Выбух на Крымскім мосьце (2022)

**Выбух на Крымскім мосьце** — выбух на мосьце празь Керчанскую пратоку, які адбыўся 8 кастрычніка 2022 году а 6:07.

На праезнай частцы Крымскага моста прагрымеў выбух, у выніку якога загінулі 3 чалавекі. Таксама загарэліся 7 вагонаў з палівам чыгуначнага саставу, які праходзіў побач, у выніку чаго на паралельным чыгуначным мосьце ўзьнік моцны пажар, абрынуліся 2 паўсэкцыі аўтамабільнага моста.

Расейскія дзяржаўныя СМІ паведамілі, што выбух выклікаў цяжкавік. Уладзімер Канстантынаў, усталяваны Расеяй лідэр у Крыме, абвінаваціў у адказнасьці Ўкраіну. Па стане на 8 кастрычніка 2022 году ні Ўкраіна, ні Арганізацыя Паўночнаатлянтычнай дамовы не выступалі з афіцыйнай заявай аб інцыдэнце. Высокапастаўленыя ўкраінскія чыноўнікі раней заяўлялі, што мост будзе законнай цэльлю для ракетнага ўдару.

## Перадумовы

Мост, які злучае Крым і , пачалі будаваць у лютым 2016 году, пасьля расейскай акупацыі й анэксыі паўвострава. расейскія ўлады назвалі будаўніцтва моста «гістарычнай місыяй», адной з ключавых задач для «канчатковага аб’яднаньня Крыма з Раіяй». У маі 2018 году быў адкрыты аўтамабільны мост, а ў сьнежні 2019 году ўведзены ў эксплюатацыю чыгуначны мост.

У 2022 годзе, з пачаткам расейскага ўварваньня, мост выкарыстоўваўся для забесьпячэньня Ўзброеных сілаў Расеі на паўднёвым тэатры ваенных дзеяньняў расейска-ўкраінскай вайны.

Украінскія чыноўнікі й вайскоўцы неаднаразова заяўлялі пра намер зьнішчыць Крымскі мост, разглядаючы яго як законную ваенную цэль. Так, у жніўні 2022 году дарадца прэзыдэнцкай адміністрацыі Міхаіл Падоляк заявіў у інтэрв’ю The Guardіan: «Гэта незаконнае будаўніцтва й асноўныя вароты для забесьпячэньня расейскай арміі ў Крыме. Такія аб’екты павінны быць зьнішчаны». Генэрал-маёр Узброеных сілаў Украіны Дзьмітрый Марчанка заявіў, што мост стане «мэтай нумар адзін», як толькі ва украіны зьявіцца зброя для нападу на яго.

## Падзея
8 кастрычніка 2022 году на праезнай частцы Крымскага моста з боку Таманскага паўвострава прагрымеў выбух. У прэс-службе Крымскай чыгункі заявілі, што ў 6:05 абсталяваньне паказала памылку на чыгуначным пуці на чыгуначнай частцы моста, і ў хвасьце грузавога цягніка загарэлася цыстэрна. У выніку выбуху разбурана некалькі пралётаў праезнай часткі, спынены аўтамабільны й чыгуначны рух.

Першапачаткова называліся дзьве магчымыя прычыны пажару: выбух цыстэрны на чыгуначным участку моста й выбух аўтамабіля, верагодна, грузавіка, на дарожным участку. Пра гэта паведамляе Нацыянальны антытэрарыстычны камітэт быў падарваны грузавік, у выніку чаго загарэліся сем чыгуначных цыстэрнаў з палівам.

Адказнасьць за выбух ніхто не ўзяў, а ўкраінскія СЬМІ Українська правда й УНІАН са спасылкай на ўласныя крыніцы заяўляюць, што гэта была апэрацыя Службы бясьпекі Ўкраіны.

## Рэакцыі

### Украінская
Афіцыйны акаўнт украінскага ўрада ў Твітэры напісаў у адказ на пажар «» (), а дарадца прэзыдэнта Ўкраіны Міхаіл Падоляк назваў шкоду «пачаткам»: «Крым, мост, пачатак. Усё незаконнае павінна быць зьнішчана, усё скрадзенае павінна быць вернута ва Ўкраіну, усё расейскае акупацыйнае павінна быць выгнана».

Мінабароны Ўкраіны параўнала разбурэньне Крымскага моста са зьнішчэньнем крэйсера «Масква», напісаўшы: "Ракетны крэйсер «Масква» і Керчанскі мост — два сумна вядомыя сымбалі расейскай улады ва ўкраінскім Крыме — апусьціліся: «What’s next, Russkies?» ().

Дырэктар Укрпошты Ігар Сьмілянскі анансаваў выпуск новага набору марак, прысьвечанага гэтай падзеі.

, другі па велічыні банк Украіны абвясьціў аб выпуску новай дэбетавай карты з мостам.

Старшыня РНБА Аляксей Данілаў апублікаваў у сацьсетках відэа з моста, а таксама відэа, на якім Мэрылін Манро сьпявае «Happy birthday, Mr President» (). Выбух прагрымеў праз дзень пасьля дня нараджэньня прэзыдэнта Расеі Ўладзіміра Пуціна.

### Расейскія
расейскія акупацыйныя ўлады Крыму абвінавацілі ў адказнасьці ўкраінскі бок. Прадстаўнік МЗС РФ Марыя Захарава абвінаваціла «кіеўскі рэжым» у тэрарызьме, а дэпутат Дзярждумы Андрэй Гурулёў заклікаў галоўнакамандуючага «да жорсткага адказу».

У красавіку экс-прэзыдэнт і намесьнік Рады бясьпекі Расеі Дзьмітры Мядзьведзеў заявіў: «Адзін з украінскіх генэралаў казаў пра неабходнасьць удару па Крымскім мосьце. Я спадзяюся, што ён разумее, што будзе мэтай у адказ».

### Міжнародная

*  — Міністар замежных справаў Эстоніі Ўрмас Рэйнсалу вітаў выбух і выказаў здагадку, што за ім стаяў украінскі сьпецназ, нагадаўшы, што украінскія ўлады даўно называлі Крымскі мост магчымай цэльлю для ўдару.
*  — Польскі дэпутат Эўрапарлямэнта Роберт Бедрань сказаў: «Бальзам для сэрца, тым больш што ўчора быў дзень нараджэньня Пуціна. Добра, што Пуцін атрымаў такі падарунак. Я спадзяюся, што ён атрымае больш. Украінцы зьнішчаюць незаконную інфраструктуру Расеі [у акупаваным Крыме]».

## Наступствы
Мінтранс РФ паведаміў аб аднаўленьні паромнай пераправы праз Керчанскі праліў, якая працавала да будаўніцтва Крымскага моста. Крым першапачаткова ўвёў абмежаваньні на продаж прадуктаў і паліва. Праз дзьве гадзіны стала вядома аб зьняцьці абмежаваньняў у Сэвастопалі.

Крымскі мост зьяўляецца важнай часткай транспартнага злучэньня Расеі з Крымам для паўднёвага тэатра ваенных дзеяньняў расейска-ўкраінскай вайны. Чакаецца, што частковае разбурэньне Крымскага моста прывядзе да ўзмацненьня праблем з забесьпячэньнем расейскіх войскаў у акупаваным Крыме й ва ўсёй паўднёвай частцы Ўкраіны. Акрамя таго, з закрыцьцём моста мясцовым жыхарам становіцца цяжэй пакінуць Крым, хоць застаюцца іншыя шляхі, у тым ліку парты.

Ня менш важны для Крамля сымбальічны характар разбурэньня. Адкрыцьцё моста ў 2018 годзе лічылася адным з найвялікшых дасягненьняў Пуціна. Пасьля расейскага ўварваньня ў 2022 годзе збудаваньне было адным з найбольш ахоўных аб’ектаў. За тыдзень да выбуху быў падпісаны ўказ аб Шаблён:Нп5, пасьля чаго Расея працягвала пагражаць Украіне ядзернай зброяй у выпадку нападу на аб’екты на анексаваных тэрыторыях.

### Расьсьледаваньне
Па распараджэньні Пуціна для расьсьледаваньня абставінаў выбуху была створана спэцыяльная камісыя, у якую ўвайшлі прадстаўнікі МНС, Мінтранса, ФСБ, МУС і Нацгвардыі. Сьледчы камітэт пачаў крымінальную справу па факце выбуху. Прадстаўнікі спэцслужбаў зьвярнулі ўвагу на зьмену, якая не змагла выявіць грузавік з выбухоўкай, нягледзячы на ўсталяваныя на пад’езьдзе да моста комплексы для назіраньня за падазронымі грузамі.

Як паведамляе Сьледчы камітэт Расеі, у выніку выбуху загінулі тры чалавекі, у тым ліку мужчына й жанчына, якія знаходзіліся побач з грузавіком.

## Глядзіце таксама
* Атака на востраў Зьмяіны

## Крыніцы

Катэгорыя:Падзеі 8 кастрычніка
Катэгорыя:2022 год ва Ўкраіне
Катэгорыя:Расейска-ўкраінская вайна