Джон Мо

**Джон Мо** (; 1764, Дэрбі — 26 кастрычніка 1829, Лёндан) — брытанскі мінэроляг, вядомы за свае практычныя распрацоўкі ў гэтай дысцыпліне.

## Біяграфія
Мо нарадзіўся ў Дэрбі ў 1764 годзе. Яго маці памерла, калі яму было 10 гадоў, і яго гадавала другая жонка бацькі, Фрэнсіс (у дзявоцтве Бэйгтан, *Francis Beigton*). У раньнія гады каля 15 гадоў правёў у моры, у 1790 годзе стаў капітанам гандлёвага судна Трэнт, якое вяло гандаль з Санкт-Пецярбургам.

У 1793 годзе Мо паступіў у навучэнства да дэрбскага муляра Рычарда Браўна (*Richard Brown*, 1736—1816), і ажаніўся зь яго дачкой Сарай 1 лістапада 1794 году. «Браўн і Мо» стала назвай бізнэсу на перапродажам побач з Ковэнт Гардэн у 1797 годзе; дзельнікі прадавалі аб’екты, створаныя з дэрбішырскага мармуру на фабрыцы Дэрбі. Мо быў мэнэджарам гэтага бізнэсу, заснаванага ў 1794 годзе. Геалягічныя дыяграмы дэрбішырскага зрэзу, зробленыя з дэрбішырскіх мінэраляў, якія захоўваюцца ў Музэі і мастацкай галерэі Дэрбі, раней лічыліся зробленымі Ўайтам Ўотсанам, але цяпер прынята лічыць, што частка зь іх у сапраўднасьці была выкананая Браўнам і Мо.

У канцы стагодзьдзя Джон Мо зьдзейсьніў падарожжа па большасьці шахт Ангельшчыны і Шатляндыі, калекцыянуючы мінэралы для кабінэта караля Гішпаніі. У 1800 годзе ён стаў уладальнікам крамы каралеўскіх музэяў у Матлак Баце, з-за якога яму давялося ўступіць у спрэчку з Томасам Пірсанам наконт навакольных шахт.

У жніўні 1804 году ён пачаў «падарожжа аб камэрцыйным экспэрымэнце» ў Рыё-дэ-ля-Плята, якое аплочвалася партугальскім рэгентам. Ягонаю мэтай было ацаніць кошт золатадабывальнай і алмазнай прамысловасьці, якія маглі б палепшыць эканоміку Бразыліі. Мо дасягнуў Кадыса, калі пачалася вайна паміж Ангельшчынай і Гішпаніяй, і ён быў заблякаваны ў горадзе, дзе захварэў і ледзь не памёр. У сакавіку 1805 году ён адплыў з Кадыса ў Мантэвідэо, дзе па прыбыцьці быў зьняволены ў турму як ангельскі шпіён. Яго хутка выкупілі на свабоду, але быў інтэрнаваны ажно да захопу Мантэвідэо Ўільямам Бэрэсфордам у 1806 годзе. Ён суправаджаў экспэдыцыю Джона Ўайтлока ў Буэнас-Айрэс, і па вяртаньні ў Мантэвідэо набыў шхуну і адплыў у Бразылію, заходзячы ў розныя парты на шляху, уключна з востравам сьвятой Катарыны. У Бразыліі ён быў добра прыняты прынцам-рэгентам, які даў яму дазвол на наведваньне алмазных капальняў Мінас Герас і іншых у 1809—1810 гг., і таксама ўзычыў яму доступ да дзяржаўных архіваў.

Мо вярнуўся ў Лёндан у 1811 годзе і адкрыў краму ў Страндзе, побач з Сомэрсэт Гаўс, стаўшы добра вядомым мінэролягам-практыкам. У 1813 ён быў абраны ў Каралеўскае геалягічнае таварыства Корнўола, і ў 1817 годзе атрымаў дыплём Мінэралягічнага таварыства Ены.

У Джона і Сары Мо было два дзіця, дачка і сын. Сын, Джон Сэйнт Мо (*John Saint Mawe*, 1797—1820), памёр у 22 гады; жаданьнем Сары было быць пахаваным побач зь ім. Іхняя дачка выйшла замуж за Энтані Тысынгтана Татлаў (*Anthony Tissington Tatlow*, 1789—1828), які стаў партнэрам Мо ў дачыненьні да крамы ў Чэлтэнгэме ў 1816 годзе.

Мо памёр у Лёндане 26 кастрычніка 1829 году. Памятная шыльда разьмешчана ў царкве Кастлетону. Ягоную справу працягнуў Джэймз Тэнант у супрацоўніцтве з удавой Мо, да 1840 году. У Сары Мо быў тытул «мінэралягіста Яго Вялікасьці» да выхаду на пэнсію.

## Работы

Асноўныя работы Мо прысьвечаныя ягонаму падарожжу ў Паўднёвую Амэрыку *[http://books.google.com/books?id=RtoFAAAAQAAJ Travels in the Interior of Brazil]*, London, 1812; Philadelphia, 1816; 2nd edition, 1823.
Таксама ён напісаў:
# *[http://www2.odl.ox.ac.uk/gsdl/cgi-bin/library?e=d&a=d&c=munahi10&cl=CL1.3&d=munahi010-abp The Mineralogy of Derbyshire]*, 1802.
# *[http://books.google.com/books?id=ahcxAAAAMAAJ A Treatise on Diamonds and Precious Stones]*, 1813; 2nd ed. 1823.
# *A Catalogue of Minerals*, 1815.
# *A Descriptive Catalogue of Minerals*, 1816; 4th edit. 1821; reissued in 1823.
# *[http://www.archive.org/details/familiarlessonso00mawerich Familiar Lessons on Mineralogy and Geology]*, 1819; 10th edit. 1828.
# *Amateur Lapidary’s Guide*, 3rd edit. 1823; 1827.
# *Instructions for the use of the Blow-pipe and Chemical Tests*, 4th edit. 1825.
# *[http://www.archive.org/details/voyagerscompanion00mawerich The Voyager’s Companion or Shell-Collector’s Pilot]*, 1821; 4th edit. 1825.
# *[http://books.google.com/books?id=d_QKAAAAIAAJ The Linnæan System of Conchology]*, 1823.
Ён рэдагаваў другое выданьне *[http://www.archive.org/details/wodarchsintroduc00wodarich Wodarch’s Introduction to Conchology]*, 1822, і напісаў нататку *The Occurrence of Diamonds, &c., in Brazil* длі работы Людвіга Вільгэльма Гілбэрта *Annalen der Physik* lix. (1818), акрамя *On the Tourmaline and Apatite of Devonshire* для *Quart. Journ. of Science*, iv. (1818). Рукапіс *On a Gold Mine in South America* захоўваецца ў бібліятэцы Геалягічнага таварыства Лёндана.

Шматлікія публікацыі Мо ілюстраваныя работамі Джэймза Совэрбая і ягоных сыноў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1764 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дэрбі
Катэгорыя:Брытанскія мінэролягі
Катэгорыя:Асобы, зьвязаныя з Музэем і мастацкай галерэяй Дэрбі
Катэгорыя:Памерлі 26 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1829 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане