянскае пісьмо»; ): арыгінальная назва — *Armenian dram sign* ; код — U+058F.

Паводле пастановы тэндэрнай камісіі ЦБ Армэніі афіцыйнымі аўтарамі знака лічацца Карэн Камэндаран і Рубэн Арутчан, якія прапанавалі падобныя эскізы знака.

## Укараненьне й прасоўваньне знака

### Выкарыстаньне на грашовых знаках
У 2003 годзе знак драма быў упершыню разьмешчаны на грашовым знаку — рэвэрсе купюры вартасьцю 10 000 драмаў, паўторныя выпускі якой адбыліся ў 2006 і 2008 гадах.

У 2008 годзе знак драма зьмешчаны на рэвэрсе юбілейнай манэты вартасьцю 5000 драмаў, выпушчанай да 15-годзьдзя нацыянальнай грашовай адзінкі.

### Далучэньне да шрыфтоў і стандартаў
У 2007 годзе Нацыянальны інстытут стандартаў Армэніі прапанаваў папраўку ў стандарт кадаваньня знакаў і літар армянскага альфабэту ў раскладзе клявіятуры АСТ 34.001-2006, замяніўшы словазлучэньне *armdram* на графічную выяву знака. Знак драма пададзены ў стандарце кодам 91.

Пачынаючы з 2008 году пад эгідай Міністэрствы культуры Армэніі й армянскага прадстаўніцтва кампаніі Microsoft праводзяцца конкурсы не-лацінскіх шрыфтоў *Granshan*, у выніку чаго знак драма быў зафіксаваны ў новых армянскіх шрыфтах, абавязковых да ўжываньня ў дзяржаўных установах (гл. падзел «Дадатковыя ілюстрацыі»).

У 2012 годзе знак драма канчаткова зацьверджаны ў міжнародных стандартах Unicode і ISO.

## Дадатковыя ілюстрацыі
* *Angella Poghosova*. Armenian typeface Goga (Granshan-2009)
* *Edik Ghabuzyan*. Armenian font Asparez (Granshan-2009)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Unicode Utilities: ֏
* graphemica.com: ֏
* symbl.cc: ֏
* Pinterest: Dram Sign

Драм
Катэгорыя:Друкарскія знакі
Мацоні

**Мацу́н** (), або **мацо́ні** () — кісламалочны напой армянскага паходжаньня з фэрмэнтаванага малака, традыцыйны элемэнт армянскай і грузінскай нацыянальных кухняў. Шырока пашыраны на Каўказе, у Малой Азіі і на Блізкім Усходзе. Гатуецца з паранага малака кароваў, авечак, коз, буйвалаў ці іх сумесі.

## Этымалёгія
Слова *мацун* (), якое перакладаецца з армянскай мовы як «кіслае малако», паходзіць ад дзеясловаў *манул* () «кіснуць, згортвацца» і *мацуц’анел* () «заквашваць». Лічыцца, што слова паходзіць ад агульнага індаэўрапейскага кораня і мае пашырэньне ў роднасных мовах:  «ёгурт» і  «кіслыя вяршкі». Надалей слова з армянскай мовы трапіла ў шэраг іншых моваў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Matsoni: The Countercultural Yogurt
* Delicious Georgian Cuisine — MATSONI /YOGHURT/ SOUP

Катэгорыя:Грузінскія напоі
Катэгорыя:Армянскія напоі
Катэгорыя:Каўкаская кухня
Катэгорыя:Кваснамалочныя прадукты
Казіс Грынюс

**Казіс Грынюс** (; 17 сьнежня 1866, вёска Сялямос Буда Саснавской воласьці Марыямпальскага павету, Сувалкаўская губэрня — 4 чэрвеня 1950, Чыкага, ЗША) — летувіскі палітык, Прэзыдэнт Летувіскай рэспублікі з 7 чэрвеня па 17 сьнежня 1926 году.

## Прэзыдэнт Летувы

У 1926 годзе III Сэйм абраў Грынюса прэзыдэнтам Летувы, але ўжо праз паўгода ён быў зрынуты Ў выніку перавароту, арганізаванага Антанасам Сьмятонам.

Пасьля працаваў у мэдыцынскіх І дабрачынных арганізацыях.

У пэрыяд нацысцкай акупацыі Летувы падпісаў у 1942 годзе ў пратэст супраць зьнішчэньня жыдоў і быў высланы на год у вёску Ажуолу Буда. Улетку 1944, ратуючыся ад наступу Савецкіх войскаў году зьехаў у Нямеччыну, у 1947 годзе ў пераехаў у ЗША, дзе быў прызнаны ганаровым прэзыдэнтам ЛНКС.

Аўтар прац па батаніцы, мэдыцыне, гісторыі. Перакладаў з польскай і іншых моваў мастацкую і навукова-папулярную літаратуру. Выдаў два тамы ўспамінаў.

У кастрычніку 1994 году яго парэшткі былі перанесены ў Летуву і перапахаваныя ў яго роднай вёсцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Летувы
Катэгорыя:Прэзыдэнты Летувы
Аляксандрас Стульгінскіс

**Аляксандрас Стульгінскіс** (; 26 лютага 1885, Куталяй, Расіенскі павет, Расейская імпэрыя (цяпер Шылельскі раён, Летува) — 22 верасьня 1969, Коўна) — летувіскі дзяржаўны дзеяч, другі прэзыдэнт Летувіскай Рэспублікі ў чэрвені-сьнежні 1920 (выконваў абавязкі) і 21 сьнежня 1922 — 7 чэрвеня 1926.

## Дзяржаўная дзейнасьць
Адзін з заснавальнікаў Партыі хрысьціянскіх дэмакратаў, старшыня яе Цэнтральнага камітэту; фактычны заснавальнік і першы старшыня Саюзу сельскіх гаспадароў Летувы.

