Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Ашмяны)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў** — помнік архітэктуры XV—XIX стагодзьдзяў у Ашмянах. Знаходзіцца ў прадмесьці Францішканах, на вуліцы Францішканскай. Дзеяў да 1845 году. Твор архітэктуры готыкі і клясыцызму. 

Комплекс Ашмянскага францішканскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі зруйнавалі кляштарны корпус. З савецкіх часоў касьцёл знаходзіцца ў занядбаным стане.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы магчымы пісьмовы ўпамін пра касьцёл у Ашмянах датуецца 1407 годам, калі Войцех Манівід запісаў яму падданых у вёсцы Мірклішках. У адпаведнай лацінскай дароўнай грамаце ўжываецца «*народны*» выраз «*паўустаўнае*» (*vulgariter dictam pol ustavy*) — гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы і выразы.

У 1497 годзе Юры Яновіч фундаваў у месьце францішканскі кляштар. У 1505 годзе вялікі князь Аляксандар выдаў дадатковы фундуш кляштару.  

Мураваны касьцёл збудавалі на мяжы XV і XVI стагодзьдзяў. Паводле інвэнтару 1585 году, у касьцёле захоўваўся антыфанар на пэргамэнце. За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) у 1659 годзе драўляныя будынкі кляштару зруйнавалі, але неўзабаве іх аднавілі, а касьцёл рэканструявалі і патынкавалі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Ашмяны апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Будынак касьцёла пацярпеў за часамі вайны 1812 году. У 1822 годзе яго аднавілі ў стылі клясыцызму.

Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1845 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар. Неўзабаве кляштарныя будынкі зьнішчылі, а касьцёл перарабілі пад склад. 

### Найноўшы час
У 1920-я гады ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі касьцёл рыма-каталікам, якія аднавілі помнік. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады адабралі будынак. Неўзабаве яго давялі да занядбанага стану.

## Архітэктура
Касьцёл — 1-нэфавая базыліка з 3-граннай апсыдай.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (M. Komm, 1917).jpg|М. Ком, 1917 г.
Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (1928-29).jpg|1928—1929 гг.
Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (V. Mieškuć, 1920-39).jpg|В. Мешкуць, да 1939 г.
Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (V. Mieškuć, 1920-39) (2).jpg|В. Мешкуць, да 1939 г.


### Гістарычныя здымкі

Ašmiany, Franciškanskaja. Ашмяны, Францішканская (1896).jpg|1896 г.
Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (1938).jpg|1938 г.
Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (1919-39).jpg|да 1939 г.
Ašmiany, Franciškanski. Ашмяны, Францішканскі (1920-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Church of Franciscans, Ashmiany.jpg|Агульны выгляд
Catholic church of Franciscan 3, Ashmiany.jpg|Бакавы фасад
Church of Franciscans, Ašmiany.jpg|З боку апсыды
Church of Franciscans in Ashmiany (Entrance).jpg|Усярэдзіне


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Кушнярэвіч А., Брыль А. Готыка ў Ашмянах // Беларускі гістарычны часопіс. № 10, 2010. С. 24―25.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Ашмянаў
Ашмяны