Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы (Полацак)

**Царква Сьвятой Параскевы Пятніцы** — помнік архітэктуры XII стагодзьдзя ў Полацку. Знаходзілася на Задзьвіньні, у прадмесьці Бельчыцы, пры ўтоку ракі Бяльчанкі ў Дзьвіну. Твор архітэктуры Полацкай школы. У 1920—1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі помнік (захаваліся падмуркі). Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Царква ўваходзіла ў склад комплексу Бельчыцкага манастыра Сьвятых Барыса і Глеба.

## Гісторыя

Будаваньне царквы вялося ў XII ст., відаць, паводле праекту дойліда Яана, аўтара царквы Сьвятога Спаса.

Па Першай сусьветнай вайне на манастырскім двары разьмяшчаліся вайсковыя склады. У гэты час царкву пачалі разьбіраць на цэглу. У 1928 годзе вывучэньне помніка праводзіў Іван Хозераў, які замаляваў фрагмэнты фрэскавага росьпісу.

## Архітэктура
Помнік Полацкай школы дойлідзтва. Гэта быў бесслуповы 1-нэфавы аб’ём невялікіх памераў (каля 5,1 × 8 мэтраў) з прастакутнай у пляне апсыдай. З захаду да яго далучаўся прытвор. Пад усім будынкам, апроч алтарнай часткі, разьмяшчалася крыпта, якая імаверна, была пахавальняй князя Барыса Ўсяславіча. Сыстэма кладкі сьценаў з чырвонай плінфы на ружовай рашчыне цамянкі засноўвалася на чаргаваньні ўтопленых і выступаючых радоў, што было традыцыйным для сакральных будынкаў Полацкага княства таго часу. Пры невялікіх памерах царква мела манумэнтальны выгляд, які надавалі ніжэйшыя за асноўны аб’ём, апсыда і прытвор, роўныя вонкавыя лапаткі, вэртыкалі аконных праёмаў, разьмешчаных у два ярусы.

Унутраная прастора перакрывалася корабавымі скляпеньнямі. Паводле адной вэрсіі, купала не было, паводле іншай — яго над царквой узвышаўся купал на барабане.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Połacak, Bielčyca. Полацак, Бельчыца (I. Trutnev, 1866).jpg|І. Трутнеў, 1866 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1866).jpg|1866 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1890).jpg|1890 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1907).jpg|1907 г.


### Гістарычныя здымкі

Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1889-91).jpg|1889—1891 гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1900).jpg|1900 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (2).jpg|1920-я гг.


Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (3).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (4).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (5).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (6).jpg|1920-я гг.


Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (7).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (8).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (9).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (10).jpg|1920-я гг.


Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (11).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (12).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1920-29) (13).jpg|1920-я гг.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1925).jpg|1925 г.


Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1928).jpg|1928 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1928) (2).jpg|1928 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1928) (3).jpg|1928 г.
Połacak, Bielčyca, Piatnickaja. Полацак, Бельчыца, Пятніцкая (1928) (4).jpg|1928 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Полацку
Катэгорыя:Зьнішчаныя праваслаўныя храмы Беларусі