Касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі і Сьвятога Казімера (Лагойск)

**Касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі і Сьвятога Казімера** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Лагойску. Знаходзіўся на пагорку ў цэнтры места пры Плешчаніцкай вуліцы, на левым беразе ракі Гайны. Твор архітэктуры клясыцызму.

У наш час побач з падмуркамі зьнішчанага савецкімі ўладамі помніка збудавалі новы касьцёл пад тытулам Сьвятога Казімера.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1609 року А. Тышкевіч фундаваў у Лагойску першы парафіяльны касьцёл, які адначасна стаў пахавальняй лагойскай галіны роду Тышкевічаў. Драўляная сьвятыня згарэла ў 1655 року ў вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай, пазьней адбудоўвалася і зноў зьнішчалася.

Пры лагойскім касьцёле дзеялі парафіяльная школа, шпіталь, брацтва Сэрца Езуса, заснаванае ў 1747 року.

Новы мураваны касьцёл збудавалі ў 1787—1793 роках з фундацыі графа Тышкевіча.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 рок), калі Лагойск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. На 1884 рок парафія налічвала каля 6 тысячаў чалавек, існавалі прыпісныя капліцы ў вёсках Тадуліне і Емяльянаве (цяпер Смалявіцкі раён).

У 1907 року касьцельную тэрыторыю атачылі новай мураванай агароджай з брамай у выглядзе цагляных атынкаваных слупоў. Направа ад сьвятыні стаяла 2-пралётная мураваная званіца, убудаваная ў агароджу.

### Найноўшы час
У 1930-я рокі савецкія ўлады зачынілі касьцёл. За часамі Другой сусьветнай вайны сьвятыня аднавіла дзейнасьць. Па вайне савецкія ўлады зноў зачынілі касьцёл і ў 1950-я рокі зруйнавалі помнік.

## Архітэктура
### Драўляны касьцёл
Першы драўляны касьцёл быў крыжовым у пляне зрубам з 2 закрысьціямі. Паабапал франтальнага фасаду ўзвышаліся 2 вежы. Трыкутны франтон паміж імі, сяродкрыжжа гонтавых дахаў і алтарная частка завяршаліся сыгнатуркамі.

Інтэр’ер аздаблялі 2-ярусныя алтары, выкананыя насьценным малярствам. Каля касьцёла стаяла 2-ярусная 4-гранная званіца, накрытая гонтавым шатровым дахам.

### Мураваны касьцёл
Мураваны касьцёл — помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта быў прастаўтны ў пляне аб’ём пад 2-схільным гонтавым дахам з сыгнатуркай над алтарнай часткай. На бакавых фасадах выступалі крылы трансэпта пад 2-схільнымі пакрыцьцямі. Франтальны фасад завяршаўся 4-калённым портыкам з трыкутным франтонам, над якім узвышалася 2-калённая вежа-званіца з гадзіньнікам (зьявілася ў 1806 року).

Галоўны алтар быў у тэхніцы ілюзіяністычнага малярства, у цэнтральнай аркавай эксэдры з 1817 року зьмяшчалася скульптура Езуса Назарэцяніна. Такі ж разьвязак мелі алтары ў крылах трансэпта (Сьвятога Антонія і Беззаганнага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі). Пад касьцёлам была крыпта-пахавальня Тышкевічаў, на алтарнай сьцяне знаходзілася ўкрыжаваньне.

## Галерэя

Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (M. Januševič, 1850).jpg|М. Янушэвіч, 1850 р.
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (J. Tyškievič, 1873).jpg|Я. Тышкевіч, 1873 р.
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (1906).jpg|1906 р.
Łahojsk, Pleščanickaja, Śviatoha Kazimiera. Лагойск, Плешчаніцкая, Сьвятога Казімера (1914).jpg|1914 р.

Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (1914) (2).jpg|1914 р.
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (1921).jpg|1921 р. 
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (1920-41) (2).jpg|да 1941 р.    
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (1920-41).jpg|да 1941 р.

Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (23.07.1941) (2).jpg|23.07.1941 р.
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (23.07.1941) (3).jpg|23.07.1941 р.
Łahojsk, Pleščanickaja. Лагойск, Плешчаніцкая (1944-49).jpg|да 1950-х рр.
Łahojsk, Pleščanickaja-Tyškievič. Лагойск, Плешчаніцкая-Тышкевіч (1944-49).jpg|Помнік гр. Тышкевічу каля касьцёла, да 1950-х рр.   


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Лагойск
Лагойск
Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Лагойску
Катэгорыя:Зьнішчаныя касьцёлы Беларусі
Катэгорыя:Збудаваньні Лагойску