open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вера Глаголева

**Вера Глаголева** (31 студзеня 1956, Масква — 16 жніўня 2017, Бадэн-Бадэн, Нямеччына) — савецкая і расейская акторка тэатру і кіно, кінарэжысэрка, сцэнарыстка і прадусарка, Заслужаная артыстка Расеі (1995), народная акторка Расеі (2011).

У кіно дэбютавала ў 1975 годзе, пасьля заканчэньня школы — гэта быў фільм «На край сьвету» ​​рэжысэра Радзівона Нахапетава. Фільм атрымаў прыз на кінафэстывалі ў Любляне.

Неўзабаве выйшла замуж за Нахапетава і зьнялася яшчэ ў некалькіх карцінах мужа. Агулам зьнялася амаль у 50 фільмах, самыя вядомыя зь якіх — «Не страляйце ў белых лебедзяў», «Выйсьці замуж за капітана», «Нядзельны тата». За галоўную ролю ў фільме «Выйсьці замуж за капітана» (1985) Віталя Мельнікава атрымала званьне «Лепшай акторкі 1986 году» па выніках апытаньня часопісу «Советский экран».

У 1990 годзе дэбютавала як рэжысэр фільмам «Зламанае сьвятло», дзе згуляла галоўную ролю. Пасьля зьняла карціны «Заказ», «Чортава кола». Яе драма «Адна вайна» яшчэ да выхаду ў пракат заваявала больш за дзясятак кінапрэмій.

Апошняй карцінай Глаголевай стаў фільм «Дзьве жанчыны» па п’есе Івана Тургенева, зьняты ў 2014 годзе.

Другі муж Веры Глаголевай — расейскі бізнэсовец Кірыл Шубскі. Іх дачка Наста Шубская замужам за вядомым хакеістам Аляксандрам Авечкіным.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Савецкія акторкі
Катэгорыя:Расейскія рэжысэры
Катэгорыя:Расейскія прадусары
Катэгорыя:Расейскія сцэнарысты
Катэгорыя:Расейскія акторкі
Катэгорыя:Памерлі ў Нямеччыне
Катэгорыя:Памерлі ад раку страўніка
Куцькі (Гарадзенская вобласьць)

**Ку́цькі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
З канца XVII стагодзьдзя маёнтак Куцькі ў складзе Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1690 г. адносіўся да Трабскай парафіі, уласнасьць А. Кербэджа.

У сярэдзіне XIX стагодзьдзя вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. Дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Трабскага казённага таварыства. У 1861 г. 67 рэвіскіх душ, у 1866 г. 15 двароў, 128 жыхароў. У 1897 г. вёска ў Трабскай воласьці, 33 двары, 213 жыхароў. У 1899 г. адкрыта школа граматы. У 1905 г. 206 жыхароў, 292 дзесяціны зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 36 двароў, 176 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (37 двароў, 180 жыхароў) у Росьцеўшчынскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 26 чэрвеня 1941 году да 8 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас «Беларусь». З 16 ліпеня 1954 году ў Трабскім сельсавеце. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. У 1970 г. 91 жыхар, у калгасе «Звязда». Потым у складзе аграфірмы-калгасу «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 15 чалавек, 14 двароў
* 2009 год — 6 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Кулікі (Івейскі раён)

**Кулікі́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Ашмянскім павеце Віленскай губэрні. У 1861 г. 25 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Трабскага казённага таварыства. У 1897 г. у Трабскай воласьці, 11 двароў, 88 жыхароў. У 1905 г. 86 жыхароў, 139 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. вёска (15 двароў, 65 жыхароў) у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзага ваяводзтва Польшчы.

3 12.10.1940 г. вёска (20 двароў, 107 жыхароў) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас «Іскра». 3 1960 г. у складзе саўгаса «Трабы». 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 59 жыхароў. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 18 чалавек, 12 двароў
* 2009 год — 12 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Мікола Цэлеш

**Міко́ла Яфі́мавіч Цэ́леш** (**Целеш**; 25 ліпеня 1900, в. Заазер’е, Барысаўскі павет, Расейская імпэрыя — пасьля 1976) — беларускі пісьменьнік. Псэўданімы: *Марцін Люціч*, *М.Люціч*, *М.Лясун*; крыптанім: *М. Ц.*.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў в. Заазер’е Барысаўскага павету (цяпер Машчаніцкі сельсавет Бялыніцкага раёну). Скончыў вясковую школу (1911), навучаўся ў Бялыніцкай найвышэйшай пачатковай вучэльні, скончыць якую перашкодзіла Першая сусьветная вайна. У 1916 зьехаў у Варонеж, пасьля працаваў на Данбасе. Пасьля акупацыі Данбасу Дзянікіным у 1919 року пайшоў дабраахвотнікам у Чырвоную армію. Дэмабілізаваны ў 1922.

Прыехаў у Менск, працаваў у рэдакцыі часопісу «Паляўнічы Беларусі», іншых дзяржаўных установах.

Падчас нямецкай акупацыі працаваў у «Беларускай газэце». З чэрвеня 1944 на эміграцыі ў Нямеччыне, з канца 1940-х у ЗША (Нью-Ёрк).

У 1976 годзе выйшаў з дому ў Порт-Джэрвісе (штат Нью-Ёрк) і паехаў у Нью-Ёрк, куды, па сьведчаньні кіроўцы аўтобуса, даехаў, апасьля гэтага зьнік бязь вестак. Датай сьмерці лічыцца 1978 рок.

У кнізе Барыса Сачанкі «Пад сузор’ем сярпа і молата» згадана перапіска Цэлеша з Максімам Танкам: *«Мікола Целеш выкладаў умовы, паводле якіх ён згадзіўся б пераехаць жыць на Бацькаўшчыну, у Беларусь. Галоўным зь іх былі зьмена таталітарнага рэжыму, наданьне Беларусі сапраўднага суверэнітэту, незалежнасьць ад Масквы*». Сачанка бачыў тут сувязь з тым, што Цэлеш потым «*выйшаў з дому і зьнік*».

Цела яго знайшлі ў 1991 годзе ў сажалцы на фэрме каля Порт-Джэрвіса, але здолелі ідэнтыфікаваць толькі ў 2025 годзе. Адпяваньне Міколы Цэлеша адбылося 24 кастрычніка 2025 году ў пахавальным доме Малішэўскага, пахаваны ў Іст-Брансўіку на беларускіх могілках парафіі царквы Жыровіцкай Божай Маці БАПЦ у Гайлэнд-Парку (Нью-Джэрзі). Расьсьледаваньне абставін сьмерці Міколы Цэлеша працягваецца.

## Творчасьць
Друкавацца пачаў у часопісе «Паляўнічы Беларусі» з 1929 року (першае апавяданьне — «Па воўчых сьцежках»). Супрацоўнічаў з часопісамі «Полымя рэвалюцыі», «Маладняк», «Работніца і калгасьніца Беларусі», газэтамі «Літаратура і мастацтва» й іншымі. У БССР выдаў кнігі прозы «Апавяданьні паляўнічага» (1931), «Са стрэльбай і сабакам» (1932), «Курылка» (1935, перавыдадзеная ў 1938), а таксама зборнікі дзіцячых апавяданьняў «Буська» (1930, перавыдадзеная ў 1939) і «Знаходка» (1939). У 1943 року выйшаў зборнік апавяданьняў «На крыжы».

На эміграцыі друкаваўся ў газэтах «Бацькаўшчына», «Беларус», альманаху твораў беларускіх літаратараў «Ля чужых берагоў». У Нью-Ёрку выйшлі «Дзесяць апавяданьняў» (1965) і «Хмары над Бацькаўшчынай» (1996, пасьмяротна). Займаўся перакладамі на беларускую з вугорскай і ідышу апавяданьняў вугорскіх і жыдоўскіх пісьменьнікаў.

## Сям’я
Меў жонку Чэславу (у ЗША — Кэрал Цэлеш; , 1920—2006), зь якой ажаніўся яшчэ ў СССР, і двух дачок. Таксама меў двух сыноў у першым шлюбе.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Жыцьцяпіс

Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бялыніцкім раёне
Катэгорыя:Зьніклыя бязь вестак
Кавалі (Трабскі сельсавет)

**Кавалі́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Ашмянскім павеце Віленскай губэрні. У 1861 г. 40 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Трабскага сельскага таварыства. У 1866 г. 10 двароў, 130 жыхароў. У 1897 г. у Трабскай воласьці, 24 двары, 151 жыхар. У 1905 г. 155 жыхароў, 215 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. вёска (27 двароў, 120 жыхароў) у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

3 12.10.1940 г. вёска (32 двары, 170 жыхароў) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 чэрвеня 1941 да ліпепя 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1950 г. арганізаваны калгас «Працаўнік». 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 120 жыхароў. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы». Крама. У 1999 г. 24 двары, 33 жыхары.

## Насельніцтва
* 1999 год — 33 чалавекі, 24 двара
* 2009 год — 24 чалавека

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Астроская сотня

**Астроская сотня** — адна з 15 сотняў Магілёва і найбольш буйная частка Нагорскага пасаду ў межах Бліжняга валу. 

На ейнай тэрыторыі знаходзіліся замак, гандлёвы пляц, будынак магістрату з ратушай, гарадзкая турма, гасьцінны купецкі дом, Спаская царква, пабудаваная першапачаткова ў 1478 годзе з манастыром, і Богаяўленская царква з манастыром, пабудаваная ў 1636 годзе, першы каталіцкі фарны касьцёл, пабудаваны ў 1610 годзе на месцы цяперашняй ATС, езуіцкі касьцёл, пабудаваны ў 1680-1690 гадох, цэхавыя будынкі брацтваў. Тут жа пры цэрквах і касьцёлах разьмяшчаліся прыходзкія могілкі.

У гэтай сотні жыла найбольш заможная частка насельніцтва: купцы, сябры магістрату, шляхта і духавенства, дамы якіх не захаваліся. Да яе ж адносілася насельніцтва, якое жыло пад Замкавай гарой на левабярэжжы Дубравенкі ад вусьця да маста па вуліцы Лазарэнкі.

Шчыльна забудаваныя вуліцы (Вялікая Шклоўская, Спаская, «Няхведаўская» і інш.) утваралі невялікія кварталы няправільнай формы. У 1604 годзе ў сотні было 110 прыватнаўласьніцкіх зямельных надзелаў. 

Цяпер на тэрыторыі былой сотні знаходзяцца парк імя Максіма Горкага, плошча Славы, пачатак Першамайскай і Ленінскай вуліцаў да Камсамольскай, вуліцы Вал Чырвонай Зоркі (да вуліцы Болдзіна), а таксама цяперашні спуск да Дняпроўскага маста.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Могилевский Кремль.

Катэгорыя:Сотні Магілёва
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Макары (Івейскі раён)

**Макары́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. Адносілася да Трабскага казённага таварыства. У 1861 г. 9 рэвіскіх душ. У 1897 г. вёска ў Трабскай воласьці, 5 двароў, 35 жыхароў. У 1905 г. 45 жыхароў, 102 дзесяціны зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 10 двароў, 45 жыхароў.

3 12.10.1940 г. вёска (12 двароў, 72 жыхары) у Масьцішчанскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. У 1951 г. у складзе калгаса «Радзіма». Уваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавету. 3 20.1.1960 г. Івейскім раёне. 3 19.1.1965 г. у Трабскім сельсавеце. У 1970 г. 34 жыхары. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы». У 1999 г. 6 двароў, 8 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 8 чалавек, 6 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Лычкаўцы (Івейскі раён)

**Лы́чкаўцы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1662 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

У XVII стагодзьдзі маёнтак Лычкаўцы ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводзтва. У 1690 г. належаў Пачобутам, 2 дымы.

У 1861 г. у Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні, 17 рэвіскіх і 1 дваровая душа, у складзе маёнтку Лычкаўцы, які належаў Дмахоўскім. У 1866 г. у вёсцы 6 двароў, 45 жыхароў, у маёнтку 7 жыхароў, дзейнічаў вадзяны млын. У 1897 г. у Трабскай воласьці, у вёсцы 10 двароў, 65 жыхароў, хлебазапасная крама. У 1905 г. у маёнтку, які належаў Антановічу, 12 жыхароў, 189 дзесяцін зямлі, у вёсцы 169 жыхароў, 93 дзесяціны зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. у вёсцы 12 двароў, 56 жыхароў, у фальварку 2 двары, 14 жыхароў.

3 12.10.1940 г. вёска (15 двароў, 114 жыхароў) і фальварак (2 двары, 32 жыхары) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас «Чырвоны сьцяг». 3 1960 г. у саўгасе «Трабы». 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 76 жыхароў. Пасьля ў складзе аграфірмы-калгаса «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 36 чалавек, 12 двароў
* 2009 год — 9 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Нагорская сотня

**Нагорская сотня**, або **Нагорскае прадмесьце** — адна зь 15 сотняў Магілёва, меншая частка Нагорскага пасаду ў межах Бліжняга валу. Знаходзілася паміж сучаснымі вуліцамі Болдзіна і Камсамольскай (паміж плошчамі Арджанікідзэ і Тэатральнай). У яе таксама ўваходзілі працяг Першамайскай і Ленінскай вуліцаў, а таксама Піянерскай і Карла Маркса ад Камсамольскай да вуліцы Карла Лібкнехта (былая Пажарная).

У XVII ст. тут стаяла Прачысьценская царква (не захавалася).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Сьпіс асобаў, зьвязаных з Салігорскам

## Ураджэнцы
* Ганна Глазкова (нар. 1981) — беларуская гімнастка, срэбны прызэр Алімпійскіх гульняў 2000 року
* Алег Елізараў (1969—2010) — мастак-авангардыст
* Міхаіл Жураўкоў (нар. 1961) — міністар адукацыі Беларусі ў 2014—2016 роках
* Леанід Купрыда — сцэнарыст, рэдактар Вышэйшай лігі КВЗ (2004—2012), былы актор КВЗ
* Марына Маркевіч — барацьбіт вольнага стылю, срэбраны прызэр чэмпіянату сьвету
* Ірына Пад'ялоўская (нар. 1959) — савецкая спартоўка (лёгкая атлетыка), заслужаны майстар спорту, шматразовая чэмпіёнка СССР

## Жыхары
* Хведар Гурыновіч (нар. 1950) — паэт, журналіст
* Міхаіл Кавалёў (1925—2007) — савецкі й беларускі дзяржаўны й партыйны дзяяч
* Лявон Случанін (1914—1995) — паэт
* Ірына Сяржаніна (1967—1993) — беларуская мастачка
* Леанід Іванавіч Шырын (1930—1994) — паэт
* Леанід Якубовіч — паэт

## Ганаровыя грамадзяне
* Мікалай Захаравіч Ашэйчык
* Андрэй Мікалаевіч Башура
* Генадзь Аляксандравіч Ванькевіч
* Лявонці Зьмітравіч Вірыч (1951—2011)
* Фёдар Сяргеевіч Ваўчок
* Міхаіл Антонавіч Герасімовіч (1926—2014)
* Фёдар Фёдаравіч Гурыновіч
* Ала Валянцінаўна Дымчогла
* Міхаіл Паўлавіч Дурноў
* Браніслава Паўлаўна Забродзкая (1923—2002)
* Пятро Аляксеевіч Калугін
* Аляксандар Міхайлавіч Карпеза
* Валеры Міхайлавіч Кірыенка
* Аляксандар Тарасавіч Клімянкоў
* Мікалай Уладзімеравіч Кавалеўскі
* Андрэй Уладзімеравіч Канапліцкі (1934—2000)
* Ганна Мікалаеўна Лаўрукевіч
* Адам Кузьміч Леановіч
* Леанід Барысавіч Місьнік
* Павел Сьцяпанавіч Перакосаў (1923—2007)
* Георгій Ігнатавіч Савановіч (1939—2008)
* Генадзь Антонавіч Санько
* Станіслаў Уладзімеравіч Сабалеўскі
* Ганна Сьцяпанаўна Токарава (1926—2014)
* Разалія Яхімаўна Чыж (1930—2007)

## Кіраўнікі
;Першыя сакратары гарадзкога камітэту КПБ
* Пятро Міхайлавіч Судзілоўскі
* Аляксандар Флегонтавіч Дзяржыцкі
* Анатоль Аляксандравіч Саматохін
* Уладзімер Сяргеевіч Патапенка
* Мікалай Мікалаевіч Трызьнюк

;Старшыні гарадзкога выканаўчага камітэту
* Міхаіл Антонавіч Герасімовіч (1959—1963)
* Генадзь Аляксандравіч Ванькевіч (1963—1967)
* Канстанцін Канстанцінавіч Гец (1967—1970)
* Іван Адамавіч Кулеўскі (1970—1973)
* Мікалай Іванавіч Ефімчык (1973—1978)
* Уладзімер Сяргеевіч Патапенка (1978—1983)
* Раман Вячаслававіч Ярмаліцкі (1983—1990)
* Мікалай Фёдаравіч Юрчык (1990—1997)
* Ганна Мікалаеўна Лаўрукевіч (1997—2003)
* Міхаіл Міхайлавіч Амельянчук (2003—2006)

;Старшыні раённага выканаўчага камітэту
* Аляксандар Браніслававіч Рымашэўскі (2006—2017)
* (в.а.) Аляксандар Рыгоравіч Лапцік (2017)
* Алег Рыгоравіч Паскробка (2017 — ц.ч.)

## Крыніцы

*
Салігорск
Зарэчныя Батукі

**Зарэ́чныя Батукі́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX — пачатку XX ст. 2 аднайменныя вёскі ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. у адной 18 рэвіскіх душ, у другой 24 рэвіскія душы, дзяржаўная ўласнасьць, адносіліся да казённага маёнтку. Паводле перапісу 1897 г., у першай вёсцы 41 жыхар, у другой 84 жыхары. Зямельныя надзелы складалі 279 дзесяцін. У 1909 г. у адной зь вёсак 20 двароў, 130 жыхароў, у другой 8 двароў, 50 жыхароў.

У 1921−1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

3 12.10.1940 г. вёскі Батукі (35 двароў, 169 жыхароў) і **Батукі Зарэчныя** (10 двароў, 52 жыхары) у Чэневіцкім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 26.6.1941 г. да 8.7.1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1950 г. арганізаваны калгас імя В. І. Чапаева. 3 1956 г. у калгасе імя К. Я. Варашылава. 3 2.12.1959 г. у Трабскім сельсавеце. 3 1960 г. у Івейскім раёне. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы».

## Насельніцтва
* 2009 год — 5 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Глядзіце таксама
* Батукі

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Загорцы (Івейскі раён)

**Заго́рцы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 34 рэвіскія душы, адносілася да маёнтка Росьцеўшчына Валіцкага. Паводле перапісу 1897 г., у Трабскай воласьці, 21 двор. 138 жыхароў. У 1909 г. 21 двор, 164 жыхары, якія мелі 49 галоў быдла, 13 коней, 97 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 22 двары, 119 жыхароў.

3 12.10.1940 г. вёска (26 двароў, 155 жыхароў) у Росьцеўшчынскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 25.6.1941 г. да 7.7.1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. вёска ў калгасе «Зорка». Пазьней уваходзіла ў склад калгаса «Звязда». 3 16.7.1954 г. у Трабскім сельсавеце. 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 142 жыхары. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 44 чалавека, 22 двары
* 2009 год — 12 чалавека

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Дзядзічы (Гарадзенская вобласьць)

**Дзя́дзічы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1897 г. 8 двароў, 37 жыхароў. У 1905 г. 58 жыхароў, 96 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. вёска (6 двароў, 16 жыхароў) у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

3 12.10.1940 г. вёска (17 двароў, 128 жыхароў) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас «Свабода». 3 1960 г. у саўгасе «Трабы». 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 81 жыхар. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы». У 1999 г. 16 двароў, 30 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 30 чалавек, 16 двароў
* 2009 год — 21 чалавека

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Дзюраны

**Дзюраны́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 11 рэвіскіх душ, адносілася да казённага маёнтку. У 1897 г. у Трабскай воласьці, 7 двароў, 56 жыхароў, дзейнічала хлебазапасная крама. У 1905 г. 61 жыхар, 140 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 10 двароў, 64 жыхары.

3 12.10.1940 г. (14 двароў, 86 жыхароў) у Чэневіцкім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпепя 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. 3 1950 г. у калгасе «Маладая гвардыя», з 1960 г. у саўгасе «Трабы». 3 2.12.1959 г. ў Трабскім сельсавеце. 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 35 жыхароў. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы». У 1999 г. 6 двароў, 13 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 13 чалавек, 6 двароў
* 2009 год — 8 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Дзюраны на сайце Радзіма.орг

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Карсакі

Назву **Карсакі** маюць:

* Карсакі — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Карсакі — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
Альтарыя

**Альта́рыя** — хутар у Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XVII ст. маёнтак *Альтарыя Трабская* ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводзтва. У 1690 г. 1 дым.

У 2-й палове XIX — пачатку XX ст. урочышча ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1897 г. 1 двор, 5 жыхароў, належала Сянкевічу.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. у засьценку 1 двор, 2 жыхары.

3 12.10.1940 г. засьценак (1 двор, 6 жыхароў) у Росьцеўшчынскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. Пазьней уваходзіла ў Багданаўскі сельсавет, з 1965 г. у Трабскім сельсавеце. 3 20.1.1960 г. у Івейскім раёне. У 1970 г. 16 жыхароў. Потым у складзе аграфірмы-калгаса «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 5 чалавек, 2 двары
* 2009 год — 2 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Ледзькаўская сотня

**Ледзькаўская сотня** — адна з 15 сотняў Магілёва, частка Шклоўскага пасаду.

Сотня разьмяшчалася ва ўсходнім кірунку ад Нагорскай сотні, па-за межамі ўмацаваньняў Старога гораду, займала працяг сучасных вуліцаў Першамайскай і Ленінскай ад вуліцы Карла Лібкнехта да Камсамольскага скверу.

На тэрыторыі пасаду знаходзілася Далёка-Васкрасенская царква. У канцы XVIII стагодзьдзя на яе месцы быў пабудаваны катэдральны сабор Сьвятога Ёсіфа ў памяць знаходжаньня ў Магілёве расейскай імпэратрыцы Кацярыны II і аўстрыйскага імпэратара Ёзэфа II. У час іх спатканьня ў Магілёве было вырашана пытаньне канчатковага падзелу Рэчы Паспалітай. Цяпер на гэтым месцы стаіць гатэль «Дняпро».

## Крыніцы

Катэгорыя:Шклоўскі пасад
Катэгорыя:Гісторыя Магілёва
Вораўшчына

**Во́раўшчына** — хутар у Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Трабскага казённага таварыства. У 1861 г. 9 рэвіскіх душ. У 1897 г. 10 двароў, 44 жыхары.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 5 двароў, 18 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (5 двароў, 31 жыхар) у Масьцішчанскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. 3 1951 г. у калгасе «Радзіма», у Багданаўскім, з 19 студзеня 1965 году ў Трабскім сельсаветах. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. У 1970 г. 12 жыхароў. Потым у складзе аграфірмы-калгасу «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек, 1 двор
* 2009 год — 1 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Саборны пляц (Магілёў)

**Саборны пляц**, або **Саборная плошча** — колішніі асамбль ў Магілёве, які існаваў на месцы сучаснага пляцу перад гасьцініцай «Дняпро» у канцы XVIII — пачатку XIX стагодзьдзяў.

Створаны па праекце М. Львова і В. Стасава ў форме эліпсу. У цэнтры пляцу знаходзіўся Сабор Сьвятога Ёсіфа, паабапал якога — аднапавярховыя флігелі зь вежамі — ратондамі, злучаныя з саборам цагляным мурам з мэталічнай ажурнай рашоткай. У 1780 годзе насупраць сабору была пабудавана трыюмфальная арка ў гонар сустрэчы ў Магілёве расейскай імпэратрыцы Кацярыны II з аўстрыйскім імпэратарам Ёзэфам II.

У 1820-я—1830-я гады па праекце Стасава быў узьведзены будынак манежу, за ім разьбіты сквер. Пляц быў галоўным кампазыцыйным ядром гораду.

У 1938 г. Ёсіфаўскі сабор быў узарваны, на яго месцы пазьней была пабудаваная гасьцініца «Дняпро». Ад саборнага пляцу перад царквой захавалася толькі трыюмфальная арка, якая пасьля Вялікай Айчыннай вайны была перароблена пад арку ў гонар ваенных часьцей, якія вызвалялі Магілёў у 1944 г.

## Літаратура
* Республика Беларусь : энциклопедия : [в 6 т.] / редколлегия: Г.П.Пашков (главный редактор) [и др.]. — Т. 5.

Катэгорыя:Пляцы Магілёва
Алеся (фабрыка)

**«Алеся»** — дзяржаўная трыкатажная фабрыка Беларусі, заснаваная ў жніўні 1962 году ў Менску. Уваходзіць у склад канцэрна «Беллегпрам». На 2017 г. мела 3 уласныя крамы вопраткі ў сталіцы: пры фабрыцы; вул. Багдановіча, д. 78; вул. Мясьнікова, д. 35 (Маскоўскі раён).

## Мінуўшчына
У жніўні 1962 году ў Менску заснавалі трыкатажную фабрыку *«Прагрэс»* на аснове камбіната мясцовай прамысловасьці. На пачатку выраблялі рукавіцы, пальчаткі, шапкі і джэмпэры. У 1965 г. дабудавалі 2-павярховы вытворчы корпус, дзе ўстанавілі новыя кругла- і плоскавязальныя машыны. У 1970 г. здалі 4-павярховы будынак для кіраўніцтва з клюбам на 500 месцаў і страўняй на 250 месцаў. 12 траўня 1975 г. фабрыку пераўтварылі ў вытворчае аб’яднаньне. 1 красавіка 1986 г. прадпрыемства перайменавалі ў Менскую досьледна-экспэрымэнтальную фабрыку верхняга трыкатажу. 20 лістапада 1986 году — у Рэспубліканскі дом мадэляў трыкатажных вырабаў. 16 красавіка 1991 г. прадпрыемства стала трыкатажнай фірмай *«Алеся»*. На 1999 г. вырабляла джэмпэры, жакеты, касьцюмы і сьвітэры. Мела ўласныя крамы «Мара» і «Талісман», гандлёвы дом «Кросны».

31 кастрычніка 2000 г. прадпрыемства акцыянавалі. У 2005 г. А.Лукашэнка сваім указам вылучыў 600 тыс. эўра для прадухіленьня разарэньня фабрыкі. За 2011 год на ААТ «Алеся» выпусьцілі 316 тыс. вырабаў. Чысты прыбытак склаў 1,954 млрд рублёў (рэнтабэльнасьць 33,7 %). У 2011 г. экспарт склаў 15 % вытворчасьці ($1,1 млн), пераважна ў Расею ў выглядзе жаночага адзеньня. На 2012 г. налічвалася 3 уласныя крамы, якія штомесяц давалі каля 550 млн рублёў выручкі. Уласьнікамі ААТ «Алеся» былі: Дзяржаўны камітэт па маёмасьці Рэспублікі Беларусь — 78,6 % акцыяў, Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт — 20,7 %, прыватныя асобы — 0,7 %. За 2008—2012 гады ў новае абсталяваньне ўклалі 1,8 млн эўра: 24 нямецкія вязальныя машыны «Штоль», 3 італьянскія прэсы для вільготна-цеплавой апрацоўкі паўфабрыкату і гатовых вырабаў, па 6 стачачных і кетэльных машынаў, 2 плоскашыўныя машыны, гузікавая і пяцельная машыны. На красавік 2012 г. прадпрыемства налічвала звыш 400 супрацоўнікаў. Звыш паловы сыравіны набывалі за мяжой. Штомесяц выпускалі звыш 30 000 трыкатажных вырабаў для мужчынаў, дзяцей і жанчынаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Лёгкая прамысловасьць
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1962 годзе
Кубак УЭФА па міні-футболе

**Кубак УЭФА па міні-футболе** () — штогадовае міні-футбольнае спаборніцтва эўрапейскіх клюбаў пад эгідай УЭФА. Заснаванае ў 2001 року замест неафіцыйнага клюбнага чэмпіянату Эўропы, які ладзіўся з 1984. З сэзону 2018—2019 рокаў будзе называцца **Лігай чэмпіёнаў УЭФА па міні-футболе**.

## Пераможцы

## Статыстыка

### Паводле краінаў

Заўвага: да сэзону 2006—2007 матчы за 3-е месца ня ладзіліся.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Зьявіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Эўрапейскія міні-футбольныя спаборніцтвы
Катэгорыя:Міжнародныя міні-футбольныя спаборніцтвы
Катэгорыя:Клюбныя спаборніцтвы УЭФА
Сьцяпан Кунцэвіч

**Сьцяпан Кунцэвіч** ( 11 траўня 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца клюбу «Фалько».

## Кар’ера
У 2013 годзе пачаў выступаць у дублюючым складзе «Гарадзеі». Таксама пачаў прыцягвацца да гульняў з асноўнай камандай. Дэбютаваў за клуб 4 траўня 2013 году ў матчы супраць «Менску-2», выйшаўшы на 87-й хвіліне на поле праз замену Ільлі Пухава. Пасьля зноў выправіўся ў дубль. У 2017 годзе дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы 11 жніўня супраць «Іслачы».

У 2018 году выступаў за «Маладэчна-ДЮСШ-4», але па заканчэньні сэзону пакінуў клюбу. У 2021 годзе далучыўся да клюбу «Фалько».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Максім Яблонскі

**Максі́м Ябло́нскі** ( 15 жніўня 1996 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Маладэчна-2018».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец ДЮСШ гораду Смаргонь. Дарослую кар’еру пачаў у 2013 годзе ў першалігавім клюбе «Смаргонь», дзе неўзабаве стаў гульцом асноўнага складу. Паводле вынікаў сэзону 2015 году быў прызнаны найлепшым маладым гульцом каманды, а ў 2016 годзе — найлепшым гульцом клюба.

З пачатку 2017 году праходзіў прагляд у гарадзенскім «Нёмане» і ў сакавіку склаў кантракт з гэтым клюбам. У першай палове сэзону 2017 году выступаў за дубль гарадзенцаў. У асноўнай камандзе дэбютаваў 5 ліпеня 2017 году ў матчы 1/16 фінала Кубка Беларусі супраць гомельскай СДЮШАР-8 (7:0), дзе адзначыўся голам і галявой перадачай. У Найвышэйшай лізе першы матч згуляў 12 жніўня 2017 году, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць «Слуцка» (2:1). У кастрычніку замацаваўся ў пачатковым складзе «Нёмана».

Па заканчэньні сэзону ў лістападзе 2017 году падоўжыў кантракт з гарадзенцамі яшчэ на адзін год. У сэзоне 2018 году замацаваўся ў стартавым складзе каманды, у лістападзе не гуляў праз пашкоджаньні. У студзені 2019 году скдаў новы двухгадовы кантракт з клюбам. Сэзон 2019 году пачынаў у першай адзінаццатцы дружыны, але пазьней шмат прапусьціў праз траўмы. У 2020 годзе пераважна выходзіў на замену, а ў сэзоне 2021 году часьцей зьяўляўся ў асноўным складзе. У лютым 2022 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам» яшчэ раз. Ладную частку сэзону 2023 году прапусьціў праз траўмы. У студзені 2024 году зноў падоўжыў пагадненьне з гарадзенцамі. У сакавіку 2024 года на правах арэнды далучыўся да «Смаргоні», але ў чэрвені быў адкліканы з арэнды і вярнуўся да табару гарадзенцаў. Да канца сэзону ў кашулі гарадзенскай каманды ў Найвышэйшай лізе згуляў толькі тры няпоўныя матчы. У лютым 2025 году на сталай аснове вярнуўся ў «Смаргонь». У пачатку 2026 году стаў футбалістам «Маладэчна-2018», якія вярнуліся ў Першую лігу пасьля году спаборніцтваў у элітным дывізіёне.

### Міжнародная
1 чэрвеня 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Македоніі (1:1).

## Дасягненні
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2023

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Кулакі

Назву **Кулакі** маюць:

* Кулакі — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці
* Кулакі — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Кулакі — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці
* Кулакі — былая назва вёскі **Красіна** ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці  (Капыльскі раён)
Татарка (Івейскі раён)

**Тата́рка** — хутар у Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У XVIII ст. маёнтак *Татаршчызна* ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводзтва. У 1735 г. адносілася да Трабскай парафіі, уласнасьць Дакурны.

У ХІХ — пачатку XX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні, дзяржаўная ўласнасьць. У 1861 г. 24 рэвіскія душы, у 1897 г. 15 двароў, 76 жыхароў, у 1909 г. 15 двароў, 91 жыхар.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 13 двароў, 55 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (16 двароў, 110 жыхароў) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З чэрвеня 1941 г. да ліпеня 1944 г. пад нямецкай акупацыяй. У 1950 г. арганізаваны калгас «За мір». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. У 1970 г. 39 жыхароў. Пасьля ў складзе аграфірмы-калгасу «Трабы». У 1999 г. 8 двароў, 14 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 14 чалавек, 8 двароў
* 2009 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Падакуп’е

**Падаку́п’е** — хутар у Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Трабскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX ст. фальварак у Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1897 г. 2 двары, 20 жыхароў, 17 дзесяцін зямлі, належаў Паплаўскаму.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

З 12 кастрычніка 1940 году засьценак (6 двароў, 37 жыхароў) у Чэневіцкім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 1949 г. у калгасе «Працаўнік». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. Потым у складзе аграфірмы-калгасу «Трабы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек, 1 двор

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Трабскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Старадворцы

Назву **Старадворцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Старадворцы — вёска ў Бешанковіцкім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Старадворцы — вёска ў Лядзкім сельсавеце Шчучынскага раёну
** Старадворцы — вёска ў Васілішкаўскім сельсавеце Шчучынскага раёну

* Менская вобласьць:
** Старадворцы — вёска ў Салігорскім раёне

## Глядзіце таксама
* Стары Двор
Каліфарнікацыя

**Каліфарнікацыя** — амэрыканскі тэлесэрыял вытворчасьці Showtime, які ўпершыню зьявіўся на экранах 13 жніўня 2007. Стваральнік сэрыялу Том Капінас. Галоўны герой, Хэнк Мудзі (Дэвід Духоўны), зьбянтэжаны раманіст, пераехаў у Каліфорнію ў пошуках натхненьня, але гэта ўскладніла адносіны з каханаю Карэн (Наташа Макэлхон) і дачкой Бэкі (Мэйдэлін Марцін).

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына тэлесэрыялу

Катэгорыя:Тэлесэрыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесэрыялы 2014 году
Катэгорыя:Камэдыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Сатырычныя творы
Катэгорыя:Лос-Анджэлес
Кубак Летувы па футболе

**Кубак Летувы па футболе** () — штогадовы кубак Летувы, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы і ладзіцца Летувіскай футбольнай фэдэрацыяй. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1947 годзе. Удзел абавязковы для клюбаў, якія гуляюць у А-лізе, Першай і Другой лігах. Для ўсіх іншых футбольных клюбаў краіны ўдзел добраахвотны, калі яны адпавядаюць асноўным крытэрам адбору. Рэзэрвовыя і моладзевыя каманды клюбаў ня маюць права браць удзелу ў спаборніцтвах. Пераможца кубка атрымлівае права ўзял удзел у матчы Супэркубка Летувы, а таксама кваліфікавацца ў розыгрыш Лігі канфэрэнцыяў. Найбольш пасьпяховы клюб — «Жальгірыс», які выйграваў спаборніцтва 14 разоў.

## Пераможцы
* Жальгірыс Вільня — 14 разоў
* Інкарас — 7
* Атлянтас — 6
* Коўна, Экранас, Нявежыс — 5
* Келінінкас — 4
* Судува, Элняс, Карэда — 3
* Панявеж, Салютас, Пажанга, СРТ, Сырыюс, Ліма — 2
* Мінія, Лякаматывас, КПІ, Жальгірыс Новая Вільня, Веныбэ, Раўдонасіс Спаліс, Спартакас, Панямунэ, Цэмэнтынінкас, Нярыс, Стумбрас, Трансынвэст, Банга — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Летувіскі футбол
Летува
Справядлівая Расея

**«Справядлівая Расея»** (справядліваросы, СР, эсэры) () — афіцыйна зарэгістраваная грамада (партыя) ў Расеі, што мае погляды дэмакратычнага сацыялізму й мадэрнізаванага сацыялізму. Утворана на ўстаноўчым зьезьдзе 28 кастрычніка 2006 году, заснавальнікамі партыі выступілі грамады: Радзіма, партыя пэнсіянэраў і партыя жыцьця. Старшыня й лідэр партыі Сяргей Міронаў. На гутарковым узроўні сябраў грамады часта завуць «эсэрамі» (ад ініцыялаў назвы), таксама да іх ужываюць назву «справядліваросы». Ніякага дачыненьня да дарэвалюцыйных «эсэраў» — сябрам грмады сацыялістаў-рэвалюцыянэраў — грамада ня мае, на пераемнасьць не прэтэндуе. Партыя «Справядлівая Расея» — праўны наступнік партыі Жыцьця. Зь сярэдзіны 2012 году «Справядлівая Расея» цалкам падтрымвае палітыку У. Пуціна, а таксама ўступіла ў саюз з партыяй «Адзіная Расея». Дагэтуль была ў саюзе з Камуністычнай партыяй Расейскай Фэдэрацыі (КПРФ). «Справядлівая Расея» па стане на 2015 год цалкам (на 86,4 %) фінансуецца са сродкаў дзяржаўнага скарбу.

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расеі
Катэгорыя:Сацыялістычныя партыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2006 годзе
Радзіма (Расея)

**Усерасейская палітычная партыя «Радзіма»** () — палітычная партыя ў Расеі, што мае сваіх прадстаўнікоў у Дзяржаўнай думе. З 2003 па 2004 год насіла назву выбарчы блёк «*Народно-патриотичный союз „Родина“*», пасьля была пераўтворана ў аднайменную палітычную партыю. З 2006 па 2012 год была распушчана й зноў адноўлена 29 верасьня 2012 году (афіцыйна зарэгістравана Мінюстам РФ 21 сьнежня таго ж году). З 2012 году старшынём партыі абраны дэпутат Дзяржаўнай думы 6-га скліканьня, старшыня Агульнарасейскай грамадзкай патрыятычнай арганізацыі «Сабор расейскіх грамадаў» і «Добраахвотніцкага руху асобнага прызначэньня» Аляксей Жураўлёў. Заснавальнікам і тайным кіраўніком зьяўляецца віцэ-прэм’ер ураду Расеі Дзьмітры Рагозін.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расеі
Грамадзянская плятформа (Расея)

«**Грамадзя́нская плятфо́рма**» — () расейская правая палітычная партыя, створаная 4 чэрвеня 2012 году. Па выніках выбараў 2013 і 2014 гадоў «Грамадзянская платформа» заняла 1-е месца сярод непарлямэнцкіх партыяў. Партыя мае прадстаўнікоў у заканадаўчых органах улады й мясцовым самакіраваньні ў 25 рэгіёнах. Агульная колькасьць абраных прадстаўнікоў «Грамадзянскай платформы» ў органах улады й мясцовым самакіраваньні — 73 чалавекі. Мае свайго пасла ў Думе. Прадстаўнік «Грамадзянскай платформы» быў абраны мэрам Екацярынбургу; таксама пры падтрымцы партыі абраны кіраўнікі местаў: Тальяці й Яраслаўль. Па выніках выбараў у Дзяржаўную думу 2016 году сябар партыі стаў дэпутатам ад аднамандатнай акрузе.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расеі
Плітвіцкія азёры

**Плі́твіцкія азё́ры** () — нацыянальны парк у Харватыі, занесены ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Разьмешчаны ў Ліцка-сэнскай (90,7%) і Карлавацкай (9,3%) жупаніях.

Паходжаньне маляўнічых Плітвіцкіх азёраў, разьмешчаных у Дынарскім карсьце, унікальнае. За некалькі тысячаў гадоў падземныя воды мясцовай ракі Караны, якія цякуць скрозь тоўшчы вапнавых парод, стварылі натуральныя плаціны-ўступы. Гэта прывяло да фармаваньня цэлага каскаду маляўнічых азёраў, вадаспадаў і пячораў.

Плітвіцкія азёры атрымалі статус нацыянальнага парку, ягоная плошча — каля 19 тыс. га. У межах парку разьмешчаныя 16 буйных і мноства дробных карставых азёраў, якія ў залежнасьці ад месцазнаходжаньня падзяляюцца на Верхнія і Ніжнія. Самае вялікае Верхняе возера — Прошчэ, ягоная даўжыня складае 2,5 км, глыбіня — 37 м. Найбуйнейшае Ніжняе возера — Міланавац, ягоная плошча — больш за 3 га.

Горна-лясны ляндшафт парку дапаўняюць 20 пячораў і 92 вадаспады, уключаючы Састаўцы — самы вядомы ў гэтым рэгіёне вадаспад вышынёй болей за 70 м. У межах парку Плітвіцкія азёры растуць рэліктавыя букавыя і хвойныя лясы. У парку жывуць 126 відаў рэдкіх птушак, а таксама мноства дзікіх жывёл, у тым ліку мядзьведзяў, ваўкоў і казуль.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1949 годзе
Катэгорыя:Азёры Харватыі
Катэгорыя:Лясы Харватыі
Катэгорыя:Нацыянальныя паркі Харватыі
Катэгорыя:Групы азёраў
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў небясьпецы
Катэгорыя:Карлавацкая жупанія
Катэгорыя:Ліцка-сэнская жупанія
Эўрапейская казуля

**Эўрапе́йская казу́ля** — сысун сямейства аленевых атраду парнакапытных. Від пашыраны ў Эўразіі. Каштоўная паляўніча-прамысловая жывёла. Драпежныя ворагі: воўк, ліс, рысь і бадзяжныя сабакі.

Жыве ў шыракалістых і мяшаных лясах з палянамі, высечкамі, сенакосамі і паплавамі. Корміцца да 90 відамі расьлінаў: травой, лісьцем, парасткамі хмызьнякоў і дрэваў (брызгліна, бяроза, вярба, дуб, крушына і рабіна). Узімку падкормліваецца сенам, карняплодамі, адкідамі збожжа і сухімі галінкамі асіны, бярозы, вярбы, дубу і рабіны. Лінька ў красавіку — траўні і верасьні. Трымаецца малымі статкамі. Гон у жніўні — кастрычніку. Цяжарнасьць 6—10 месяцаў зь лятэнтнай ступеняй разьвіцьця аплодненай заплодкавай вузы. Нараджае 2-х, часам 3-х, цялятаў у траўні — чэрвені. Працягласьць жыцьця 11—16 гадоў. Можа скакаць на адлегласьць да 1,5—2 мэтраў, некаторыя асобіны — да 6 мэтраў. Найбольш спрыяльныя ўмовы для эўрапейскіх казуляў у малых лясах сярод адкрытых прастораў. У сьнежныя зімы ваўкі могуць істотна зьнізіць іх колькасьць. Казулянятаў у першыя месяцы жыцьця найчасьцей здабываюць лісы.

## Выгляд
Даўжыня цела 120—135 см. Вышыня ў карку 75—85 см. Маса 25—35 кг. Самцы большыя за саміцаў. Цела зграбнае і лёгкае. Ногі высокія. Галава адносна малая. У самцоў ёсьць малыя рогі, якія штогод у кастрычніку — лістападзе адпадаюць і да красавіка вырастаюць зноў. Кароткі хвост (2—3 см), схаваны ў поўсьці. Густая поўсьць узімку буравата-шэрая, улетку рудая. Маладняк плямісты. Азадак каля хваста белы.

## Беларусь
Эўрапейскія казулі жывуць па ўсёй Беларусі. На пачатак 1982 году ў Беларускай ССР налічвалася 18,2 тыс. асобінаў. Паводле зімовага ўліку на пачатку 2012 г., у Беларусі было каля 73,5 тыс. эўрапейскіх казуляў. На 2017 г. шчыльнасьць пасяленьня ў заходніх і паўднёвых раёнах Беларусі складала 6—15 асобінаў на 1000 гектараў лесу. У паўночных раёнах — толькі 2—4 асобіны на 1000 га лесу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Аленевыя
Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Хрысьціянска-дэмакратычны саюз Нямеччыны

**Хрысьціянска-дэмакратычны саюз Нямеччыны** (ХДС, ) — палітычная партыя ў Нямеччыне, заснаваная 26 чэрвеня 1945 году. Цяпер урадуе ў Нямеччыне.

## Разьвіцьцё
ХДС узьнікла ў 1945 годзе. З пачатку ў ёй дзейнічалі асобы, што найменш удзельнічалі ў жыцьці гітлераўскай Нямеччыны. У асноўным гэта былі ўдзельнікі царкоўнага жыцьця. Большасьць сябраў ХДС тады былі — лютэране. Аднак сябрамі маглі быць іншыя хрысьціяне (каталікі і г.д.).

ХДС пастаянна ўтварае супольную фракцыю ў Бундэстагу Нямеччыны з Хрысьціянска-сацыяльным саюзам у Баварыі. Утварала кааліцыйныя ўрады са Свабоднай дэмакратычнай партыяй з 15 верасьня 1949 па 20 кастрычніка 1969 году і з 1 кастрычніка 1982 па 26 кастрычніка 1998 г., з Сацыял-дэмакратычнай партыяй Нямеччыны з  22 лістапада 2005 году па 24 верасьня 2017 году.

## Праграма
4 сьнежня 2007 году ў Гановэры (зямля Ніжняя Саксонія) 21-ы партыйны зьезд ХДС зацьвердзіў Асноўную праграму «Свабода і бясьпека», што ўлучала 8 разьдзелаў: 1) Мы — хрысьціянскія дэмакраты; 2) Выклікі нашага часу — абрыс патрабаваньняў ХДС; 3) Моцныя сем’і — чалавечнае грамадзтва; 4) Адукаваны і культурны народ Нямеччыны — адказы на грамадзтва ведаў; 5) Абнаўленьне сацыяльнай рынкавай гаспадаркі ў глябалізаваным сьвеце; 6) Зьберагчы тварэньне і жыцьцё — для прыдатнага навакольля; 7) Дзейны грамадзянін, моцная дзяржава, адчыненая сьвету краіна; 8) Трымацца адказнасьці і зацікаўленасьцяў Нямеччыны. Паводле 70-га артыкула Асноўнай праграмы, што заставалася дзейнай на 2017 год, «Шлюбнае жыцьцё ёсьць для нас узорам супольнасьці мужчыны і жанчыны. Гэта найлепшая і надзейнейшая аснова для посьпеху сям’і. У шлюбе абавязкова выяўляецца агульная адказнасьць бацькі і маці за сваіх дзяцей».

Разам з тым 30 чэрвеня 2017 году ў парушэньне Асноўнай праграмы 75 (24,3%) з 309 дэпутатаў фракцыі ХДС/ХСС, дзе было 254 дэпутатаў ад ХДС, прагаласавалі ў Саюзным сходзе Нямеччыны за законапраект Саюзнай рады Нямеччыны 2015 году пра «Шлюб для асобаў аднолькавай плоці». Пагатоў канцлерка Нямеччыны Ангела Мэркель, якая ачольвала ХДС, галасавала супраць. У выніку на выбарах у Саюзны сход 24 верасьня 2017 году фракцыя ХДС/ХСС страціла 65 месцаў (86,7% ад дэпутатаў, якія галасавалі за) і склала 246 чалавек. Зь іх 200 было ад ХДС, якая страціла 55 месцаў.

## Выбары 2017 году

На выбарах у Бундэстаг 24 верасьня 2017 году доля атрыманых фракцыяй ХДС/ХСС галасоў скарацілася да 32,5%, што ўсё адно было найбольшым паказьнікам сярод іншых партыяў і дазваляла канцлерцы Ангеле Мэркель ачоліць новы кааліцыйны ўрад. Фракцыя ХДС/ХСС атрымала 246 месцаў у Саюзным сходзе, зь якіх ХДС дасталося 200.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Катэгорыя:Кансэрватыўныя партыі Нямеччыны
Катэгорыя:Кансэрватыўныя партыі
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1945 годзе
Катэгорыя:Чэрвень 1945 году
Часьцінка «О Божа мой»

**Часьцінка «О Божа мой»** () — ультравысокаэнэргетычная часьцінка касьмічнага выпраменьваньня, адкрытая 15 кастрычніка 1991 року ў абсэрваторыі ўнівэрсытэту Юты.

Адкрыцьцё часьцінкі стала шокам для астрафізыкаў (адсюль і назва), якія ацанілі ейную энэргію на прыблізна 3,2·1020 эВ, альбо 3,2·108 ТэВ. Гэта ў 20 мільёнаў разоў болей, чым найбольшая энэргія, назіраная ў электрамагнітным выпраменьваньні якога-кольвек аб’екту па-за нашай галяктыкай і 1020 (100 трыльёнаў) разоў болей за энэргію фатонаў бачнага сьвятла. У адзінках СІ гэтая энэргія складае каля 50 Дж, што адпавядае кінэтычнай энэргіі 142-грамовага бэйсбольнага мячу, які рухаецца з хуткасьцю больш як 26 м/с (больш за 95 км/г), альбо энэргіі, патрэбнай на сьвячэньне 4-ватавай LED-лямпачкі цягам 12 сэкундаў.

