open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дуга Струвэ (манэта)

**Па́мятная манэ́та «[[Дуга Струвэ]]»** — беларускія юбілейныя манэты Нацыянальнага Банку Беларусі, уведзеныя ў абарачэньне 29 студзеня 2006. Манэты выбіты са срэбра — наміналам 20 рублёў і медна-нікеля — 1 рубель.

## Наміналы

### Срэбраная
* проба срэбра: 925
* намінал: 20 рублёў
* вага манэты: 33.62 г
* вага чыстага срэбра: 31.1 г
* форма: квадрат 36.0 х 36.0 мм
* якасьць: «пруф»
* наклад: 5000 ас.
* кошт продажу ў НББ — 59 830 руб. (бяз футляру), 70 650 руб. (у футляры)

### Медна-нікелевая
* намінал: 1 рубель
* вага манэты: 15.5 г
* форма: квадрат 29.0 х 29.0 мм
* якасьць: «пруф-лайк»
* наклад: 5000 ас.
* кошт продажу ў НББ — 9 850 руб. (бяз футляру)

## Апісаньне
Манэта мае выгляд квадрату; Рант манэты мае рыфленьне.
* **[[Авэрс]]**: згары зьлева — выява дзяржаўнага гербу РБ, справа — надпіс: «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ»; у цэнтры — контурная выява Рэспублікі Беларусь і схема пунктаў Дугі Струвэ на ёй, долу зьмешчаны проба сплаву і намінал — «20 РУБЛЁЎ» на срэбранай і «АД3ІН РУБЕЛЬ» — на медна-нікелевай, а таксама на кожнай манэце — год біцьця.
* **[[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]]**: зьлева — выява мапы Эўропы, дзе праходзіць Дуга Струвэ, справа — выява мапы сьвету, ніжэй надпіс: «ДУГА СТРУВЭ» яе працягласьць — «2880 км», з краёў манэты выбіты назвы краінаў, праз якія праходзіць Дуга Струвэ: «НАРВЕГІЯ ШВЕЦЫЯ ФІНЛЯНДЫЯ РАСІЯ ЭСТОНІЯ ЛАТВІЯ ЛІТВА БЕЛАРУСЬ УКРАІНА МАЛДОВА».

## Дызайн
* Аксана Навасёлава

## Мынца
* ЗАТ «Летувіская мынца», Вільня.

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Беларускія манэты
Катэгорыя:Струвэ
Катэгорыя:Геадэзія
Падбярэзьзе (Барысаўскі раён)

**Падбярэ́зьзе** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 4 км на поўдзень ад Кішчынай Слабады, за 12 км на поўнач ад Барысава. Знаходзіцца за 83 км ад Менску. Падбярэзьзе ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
У 1858 годзе вёска, 32 жыхары, у Бытчанскй воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1897 годзе вёска (22 двары, 165 жыхароў) і аднайменны хутар (2 двары, 15 жыхароў). У 1908 годзе адкрытая земская школа. У 1917 годзе ў вёсцы 33 двары, 221 жыхар, на хутары 2 двары, 21 жыхар. Хутар цяпер уваходзіць у межы вёскі Падбярэзьзе. Зь лютага да сьнежня 1918 году на тэрыторыі, акупаванай войскамі кайзэраўскай Нямеччыны, ад жніўня 1919 г. да мая 1920 г. — польскімі войскамі. Ад 1 студзеня 1919 году ў БССР, ад лютага — у Літ.-Бел. ССР, ад 31 ліпеня 1920 году ў БССР. На базе земскай школы была створаная працоўная школа 1-й ступені, у якой у 1924 годзе вучыліся 54 хлопчыкі і дзяўчынкі. Ад 20 жніўня 1924 году ў Жыцькаўскім, ад 1926 году ў Кішчанаслабадзкім сельсаветах Барысаўскага раёну Барысаўскай, ад 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году — Менскай акруг, ад 20 лютага 1938 г. Менскай вобласьці. Паводле перапісу 1926 году, 46 двароў, 257 жыхароў. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Праца». З пачатку ліпеня 1941 году да 29 чэрвеня 1944 году акупаваная нямецкімі захопнікамі. Падчас вайны 20 жыхароў былі вывезеныя ў Нямеччыну на прымусовыя працы, 8 жыхароў загінулі на фронце, чацьвёра прапалі бязь вестак. На вясковых могілках пахаваныя 2 партызаны, якія зягінулі 8 красавіка 1944 году ў баі з карнікамі — Іван Лемашаў (Лемеш, 1918—1944) і Канстанцін Усьцін (Усьцінаў, 1918—1944). Паводле розных зьвестак, напрацягу вайны ад 7 да 9 жыхароў вёскі былі забітыя. У 1960 годзе ў вёсцы налічвалася 312 жыхароў. У 1988 годзе 62 гаспадаркі, 124 жыхары. Галоўная амаль шыротная вуліца арыентаваная перпендыкулярна да шашы. Яе перакрыжоўваюць 2 мэрыдыянальныя вуліцы. На заходняй ускраіне — гаспадарчы сэктар.

30 кастрычніка 2009 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Кішчынаслабадзкога сельсавету перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 134 жыхары
* 2008 год — 131 жыхар, 46 двароў
* 1999 год — 134 жыхары

## Інфармацыя для турыстаў
Рэльеф раўнінны, на ўсходзе мяжуе зь лесам. Транспартныя сувязі па шашы Кішчына Слабада — Барысаў, якая праходзіць побач зь вёскай. Ёсьць крама. Жылая забудова драўляная, сядзібнага тыпу.

### Страчаная спадчына
* Капліца Сьв. Дзьмітрыя
* Сядзіба Радзівілаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Кабыльшчына (Менская вобласьць)

**Кабы́льшчына** (з 1950 году — *Садо́ўшчына*) — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 6 км на паўднёвы ўсход ад Кішчынай Слабады. Кабыльшчына ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
30 кастрычніка 2009 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Кішчынаслабадзкога сельсавету перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 44 чалавекі
* 1999 год — 72 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Садоўшчына

Назву **Садо́ўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Садоўшчына — вёска ў Барысаўскім раёне
** Садоўшчына — вёска ў Койданаўскім раёне
** Садоўшчына — вёска ў Мядзельскім раёне

## Глядзіце таксама
* Садовае 
* Садовая 
* Садовы 
* Садок 
* Сады
Садовы

Назву **Садо́вы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Садовы — пасёлак у Пінскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Садовы — пасёлак у Брагінскім раёне

## Глядзіце таксама
* Садовае 
* Садовая 
* Садок 
* Садоўшчына 
* Сады
Пруф

**Пруф** (, скарочана *PRF*; , скарочана *РР*, радзей *Spiegelglanz*,) — найвышэйшая якасьць біцьця манэты ці медаля, што атрымліваецца пры іх вырабе з выкарыстаньнем адмысловага прыстасаваньня і прыладаў.

Манэты стану *пруф* вырабляюцца адмыслова для калекцыянэраў у індывідуальным рэжыме з высокім адсоткам ручной працы. Тэхналёгія вымагае некалькіх адцісканьняў штэмпеляў на адну і тую самую паверхню манэты, якія адбываюцца пад ціскам ў сотні тон. Гатовыя манэты вымаюць уручную і зьмяшчаюць у адмысловыя празрыстыя капсулы ці запайваюць у плястык для захаваньня паверхні манэты, якую яшчэ называюць паліраванаю.

Манэты якасьці *пруф* маююць зусім роўную люстэркавую паверхню поля і, звычайна, матавы малюнак рэльефу. Зрэдчас сустракаецца так званы «рэвэрсыўны пруф», дзе поле матавае, а выявы люстэркавыя (паліраваныя). На манэце добра відныя найдрабнейшыя падрабязнасьці.

Таксама на манэце не павінна быць бачных вокам драпін, насечак, задзірак, няроўнасьці паверхні поля, неканцэнтрычных надсечак гурта і сьлядоў дотыку рук.

Любое выцягваньне з капсулы і мацаньне такой манэты пакідае на полі адбіткі пальцаў, якія ўжо немагчыма прыбраць. Манэта пасьля гэтага губляе сваю вартасьць сярод калекцыянэраў.

Катэгорыя:Стан манэты
Катэгорыя:Фалерыстыка
Кішчына Слабада

**Кі́шчына Слабада́** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 15 км на поўнач ад Барысава. Кішчына Слабада ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
На месцы сучаснай вёскі Кішчына Слабада існавала дзьве вёскі — Кішчына і Слабада.
Вядома з 18 стагодзьдзя. У 1782 г. вёска Нача (яна ж Кішчына Слабада), 38 двароў, 285 жыхароў, уладаньне М. Ларата ў Вялікім Княстве Літоўскім
Да 30 кастрычніка 2009 году цэнтар Кішчынаслабадзкога сельсавету. 30 кастрычніка 2009 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Кішчынаслабадзкога сельсавету перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 475 жыхароў
* 2008 год — 480 жыхароў
* 2007 год — 477 жыхароў
* 1999 год — 509 жыхароў

## Інфраструктура
У аграгарадку функцыянуюць: навучальна-педагагічны комплекс дзіцячы сад-школа, амбуляторыя, клюбная ўстанова, крамы, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне паштовай сувязі, аўтаматычная тэлефонная станцыя. На тэрыторыі аграгарадку разьмешчана сельскагаспадарчая арганізацыя СПК «Кішчынаслабадзкі».

## Інфармацыя для турыстаў

### Помнікі архітэктуры
* Могілкі старыя каталіцкія
* Капліца

### Страчаная спадчына
* Царква Сьвв. апп. Пятра й Паўла

## Крыніцы

 

## Вонкавыя спасылкі
* Кішчына Слабада на Радзіма.орг
* Прагноз надвор’я ў в. Кішчына Слабада

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Селішча (Прыгарадны сельсавет)

**Се́лішча** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 1 км на ўсход ад Падбярэзьзя. Селішча ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

За 13 км на поўдзень ад гораду і чыгуначнай станцыі Барысаў, 84 км ад Менску. Рэльеф раўнінна-ўзгорысты. У цэнтры вёскі — сажалка, на поўдзень мяжуе зь лесам. Транспартныя сувязі па шашы Кішчына Слабада — Барысаў, да якой ад вёскі вядзе прасёлачная дарога.

## Гісторыя
У 1858 г. вёска, 34 жыхары, у Бытчанскай воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1897 г. 22 двары, 132 жыхары, у 1917 г. 26 двароў, 186 жыхароў. 3ь лютага да сьнежня 1918 г. на тэрыторыі, акупаванай войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. 3 1.1.1919 году ў БССР, зь лютага – у Літ.-Бел. ССР, з жніўня 1920 году ў БССР. У 1921 г. адкрыта працоўная школа 1-й ступені. 3 20.8.1924 году ў Жыцькаўскім сельсавеце Барысаўскага раёну, з 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. Менскай акругі, з 20.2.1938 г. Менскай вобласьці. 

У 1931 г. арганізаваны калгас «Чырвоныя Селішчы», працавала кузьня. У Вялікую Айчынную вайну з 3.7.1941 г. да 29.6.1944 г. акупавана нямецкімі войскамі. Гітлераўцы загубілі 4 і вывезлі ў Нямеччыну на прымусовыя работы 19 жыхароў.

30 кастрычніка 2009 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Кішчынаслабадзкога сельсавету перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Забудова
Пляніровачна ўяўляе 2 паралельныя паміж сабой вуліцы, блізкай да мэрыдыянальнай арыентацыі, на поўдзень злучаныя дарогай. Забудова аднабаковая. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 жыхароў
* 2008 год — 5 жыхароў, 4 гаспадаркі
* 1999 год — 10 жыхароў
* 1988 год — 11 гаспадарак, 15 жыхароў
* 1960 год —  152 жыхары
* 1926 год —  194 жыхары, 30 двароў
* 1917 год — 186 жыхароў
* 1897 год —  132 жыхары
* 1858 год —  34 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Цімкі

**Ці́мкі** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 3 км на поўдзень ад Кішчынай Слабады, за 10 км на поўнач ад Барысава. Цімкі ўваходзяць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
На вясковых могілках разьмешчаная брацкая магіла чацьвярых савецкіх воінаў, якія загінулі ў чэрвені 1944 г. пры вызваленьні раёну ад нямецкіх захопнікаў. У 1981 г. на магіле пастаўлены абеліск. Каля будынку школы, у скверы з 1965 г. пастаўлены абеліск на ўшанаваньне памяці 40 землякам — воінам і партызанам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

30 кастрычніка 2009 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Кішчынаслабадзкога сельсавету перададзеная ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 68 жыхароў
* 2009 год — 87 жыхароў
* 1999 год — 101 жыхар

## Крыніцы

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Купель

**Купе́ль** — былы хутар у Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Купель уваходзіў у склад Кішчынаслабадзкога сельсавету. Знаходзіўся за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Кішчына Слабада.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Гумнішча (Лошніцкі сельсавет)

**Гу́мнішча** — былая вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Гумнішча ўваходзіла ў склад Лошніцкага сельсавету. Знаходзілася за 3 км на паўночны захад ад Лошніцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Лесуны (Барысаўскі раён)

**Лесуны́** — былая вёска, цяпер існуе як дачны пасёлак у Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 7 км на паўночны захад ад Лошніцы. Лесуны ўваходзілі ў склад Лошніцкага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Лесуны

Назву **Лесуны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Лесуны — былы хутар у Пастаўскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Лесуны — былая вёска ў Лоеўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Лесуны — дачны пасёлак у Барысаўскім раёне
** Лесуны — вёска ў Нясьвіскім раёне
** Лесуны — вёска ў Слуцкім раёне

## Глядзіце таксама
* Лес
Маісееўшчынскі сельсавет

**Маісе́еўшчынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Маісееўшчына.

## Гісторыя
26 жніўня 1959 году створаны ў складзе Халопеніцкага раёну Менскай вобласьці, якому перададзеныя ўсе сельскія населеныя пункты скасаванага Жартайскага сельсавету. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Барысаўскага раёну.

30 кастрычніка 2009 году сельсавету перададзеная частка тэрыторыі скасаванага Бродаўскага сельсавету, у тым ліку населеныя пункты Паўлаўцы, Сокалы і Старое Янчына.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Барсукі, Восава, Высачаны, Высокі Бераг, Запрудзьдзе, Іванкаўшчына, Капачэўка, Краўцова Ніва, Курган, Максімаўка, Масьцішча, Міхееўка, Навасёлы, Пагарэлае, Рубеж, Селішча, Стоткаўшчына, Стоцьберг, Траянаўка, Фралоўка — ліквідаванага Траянаўскага сельсавету.

## Колішнія населеныя пункты
У склад сельсавету таксама ўваходзілі няісныя цяпер населеныя пункты: Азярышча, Будзішча, Булава, Восава, Высокі Бераг, Высадкае, Гурба, Накала, Пушча, Устронь, вёскі Алясеўка, Асовіны, Баравуха, Валатоўка, Волкава, Глобаць, Глыбочыца, Грамы, Драны Бор, Забыліна, Заверацёнка, Капаніца, Магільнае, Мазная Яма, Малахаў Бераг, Малы Люцец, Мар’ін Бор, Міхальскія Астравы, Навапольле, Навасёлкі, Няжкова, Няўбор, Падразьзе, Прыпарнае, Разлогі, Раманаўшчына, Савіна, Салаўі, Сівы Камень, Сівы Камень 2, Скамарохаўшчына, Студзёнка, Студзёнка 2, Хонава, Церахі, Чортава Волака, Шапарня, Шафорыт, пасёлак Люцец, хутары Базыльяншчына, Баравуха, Дзядок, Забальяншчына, Завод, Ласіны Перасмак, Люцец, Юроўка. Вёскі Жортай 1 і Жортай 2 цяпер уваходзяць у склад вёскі Жортай, а вёска Забалацьце (Забалоцьце) у склад вёскі Маісееўшчына.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 149


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1959 годзе
Уладзімер (Валац) Трубяцкі

**Уладзімер (Валац) Трубяцкі** (; 5 кастрычніка 1915 — 22 красавіка 1997) — прадстаўнік княскага роду Трубяцкіх.

Сын Паўла Трубяцкога. Падчас Другое сусьветнае вайны — удзельнік Арміі Краёвае . Быў жанаты двойчы: у першы раз з Гердай Тыксаман, у другі — зь Лідыяй Марыпуў (25 студзеня 1915-25 красавіка 1990). Меў трох дзяцей — сыноў Яана (нарадзіўся 29 сьнежня 1938) і Эрыха ды дачку Ісабэлю (нарадзілася 20 ліпеня 1956, жонка Н.Херцля).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Радавод Трубяцкіх

Катэгорыя:Нарадзіліся 5 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1915 годзе
Катэгорыя:Памерлі 22 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1997 годзе
Катэгорыя:Жаўнеры Арміі Краёвай
Уладзімер (Валац)
Павал Трубяцкі

**Павал Трубяцкі** (; 1879, ці 1866 , Царства Польскае — 1941, Талін, Эстонія) — прадстаўнік княскага роду Трубяцкіх.

Сын Нэстра Трубяцкога і Марыі з Каліноўскіх. У маладосьці ўваходзіў у склад Польскае партыі сацыялістычнае. У 1906 пераехаў у Рэвэль (цяпер Талін), дзе зь цягам часу далучыўся да руху «Маладая Эстонія» (Noor-Eesti). Жаўнер Асобнага атраду БНР у Эстоніі (кіраўнік — Станіслаў Булак-Балаховіч), удзельнічаў у вайне за незалежнасьць Эстоніі 1918—1920 гадоў. Уладальнік Нансэнаўскага пашпарту.

## Сям’я
Быў жанаты ад 1903 з Марыяй Макееўнай Дабжынскай (1 жніўня 1887, Ворша — 22 сакавіка 1974, Талін). Меў чытырох дзяцей: трох сыноў Івана Міхкеля (1906, Ворша — 1971, Талін), Аляксандра (1913, Талін — 1941, Талін), Уладзімера (1915—1997) і дачку Анюту Гарбачову (1908, Талін — 2004, Талін).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Польшчы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1879 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Эстоніі
Катэгорыя:Памерлі ў 1941 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі эстонскай вайны за незалежнасьць
Катэгорыя:Жаўнеры Асобнага атраду БНР
Катэгорыя:Беларусы ў Эстоніі
Павал
Крыстыяна Эбэргардына фон Брандэнбург-Байройт

**Крыстыяна Эбэргардына фон Брандэнбург-Байройт**, таксама **Крыстыяна Эбэргардына фон Гагэнцолерн** (, ; 19 сьнежня 1671, Байройт — 4 верасьня 1727, Прэтч-на-Лабе) — жонка Аўгуста Моцнага, курфюрстка саксонская, ад 1697 году тытулярная каралева Польшчы і вялікая княгіня літоўская.

Адзіная дачка маркграфа Байройту Крыстыяна Эрнста і яго жонкі Зоф’і Люізы, дачкі вюртэмбэрскага князя Эбэргарда III. Пазнаёмілася са сваім будучым мужам, будучым курфюрстам Саксоніі Фрыдрыхам Аўгустам I, у 1686 годзе. Выйшла замуж у 21 год 10 студзеня 1693 году ў Байройце. Неўзабаве стала відавочным, што шлюб адбыўся толькі па палітычных матывах. Адзіны сын Крыстыяны і Аўгуста Аўгуст Прыгожы нарадзіўся праз тры гады ў Дрэздэне.

Крыстыяна засталася верная свайму пратэстанцкаму веравызнаньню, калі ейны муж перайшоў у каталіцтва (атрымала ад сваіх суайчыньнікаў мянушку «Стоўп пратэстанцтва»). Крыстыяна пражывала напераменку ў палацах у Прэтчы і Торгаў і рэдка зьяўлялася пры дрэздэнскім двары. У дабравольным выгнаньні апекавалася культурай і сіротамі, у 1697 годзе набыла гуту ў Прэтчы, заснаваную Канстантынам Фрэмэлем. Ніколі не была на абшарах Рэчы Паспалітай і ніколі не была каранаваная на каралеву Польшчы й вялікую княгіню літоўскую, хоць фармальна лічылася такой да самае сьмерці.

Крыстыяна Эбэргардына памерла ў адзіноце ў веку 55 гадоў і была пахаваная 6 верасьня ў гарадзкой кірсе Байройту. Ані ейны муж, ані сын на пахаваньні не прысутнічалі. У памяць аб ёй Ёган Сэбастыян Бах склаў на словы Ёгана Крыстофа Готчэда кантату Laß, Fürstin, laß noch einen Strahl, якая ўпершыню была выкананая 15 кастрычніка 1727 году ў Паўлінэркірхе ў Ляйпцыгу.

## Літаратура
* Stichart, Franz Otto: *Galerie der sachsischen Furstinnen; biogr. Skizzen samtlicher Ahnfrauen des kgl. Hauses Sachsen*, Leipzig 1857
* Blanckmeister, Franz: *Kurfurstin Christiane Eberhardine von Sachsen: eine ev. Bekennerin*, Barmen 1892
* Meyer, Johannes: *Frauengestalten und Frauenwalten im Hause Wettin*, Bautzen 1912
* Haake, Paul: *Christiane Eberhardine und August der Starke: eine Ehetragodie*, Dresden 1930
* Lauckner, Martin: *Eine alte Unterschrift von zarter Hand*, in: Sachs. Heimat, Hamburg, Jg. 1981
* Czok, Karl: *August der Starke und Kursachsen*, Leipzig 1987. Aufgeklarter Absolutismus und kirchlich-religiose Toleranzpolitik bei August dem Starken, In: Sachsen und die Wettiner. Chancen und Realitaten (Sondernummer der Dresdner Hefte); Dresden 1990
* Fellmann, Walter: *Prinzessinnen. Glanz, Einsamkeit und Skandale am sachsischen Hof*, Leipzig 1996
* Kuhnel, Klaus: Konigin ohne Krone. In: KK: August der Starke und das schwache Geschlecht, Dreikastanienverlag, Wittenberg 2005. ISBN 3-933028-92-2.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баварыі
Катэгорыя:Вэтыны
Катэгорыя:Гагэнцолерны
Катэгорыя:Каралевы польскія
Катэгорыя:Вялікія княгіні літоўскія
Катэгорыя:Саксонскія княгіні
Катэгорыя:Памерлі ў Саксоніі-Ангальце
Сокал-падарожнік (манэта)

**Памятная манэта «Сокал-падарожнік»** — беларуская залатая юбілейная манэта Нацыянальнага банку Беларусі ўведзеная ў абарачэньне 28 сакавіка 2006 году. 

## Парамэтры
* проба золата: 999
* намінал: 50 рублёў
* вага манэты: 7.78 г
* вага чыстага срэбра: 7.78 г
* ўстаўка: дыямэнт — 1 ас., вага — 0,005 карат
* дыямэтар: 25 мм
* якасьць: «пруф»
* наклад: 2000 асобнікаў
* кошт продажу ў НББ — 704 630 руб. бяз футляру

## Апісаньне
Манэта мае выгляд круга, рант манэты мае рыфленьне.
* **[[Авэрс]]**: у коле, з геамэтрычным арнамэнтам, — выява дзяржаўнага гербу Беларусі, долу зьмешчаны год біцьця, для срэбра — чыстая вага каштоўнага мэталю і проба; па колу — надпісы: з гары — «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ», долу — «ПЯЦЬДЗЕСЯТ РУБЛЁЎ» .
* **[[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]]**: па цэнтру — рэльефная выява Сокала-падарожніка; у вока ўстаўлены дыямэнт; згары па колу — надпіс «СОКАЛ-ПАДАРОЖНІК FALCO PEREGRINUS».

## Дызайн
* Сьвятлана Някрасава 

## Мынца
* Мынца «Валкамбі», Швайцарыя.

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Беларускія манэты
Піт Паўлаў

**Піт Па́ўлаў** ( 7 лістапада 1966 году, Слуцак) — беларускі музыка, удзельнік гуртоў N.R.M., Pete-Paff, Garadzkija.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага лекара і мэдычнай сястры. Дзяцінства правёў у Нямеччыне, у складзе Абмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў у Нямеччыне (ГСВГ), вучыўся ў школе, займаўся спортам (плаваньне, грэка-рымская барацьба), скончыў МРТІ, служыў у ПДВ (паветрана-дэсантныя войскі). З 1994 — гітарыст гурту N.R.M. Заснавальнік і лідэр гуртоў Garadzkija і Pete-Paff. З 1999 па 2005 — удзельнік гурту KRIWI. Стваральнік і кіраўнік ініцыятывы «ЖывыГукON-line». Жанаты з мастачкай Зояй Луцэвіч, сын Ян-Вінцэнт.

## Творчы шлях
* студэнцкі гурт «Испорченный понедельник» на базе Мінскага тэхналягічнага інстытуту (1983—1985)
* у войску — стваральнік і кіраўнік ВІА «Голубые береты» (але не аднайменны гурт, які існуе цяпер; 1985—1987)
* гітарыст рок-гурту Poltergeist (1990—1992)
* гітарыст гурту «Мроя» (1993—1994)
* гітарыст гурту N.R.M. (1994 — цяпер)
* гітара, домра, мандаліна — гурт KRIWI (1999—2005)
* стварэньне гурту GARADzKIJA (2003 — цяпер)
* стварэньне гурту Pete-Paff (2003 — цяпер)

## Удзел у праектах
* «Народны Альбом»
* «Сьвяты вечар 2000»
* «Я нарадзіўся тут»

## Літаратура
* 

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія рок-музыкі
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі
Катэгорыя:N.R.M.
Mojo Blues

**Mojo Blues** — беларускі гурт, што выконвае рытм-энд-блюзавыя стандарты і творы ўласнага аўтарства. 

## Гісторыя
Гурт утвораны ў 1997 годзе былымі гітарыстам Ільлёй Шэўчыкам і бубначом Сяржуком Кнышам гурту Крама, да якіх далучыўся сьпяваючы бас-гітарыст Bros In Blues (а раней Зіндан, Сузор'е) Аляксей Казлоўскі. У 1999 годзе Казлоўскі зьехаў у ЗША, пакінуў гурт без аўтара і сьпевака. Пасьля некалькі гадоў зьменаў у складзе ў 2003 гурт знайшоў сталую сьпявачку Юлію Петрушкевіч (што сьпявала некалі ў Бан Жвірбе) і здолеў выпусьціць трэці альбом. Пасьля працяглых гастроляў па Эўропе і Кітаі гурт ціха зьнік.

## Дыскаграфія

* Love Across The Ocean (1998)
* I Gotta Move (1999)
* Against The Destiny (2004)

## Літаратура
* 
## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты
Аляксей Казлоўскі

**Аляксе́й Казло́ўскі** — беларускі музыка, удзельнік «Сузор’я», заснавальнік гуртоў «Bros In Blues», «Zindan» і «Mojo Blues». Пісаў тэксты для «». Ад 1999 жыве ў ЗША, зрэдку прыяжджае на Беларусь. Разам з Аляксандрам Растопчыным удзельнічае ў складзе Rastop Power Trio.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія музыкі
Андрэй Філатаў

**Андрэй Філатаў** (нар. , Менск, БССР, СССР) — беларускі барабаншчык. Скончыў фізічны факультэт БДУ. На сцэне з 1977 году, калі дэбютаваў у гурце «Сузор’е». Суаўтар гіта «Сузор’я» «Весенний день». У 1991 годзе далучыўся да гурта «Zindan». У 1999 годзе стаў удзельнікам «Mojo Blues», у 2000 годзе й «Крамы». Акрамя таго, працаваў як сэсійны музыка. 

З сярэдзіны 1990-х да 2003 году быў гукарэжысёрам менскага «Стар-клюбу», выступаў як вядучы фэстываляў «Блюз жыве ў Менску». Уладальнік галоўнага прызу фэстывалю імя Р. Рыдла ў Тыхах (Польшча) у 2003 годзе.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся 16 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Гарады Беларусі (манэты)

**Сэрыя памятных манэт «Гарады Беларусі»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэт Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная беларускім гарадам.

Сэрыя распачата манэтаю прысьвечанай Полацку 21 кастрычніка 1998.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Полацак
* Менск
* Віцебск
* Магілёў
* Горадня
* Берасьце
* Гомель

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Помнікі архітэктуры Беларусі (манэты)

**Сэрыя памятных манэт «Помнікі архітэктуры Беларусі»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэт Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная архітэктурным помнікам Беларусі.

Сэрыя распачата манэтаю прысьвечанай Мірскаму замку 29 сьнежня 1998.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Мірскі замак — 29 сьнежня 1998
* Барысаглебская царква — 20 ліпеня 1999
* Царква-крэпасьць Сынковічы — 16 кастрычніка 2000
* Камянецкая вежа — 20 сьнежня 2001
* Спаса-Праабражэнская царква — 8 сьнежня 2003
* Замак Радзівілаў. Нясьвіж — 16 лістапада 2004
* Фарны касьцёл. Нясьвіж — 18 кастрычніка 2005

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Сьвяты і абрады беларусаў (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Сьвяты і абрады беларусаў»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэт Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная беларускім народным сьвятам і абрадам.

Сэрыя распачата 29 сьнежня 1998 манэтаю, прысьвечанай Купальлю.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Купальле — 15 ліпеня 2004
* Каляды — 20 студзеня 2004
* Вялікдзень — 12 красавіка 2005
* Багач — 2 жніўня 2005
* Сёмуха — 7 чэрвеня 2006
* Масьленіца — 7 лютага 2007
* Дзяды — 28 кастрычніка 2008
* Спасы — 12 жніўня 2009

## Літаратура
* Светлана Заскевич. Памятные монеты "Святы і абрады беларусаў". Реферат.

## Вонкавыя спасылкі
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Катэгорыя:Беларускія абрады
Умацаваньне і абарона дзяржавы (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Умацаваньне і абарона дзяржавы»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэт Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная гістарычным беларускім дзяржаўным дзеячам.

Сэрыя распачата манэтаю прысьвечанай Усяславу Полацкаму 28 сьнежня 2005.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Усяслаў Полацкі — 28 сьнежня 2005
* Рагвалод Полацкі і Рагнеда — 9 лістапада 2006
* Глеб Менскі — 12 ліпеня 2007
* Давыд Гарадзенскі — 19 сьнежня 2008
* Леў Сапега — 30 сьнежня 2010
* Канстантын Астроскі — 27 лістапада 2014
* Мікалай Радзівіл Чорны — 4 лютага 2015 г.

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Сэрыі беларускіх манэт

**Сэрыі беларускіх памятных манэт**: 

## Гісторыя і культура
* Гарады Беларусі (манэты)
* Помнікі архітэктуры Беларусі (манэты)
* Сьвяты і абрады беларусаў (манэты)
* Умацаваньне і абарона дзяржавы (манэты)
* Беларускія народныя легенды (манэты)
* Народныя промыслы і рамёствы беларусаў (манэты)

## Беларусь і сусьветнае грамадзтва
* 60-годзьдзе вызваленьня Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў (манэты)
* 60-годзьдзе Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне (манэты)
* Казкі народаў сьвету (манэты)
* Сямейныя традыцыі славян (манэты)
* Праваслаўныя сьвятыя (манэты)
* Ветразныя караблі (манэты)
* Знакі задыяка (манэты)

## Спорт
* Беларусь Алімпійская (манэты)

## Абарона навакольнага асяродзьдзя
* Нацыянальныя паркі і запаведнікі Беларусі (манэты)
* Заказьнікі Беларусі (манэты)
* Птушка года (манэты)

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі


Катэгорыя:Сьпісы
Беларускія народныя легенды (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Беларускія народныя легенды»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная беларускім народным легендам.

Сэрыя распачата манэтаю, прысьвечанай Легендзе пра бусла 20 лістапада 2007.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Легенда пра бусла — 20 лістапада 2007
* Легенда пра зязюлю — 27 сакавіка 2008
* Легенда пра жаваранка — 23 сьнежня 2009
* Легенда пра чарапаху — 22 кастрычніка 2010

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Пруды (Барысаўскі раён)

**Пруды́** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, на левым беразе ракі Сха, за 1 км на захад ад Хросту. Пруды ўваходзяць у склад Маісееўшчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 75 чалавек
* 2010 год — 53 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Хрост (вёска)

**Хрост** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, на рацэ Сха, за 5 км на поўдзень ад Барані. Хрост уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 30 чалавек
* 1999 год — 53 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Гард-рок

**Гард-рок** — паджанр рок-музыкі, адрозны ад тыповага рокавага гучаньня больш цяжкім гукам праз ужываньне спэцыяльным чынам перагружаных гітар. Тыповыя інструмэнты для жанру — электрагітара, бубны, бас-гітара, часьцяком — клявішныя.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс гуртоў стылю гард-рок
Барань (неадназначнасьць)

Назву **Бара́нь** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Барань — горад у Аршанскім раёне
** Барань — вёска ў Аршанскім раёне

* Менская вобласьць:
** Барань — вёска ў Барысаўскім раёне
** Барань Гара (Барань-Гара) — вёска ў Салігорскім раёне

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Барань — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Баран
* Баранава
* Баранавічы
* Баранаў
* Баранаўка
* Баранаўшчына
* Баранцы
* Баранчыкі
* Бараны
* Баранькі
695

## Падзеі
* Чылдэбэрт ІІІ стаў каралём франкаў

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Абёз

**Абёз** ()— вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Абёз уваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавету. Знаходзіцца на адлегласьці 43 км на поўнач ад Барысава, 114 км ад Менску. Рэльеф раўнінны, мясцовасьць багатая лясамі. Мясцовай аўтадарогай зьвязаная з шашой Майсееўшчына-Барысаў.

Вядома ад канца XVIII стагодзьдзя. Адносілася да Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1800 годзе засьценак Абюз з трыма дварамі, шляхецкая ўласнасьць, меліся вадзяны млын ды карчма. У першай палове XIX стагодзьдзя вёска, якой валодаў граф Храптовіч. 1897 годзе мела 11 двароў, у складзе Красналуцкай воласьці Барысаўскага павету. У 1917 годзе 19 гаспадарак. Ад лютага да сьнежня 1918 году пад уладай кайзэраўскай Нямеччыны, ад 1 студзеня 1919 году абвешчаная часткай БССР, у лютым 1919 году ўключаная ў склад Літоўска-Беларускай ССР, ад жніўня 1919 году да мая 1920 году — пад уладай Другой Рэчы Паспалітай. 31 ліпеня 1920 году зноў у БССР. 20 жніўня 1924 году ўключаная ў склад Жартайскага сельсавету Халопеніцага раёну Барысаўскай акругі. У 1926 годзе налічвала 15 гаспадарак. Ад 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году ў складзе Менскай акругі, ад 8 ліпеня 1931 году ў Барысаўскім раёне. У 1931 годзе ўтвораны калгас «10-ы зьезд Саветаў» 12 ліпеня 1935 году вернутая ў склад Халопеніцкага раёна. 20 лютага 1938 году ў Менскай вобласьці. У 1940 годзе 25 гаспадарак. Пад час Вялікай Айчыннай вайны ад канца чэрвеня 1941 году да 30 чэрвеня 1944 году пад уладай Трэцяга райху. Ад 1942 году да вызваленьня ў межах Барысаўска-Бягомльскай партызанскай зоны. У 1943 годзе усе 25 дамоў спаленыя нямецкімі карнікамі, загінулі 20 жыхароў. Пасьля вайны вёска была адноўленая. Ад 20 студзеня 1960 году ў Барысаўскім раёне. У 1988 годзе 10 дамоў. Сплянаваная лінейна. Адзіная вуліца арыентаваная з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, драўляныя дамы сядзібнага тыпу разьмешчаныя рэдка, з абодвух бакоў вуліцы.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 чалавек
* 1999 год — 12 чалавек
* 1988 год — 15 чалавек
* 1960 год — 106 чалавек
* 1940 год — 151 чалавек
* 1926 год — 103 чалавекі
* 1917 год — 102 чалавекі
* 1897 год — 64 чалавекі
* 1800 год — 20 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Разрыўка

**Разры́ўка** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, на мяжы з Чашніцкім раёнам. Разрыўка ўваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Новая Ўцеха

**Но́вая Ўце́ха** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, за 6 км на паўночны захад ад Маісееўшчыны, 51 км на поўнач ад гораду і чыгуначнай станцыі Барысаў, 122 км ад Менску. Новая Ўцеха ўваходзіць у склад Маісееўшчынскага сельсавету. Рэльеф раўнінны, на ўсходзе і паўднёвым захадзе мяжуе зь лесам, на паўночнай ускраіне — сажалка. Транспартныя сувязі ажыцьцяўляюцца па мясцовай дарозе і далей па шашы Барысаў-Маісееўшчына.

За 1 км на поўдзень ад вёскі захаваўся курганны могільнік (5 насыпаў), які сьведчыць пра засяленьне гэтых мясьцін у старажытнасьці. Паводле пісьмовых крыніц вядома з 19 стагодзьдзя. У 1897 годзе хутар, 2 двары, 17 жыхароў, у Красналукскай воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1917 годзе ў вёсцы 7 двароў, 56 жыхароў, на аднайменным хутары 20 жыхароў. Зь лютага да лістапада 1918 году на тэрыторыі, акупаванай войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. Ад 1 студзеня 1919 году ў БССР, зь лютага — у Літ.-Бел. ССР, ад жніўня 1920 году зноў у БССР. У Вялікую Айчынную вайну з пачатку ліпеня 1941 году да 30 чэрвеня 1944 году акупаваная нямецкімі захопнікамі, знаходзілася ў межах Барысаўска-Бягомльскай партызанскай зоны. у 1960 годзе 188 жыхароў. У 1988 годзе 9 гаспадарак, 25 жыхароў. Вуліца амаль мэрыдыянальнай арыентацыі забудавана двухбакова, шчыльна, жылымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Насельніцтва
* 2009 год — 7 жыхароў
* 2008 год — 7 жыхароў, 4 двары
* 1999 год — 9 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Маісееўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Маргавіца

**Маргаві́ца** — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці, на паўночны ўсход ад Бягомелю, на поўнач ад шашы . Маргавіца ўваходзіць у склад Бягомельскага сельсавету. Фактычна зьяўляецца часткай Бягомелю.

## Насельніцтва
* 1999 год — 102 чалавекі
* 2010 год — 85 чалавек

## Вядомыя выхадцы
* Алесь Ставер (1929—1995) — беларускі паэт
* Юрась Сьвірка (1933—2010) — беларускі паэт

## Галерэя

Файл:Krayavid Margavicy.JPG|Краявід вёскі Маргавіца
Файл:Krayavid Margavicy z uzvyshsha.JPG|Краявід з узвышша
Файл:Vysahlae dreva u Margavicy.JPG|Высахлае дрэва


## Крыніцы

Катэгорыя:Бягомельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Каралішчавічы

**Каралі́шчавічы** — вёска ў Беларусі, на рацэ Сьвіслачы. Уваходзяць у склад Навадворскага сельсавету Менскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 546 чалавек. Знаходзяцца за 4 км на паўднёвы ўсход ад Новага Двару; на аўтамабільнай дарозе . 

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У другой палове XVI ст. вядомыя як прыватнае ўладаньне на тэрыторыі Менскага павету. Пазьней належалі да Заслаўскага маёнтку, якім валодалі Пшазьдзецкія. Пазьней маёнтак перайшоў да Прушынскіх.

У 1785 годзе з фундацыі Станіслава Прушынскага ў Каралішчавічах збудавалі драўляны касьцёл Апекі Маці Божай.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Каралішчавічы апынуліся ў складзе Расейскае імпэрыі, у Менскім павеце. Па сьмерці ўладальніка Заслаўскага маёнтку Міхала Прушынскага маёнтак падзяліўся: Каралішчавічы ўзяў яго сын Мечыслаў. Маёнтак Каралішчавічы быў дастаткова заможным і дзякуючы сваяцкім і грамадзкім зьвязкам уладальнікаў прыцягваў да сябе эканамічную і культурную эліту краю. У 1873 годзе тут з сваёй 18-гадовай кузінай Марыяй Прушынскай ажаніўся мастак Генрых Семірадскі. У 1861 годзе Каралішчавічы з нагоды ўсталяваньня у касьцёле новага аргана наведаў кампазытар Станіслаў Манюшка. Зьвязкі з маёнткам меў таксама стрыечны брат С. Манюшкі Ян Эдвард Ваньковіч, які спачыў на тутэйшых могілках. 

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Каралішчавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, у Менскі павет («падраён») Менскага раёну.

У 1930-я гады савецкія ўлады зачынілі касьцёл Апекі Маці Божай і перабудавалі яго пад клюб. У 1956 годзе каля Каралішчавічаў пачаў дзейнічаць Дом творчасьці беларускіх пісьменнікаў імя Якуба Коласа.


