Міхаліна Лэнская

**Міхаліна Лэнская** (;  1882 —  7 траўня 1940) — польская настаўніца, пэдагогіца, грамадзкая дзеячка, публіцыстка, актывістка «Асьветы» зь Менску.

## Біяграфія
Міхаліна нарадзілася ў сям’і землеўладальніка Зянона Лэнскага і Ганны Бжастоўскай, уладальнікаў маёнткаў на Меншчыне, удзельніка паўстаньня (1863—1864), які быў сасланы на Сыбір у пакараньне за ўдзел у паўстаньні, пасьля чаго змог вырнуцца на Радзіму.

Адукацыю Міхаліна Лэнская атрымала ў кляштары ** у Празе. Узімку 1904—1905 гадоў вывучала паляністыку на Вышэйшых Жаночых Курсах ім. А. Баранэцкага ў Кракаве. Пасьля заканчэньня курсаў Лэнская прыехала ў Менск і тры гады працавала настаўніцай польскай мовы, навучала прыватна. Аднак неўзабаве пашырыла сваю дзейнасьць, арганізаваўшы ў сьнежні 1905 году разам з Казімерай Яноўскай і Ядвігай Жураўскай шасьцімесячныя курсы падрыхтоўкі «народных настаўніцаў», на якіх сама ж і выкладала. У тым жа годзе ў Менску пры ўдзеле Міхаліны была створана таемнае таварыства «Асьвета», і Лэнская неўзабаве ўвайшла ў склад яго кіраўніцтва. У 1906 годзе яе курсы перайшлі пад апеку «Асьветы» і сталі звацца настаўніцкімі сэмінарамі. Лэнская загадвала сэмінарамі сумесна з Ганнай Чэкатоўскай. Сэмінары гэтыя складаліся з аднагадовага вышэйшага адзьдзяленьня й двухгадовага найнізкага, на якім вучыліся ў асноўным студэнткі зь нізкім узроўнем падрыхтоўкі вясковага паходжаньня. У лістападзе 1906 году для іншагародніх студэнтак Лэнская арганізавала інтэрнат. Дзякуючы працавітасьці й стараннай працы Міхаліны Лэнскай студэнткі, заканчваючы сэмінары, станавіліся «народнымі настаўніцамі» і разьязджаліся па вёсках Меншчыны вучыць мясцовых дзяцей. Калі ў студзені 1907 году таварыства «Асьвета» стала легальным, Лэнская й Чэкатоўская афіцыйна сталі кіраваць яго сэкцыяй — сэкцыяй настаўніцкіх сэмінараў. У 1909 годзе ўлады Расейскай імпэрыі забаранілі «Асьвету», і таварыства перайшло працаваць ў падпольле, зноў стаўшы нелегальным. Нягледзячы на ўзмоцнены паліцэйскі нагляд, Лэнская праводзіла таемную асьветніцкую працу аж да восені 1915 году. У гэты пэрыяд 1-2 разы на год у Менску праходзілі г. зв. зьезды «народных настаўніц» пры актыўным удзеле Міхаліны Лэнскай. Фактычна ўся выкладніцкая дзейнасьць «Асьветы» у гэты пэрыяд ажыцьцяўлялася праз Міхаліну Лэнскую, Ганну Чэкатоўскую й Баброўскую. Заняткі праходзілі ў памяшканьні Касьцёлу Сьвятых Сымона й Алены. Каб фінансава дапамагаць бедным настаўніцам, у 1909 годзе Лэнская заснавала гурток таварыскай дапамогі працаўніц «Асьветы», які пазычаў настаўніцам грошы ці мог вылучыць матэрыяльную дапамогу. Знакаміты польскі гісторык Раман Юркоўскі заўважыў: 

Працавала Міхаліна таксама ў таварыстве «Вера» выкладнікам, зьяўляла віцэ-старшынёй "Таварыства Сяброў Маладых Навучэнцаў (), якое было заснавана ў Менску ў 1910 годзе. Таксама ў таварыстве моладзі «Вызваленьне». Супрацоўнічала са знакамітай настаўніцай . Пасьля пачатку Першай сусьветнай вайны ў 1914 годзе, калі з прычыны вялікага наплыву ў Менск бежанцаў з польскіх земляў быў створаны менскі адзьдзел Польскага Таварыства Дапамогі Ахвярам Вайны, Міхаліна Лэнская. увайшла ў яго кіраваньне й загадвала сэкцыяй пачатковай адукацыі. Пасьля 1917 году была віцэ-прэзыдэнтам  (). Брала ўдзел у працы Таварыства дабрычаннасьці падчас Першай сусветнай вайны. Пасьля Рыскай дамовы 1921 году пераехала ў Польскую Рэспубліка. Працавала настаўніцай замежных моваў і матэматыкі ў школах Ломжы, Катавіцаў і Беластоку. У 1931 годзе выйшла на пэнсыю й пераехала ў Вільню.

У 1939 годзе ў Варшаве была выдадзена яе сумесная зь Людвікай Жыцкай манаграфія «Дзейнасьць палякаў Меншчыны пасьля паўстаньня» («»). Мелася на ўвазе паўстаньне 1863—1864 гадоў. У кнізе была апісана асьветніцкая праца, грамадзка-культурная й палітычная дзейнасьць палякаў Меншчыны ў гэты пэрыяд.

Міхаліна Лэнская таксама фігуравала ў брашуры эканаміста й грамадзкага дзеяча Мечыслава Пароўскага «Грамадзкая праца польскай жанчыны на Мншчыне ў сфэры народнай асьветы ў 1900—1916 гадах» () выдадзенай у Нясьвіжы у 1929 годзе. Зь Мечыславам Пароўскім Лэнская доўгі час працавала ў таварыстве «Асьвета».

Памерла ў 1940 годзе ў Вільні.

## Працы
* Ludwіka Życka, Michalina Łęska. Dzіałalność popowstanіowa Polaków na zіemі Mіńskіej: (materіały і wspomnіenіa). — Warszawa: nakł. Koła Przyjacіół Uchodźców z Mіńszczyzny, 1939.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія настаўніцы
Катэгорыя:Польскія настаўніцы
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні