Беларускі цэмэнтны завод

**«Беларускі цэмэнтны завод»** — дзяржаўнае прамысловае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў верасьні 1996 году ў Касьцюковічах (Магілёўская вобласьць).

На 2024 год быў адным з найбольшых вытворцаў будаўнічых матэрыялаў у Беларусі. Вырабляў пескаваты, тампанажны, клінкерны і сульфатастойкі цэмэнт. Меў падразьдзяленьні: «Воршабудматэрыялы» (Віцебская вобласьць), «Менскі камбінат сылікатных вырабаў» і «Цэмагра» ў Нізьках (Касьцюковіцкі раён). На прадпрыемстве разам з падразьдзяленьнямі працавала 2600 чалавек, большасьць якіх пражывала ў асобным мікрараёне Касьцюковічаў, а рэшта ў Новых Саматэвічах. Сярод іншага, вырабляў будаўнічую вапну і молатую крэйду для камбікармоў, а таксама ў падразьдзяленьнях сылікатную цэглу, бэтонныя блёкі і жалезабэтон. «БЦЗ» уваходзіў у 5-ку найбольшых прамысловых прадпрыемстваў Магілёўскай вобласьці. Беларускі дзяржаўны тэхналягічны ўнівэрсытэт меў на прадпрыемстве падразьдзяленьне катэдры. На «БЦЗ» таксама разьмяркоўвалі выпускнікоў Электратэхнічнага факультэту Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту транспарту (Гомель) і Факультэту горнай справы і інжынэрнай экалёгіі БНТУ.

## Вырабы
На 2024 год «Беларускі цэмэнтны завод» вырабляў:
* 19 гатункаў портляндцэмэнту, у тым ліку шлакапортляндцэмэнт (з 6—20, 21—35 і 36—65 % грануляванага даменнага шлаку), сульфатастойкі (з трохкальцыевым алюмінатам да 3, 3,5 і 5 %), высокатрывалы (з сульфатам да 4 % і іёнам хлёру да 0,1 % для мастоў і тунэляў), тампанажны (для нізкай тэмпэратуры), хуткацьвярдзельны (з паленай магнэзіяй да 5 % і серкавым газам да 4 % для водных збудаваньняў) і пескаваты (з кварцавым пяском да 45 % для пенабэтону);
* 6 гатункаў будаўнічай надзьмутай нягашанай вапны, у тым ліку парашковую і камавую недрабнёную;
* 2 гатункі молатай крэйды для корму.

## Мінуўшчына
15 чэрвеня 1994 году ў Касьцюковічах (Магілёўская вобласьць) заснавалі ўнітарнае прадпрыемства «Беларускі цэмэнтны завод». 11 верасьня 1996 году на «Беларускім цэмэнтным заводзе» пусьцілі 1-ю вытворчую лінію, дзе ўпершыню ў Беларусі ўкаранілі «сухі» спосаб вытворчасьці цэмэнту зь вільготнай крэйды. У жніўні 2000 году запусьцілі лінію ўпакоўкі магутнасьцю 225 000 тонаў цэмэнту за год, упакаванага ў папяровыя мяхі вагой 25 і 50 кг, а таксама ў мяккія пакункі па 800 грамаў і 1,5 кг. У жніўні 2002 году запрацавалі 4 дадатковыя модулі да расфасавальнай машыны цэмэнту, што дазволіла павялічыць пастаўкі за мяжу. У 2003 годзе да прадпрыемства далучылі недабудаваны «Клімавіцкі вапнавы завод», які 15 сакавіка 2004 году пераўтварылі ў цэх магутнасьцю 100 000 тонаў надзьмутай нягашанай вапны за год, у тым ліку камавую і парашкападобную 2-га і 3-га гатункаў. 25 сьнежня 2003 году ўкаранілі газавую турбіну магутнасьцю 16 мэгаватаў для таньнейшай вытворчасьці 60 % электраэнэргіі. Адыходзячыя ад яе газы скарысталі для сушкі сыравіны.

2 красавіка 2005 году да «БЦЗ» далучылі калгас «Ленінскі шлях» (Нізькаўскі сельсавет), які пераўтварылі ў падразьдзяленьне «Цэмагра» ў складзе 7 фэрмаў і машыннага двара. На малочна-таварнай фэрме ў Нізьках для вырошчваньня цялятаў да 20 дзён усталявалі даільную сыстэму «Елачка». На фэрме ў Негіне паставілі абсталяваньне саматужнага выпойваньня цялятаў. Адбудавалі фэрмы ў Валаськоўні (Пралетарскі сельсавет) і Забычаньні, а таксама цялятнік фэрмы ў Мурыным Бары (Забычанскі сельсавет), машынна-трактарныя майстэрні і 12 сянажных ямаў. Пабудавалі дамы жывёлавода ў Нізьках і Мурыным Бары, а таксама запусьцілі збожжасушылку. У 2005 годзе дабудавалі мэханічны транспарт сыравіннай мукі 2-х сыравінных лініяў, што скараціла выдатак электраэнэргіі на вытворчасьць сьціснутага паветра і выкіды пылу. У сьнежні 2007 году ў цэху абпалу запусьцілі вярчальную печ прамерам 3,6х110 м зь лядоўняй, што дазволіла дадаткова выпускаць 200 000 тонаў цэмэнту за год. У лютым 2008 году пачалі выкарыстоўваюць аўтамабільныя шыны ў якасьці паліва пры абпале клінкеру, каб замясьціць частку завазнога газу. У студзені 2009 году запусьцілі ролікавы прэс для папярэдняга памолу клінкеру, каб павысіць выніковасьць цэмэнтных млыноў і панізіць энэргавыдаткі пры памоле. У жніўні 2009 году адчынілі кар'ер Каніцкага радовішча будаўнічага пяску і грунту для будоўлі 2-й вытворчай лініі заводу. У лютым 2010 году ўвялі 2-ю газавую турбіну ГТЭ-15Ц, што цалкам забясьпечыла прадпрыемства ўласнай электраэнэргіяй і панізіла сабекошт вырабаў на 6 %. Для супрацоўнікаў узьвялі 8 каапэратыўных дамоў, у тым ліку па 2 у 2009 і 2010 гадох.

