open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Божы камень (Ператок)

**Божы камень** ці **Культавы камень са сьвідравінамі** — гісторыка-культурная каштоўнасьць Беларусі, помнік прыроды нацыянальнай значнасьці. Знаходзіцца за 300 м на поўнач ад вёскі Ператок Любанскага раёну Менскай вобласьці, справа ад шашы Дубнікі — Таль.

## Апісаньне
Камень трохвугольнай формы, амаль цалкам уросшы ў зямлю. На паверхні маюцца ячэйкі, акруглыя паглыбленьні, патаемныя хады, трэшчыны. Камень над зямлёй ледзь выступае. Яго абрысы нагадваюць трохвугольнік, даўжыня бакоў якога — ад 1,2-1,3 м. Паверхня шэрага колеру, месцамі замшэлая, нераўнамерна змацаваная кварцавым цэмэнтам. Асабліва трывалы паверхневы слой валуна, які падобны на кварцыт. Каля камню стаіць крыж, растуць 2 бярозы і некалькі невялікіх садовых дрэў-дзічак. Паверхня вакол помніка шчыльна пакрытая травой. 

Камень агароджаны драўлянаю агароджаю.

## Культ
У народзе вядомы як сьвяты камень або Божы камень, які валодае лячэбнай сілай. Пакланяюцца каменю з даўніх часоў. Сюды прыходзяць і прыяжджаюць жыхары бліжэйшых і аддаленых населеных пунктаў каб папрасіць камень збавеньня ад хвароб, садзейнічаньня ў жаніцьбе і г. д. лічыцца што незвычайную лячэбную сілу камень набывае ў маладзік.

У шматлікія шчыліны і расколіны камяня людзі кладуць грошы.

## Галерэя

Ператок. Культавы камень (07).jpg|Месца культавага каменю
Ператок. Культавы камень (02).jpg|Культавы камень
Ператок. Культавы камень (05).jpg|Ахоўная шыльда


## Крыніцы

Катэгорыя:Славутасьці Любанскага раёну
Катэгорыя:Геалёгія Любанскага раёну
Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП III
Катэгорыя:Памятныя камяні Беларусі
Катэгорыя:Паганства ў Беларусі
Трус

**[[Трусы|Трус]]** — прадстаўнік сысуноў сямейства Зайцавых. Іншыя значэньні:

## Прозьвішча
* Анатоль Трус (1910—1989) — беларускі актор.
* Віктар Трус ( 1996) — беларускі лёгкаатлет.
* Віталь Трус ( 1988) — беларускі хакейны брамнік.
* Мікола Трус ( 1969) — беларускі пэдагог, літаратуразнаўца, перакладчык.
* Паўлюк Трус (1904—1929) — беларускі паэт.

## Глядзіце таксама
* Трусаў
Трусаў

**Тру́саў**, жаночая форма Трусава — прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Алег Трусаў ( 1954) — беларускі гісторык, археоляг, грамадзкі дзяяч.
* Андрэй Трусаў ( 2000) — украінскі плывец.
* Аркадзь Трусаў (1904—1982) — савецкі кінаактор.
* Кірыл Трусаў ( 1982) — нямецкі скрыпач.
* Мікалай Трусаў ( 1985) — расейскі раварыст.

## Глядзіце таксама
* Трусава
* Трус
Трусава

**Тру́сава** — жаночая форма прозьвішча Трусаў. Вядомыя носьбіткі:

* Аляксандра Трусава ( 2004) — расейская фігурыстка.
* Ганна Трусава ( 1985) — расейская барацьбітка вольнага стылю.
* Ірына Трусава ( 1957) — беларуская навукоўца-мэталюргістка.
* Кіра Трусава ( 1994) — расейская гандбалістка.
* Марыя Трусава (1920—2002) — беларуская лекарка.

## Глядзіце таксама
* Трусаў
* Трус
Замошша (Любанскі раён)

**Замо́шша** (таксама *Замо́ша*) — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Урэцкага сельсавету.

Да 29 верасьня 2006 году вёска ўваходзіла ў склад Дарасінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 155 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Урэцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну
Няжараўка

Назву **Няжараўка** маюць:

* Няжараўка (вёска) — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі
* Няжараўка (рака) — рака ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Таліца
Няжараўка (рака)

**Няжа́раўка** — рака ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Таліца (басэйн Прыпяці).

Даўжыня ракі 9 (10) км. Пачынаецца за 2,3 км у напрамку на поўнач ад вёскі Няжараўка. Упадае ў Таліцу за 1,7 км на поўнач ад аграгарадку Таль. Рэчышча часткова каналізаванае (за выключэньнем 1,5 км у нізоўі). На рацэ створаны дзьве сажалкі (каля аўтамабільнай дарогі ).

## Крыніцы

## Літаратура
*  — С. 35.
* 
* 
* Ліст карты N-35-116. Выданьне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

Катэгорыя:Рэкі Любанскага раёну
Катэгорыя:Басэйн Пцічы
Хацінава (вёска, Менская вобласьць)

**Хаці́нава** (таксама *Хаці́наў, м.*) — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Урэцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 7 чалавек
* 2019 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Урэцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну
Осман Букары

**Осман Букары** (;  13 сьнежня 1998 году) — ганскі футбаліст, ўінгер польскага клюбу «Відзэў» і нацыянальнай зборнай Ганы.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачаў кар’еру ў славацкім «Трэнчыне» пасьля таго як перабраўся ў Славаччыну з ганскага клюбу «Акра Лаянз». За два сэзоны стаўся ключовым гульцом дружыны, асабліва ў сэзоне 2019—2020 гадоў, калі ганец быў улучаны ў сымбалічную зборную славацкага першынства. 4 верасьня прыяднаўся да бэльгійскага «Генту», адразу дамогшыся месца ў асноўным складзе клюбу. Разам з клюбам браў удзел у розыгрышу Лігі Эўропы, змагаючыся з «Гафэнгаймам», «Црвенай Зьвездай» і чэскім «Слованам». Сэзон 2021—2022 гадоў афрыканец згуляў у шэрагах «Нанту» ў розыгрышу францускай Лігі 1. Па павяртаньні ў «Гент» адразу быў выкуплены сэрбскай «Црвенай Зьвездай» за 3 млн эўра. Дэбютаваў за бялградзкі клюб 10 ліпеня 2022 году ў хатнім матчы супраць «Раднічкаў», які скончыўся зь лікам 4:0. Букары адзначыўся голам. Спартовец быў абраны гульцом матчу, зарабіўшы тры галы і адзін асыстэнцкі пункт на свой рахунак, у кваліфікацыйным матчы Лігі чэмпіёнаў супраць армянскага «Пюніку». Улучыў мяч з далёкай адлегласьці ў браму «Партызану» ў адвечным дэрбі Бялграду, які скончыўся ўнічыю зь лікам 1:1.

### Міжнародная
Дэбютаваў за нацыянальную зборную Ганы 25 сакавіка 2021 году ў матчы супраць зборнай ПАР у кваліфікацыі Кубка афрыканскіх нацыяў. З 2022 году стаўся сталым гульцом асноўнага складу, дзякуючы чаму паехаў на чэмпіянат сьвету 2022 году ў Катары.

