Геранім Вінцэнт Радзівіл

**Геранім Вінцэнт Радзівіл** (11 траўня 1759, горад Нясьвіж — 18 верасьня 1786 — князь Сьвятой Рымскай імперыі, дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падкаморы ВКЛ зь 1779, ротмістар гусарскай харугвы ў войску ВКЛ зь 1780, ардынат на Клецке, староста менскі зь 1783, пасол на соймы ў 1780 і 1784, дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1782—1783.

## Біяграфія
З магнацкага роду Радзівілаў гербу «Трубы», сын Міхала Казімера «Рыбанька» і Ганны Людвікі зь Мыцельскіх гербу Даленга.
З-за секвестру радзівілаўскіх маёнткаў юнацкія гады правёў у Чэхіі і Нямеччыны. Атрымаў дамашнюю адукацыю, адным зь яго настаўнікаў быў Юзэф Катэнбрынг. Служыў у аўстрыйскім войску. Быў падапечным, а пасьля блізкім паплечнікам свайго брата Караля Станіслава Радзівіла «Пане Каханку», які дапамог яму атрымаць высокія пасады на радзіме. За заслугі ўзнагароджаны ордэнамі Белага Арла і Сьвятога Губерта. Трымаў тэатар у Белай.

У апошні дзень сьнежня 1775 у Рэгенсбургу ажаніўся зь нямецкай княжной Соф’яй Фрыдэрыкай Даротай Турн і Таксіс, дзякуючы чаму парадніўся зь многімі пануючымі дынастыямі Эўропы. Яна была дачкой Карла Анзельма, князя Турн і Таксіс (von Thurn und Taxis), які служыў галоўным імпэратарскім камісарам пры Райхстагу. Мелі чатырох сыноў, у тым ліку Мікалая, Караля і Дамініка Гераніма.

Закаханыя адзін у аднаго муж і жонка ня раз бывалі ў сьвеце, толькі ў 1777 годзе іх прымалі імпэратрыца Марыя Тэрэзія ў Вене і кароль Станіслаў Аўгуст у Варшаве. Як гром сярод яснага неба, шакуючы інцыдэнт здарыўся 17 студзеня 1784 году, аб якім паведамляў каралю Радзівіл «Пане Каханку» ў лісьце ад 25 студзеня гэтага году:
*«… мая братовая (жонка брата), каханая мужам, любімая мною, якую уся сям’я песьціла, прывязалася да аднаго клавіцымбалісты, званага Душек, зь ім адтуль (г. з. зь [[Нясьвіж]]а) зьехала й ўнесла ўсе каштоўнасці. Гнаўся за імі князь падкаморы, брат мой, ледзь, нягледзячы на сьпешку й пільнасць, за прускай мяжой, у Тыльзыце (цяпер [[Савецк]]) здолеў злавіць, так добра ўцякаць ўмелі, дзе іх арыштаваў…» <br />(«… bratowa moja, od męża adorowana, ode mnie ukochana, od całej familii pieszczona, przywiązawszy się do jednego klawicymbalisty, nazwiskiem Duszek, z nim stąd wyjechała i wszystkie uniosła klejnoty. Gonił za niemi książę podkomorzy, brat mój; ledwo, pomimo pośpiechu i pilności, za granicą pruską, w Tylży doścignąć zdołał, tak dobrze uciekać umieli, gdzie ich przyaresztowano…»)*.
Каханак княгіні меў сапраўднае імя Ян Ладзіслаў Дюссек (Jan Ladislav Dussek, Jan Václav Dusík) і быў адным з найвялікшых віртуозаў і кампазытараў таго часу. Чэх па нараджэньні, падарожнічаў па Эўропе, выступаючы як піяніст і маэстра шкляной гармонікі. У сакавіку 1783 году ён выступаў у Варшаве, адкуль прадоўжыў сваё падарожжа ў Нясьвіж. Са студнёвага палону, яму ўдалося выратавацца ўцёкамі.

На гэтым не спыніліся праблемы Радзівілаў з Таксіс, якая ня мела намеру вяртацца да мужа, пражывала пасьлядоўна ў Кёнігсбергу і Рэгенсбурзе. Варагуючая пара канчаткова распалася ў студзені 1786 году, калі князь Геранім ініцыяваў развод. Пасьля яго раптоўнай сьмерці ўвосень гэтага году княгіня падкаморына шмат разоў уступала ў любоўныя адносіны, два зь якіх прывялі да недарэчных шлюбаў, ацэньваемых сучасьнікамі як мезальянсы.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Taksica i Duszek

Геранім Вінцэнт
Катэгорыя:Падкаморыя вялікія літоўскія