Удзельнічаў у Летувіскай канфэрэнцыі 18 — 22 верасьня 1917 году ў Вільні. Быў абраны ў Літоўскую Тарыбу (, *Раду Летувы*). Падпісаў, разам зь іншымі чальцамы тарыбы, Акт незалежнасьці Летувы 16 лютага 1918 году. Кіраваў камісіяй па вяртаньні палонных і сасланых Дзяржаўнай рады.

У кабінэце міністраў з (26 сьнежня 1918 па 12 сакавіка 1919 быў міністрам без партфэля. Ва ўрадзе Пранаса Давідайціса (12 сакавіка 1919 — 12 красавіка 1919) намесьнік прэм’ер-міністра і міністар унутраных спраў, харчаваньня і грамадзкіх работ. Ва ўрадзе Мікаласа Сьляжавічусу 12 красавіка 1919 — 6 кастрычніка 1919 міністар сельскай гаспадаркі і дзяржаўнай маёмасьці.

Сябра Ўстаноўчага сойму (1920 — 1922), яго старшыня і выканаўца абавязкаў прэзыдэнта. I Сэйм (1922) абраў яго прэзыдэнтам Летувіскай Рэспублікі, II Сэйм пераабраў прэзыдэнтам (з чэрвеня 1923 па чэрвень 1926).

## Вайсковы пераварот у Летуве

Старшыня III Сэйму (сьнежань 1926 — красавік 1927), распушчанага прэзыдэнтам Антанасам Сяметанам, у гэтай якасьці фармальна выконваў абавязкі прэзыдэнта на працягу некалькіх гадзін 17 сьнежня 1926 паміж адстаўкай папярэдняга старшыні Сэйму Ёнаса Стаўгайцісу і прызначэньнем на пасаду Сьмятоны.

## Апошнія гады
З 1927 сышоў ад палітычнага жыцьця. Займаўся сваёй гаспадаркай у Крэтынскім павеце. Быў сябрам рады каапэратываў «Летукіс», «Лінас».

13 чэрвеня 1941 году арыштаваны савецкімі ўладамі. Высланы ў Сыбір (станцыя Рэшоты Краснаярскага краю). У 1952 асуджаны на 25 гадоў зьняволеньня, два гады праз вызвалены. Працаваў у Комі АССР кладаўшчыком, камэндантам леспрамгасу, пазьней аграномам у саўгасе.

У 1956 вярнуўся ў ЛССР. Працаваў старшым навуковым супрацоўнікам на садаводчых-агародніцкіх выпрабавальнай станцыі (1957 — 1959).

Пахаваны ў Коўна.

## Крыніцы

Катэгорыя:Міністры Летувы
Катэгорыя:Прэзыдэнты Летувы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Старшыні Сэйму Летувы
Катэгорыя:Памерлі ў Коўне
Віталь Шапятоўскі

**Віталь Шапятоўскі** (нарадзіўся 27 верасьня 1983 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец менскай СДЮШАР-5. Пачынаў кар’еру ў сталічным «Трактары», пазьней выступаў у іншых клюбах ніжэйшых лігаў. У 2003 годзе далучыўся да менскага «Тарпэда-СКА», у складзе якога дэбютаваў у Найвышэйшай лізе. Пазьней выступаў у элітным дывізіёне за «Зорку-БДУ» і «Дарыду», дзе быў гульцом асноўнага складу. У 2008 годзе перайшоў у крывароскі «Крыўбас», аднак ня здолеў замацавацца ва Ўкраіне і на наступны год вярнуўся ў Беларусь, выступаючы за «Нёман» і «Смаргонь». У 2010 годзе дапамог «Гарадзеі» дапамагчы ў Другой лізе, пасьля чаго выправіўся ў Польшчу, дзе гуляў за эльблёнскую «Алімпію». Неўзабаве вярнуўся ў Беларусь, разам зь менскім «Партызанам» выйшаў у Найвышэйшую лігу, але клюб быў расфармаваны.

У 2012—2013 гадах гуляў у Першай лізе за СКВІЧ і «Смаргонь». У пачатку 2014 году далучыўся да навастворанага клюбу «Крумкачы», дзе стаў адным зь лідэраў і ўжо ўлетку перайшоў у першалігавую «Іслач». У 2015 годзе разам зь «Іслаччу» перамог у Першай лізе, але пасьля гэтага пакінуў клюб і сэзон 2016 году пачынаў у сталічным «Тарпэда», аднак пазьней далучыўся да «Прамня». У 2017 годзе ў якасьці асноўнага гульца прывёў сталічны клюб да перамогі ў Першай лізе.

У сакавіку 2018 году падоўжыў кантракт з «Промнем». Пачынаў сэзон 2018 году ў пачатковым складзе, пазьней страціў месца ў аснове. Зь ліпеня 2018 году перастаў зьяўляцца на полі і перакваліфікаваўся ў трэнэра, фактычна завяршыўшы кар’еру.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу СКВІЧ Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Партызан» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Энэргетык»-БДУ Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дарыда» Менскі раён
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крыўбас» Крывы Рог
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Гарадзея»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крумкачы» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Іслач» Менскі раён
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў (2019)
Фуражка галяндца

**Фуражка галяндца** () — пагорак у Прыморскім рэгіянальным парку Летувы каля вёскі , за 2 км на поўнач ад .

Пагорак — парабалічная выдма, створаная Эолавымі адкладамі на марэнавым хрыбце. Мясьціна вымываецца Балтыйскім морам, адкрываючы ў марэне разнастайныя валуны. У выніку на імправізаваным «пляжы» зьбіраецца груда з камянёў. З-за падмыцьця падножжа абрыву зьверху спаўзае грунт.

Доўгі час «Фуражка галяндца» была навігацыйным арыентырам для маракоў і рыбакоў, таму ў пачатку XIX стагодзьдзя тут былі ўсталяваныя пазнакі, а месца нанесенае на мапы. Вяршыня абрыву — добрае месца для назіраньня за птушынымі палётамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Клайпедзкі раён
Вайна ў Абхазіі (1992—1993)

**Вайна ў Абхазіі** — узброены канфлікт у межах Грузіі, які адбываўся ў 1992—1993 гадах.

Прычынай канфлікту стала імкненьне абхаскай палітычнай эліты да незалежнасьці і аддзяленьня ад Грузіі, што адпрэчвала грузінская палітычная эліта. З абхаскага боку акрамя мясцовых вайсковых аддзелаў ваявалі таксама добраахвотнікі з Паўночнага Каўказу (перш за ўсё чачэнцы, інгушы і кабардынцы). Фармальна нэўтральная Расея адкрыта дапамагала абхаскаму боку вайсковай тэхнікай, расейскія войскі ўдзельнічалі ў аблозе Сухумі 1993 году. Вайна завяршылася ваеннай паразай Грузіі, што азначала страту кантролю над рэгіёнам, які фактычна стаў цалкам кантраляваным Расеяй.

Падчас вайны абодва бакі зьдзяйсьнялі злачынствы супраць мірнага насельніцтва. З прычыны паразы грузінскіх войскаў Абхазію пакінула каля 250 тысячаў этнічных грузінаў.

14 траўня 1994 году грузінскі і абхаскі бакі падпісалі ў Маскве «Пагадненьне аб спыненьні агню і разьяднаньні сіл», выпрацаванае ў рамках Жэнэўскіх перамоваў па ўрэгуляваньні канфлікту, якія праходзілі пад кіраўніцтвам Адмысловага пасланьніка Генэральнага сакратара ААН. На падставе гэтага дакумэнту і наступнай пастановы Рады кіраўнікоў дзяржаваў СНД у зоне канфлікту з чэрвеня 1994 году былі разьмешчаныя Калектыўныя сілы СНД па падтрыманьні міру (цалкам укамплектаваныя расейскімі вайскоўцамі), у задачу якіх уваходзіла падтрыманьне рэжыму неаднаўленьню агню. Адначасова для назіраньня за ажыцьцяўленьнем Пагадненьня і дзейнасьцю міратворчых сіл СНД на тэрыторыі Абхазіі была разгорнутая Місія ААН па назіраньні ў Грузіі (МААННГ), якая дзейнічала да 15 чэрвеня 2009 году.

## Літаратура
* Wojciech Górecki: Abchazja. 2013. .


Катэгорыя:Гісторыя Грузіі
Катэгорыя:Гісторыя Абхазіі
Катэгорыя:Канфлікты на постсавецкай прасторы
Катэгорыя:Канфлікты 1992 году
Катэгорыя:Канфлікты 1993 году
Катэгорыя:Расейскі дзяржаўны тэрарызм
Клешава

**Кле́шава** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Грэскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 128 чалавек
* 1999 год — 206 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Грэскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Шапчыцы

Назву **Шапчыцы** маюць:

* Шапчыцы — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Шапчыцы — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Шапчыцы — вёска ў Старадароскім раёне Менскай вобласьці
Баі за Сухумі (1993)

**Баі за Сухумі** — падзеі 16—27 верасьня 1993 году, якія адбываліся падчас грузінска-абхаскай вайны. Падчас баёў кантроль над горадам перайшоў ад сіл Грузіі да сіл Рэспублікі Абхазіі.

## Хада падзей
16 верасьня сілы, якія выступалі за аддзяленьне Абхазіі ад Грузіі, парушылі ўсталяванае раней перамір’е (варта падкрэсьліць, што грузінскія сілы таксама парушалі перамір’е абстрэлу), ініцыятарам якога выступіла ААН, а гарантам — Расейская Фэдэрацыя, і пачалі штурм Сухумі, зь якога ў рамках перамір’я былі выведзеныя грузінскія танкі і цяжкая артылерыя. У апэрацыі ўдзельнічалі Абхаскія фармаваньні, атрады Канфэдэрацыі народаў Каўказу, казакі і расейскія вайскоўцы. Грузінскія вайсковыя часткі, якія заставаліся ў горадзе, не маглі спыніць наступ пераўзыходзячых па колькасьці войскаў праціўніка. На працягу дня 27 верасьня былі захоплены масты і будынак тэлебачаньня, а таксама большая частка гораду. Грузінскія атрады адышлі да будынка ўраду Абхазкай аўтаномнай рэспублікі, які затым таксама быў узяты абхаскімі сіламі.

### Масавыя забойствы
27 верасьня, пасьля двухгадзіннага бою каля будынку Саўміну, абхазамі былі захопленыя і затым расстраляныя без суду супрацоўнікі прагрузінскага ўраду Абхазіі: старшыня Рады міністраў Абхазіі Жыулі Шартава, дзяржаўны радны Вахтанг Гэгэлашвілі, супрацоўнік Саўміну Сумбат Саакян, міністар прамысловасьці Раўль Эшбаеў, мэр Сухумі Гурам Габіскірыя, кіраўнік прэс-цэнтру Аляксандар Берулава і інш.

У спадзеве на перамі’е вялікая колькасьць мірных жыхароў засталіся ў горадзе. Сэпаратысты і іх саюзьнікі пачалі зачышчаць на вуліцах Сухумі ад цывільных асобаў грузінскай нацыянальнасьці, якіх знаходзілі. Мужчыны, жанчыны і дзеці былі расстраляныя на вуліцах, на дарогах і ў сваіх ўласных кватэрах, дамах і дварах. Па словах відавочцаў, многія людзі сталі аб’ектамі катаваньняў. Некаторыя зь іх вымушаныя былі назіраць, як катуюць і забіваюць іх дзяцей, ці наадварот, дзеці бачылі, як забіваюць іх бацькоў.

Са словаў пісьменьніка Тамаза Надарэішвілі, у Сухумі была згвалтаваная, жорстка забітая і расьсечана дзяўчына, побач з парэшткамі якой пакінулі запіску: «Як гэтыя часткі цела больш не злучыць, так і Абхазія з Грузіяй не павінны быць больш разам».

## Крыніцы

## Літаратура
* Andrew Andersen: «Russia Versus Georgia: One Undeclared War in the Caucasus», Centre for Military and Strategic Studies, Canada, October 2001.
* «Georgia/Abkhazia: Violations of the Laws of War and Russia’s Role in the Conflict», Human Rights Watch Report, Vol. 7, No. 7, March 1995.
* ''Белая книга Абхазии. Документы, материалы, свидетельства. 1992—1993'', Сост. Воронов Ю. Н., Флоренский П. В., Шутова Т. А., Москва, 1993.
* Спіс загінулых у Сухумі ў 1992—1996 гадох на сайце separatizm.narod.ru.

Катэгорыя:Грузінска-абхаскі канфлікт
Катэгорыя:Падзеі 1993 году
Круглы Стол

**Круглы Стол**:

* Круглы стол
* Круглы стол (Артурыяна) 
* Круглы стол (Вугоршчына) 
* Круглы стол (Польшча) 
* Круглы стол (Расея)
Гімн Рэспублікі Косава

**«Эўропа»** — нацыянальны гімн Рэспублікі Косава. Ён быў напісаны Мэхдзі Менгікі. Адсутнасьць тэксту ў гімне зроблена, каб аддаць належнае этнічнай разнастайнасьці рэспублікі. Гімн быў прыняты 11 чэрвеня 2008 году, за яго прагаласавалі 72 парлямэнтарыя, 15 выказаліся супраць і 5 устрымаліся.

## Тэкст гімна

### [[Альбанская мова]]
O mëmëdhe i dashur, vend i trimnisë,

Çerdhe e dashurisë,

Shqipet fluturojnë dhe yjet ndriçojnë

Vend i të parëve tonë,

Ti qofsh bekue për jetë e mot.

O nënë e jonë,

Ne të dalim zot.

O mëmëdhe i dashur, vend i trimnisë,

Çerdhe e dashurisë

### Беларускі падрадковік
О мая любімая маці, месца мужнасьці,

Пітомнік любові,

Арлы лётаюць і зоркі асьвятляюць

Месца нашых продкаў,

Вы дабраславёныя жыцьцём і надвор’ем.

О наша маці,

Мы ідзем да Бога.

О мая любімая маці, месца мужнасьці,

Пітомнік любові

## Выкарыстаньне іншых гімнаў на тэрыторыі Косава
* **«[[Ода да радасьці]]»**. Гімн Эўразьвязу, выконваецца на афіцыйных цырымоніях Косава. Урад Косава вырашыў выкарыстоўваць яго ў знак павагі да Эўразьвязу за яго падтрымку ў здабыцьці незалежнасьці.
* **[[Гімн Альбаніі|Нацыянальны гімн Альбаніі]]** шырока выкарыстоўваўся ў Косава разам зь іншымі альбанскімі нацыянальнымі сымбалямі. Таксама ён быў старым гімнам непрызнанага Косава, які існаваў з 1990 да 2000 гадоў, калі дзяржава была перададзена пад кіраваньне ААН.
* **[[Гімн Сэрбіі|Нацыянальны гімн Сэрбіі]]** шырока выкарыстоўваецца ў паўночнай частцы Косава, а таксама ў сэрбскіх анклявах разам зь іншымі сэрбскімі нацыянальнымі сымбалямі.
* **Kur ka ra kushtrimi n’Kosovë**. Гэта песьня, напісаная Раўфам Домі, была абрана былым прэзыдэнтам Косава Ібрагімам Ругова як гімн у 2000 годзе. Песьня была на альбанскай мове.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт «Who Recognized Kosovo?» утрымлівае MP3-версію гімна.
* артыкул пра прыняцьце новага гімна

Косава
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Косава
Катэгорыя:Песьні 2008 году
Катэгорыя:Рэспубліка Косава
Мядзьведзева (Гарадоцкі раён)

**Мядзьве́дзева** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 4 чалавекі
* 1999 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мяжанскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Кісьцяні

Назву **Кісьцяні** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Кісьцяні — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Кісьцяні — вёска ў Качэрыцкім раёне Магілёўская вобласьці
Арсень Бандарэнка

**Арсе́нь Бандарэ́нка** ( 9 кастрычніка 1995 году) — беларускі футбаліст, абаронца польскага клюбу «Лімановія».

## Кар’ера

### Клюбная
З 2012 году пачаў выступаць за дубль менскага «Дынама», дзе пазьней замацаваўся ў складзе. Сэзон 2015 году правёў у арэндзе ў «Бярозе-2010». Па заканчэньні сэзону бярозаўская каманда спыніла існаваньне, і малады абаронца ў пачатку 2016 году трэнаваўся з асновай «Дынама», аднак у выніку быў аддадзены ў арэнду ў «Зорку-БДУ».

Да сэзону 2017 году зноў рыхтаваўся зь першай камандай «Дынама», аднак у сакавіку быў аддадзены ў чарговую арэнду, гэтым разам у «Прамень». Быў асноўным абаронцам клюбу і дапамог яму атрымаць перамогу ў Першай лізе. У студзені 2018 году арэнда была падоўжаная на сэзон 2018 году. У жніўні 2018 году перайшоў у «Прамень» на трывалай аснове. У пачатку 2019 году ў сувязі зь пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаньнем зь мясцовым «Дняпром» стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». Быў трывалым абаронцам каманды, але ня выратаваў яе ад вылету з Найвышэйшай лігі.

