Гаўрыла Гарэцкі

**Гаўры́ла Іва́навіч Гарэ́цкі** (, вёска Малая Багацькаўка Амсьціслаўскага павету Магілёўскай губэрні — 20 лістапада 1988, Менск) — вядомы беларускі геоляг, географ, эканаміст, адзін з заснавальнікаў і акадэмік (1928) Беларускай акадэміі навук, дырэктар Беларускага навукова-дасьледчага інстытуту сельскай і лясной гаспадаркі. Доктар геоляга-мінэралягічных навук (1946), заслужаны дзяяч навукі Беларусі. Брат Максіма Гарэцкага.

## Біяграфія
Нарадзіўся  ў вёсцы Малая Багацькаўка Амсьціслаўскага павету Магілёўскай губэрні.

У 1917—19 супрацоўнічаў з Беларускай сэкцыяй студэнтаў Горацкага сельскагаспадарчага інстытуту.

Упершыню арыштаваны АДПУ у верасьні 1922 у Маскве, ды празь месяц вызвалены.

24 ліпеня 1930 году арыштаваны ДПУ БССР па справе «Працоўнай сялянскай партыі». 6 сьнежня пазбаўлены званьня акадэміка. Асуджаны паводле пастановы калегіі АДПУ СССР 30 траўня 1931 як "кіраўнік контррэвалюцыйнай арганізацыі «Працоўная сялянская партыя»" да найвышэйшае меры пакараньня. 6 чэрвеня 1931 прысуд заменены на 10 гадоў ППК. Этапаваны ў Беламорска-Балтыйскі канцлягер НКВД Карэла-Фінскай АССР. Вызвалены датэрмінова 5 кастрычніка 1934.

Працаваў у геалягічных экспэдыцыях Гідрапраекту СССР.

Зноў арыштаваны у кастрычніку 1937, праз тры месяцы вызвалены. У 1938 годзе арыштаваны яшчэ раз. 8 траўня 1938 асуджаны да расстрэлу. Больш за год ён прабыў у турме, але цудам застаўся жывым.

Жыў у розных мясьцінах Расеі, праводзіў інжынэрна-геалягічныя дасьледаваньні перад узьвядзеньнем гідратэхнічных збудаваньняў: Цымлянская, Горкаўская, Ніжне-Камская ГЭС і іншыя.

Рэабілітаваны 22 красавіка 1958 году вайсковым трыбуналам БВА. У ліпені 1965 адноўлены ў званьні акадэміка. У 1969 з сям’ёй прыехаў ў Менск.

З 1969 да 1985 — загадчык аддзелу (з 1977 лябараторыі) геалёгіі і палеапатамалёгіі антрапагену Інстытуту геахіміі і геафізыкі АН БССР.

## Адукацыя
У 1914 паступіў у Гора-Горацкую каморніцка-агранамічную вучэльню.

У 1924 скончыў Пятроўскую (Ціміразеўскую) сельскагаспадарчую акадэмію.

З 1925 дацэнт БСГА. З 1927 дырэктар Беларускага НДІ сельскай і лясной гаспадаркі пры СНК БССР. З 1928 акадэмік АН БССР.

У 1946 — доктар геоляга-мінэралягічных навук.

## Навуковая дзейнасьць
Навуковыя дасьледаваньні прысьвечаныя эканамічнай геаграфіі, геалёгіі антрапагену і інжынэрнай геалёгіі.

Распрацаваў асновы палеапатамалёгіі — навукі пра рэкі мінулага.

Апублікаваў больш за 160 навуковых працаў — па фальклёры, дэмаграфіі, эканоміцы сельскай лясной гаспадаркі, археалёгіі.

Адзін са стваральнікаў расейска-беларускага слоўніка.

Ляўрэат Дзяржаўнае прэміі СССР (1971), Дзяржаўнае прэміі БССР (1986).

## Сям’я
Малодшы брат пісьменьніка Максіма Гарэцкага.

Быў жанаты, меў двух сыноў. Адзін зь іх — вядомы вучоны-геоляг Радзім Гарэцкі, другі — пэдагог і навуковец, аўтар Буквароў, па якіх вучыліся па ўсім СССР Усяслаў Гарэцкі.

Падчас Другой сусьветнай вайны загінулі тры пляменьнікі Гаўрылы Гарэцкага: Уладзімер Парфіраў, Віктар Іванаў і сын Максіма Гарэцкага Леанід.

## Кнігапіс
* 

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Радзім Гарэцкі. Гаўрыла Гарэцкі, «У імя сьветлых вобразаў». З лістоў да родных. Згадкі. Вандроўкі. Мінулае // Часопіс «Дзеяслоў» №30, 2007-09
* Радзім Гарэцкі. Гаўрыла Гарэцкі — прадстаўнік беларускай інтэлігенцыі 20-х гадоў // «Беларусь у ХХ стагоддзi». Вып 1. — Мн.: 2002.
* ГАРЭЦКІ Гаўрыла Іванавіч // 
* ГАРЭЦКІ Гаўрыла Іванавіч // 
* Гарэцкі Радзім. Янка Купала і браты Гарэцкія. // Роднае слова: Навук. і метад. часоп. ― Мн., 2004. ― № 7. ― С. 96―99.
* Гарэцкі Гаўрыла // 
* Ларыса Цімошык. Выбраныя месцы з перапіскі Гарэцкага // Газэта «Звязда» №71 (26679) ад 10 красавіка 2010 г.
* 
* Горецкий Гавриил Иванович В кн.: *Лившиц, В. М., Цыганов, А. Р., Саскевич, П. А.* Гордость и слава Белорусской государственной сельскохозяйственной академии. Профессора и выпускники: академики и члены-корреспонденты — Горки: 2017. — С.56-58. ISBN 978-985-467-707-1

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія Гаўрылы Гарэцкага на сайце geology.by
* Паказаньні Г. І. Гарэцкага ад 17—18.ІІІ.1931 г.
* Ліўшыц, Уладзімір. Быў самым маладым акадэмікам Беларусі. І двойчы быў асуджаны да расстрэлу

Катэгорыя:Беларускія навукоўцы
Катэгорыя:Беларускія географы
Катэгорыя:Асобы, зьвязаныя зь Янкам Купалам
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук БССР

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі»