Травеньскія падзеі ў Францыі 1968 году

**Тра́вень 68** () — тэрмін, які ахоплівае ўсю сукупнасьць пратэсных рухаў, што мелі месца ў Францыі ў траўні-чэрвені 1968 году. Падзеі гэтага пэрыяду зьяўляюцца знакавым зломам у сучаснай гісторыі Францыі і характарызуюцца шырокім спантанным паўстаньнем, якое было па сваёй сутнасьці адначасова культурным, сацыяльным і філязофскім. На думку мысьляра Вінцэнта Сэспэдэса (*Vincent Cespedes*), *«у траўні-чэрвені 1968 філязофія знаходзіцца на вуліцах. Рэвалюцыя праз філязофію, але таксама й рэвалюцыя філязофіі.* […] *Мільёны людзей перасталі думаць толькі аб тым, як наладзіць сваю кар'еру ды прыватнае жыцьцё — і пачалі філязафаваць разам. Гэта цэнтральная падзея Траўня, якая артыкулюе ўсе астатнія і робіць іх магчымымі. Пры ўсёй разнароднасьці спэцыфічных змаганьняў у гэтым ажыцьцяўляецца іх адзінства»*, накіраванае супраць традыцыйнага грамадзтва, капіталізму, імпэрыялізму і, больш непасрэдным чынам, супраць улады генэрала Дэ Голя . Падзеі траўня 1968 году, справакаваныя паўстаньнем студэнцкай моладзі Парыжу, а потым захапіўшыя працоўнае асяродзьдзе і практычна ўсе катэгорыі насельніцтва на ўсёй тэрыторыі краіны, зьяўляюцца найбольш значным сацыяльным рухам у гісторыі Францыі XX стагодзьдзя.

## Лёзунгі і графіці траўня 1968

*«Вашае ўяўленне значна больш багатае* [чым у старэйшых]*, і фармулёўкі, якія чытаеш на мурах  [[Сарбона|Сарбоны]], гэта даказваюць. Штосьці выйшла з вас, што зьдзіўляе, штурхае, адкідвае ўсё тоё, што зрабіла нашае грамадства тым, чым яно з'яўляецца сёння. Гэта тоё, што я назваў бы расьцягненьнем поля магчымага. Ня адмаўляйцеся ад гэтага»*, сказаў Жан-Поль Сартр лідэру студэнцкага руху  Даніэлю Кон-Бэндыту падчас мененых «падзеяў».

* *Il est interdit d’interdire.*
Забараняць забараняецца.

* *L’imagination prend le pouvoir !*
Улада ўяўленьню!

* *Je prends mes désirs pour des réalités car je crois en la réalité de mes désirs.*
Я прымаю свае жаданьні за рэальнасьць, бо я веру ў рэальнасьць сваіх жаданьняў.

* *Vivre sans temps morts et jouir sans entrave.*
Жыць бяз прастояў ды зьведваць аргазм безь перашкодаў.

* *L’ennui est contre-révolutionnaire.*
Нудота — контррэвалюцыйная.

* *Pas de replâtrage, la structure est pourrie.*
Ніякіх тынкаваньняў: структура спарахнела.

* *Ne laissez pas les haut-parleurs parler pour vous.*
Не дазваляйце гучнагаварыльнікам гаварыць за вас.

* *Soyez réalistes, demandez l’impossible.*
Будзьце рэалістамі, патрабуйце немагчымага.

* *On achète ton bonheur. Vole-le.*
Тваё шчасьце купляюць. Скрадзі яго.

* *Sous les pavés, la plage.*
Пад брукам — пляж.

* *La barricade ferme la rue mais ouvre la voie.*
Барыкада затуляе вуліцу, але адчыняе шлях.

* *Le réveil sonne : PREMIÈRE humiliation de la journée !*
Званок будзільніка — гэта ПЕРШАЯ зьнявага на дзень.

* *Laissez la peur du rouge aux bêtes à cornes.*
Пакіньце страх перад чырвоным для рагатых жывёлаў.

* *Les murs ont la parole.*
Слова мурáм.

* *Sois jeune et tais-toi (avec l’ombre du Général de Gaulle en fond d’affiche).*
Будзь маладым і змоўкні (зь ценем Генэрала дэ Голя на заднім пляне).

* *Les armes de la critique passent par la critique des armes.*
Зброя крытыкі ўтвараецца праз крытыку зброі.

* *L'alcool tue.  Prenez du L.S.D.*
Алькаголь забівае. Прымайце L.S.D.

* *Arrêtez le monde, je veux descendre.*
Спыніце сьвет, я хачу выйсьці.

* *L'aboutissement de toute pensée, c'est le pavé dans ta gueule, C.R.S.*
Вянец усялякай думкі — гэта брукавец табе ў морду, амапавец.

* *L'art est mort, ne consommez pas son cadavre.*
Мастацтва памерла, ня спажывайце ягоны труп.

* *Ne nous attardons pas au spectacle de la contestation, mais passons à la contestation du spectacle.*
Ня будзьма затрымлівацца на спэктаклі супрацьстаяньня, давайце пераходзіць да супрацьстаяньня спэктаклю.

* *À vendre, veste en cuir spéciale manifestation, garantie anti-CRS, grande taille, prix 100 F.*
Прадаецца: скураная куртка, спэцыяльная для маніфэстацыяў, з гарантыяй ад АМАПа, вялізны памер, кошт 100 франкаў.

* *Le bleu restera gris tant qu'il n'aura pas été réinventé.*
Блакітны застанецца шэрым, пакуль мы яго ня прыдумаем зноў.

* *Bannissons les applaudissements, le spectacle est partout.*
Адкіньма воплескі, спэктакль паўсюль.

* *Cache-toi, objet.*
Схавайся, прадмет.

* *Céder un peu c'est capituler beaucoup.*
Саступіць крыху — гэта капітуляваць шмат.

* *Chassez le flic de votre tête.*
Вытурыце мянта са сваёй галавы.

* *Colle-toi contre la vitre. Croupis parmi les insectes.*
Прыляпіся да вакенца. Увязнуўшы паміж вусякоў.

* *Comment penser librement à l'ombre d'une chapelle ?*
Як думаць вольна ў цені капліцы?

* *C.R.S. qui visitez en civil, faites très attention à la marche en sortant.*
АМАПаўцы, якія наведваюцца ў цывільным, будзьце вельмі асьцярожныя з прыступкай на выхадзе.

* *La culture c'est l'inversion de la vie.*
Культура — гэта інвэрсія жыцьця.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Slogans et graffiti de Mai 68
* Плякаты студэнцкіх хваляваньняў 1968 году ў Парыжы.

Катэгорыя:Гісторыя Францыі