Пакаяньне (фільм, 1987)

**«Пакая́ньне»** () — савецкі мастацкі фільм, псыхалягічная драма рэжысэра Тэнгіза Абуладзэ, сьфільмаваная ў 1984 і паказаная ў 1987 року. Трэцяя частка рэжысэрскай трылёгіі („Маленьне“ — „Дрэва жаданьня“ — „Пакаяньне“).

Ляўрэат Гран-пры Канскага кінафэстывалю-1987.

## Сюжэт

У грузінскім мястэчку хаваюць колішняга мескага кіраўніка Варлама Аравідзэ. Ранкам ягонае цела знаходзяць ля заможнага дому ягонага сына Абэля. Цела зноўку хаваюць, але наступнага дня яно зноўку выкапанае, і так паўтараецца штодзень.

Ля чарговым разам перазахаванай магілы Варлама Аравідзэ выстаўляюць засаду, у якой бярэ ўдзел і ягоны ўнук Торніке. Калі незнаёмец падкрадаецца да магілы Варлама Аравідзэ, каб зноўку выкапаць цела, Торніке страляе і трапляе ў таго. Пры затрыманьні высьвятляецца, што капальніца — жанчына на ймя Кетэван Баратэлі, найлепшая кандытарка ў мястэчку. На судзе яна распавядае пра матывы, зь якімі раскопвала магілу Варлама Аравідзэ, і абяцае, што ня спыніцца выкопваць труп чалавека, які ня варты пахаваньня ў зямлі.

Варлам Аравідзэ прыйшоў да ўлады ў ейным родным мястэчку, калі Кетэван было восем гадоў. За сваім кіраваньнем праводзіў палітычныя рэпрэсіі, празь якія прайшлі мноства невінаватых людзей. Па ілжывым даносе быў арыштаваны Кэтэванін бацька, мастак Сандра, а пасьля і маці Ніна.

Сям’я Аравідзэ, намагаючыся ўсяляк апраўдаць дзеяньні свайго продка, а таксама абяліць сваё імя, дамагаецца зьмяшчэньня Кетэван Баратэлі ў вар’ятню. Але Торніке Баратэлі, уражаны адкрыцьцём праўды пра дзеда і непаразуменьнем з боку свайго бацькі Абэля, сканчае жыцьцё самагубствам. Пасьля гэтага Абэль Аравідзэ ўласнаручна выкопвае бацькава цела з труны і скідае яго з скалы.

## У ролях

## Стварэньне
У 1981 року Тэнгіз Абуладзэ з ухвалы Эдуарда Шэварднадзэ пачаў пісаць сцэнар для фільму «Пакаяньне», на пастаноўку якога ўрад Грузінскай ССР вылучыў 900 000 рублёў. Дзякуючы ўдзелу грузінскага тэлебачаньня адпала неабходнасьць зацьвярджаць сцэнар у Маскве.

Здымкі ладзіліся ў 1983 року ў Батумі. Аднак па іхнім сканчэньні высьветлілася, што праз памылку праяўкавай лябараторыі пяць тысячаў мэтраў зьнятай кінастужкі сталіся бракам. А 18 лістапада адзін з актораў Гега Кабахідзэ, выканаўца ролі Торніке Аравідзэ, быў арыштаваны за спробу згону самалёта ў Турэччыну ды прысуджаны да расстрэлу. У выніку ўсе эпізоды з удзелам Торніке давялося пераздымаць з новым акторам — пачаткоўцам Мэрабам Нінідзэ.

5 верасьня 1986 року «Пакаяньне» было прадстаўлена ў ЦК КПСС. 23 кастрычніка Дзяржкіно СССР выдала дазвол на пракат карціны. Першыя паказы ў Маскве былі закрытыя, упершыню для шырокіх масаў фільм быў паказаны 26 студзеня 1987 року. Выхад «Пакаяньня» заклаў пачатак шырокамаштабнай антысталінскай кампаніі ў СССР.

## Прэміі і ўзнагароды
* Галоўны прыз Усесаюзнага кінафэстывалю (1987)
* Гран-пры, спэцыяльны прыз Міжнароднай фэдэрацыі кінапрэсы і прыз экумэнічнага журы Канскага кінафэстывалю (1987)
* «Найлепшы гульнёвы фільм», «Найлепшая рэжысэрская праца» (Тэнгіз Абуладзэ), «Найлепшая сцэнарная праца» (Ніна Джанэлідзэ, Тэнгіз Абуладзэ і Рэваз Квесэлава), «Найлепшая апэратарская праца» (Міхаіл Аграновіч), «Найлепшая праца маляра» (Георгі Мікеладзэ) і «Найлепшая мужчынская роля» (Аўтандыл Махарадзэ) кінапрэміі «Ніка» (1987)
* Спэцыяльны прыз Чыкаскага міжнароднага кінафэстывалю (1987)
* Прыз крытыкі найлепшаму замежнаму фільму году ў Польшчы (1988)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* «Двадцать лет без покаяния» («Искусство кино» № 11, 2004 г.)

Катэгорыя:Фільмы Тэнгіза Абуладзэ
Катэгорыя:Фільмы 1984 году
Катэгорыя:Савецкія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы-прытчы
Катэгорыя:Фільмы студыі „Грузія-фільм“
Катэгорыя:Фільмы-ляўрэаты Ўсесаюзнага кінафэстывалю
Катэгорыя:Фільмы пра сталінскія рэпрэсіі
Катэгорыя:Перабудова ў культуры і мастацтве
Катэгорыя:Цэнзура ў савецкім кінэматографе
Катэгорыя:Фільмы на грузінскай мове