Праўдападобна, што гэтая часьцінка была пратонам. Калі так, дык ён рухаўся з хуткасьцю ~ 99,9999999999999999999996% хуткасьці сьвятла. Гэта настолькі блізка да хуткасьці сьвятла, што калі б фатон у вакуўме ляцеў з хуткасьцю сьвятла разам з гэтай часьцінкай, дык яму спатрэбілася б 200 000 гадоў, каб апярэдзіць «О Божа мой» на 1 сантымэтар.

Энэргія гэтай часьцінкі прыкладна ў 40 мільёнаў разоў большая, чым найбольшая энэргія пратонаў, разагнаных у зямных паскаральніках часьцінак. Аднак у паскаральніках падчас кантакту часьцінкі з пратонам ці нэўтронам можа быць выкарыстаная толькі невялікая частка энэргіі; большасьць энэргіі пераходзіць у кінэтычную энэргію прадуктаў сутыкненьня. Энэргія, даступная для выкарыстаньня ў ядзерных пераўтварэньнях у такіх сутыкненьнях, выражаецца формулай \sqrt{2Emc^2}, дзе E — энэргія часьцінкі, а mc^2 — рэлятывісцкая энэргія пратону. Для часьцінкі «О Божа мой» гэта дае 7,5·1014 эВ, альбо амаль у 60 разоў больш энэргіі, чым валодаюць часьцінкі, якія сутыкаюцца ў Вялікім гадронным калайдэры.

Аднак, хоць энэргія часьцінкі «О Божа мой» і найвышэйшая з усіх вядомых часьцінак, атрыманых у зямных паскаральніках, яна ўсё ж прыкладна ў 40 мільёнаў разоў меншая за энэргію Плянка.

З часу першага выяўленьня было назірана яшчэ прынамсі пятнаццаць выпадкаў падобных высокаэнэргетычных часьцінак, якія пацьвярджаюць слушнасьць вынаходзтва. Хоць такія высокаэнэргетычныя часткі сустракаюцца даволі рэдка (энэргія большасьці касьмічных часьцінак знаходзіцца ў дыяпазоне ад 10 МэВ да 10 ГэВ), тэарэтычна яны могуць трапляць у зямную атмасфэру кожныя 20 сэекндаў. Праблемай ёсьць толькі іхняе выяўленьне, паколькі дзеля гэтага ёсьць толькі невялікая колькасьць адпаведных тэлескопаў. Новыя дасьледаваньні з выкарыстаньнем тэлескопаў  даюць падставы меркаваць, што крыніца гэтых часьцінак знаходзіцца ў сузор’і Вялікай Мядзьведзіхі.

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Касьмічнае апраменьваньне
ХДС/ХСС

**ХДС/ХСС** () — зьяднаньне партыяў Нямеччыны (раней — ФРН) — ХДС і ХСС. Згадваньне ХДС/ХСС тычыцца пераважна зьяднанай суполкі гэтых партыяў у Бундэстагу Нямеччыны. На выбарах ХДС не выстаўляе сваіх кандыдатаў у фэдэральнай зямлі Баварыя, якая зьяўляецца полем дзейнасьці ХСС і, наадварот, ХСС не выстаўляе сваіх кандыдатаў па-за Баварыяй. Абедзьве партыі маюць агульную моладзевую арганізацыю — Моладзевы саюз.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Сацыял-дэмакратычная партыя Нямеччыны

**Сацыял-дэмакратычная партыя Нямеччыны** (; *СДПН* ) — партыя ў Нямеччыне, заснаваная 23 траўня 1863 г. пад назваю Агульнанямецкі работніцкі саюз. Адзін з заснавальнікаў — Фэрдынанд Лясаль. У 1878—1890 і 1933—1945 гадах партыя была разгромленая і спыняла сваю дзейнасьць, бо была пад забаронаю. Галоўная задача партыі — захаваньне тых дэмакратычных правоў, якія цяпер дадзеныя нямецкаму народу. Пасьля выбараў у Бундэстаг 2017 году грамада мае 153 чалавека ў сойме й г. зн., што СДПН зьяўляецца другой паводле колькасьці прадстаўнікоў ва ўладзе пасьля ХДС/ХСС.

Па парлямэнцкіх выбарах 2025 году стала трэцяй паводле колькасьці месцаў у Бундэстагу (СДПН&nbsp;— 120, АфД&nbsp;— 152, ХДС/ХСС&nbsp;— 208).

## Дзейнасьць
У сваёй дзейнасьці выстурае супраць удзелу Нямеччыны ў вайсковых дзеяньнях. Выступае супраць вайны, як сродку міжнародных зносінаў. Выступае за ўзаконьваньне збачэнства ў сямейных адносінах. Зьяўляецца ярым прыхільнікам лёгкасьці разводаў. Галасавала за праўнае прызнаньне адносін паміж людзьмі адной плоці, як сям’і.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Хрысьціянска-сацыяльны зьвяз

**Хрысьція́нска-сацыя́льны зьвяз** (; *ХСЗ* ()) — партыя ў Нямеччыне, што дзейнічае ў Баварыі. Заснаваная 13 кастрычніка 1945 г. Пазыцыянуе сябе як кансэрватыўная партыя на дэмакратычнай плятформе й выступае за ўвасабленьне хрысьціянскіх агульналюдзкіх ідэалаў у дзяржаўнай палітыцы. Дзейнічае толькі ў Баварыі, аднак рэгулярна атрымвае месцы ў нямецкім Бундэстагу, дзе са сваёй «сястрынскай» партыяй — Хрысьціянска-дэмакратычным зьвязам — утварае адзіную суполку, якая разам з ХДЗ фармуе дзейны ўрад Нямеччыны. У Эўрапарлямэнце ўваходзіць у фракцыю Эўрапейскай народнай партыі. У самой Баварыі ХСС доўгі час зьяўляецца пануючай партыяй. Налічвае 148 тыс. сяброў (сьнежань 2013) і па гэтым паказьніку зьяўляецца трэцяй па велічыні партыяй у Нямеччыне пасьля ХДЗ і СДПН.

## Задачы ХСЗ
ХСЗ паўстаў у 1945 годзе. Спачатку ў ім дзейнічалі асобы, што найменш удзельнічалі ў жыцьці гітлераўскай Нямеччыны. У асноўным гэта былі ўдзельнікі царкоўнага жыцьця. Большасьць сябраў ХДЗ тады былі каталікі. Аднак сябрамі маглі быць іншыя хрысьціяне (лютэране і г. д.).

Катэгорыя:Хрысьціянска-дэмакратычныя партыі Нямеччыны
Катэгорыя:Кансэрватыўныя партыі Нямеччыны
Катэгорыя:Сацыял-кансэрватыўныя партыі
Катэгорыя:Каталіцкія партыі
Катэгорыя:Антыкамуністычныя партыі
Катэгорыя:Партыі Міжнароднага дэмакратычнага зьвязу
Катэгорыя:Партыі Эўрапарлямэнту
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1945 годзе
Катэгорыя:Баварская палітыка