Таўцівіл (імя)

**Таўцівіл** (*Тэўтывіл*, *Таўдвіл*, *Даўтвіл*, *Даўдвіл*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Тэўдавіл (Theudowills) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўдвід, Таўтвін, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Teutwin, Teutgerdis) паходзіць ад гоцкага þiuda, германскага þeudo 'род, народ', а аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'. Такім парадкам, імя Таўцівіл азначае «воля роду».

Адпаведнасьць імя Таўтвіла германскаму імю Theowilh сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

У Прусіі бытавала імя Тэўтывіл (Таўтывіл): *Tawtewille* (1360 год), *Teutewil* (1363 год), *Tautewille* (1379 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Тевтевила… Тевтивилоу… Тевтивилъ… Тевътивилъ… Тевтевилъ… Тевтивила… Товтивила… Товтивилъ… Товтовиловоу* (Галіцка-Валынскі летапіс); *Полотьскыи князь Товтивилъ* (Наўгародзкі першы летапіс); *minen bruder herczog Tewtewiln das her in gegeben hatte* (*Tewtewil*; Мэмарыял Вітаўта, 1390 год); *Thowtiwil* (18 студзеня 1401 году); *Theowothowil* (каля 23 красавіка 1430 году); *Johanne alias Thautwil* (*Johannes alias Thautwil*; 21 кастрычніка 1440 году); *Товтивилъ Полоцкій* (Наўгародзкі чацьверты летапіс); *со княземъ съ Полотьскимъ съ Товтивиломъ* (Сафійскі першы летапіс); *пану Товътвилу Монътовтовичу*, *пану Товтвилу Монътовътовичу*, *панъ Товтвил Монтовтович* (*Товтвил Монътовтович*, 1440—1481 гады); *Митько Товътвилович* (1440—1492 гады); *Янъ Товтвил* (1454 год); *praesentibus testibus strenuis Towthwyl et [[Вісгайла|Wesgal]]*, *dominis Tholthvil* (1461 год); *Thotwil* (Ян Длугаш); *боярину виленскому Товтвилу Висконтовичу* (10 жніўня 1495 году); *Tewtywił… Towtywił* (Хроніка Быхаўца); *люди в [[Майшагола|Моишокгольскомъ]] повете… Лаврина Товътевиловича… Лаврина Товътьвиловича* (16 ліпеня 1506 году); *в Дорсунишском повете шестьдесят чоловеков… а Станка Товтвиловича… а Ромашка Довтвиловича* (26 студзеня 1516 году); *сеножать у [[Кернаў|Кернове]], двора нашого керновъского Товтвилишки* (15 сьнежня 1517 году); *пани Богдана Товътвиловая* (8 жніўня 1524 году); *Пацукъ Товтвиловичъ*, *Богушъ Товтвилович… Товтвилъ Михайлович*, *Томъко Товтвиловичъ*, *Петко Товътвиловичъ*, *Янъ Товтвиловичъ*, *Янъ Товътвилович… Янушко Товтвиловичъ*, *Станислав Товтвиловичъ… Григореи Довдвилович* (1528 год); *три пустовщыны там же в Пенянох… а Товтвиловъщину* (17 траўня 1530 году); *вчынившы собе децкимъ Якуба Товъдвиловича* (1542 год); *Jurgi Thowthwilowycz* (1554 год); *бояромъ… Болку Товтвиловичу* (25 сьнежня 1566 году); *Миколай Яновичъ Товтвилъ… Якубъ Яновичъ Товтвилъ*, *Отъ Барбары Андрюшковны Товтвиловое*, *Миколай Якубовичъ Товтвилъ*, *Щепанъ Товтвиловичъ* (1567 год); *Samuela s Towtwiła Blinstruba… Moyzesz Samuel. Towtwiła Blinstrub podpisałem ręką swą* (26 студзеня 1665 году).

## Носьбіты
* Таўцівіл Даўспрунгавіч (каля 1200—1264) — полацкі князь
* Таўцівіл Кейстутавіч (у каталіцтве Конрад; 1355? — 1390) — літоўскі князь, сын вялікага князя Кейстута
* Таўцівіл Монтаўтавіч (у каталіцтве Ян;  па 1481) — літоўскі баярын
* Міцька Таўцівілавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў наданьні вялікага князя Казімера
* Таўцівіл Вісконтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 годзе
* Таўцівіл Міхайлавіч — эйшыскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Мацей Паўлавіч Даўдвілаў — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1571 годзе
* Станіслаў Пятровіч Даўтвіловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1585 годзе
* Езаф Янавіч Таўцівіл — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1578 і 1582 гадох
* Ян Багуслаў з Таўтвіла Блінструб — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стольнік смаленскі ў 1680—1705 гадох

Татвілы-Бальцэвічы — літоўскі шляхецкі род.

На 1892—1909 гады існавала ўрочышча Тацьвілаўка (Тацьвілава) у Менскім павеце Менскай губэрні.

На гістарычнай Слонімшчыне існуе вёска Таўцьвілы.

## Глядзіце таксама
* Тэўта
* Віла

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны