Канстанца

**Канстанца** (, ранейшыя назвы: *Кустэндзье*, *Томіс*) — найбуйнейшы марскі порт Румыніі і другі на Чорным моры, найбуйнейшы горад у рэгіёне Дабруджа і на Чарнаморскім узьбярэжжы Румыніі, сталіца жудзецу Канстанца. Насельніцтва ў 2011 годзе складала 283 872 чалавекі — пяты паводле велічыні горад Румыніі.

У навакольлі гораду маюцца мінэральныя крыніцы. Працяглыя марскія пляжы. Асноўныя галіны вытворчасьці: гарбарная прамысловасьць і вытворчасьць ёмістасьцяў для нафтапрадуктаў. Пляжны курорт Мамая разьмешчаны на поўначы ад Канстанцыі.

## Гісторыя

На месцы Канстанцы існавала старажытнагрэцкая калёнія Томы (Томіс), заснаваная каля 500 году да н.э. для гандлю. Паводле некаторых зьвестак, заснавальнікам быў цар Калхіды Ээт. У 29 г. да н.э. раён быў захоплены рымлянамі. У 8 г. сюды быў высланы Аўгустам паэт Авідыюс, які праз 8 год тут памёр. Пазьней горад быў пераназваны ў Канстантыяну ў гонар Канстанцыі, адзінакроўнай сястры Канстантына Вялікага (274—337). Упершыню пад назвай «Κωνστάντια» («Constantia») горад згадваецца ў 950 годзе. 

У 681 годзе гэтыя землі ўвайшлі ў склад Баўгарскага царства.

З 1419 году ў складзе Асманскай імпэрыі. У сярэдзіне XIX стагодзьдзя асноўную частку насельніцтва гораду складалі крымскія татары, якія перасяліліся сюды з Крыму, пасьля ягонага ўваходжаньня ў склад Расейскае імпэрыі (~36 %), грэкі (~30 %) і баўгары (~24 %). Румыны складалі толькі 5 %. У 1878 годзе па выніках Бэрлінскага кангрэсу Канстанца і астатняя частка паўночнай Дабруджы была перададзеная Расейскай імпэрыяй Румыніі, пасьля чаго пачаўся актыўны прыток румынскага насельніцтва ў горад. 

22 кастрычніка 1916 году горад быў акупаваны войскамі Цэнтральных дзяржаваў. У 1918 годзе Канстаца была вызвалена хаўруснымі дзяржавамі. 

У гады Другой Сусьветнай вайны Канстанца зьяўлялася галоўнай вайскова-марской базай Румыніі. 30 жніўня 1944 году была занятая савецкімі войскамі без супраціўленьня падчас Канстанцкага дэсанту.

## Насельніцтва
Паводле перапісу 2011 году насельніцтва гораду складала 283 872 чалавекі. 83,1 % — румыны,  2,6 % — крымскія татары, 2,3 % — туркі, 0,8 % — цыганы, 0,8 % — іншыя этнічныя групы (грэкі, армяне, расейцы, ліпаване, вугорцы, немцы). 10,4 % не пазначылі нацыянальнасьць.

Рэлігійны склад: 83 % — праваслаўныя, 5,1 % — мусульмане, 1,5 % — іншыя, 10,4 % — атэісты.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:320 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:355000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=

  bar:1930 text:1930
  bar:1948 text:1948
  bar:1956 text:1956
  bar:1966 text:1966
  bar:1977 text:1977
  bar:1992 text:1992
  bar:2002 text:2002
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1930 from:0 till: 59164
  bar:1948 from:0 till: 78586
  bar:1956 from:0 till: 99676
  bar:1966 from:0 till: 150276
  bar:1977 from:0 till: 256978
  bar:1992 from:0 till: 350581
  bar:2002 from:0 till: 310471
  bar:2011 from:0 till: 283872
  
PlotData=

  bar:1930 at: 59164 fontsize:S text: 59.164 shift:(-8,5)
  bar:1948 at: 78586 fontsize:S text: 78.586 shift:(-15,5)
  bar:1956 at: 99676 fontsize:S text: 99.676 shift:(-15,5)
  bar:1966 at: 150276 fontsize:S text: 150.276 shift:(-15,5)
  bar:1977 at: 256978 fontsize:S text: 256.978 shift:(-17,5)
  bar:1992 at: 350581 fontsize:S text: 350.581 shift:(-15,5)
  bar:2002 at: 310471 fontsize:S text: 310.471 shift:(-12,5)
  bar:2011 at: 283872 fontsize:S text: 283.872 shift:(-12,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Data - INSSE, Grafik - Wikipedia


## Славутасьці

* Музэй гісторыі і архэалёгіі
* Музэй мазаікі
* Руіны часоў Стражытных Грэцыі і Рыма
* Маяк XIII стагодзьдзя
* Бізантыйская базыліка
* Мячэт Кароля I
* Помнік Авідыюсу
* Казіно

## Асобы
* Аляксандра Стан — румынская поп-сьпявачка
* Ён Драйка — румынскі барацьбіт грэка-рымскага стылю
* Ён Малдаван — румынскі футбольны трэнер і былы футбаліст
* Канстантын Аляксандру — румынскі барацьбіт грэка-рымскага стылю
* Натальля Варлей — савецкая і расейская акторка
* Сэбастыян Стэн — амэрыканскі актор

## Гарады-сябры

* Шанхай, КНР
* Ёкагама, Японія
* Ратэрдам, Нідэрлянды
* Сантус, Бразылія
* Мобіл, ЗША
* Макасар, Інданэзія
* Гавана, Куба
* Адэса, Украіна
* Брэст, Францыя
* Булёнь-сюр-Мэр, Францыя
* Новарасейск, Расея
* Добрыч, Баўгарыя

* Актаў, Казахстан
* Стамбул, Турэччына
* Ізьмір, Турэччына
* Турку, Фінляндыя
* Салёнікі, Грэцыя
* Іракліён, Грэцыя
* Сульмона, Італія
* Пэруджа, Італія
* Трапані, Італія
* Александрыя, Эгіпэт
* Сыдон, Лібан
* Лятакія, Сырыя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Румыніі