Нікалае Чаўшэску

**Нікала́е Чаўшэ́ску** (; , Скарнічэшці, жудзец Олт, Каралеўства Румыніі — 25 сьнежня 1989, Тыргавіштэ, Сацыялістычная рэспубліка Румынія) — румынскі дзяржаўны і палітычны дзяяч, генэральны сакратар ЦК Румынскай камуністычнай партыі (РКП) у 1965—1989 гадох. Прэзыдэнт СРР у 1974—1989 гадох.

Прыйшоўшы да ўлады, Нікалае Чаўшэску палегчыў цэнзуру СМІ і адкрыта асудзіў уварваньне Варшаўскага пакту ў Чэхаславаччыну, здабыўшы папулярнасьць. Аднак неўзабаве ягоны таталітарны рэжым стаў самым рэпрэсіўным ва Ўсходнім блёку. З дапамогай тайнай службы Сэкурытатэ Чаўшэску ўсчаў татальнае сачэньне за грамадзянамі, рэпрэсіі і катаваньні, падпарадкаваў СМІ. Правал эканамічнай палітыкі ў 1970-х гадох прывёў да скачку вонкавай запазычанасьці Румыніі. Каб іх пагасіць, у 1982 року Чаўшэску экспартаваў большасьць сельскагаспадарчай і прамысловай прадукцыі, што прывяло да рэзкага падзеньня ўзроўню жыцьця і дэфіцыту харчаваньня, вады, алею, цяпла, электрычнасьці, лекаў, іншых тавараў першай неабходнасьці. На згаршэньне ягонага культу асобы паўплываў таксама нэпатызм і пагаршэньне вонкавых стасункаў, нават з СССР.

У сьнежні 1989 року ў Тымішаары пачалася антыўрадавая дэманстрацыя, расстраляная 17 сьнежня ўрадавымі сіламі. Пасьля гэтага па ўсёй краіне выбухнулі пратэсты. Чаўшэску з жонкай зьляцелі з Бухарэсту, але былі затрыманыя арміяй, якая перайшла на бок паўстанцаў. Суд над Нікалае і Эленай Чаўшэску прызнаў іх вінаватымі ў эканамічным сабатажы і генацыдзе, пасьля чаго яны былі неадкладна расстраляныя 25 сьнежня. Румынская рэвалюцыя стала адзіным гвалтоўным прыкладам скіданьня камуністычнай улады ў дзяржавах сацыялістычнага блёку.

## Узнагароды
* Герой Сацыялістычнай Рэспублікі Румынія (1971)
* Герой Сацыялістычнай Працы Рэспублікі (Румынія, 1964)
* Ордэн Леніна (СССР, 1978)
* Ордэн Карла Маркса (НДР)
* Ордэн «За заслугі перад Фэдэратыўнай Рэспублікай Нямеччына»
* Ордэн Слана (Данія)
* Шаноўны ордэн Бані, Вялікі Крыж
* Каралеўскі Нарвэскі ордэн Сьвятога Оляфа
* Ордэн Ганаровага легіёну (Францыя)

Катэгорыя:Прэзыдэнты Румыніі
Катэгорыя:Ануляваныя ганаровыя рыцары Вялікага крыжа ордэна Лазьні
Катэгорыя:Носьбіты ланцуга ордэна Вызваліцеля генэрала Сан-Марціна
Катэгорыя:Пакараныя прэзыдэнты
Катэгорыя:Генэральныя сакратары Румынскай камуністычнай партыі
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага ланцуга ордэна Сант’яга (Партугалія)
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа асаблівай ступені ордэна За заслугі перад Фэдэратыўнай Рэспублікай Нямеччыны
Катэгорыя:Ганаровыя носьбіты ордэна Кароны каралеўства
Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа з ланцугом ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Катэгорыя:Лідэры, зрынутыя пераваротамі
Катэгорыя:Адзначаныя ордэнам Ганаровага легіёну
Катэгорыя:Чальцы Палаты дэпутатаў Румыніі
Катэгорыя:Дэпутаты Вялікага нацыянальнага сходу Румыніі
Катэгорыя:Расстраляныя ў Румыніі
Катэгорыя:Кавалеры Вялікай зоркі Пашаны «За заслугі перад Аўстрыйскай рэспублікай»
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Хасэ Марці
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Карла Маркса
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Катэгорыя:Кавалеры ордэна «Стара Планіна»
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Паўднёвага Крыжа
Катэгорыя:Румынскія нацыяналісты
Катэгорыя:Румынскія злачынцы
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Генча
Катэгорыя:Злачынцы генацыду