Лешак Калакоўскі

**Лешак Калакоўскі** (;  — ) — выбітны польскі філёзаф, «інтэлектуальны кароль Эўропы».
Чалец Міжнароднага Інстытуту філязофіі Брытанскай Акадэміі, ганаровы чалец Амэрыканскай акадэміі Мастацтваў і Навук, сябра Баварскай акадэміі Мастацтваў. 

## Біяграфія
Сын Ежага Калакоўскага, публіцыста, дзеяча асьветы й каапэрацыі (загінуў у 1943 г.) і Люцыяны Петрусевіч, настаўніцы. Нарадзіўся ён у Радамі, дзе й правёў амаль усе свае школьныя гады. Але ў сувязі зь пераездам бацькоў школу давялося канчаць у Лодзі. Якраз з гэтага гораду ён і быў выселены разам з усёй сям’ёй нямецкімі акупацыйнымі ўладамі.

## Вехі жыцьця
1945 — Лешак Калакоўскі вяртаецца ў Лодзь пасьля вызваленьня Польшчы ад нямецкіх акупантаў і экстэрнам здае экзамэны на атэстат сталасьці. У гэтым жа годзе ён пачынае навучаньне філязофіі ўва ўнівэрсытэце Лодзі.
1947 — апублікаваў першы артыкул пад назвай «Дыялектычныя імпрэсіі».
1947–1949 — працуе ў якасьці асыстэнта на катадры лёгікі ўнівэрсытэту Лодзі.
1948 — друкуе артыкулы й рэцэнзіі.
1949 — ажаніўся з Тамарай Дымэнсон, пазьней — дакторкай-псыхіятаркай.
1949 — пераводзіцца ў Варшаўскі ўнівэрсытэт.
1950 — у Варшаўскім унівэрсытэце атрымлівае навуковую ступень магістра.
1950–1953 — працуе ў Варшаўскім унівэрсытэце на катадры філязофіі ў якасьці асыстэнта.
1953 — абараніў у Варшаўскім унівэрсытэце кандыдацкую дысэртацыю пад назвай «Сьпіноза як гістарычная зьява сваёй эпохі».
1953–1955 — адначасова супрацоўнічае з Інстытутам грамадзкіх навук.
1953 — атрымлівае пасаду ад’юнкта на катадры філязофіі Варшаўскага ўнівэрсытэту.
1955 — робіцца супрацоўнікам Інстытуту філязофіі q сацыялёгіі Польскай Акадэміі навук.
1956–1968 — загадвае катадрай гісторыі філязофіі Новага часу Варшаўскага ўнівэрсытэту. Паралельна з гэтым працуе ў рэдакцыях аддзелаў філязофіі буйных польскіх навуковых выдавецтваў.
1956 — стаецца дацэнтам катадры філязофіі Варшаўскага ўнівэрсытэту.
1957 — дэбютаваў як празаік творам «Ключ нябесны, або Аповеды, пабудаваныя на сьвятой гісторыі й для навучаньня й перасьцярогі прызначаныя».
1957 — на працягу году перабывае ў Францыі й Галяндыі, дзе праводзіць дасьледаваньні рэлігійнай думкі XVII ст.
1964 — Лешаку Калакоўскаму прысуджаецца годнасьць экстраардынарнага прафэсара.
1966 — выключаны з партыі пасьля прачытаньня ў Варшаўскім унівэрсытэце спавешчаньня «Польская культура ў апошняе дзесяцігодзьдзе».
1968 — пазбаўленьне пасады прафэсара Варшаўскага ўнівэрсытэту.
лістапад 1968 — выезд у Канаду на запрашэньне ўнівэрсытэту McGill у Манрэалі.
1969 — атрымлівае катадру філязофіі Каліфарнійскага ўнівэрсытэту ў Бэрклі.
1970 — пастаянна працуе ў Оксфардзе, дзе выкладае ў «All Souls College».
1975 — выкладае ў Ельскім унівэрсытэце (Нью-Хавэн).
1981–1982 — працуе ў Інстытуце грамадзкай думкі ў Чыкага. 
2007 — ляўрэат Ерусалімскай прэміі.

## Творчасьць

## Творы
* 1957 «Ключ ад нябёсаў, ці павучальныя аповеды, запазычаныя са сьвятой гісторыі для навучэньня й перасьцярогу» (*Klucz niebieski, albo opowieści budujące z historii świętej zebrane ku pouczeniu i przestrodze*) 
* 1963 «13 гісторый з царства Лялонія для сталых і дзетак» (*13 bajek z królestwa Lailonii dla dużych i małych*)
* 1965 «Гутаркі з д'яблам» (*Rozmowy z diablem*)
* 1965 «Дасьведчанасьць пра рэлігійныя й царкоўныя сувязі» (*Świadomość religijna i więź kościelna*)
* 1966 «Ад Юма ў Венскім кружку» (*Od Hume'a do Koła Wiedeńskiego*)
* 1967 «Марксізм і наступны пэрыяд» (*Kultura i fetysze*)
* 1971 «Чытаючы Лешака Калакоўскага» (*A Leszek Kołakowski Reader*)
* 1971 «Пазытывісцкая філязофія» (*Positivist Philosophy*)
* 1971 «Трэці квартал 22» (*TriQuartely 22*)
* 1972 «Наяўнасьць міту» (*Obecność mitu*)
* 1974 «Ідэя сацыялізму» (*The Socialist Idea*)
* 1975 «Гусэрль і пошук несумненнасьці» (*Husserl and the Search for Certitude*)
* 1976 «Асноўныя плыні марксізму» (*Główne nurty marksizmu*)
* 1982 «Ці можа д'ябал выратавацца й яшчэ 27 пропаведзяў» (*Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań*)
* 1982 «Рэлігія: Калі Бога няма» (*Religion: If There Is No God*)
* 1985 «Бэргсон» (*Bergson*)
* 1986 «Вёска, якая знойдзена» (*Le Village introuvable*)
* 1988 «Мэтафізычныя жахі» (*Metaphysical Horror*)
* 1989 «Хвала неадпаведнасьцяў» (*Pochwała niekonsekwencji*)
* 1990 «Цывілізацыя на судзе» (*Cywilizacja na ławie oskarżonych*)
* 1990 «Сучаснасьць у бясконцых выпрабаваньнях» (*Modernity on Endless Trial*)
* 1995 «Бог нам нічога не павінен: Кароткія нататкі пра рэлігію Паскаля й духу янсэнізму» (*God Owes Us Nothing: A Brief Remark on Pascal's Religion and on the Spirit of Jansenism*)
* 1999 «Воля, слава, хлусьня й здрада: Эсэ паўсядзённага жыцьця» (*Freedom, Fame, Lying, and Betrayal: Essays on Everyday Life*)
* 2004 «Двое вачэй Сьпінозы й іншыя філязофскія эсэ» (*The Two Eyes of Spinoza and Other Essays on Philosophers*)
* 2005 «Мой выпраўлены погляд на былое» (*My Correct Views on Everything*)
* 2007 «Чаму дастаткова здаволіцца малым, чым нічым» (*Why Is There Something Rather Than Nothing?*)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
Байкі з каралеўства Лайлонія на «Дзеяслове»
Лешак Калакоўскі. Вайна з рэчамі на «лiтaрa.net»
Наша вечная справа з Ісусам на старонках «ARCHE»
Памёр Кароль эліт-культуры

Катэгорыя:Польскія філёзафы
Катэгорыя:Крытыкі марксізму