## Дасягненьні
**«Нант»**:
* Уладальнік Кубка Францыі: 2022

**«Црвена Зьвезда»**:
* Чэмпіён Сэрбіі: 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Сэрбіі: 2023, 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ганскія футбалісты
Юньнань

**Юньнань** (, піньінь:*Ānhuī Shěng*) — правінцыя на паўднёвым захадзе Кітаю, каля мяжы зь Індыяй, М’янмай, Лаосам і Віетнамам. Сталіца і самы буйны горад — Куньмін. Паводле перапісу 2020 году ў Юньнань пражывала 47,209 млн чалавек.

## Геаграфія

Займае плошчу 394 тыс. км². Размешчана пераважна ў межах Юньнаньскага нагор’я. Клімат у асноўным субтрапічны мусонны, на поўдні — трапічны. Сярэдняя тэмпэратура студзеню ў далінах і катлавінах 8—16&nbsp;°C, ліпеню 20—28&nbsp;°C. Ападкаў у далінах і катлавінах 1000—2000 мм, у гарах да 3000 мм за год. Лясы (каля 20% тэрыторыі) да вышыні 1,5 тысяч м вечназялёныя, вышэй — шыракалістыя і хвойныя.

## Эканоміка
Аснова эканомікі — сельская гаспадарка і горназдабыўная прамысловасьць. Галоўныя збожжавыя культуры: рыс, кукуруза, пшаніца. Вырошчваюць рапс, арахіс, чай, бавоўнік, цукровы трысьнёг. Плянтацыі каўчуканосаў, кававага і хіннага дрэў. Гадуюць буйную рагатую жывёлу, сьвіней. Шаўкаводзтва. Лесанарыхтоўкі. Вядзецца здабыча волава, медных, сьвінцова-цынкавых, жалезных руд, каменнага вугалю, солі, мармуру і інш.

Чорная і каляровая (3/4 выплаўкі волава Кітая) мэталюргія, машынабудаваньне (горнае, аўтамабільнае, электроннае), хімічная, лясная, харчовая прамысловасьць. Саматужныя промыслы.

## Адміністрацыйная адзінка
Правінцыя дзеліцца на 8 гарадзкіх акругаў і 8 аўтаномных акругаў.

## Славутасьці
У Юньнані разьмешчана мноства папулярных турыстычных лякацый, у тым ліку Ліцзянскі стары горад, сажалка Чорнага Цмока і горы нэфрытавага Цмока (Ліцзян), будыйскі манастыр Гандэн Сумцэлінг і цясьніна Тыгра, які скача (Шангры-Ла), Тры пагады і горнае возера Эрхай (Далі), стары горад народу І (Чусюн), «Каменны лес» Шылін (Шылінь-Ійскі аўтаномны павет), гарачыя крыніцы (Тэнчун), будыйскі храм Юаньтун і горнае возера Дзяньчы (Куньмін).

## Крыніцы

## Літаратура
* Юньнань //  С. 211.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Юньнань

Катэгорыя:Правінцыі Кітаю
Забалаць (Любанскі раён)

**За́балаць** — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 561 чалавек
* 2019 год — 466 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юшкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну
Купнікі

**Купнікі́** — вёска ў Беларусі, каля ракі Няжараўкі. Уваходзяць у склад Юшкавіцкага сельсавету Любанскага раёну Менскай вобласьці.

Усходняя частка вёскі — былы засьценак Мардвілавічы.

## Насельніцтва
* 2009 год — 62 чалавекі
* 2019 год — 48 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юшкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну
Кандрацюк

**Кандрацю́к** () — украінскае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Алена Кандрацюк ( 1970) — украінская палітычная дзяячка.
* Андрэй Кандрацюк (1936—2016) — польскі кінэматаграфіст.
* Багдан Кандрацюк ( 1987) — украінскі футбаліст.
* Ганна Кандрацюк ( 1965) — польская пісьменьніца беларускага паходжаньня.
* Габрыель Кандрацюк ( 1969) — аргентынскі маляр.
* Марк Кандрацюк ( 2003) — расейскі фігурыст.
* Мікалай Кандрацюк (1931—2006) — украінскі опэрны сьпявак, пэдагог.
* Пётар Кандрацюк ( 1979) — украінскі футбаліст.
* Юры Кандрацюк (1897—1942) — украінскі навуковец-вынаходнік.
* Януш Кандрацюк (1943—2019) — польскі кінарэжысэр.

## Іншае
* Кандрацюк — кратэр на Месяцы

## Глядзіце таксама
* Кандрацьеў
* Кандратаў
* Кандраценка
Даві Кляасэн

**Да́ві Кля́асэн** (;  21 лютага 1993 году) — нідэрляндзкі футбаліст, паўабаронца клюбу «Аякс» і нацыянальнай зборнай Нідэрляндаў.

## Дасягненьні
**«Аякс»**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2012, 2013, 2014, 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Нідэрляндаў: 2021
* Уладальнік Супэркубка Нідэрляндаў: 2013

**«Інтэрнацыянале»**:
* Чэмпіён Італіі: 2024
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нідэрляндзкія футбалісты
Koko.by

Koko.by (вымаўляецца Кокабай) — расейскамоўны інтэрнэт-партал пра ежу ў Беларусі.

## Гісторыя
Праект заставалі ў 2014 годзе Павал Крамар і Андрэй Крамар.

Станам на 2022 год Koko.by зьяўляецца самым папулярным сярод фуд-блогераў Беларусі і адным зь нешматлікіх мэдыя, які пасьля падзеяў 2020 году застаецца на самаакупаймасьці за кошт рэклямы, у тым ліку ад беларускіх дзяржаўных установаў і расейскіх кампаній.

На партале няма беларускамоўнай вэрсіі і артыкулаў на беларускай мове. 

## Скандалы
У інтэрвію каналу «Жыцьцё-маліна» Павал Крамар прызнаўся, што працаваў на дзяржаўную структуру і мае праблемы з выездам за мяжу.

У чэрвені 2022 года ў разгар вайны ва Ўкраіне ў Instagram Koko.by зьявіўся агляд рэстаранаў Масквы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія вэб-сайты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Байнэт
Эд’юкейшн-Сіці (стадыён)

**Эд’юкейшн-Сіці** () — футбольны стадыён у катарскім горадзе Эр-Раян, на якім свае хатнія матчы час ад часу ладзіць нацыянальная зборная Катару. Быў пабудаваны ў першую чаргу дзеля правядзеньня чэмпіянату сьвету 2022 году. Стадыён месьціцца ў унівэрсытэцкім гарадку Эд’юкейшн-Сіці, які быў закладзены Катарскім фондам. Пасьля чэмпіянату сьвету стадыён захавае толькі 25 тысяч месцаў і будзе выкарыстоўвацца ўнівэрсытэцкай атлетычнай камандай. 3 верасьня 2020 году на стадыёне адбыўся першы афіцыйны матч катарскага чэмпіянату. Праект стадыёну быў зроблены ў сьнежні 2014 году, а будаўніцтва пачалося ў 2016 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны Катару
Эль-Хаўр

**Эль-Хаўр** () — прыбярэжны горад на поўначы Катару, які месьціцца за 50 кілямэтраў на поўнач ад Дохі. Лічыцца адным з найбуйнейшых гарадоў краіны. Першапачаткова паселішча зьявілася на месцы ручаю. Горад лічыцца сэрцам нафтавай прамысловасьці дзяржавы праз блізкасьць да паўночных закладаў нафты і прыроднага газу, а таксама прамысловага гораду Рас-Ляфан. Места было адным з гарадоў Катару, якія ладзілі на сваіх стадыёнах чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году.

## Крыніцы
Клеман Цюрпэн

**Клема́н Цюрпэ́н** (; 17 траўня 1982 году) — францускі футбольны арбітар. З 2010 году ёсьць арбітрам ФІФА, а з 2012 году ўваходзіць у лік элітных арбітраў УЭФА. У траўні 2016 году быў абраны найлепшым арбітрам паводле вэрсіі Фэдэрацыі футболу Францыі. Пачынаючы з чэмпіянату Эўропы 2016 году стала абслугоўвае матчы міжнародных турніраў паміж зборнымі краінаў. 4 ліпеня 2020 году быў запрошаны Баўгарыяй папрацаваць на матчы сафійскага дэрбі паміж клюбам «Леўскі» і «Славіяй»[8]. 26 траўня 2021 году абслугоўваў фінал Лігі Эўропы 2021 году, у якім «Вільярэал» змагаўся супраць «Манчэстэр Юнайтэд». Наступным годам быў прызначаны на фінал Лігі чэмпіёнаў 2022 году паміж «Лівэрпулам» і «Рэалам».

## Крыніцы

Катэгорыя:Францускія футбольныя арбітры
Антоніё Матэў Ляос

**Антоніё Мігель Матэў Ляос** (; 12 сакавіка 1977 году) — гішпанскі футбольны арбітар. З 2008 году працуе на матчах Ля Лігі. Прыцягваўся ФІФА да абслугоўваньня адборачных матчаў чэмпіянату сьвету 2014 году, а ўжо пачынаючы з чэмпіянату сьвету 2018 году стала працуе на фінальным турніры сусьветнага першынства. Вядомы сваім балбатлівым падыходам да судзейства. 29 траўня 2021 году працаваў на матчы фіналу Лігі чэмпіёнаў 2021 году паміж «Манчэстэр Сіці» і «Чэлсі».

## Крыніцы

Катэгорыя:Гішпанскія футбольныя арбітры
Нарушэвіч

**Нарушэ́віч** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Нарушэвічы — літоўскі шляхецкі род.
* Адам Станіслаў Нарушэвіч (1733—1796) — рэлігійны і дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай.
* Аляксандар Нарушэвіч (? —  1653) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Аляксандар Крыштап Нарушэвіч (? — 1668) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Крыштап Нарушэвіч ( 1570—1630) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.
* Павал Нарушэвіч (?—1544) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага.

## Глядзіце таксама
* Мікалай Нарушэвіч
* Станіслаў Нарушэвіч
* Ян Нарушэвіч
Сьцяг Любані

**Сьцяг Любані** — афіцыйны геральдычны сымбаль гораду Любань і Любанскага раёну Менскай вобласьці. Сьцяг зацьверджаны Указам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 1 сьнежня 2011 году № 564 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры Рэспублікі Беларусь 5 сьнежня 2011 году № Б-209.

## Апісаньне
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у ніжняй частцы дзьве паласы: верхняя — жоўтага і ніжняя — чырвонага колеру, якія складаюць адпаведна 1/10 і 1/5 шырыні сьцягу. У цэнтры палотнішча на блакітнай паласе — стылізаваная жоўтая кветка, на лістах якой дзьве жоўтыя птушкі з паднятымі крыламі.

Сьцяг і палажэньне аб iм зацьверджаны пастановаю Любанскага раённага выканаўчага камітэту ад 4 лютага 2009 году № 132. Аўтар сьцяга М. М. Елінская, мастак В. А. Ляхор.

## Глядзіце таксама
* Герб Любані

## Крыніцы

Катэгорыя:Любань
Любань
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2011 годзе
Герб Любані

**Герб [[Любань|Любані]]** — геральдычны знак гораду Любань і Любанскага раёну Менскай вобласьці Беларусь.

## Апісаньне
Вараскі шчыт перасечаны зьніжаным залатым поясам і мае ўскраек чырвонага колеру. У верхнім блакітным полі залатая стылізаваная кветка, на лісьці якой дьзве птушкі з паднятымі крыламі таго ж мэталю.

Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 5 траўня 1996 г. № 7.

## Глядзі таксама
* Сьцяг Любані

## Вонкавыя спасылкі
* Герб города Любань // «Геральдика Беларуси» 

Любань
Катэгорыя:Любань
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе
Баркоўшчына

**Барко́ўшчына** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1846 вёска аднайменнага маёнтку Вілейскага павету Віленскай губэрні, уласнасьць памешчыка Шчэпановіча, 7 двароў, 68 жыхароў. Маёнтак, акрамя вёскі, складаўся з фальварку і ўчастку вёскі Насілава. У 1868 годзе вёска у Будслаўскай воласьці Вілейскага павету, налічвала 79 жыхароў. У 1886 годзе тут працавала школа граматы. У 1904 годзе вёска (108 жыхароў) і маёнтак (70 жыхароў) уласнасьць Шчэпановіча.

У 1921 годзе вёска (19 двароў, 112 жыхароў) і фальварак (13 жыхароў) у складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводзтва.

З 12.10.1940 году ў Будслаўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей, з 23.05.1952 г. да 27.03.1959 г. у Вераб’ёўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. Менскай вобласьці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне.

У 1950 годзе сяляне вёсак Баркоўшчына і Забегі аб’ядналіся ў калгас імя Кірава. З 1952 вёска ў складзе ўзбуйненага калгаса «Зара», з 1959 году — калгаса імя Энгельса, з 1965 году — саўгаса «Будслаўскі» (цэнтар — Будслаў), з 04.09.1991 г. — калгаса «Будслаўскі».

## Насельніцтва
* 1960 год — 63 жыхары
* 1997 год — 8 двароў, 11 жыхароў
* 2009 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Антанова (Мядзельскі раён)

**Антано́ва** (таксама *Анто́нава*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1848 г. маёнтак Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні, уласнасьць Ю. Квінта. У 1904 годзе пасёлак Будслаўскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, 43 жыхары.

У 1921 годзе вёска Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводзтва, 11 двароў, 60 жыхароў.

З 12.10.1940 году у Вераб’ёўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей, з 27.03.1959 году ў Будслаўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. Менскай вобласьці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне. У складзе саўгасу «Будслаўскі» (цэнтар — Будслаў), з 04.09.1991 г. калгас з той жа назвай.

## Насельніцтва
* 1960 год — 80 жыхары
* 1997 год — 10 двароў, 23 жыхары
* 2009 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Тэмпэльгоф-Шэнэбэрг

**Тэмпэльгоф Шэнэбэрг** — сёмая адміністрацыйная акруга Бэрліну.

У 2001 годзе раён быў створаны ў рамках адміністрацыйнай рэформы шляхам зьліцьця былых раёнаў Тэмпельхоф й Шэнэберг.

Раён Бэрліна вядомы Тэмпельхгофер-Фельд (былы аэрапорт Тэмпельгоф) як мясцовая зона адпачынку й раёнам Шэнэбэрг яго гомасэксуальнымі сцэнамі ў так званым вясёлкавым раёне (па нямецку: Regenbogenkiez).

## Геаграфія
Раён распасьціраецца ад паўднёвай часткі Бэрліна да паўднёвай мяжы горада. Раён населены вельмі па-рознаму. Больш за трэць насельніцтва раёна пражывае ў Шэнэбергу, самым густанаселеным раёне Тэмпельгоф-Шэнэберг. Фрыдэнаў - самая маленькая частка раёна (й адна з самых маленькіх у Бэрліне), але самая густанаселеная частка Бэрліна.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* https://www.berlin.de/ba-tempelhof-schoeneberg/politik-und-verwaltung/bezirksamt/

Катэгорыя:Адміністрацыйныя акругі Бэрліну
Чо Кю-Сон

**Чо Кю-Сон** (;  25 студзеня 1998 году) — паўднёвакарэйскі футбаліст, нападнік дацкага клюбу «Міт’юлян» і нацыянальнай зборнай Рэспублікі Карэя.

## Кар’ера
### Клюбная
Кю-Сон на моладзевым узроўні выконваў функцыі абарончага паўабаронцы, навучаючыся і гуляўчы ў складзе каманды ўнівэрсытэту Кванджу. Тым ня менш, галоўным трэнэр дружыны быў незадаволены выступамі футбаліста і перакваліфікаваў яго ў нападнікі ў 2017 годзе.

У 2019 годзе гулец далучыўся да клюбу другога дывізіёну чэмпіянату Рэспублікі Карэя «Анян», дзе раней ужо гуляў некаторы час. Менавіта ў гэты момант талент Кю-Сона цалкам выкрыўся, то бок ён увайшоў у сымбалічную зборную лігі паводле вынікаў сэзон, заняўшы трэці радок у сьпісе найлепшых бамбардзіраў К-Лігі 2. Такія паказьнікі зацікавілі клюбы эліты, дзякуючы чаму нападнік далучыўся да шэрагаў «Чонбук Хёндэ Мотарз» у наступным сэзоне.

У новым клюбе футбаліст меў гульнявы час, але эфэктыўна скарыстаць яго ня здолеў. У 2021 годзе ён быў вымушаны часова далучыцца да вайсковага футбольнага клюбу «Кімчхон Санму», дзе выкананьня свайго вайсковага абавязку. Такая зьмена каманды паспрыяла разьвіцьцю гульца, які павысіў свае фізычныя і тэхнічныя здольнасьці. Пачаўшы сэзон 2022 году яшчэ ў вайсковым клюбу, па вяртаньні ў «Чонбук Хёндэ Мотарз» карэец стаў найлепшым бамбардзірам К-Лігі 1. Ён таксама здабыў разам з клюбам Кубак Рэспублікі Карэя, улучыўшы ключовыя галы ў брамы супернікаў у паўфінале і фінале.

11 ліпеня 2023 года Чо склаў пяцігадовую ўгоду з дацкім клюбам «Міт’юлян». 22 ліпеня 2023 году гулец дэбютаваў у складзе новай каманды, улучыўшы ў пачатковым матчы мяч у браму «Відаўрэ», што прынесла клюбу перамогу зь лікам 1:0.

### Міжнародная
Кю-Сон дэбютаваў у складзе зборнай Рэспублікі Карэя 7 верасьня 2021 году ў кваліфікацйным матчы чэмпіянату сьвету 2022 году супраць зборнай Лібану. У лістападзе 2022 году нападнік быў улучаны ў заяўку зборнай на чэмпіянат сьвету 2022 году. У другім матчы дружыны на турніры ён пацэліў галы ў браму зборнай Ганы, але гэта ня здолела ўаратаваць азіяцкую зборную ад паразы. Дзякуючы гэтаму дублю, Кю-Сон стаўшы першым паўднёвакарэйскім гульцом, які калі-небудзь забіў 2 і больш галоў у адным матчы чэмпіянатаў сьвету.

## Дасягненьні
**«Чонбук Хёндэ Мотарз»**:
* Чэмпіён Рэспублікі Карэя: 2020
* Уладальнік Кубка Рэспублікі Карэя: 2020, 2022

**«Міт’юлян»**:
* Чэмпіён Даніі: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія футбалісты
Бруну Фэрнандыш

**Бру́ну Міге́л Бо́ржыс Фэрна́ндыш** (;  8 верасьня 1994 году) — партугальскі футбаліст, атакуючы паўабаронца ангельскага клюбу «Манчэстэр Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Партугаліі. Фэрнандыш вядомы сваімі здольнасьцямі ў справах здабыцьця галоў, гульнявым майстэрствам, лідэрствам, выкананьнем пэнальці і аб’ёмам працы.

## Кар’ера
Гулец пачаў сваю кар’еру ў італьянскім клюбе Сэрыі Б «Навара», але ў 2013 годзе неўзабаве перайшоў у клюб элітнага італьянскага дывізіёну «Ўдынэзэ». Пазьней на адзін сэзон далучыўся да складу генуэскай «Сампдорыі». Пасьля пяці гадоў у Італіі спартовец вярнуўся на радзіму, склаўшы кантракт з сталічным «Спортынгам» у 2017 годзе, дзе стаў капітанам клюбу. У Лісабоне Фэрнандыш адразу выкрыў сваё майстэрства ў двойчы запар абіраўся найлепшым футбалістам Прымэйры. У сэзоне 2018—2019 гадоў зарабіў 20 галоў на свой рахунак у айчынным першынстве, а таксама шмат забіваў у розных кубкавых спарбоніцтвам, у тым ліку Лізе Эўропы. Выступы Фэрнандыша выклікалі цікавасьць некалькіх клюбаў ангельскай Прэм’ер-лігі. У студзені 2020 году «Манчэстэр Юнайтэд» падпісаў з футбалістам кантракт, выдаткаваўшы 55 мільёнаў эўра, стаўшы на той час, другім паводле сумы партугальскім футбалістам, якога выкупілі з партугальскага чэмпіянату.

## Дасягненьні
**«Спортынг»**:
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2019
* Уладальнік Кубка партугальскай лігі: 2018, 2019

**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2024
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2023

**Партугалія**:
* Пераможца Лігі нацыяў: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Партугальскія футбалісты
Сьцяг Мядзелу

**Сьцяг Мядзелу** — афіцыйны геральдычны сымбаль гораду Мядзел і Мядзельскага раёну Менскай вобласьці. Сьцяг заснаваны Указам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 21 ліпеня 2008 году № 398 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры Рэспублікі Беларусь 23 ліпеня 2008 году Б-131.

## Апісаньне
Прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога разьмешчана выява гербу гораду Мядзел.

Сьцяг ухвалены пастановай Мядзельскага раённага Савету дэпутатаў 31 студзеня 2008 году № 49. Аўтар сьцяга М. М. Елінская, мастак В. А. Ляхар.

## Глядзіце таксама
* Герб Мядзелу

## Крыніцы

Катэгорыя:Мядзел
Мядзел
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе
Герб Мядзелу

**Герб [[Мядзел]]у** — геральдычны знак гораду Мядзел, Мядзельскага раёну Менскай вобласьці Рэспублікі Беларусь.

## Апісаньне
У блакітным полі гішпанскага шчыта на зялёным ускрайку срэбраны замак з трыма вежамі, на якіх, вымпелы з крыжамі Сьвятога Георгія.

Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 12 красавіка 2001 года № 60.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Мядзелу

## Вонкавыя спасылкі
* Герб городу Мядель // «Геральдика Беларуси» 

Мядзел
Катэгорыя:Мядзел
Тар (фільм)

«**Тар**» () — мастацкі фільм амэрыканскага рэжысэра Тода Філда, прэм’ера якога адбылася 1 верасьня 2022 году на 79-м Вэнэцыянскім кінафэстывалі. У галоўнай ролі зьнялася Кейт Бланшэт, якая за гэта атрымала Кубак Вольпі за лепшую жаночую ролю.

## Сюжэт
Сусьветна прызнаная дырыгентка і кампазытар Лідзія Тур становіцца першай у гісторыі жанчынай-дырыгеткай Бэрлінскага філярманічнага аркестру. Яна дае інтэрвію, выпускае кнігі, выкладае і на новай пасадзе прыступае да рэпэтыцый сымфоніі №5 Малера, а таксама клапоціцца аб сваёй партнёрцы — першай скрыпцы аркестру, а таксама маленькай прыёмнай дачцэ. Але калі адна з яе былых падапечных забівае сябе, бездакорная рэпутацыя Лідзіі аказваецца пад пагрозай.

## Акторы
* Кейт Бланшэт — *Лідзія Тар*
* Наэмі Мэрлан
* Ніна Хос

## Вытворчасьць і прэм’ера
«Тар» — першы фільм Тода Філда пасьля 16-гадовага перапынку. Сцэнар напісаў сам рэжысэр, прычым, па яго словах, галоўная роля з самага пачатку прызначалася Кейт Бланшэт. Праект быў анансаваны ў красавіку 2021 году, у верасьні да яго далучыліся Наэмі Мэрлан і нямецкая актрыса Ніна Хос, а кампазытарам стала Хільдур Гуднадаўцір. Здымкі пачаліся ў Бэрліне ў жніўні 2021 году. Прэм’ера фільму адбылася 1 верасьня 2022 году на 79-м 79-м Вэнэцыянскім кінафэстывалі. 7 кастрычніка 2022 году «Тар» выйшаў у пракат у ЗША.

## Крыніцы

Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Нямецкія фільмы-драмы
Катэгорыя:Фільмы пра ЛГБТ
Катэгорыя:Фільмы Universal Pictures
Катэгорыя:Фільмы 2022 году
Фама Варанецкі

**Фама Сільвестравіч Варане́цкі** (нар. , в. Траскоўшчына, Менскі раён — ) — беларускі актор, пэдагог. Заслужаны артыст Беларусі (1990).  

## Жыцьцяпіс
У 1961 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Працаваў у Беларускім тэатры імя Якуба Коласа. З 1971 года — актор Тэатру імя Янкі Купалы. З 1990 году выкладаў у Беларускай акадэміі мастацтваў, прафэсар.

## Творчасьць
Напачатку выконваў ролі герояў, потым пераважна характарныя. Сярод лепшых роляў у тэатры імя Я.Коласа: Раскольнікаў («Злачынства і кара» паводле Ф. Дастаеўскага), Леанідзік («Мой бедны Марат» А. Арбузава), Віктар («Варшаўская мелёдыя» Л. Зорына); у тэатры імя Я. Купалы: Салянік («Радавыя» А. Дударава), Паніч («Раскіданае гняздо» Я. Купалы), Жабрак («Страсьці па Аўдзею» У. Бутрамеева), Настаўнік («Безыменная зорка» М. Себасцьяну), Клеон («…Забыць Герастрата!» Р. Горына).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР
Катэгорыя:Беларускія акторы
Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы
Катэгорыя:Асобы Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатру імя Якуба Коласа
Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Цзян Цзэмінь

**Цзян Цзэмінь** (; , г. Янчжоў, Цзянсу, Кітай — ) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Кітаю, генэральны сакратар ЦК КПК з 1989 па 2002, старшыня Вайсковай рады ЦК КПК з 1989 па 2004, старшыня Цэнтральнай вайсковай рады КНР з 1990 па 2005, старшыня КНР з 1993 па 2003 гг.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 17 жніўня 1926 ў г. Янчжоў, правінцыя Цзянсу ў сям’і патомных інтэлігентаў. Дзед быў лекарам, якія вызнаваў кітайскую традыцыйную мэдыцыну, захапляўся жывапісам і каліграфіяй. Бацька пісаў вершы, у гады антыяпонскай вайны выдаваў патрыятычныя часопісы, уступіў у кампартыю, якая была ў падпольлі. Ва ўзросьце 28 гадоў загінуў у ўзброенай сутычцы. Цзян Цзэмінь пайшоў па сьлядах бацькі. Скончыў Шанхайскі політэхнічны інстытут «Цзяатун» (1947). У час вучобы далучыўся да падпольнай працы, у 1946 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Кітаю (КПК).

Працаваў на інжынэрных і кіруючых пасадах на заводах і ў тэхналягічна-дасьледчых інстытутах, з 1973 годзе ў апараце 1-га Міністэрства машынабудаваньня. Стажыраваўся ў СССР (1955—56), узначальваў групы кітайскіх спэцыялістаў у Румыніі (1971—73; з кітайскай дапамогай там пабудаваны 10 заводаў) і Пакістане (1976).

3 1980 намесьнік старшыні і адказны сакратар Дзяржаўных камітэтаў КНР па кіраваньні экспартам, імпартам і замежнымі інвэстыцыямі. 3 1982 намесьнік міністра, міністар электроннай прамысловасьці. Мэр г. Шанхай (1985—88), сакратар яго гаркому КПК (1987—89), чалец ЦК (1982—2002) і Палітбюро ЦК (1987—2002) КПК. Генэральны сакратар (чэрвень 1989 — лістапад 2002), старшыня Вайсковай рады (з лістападу 1989) ЦК КПК і старшыня КНР (сакавік 1993 — сакавік 2003). Праводзіў курс на паглыбленьне рыначных рэформ пры захаваньні кіруючай ролі КПК. У 2001 наведаў з афіцыйным візытам Беларусь.

Пры Цзян Цзэміню эканоміка Кітаю выйшла на сёмае месца ў сьвеце. Краіна таксама ўступіла ў Сусьветную гандлёвую арганізацыю.

## Крыніцы

## Літаратура
* Цзян Цзэмінь // 

## Вонкавыя спасылкі
* Цзян Цзэмінь на C-SPAN.

Катэгорыя:Кітайскія палітыкі
Пох’ёла

**Пох’ёла** (карэл. і фін. *Pohjola*, ад *Pohja* — поўнач) — мітычнае месца, далёкая суровая краіна ў карэльскіх эпічных песьнях (рунах) і ў паэме «Калевала». Яна супрацьстаіць Пяйвёле (*Вяйнёле*). 

Вяйнямёйнен плыве туды па моры, прычым шлях яго ляжыць з Суомі ў заходнім напрамку. Лемінкяйнэн па шляху туды сустракае вогненную (*tulinen*) раку. У каменных узгорках (*kivimäki*) Пох'ёлы Лоўхі хавае сонца. Таксама ў Пох'ёлы шмат лёду (*jäätä*) і ўзвышаюцца сьнежныя горы (*lumimäki*).

Уваход у Пох'ёлу пільнуюць воўк, мядзьведзь і зьмяя (*Käärme*). Гаспадыняй Пох'ёлы зьяўляецца злая вядзьмарка Лоўхі, якая валодае вялікімі чарамі. Каваль Сепа Ільмарынен за руку яе дачкі прыносіць ёй у аплату Сампа - цудоўную меленку-самамолку, стваральніцу матэрыяльнага дабрабыту для народа Пох'ёлы, падобную рогу багацьця.

## Крыніцы

Катэгорыя:Фіна-вугорская міталёгія
Магамэд Кудус

**Магамэд Кудус** (;  2 жніўня 2000 году) — ганскі футбаліст, паўабаронца ангельскага клюбу «Тотэнгэм Готспур» і нацыянальнай зборнай Ганы. Выхаванец ганскай футбольнай акадэміі Райт Ту Дрым.