Karališčavičy. Каралішчавічы (1901-17).jpg|Касьцёл, да 1917 г. 
Karališčavičy. Каралішчавічы (1914) (2).jpg|Касьцёл, 1914 г. 
Karališčavičy. Каралішчавічы (1914) (3).jpg|Касьцёл, 1914 г. 
Karališčavičy, Prušynski. Каралішчавічы, Прушынскі (1909).jpg|Сядзіба Прушынскіх, каля 1909 г.


## Насельніцтва
* **XX стагодзьдзе**:  1999 год — 493 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 546 чал.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Сядзіба Прушынскіх (XVIII ст.)
* Касьцёл Апекі Маці Божай (1785)

## Асобы
* Ганна Цюндзявіцкая (1803—1850) — аўтарка папулярнай кулінарнай кнігі «Літоўская гаспадыня»
* Язэп Пушча (1902—1964) — беларускі паэт

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Каралішчавічы на Радзіма.орг
* Прагноз надвор’я ў в. Каралішчавічы
Ельніца

Назву **Е́льніца** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Ельніца — вёска ў Весялоўскім сельсавеце Барысаўскага раёну
** Ельніца — вёска ў Перасадзкім сельсавеце Барысаўскага раёну
** Ельніца — вёска ў Менскім раёне
** Ельніца — вёска ў Мядзельскім раёне

## Іншае
* Ельніца (дрэва)

## Глядзіце таксама
* Ельна
* Ельнае
* Ельнікі 
* Ельня 
* Ельнякі
* Ельск
Заказьнікі Беларусі (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Заказьнікі Беларусі»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная беларускім заказьнікам.

Сэрыя распачата манэтаю прысьвечанай альманскім балотам 30 сьнежня 2005.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Альманскія балоты — 30 сьнежня 2005
* Чырвоны Бор — 12 верасьня 2006
* Заказьнік «Днепра-Соскі» — 24 сьнежня 2007
* Заказьнік «Ліпічанская пушча» — 29 сьнежня 2008

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Птушка году (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Птушка году»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная беларускім птушкам.

Сэрыя распачата манэтаю прысьвечанай, звычайнаму салаўю 16 жніўня 2007.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Звычайны салавей — 16 жніўня 2007
* Вялікая белая чапля — 20 жніўня 2008

## Вонкавыя спасылкі
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Нацыянальныя паркі і запаведнікі Беларусі (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Нацыянальныя паркі і запаведнікі Беларусі»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі, прысьвечаная жывёлам беларускіх запаведнікаў й нацыянальных паркаў.

Сэрыя распачата срэбранай і медна-нікелевай манэтамі, прысьвечанымі зубру Белавескай пушчы 30 кастрычніка 2001. 

Кожны выпуск сэрыі складаецца зь медна-нікелевай манэты наміналам 1 рубель, срэбранай манэты наміналам — 20 рублёў і залатой манэты — 50 рублёў. 

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Белавеская пушча. Зубр — 30 кастрычніка 2001, залатая — 18 ліпеня 2006
* Бярэзінскі біясфэрны запаведнік. Бабёр — 25 лістапада 2002, залатая — 18 ліпеня 2006
* Нацыянальны парк «Нарачанскі». Лебедзь–шыпун — 17 ліпеня 2003, залатая — 18 ліпеня 2006
* Нацыянальны парк «Браслаўскія азёры». Чайка–клыгун — 30 сьнежня 2003, залатая — 18 ліпеня 2006
* Нацыянальны парк «Прыпяцкі». Шэры журавель — 12 кастрычніка 2004, залатая — 18 ліпеня 2006

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Беларусь Алімпійская (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Беларусь Алімпійская»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя распачата манэтай прысьвечанай спартовай гімнастыцы і Мастацкай гімнастцы 27 сьнежня 1996.

Кожны выпуск сэрыі складаецца зь медна-нікелевай манэты наміналам 1 рубель, срэбранай манэты наміналам — 20 рублёў і залатой манэты — 50 рублёў. 

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Спартовая гімнастыка — 27 сьнежня 1996
* Мастацкая гімнастыка — 27 сьнежня 1996
* Хакей — 30 сьнежня 1997
* Біятлён — 30 сьнежня 1997
* Лёгкая атлетыка — 29 сьнежня 1998

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Сямейныя традыцыі славян (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Сямейныя традыцыі славян»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя распачата манэтаю прысьвечанаю вясельлю 15 жніўня 2006.

Кожны выпуск сэрыі складаецца зь медна-нікелевай манэты наміналам 1 рубель і срэбранай манэты наміналам — 20 рублёў. 

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Вясельле — 15 жніўня 2006
* Навасельле — 24 чэрвеня 2008
* Хрэсьбіны — 6 траўня 2009

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Ветразныя караблі (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Ветразныя караблі»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя распачата манэтаю, прысьвечанаю караблю «Сядоў» 29 сьнежня 2008.

Кожны выпуск сэрыі складаецца зь медна-нікелевай манэты наміналам 1 рубель і срэбнай манэты наміналам 20 рублёў.

## Склад сэрыі
На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* «Сядоў» — 29 сьнежня 2008
* «Дар Паможа» — 5 кастрычніка 2009
* «Амэрыга Вэспучы» — 19 красавіка 2010

## Галерэя

Sedov (silver) rv.gif|Манэта «Сядоў», 20 рублёў, авэрс
Sedov (silver) av.gif|Манэта «Сядоў», 20 рублёў, рэвэрс
Dar Pomorza (silver) rv.png|Манэта «Дар Паможа», 20 рублёў, авэрс
Dar Pomorza (silver) av.png|Манэта «Дар Паможа», 20 рублёў, рэвэрс
Amerigo Vespucci (silver) rv.png|Манэта «Амэрыга Вэспучы», 20 рублёў, авэрс
Amerigo Vespucci (silver) av.png|Манэта «Амэрыга Вэспучы», 20 рублёў, рэвэрс


## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
60-годзьдзе Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «60-годзьдзе Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя пабачыла сьвет 25 красавіка 2005.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* 60 год Перамогі — 25 красавіка 2005
* Перамога — 25 красавіка 2005

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Казкі народаў сьвету (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Казкі народаў сьвету»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя распачата манэтай Сьнежная каралева 24 лютага 2005.

Кожны выпуск сэрыі складаецца са срэбранай манэты наміналам — 20 рублёў. 

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Сьнежная каралева — 24 лютага 2005
* Маленькі прынц — 24 траўня 2005
* Сымон-музыка — 14 кастрычніка 2005
* Каменная кветка — 20 сьнежня 2005
* Дванаццаць месяцаў — 16 лютага 2006
* Тысяча і адна ноч — 22 сьнежня 2006
* Алісіны прыгоды ў дзівоснай краіне — 21 сьнежня 2007
* Аліса ў залюстроўі — 21 сьнежня 2007
* Турандот — 24 сьнежня 2008

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Манэты
Знакі задыяка (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Знакі задыяка»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя распачата манэтай Рыбы 16 лютага 2009.

Кожны выпуск сэрыі складаецца са срэбранай манэты наміналам — 20 рублёў і медна-нікелевай манэты наміналам 1 рубель.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
# Рыбы — 16 лютага 2009
# Авен — 18 лютага 2009
# Цялец — 16 сакавіка 2009
# Блізьняты — 26 сакавіка 2009
# Рак — 29 красавіка 2009
# Леў — 25 траўня 2009
# Панна — 25 чэрвеня 2009
# Шалі — 27 ліпеня 2009
# Скарпіён — 26 жніўня 2009
# Стралец — 30 верасьня 2009
# Казярог — 5 лістапада 2009
# Вадаліў — 27 лістапада 2009

У 2013 годзе дадаткова выпушаная сэрыя манэт «Леў» наміналам 20 рублёў.

## Галерэя

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Праваслаўныя сьвятыя (манэты)

**Сэрыя памятных манэтаў «Праваслаўныя сьвятыя»** — сэрыя беларускіх юбілейных манэтаў Нацыянальнага банку Беларусі.

Сэрыя была выпушчана 28 лістапада 2008 — для залатых манэтаў наміналам 50 рублёў і 30 сьнежня 2008 — для срэбраных манэтаў наміналам 10 рублёў.

На сёньняшні час выбіты наступныя манэты:
* Вялебная Эўфрасіньня Полацкая 
* Вялебны Серафім Сароўскі
* Вялебны Сергій Раданескі 
* Сьвяціцель Мікалай Цудатворац 
* Вялікапакутнік і лекар Панталеймон 

## Крыніцы
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Сэрыі беларускіх манэт
Масьленіца (манэта)

**Памятная манэта «Масьленіца»** — беларускія юбілейныя манэты Нацыянальнага банку Беларусі ўведзеныя ў абарачэньне 8 лютага 2007 году. Манэты выбіта са срэбра — наміналам 20 рублёў і медна-нікелевая — 1 рубель.

Гэта манэта заняла Першае месца ў міжнародным конкурсе «*Манэта году — 2009*» у намінацыі «*Лепшая каралеўская манэта*».

Манэтаю ўваходзіць у сэрыю Сьвяты і абрады беларусаў.

## Наміналы
### Срэбраная
* проба срэбра: 925
* намінал: 20 рублёў
* вага манэты: 33.62 г
* вага чыстага срэбра: 31.1 г
* дыямэтар: 38.61 мм
* манэта аксыдаваная з устаўкаю (сынтэтычны крышталь)
* якасьць: «анцыркулэйтэд»
* наклад: 5000 асобнікаў
* кошт продажу ў НББ — 62 830 руб. бяз футляру

### Медна-нікелевая
* намінал: 1 рубель
* вага манэты: 16 г
* дыямэтар: 33 мм
* якасьць: «анцыркулэйтэд»
* наклад: 5000 асобнікаў
* кошт продажу ў НББ — 8 430 руб. бяз футляру

## Апісаньне
Манэта мае выгляд круга, рант манэты мае рыфленьне.
* **[[Авэрс]]**: у коле, з геамэтрычным арнамэнтам, — выява дзяржаўнага гербу Беларусі, у цэнтры — саляны знак з васьміканцовай геамэтрычнай фігуры з элемэнтамі дэкору, што сымбалізуе сонечныя промні; долу зьмешчаны год біцьця, для срэбра — чыстая вага каштоўнага мэталю і проба; па колу — надпісы: з гары — «РЭСПУБЛІКА БЕЛАРУСЬ», долу — «ДВАЦЦАЦЬ РУБЛЁЎ» на срэбранай і «АД3ІН РУБЕЛЬ» — на медна-нікелевай.
* **[[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]]**: па цэнтру — выява атрыбут Масьленіцы — бліны, пад імі гліняны збанок са сьмятанаю і драўлянай лыжкаю; з гары — выява сонца і сьняжынак, як сымбаль сустрэчы зімы і вясны (на срэбранай манэце ў сярэдзіне сонца зьмешчаны сынтэтычны крышталь жоўтага колеру); зьлева і справа — элемэнты беларускага арнамэнту; долу па колу надпіс: «МАСЛЕНІЦА».

## Дызайн
* Сьвятлана Заськевіч

## Мынца
* ЗАТ «Летувіская мынца», Вільня.

## Крыніцы

## Літаратура
* Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусі

Катэгорыя:Беларускія манэты
Анцыркулэйтэд

**Анцыркулэйтэд** () — якасьць біцьця манэты (зазвычай шматнакладнае аўтаматычнае біцьцё), пры якім манэта мае роўны матавы мэталічны бляск без люстэркавай паверхні.

На манэце таксама могуць адсутнічаць пашкоджаньні праз абарачэньне.

Катэгорыя:Стан манэты
Усэйн Болт

**Усэйн Болт** (; нарадзіўся 21 жніўня 1986 году, Ямайка) — колішні спрынтэр зь Ямайкі, сяміразовы алімпійскі чэмпіён, які лічыўся найхутчэйшым у сьвеце чалавекам.

Дзейны ўладальнік сусьветных рэкордаў на 100 мэтраў — 9,58 сэк. (Бэрлін-2009), на 200 мэтраў — 19,30 сэк (Пэкін-2008) і ў 4×100 мэтраў — 37,10 сэк у складзе зборнай Ямайкі (Пэкін-2008). Першы чалавек у гісторыі, які ўсталяваў сусьветныя рэкорды на трох гэтых дыстанцыях на адной Алімпіядзе, выбег з 9,6 сэкунды на дыстанцыі 100 мэтраў, першы чалавек, што выйграў дыстанцыі 100 і 200 мэтраў на адной Алімпіядзе з часоў Карла Люіса, у якога гэта атрымалася ў 1984 годзе. Чэмпіён сьвету 2009 году на дыстанцыі 100 мэтраў і двухразовы срэбны прызэр чэмпіянату сьвету 2007 году (200 м і эстафэта 4×100 м).

Па выніках 2008 году быў прызнаны найлепшым лёгкаатлетам сьвету.

Кавалер ямайскага ордэна Добрай якасьці (2008).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў вобласьці Трэлоні на Ямайцы, вучыўся ў Вышэйшай школе Ўільяма Ніба. У 15 гадоў выйграў залаты і два срэбныя мэдалі на чэмпіянаце сьвету па лёгкай атлетыцы сярод юніёраў 2002 году ў Кінгстане. Усэйн — анабаптыст. За імя і дасягненьні атрымаў мянушку «маланка» (). Зьяўляецца заўзятарам футбольнага клюбу «Манчэстэр Юнайтэд».

## Дасягненьні

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дасье Усэйна Болта
* Артыкул у газэце «Спорт-Экспрэс» ад 21 жніўня 2008 году

Катэгорыя:Нарадзіліся 21 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1986 годзе
Катэгорыя:Ямайскія спрынтары
Катэгорыя:Ямайскія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2012 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па лёгкай атлетыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па лёгкай атлетыцы