У лютым 2020 году па праглядзе склаў кантракт з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ». Ня здолеўшы атрымаць месца ў асноўным складзе, пачынаў сэзон 2020 году ў дублі жодзінцаў, і ў сакавіку быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы», дзе стаў асноўным абаронцам. У ліпені 2020 году вярнуўся з арэнды ў «Тарпэда-БелАЗ» і неўзабаве быў пераведзены ў «Гомель». У «Гомлі» гуляў у пачатковым складзе ды дапамог камандзе вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У сьнежні 2020 году пакінуў клюб.

У лютым 2021 году стаў гульцом «Смаргоні», дзе па чарзе выходзіў у стартавым складзе і заставаўся на лаўцы запасных. У ліпені 2021 году пакінуў клюб. Ужо ў наступным годзе падпісаў кантракт з польскім клюбам з чацьвертай лігі «Лімановія».

### Міжнародная
Выступаў за юнацкая зборныя Беларусі. 1 чэрвеня 2016 году згуляў у сваім адзіным матчы за моладзевую зборную Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матчу супраць Македоніі (1:1).

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Бяроза-2010»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Энэргетык»-БДУ Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў (2019)
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Гомель»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Андрэй Архіпаў

**Андрэ́й Архі́паў** ( 6 лютага 1995 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Выхаванец пастаўскай акадэміі ПМЦ. Выступаў таксама за юнацкую каманду БАТЭ. У сэзоне 2014 году далучыўся да менскага «Промня», які выступаў у Другой лізе. На наступны год замацаваўся ў асноўным складзе і разам з камандай выйграў турнір. У 2016—2017 гадах гуляў за «Прамень» у Першай лізе, быў трывалым гульцом пачатковага складу і дапамог камандзе прабіцца ў Найвышэйшую лігу.

Сэзон 2018 году пачынаў у першай адзінаццатцы сталічнай каманды, аднак з траўня згубіў месца ў асноўным складзе. Зь верасня пачаў выступаць за дубль. У студзені 2019 году пакінуў «Прамень» і неўзабаве далучыўся да польскага клюбу «Вісьляне». Пазьней выступаў таксама за «Бахенскі КС».

У лютым 2020 году вярнуўся ў Беларусь, стаўшы гульцом «Ліды». Пакінуў клюб у кастрычніку 2020 году і пераехаў у Польшчу, дзе ў пачатку 2021 году папоўніў склад клюбу «Падляшша». Гуляў у гэтым клюбе да канца сэзону 2020—2021 гадоў. У пачатку 2023 году далучыўся да ЛКС зь Явішавіцаў.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Цімафей Лукашэвіч

**Цімафе́й Лукашэ́віч** ( 21 сакавіка 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца менскага «Аўтазаводзец-Трактара».

## Кар’ера
### Клюбная
З 2015 году пачаў выступаць за дубль менскага «Дынама» і на наступны год трывала замацаваўся ў ягоным складзе. У студзені 2017 году падоўжыў кантракт з «Дынама», а ў сакавіку быў аддадзены ў арэнду ў першалігавы «Прамень». Неўзабаве замацаваўся ў асноўным складзе, і першапачаткова разлічаная на паўгады арэнда была падоўжаная на ўвесь сэзон. Паводле вынікаў сэзону дапамог «Промню» выйсьці ў Найвышэйшую лігу.

У студзені 2018 году, пакінуўшы «Дынама», падпісаў паўнавартасны кантракт з «Промнем». Пачынаў сэзон 2018 году ў стартавым складзе, зь верасьня праз траўму страціў месца на полі. У пачатку 2019 году ў сувязі зь пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаньнем зь мясцовым «Дняпром» стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». У жніўні 2019 году на правах арэнды далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта», дзе часьцей выходзіў на замену. Па заканчэньні сэзону 2019 году пакінуў магілёўскі клюб.

У лютым 2021 году далучыўся да рагачоўскага «Макслайну». Паводле вынікаў сэзону 2021 году дапамог камандзе прабіцца ў Першую лігу. У лютым 2022 году падоўжыў пагадненьне з рагачоўскім клюбам. Пачынаў сэзон 2022 году ў першай адзінаццатцы каманды, зь лета стаў часьцей выходзіць на замену. У лютым 2023 году стала вядома, што абаронца застаецца ў «Макслайне», які пераехаў у Віцебск, на сэзон 2023 году. Аднак на полі не зьяўляўся. У ліпені 2023 году перайшоў у менскі «Трактар».

### Міжнародная
26 сакавіка 2017 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), выйшаўшы на замену ў другім тайме ў таварыскім матчы супраць зборнай Латвіі (3:4). У гэтай сустрэчы пасьпеў адзначыцца дублем.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Артур Кац

**Арту́р Кац** ( 26 сьнежня 1994 году) — беларускі футбаліст, абаронца менскага «Юні Ікс Лабс».

## Кар’ера
Выхаванец менскай футбольнай школы «Трактар». Пачынаючы з 2013 году, выступаў за дубль барысаўскага БАТЭ ў якасьці паўабаронцы. У красавіку 2015 году быў аддадзены ў арэнду да «Гарадзеі», аднак згуляў у Першай лізе ўсяго 5 матчаў за клюб. У сэзоне 2016 году на правах арэнды выступаў за клюб «Смалявічы-СТІ», які меў з барысаўчанамі дамову аб супрацы. Тым ня менш, па заканчэньні сэзона супраца была спыненая, і паўабаронца пакінуў БАТЭ.

З студзеня 2017 году праходзіў прагляд у «Гарадзеі», якая на той час ужо выступала ў Найвышэйшай лізе. У лютым падпісаў кантракт з клюбам, але ўжо праз два тыдні ён быў скасаваны. Неўзабаве далучыўся да менскага «Промню», у складзе якога пачаў сэзон 2017 году. Зь цягам часу замацаваўся ў якасьці асноўнага левага абаронцы, забіўшы за сэзон 9 галоў, чым дапамог камандзе прасунуцца ў Найвышэйшую лігу. У сакавіку 2018 году падоўжыў кантракт з «Промнем». У першай палове сэзону 2018 году звычайна гуляў у стартавым складзе каманды, пазьней страціў месца ў аснове.

У пачатку 2019 году ў сувязі зь пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаньнем зь мясцовым «Дняпром» стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». Зьяўляўся на пляцоўцы нерэгулярна, а з чэрвеня страціў месца ў складзе. У кастрычніку і надалей зноўку стаў прыцягвацца да матчаў, выходзячы на замену. У лютым 2020 году выправіўся на прагляд у «Віцебск» і ў выніку падпісаў кантракт. На полі зьяўляўся зрэдку ды пераважна заставаўся на лаўцы запасных, гуляючы таксама за дубль. У сьнежні 2020 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Віцебск».

У сакавіку 2021 году футбалістам бабруйскай «Белшыны», якой паводле вынікаў сэзону 2021 году дапамог вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У лютым 2022 году прыяднаўся да наваполацкага «Нафтану», поруч зь якім паводле вынікаў сэзону здабыў перамогу ў Першай лізе. У лютым 2023 году склаў новую працоўную дамову з наваполацкім клюбам. Пакінуў «Нафтан» па пагадненьні бакоў у чэрвені 2023 году. У ліпені 2023 году далучыўся да «Маладэчна-2018». У студзені 2024 году падоўжыў пагадненьне з клюбам. За два гады стаў асноўным левым абаронцам каманды, у складзе якой у 2024 годзе стаў пераможцам розыгрышу Першай лігі. У студзені 2025 году склаў новую ўгоду з клюбам, а перад пачаткам новага сэзону футбалісту спатрэбілася апэрацыя. Першая палова сталася расчаравальнай для маладэчанцаў, за першая кола каманда здабыла толькі чатыры пункт. Кац цягам гэтага часу згуляў у 11 матчах, пасьля чаго клюб і футбаліст разьвіталіся адно з адным. Хутка абаронца далучыўся да менскага «Юні Ікс Лабс»

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мядзьведзева

Назву **Мядзьведзева** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Мядзьведзева — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Мядзьведзева — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Мядзьведзева — вёска ў Дрысенскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Мядзьведзева — вёска ў Горацкім раёне

## Глядзіце таксама
* Мядзьвёдаўка
* Мядзьвёдка
* Мядзьвёдкі
* Медзьвядзёва
* Мядзьведаўка
* Мядзьведжы Лог
* Мядзьведзеў
* Мядзьведзеўка
* Мядзьведзі
* Мядзьведзіна
* Мядзьведзіца
* Мядзьведзічы
* Мядзьведзк
* Мядзьведзкія
* Мядзьведнае
* Мядзьведнікі
* Мядзьведня
* Мядзьвежжа
* Мядзьвецак
Дзьмітры Каплуноў

**Дзьмітры Каплуноў** ( 21 студзеня 1994 году) — беларускі футбаліст, абаронца гомельскага «Паперпраму».

## Кар’ера
Выхаванец баранавіцкага футболу. Пачынаў дарослую кар’еру ў 2011 годзе ў складзе «Баранавічаў» у Першай лізе. У тым сэзоне «Баранавічы» занялі апошняе месца і выбылі ў Другую лігу. У 2012—2013 гадах малады абаронца амаль не гуляў праз службу ў войску, а ў сэзоне 2014 году замацаваўся ў першым складзе каманды ды дапамог камандзе вярнуцца ў Першую лігу. У 2015—2016 гадах быў адным зь лідэраў «Баранавічаў» у Першай лізе. У пачатку 2017 году пачаў трэнавацца зь менскім «Промнем», і ў сакавіку 2017 году быў арандаваны гэтым клюбам на сэзон 2017 году. Здолеў замацавацца ў першай адзінаццатцы сталічнага клюбу і дапамог яму прасунуцца ў Найвышэйшую лігу. Па заканчэньні сэзону ў сьнежні 2017 году перайшоў у «Прамень» на трывалай аснове. У першай палове сэзону 2018 году трывала зьяўляўся ў пачатковым складзе, але ўжо зь ліпеня радзей выходзіў на поле.

У пачатку 2019 году ў сувязі зь пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаньнем зь мясцовым «Дняпром» стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». У красавіку 2019 году быў аддадзены ў арэнду ў мікашэвіцкі «Граніт», дзе трывала гуляў у стартавым складзе. У студзені 2020 году пачаў трэнавацца з «Гомелем» і ў лютым падпісаў кантракт з клюбам. Гуляў пераважна ў пачатковым складзе, дзе дапамог камандзе вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2021 году пакінуў гомельскі клюб.

У лютым 2021 году рыхтаваўся з койданаўскім «Арсэналам» і неўзабаве склаў зь ім угоду. У сэзоне 2021 году быў трывалым гульцом асноўнага складу. Дапамог клюбу прабіцца ў Найвышэйшую лігу. Сэзон 2022 году таксама пачынаў у стартавым складзе, пазьней пачаў зьяўляцца на полі нерэгулярна. З студзеня 2023 году трэнаваўся з гомельскім «Лякаматывам» і ў лютым афіцыйна быў працаўладкаваны ў клюбе. Быў незаменным футбалістам гамельчукоў, цягам сэзону згуляўшы ўсе мажлівыя 2880 хвілінаў. У лютым 2024 году падоўжыў пагадненьне зь «Лякаматывам». У студзені 2025 году прыяднаўся да гомельскага «Паперпраму».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Юры Казлоў

**Юры Казлоў** ( 21 траўня 1991 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».

## Кар’ера
Выхаванец футбольнага клюбу «Менск», выступаў за фарм-клюб «Менск-2» у Другой лізе і за дубль. У 2011 годзе адгуляў палову сэзону ў арэндзе за слонімскі «Камунальнік», пасьля чаго пастанавіў сабе завяршыць прафэсійную кар’еру. Працаваў у Менску ў розных сфэрах. Разам з асноўнай працай гуляў у менскай аматарскай лізе АЛФ, а ў 2014 годзе далучыўся да менскага «Промня», які выступаў у Другой лізе. На наступны год разам з камандай выйграў турнір. У 2016—2017 гадах гуляў за «Прамень» у Першай лізе, стаў адным зь лідэраў каманды. У сэзоне 2017 году дапамог менскаму клюбу атрымаць перамогу ў Першай лізе, а сам з 16 галамі стаў найлепшым бамбардзірам турніру.

У студзені 2018 году падоўжыў кантракт з «Промнем». Пасьля хыходу з клюбу Аляксандра Козела быў таксама капітанам каманды. У пачатку 2019 году ў сувязі зь пераездам «Промня» ў Магілёў і аб’яднаньнем зь мясцовым «Дняпром» стаў гульцом аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». Быў капітанам і адным з асноўных гульцоў магілёўскай каманды, ягоны гол у браму «Тарпэда-БелАЗ» быў прызнаны найлепшым у чэмпіянаце Беларусі 2019 году, аднак гэта ня здолела выратаваць «Дняпро» ад вылету з Найвышэйшай лігі. У студзені 2020 году перайшоў у «Слуцак», дзе трывала гуляў у пачатковым складзе. Пакінуў слуцкі клюб у сьнежні 2020 году.

У студзені 2021 году трэнаваўся з гарадзенскім «Нёманам» і неўзабаве падпісаў кантракт. Трывала зьяўляўся ў асноўным складзе, чаргуючы выхады ў першай адзінаццатцы і на замену. У ліпені 2021 году паводле пагадненьня бакоў скасаваў пагадненьне з гарадзенскім клюбам і ў хуткім часе далучыўся да «Менска», дзе стаў часьцей зьяўляцца ў асноўным складзе. У сьнежні 2021 году па заканчэньні кантракта пакінуў сталічны клюб.

У лютым 2022 году далучыўся да шыхтаў наваполацкага «Нафтану». Быў капітанам і адным зь лідэраў каманды і дапамог ёй паводле вынікаў сэзону 2022 году прабіцца ў Найвышэйшую лігу, з 13 галамі стаў адным з найлепшых бамбардзіраў лігі. Пакінуў «Нафтан» у лютым 2023 году і неўзабаве стаў гульцом «Маладэчна-2018». У студзені 2024 году падоўжыў пагадненьне з клюбам. У камандзе быў лідэрам і капітанам дружыны. Дапамог маладэчанцам упершыню за доўгі час вярнуцца ў Найвышэйшую лігу, а сам спартовец быў прызнаны найлепшым футбалістам каманды. Ты ня менш, быў вымушаны пакінуць клюб і далучыцца да першалігавай «Белшыны».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Тбілісі-Пасажырская

**Тбілісі-Пасажырская** () — чыгуначная станцыя Грузінскай чыгункі, якая знаходзіцца ў горадзе Тбілісі (Грузія).

## Гісторыя
Станцыя распачала працу ў 1872 годзе пасьля завяршэньня будаўніцтва ўчастка Зэстафоні — Тыфліс Поці-Тыфліскай чыгункі. На станцыі было два пасажырскіх тэрміналы: Цэнтральны і Баржомскі.

Стары будынак цэнтральнага вакзала быў пабудаваны ў 1872 годзе. Пазьней ён быў зьнесены і ў 1952 годзе заменены будынкам у стылі сталінскага ампіру.

У 1982 годзе было прынятая пастанова аб пабудове новага будынка вакзала, а стары будынак быў прыгатаваны да зносу, аднак падмурак апынуўся настолькі трывалым, што вакзал было вырашана падарваць. Пасьля падрыву будынку пачалося будаўніцтва новага вакзалу, якое так і не было завершана. Цяпер будынак вакзала перароблены ў шопінг-мол «Тбілісі-Цэнтрал», але невялікія па плошчы касавая заля і заля чаканьня рэканструяваныя і дзейнічаюць.

### Баржомскі вакзал
Крытыя плятформы Баржомскага вакзалу былі пабудаваныя ў 1979 годзе. Да 2011 году ён выкарыстоўваўся як канчатковая станцыя для электрацягнікоў, якія ідуць у Тбілісі з Заходняй Грузіі. 15 лютага 2011 году на Баржомскі вакзал прыбыў апошні прыгарадны цягнік. З 16 лютага 2011 году маршруты ўсіх электрацягнікоў, якія адпраўляюцца адсюль, падоўжаныя да станцыі Тбілісі-Аэрапорт, а сам вакзал быў ліквідаваны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Транспарт у Тбілісі
Павал Цесьлюкевіч

**Па́вал Цесьлюке́віч** ( 11 траўня 1995 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Слуцку».

## Кар’ера
Выхаванец СДЮШАР гарадзенскага «Нёмана». З 2012 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У cэзоне 2013 году замацаваўся ў рэзэрвовай камандзе, а з 2014 году пачаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды, хоць гэтак і не згуляў за яе. У сакавіку 2016 году быў аддадзены ў арэнду ў «Баранавічы», дзе неўзабаве замацаваўся ў асноўным складзе, а cэзон 2017 году правёў у мікашэвіцкім «Граніце», адгуляўшы ў якасьці гульца стартавага складу ва ўсіх 30 матчах Першай лігі.

У студзені 2018 году па вяртаньні з арэнды пачаў трэнавацца з асноўнай камандай «Нёмана» і ў выніку пачаў у ейным складзе cэзон 2018 году. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 30 сакавіка 2018 году ў матчы першага тура супраць «Віцебска» (1:1), адгуляўшы першы тайм на пазыцыі левага паўабаронцы. Пазьней здолеў стаць гульцом першага складу каманды. У сьнежні 2018 году падоўжыў кантракт з гарадзенцамі да канца 2020 году. У cэзоне 2019 году чаргаваў выхады ў асноўным складзе і дублі, а ў 2020 годзе выступаў выключна за дубль.

У ліпені 2020 году на ўзаемную згоду скасаваў кантракт зь «Нёманам» і неўзабаве стаў гульцом «Гомля». Замацаваўся ў пачатковым складзе гомельскага клюбу і дапамог яму вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2021 году падоўжыў кантракт з «Гомлем». У Найвышэйшай лізе радзей зьяўляўся на полі, і ў ліпені 2021 году пагадненьне з клюбам было скасаванае.

У ліпені 2021 году падпісаў кантракт з магілёўскім «Дняпром». У cэзоне 2021 году часьцей выходзіў на замену, у cэзоне 2022 году ў Найвышэйшай лізе пачаў гуляць пераважна ў першай адзінаццатцы. У сьнежні 2022 году падоўжыў кантракт з магілёўскім клюбам. У сьнежні 2023 году пакінуў «Дняпро». У студзені 2024 году далучыўся да «Маладэчна-2018». Пасьля першага кола ў маладэчанскім клюбе ў Найвышэйшай лізе 2025 году перайшоў у склад першалігавага «Паперпраму». У пачатку 2026 году стаў футбалістам «Слуцку».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Канстытуцыя Грузіі

**Канстытуцыя Грузіі** — асноўны закон Грузіі; адзіны, які мае найвышэйшую юрыдычную сілу, прамое дзеяньне і вяршэнства на ўсёй тэрыторыі Грузіі, палітыка-прававы акт, з дапамогай якога народ заснаваў асноўныя прынцыпы грамадзкага ладу і дзяржавы, вызначыў суб’екты дзяржаўнай улады, мэханізм яе ажыцьцяўленьня, замацаваў ахоўныя дзяржавай правы, свабоды і абавязкі чалавека і грамадзяніна.

Грузінская канстытуцыя была прынятая 24 жніўня 1995 году і перагледжана 15 кастрычніка 2010 году.

## Структура
* Разьдзел першы. Агульныя палажэньні
* Разьдзел другі. Грамадзянства Грузіі. Асноўныя правы
* Разьдзел трэці. Парлямэнт Грузіі
* Разьдзел чацьверты. Прэзыдэнт Грузіі
* Разьдзел пяты. Судовая ўлада
* Разьдзел шосты. Дзяржаўныя фінансы і кантроль
* Разьдзел сёмы. Абарона дзяржавы
* Разьдзел восьмы. Перагляд Канстытуцыі
* Разьдзел дзевяты. Пераходныя палажэньні

Грузія
Катэгорыя:Права Грузіі
Грузінскі тэатар опэры і балету імя Паліяшвілі

**Грузінскі тэатар опэры і балету імя Паліяшвілі** — тэатар опэры і балету гораду Тбілісі, заснаваны ў 1851 годзе. Знаходзіцца на праспэкце Руставэлі.

## Гісторыя
11 кастрычніка 1874 году адбыўся пажар, які зьнішчыў будынак тэатра. Згарэлі касьцюмы, дэкарацыі, інструмэнт і музычная бібліятэка. У выніку гэтага пажару некаторы час тэатар не дзейнічаў. Сучасны будынак тэатра пабудаваны ў 1896 годзе.

У 1937 годзе тэатру прысвоена імя З. Паліяшвілі. У тым жа годзе, пасьля Дэкады грузінскага мастацтва ў Маскве, тэатар быў узнагароджаны ордэнам Леніна. З 1963 году тэатар мае статус акадэмічнага. У 1969 годзе адкрыты філіял тэатру ў Кутаісі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1851 годзе
Катэгорыя:Тэатры Грузіі
Георгі Саакадзэ

**Георгі Саакадзэ** ( (в. Фэлі, каля 1570 —  Асманская імпэрыя) — грузінскі палкаводзец, вайсковы і палітычны дзеяч грузінскага царства Картлі. Актыўны змагар за аб’яднаньне сярэднявечнай Грузіі, яшчэ пры жыцьці ўганараваны народам эпітэта «Вялікі» і таму больш вядомы ў гісторыі, як **Вялікі [[Маўраві]]** ().

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Вялікі Маўраві
* lib.druzya.org
* lib.ru

Катэгорыя:Грузінскія вайскаводы
Катэгорыя:Іранскія вайскаводы
Катэгорыя:Турэцкія вайскаводы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1570 годзе
Курын

**Ку́рын** — вёска ў Рудабельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ламавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 58 чалавек
* 1999 год — 124 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ламавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рудабельскага раёну
Залозьзе

Назву **Залозьзе** маюць:

* Залозьзе — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Залозьзе — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
Моладзь

**Моладзь** — пакаленьне людзей ва ўзросьце ад 14 гадоў (падлетак) да 35 гадоў, і нават крыху пазьней.

## Беларусь
На пачатак 2012 году ў Беларусі налічвалася 2,291 млн маладых людзей, якія склалі 1/4 насельніцтва Беларусі. 82% моладзі пражывала ў гарадах, што перавышала сярэдні паказьнік па краіне. За 2000—2011 гады колькасьць моладзі ў сельскай мясцовасьці зьменшылася на 174,6 тыс. чалавек (на 30%). За гэты час звыш паўмільёна маладых людзей пераехала зь вёскі ў горад, а звыш 300 000 маладых людзей наадварот перасяліліся з гарадоў у сельскую мясцовасьць.

На 1 студзеня 2013 году ў Беларусі дзейнічала 248 моладзевых грамадзкіх аб’яднаньняў. На жнівень 2013 году 24,5% маладых людзей мелі сярэднюю спэцыяльную адукацыю, яшчэ 16,9% мелі вышэйшую адукацыю.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Людзі паводле ўзросту
Катэгорыя:Сацыялёгія