## Дасягненьні
**«Аякс»**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Нідэрляндаў: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ганскія футбалісты
Абіджан

**Абіджа́н** () — горад у Кот д’Івуары і, фактычна, ейная эканамічная сталіца. Паводле стану на 2021 год насельніцтва гораду складала 6,3 мільёнаў жыхароў, што фармуе прыкладна 21,5% ад агульнага насельніцтва краіны, што робіць яго шостым паводле велічыні горадам у Афрыцы, пасьля Лагаса, Каіру, Кіншасы, Дар-эс-Саламу і Яганэсбургу. Зьяўляючыся адным з цэнтраў Заходняй Афрыкі, Абіджан характарызуецца высокім узроўнем індустрыялізацыі і урбанізацыі. Гэта таксама адзін з самых густанаселеных францускамоўных гарадоў у сьвеце. Горад хутка павялічваўся пасьля будаўніцтва новай прыстані ў 1931 годзе, а затым абвяшчэньнем места сталіцай тагачаснай калёніі ў 1933 годзе. Абіджан стаўся сталіцай Кот д’Івуару па здабыцьці незалежнасьці ад Францыі ў 1960 годзе. У 1983 годзе горад Ямусукра быў прызначаны афіцыйнай палітычнай сталіцай краіны. Тым ня менш, Абіджан лічыцца эканамічнай сталіцай праз свой памер і эканамічную моц. Таксама амаль усе палітычныя інстытуцыі і замежныя амбасады працягваюць месьціцца ў Абіджане.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Алешкі

Назву **Але́шкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Алешкі — вёска ў Будслаўскім сельсавеце Мядзельскага раёну
** Алешкі — вёска ў Сьвірскім сельсавеце Мядзельскага раёну

## Глядзіце таксама
* Алёшкі
Яцкавічы (Будслаўскі сельсавет)

**Я́цкавічы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага павету Віленскага ваяводзтва.

З 12.10.1940 году ў Будслаўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей, з 23.05.1952 г. да 27.03.1959 г. у Вераб’ёўскім сельсавеце, з 20.01.1960 г. Менскай вобласьці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне.

## Насельніцтва
* 1921 год — 236 жыхароў, 47 двароў.
* 1931 год — 229 жыхароў, 45 двароў.
* 2009 год — 81 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Аўраёкі

**Аўраёкі** (карэль. і фінск.: *Aurajoki*)— рака ў Карэліі. Уцякае ў Ладаскае возера ў межах горада Лахдэнпох'я. Даўжыня ракі складае 19 км, плошча вадазборнага басэйна 110 км². Рака выцякае з возера Сур-Латвалампі, вышыня вытока 91,8 мэтраў над узроўнем мора.

## Этымалёгія
Назва ракі азначае *„Плуг-рака“*, ад фінскага „*aura*“ — *„плуг“,* „*joki*“ — *„рака“*.

## Рэчышча ракі
Рака бярэ пачатак з Суур-Латвалампі. Больш за кілямэтар яна спакойна цячэ ў балоцістай мясцовасьці і ўпадае ў Латвалампі, меншую сажалку. Пасьля, рака цячэ на паўднёвы ўсход і дасягае Ваўнусіланоі, якая далучаецца да яе з захаду. Аўраёкі трохі зьвіліста ў балоцістай мясцовасьці, але пасьля гэтага цячэ па лясной мясцовасьці. Рэчышча ракі больш нахіленае і каля першых палёў у канаве Рэта апускаецца ніжэй 60-мэтровай крывой вышыні. Рака знаходзіцца ў сярэдзіне свайго шляху, таму ўхіл канчатковага ўчастка складае 6-7 мэтраў на кілямэтар. Рака цячэ на поўдзень-паўднёвы ўсход, гэта значыць амаль непасрэдна ў бок Лахтэнпох'і. Пайк'ярвенкюля і Рыуттавуоры працякае хутка, а за некалькі кілямэтраў да населенага пункта перасякаюць чыгуначны мост. Там рака робіць Z-паварот і нырае пад Піярынці ў горад Лахдэнпох'я. Там яна абыходзіць паўднёвы бок горада праз жылы раён да паўднёвага боку гавані. 

## Гэаграфія і гідралёгія
Прытокі:

* Руокооя
* Ніеміоя
* Рэтоя
* Ваўнусіланоя

## Крыніцы

Катэгорыя:Рэкі Расеі
Катэгорыя:Геаграфія Рэспублікі Карэліі
Руакаоя

**Руакаоя** (па-фінску: *Ruokooja*) — ручай у Карэліі (Маскоўшчына), працякае па тэрыторыі Мійнальскага сельскага паселішча і Лахдэнпоскага гарадзкога паселішча Лахдэнпоскага раёна Рэспублікі Карэліі. Даўжыня ручая - 10 км.

Ручай бярэ пачатак з ламбіны Сяркілампі (па-фінску: *Särkilampi*) на вышыні 93 мэтраў над узроўнем мора, працякае ламбіну Ківілампі (па-фінску: *Kivilampi*) і далей цячэ пераважна ў паўднёва-ўсходнім кірунку.

Ручай у агульнай складанасьці мае дзевяць прытокаў сумарнай даўжынёй 21 км.

Упадае ў раку Аўраёкі на вышыні вышэй за 5,1 мэтра над узроўнем мора.

Назва ручая перакладаецца з фінскай мовы як «трысьняговы ручай».

Код аб'екта ў расейскім дзяржаўным водным рэестры — 01040300212202000010754.

## Крыніцы

Катэгорыя:Рэкі Расеі
Катэгорыя:Геаграфія Рэспублікі Карэліі
Равячка

**Равя́чка** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

Каля вёскі знаходзяцца археалягічныя помнікі: гарадзішча і 2 селішчы.

## Гісторыя
У 1921-1939 гадах вёска ў складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 134 жыхары, 28 двароў.
* 1931 год — 140 жыхароў, 28 двароў.
* 2009 год — 21 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Сіўцы (Мядзельскі раён)

**Сі́ўцы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1921-1939 гадах вёска ў складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводзтва.

У 1940—1963 гадах цэнтар Сіўцаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1866 год — 115 жыхароў, 14 двароў
* 1921 год — 255 жыхароў, 43 двары.
* 1931 год — 282 жыхары, 55 двароў.
* 2009 год — 28 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Слабада (Будслаўскі сельсавет)

**Слабада́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
З 1793 году пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай Пузыры, як і ўся Воўкаўшчына, уваходзіла ў склад Расейскай імпэрыі, быў утвораны Вялейскі павет у складзе спачатку Менскай, а з 1843 году — Віленскай губэрні. Уваходзіла ў склад Вялейскага павету Расейскай імпэрыі. У міжваенны час знаходзілася ў складзе Вялейскага павету, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі, у гміне Крывічы.

## Насельніцтва

* 1921 год — 147 жыхароў, 29 двароў.
* 1931 год — 191 жыхар, 34 двары.
* 2009 год — 32 чалавекі

## Асобы
* Георгі Таразевіч (1937 — 2003) — савецкі і беларускі палітычны дзеяч.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Альжуткі

**Альжу́ткі** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1904 г на месцы сучаснай вёскі знаходзіліся: сядзіба (валоданьне Міхневіча, 6 жыхароў), 2 вёскі Крывіцкай воласьці Вілейскага павету Віленскай губэрні (6 і 11 жыхароў). У 1908 годзе у вёсцы Ельжуткі было 3 двары, 15 жыхароў.

У 1921 вёска Крывіцкай гміны Вілейскага павету Віленскага ваяводзтва, 13 двароў, 76 жыхароў.

З 12.10.1940 г. у Пузырэўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вілейскай, з 20.09.1944 Маладзечанскай абласьцей, з 25.03.1952 г. у Будслаўскім сельсавеце таго ж раёна і вобласьці, з 20.01.1960 г. у Менскай вобласьці. З 25.12.1962 году ў Мядзельскім раёне. У 1949 годзе у вёсцы створаны калгас імя Дзімітрава. З красавіка 1965 вёска ў складзе саўгасу «Будслаўскі» (цэнтар — Будслаў), з 04.09.1991 году калгас.

## Насельніцтва
* 1931 год — 14 двароў, 83 жыхары.
* 1960 год — 102 жыхары
* 1997 год — 14 двароў, 25 жыхароў
* 2009 год — 10 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Палесьсе (Менская вобласьць)

**Пале́сьсе** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 55 жыхароў, 5 двароў.
* 1931 год — 70 жыхароў, 6 двароў.
* 2009 год — 191 чалавек
* 2019 год — 166 чалавек

## Славутасьці
* Сядзіба Аскеркаў «Будслаў» (канец XVIII—пачатак XX стст.)


Палессе. Сядзіба Аскеркаў "Будслаў" (01).jpg|Сядзібны дом
Палессе. Сядзіба Аскеркаў "Будслаў" (02).jpg|Балюстрада старога сядзібнага дома
Палессе. Сядзіба Аскеркаў "Будслаў" (03).jpg|Балюстрада старога сядзібнага дома. Задні фасад


## Асобы
* Галіна Бальчэўская (1945—2005) — беларуская актрыса.
* Іван Васілевіч (нар. 1941) — беларускі архітэктар.

## Крыніцы

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Камарова (Будслаўскі сельсавет)

**Камаро́ва** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1868 годзе вёска маёнтку Княгінін Вялейскага павету Віленскай губэрні, 16 двароў, 128 жыхароў. У 1868 годзе вёска Будслаўскай воласьці Вялейскага павету, 16 двароў, 195 жыхароў. У 1904 годзе у вёсцы 245 жыхароў, ў 1908 годзе 264 жыхары.

У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вялейскага паветаў Віленскага ваяводзтва, 48 двароў, 245 жыхароў.

З 12.10.1940 годуу Будслаўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20.09.1944 г. Маладэчанскай абласьцей. з 20.01.1960 г. у Менскай вобласьці, з 25.12.1962 г. ў Мядзельскім раёне.

У 1949 г. у вёсцы створаны калгас «Чырвоны колас». З 1965 вёска ў складзе саўгасу «Будслаўскі» (цэнтр — Будслаў), з 04.09.1991 г. — калгасу «Будслаўскі».

## Насельніцтва
* 1960 год — 195 жыхароў
* 1997 год — 29 двароў, 46 жыхароў
* 2009 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Будслаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Гісторыя Карэліі

**Гісто́рыя Карэ́ліі** — мінулае разьвіцьцё Карэліі ў ходзе разгортваньня ўзаемадзеяньня чалавечых супольнасьцяў з часоў старажытнасьці.

У IX—X стагодзьдзях на тэрыторыі сучаснай Карэліі зьявіліся першыя дзяржаўныя ўтварэньні. Галоўны гаспадарча-культурны цэнтар знаходзіўся на Ладазе, дзе паўстала сталіца Кякісалмі. У гэты час Карэлія трапіла ў сфэру ўплыву Кіеўскай Русі. Гандлявалі карэлы ня толькі з славянамі, а таксама з нарманамі ды надвалжанскімі баўгарамі.

У XII стагодзьдзі Карэлія стала часткаю Наўгародзкай рэспублікі. У 1227 року Карэлія прыняла праваслаўе.

Неўзабаве між Швэцыяй ды Ноўгарадам за тэрыторыю Карэліі пачаліся войны. У канцы XIII стагодзьдзя швэды авалодалі землямі ў раёне Карэльскага пярэсмыку, дзе ў 1293 року заснавалі цьвердзь Вііпурі. Частка карэлаў была навернутая ў каталіцтва. Пасьля Арэхаўскай мірнай дамовы 1323 року сталіцай швэдзкай часткі Карэліі стаў Вібарг.

У 1478 року Ноўгарадзкая зямля ўлучаная ў склад Маскоўскага княства. Швэды ўзнавілі барацьбу за гэтыя землі ў канцы XVI стагодзьдзя. У 1581 року яны занялі ўвесь Карэльскі пярэсмык, адваяваны Расеяй у 1595 року. Пасьля шэрагу канфліктаў у 1617 року паводле Сталбоўскага міру большая частка расейскай Карэліі адышла да Швэцыі, што пацягнула за сабой перасяленьне тысячаў карэлаў у Масковію.

У 1649 року расейцы заснавалі ля швэдзкай мяжы новы адміністрацыйна-гандлёвы цэнтар — цьвердзь Алонец. У пачатку XVIII стагодзьдзя Пётар I пачаў адваёву швэдзкай Карэліі. У 1721 року большасьць ейнай тэрыторыі адышла да Расеі паводле Ніштадзкага міру, а ў 1743 пасьля Абаскага міру пад уладу Расеі трапіла і паўднёвая Карэлія. Пасьля Фінскай вайны тэрыторыя Фінляндыі разам з Карэліяй былі ўключаныя ў склад Вялікага княства Фінляндзкага. У 1917 року Фінляндыя абвясьціла незалежнасьць.

У 1918—1920 роках фінскія партызаны намагаліся скінуць бальшавіцкую ўладу ва Ўсходняй Карэліі, каб далучыць яе да Фінляндыі. Гэтыя пераважна беспасьпяховыя наезды спыніліся пасьля заключэньня Тартускай мірнай дамовы, якая вызначыла граніцу РСФСР зь Фінляндыяй. Па ўтварэньні СССР (1922) расейская частка Карэліі стала аўтаномнай рэспублікай РСФСР (1923).

У 1939 СССР напаў на Фінляндыю. У 1940 у Маскве была падпісаная мірная дамова, паводле якой да Савецкага Саюзу адышла большая частка Фінскай Карэліі. Амаль усё насельніцтва, 400 000 чалавек, вымушанае было зьехаць у Фінляндыю. У 1941 року вайна ўзнавілася, і да 1944 року Карэлія належала Фінляндыі. Пасьля мірнай дамовы 1944 року Фінляндыя пазбавілася свайго другога паводле велічыні места — Вііпуры; прамысловага рэгіёну ўздоўж ракі Вуоксы; Сайменскага каналу, які злучаў цэнтральную Фінляндыю зь Фінскім залівам; доступу да рыбалоўнага возера Лаатака; восьмая частка насельніцтва сталі ўцекачамі.

Пасьля Другой сусьветнай вайны Карэльская АССР была ўключаная ў склад Карэла-Фінскай ССР, у 1956 ізноў пераўтворанай у АССР. Пасьля распаду СССР Карэлія стала рэспублікай у складзе Расейскай Фэдэрацыі.

## Крыніцы
Цьвярскія карэлы

**Цьвяркія карэлы** (карэл. *tverіn karіelazet*) - субэтнас карэльскага народа, які пражывае на тэрыторыі Цьвярской вобласьці. Размаўляюць на цьвярскім дыялекце карэльскай мовы, які ў сувязі з тэрытарыяльнай адасобленасьцю субэтнасу, аказаўся найменш схільным запазычаньням зь іншых прыбалтыйска-фінскіх моваў. Паводле Ўсерасейскага перапісу насельніцтва 2010 году, колькасьць цьвярскіх карэл складае 7.394 чалавекі (зь іх толькі 25 чалавек паказалі, што валодаюць толькі карэльскай мовай).

## Глядзіце таксама

* Цьвярская Карэлія

## Крыніцы

Катэгорыя:Этнічныя групы Расеі
Ракетны абстрэл Дзяляціна

**Атака на Дзяляцін у 2022 годзе** — ракетны ўдар па падземным складзе зброі ў Дзяляціне Надварнянскага раёна Івана-Франкоўскай вобласьці. Першае заяўленае ўжываньне Расеяй  Х-47М2 «» падчас расейска-ўкраінскай вайны.

## Гісторыя
19 сакавіка Міністэрства абароны Расейскай Фэдэрацыі паведаміла, што маскальскія вайскоўцы ўжылі гіпэргукавыя ракеты комплексу «Кінжал» для зьнішчэньня падземнага сховішча ў Дзяляціне. Прэс-сакратар камандаваньня ВПС УСУ Юрый Ігнат пацьвердзіў ракетны ўдар па Дзяляціну. Мінабароны Ўкраіны пацьвердзіла атаку на склады, але не змагло вызначыць пэўны тып зброі, якой яна была зьдзейсьнена. Акрамя таго, па зьвестках міністэрства: «На жаль, Украіна стала палігонам для выпрабаваньняў арсенала ракетнага ўзбраеньня Расеі. Яны выкарыстоўваюць апэратыўна-тактычныя комплексы „Іскандэр“, крылатыя ракеты „“ і іншыя: , , Х- 555».

Афіцыйныя асобы ЗША пацьвердзілі CNN, што Расея запусьціла магутныя гіпэргукавыя ракеты па Ўкраіне, што стала першым вядомым ужываньнем такіх ракет у баявых дзеяньнях. Расея заявіла, што ў пятніцу прымяніла гіпэргукавыя ракеты для зьнішчэньня склада боепрыпасаў у Дзяляціне. Запускі, імаверна, былі прызначаны для праверкі зброі й адпраўкі паведамленьня Захаду пра расейскія магчымасьці.

### Расейскае відэа
Расея апублікавала відэазапіс ракетнага ўдару па зброевым складзе ў Дзяляціне, населеным пункце на паўднёвым захадзе Ўкраіны, усяго за 100 кілямэтраў ад мяжы з Румыніяй. Увечары 19 сакавіка *The War Zone* атрымала спадарожнікавыя здымкі амэрыканскай кампаніі , якія пацьвярджаюць, што на відэа Мінабароны Расеі бачны ўдар не па буйным складзе на захадзе Ўкраіны, а па фэрме альбо вялікім куратніку на паўднёвым усходзе Харкаўскай вобласьці. Здымкі зроблены 12 сакавіка 2022 году, за тыдзень да публікацыі відэа й распаўсюджваньня інфармацыі пра выкарыстаньне «». Да таго часу фэрма ўжо была часткова разбурана.

## Глядзіце таксама

* Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)

## Крыніцы
Д
Астраўляны (Менская вобласьць)

**Астраўля́ны** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Занарацкага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Сырмескага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Занарацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Кейптаўнскі ўнівэрсытэт

**Кейптаўнскі ўнівэрсытэт** () — грамадзкі навукова-дасьледчы ўнівэрсытэт у Кейптаўне, Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка. Першапачаткова быў створаны ў 1829 годзе як Паўднёваафрыканскі каледж, а пазьней у 1918 годзе атрымаў статус унівэрсытэта, што робіць яго найстарэйшым унівэрсытэтам ня толькі ў ПАР, але ўва ўсёй Афрыцы на поўдзень ад Сахары. Унівэрсытэт мае 57 аддзяленьняў у 6 факультэтах, якія прапануюць навучаньне ад ступені бакаляўра да доктарскай ступені выключна на ангельскай мове. У ім навучаюцца каля 30 тысяч студэнтаў у шасьці кампусах у Кейптаўнскіх прадмесьцях. Жывая студэнцкая супольнасьць складаецца з больш чым 100 таварыстваў і клюбаў у розных галінах, як то рэлігіі, палітыцы, культуры, спорце ды іншых. У сярэдзіне XX стагодзьдзя ўнівэрсытэт быў адным з цэнтраў лібэральнай апазыцыі сыстэме апартэіду. Установа стала ўваходзіць да ліку найлепшых унівэрсытэтаў Афрыкі і ўлучаецца рэйтынг сусьветных унівэрсытэтаў. Асабліва вылучаюцца эканамічныя, юрыдычныя і мэдычныя факультэты, якія нязьменна ўлучаюцца ў сьпіс сотні найлепшых міжнародных факультэтаў у сьвеце. Гэта адзіны афрыканскі сябар Глябальнага форуму кіраўнікоў унівэрсытэтаў, да якога належаць 26 унівэрсытэтаў сьвету. Некалькі выпускнікоў, супрацоўнікаў і дасьледчыкаў, зьвязаных з Кейптаўнскім унівэрсытэтам, атрымлівалі Нобэлеўскую прэмію, як то Ральф Банч, Алан Маклеад Кормак, Джон Максвэл Кутзэе ды іншыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Кейптаўнскі ўнівэрсытэт
Махлярства

**Махля́рства** — наўмысны падман з мэтай завалоданьня ці набыцьця несправядлівых альбо незаконных выгадаў, альбо каб пазбавіць ахвяру законнага права. Звычайна адбываецца шляхам падману або злоўжываньня даверам. Махлярства можа парушыць грамадзянскае права альбо крымінальнае заканадаўства і прывесьці да страты грошай, маёмасьці альбо законнага права. Мэтай махлярства можа стаць як грашовы прыбытак, гэтак і іншыя льготы, як то атрыманьне пашпарту, пасьведчаньне кіроўцы ці іншыя дакумэнты. Махлярства ў разуменьні сучаснага крымінальнага права ёсьць карысьлівым злачынствам, якое ёсьць разнавіднасьцю крадзяжу і адносіцца да катэгорыі злачынстваў супраць уласнасьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Махлярства
Конціненты

**Ко́нціненты** (таксама *Канціне́нты*) — вёска ў Беларусі, каля возера Сьвіру. Уваходзяць у склад Занарацкага сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Кундзін або Конціна (Cundin, Contina) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году Конціненты ўваходзілі ў склад Сырмескага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 31 чалавек
* 2019 год — 18 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Занарацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Дзяляцінская пасялковая грамада

**Дзяляцінская пасялковая тэрытарыяльная грамада** () — тэрытарыяльная грамада ў Надварнянскага раёну Івана-Франкоўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак гарадзкога тыпу Дзяляцін.

Плошча грамады — 206,9 км², насельніцтва — 21 451 чалавек (2021).

Утворана 17 жніўня 2017 году зьліцьцём Дэлятынскага пасялковага савета й сельскіх адзінак Зарэчча,  і  Надварнянскага раёну.

## Населеныя пункты
У склад грамады ўваходзяць 1 пасёлак гарадзкога тыпу — Дзяляцін, і вёскі  (увайшла ў склад грамады 12 чэрвеня 2020 году), Зарэчча,  і .

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі