Уладзіслаў Чарняўскі

**Уладзісла́ў Чарня́ўскі** (1916; засьц. Амружын, цяпер Ашмянскі раён, Гарадзенская вобласьць, Беларусь — 2001, Менск) — беларускі каталіцкі сьвятар. Перакладчык Бібліі й Катэхэзіса на беларускую мову.

## Біяграфія
Паходзіць зь сялянскай сям’і, скончыў 4 клясы Вішнеўскай школе, вучыўся ў Крэўскай гімназіі. У 1931—1933 навучаўся ў настаўніцкай гімназіі ў Барунах Ашмянскага павету.

У 1934 пад уплывам свайго дзядзькі кс. Францішка Чарняўскага паступіў у гімназію ў Друі пры кляштары марыянаў. «*Я ўжо з Друі быў сьведамым. Як калом увагналі, калі ксяндзоў-беларусаў вывозілі, усё гэта я перажываў. Таму ня трэба мне ні гаварыць, ні вучыць пра беларускасьць*». У 1938 г. скончыў гімназію ў Друі  і паступіў у навіцыят (паслушніцтва) Кангрэгацыі айцоў марыянаў. У сувязі з высяленьнем улетку польскай паліцыяй 6 айцоў марыянаў з кляштара ў Друі правёў год навіцыяту ў мястэчку  (, Люблінскае ваяводзтва, Польская рэспубліка). Затым паступіў у  ў Вільні, якую скончыў у 1945 годзе.

У кастрычніку 1944 г. атрымаў пасьвячэньне на каплянства ад летувіскага біскупа Мечыслава Райніса. Першую імшу адправіў у Крэве (Смаргонскі раён, Гарадзенская вобл., Беларуская ССР) на беларускай мове. Пасьля вярнуўся ў Вільню і пэўны час працаваў у касьцёле Сьв. Ігната. Пасьля арышту кс. Адама Станкевіча разглядаўся як кандыдат на ягонае месца, але прызначэньне не адбылося. Пазьней служыў у парафіях на ўсходзе Летувіскай ССР (Укмэрге, Гегужын, Ернішкі, Варэна, Эйшышкі). Затым перавёўся ў касьцёл Сьвятой Тройцы ў вёсцы Войстам (Смаргонскі раён). У кастрычніку 1953 г. стаў пробашчам касьцёла Панны Марыі ў в. Вішнеў (Валожынскі раён, Менская вобласьць), дзе пасьлядоўна да канца 1980-ых гг. карыстаўся ў пастырстве беларускай мовай.

Праводзіў беларускамоўныя імшы нават да ІІ Ватыканскага Сабору (1962—1965) які дазволіў карыстацца нацыянальнымі мовамі: «*Я адразу стаў гаварыць па-беларуску. Мяне калі запрашалі, я казаў: калі хочаце ксяндза — буду гаварыць па-беларуску… Некаторыя крывіліся спачатку, казалі, што камуніст, усякая была гаворка. А час прайшоў — і ўсе прывыклі*».

У 1966 атрымаў ліст ад папы Паўла VI, у якім меў прапанову абняць пасаду адміністратара для ўсіх каталікоў Беларусі. Але на гэта не пагадзілася савецкае кіраўніцтва. А ў 1967 Чарняўскі наведаў Ватыкан, куды быў запрошаны Кангрэгацыяй Абрадаў. Там ён сустракаўся з Паўлам VI, які даручыў заняцца перакладам Бібліі на беларускую мову. Пераклаў на беларускую мову сем кніг літургічных тэкстаў. Пераклады былі высланы на апрабату ў Рым, і празь некаторы час айцец Уладзіслаў атрымаў запрашэньне зноў прыехаць у Ватыкан, але савецкія ўлады не далі дазволу на выезд.

Прапанова кс. Чарняўскага па ўвядзеньні беларускай мовы ў касьцёле не была падтрыманая іншымі сьвятарамі на Беларусі.

Рымскі папа рабіў захады перад савецкай амбасадай у Рыме пра прызначэньне Чарняўскага біскупам у Беларусі, але складаныя адносіны паміж касьцельным польскім кіраўніцтвам, афіцыйнай Масквой і Ватыканам не дазволілі гэтаму ажыцьцявіцца.

На беларускамоўныя службы ў Вішнева, і проста па маральную падтрымку прыяджалі шматлікія беларускія грамадзка-палітычныя дзеячы. Вёў перапіску зь беларускімі сьвятарамі Францішкам Чарняўскім і Чэславам Сіповічам. Камітэтам Ушанаваньня Ганараваны ордэнам «Гонар Айчыны» (25 сакавіка 1997) і адпаведным дыплёмам. Занесены ў Кнігу гонару «*Рупліўцы твае, Беларусь*».

Два разы яго запрашаў Ян Павал ІІ ў Ватыкан. «*Але я адмовіўся. Адказаў: хай папа ў Беларусь прыедзе. Хай пабачыць, якія мы занядбаныя, якія мы самотныя ў сваім змаганьні…*» — тлумачыць пасьля а. Чарняўскі.

Пахаваны ў м. Вішнева, Валожынскі раён.

## Пераклады
* Катахізмоўка 
* Новы Запавет. Пераклад А. Уладзіслава Чарняўскага. Мн., 1999. 464 с.

## Крыніцы

## Літаратура
* Успаміны У. Чарняўскага / Памяць: Валожынскі раён. — Менск, 1996

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Кс. Уладзіслаў Чарняўскі, а.Яўген Бартніцкі

Катэгорыя:Беларускія каталіцкія сьвятары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ашмянскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на беларускую мову