Царква Ўваскрасеньня Хрыстова (Рынкавая)

**Царква Ўваскрасеньня Хрыстова на Рынку** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Віцебску. Знаходзіцца на тэрыторыі Ўзгорскага замка, на заходнім баку гістарычнага Рынку. Твор архітэктуры віленскага барока. Па гвалтоўным адабраньні ад Сьвятога Пасаду ў валоданьне Маскоўскага патрыярхату (1834 год) у 1841 годзе помнік перабудавалі ў стылі клясыцызму. У 1936 годзе савецкія ўлады зруйнавалі царкву, у 2000—2008 гадох яе адбудавалі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваную царкву на Рынку ў Віцебску збудавалі з фундацыі Мікалая Смыка ў 1740—1750-я гады на месцы ранейшай драўлянай. У 1772 годзе адбылося асьвячэньне новазбудаванай царквы. Пра аўтара архітэктурнага праекту дакладна нічога не вядома, аднак ёсьць меркаваньне, што ім быў Ёсіф Фантана, які збудаваў Прачысьценскую саборную царкву ў тым жа Віцебску.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Віцебск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1834 годзе расейскія гвалтоўна адабралі царкву ў Сьвятога Пасаду і перадалі яе Ўрадаваму сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царкве).

У 1841 годзе зьявіўся праект рэканструкцыі помніка ў стылі постклясыцызму, які цалкам не рэалізавалі (на царкву паставілі барабан з купалам, перабудавалі франтоны). У 1913 годзе будынак адрамантавалі.

### Найноўшы час
У 1936 годзе савецкія ўлады зруйнавалі помнік архітэктуры.

У 1992 годзе згодна з пастановай мескіх уладаў пляц, дзе калісьці стаяла царква і захаваліся яе падмуркі, перадалі грэцка-каталіцкай парафіі пад аднаўленьня Ўваскрасенскай Рынкавай царквы. Аднак з усталяваньнем у краіне прарасейскага рэжыму Лукашэнкі ў 1996 годзе віцебскія ўлады адабралі пляц у грэка-каталікоў і перададалі яго Беларускаму экзархату Маскоўскага патрыярхату. У 2008 годзе скончылася адбудова царквы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры віленскага барока. Царква даволі сьціплая памерамі і складаецца з аднаго нэфа. Гэта абумоўлівалася, відаць, шчыльнай забудаванасьцю Рынку. З поўначы яна завяршаецца паўкруглай апсыдай з высокім фігурным барокавым франтонам і дзьвюма нізкімі рызьніцамі з бакоў. Галоўны фасад аздабляюць дзьве 3-павярховыя вытанчаныя вежы. Між вежаў разьмяшчаецца 2-ярусны барокавы франтон (у ХІХ ст. заменены на больш нізкі клясычны).

У наш час царкву аднавілі ў аўтэнтычным барокавым выглядзе.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (J. Pieška, 1800).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 г.
Viciebsk, Dunaj. Віцебск, Дунай (J. Pieška, 1800) (3).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 г.
Viciebsk, Vialikaja-Rynak. Віцебск, Вялікая-Рынак (J. Pieška, 1800).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 г.
Viciebskaja ratuša. Віцебская ратуша (J. Pieška, 1800).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 г.


Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1841).jpg|Праект перабудовы, 1841 г.
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1865).jpg|1865 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (S. Baranoŭski, 1873).jpg|Па перабудове, 1873 г.
Viciebsk, Zadunaŭskaja-Vialikaja. Віцебск, Задунаўская-Вялікая (1874).jpg|1874 г.


Viciebsk, Vialikaja. Віцебск, Вялікая (N. Orda, 1875-76).jpg|Н. Орда, 1875—1876 гг.
Viciebsk, Zadunaŭskaja-Vialikaja. Віцебск, Задунаўская-Вялікая (1882).jpg|1882 г.
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1883).jpg|1883 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1883).jpg|1883 г.


Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1893).jpg|1893 г.
Viciebsk, Padłoh. Віцебск, Падлог (M. Chagall, 1917).jpg|М. Шагал, 1917 г.
Viciebsk, Bernardynski. Віцебск, Бэрнардынскі (M. Dabužynski, 1919).jpg|М. Дабужынскі, 1919 г.
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (S. Judovin, 1923).jpg|С. Юдовін, 1923 г.


### Гістарычныя здымкі
>
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1860-79).jpg|1860—1879 гг.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1860-93).jpg|1860—1893 гг.
Viciebsk, Vialikaja. Віцебск, Вялікая (J. Paškoŭski, 1863-73).jpg|1863—1873 гг.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (S. Jurkoŭski, 1867).jpg|С. Юркоўскі, 1867 г.


Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (S. Jurkoŭski, 1867).jpg|С. Юркоўскі, 1867 г.
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (S. Jurkoŭski, 1900).jpg|С. Юркоўскі, 2-я пал. XIX ст.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (S. Jurkoŭski, 1900).jpg|С. Юркоўскі, 2-я пал. XIX ст.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1873).jpg|1873 г.


Viciebsk, Vialikaja. Віцебск, Вялікая (S. Jurkoŭski, 1884-1900) (2).jpg|С. Юркоўскі, 1884—1900 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1890-99).jpg|1890-я гг.
Viciebsk, Padźvinskaja. Віцебск, Падзьвінская (1893).jpg|1893 г.
Viciebsk, Vialikaja-Rynak. Віцебск, Вялікая-Рынак (1899) (2).jpg|1899 г.


Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1899).jpg|1899 г.
Viciebsk, Vialikaja. Віцебск, Вялікая (1904) (3).jpg|1904 г.
Viciebsk, Vialikaja. Віцебск, Вялікая (1907) (2).jpg|1907 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1909).jpg|1909 г.


Viciebsk, Uzhorskaja. Віцебск, Узгорская (1909).jpg|1909 г.
Viciebsk, Vićba-Rynak. Віцебск, Віцьба-Рынак (1909).jpg|1909 г.
Viciebsk, Padźvinskaja-Vialikaja. Віцебск, Падзьвінская-Вялікая (1910).jpg|1910 г.
Viciebsk, Rynak-Uzhorskaja. Віцебск, Рынак-Узгорская (1911).jpg|1911 г.


Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (S. Prokudin-Gorsky, 1912).jpg|С. Пракудзін-Горскі, 1912 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1912) (1).jpg|1912 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1912) (3).jpg|1912 г.
Viciebsk, Padźvinskaja. Віцебск, Падзьвінская (1912) (4).jpg|1912 г.


Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1913).jpg|1913 г.
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1913) (2).jpg|1913 г.
Viciebsk, Padźvinskaja. Віцебск, Падзьвінская (1913).jpg|1913 г.
Viciebsk, Padźvinskaja. Віцебск, Падзьвінская (1916).jpg|1916 г.


Viciebsk, Padźvinskaja. Віцебск, Падзьвінская (1917) (3).jpg|1917 г.
Viciebsk, Rynak-Uzhorskaja. Віцебск, Рынак-Узгорская (05.09.1917).jpg|5 верасьня 1917 г.
Viciebsk, Rynak. Віцебск, Рынак (1901-18).jpg|да 1918 г.
Viciebsk, Uzhorskaja. Віцебск, Узгорская (1911-18) (2).jpg|да 1918 г.


Viciebsk, Kstoŭskaja hara. Віцебск, Кстоўская гара (V. Avitoŭski, 1926-29) (2).jpg|В. Авитоўскі, 1926—1929 гг.
Viciebsk, Rynkavaja. Віцебск, Рынкавая (1930-35).jpg|1930—1935 гг.
Viciebsk, Vićba-Padźvinskaja. Віцебск, Віцьба-Падзьвінская (04.1931).jpg|красавік 1931 г.
Viciebsk, Vialikaja. Віцебск, Вялікая (1.09.1935).jpg|1 верасьня 1935 г.


### Сучасныя здымкі

Віцебск, Сьвята-Ўваскрэсенская царква.jpg|Агульны выгляд
Витебск. Воскресенская (Рыночнвя) церковь. 18в..JPG|Галоўны фасад
Віцебск. Васкрасенскай царква. Апсіда.jpg|З боку апсыды
Віцебск. Васкрасенскай царква. Інтэр'ер.jpg|Інтэр’ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Царква Ўваскрасеньня Хрыстова (Рынкавая) у Віцебску, Глёбус Беларусі

Віцебск
Віцебск
Віцебск
Віцебск
Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Віцебску
Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску
Ўваскрэшаньня Хрыстова, Віцебск
Віцебск