open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сьмерць Маргера

**«Сьмерць Ма́ргера»** (, ) — карціна Казімера Альхімовіча на тэму літоўскай гісторыі, створаная паводле паэмы «Маргер» Уладзіслава Сыракомлі.

## Апісаньне
На карціне адлюстраваны часы старажытнай Літвы, калі крыжакі штурмуюць замак Маргера. К. Альхімовічам праілюстраваны апошні эпізод п’есы, калі сюжэтныя перапетыі каханьня і здрады герояў прыводзяць да самагубства гаспадара замка. Сцэна вырашана мастаком па клясыцыстычнай схеме, нават са зьнешнімі атрыбутамі, але ўсё ж напоўненая высокім пачуцьцём, не выглядае штучнай.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Śmierć Margiera

Катэгорыя:Карціны Казімера Альхімовіча
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1876 годзе
Літоўскія сяляне (карціна Францішка Смуглевіча)

**«Літо́ўскія сяля́не»** (, ) — карціна Францішка Смуглевіча, напісаная каля 1775 году. Захоўваецца ў  .

## Сюжэт
Смуглевіч адмовіўся ад адлюстраваньня пэўнага сюжэта, замест гэтага паказаўшы абагульненыя народныя рысы чалавека, якія падкрэсьліваюць сялянскую годнасьць і ўнутраны спакой. Ціхая, гарманічная кампазыцыя малюнка, сьвятло, стрыманыя каляровыя тоны адпавядаюць клясычнай эстэтыцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Карціны Францішка Смуглевіча
Катэгорыя:Карціны Летувіскага нацыянальнага мастацкага музэю
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1775 годзе
Пэрсыдзкія паслы ў караля Этыёпіі (карціна Францішка Смуглевіча)

**«Пэрсы́дзкія паслы́ ў караля́ Этыёпіі»** (, ) — карціна Францішка Смуглевіча, напісаная каля 1785 году. Захоўваецца ў .

## Сюжэт
Пры стварэньні карціны Ф. Смуглевіч натхняўся сюжэтам з  Герадота. На ёй паказаны момант, калі пасланцы пэрскага кіраўніка Камбіза ІІ наведваюць цара Этыёпіі з патрабаваньнем скарыцца іх уладару. Паслы прынесьлі з сабой падарункі: пурпурнае адзеньне, залатыя ланцуг і брошку, скрыню з алябастру, якая зьмяшчае бальзам, і амфары віна. Але этыёпскі цар задумвае хітрасьць. Ён дае пэрсам лук і загадвае перадаць іх уладару прапанову толькі тады ісьці вайной на Куш, калі ўласнаруч здолее гэты лук нацягнуць. А да таго часу пэрсы павінны дзякаваць сваіх багоў, што думка пра паход на чужыну не перасякае розумы этыёпскіх сыноў. == Апісаньне == На карціне лук ужо ў руках пэрскага пасланца. Пры гэтым ігнаруючы падарункі, зваленыя ля яго ног, цар Этыёпіі гоніць сваіх гасьцей прэч, паказваючы рукой убок. Як і другая вядомая карціна Ф. Смуглевіча — «Скіфскія паслы ў Дарыя» — гэта палатно заахвочвае права народаў на незалежнасьць і змагарства за сваю свабоду. Гэты сюжэт быў актуальным для сучасьнікаў Смуглевіча, паколькі ствараў алюзыі пра адносіны Рэчы Паспалітай са сваімі краінамі-суседкамі

## Крыніцы

Катэгорыя:Карціны Францішка Смуглевіча
Катэгорыя:Карціны Летувіскага нацыянальнага мастацкага музэю
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1785 годзе
Партрэт Войцеха Пуслоўскага

«**Партрэт маршалка дваранства Слонімскага павету Войцеха Пуслоўскага**» () — карціна Валенція Ваньковіча, напісаная ім да 1833 году.

## Гісторыя карціны
Месца й час напісаньня карціны дакладна невядомыя. Войцех Пуслоўскі (1762—1833) — прадстаўнік старадаўняга шляхецкага роду Рэчы Паспалітай, вядомы грамадзка-палітычны й гаспадарчы дзеяч беларуска-літоўскіх зямель, маршалка дваранства Слонімскага павета, уладальнік шматлікіх маёнткаў у Слонімскім, Кобрынскім, Гарадзенскім, Пінскім, Віленскім і іншых паветах Паўночна-Заходняга края. Яго партрэт мог быць замоўлены маладому Ваньковічу як у Вільні, дзе Ваньковіч вучыўся ва ўнівэрсытэце (1818—1824), так і ў Санкт-Пецярбургу, дзе мастак працягваў сваю адукацыю ў Акадэміі мастацтваў (па 1829 г.). Існуе таксама магчымасьць, што партрэт быў напісаны й на слонімскай зямлі. У Войцеха Пуслоўскіх там было некалькі маёнткаў, а Валенцій Ваньковіч, яшчэ будучы студэнтам, часта бываў у тых краях — на радзіме сваёй жонкі Анэлі (з роду Растоцкіх). Партрэт быў напісаны для сямейнай партрэтнай галерыі й быў закліканы захаваць памяць пра прадстаўніка роду.

## Апісаньне
Захавалася арыгінальная аўтэнтычная рама карціны.

Войцех Пуслоўскі на партрэце Ваньковіча паўстае асобай выдатнай — заможным, прадпрымальным і кемлівым ў справах, франтам і моднікам і пры ўсім гэтым — чалавекам вельмі набожным. На партрэце ён ужо немалады чалавек у традыцыйным шляхецкім сармацкім строі з чырвонай муаравай стужкай, з ордэнам Сьвятой Ганны 1 ступені й са слуцкім поясам. Багаты тканы слуцкі пояс у папярочную чорна-чырвоную палоску, павязаны па апошняй шляхецкай модзе, з выпушчанымі вонкі пэндзьлямі колеру старога золата арганічна дапаўняе старапольскі кунтуш шляхціца. Твар шляхціца, добра змадэляваны мастаком, прыцягвае ўнутранай энэргіяй, аптымізмам, упэўненасьцю ў сабе.

## У Беларусі
З 17 лютага да 17 чэрвеня 2012 карціна ўпершыню ў Беларусі выстаўлялася ў Нацыянальным мастацкім музэі.

## Глядзіце таксама
* Міцкевіч на скале Аю-Даг

## Крыніцы

Катэгорыя:Карціны Валенція Ваньковіча
Катэгорыя:Карціны Летувіскага нацыянальнага мастацкага музэю
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1833 годзе
Прыдарожны крыж (карціна Казімера Альхімовіча)

**«Прыдарожны крыж»** (, ) — палатно Казімера Альхімовіча, намаляванае ў 1905 годзе.

## Апісаньне
Твор падкрэсьлівае каштоўнасьць веры й сьціпласьць вясковага насельніцтва. Альхімовіч увекавечыў зямлю — самастойнае, кіраванае сваімі законамі ўтварэньне, — у якой чалавек можа быць няпрошаным госьцем. Намаляваная такім чынам казачная зямля нагадвае паэтычныя творы Адама Міцкевіча, прысьвечаныя літоўскім пушчам. Тытульны крыж і хату за ім на ўскрайку лесу мастак прадставіў у чароўнай нактурнай дэкарацыі, падкрэсьліваючы хуткаплыннасьць жыцьця й прыгажосьць прыроды.

Катэгорыя:Карціны Казімера Альхімовіча
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1905 годзе
Суслак рабы

**Суслак рабы** (*Spermophilus suslicus*) — від сысуноў сямейства вавёркавых (Sciuridae). 

## Вонкавы выгляд
Даўжыня цела 180–260 мм, даўжыня хваста 36–57 мм, вага 180–220 г. Верх ад сьветла-шэрага да цёмна- або каштанава-карычневага і пакрыты выразнымі шырокімі плямамі ад сьветла-пясочнага да белага колеру, якія, аднак, могуць быць менш прыкметнымі ў рэгіёнах. Вобласьць грудзей і горла ад колеру карыцы да вохры, ніз крыху сьвятлей. Галава пазначана дробнымі сьветлымі плямамі, вакол вачэй ёсць сьветлыя кольца і з абодвух бакоў пад вачыма каштанава-карычневая пляма. Хвост ад шаравата-карычневага да чорнага і мае больш сьветлы ніжні бок; кончык белы або матава-саламяна-жоўты.

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Эўропі (Беларусь, Малдова, Польшча, Расія, Украіна); на вышынях ад 0 да 500 м.

## Лад жыцьця
Аддае перавагу адкрытым ўчасткам з нізкай травой (уключаючы стэпы, пашы і абочыны дарог). Вядзе дзённы лад жыцьця. Большую частку часу яны праводзяць на задніх лапах, аглядаючы навакольле ў пошуках драпежнікаў. Яны капаюць норы вертыкальна і гарызантальна, вертыкальныя — гэта часовыя збудаваньні, а гарызантальныя — для нараджэньня і выхаваньне дзіцянятаў. Часьцей за ўсё ядуць парасткі і менш — збожжа, вусякоў і траву. Размнажаюцца яны толькі раз у год адразу пасля зімовай сьпячкі. *Spermophilus suslicus* могуць дасягаць шасцігадовага ўзросту. Маладыя асобіны уразлівыя і радзей вытрымліваюць першы год.

## Вонкавыя спасылкі
* Ferguson, A. & Kennerley, R. 2021. ''Spermophilus suslicus''. The IUCN 
* Nutter, R. 2013. ''Spermophilus suslicus''. Animal Diversity Web 

Катэгорыя:Сысуны Эўропы
Віктар Сотнікаў

**Ві́ктар Со́тнікаў** ( 27 ліпеня 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Гомля».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у Столінскім раёне, а ўлетку 2014 году далучыўся да акадэміі салігорскага «Шахцёра». З 2018 году пачаў гуляць за клюбны дубль. Дэбютаваў у асноўнай камандзе 29 ліпеня 2018 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Чысьці» (11:0), дзе адгуляў другі тайм. Да сэзону 2020 стаў рыхтавацца зь першай камандай. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 25 красавіка 2020 году, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць берасьцейскага «Дынама» (2:0). У сэзоне 2021 году пачаў часам зьяўляцца ў стартавым складзе каманды, а ў 2022 годзе выходзіў на замену. У ліпені 2022 году перайшоў у барысаўскі БАТЭ, падпісаўшы кантракт да канца 2024 году. У барысаўскім клюбе стаў выкарыстоўвацца на пазыцыі абаронцы. У лютым 2023 году быў аддадзены ў арэнду ва ўзбэцкі «Бунядкор». Дэбютаваў за клюб 4 сакавіка 2023 году ў матчы супраць «Сагдыяны». Футбаліст хутка замацаваўся ў асноўнай камандзе, чаргуючы выступы ў стартавым складзе і з лавы запасных. У ліпені 2023 году БАТЭ вярнуў абаронцу з арэнды. У 2024 годзе замацаваўся ў складзе барысаўчанаў, а ў пачатку 2025 году склаў новае працоўнае пагадненьне з клюбам. У новым сэзоне быў важным гульцом каманды, выконваючы ролю капітана каманды. Па заканчэньні 2025 году пакінуў склад і прыяднаўся да «Гомля».

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. 4 верасьня 2020 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), адгуляўшы першы тайм адборачнага матча чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Нідэрляндаў (0:7).

## Дасягненні
**Шахцёр**:
* Чэмпіён Беларусі: 2020, 2021
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2022
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2019
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксандар Шасьцюк

**Алякса́ндар Шасьцю́к** ( 5 чэрвеня 2002 году) — беларускі футбаліст, нападнік сэрбскага клюбу «Раднічкі» зь Нішы.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец берасьцейскага «Дынама», дзе спачатку выступаў за юнацкія каманды. У 2019 годзе пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2020 годзе пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, але гэтак і не згуляў за яе. У пачатку 2021 году, пасьля таго як большасьць гульцоў пакінула «Дынама», пачаў трэнавацца з асноўным складам. У лютым 2021 году падпісаў новы трохгадовы кантракт з клюбам. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 14 сакавіка 2021 году ў матчы першага тура супраць рэчыцкага «Спадарожніка» (4:0), дзе адзначыўся голам. У далейшым замацаваўся ў першым складзе дынамаўцаў, гуляў пераважна ў пачатковым складзе дружыны.

У студзені 2022 году выкупіў свой кантракт у «Дынама» і пакінуў Берасьце. Хутка склаў двухгадовую ўгоду з клюбам «Ніжні Ноўгарад» з расейскай Прэм’ер-лігі. Пачынаў разам зь ніжагародзкай камандай рыхтавацца да сэзону, але ў лютым трэнаваўся і рыхтаваўся да сэзону з рыскім РФШ, які неўзабаве арандаваў нападніка. У рыскім клюбе выступаў за другую каманду, за асноўны склад гэтак і ня выйшаў на поле.

У ліпені 2022 году вярнуўся ў берасьцейскае «Дынама», падпісаўшы кантракт да канца сэзону. У студзені 2023 году па заканчэньні кантракта пакінуў берасьцейскі клюб і хутка ўзмоцніў склад барысаўскага БАТЭ. У сакавіку 2024 году паводле пагадненьня бакоў скасаваў кантракт з барысаўчанамі і прыяднаўся да «Іслачы». У новым клюбе хутка замацаваўся ў асноўным складзе. 21 красавіка 2024 году ў матчы супраць «Слуцку» правёў два галы, чым дапамог камандзе адтрымаць перамогу зь лікам 1:3. Пасьля гэтага ажно да пачатку жніўня кожны раз выходзячы ў пачатковым складзе,  футбаліст адзначаўся голам у браму супернікаў, за выняткам матчу супраць сталічнага «Дынама». У канцы сэзону амаль два месяцы прапусьціў праз траўму, але гэта не перашкодзіла яму застацца найлепшым бамбардзірам «Іслачы» ў чэмпіянаце. Па заканчэньні сэзону спрабаваў уладкавацца ў расейскі «Ротар» і польскую «Варту», але вярнуўся ў беларускі клюб. 2025 год стаў для футбаліста найбольш прадуктыўным, бо Шасьцюк, маючы на рахунку 17 галоў, стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату Беларусі. Аднак, па заканчэньні сэзону нападнік разьвітаўся з камандай. На пачатку 2026 году прыяднаўся да сэрбскага клюбу «Раднічкі» зь места Ніш, які на той момант трымаў 14-ы радок пры 16-і клюбах сэрбскай Супэрлігі.

### Міжнародная
У сакавіку 2019 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы, у трох матчах адзначыўся двума галамі. 26 сакавіка 2021 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў у пачатковым складзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Армэніі (2:1) і быў заменены ў другім тайме.

## Дасягненьні
**«Іслач»**:
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Кірвік

**Кірвік** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Гервік або Кервік (Gerwic, Kerwic) і Вікгер (Wicger) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда', а аснова -віг- (-вік-) (імёны ліцьвінаў Вігайла, Вігунт, Лодвік; германскія імёны Wigelo, Wigunt, Lodvigus) — ад гоцкага і германскага wigs 'вайна, бойка'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскакаг імя Gerwig (Gerwik, Girwik).

У Прусіі бытавала імя *Kerwyke* (1363 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Ardrzei Kirwikowicz* (1563 год).

## Глядзіце таксама
* Гера
* Віга

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Уладзіслаў Ігнацьеў

**Уладзісла́ў Ігна́цьеў** ( 13 лютага 2003 году) — беларускі футбаліст, брамнік магілёўскага «Дняпра».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец акадэміі сталічнага клюбу «Менск». Пазьней далучыўся да акадэміі барысаўскага БАТЭ. У 2021 годзе пачаў зьяўляцца ў барысаўскім дублі, часам трапляючы ў заяўку першай каманды клюбу. Гулец увесь матч Супэркубка Беларусі 5 сакавіка 2022 году правёў на лаве запасных, а сам клюб перамог салігорскі «Шахцёр» і здабыў тытул. Увесь сэзон 2022 году футбаліст працягнуў выступаць за дублюючы склад клюбу. У сакавіку 2023 года на правах арэнднай дамовы прыяднаўся да «Астраўцу», дэбютаваўшы ў Першай лізе 8 красавіка 2023 году ў матчы супраць «Слоніма-2017». Даць рады брамнік ня здолеў, таму ў ліпені быў адкліканы з арэнды. Тым ня менш, ужо ў жніўні футбаліст быў арандаваны «Гомлем» з Найвышэйшай лігі. 12 жніўня Ігнацьеў зьявіўся ў браме гамельчукоў у матчы супраць «Нафтану». Неўзабаве гулец замацаваўся ў першым складзе дружыны, згуляўшы ў 14 матчах чэмпіянату. Па сканчэньні сэзону вярнуўся ў БАТЭ. Не зважаючы на тое, што былі зьвесткі аб тым, што гулец можа працягнуць абараняць колеры гамельчукоў, брамнік рыхтаваўся да сэзону з барысаўскім клюбам. 16 сакавіка 2024 году Ігнацьеў дэбютаваў у складзе БАТЭ ў матчы Найвышэйшай лігі супраць сталічнага «Менску», здолеўшы захаваць сваю браму ад галоў і адбіўшы пэнальці. Хутка саступіў месца ў браме Арсеню Скапцу, стаўшы другім брамнікам каманды і часам зьяўляючыся ў пачатковым складзе каманды. У выніку на сэзон 2025 году паводле дамовы арэнды прыяднаўся да «Менску». Па сэзоне вярнуўся да БАТЭ, але перад пачаткам сэзону 2026 году далучыўся да магілёўскага «Дняпра».

### Міжнародная
У лістападзе 2023 года футбаліст атрымаў выклік у моладзевую зборную Беларусі. Дэбютаваў за зборную 15 лістапада 2023 году ў таварыскім матчы супраць зборнай зборнай Расеі.

## Дасягненьні
**БАТЭ**:
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладзіслаў Русенчык

**Уладзісла́ў Русе́нчык** ( 3 ліпеня 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец акадэміі сталічнага клюбу «Дынама». Першым трэнэрам футбаліста быў Яўген Булыка. У далейшым гулец прыяднаўся да акадэміі барысаўскага БАТЭ. У 2018 годзе пачаў абараняць колеры дублюючай каманды клюбу. У сакавіку 2023 году на правах арэнды далучыўся да койданаўскага «Арсэналу», у складзе якога дэбютаваў у Першай лізе 23 красавіка ў матчы супраць «Паперпраму», калі зьявіўся на пляцоўцы на 84-й хвіліне матчу. 22 кастрычніка адразу адзначыўся дублем у браму гомельскага «Лякаматыву», чым ня толькі выратаваў матч для каманды, але і дапамог здабыць перамогу. Паводле вынікаў сэзону поруч з клюбам атрымаў падвышэньне да Найвышэйшай лігі. У студзені 2024 году вярнуўся ў БАТЭ, дзе рыхтаваўся да сэзону ды згуляў у двух матчах Кубка Беларусі стадыі 1/4 фіналу супраць менскага «Дынама». У Найвышэйшай лізе дэбютаваў 16 сакавіка ў матчы супраць «Менску», зьявіўшыся ў першай адзінаццатцы. Празь некалькі дзён склаў з клюбам новы трохгадовы кантракт. У клюбе гэтак і ня стаў гульцом асноўнага складу, правёўшы цягам сэзону 2025 году вобмаль матчаў цалкам, перадусім у жніўні. Перад пачаткам сэзону 2026 году прыяднаўся да бабруйскай «Белшыны», якая па адсутнасьці колькі гадоў вярнулася ў Найвышэйшую лігу.

### Міжнародная
У студзені 2018 году футбаліст атрымаў выклік у зборную Беларусі (да 17 гадоў). Дэбютаваў у складзе каманды 21 студзеня 2018 году ў матчы супраць зборнай Летувы. У жніўні 2018 году браў удзел у таварыскім матчы за зборную Беларусь (да 18 гадоў) супраць зборнай Фінляндыі. У сакавіку 2019 году футбаліст атрымаў выклік у зборную Беларусь (да 19 гадоў). Дэбютаваў за зборную 25 сакавіка 2019 году ў матчы супраць зборнай Летувы. У кастрычніку 2019 году паўабаронца ў складзе зборнай накіраваўся на кваліфікацыйныя матчы юніёрскага чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладзіслаў Граковіч

**Уладзіслаў Граковіч** ( 1 ліпеня 2005 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Менску».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Менску». Гуляў за юнацкія каманды, а зь лета 2022 году пачаў выступаць за клюбны дубль. Тады ж пачаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 7 жніўня 2022 году ў матчы супраць менскага «Дынама» (1:3), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У 2024 годзе даволі часта выходзіў у складзе каманды ў пачатковай адзінаццатцы.

### Міжнародная
У кастрычніку 2021 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У лістападзе 2023 году абараняў колеры зборнай Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У верасьні 2024 году запачаткаваў кар’еру ў складзе зборнай Беларусі (да 21 гадоў), зьявіўшыся 6 верасьня на апошніх хвілінах таварыскага матчу супраць зборнай Кіпру. Праз чатыры дні згуляў увесь матч супраць аднагодак з Славаччыны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксандар Міхаленка

**Аляксандар Міхаленка** ( 12 сьнежня 2001 году) — беларускі футбаліст, абаронца койданаўскага «Арсэналу».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец жлобінскай ДЮСШ. Юнаком трапіў у структуру менскага «Дынама». З 2018 году пачаў выступаць за клюбны дубль, а ў 2020 годзе замацаваўся ў першай адзінаццатцы дублюючай дружыны.

У лютым 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў рэчыцкі «Спадарожнік». 14 сакавіка 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы першага тура супраць берасьцейскага «Дынама» (0:4), правёўшы на полі ўсе 90 хвілінаў. У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе рэчычанаў. У ліпені 2021 году, пасьля таго як «Спадарожнік» зьняўся зь першынства, на правах арэнды далучыўся да магілёўскага «Дняпра», дзе таксама гуляў у стартавым складзе. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў магілёўскі клюб. У студзені 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў «Іслач». Зьяўляўся на полі эпізадычна, пераважна заставаўся на лаўцы запасных. Па заканчэньні сэзону 2022 году вярнуўся з арэнды ў «Дынама».

У студзені 2023 году пачаў трэнавацца з асноўным складам дынамаўцаў. Пазьней праходзіў прагляд у мазырскай «Славіі», а ў сакавіку 2023 году быў арандаваны «Энэргетыкам»-БДУ. У сьнежні 2023 году вярнуўся ў «Дынама». Разам з камандай рыхтаваўся да сэзону 2024 году ды пасьпеў згуляць за «Дынама» ў матчы за Супэркубак Беларусі, пасьля чаго ў сакавіку 2024 году ў якасьці свабоднага агента далучыўся да «Менску». Па заканчэньні неблагога для гульца сэзону працягнуў кар’еру ў койданаўскім «Арсэнале».

### Міжнародная
У кастрычніку 2017 году быў у складзе зборнай Беларусі (да 17 гадоў) на кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, аднак на гульнявую пляцоўку не выходзіў. 26 сакавіка 2021 году запачаткаваў выступы ў складзе моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Армэніі (2:1).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Артур Назаранка

**Артур Назаранка** ( 10 лютага 2004 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца гарадзенскага «Нёману» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец акадэмію клюбу «Менск». У 2022 годзе пачаў абараняць колеры клюбнага дублю. У ліпені 2023 году пачаў прыцягвацца да гульняў і першай каманды. Дэбютаваў у складзе першай каманды 11 жніўня 2023 году ў матчы Найвышэйшай лігі супраць «Слуцка», зьявіўшыся на гульнявой пляцоўцы на 89-й хвіліне гульні. У кастрычніку таго ж году падоўжыў працоўную дамову з клюбам да чэрвенія 2024 году. Хутка стаў адным з асноўных гульцоў каманды, чаргуючы выхады ў першай адзінаццатцы і зьяўленьні з лавы рэзэрвовых. Першую палову 2024 году быў гульцом першай адзінаццатцы, але пасьля далучэньня да «Менску» Руслана Лісаковіча страціў месца ў складзе. У канцы студзені быў на праглядзе ў гарадзенскім «Нёмане», неўзабаве падпісаўшы кантракт з новым клюбам.

### Міжнародная
Дэбютаваў у складзе зборнай Беларусі (да 21 году) 22 сакавіка 2024 году ў адборачным матчы да чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Грэцыі, адгуляўшы ўвесь матч. Выклікаўся да каманды на таварыскія матчы ў чэрвені і верасьні таго ж году.

## Дасягненьні
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Валянцін Дзіхціеўскі

**Валянцін Дзіхціеўскі** ( 25 верасьня 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Менску».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюбу «Менск». Першым трэнэрам футбаліста быў Уладзімер Кірыенка. У 2020 годзе запачаткаваў выступы ў складзе дублюючага складу каманды. У 2021 годзе Дзіхціеўскі браў удзел у Юніёрскай лізе УЭФА, дзе каманда супрацьстаяла юніёрскім камандам латыскага «Дзьвінску» і харвацкаму «Хайдуку». Перад пачаткам сэзону 2023 году пачаў трэнавацца зь першай камандай клюбу, але чакаць дэбюту гульцу выпала да лета. 8 ліпеня 2023 году абаронца зьявіўся ў матчы Найвышэйшай лігі супраць «Іслачы» на 82-й хвіліне сустрэчы. Цягам сэзону працягваў быць гульцом ратацыі. Першыя матчы ў складзе першай адзінаццатцы правёў у матчы Кубка Беларусі 9 сакавіка 2024 году супраць «Нёману» ды ў матчы Найвышэйшай лігі краіны 16 сакавіка 2024 году супраць БАТЭ. У лютым 2025 году падпісаў новы кантракт з клюбам. Стаў гульцом асноўнага складу каманды, паводле вынікаў сэзону быў названы найлепшым футбалістам «Менску». Перад пачаткам сэзону 2026 году зноў падоўжыў супрацу з камандай.

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 года гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксей Туманаў

**Аляксей Туманаў** ( 19 траўня 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Менску».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачаў займацца футболам у СДЮШАР БФСТ «Дынама», дзе ягоным першым трэнэрам быў Валянцін Дамашэвіч. Пазьней Туманаў далучыўся да акадэміі клюбу «Менск». У 2021 годзе пачаў абараняць колеры дублюючай каманды клюбу. Улетку таго ж году склаў сваю першую прафэсійную працоўную дамову з клюбам, аднак чакаць пераводу ў першую каманду давялося ажно да 2023 году. Дэбютаваў за клюб 17 сакавіка 2023 году ў матчы Найвышэйшай лігі супраць мазырскай «Славіі», зьявіўшыся на полі зь першых хвілінаў сустрэчы. Гулец адразу замацаваўся ў асноўным складзе каманды, стаўшы адным з ключавых гульцоў, гуляючы пераважна на левым флянзе абароны. У заключным матчы сэзону 2023 году, які ладзіўся 2 сьнежня, адзначыўся першым голам, які быў улучаны ў браму «Іслачы». У 2024 годзе працягваў выкарыстоўвацца ў асноўным складзе, а па заканчэньні сэзону склаў новую працоўную ўгоду з клюбам.

### Міжнародная
У ліпені 2021 году футбаліст выправіўся на зборы з зборнай Беларусі (да 19 гадоў). У кастрычніку 2021 году поруч з камандай выправіўся і на кваліфікацыйныя матчы чэмпіянату Эўропы (да 19 гадоў).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Сямён Пяньчук

**Сямён Пяньчук** ( 17 студзеня 2001 году) — беларускі футбаліст, нападнік «Баранавічаў» (у арэндзе зь «Менску»).

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюбу «Менск», дзе займаўся футболам зь пяці гадоў. У 2018 годзе пачаў выступаць за клюбны дубль, а ў 2019 годзе абараняў колеры «Менску» ў Юніёрскай лізе УЭФА. 23 верасьня 2020 году дэбютаваў за асноўную каманду «Менску» ў Найвышэйшай лізе, калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы супраць «Смалявічаў» (4:0) і пасьпеў адзначыцца голам. Пасьля працягваў зьяўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену. У сьнежні 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам да сканчэньня 2024 году. У пачатку траўня 2024 году атрымаў цяжкую траўму, сутыкнуўшыся з мэталічнай агароджай на стадыёне САК Алімпійскі ў Менску. Футбаліст быў вымушаны прапусьціць рэшту сэзону. У студзені 2025 году падпісаў новае працоўнае пагадненьне з клюбам. Улетку быў накіраваны ў арэнду ў першалігавыя «Баранавічы».

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 года гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксандар Шведчыкаў

**Алякса́ндар Шве́дчыкаў** ( 20 ліпеня 2003 году) — беларускі футбаліст, нападнік бабруйскай «Белшыны» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец акадэміі сталічнага клюбу «Менск», але пазьней далучыўся да акадэміі БАТЭ. У 2021 годзе пачаў зьяўляцца ў складзе дублюючага складу барысаўскага клюбу. Перад сэзонам 2023 году на правах арэнды прыяднаўся да «Маладэчна-2018». Дэбютаваў у прафэсійным футболе 2 красавіка 2023 году ў матчы Першай лігі супраць гомельскага «Лякаматыву», выйшаўшы ў складзе першай адзінаццатцы і адзначыўшыся голам. Цягам сэзону стаў ключавых футбалістам каманды, улучыўшы 7 галоў у браму супернікаў. Вярнуўшыся ў БАТЭ, дэбютаваў за барысаўцаў у матчах 1/4 фіналу Кубка Беларусі супраць менскага «Дынама», зьявіўшыся ў абодвух матчах. У матчы ў адказ адзначыўся галявой перадачай і голам. 16 сакавіка 2024 году запачаткаваў выступы ў Найвышэйшай лізе, зьявіўшыся ў стартавым складзе ў матчы супраць «Менску». Канец 2024 году прапусьціў праз апэрацыю па выдаленьні апэндыцыту. У канцы сакавіка 2025 году прыяднаўся на правах арэнды да койданаўскага «Арсэналу». У сакавіку 2026 году стаў футбалістам бабруйскай «Белшыны».

### Міжнародная
У сакавіку 2024 году футбаліст быў выкліканы да складу моладзевай зборнай Беларусі дзеля ўдзелу ў кваліфікацыйных матчах моладзевага чэмпіянату Эўропы. Дэбютаваў за зборную 22 сакавіка 2024 году ў матчы супраць зборнай Грэцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Гертаўт

**Гертаўт** (*Гіртаўт*, *Кіртаўт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча **Гортаўт**.

## Паходжаньне

Гартвалд або Герталд, пазьней Картальд (*Gartwald, Gertoldus, Kartold) і Валдзігарда (Waldigardis) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гард- (-герд-, -герт-) (імёны ліцьвінаў Альгерд, Мундыгерд, Тэўтыгерд; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) паходзіць ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека'), а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Адамъ Кгертовтовичъ* (1528 год); *в бояр нашых волости [[Эйшышкі|Ейшишъское]]… въ Дороты Марътиновое Киртовътовича* (26 чэрвеня 1530 году); *Adam Girtowt* (1824 год).

## Носьбіты
* Герталд Клейчэр (*Gertold Kleyczer*) — войт Глівіцаў у 1286 годзе
* Адам Гертаўтавіч — відуклеўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Балтрамей Станіслававіч Гортаўт — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1597 годзе

У XVI ст. існаваў «дварэц» Гіртаўцішкі (*Гиртовтишки*) у Жамойцкім старостве.

## Глядзіце таксама
* Герд
* Валд

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сындык

**Сындык** (*Сындзік*, *Сіндык*, *Сіндзік*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сіндзіка або Сындыка, пазьней Сындык або Зынтэка (Sindico, Sindic, Sinteke) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сінд- (-зынд-) (імёны ліцьвінаў Жындуль, Шымбольт, Сіндэр; германскія імёны Sindulus, Sinbald, Sinder) паходзіць ад гоцкага sinþs 'дарога, шлях' або германскага sintha 'дарога, падарожжа, вайсковая выправа'.

У Прусіі бытавала імя *Syntke*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *дворанин нашъ Сындыкъ* (20 сакавіка 1524 году); *въ дворанина нашого, въ Сынъдыка… именейцо Сындыковское* (13 лістапада 1529 году); *подлазника наймя Сынъдыка* (24 лютага 1534 году); *Anastazja Sindyk* (1830 год); *Paulina Róża Syndzikiewicz* (1834 год).

## Носьбіты
* Сындык — гарадзенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1524 годзе

У Беларусі бытуюць прозьвішчы Сіндзік і Сіндзікевіч.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ліпнікі (Смалявіцкі раён)

**Ліпнікі́** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Азярыцкаслабадзкога сельсавету Смалявіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Азярыцкаслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну
Любар (імя)

**Любар** (*Любэр*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Любэр (Luber) і Эрлюб (Erliub) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -люб- (імёны ліцьвінаў Любень, Любш, Любарт; германскія імёны Luben, Lubisch, Lubert) паходзіць ад гоцкага liufs, германскага leuba, стараверхненямецкага liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны', а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: *villam dictam Lubor* (11 чэрвеня 1407 году); *волости [[Эйшышкі|Ейшишъское]]… пустовъщинами… Люборишъки* (26 чэрвеня 1530 году); *у волости Еишышъскои… земль пустовскихъ… Люборошки* (16 чэрвеня 1531 году); *Lubor* (1744 год); *Wincenty Luber* (1822 год).

## Носьбіты
На гістарычнай Лідчыне існуе старажытная вёска Любары.

## Глядзіце таксама
* Люб
* Геры

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Дэбі робіць Даляс

**Дэбі робіць Даляс** () — порнастужка зробленая і зьнятая ў ЗША ў 1978 годзе. Галоўным рэжысэрам стаў Джым Клярк, а вядомасьць атрымала порнаакторка Бэмбі Вудз. Галоўныя вобразы ў стужцы — маладыя дзяўчыны, якія скочуць і пляшуць у час перапынкаў гульні «амэрыканскі футбол». Стужка зьнятая на стужку, што мае цьвет. Кіно мае  звалку, паказ з падрабязнасьцямі чалавечага цела ў час плоцкага каханьня. Кіно можна глядзець толькі паўнагадоввымі і дарослымі.

## Зьмест
міні|зьлева|Запіс стужкі «Дэбі робіць Даляс», (1978 год).
Дзяўчыны з дружыны «Тэксаскія пастушкі» спрабуюць прабіцца ў дружыну для пляскі, але для таго трэба зарабіць грошы. Маладыя жанчыны маюць плоцкае каханьне з рознымі мужчынамі.

## Здымкі
Здымкі для стужкі «Дэбі робіць Даляс» вяліся ў Новым Ёрку, Бруклінскі калегіі. Яшчэ былі здымкі ў бібліятэцы тае ж калегіі. 

## Працяг

Стужка «Дэбі робіць Даляс» мела многія паўтарэнні і спробы зьняць працяг. Можна назваць наступныя працяг:
* «Дэбі робіць Даляс. Частка другая» (1981)
* «Дэбі робіць Даляс 3 (Разьдзел апошні)» (1985)
* «Дэбі робіць Даляс 4» (1988)
* «Дэбі робіць Даляс 5» (1988)
* «Дэбі робіць Даляс ізноў» (1993)
* «Дэбі робіць Даляс 20-ае выданьне» (1994)
* «Дэбі робіць Даляс, або наступнае пакаленьне» (1998)
* «Дэбі робіць Даляс'99» (1998)
* «Дэбі робіць Даляс, або помста» (2003)
* «Дэбі робіць Даляс, або усход супраць захаду» (2004)
* «Дэбі робіць Даляс, ізноў» (2007)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Плоцевы чын і яго апісаньне

Катэгорыя:Фільмы 1978 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1978 году
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы 1970-ых гадоў
Катэгорыя:Эратычныя камэдыі
Катэгорыя:Эратычныя фільмы 1970-ых гадоў
Катэгорыя:Моладзевыя фільмы
Гарлёт

**Гарлёт** — парнаграфічная стужка, якая была зьнятая ў 1971 годзе. Месца здымкаў – Лос-Анджэлес. Рэжысэрам стужкі быў Майкл Бэнвэністэ, вытворцам і грашовым фундатарам быў Біл Воска. Вобразы граў Фрэн Спэктар.

## Зьмест
Галоўныя асобы ў стужцы — маладая навучэнца вучылішча ў ЗША. Яна робіць розныя плоцкія чыны, забаўныя непрыстойныя паводзіны.

## Глядзіце таксама
* Дэбі робіць Даляс

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гарлёт на БЗФІ

Катэгорыя:Фільмы 1971 году
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы ЗША
Фёдар Лебедзеў

**Фёдар Лебедзеў** ( 3 студзеня 2003 году) — беларускі футбаліст, нападнік «Баранавічаў».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Дынама». У 2020 годзе запачаткаваў выступы за дублюючы складу клюбу. Улетку 2021 году накіраваўся ў арэнду да сталічнага «Энэргетыка»-БДУ, дзе таксама спаборнічаў толькі ў складзе дублю. Па сканчэньні сэзону вярнуўся да дынамаўскі дубль. У чэрвені 2022 году прыяднаўся да койданаўскага «Арсэналу», дэбютаваўшы ў дарослым футболе 14 жніўня 2022 годзе ў матчы Найвышэйшай лігі супраць менскага «Дынама», у структуры якога да таго гуляў. Гулец зьявіўся на полі толькі напрыканцы сустрэчы, замяніўшы Глеба Рассадкіна. Гэтая гульня засталася адзінай у складзе койданаўцаў, далей Лебедзеў абараняй колеры толькі клюбнага дублю. У 2023 годзе нападнік пэўны час спаборнічаў у складзе польскага клюбу «Старт». У лютым 2024 году ў якасьці вольнага агента перайшоў у табар сталічнага «Менску», склаўшы аднагадовую ўгоду. Дэбютаваў складзе «мяшчанаў» у матчы Кубка Беларусі супраць гарадзенскага «Нёману». Таксама зьявіўся ў стартавым складзе ў першай гульні Найвышэйшай лігі сэзону 2024 году супраць БАТЭ. Цягам сэзону выходзіў на замену ці мяняўся падчас гульні. Па заканчэньні чэмпіянату пакінуў каманду і спрабаваў уладкавацца ў «Славіі», але ў выніку апынуўся ў шэрагах «Слуцку». У першай палове ліпеня таго ж году стаў футбалістам першалігавых «Баранавічаў».

### Міжнародная
У 2021 годзе абараняў колеры зборнай Беларусі (да 19 гадоў).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Арсень Мігдалёнак

**Арсень Мігдалёнак** ( 2 траўня 2003 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Менску».

## Кар’ера

### Клюбная
Выхаванец акадэміі клюбу «Менску», дзе першым трэнэрам футбаліста быў Уладзімер Кірыенка. У 2019 годзе гулец пачаў гуляць у складзе клюбнага дублю. У 2022 годзе быў пераведзены ў першую каманду клюбу, але часта вяртаўся да шыхтаў рэзэрвовай дружыны. Толькі ў студзені 2023 году далучыўся да асноўнай каманды на сталай аснове, рыхтуючыся да сэзону. Дэбют у складзе «Менску» ў Найвышэйшай лізе адбыўся 23 красавіка ў матчы супраць гарадзенскага «Нёмана», калі Мігдалёнак зьявіўся на полі на 78-й хвіліне. У траўні замацаваўся ў складзе, стаўшы гульцом першай адзінаццаткі дружыны. 21 ліпеня ў матчы Кубка Беларусі супраць першалігавага «Маладэчна-2018» адзначыўся дублем, а 25 кастрычніка ўлучыў мяч у браму БАТЭ ў матчы чэмпіянату. У пачатку 2025 году працягнуў кантракт з клюбам. У сэзоне 2025 году быў гульцом ратацыі, не згуляўшы аніводнага матчу чэмпіянату цалкам. Тым ня менш, на пачатку 2026 году гулец падпісаў новы кантракт з клюбам.

### Міжнародная
У жніўні 2019 году футбаліст атрымаў выклік у зборную Беларусі (да 17 гадоў), дзе пачаў выступы 29 жніўня 2019 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Турэччыны. У наступным матчы 30 жніўня 2019 году супраць аднагодкаў з Латвіі забіў свой дэбютны гол. У студзені 2020 году футбаліст са зборнай выправіўся на Кубак Разьвіцьця, які быў здабыты беларускімі футбалістамі. Агулам за юнацкую зборную адыграў 9 матчаў, забіў 1 гол.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Кірыл Забелін

**Кіры́л Забе́лін** ( 22 чэрвеня 2002 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца магілёўскага «Дняпра».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачаў займацца футболам у лідзкай ДЮСШ, дзе першым трэнэрам гульца быў Сяргей Салыга. Пазьней далучыўся да акадэміі АБФФ, а ў верасьні 2019 годзе далучыўся да менскага «Дынама». У 2020 годзе пачаў абараняць колеры клюбнага дублю. У 2021 годзе падцягваўся да першай каманды клюбу, але за яго не дэбютаваў. Напачатку 2022 году зышоў з каманды і праходзіў прагляд у берасьцейскім «Руху», зь якім у сакавіку ўзгадніў кантракт. Тям ня менш, неўзабаве берасьцейскі клюб быў расфармаваны, і гулец зноў стаў вольным агентам. Хутка футбаліст прыяднаўся да «Менску», адкуль адразу быў выпраўлены ў арэнды ў «Ліду».

За клюб з роднага гораду запачаткаваў выступы 16 красавіка 2022 году ў матчы Першай лігі супраць наваполацкага «Нафтану». 15 траўня ў матчы супраць рагачоўскага «Макслайну» адзначыўся асыстэнцкім пунктам. 5 чэрвеня ўлучыў мяч у браму «Маладэчна-2018». 16 ліпеня зарабіў дубль у матчы супраць «Баранавічаў». Па заканчэньні сэзону спартовец быў найлепшым бамбардзірам клюбу, маючы на сваім рахунку 11 галоў і 7 галявых перадачаў. Па вяртаньні ў «Менск» стаў ключавых футбалістам і там, запачаткаваўшы выступы ў Найвышэйшай лізе 17 сакавіка 2023 году ў матчы супраць мазырскай «Славіі». Не зважаючы на важнасьць гульца, улетку Забелін прыяднаўся да сканчэньня сэзону да першалігавага магілёўскага «Дняпра». Гулец адразу ж адзначыўся ўлучаным голам у першым сваім матчы, пацэліўшы мяч у браму петрыкаўскага «Шахцёра». У матчы 1/16 фіналу ў ліпені дапамог камандзе выбіць бабруйскую «Белшыну», двойчы пацэліўшы мяч у браму суперніка. Да сканчэньня сэзону ў матчах Першай лігі здолеў забіць 10 галоў. Да сэзону 2024 году рыхтаваўся зь «Менскам», пасьля чаго 3 сакавіка згуляў кубкавы матч супраць гарадзенскага «Нёмана». У лістападзе 2024 году быў накіраваны на службу ў войска. У пачатку 2026 году перайшоў у магілёўскае «Дняпро», якое вярнулася ў Найвышэйшую лігу.

### Міжнародная
У 2016 годзе дэбютаваў за зборную Беларусі (да 16 гадоў) у таварыскім матчы супраць зборнай Летувы. У верасьні 2018 году атрымаў выклік у зборную Беларусі (да 17 гадоў), у складзе якой запачаткаваў выступы 21 верасьня 2018 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Армэніі. У кастрычніку 2019 году футбаліст поруч са зборнай накіраваўся на кваліфікацыйныя матчы чэмпіянату Эўропы да 17 гадоў. Дэбютны гол за зборную забіў 16 кастрычніка 2018 году ў матчы супраць зборнай Казахстану. У пачатку 2019 году гулец брыў удзел у Кубку Разьвіцьця, пераможцам якога быў паводле вынікаў турніру. У сакавіку 2023 году футбаліст атрымаў выклік у моладзевую зборную Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Тоўтвал

**Тоўтвал** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Тэўдвал (Teodwal) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўдвід, Таўтывіл, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад гоцкага þiuda, германскага þeudo 'род, народ', а аснова -вал- (імёны ліцьвінаў Валін, Валант, Гервала; германскія імёны Walin, Waland, Gerwala) — ад гоцкага *wala 'тыя, хто выдужаў на полі бітвы', walisa 'праўдзівы, лю́бы', waljan 'выбраць' або германскага wala < *wal(a)ha- 'чужы, валійскі'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Петъко а Мацъко — Товтволовичи — служба* (сьнежань 1534 году).

## Глядзіце таксама
* Тэўта
* Вала

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Максім Азарка

**Максім Азарка** ( 2 траўня 2003 году) — беларускі футбаліст, брамнік «Смаргоні».

## Кар’ера
Выхаванец акадэміі менскага «Энэргетыка»-БДУ. У 2020 годзе на правах арэнды далучыўся да БДУ, які на той момант спаборнічаў у Другой лізе. Праз розныя абставіны доўгі час наўпрост быў адзіны галкіпэрам каманды, таму стала гуляў у браме. У гэты ж час брамнік навучаўся на факультэце сацыяльна-культурніцкіх камунікацыяў галоўнага ўнівэрсытэту краіны. У 2022 годзе на правах арэнды далучыўся да рагачоўскага «Макслайна», дзе фактычна чаргаваў выступы ў першым складзе з Даніілам Шапко. У сакавіку 2023 году падоўжыў супрацу з камандай, дзе быў першым брамнікам каманды, здолеўшы перамагчы ў канкурэнтнай барацьбе з дасьледчаным Сяргеем Курганскім. Паводле вынікаў сэзону абодва футбалісты зышлі з каманды, якая ня здолела здабыць падвышэньне ў Найвышэйшую лігу. Гулец прыяднаўся да сталічнага «Менску». Запачаткаваў кар’еру ў элітным дывізіёне 16 сакавіка 2024 году, калі выйшаў у стартавым туры чэмпіянату ў першай адзінаццатцы супраць БАТЭ. Улетку, пасьля таго як да «Менску» прыяднаўся дасьведчаны Аляксандар Гутар, Азарка сышоў з клюбу і далучыўся да «Смаргоні». Увайшоў у гісторыю клюбу, не прапусьціўшы аніводнага голу ў пяці дэбютных матчах запар за новую каманду ў Найвышэйшай лізе. Лепей дэбютаваў у 2003 годзе толькі Юры Афанасенка ў складзе «Гомля», пратрымаўшы сэрыю шэсьць гульняў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Пацук шэры

**Пацу́к шэ́ры**, або **пацу́к нарвэ́скі** (*Rattus norvegicus*), — від сысуноў сямейства мышыных (Muridae). 

## Вонкавы выгляд
Даўжыня цела 18–26 см, даўжыня хваста 14–21 см, вага 140–500 г. Самцы буйней і цяжэй саміц. Вушы круглявыя й маленькія, даўжынёй 17–23 мм. Від квадратным чэрапам, тупой мордай і тоўстым хвастом. Верх брудна-шэра-буры, ніз ад рыжавата-карычнева-шэрага да цёмна-карычнева-чорнага або шэра-белага. Верхняя й ніжняя афарбоўка выразна не падзеленыя. Суцэльна чорныя жывёлы сустракаюцца рэдка. Хвост двухколерны, шэра-карычневы зьверху й больш сьветлы зьнізу.

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Азіі (Кітай, Японія).

## Лад жыцьця
Гэты від прысутнічае ў нізінных і прыбярэжных раёнах паўсюль, дзе знаходзяцца людзі. У асноўным начныя або актыўныя ў прыцемках. Яны ў гэтыя гадзіны капаюць норы, здабываюць ежу й рыхтуюць гнёзды. Часта гэтыя пацукі пасяляюцца ў раёнах каля вады; яны выдатныя плыўцы. У шэрых пацукоў вялікая здольнасьць да навучаньня. Яны здольныя запомніць свой шлях вакол складаных каналізацыйных сетак і нор. Як правіла, шэрыя пацукі жывуць вялікімі групамі, дзе дамінуюць самцы. Герархія такіх груп заснавана на памеры асобіны. Нарвэскія пацукі — выдатныя здабычы ежы. Выкарыстоўваючы свой нюх і дотык, яны здольныя даволі лёгка выжыць. У мэгаполісах яны выжываюць у асноўным за кошт выкінутай чалавечай ежы і ўсяго іншага, што можна з'есці без нэгатыўных наступстваў. Гэта сапраўдна ўсяедная жывёла, але крупы складаюць значную частку рацыёну. Некаторыя нарвэскія пацукі, якія жывуць каля мора, лавілі рыбу лапамі. Таксама здабычай нарвэскіх пацукоў зьяўляюцца птушаняты, мышы, птушкі й дробныя яшчаркі.

Будучы сацыяльнымі жывёламі, нарвэскія пацукі, як правіла, размнажаюцца вялікімі групамі. Як толькі самка ўступае ў свой 6-гадзінны пэрыяд цечкі, яна можа спарвацца пяцьсот разоў з канкуруючымі самцамі.

Максымальная працягласьць жыцьця нарвэскіх пацукоў — 4 гады (у няволі).

## Вонкавыя спасылкі
* Ruedas, L. A. 2016. ''Rattus norvegicus''. The IUCN 
* Armitage, D. 2004. ''Rattus norvegicus''. Animal Diversity Web 

Катэгорыя:Сысуны Азіі
Радзімонт

**Радзімонт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Радземунд, Радзімунд, Радмунт, Радмонд або Рацемунд (Rademundus, Radimundus, Radmunt, Radmond, Ratemundus, Ratemund) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рад- (-рат-) (імёны ліцьвінаў Радзівіл, Раталт, Конрад; германскія імёны Ratwilius, Ratolt, Konrad) паходзіць ад гоцкага *rêþs, германскага rad- 'рада', а аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Монтгерд, Валімонт, Жыгімонт; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'.

Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн і амэрыканскі лінгвіст Альфрэд Зэн.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rademunc (< Rademunts).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *в Дубицком повете… пустовщине… а Радимонтову* (15 сакавіка 1516 году); *terram ipsorum dictam Radzimonthowa in districtu [[Майшагола|Moijschagoliensi]]… terra Radzimonthowa* (2 кастрычніка 1522 году).

## Глядзіце таксама
* Рад
* Мунд

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гаміяні, або дзьве ночы задаволеньня

**Гаміяні або дзьве ночы задаволеньня** () — францускі мастацкі твор, які мае пахатлівы зьмест. Першы раз быў выпушчаны і надрукаваны ў 1833 годзе ў Францыі. «Гаміяні» стаў адным з самых вядомых твораў пра «гэта» ў 19 стагодзьдзі ў Францыі. Напісаў твор францускі пісьменьнік і паэт Альфрэд дэ Мюсэ, а напісаў карціны і выявы для твору «Гаміяні» вядомы мастак. Ім быў Эдуар Анры Аўрыль. Афрэд дэ Мюсэ паказаў сваю каханку Жорж Санд, якая паказаная адной зь невядомых гераіняй твору «Гаміяні».

## Выявы
Твор «Гаміяні» меў выявы зь непрыстойным зьместам. Былі жанчыны і мужчыны, якія рабілі адно з адным розныя дзеі і чыны. Яны хацелі зрабіць прыемна для сябе. Плоцкае каханьне было падрабязна паказанае на тых малюнках. Выявы мелі цьвет і былі якаснымі.

File:Gamiani.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-047.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-064.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-109.jpg|alt=
File:Gamiani - Image I.png|alt=
File:Gamiani - Image II.png|alt=
File:Gamiani - Image III.png|alt=
File:Gamiani - Image IV.png|alt=
File:Gamiani - Image V.png|alt=
File:Gamiani - Image VI.png|alt=
File:Gamiani - Image VII.png|alt=
File:Gamiani - Image VIII.png|alt=
File:Gamiani - Image IX.png|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-009.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-080.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-123.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-151.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-159.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-176.jpg|alt=
File:Musset - Gamiani ou deux nuits d’excès (éd. Poulet-Malassis), 1866 - Image-184.jpg|alt=


## Крыніцы

## Літаратура
* Simon Jeune, « “Gamiani” poème érotique et funèbre d’Alfred de Musset ? », Revue d’histoire littéraire de la France, n° 6, juin 1985, pp. 988‑1001.

## Вонкавыя спасылкі
* Гаміяні па-француску
* Гаміяні на Вікікрыніцах па-ангельску.

Катэгорыя:Парнаграфія ў Францыі
Катэгорыя:Ананімныя літаратурныя творы
Глыбокая глотка

**Глыбокая глотка** () — порнастужка зробленая і зьнятая ў ЗША ў 1972 годзе. Галоўным рэжысэрам стаў Джэры Даміяна, а вядомасьць атрымала порнаакторка Лінда Лаўлэйс. Стужка была зьнятая ў час, які называюць ў ЗША «Залаты век парнаграфіі». Стужка «Глыбокая глотка» стала адным са знакавых стужак таго часу ў ЗША. Пазьней, адна з дзяячак стужкі Лінда Лаўлэйс казала пра Згвалтаваньне ў час здымкаў. Стужка з-за таго, пачала яшчэ называцца «парнаграфія з насільствам».

## Зьмест
Маладая жанчына (яе грае Лінда Лаўлэйс) не задаволеная сахваім плоцкім жыцьцём. Яна пытаецца ў сваёй сяброўкі Галены, як жыць з тым разладам задаволеньня плоцкіх патрэбаў. Галена кажа Ліндзе ісьці да псыхіятра лекара Янга. Лекар прыняў Лінду і знайшоў, што яе чульлівая похва знаходзіцца не паміж ног. Яна знаходзіцца ў глотцы Лінды. Яна можа сябе задаволіць толькі кахаючыся сваім ртом, а не паміж сваіх ног. Лекар прапануе Ліндзе спосаб плоцкага каханьня пад назваю «Глыбокая глотка». Лінда ідзе ад лекара і спрабуе зь некалькім мужчынамі «новы спосаб» плоцкага каханьня. Яна пад канец знаходзіць  мужчыну, які яе задаволіў і яна за яго гатовая выйсьці замуж.

Стужка пад канец мае надпіс для прачытаньня гледачамі: «Канец. І ўсім вам глыбокае глоткі».

## Здымкі
Стужку «Глыбокая глотка» здымалі ў ЗША. Іх праводзілі ў Флорыда ў месьце Поўнач-Маямі. Здымкі былі ў студзені 1972 году. Дом для здымкаў быў паміж вуліцамі 123-яя і 124-ая. Дом быў гасьцініца «Ваяж». Дзеі з Кэрал Конарс здымаліся ў Новым Ёрку.

Грошы на здымкі стужкі «Глыбокая глотка» даў Люіс Парэйна, а яго бацька быў адзін з паноў (босаў) мафіі ў ЗША. Джэральду Даміяна заплацілі 25 000 даляраў ЗША. Астатнія грошы падзяліла паміж сабою мафійныя паны.

## Пракат
Мафійныя паны зрабілі пракат стужкі «Глыбокая глотка» адкрытым і свабодным у ЗША. Пасьля выхаду ў адкрыты пракат у 1972 годзе за сем тыдняў у месьце Новым-Ёрку мафія зарабіла 1 млн даляраў. За шэсьць месяцаў пракату стужка зарабіла 3 млн даляраў. Стужка «Глыбокая глотка» папала ў дзясятку самых прыбытковым стужак у ЗША.

## Крыніцы

## Літаратура
* McNeil, L.; Osborne J.; Pavia P. (2005). The Other Hollywood: The Uncensored Oral History of the Porn Film Industry. Regan Books. ISBN 0-06-009659-4.

## Вонкавыя спасылкі
* Глыбокая глотка на IMDb
* Глыбокая глотка на БЗКД
* Глыбокая глотка з нутры збор стужак на Амэрыканскі кінаінстытут
* Пра порнастужкі ў гасьцінах ЗША
* Пасьля «Глыбокае глоткі»

Катэгорыя:Фільмы 1972 году
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Парнаграфія ў Флорыдзе
Катэгорыя:Сэксуальная рэвалюцыя