30 жніўня 2011 году печ № 2 перавялі на пылавугальнае паліва з прыроднага газу пры вытворчасьці клінкеру. Поўны перавод пры спажываньні 30 000 тонаў вугалю за месяц меў заашчаджаць 2,4 млн даляраў і падвоіць магутнасьць вытворчасьці. Абсталяваньне паставіла і запусьціла «Кітайская міжнародная даверна-інвэстыцыйная кампанія». 13 студзеня 2012 году ўнітарнае прадпрыемства «Беларускі цэмэнтны завод» пераўтварылі ў адкрытае акцыйнае таварыства. 30 чэрвеня 2012 году скончылі будаўніцтва 2-й лініі вытворчасьці цэмэнту сухім спосабам і вуглепадрыхтоўчага аддзяленьня зь пераводам дзейнай лініі вытворчасьці клінкера на вугаль магутнасьцю 1,8 млн тонаў цэмэнту за год. 30 жніўня 2013 году заснавалі холдынг «Беларуская цэмэнтная кампанія», галаўным прадпрыемствам якога ў 2014—2019 гадох быў «БЦЗ».

23 красавіка 2015 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 324, згодна зь якой Міністэрства энэргетыкі Беларусі мела вылучыць «БЦЗ» 6,99 млрд рублёў (430 тыс. $) на ўкараненьне торфабрыкетаў у вытворчасьці. У сьнежні 2015 году запусьцілі лінію падрыхтоўкі торфу для спальваньня ў гарэлках дэкарбанізатара, што дазволіла на 40 % замясьціць каменны вугаль брыкетам. 1 студзеня 2016 году да прадпрыемства ў якасьці падразьдзяленьня далучылі «Воршабудматэрыялы» (Віцебская вобласьць). У 2016 годзе ўвялі лінію спальваньня здробненага каменнага вугалю ў печы цэху вапны ў Клімавічах. На чыгунцы пры пагрузцы ў Касьцюковічых усталявалі вагі. 1 сьнежня 2016 году да «БЦЗ» далучылі ў якасьці падразьдзяленьня «Менскі завод сылікатных вырабаў».

У кастрычніку 2019 году запусьцілі кацельню на мясцовым паліве, што панізіла выдаткі на цеплаэнэргію і гарачае водазабесьпячэньне. За 2014—2020 гады пэрсанал заводу скараціўся на 17 % з 2764 да 2354 чалавек. На ліпень 2021 году «БЦЗ» меў 5 падразьдзяленьняў: «Цэмагра» (Нізькаўскі сельсавет), «Менскі завод сылікатных вырабаў», «Магілёўжалезабэтон», «Любанскі камбінат будаўнічых матэрыялаў» (Менская вобласьць) і «Воршабудматэрыялы». Агульны лік супрацоўнікаў разам з падразьдзяленьнямі перавышаў 2600 чалавек. Па выніках 2021 году вытворчасьць цэмэнту ўпершыню перавысіла 2 млн тонаў за год.

3 студзеня 2022 году Савет міністраў Беларусі выдаў Пастанову № 1, згодна зь якой меў выплаціць «Беларусбанку» адсотак па пазыцы для «БЦЗ», якая складала 70 млн даляраў. 14 траўня 2022 году Ўрад Беларусі ўхваліў Пастанову № 305, якой павялічыў долю Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі ў «БЦЗ» на суму аказанай у 2021 годзе падтрымкі на 9,344 млн рублёў (3,566 млн даляраў). У 2022 годзе «Беларуская цэмэнтная кампанія» павялічыла продажы цэмэнту на «Беларускай ўнівэрсальнай таварнай біржы» ад імя «БЦЗ» зь менш як 5 да 25 % ад агульнай вытворчасьці. Па выніках 2022 году «Беларускі цэмэнтны завод» увайшоў у 5-ку найбольшых прадпрыемстваў Магілёўскай вобласьці. За 2008—2022 гады ў завод уклалі 233 млн даляраў. За 2022 год чыстыя страты склалі 15,6 млн даляраў.

За 2023 год на «Беларускім цэмэнтным заводзе» вырабілі 2,002 млн тонаў цэмэнту. Чыстыя страты за год зьменшыліся на 16 % да 34,36 млн рублёў. На заводзе ў Касьцюковічах, дзе дзейнічала 2 лініі вытворчасьці цэмэнту сухім спосабам, працавала 1553 чалавекі.

### Кіраўнікі
* Уладзімер Аляксеевіч Кісялёў (15 чэрвеня 2012 — )
* Аляксандар Станіслававіч Даўгала
* Ігар Алегавіч Сяргееў (на 2024 год)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Навіны

Катэгорыя:Прамысловыя прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Касьцюковічы
Катэгорыя:Будаўнічая прамысловасьць
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе