Дуніны

**Дуніны** (таксама **Лебедзі**; ) — адзін з найстарэйшых польскіх шляхецкіх родаў, першыя карыстальнікі гербу Лебедзь.

## Паходжаньне
Заснавальнік роду — ваявода й дарадца караля Баляслава Крывавуснага Пётар Уластовіц, сын Вільгельма Швэна, дацкага шляхціча пры двары Эрыка Цёмнага, жанатага з дацкай прынцэсай. Ягоная постаць абрасла легендамі, што апісваюць ягоную мужнасьць і багацьце. Ян Длугаш піша, што Пётар нібы прыбыў са сваім скарбам з Даніі й менавіта адтуль паходзіць прозьвішча Дунін ( — «дацкі») і герб «Лебедзь» («Швэна» — варыянт слова «лебедзь» па-дацку).

Аднак гэтую легенду не пацьвярджае аніводная іншая крыніца. Апроч таго вядома, што бацька Пятра — Уласт здаўна жыў у Сілезіі, дзе валодаў вялікімі ўладаньнямі. Разьмяшчэньне гэтых маёнткаў (гара Сьленжа, абтокі Олбін, Пясэк і Оструў Тумскі ўва Ўроцлаве) прыводзіць некаторых дасьледчыкаў да думкі, што гэты род паходзіць ад князёў з племя сьлянзянаў. Сам Пётар не ўжываў ані прозьвішча Дунін, ані гербу Лебедзь. Толькі ў XIV ст. нашчадкі Пятра ўзялі прозьвішча Дунін, што, верагодна, паходзіць ад імя Дамінік: Домін — Донін — Дунін. Гэтая вэрсія пра паходжаньне прозьвішча спрыяе сцьвярджэньню пра дацкае паходжаньне. Тады ж гербавым знакам роду стаў белы лебедзь у чырвоным полі.

## Мінуўшчына
У 1172 прадстаўнікі роду, верагодна, бралі ўдзел у выгнаньні князя Баляслава Высокага, бо пры ягоным вяртаньні на сталец з дапамогай імпэратара Фрыдрыха Барбаросы яны былі выгнаныя зь Сілезіі. Аселі ў Малой Польшчы, дзе ў XII—XIV стст. зноў сталі ўплывовым і вельмі разгалінаваным родам. Пазьней расьсяліліся ў Сандамерскім і Кракаўскім ваяводзтвах, у Мазавецкім княстве й Куявіі.

Ад таго ж часу прадстаўнікі шматлікіх галінаў роду пачалі дадаваць да свайго прыдомку разнастайныя прыдомкі, перш за ўсё ад назоваў іхных галоўных сялібаў. Гэтак зьявіліся Дуніны-Сульгастоўскія (з Сульгастова), Дуніны-Баркоўскія (з Барковіцаў), Дуніны-Казіцкія (з Козіцаў), Дуніны-Карвіцкія (з Карвіцаў) і іншыя. Тады ж зьявіліся й Дуніны-Шпоты (Шпатанскія), Дуніны-Вансовічы, другая частка прозьвішча якіх паходзіць ад імёнаў найбольш вядомых прадстаўнікоў роду.

З пачаткам заключэньня ўніяў між Польшчай і ВКЛ Дуніны зьявіліся й на Літве. Гэтак, пры падпісаньні Гарадзельскае вуніі сваю пячатку на дакумэнце паставіў Дзерслаў са Скжына, які прыняў да свайго роду й гербу Ґалімунта.

Адна з галінаў Дуніных паступіла ў расейскае падпарадкаваньне пасьля захопу Смаленску (1655). Іншая, што паходзіць ад Мікалая, кашталяна Палянэцкага (1680), перасялілася ў Масковію ў 1702 годзе.

Зь цягам часу Дуніны страцілі сваё значэньне, багацьце й магутнасьць. Сёньня існуе Таварыства роду Дунінаў, сябры якога сустракаюцца на штогадовых зьездах.

## Радавод

Улост (Уласт)
# Пётар Уластовіц (каля 1080—1153), ваявода, ж. — Марыя (?-1149), д. чарнігаўскага князя Алега
## Вшэбур, ж. — 1146 сястра комэса Стэфана?
### Пётар Стары са Стжэльны (?-1196)
#### Крыстын, ж. — 1) NN з роду Адравонжаў; 2) NN, дачка Грота з роду Равічаў
##### (ад 1 шлюбу) Кжэслаў
###### N-(Крыстын) (?-1297)
####### Мікалай зь Пётркава
######## Крыстын з Дамуёвіцаў (?-1354)
######### Петраш, заснавальнік Дамуёўскіх і Дунінаў-Карвіцкіх
######## Уладзімеж са Смагажэва
######### Мецлаў (?-1388)
######### Уладзімеж Вонс Ванч, заснавальнік Дунінаў-Вансовічаў
######## Ота са Скжынску
######### Мсьцівой
######### Кжцента (Крыстын)
###### Дабеслаў з Касьцёлу
####### Кляра (Крайна)
##### (ад 2 шлюбу) Вшэбур са Скжынску
###### Мікалай са Скжынску
####### Станіслаў са Збажэны
######## Дзерслаў
######### Станіслаў са Збажэны (Малодшы)
########## Мікалай са Скжынску
########## Рафал са Скжынску
####### Вшэбур са Скжынску
######## NN, дачка, м. — Дзерслаў са Скжынску
######### Мэнціна са Скжынску
########## Рафал ?
########## Дзерслаў
########## Варш ?
########## Мэнціна ?
######### Варш ?
####### Мецлаў (?-1334), у 1326 упершыню ўжыў герб Лебедзь
######## Вшэбур з Канецка
######## Анджэй «Рэшатка» з Чарневіцаў (?-1413/1414)
######### Донін зь Вісткі (?-1418)
######### Мікалай ?
######### Мецлаў
########## Анджэй
########### дачка
########### Станіслаў
####### Адам са Смошава (?-1353)
###### Кжэслаў з Лавічка
####### (ад 1 шлюбу) Вшэбур з Кльвова
######## Божуй зь Нінкава
######## Донін зь Мянчына
######### Донін з Краёва (?-1423), ужыў герб Лебедзь
########## Павал
########## Станіслаў
######## Станіслаў
####### (ад 1 шлюбу) Бажывой з Кльвова
####### (ад 2 шлюбу) Пётар з Барковіц (?-1364)
######## Пётар са Сьвянтога (?-1382/1385)
######### Крыстын са Сьвянтога, ж. — Катажына
########## Донін
########## Пётар Дунін з Праўкавіц (каля 1415—1484)
######### Пётар зь Мянчына
######## Крыстын (?-каля 1410), ужыў герб Лебедзь
######### Донін з Вуграў (?-1441)
######### Кжэслаў
######## Мецлаў з Барковіцаў (?-каля 1410)
######## Ота зь Мешчава (?-1400/1408)
######### Анджэй з Боркавіц
########## Ян
######### Пётар зь Мянчына й Страшына
####### (ад 2 шлюбу) Мецлаў зь Мянчына
######## Вшэбур са Скжынску, Мянчынка й Кавячына
###### Крыстын
##### (ад 2 шлюбу) Пётар Дунчык
### Крыстын (?-1161)
### Ота (?-1161)
#### Ота зь Вяжбіцы
### Вшэбур
## Сьвентаслаў Канстанцін
### Пётар Дунін (?-1198), арцыбіскуп гнезьненскі
### Уладзімеж
### Леонард (?-1203)
## Ідзі (1126-?)
## Агаф’я (?-1176), м. — 1145 Якса зь Мехава (?-1176)
## Бэатрыча (?-1193)

## Адгалінаваньні роду Дунінаў
Дуніны-Баркоўскія (*Вінцэнт, Францішак, Тытус, Генрык, Станіслаў атрымалі [[12 кастрычніка]] [[1818]] [[граф]]скі тытул у [[Аўстрыйская імпэрыя|Астрыйскай імпэрыі]], пацьверджаны ў [[Царства Польскае|Царстве Польскім]] [[27 траўня]] [[1821]]*), Дуніны-Бжазінскія, Дуніны-Вансовічы (*[[1824]] графы ў Царстве Польскім*), Дуніны-Вольскія, Дуніны-Ґазьдзікоўскія, Дуніны-Ґалавінскія, Дуніны-Гатніцкія, Дуніны-Глушынскія, Дуніны-Дамуёўскія, Дуніны-Жухоўскія, Дуніны-Збажынскія, Дуніны-Карвіцкія, Дуніны-Кжаслаўскія, Дуніны-Кжчаноўскія, Дуніны-Кунінскія (*Кунінскія*), Дуніны-Лабемцкія, Дуніны-Ліпскія, Дуніны-Любсінскія, Дуніны-Мадлішэўскія, Дуніны-Марцінкевічы, Дуніны-Мячынскія, Дуніны-Пжысталоўскія, Дуніны-Раескія, Дуніны-Русіноўскія, Дуніны-Рускоўскія, Дуніны-Скжынскія, Дуніны-Смашэўскія, Дуніны-Стжашкоўскія, Дуніны-Сулґастоўскія, Дуніны-Суліґастоўскія, Дуніны-Шпоты, Дуніны-Ястжэмбскія, Карвацкія

## Глядзіце таксама

* Раеўскія

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Генэалёгія