Станіслаў Грынкевіч

**Станісла́ў Сымо́навіч Грынке́віч** (2 лютага 1902, в. Новы Двор, Сакольскі павет — 1945, Магілёў, вязьніца) — беларускі грамадзкі й палітычны дзяяч, лекар-псыханэўроляг, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі. Пляменьнік сьвятара Францішка Грынкевіча.

## Жыцьцяпіс
Вучыўся ў Гарадзенскай мужчынскай гімназіі. У пачатку Першай сусьветнай вайны выехаў у Смаленскую губэрню. Скончыўшы 7-ую клясу Дарагабускай гімназіі, вярнуўся ў родную вёску. Вучыўся на мэдыцынскім факультэтэце ўнівэрсытэце імя Стэфана Баторыя ў Вільні, адкуль перавёўся ў Пазнанскі ўнівэрсытэт, дзе і закончыў вучобу ў 1930 року. Працаваў асыстэнтам у познанскай лякарні. З 1934 году — працуе як ардынатар псыхіятрычнага шпіталя ў Харошчы пад Беластокам. З 1938 году жыў у Вільні.

У 1936 годзе ягоная брашура «*Асьвета*» была канфіскаваная паліцыяй, а сам аўтар аштрафаваны і на два тыдні зьняволены ў вязьніцы.

Супрацаваў зь лідэрам Беларускае хрысціянскае дэмакратыі Адамам Станкевічам. У 1931—36 віцэ-старшыня Беларускай хрысціянскай дэмакратыі; сябар прэзыдыюму Беларускага нацыянальнага камітэту.

З прыходам у Вільню савецкіх войскаў арыштаваны, але здолеў уцячы зь цягніка падчас вывазу вязьняў. У гады нямецкай акупацыі ў Вільні, займаўся культурніцкай дзейнасьцю. Устрымліваўся ад супрацоўніцтва зь немцамі. Браў удзел у нацыянальным падпольлі, дзяяч кансьпірацыйнага падпольнага Беларускага Народнага Аб’яднаньня, курыраваў супрацу з польскім падпольлем.

У лістападзе 1944 году зноў арыштаваны НКУС. Перавезены ў Менск, пасьля ў Магілёў. 18 траўня 1945 году ваенны трыбунал Беларуска-Летувіскай ваеннай акругі прысуджае вышэйшую меру пакараньня. 25 ліпеня 1945 году — расстраляны (паводле іншых зьвестак памёр у менскай вязьніцы ў 1945 ці 1946 годзе).

## Дзейнасьць
Аўтар навукова-папулярных працаў і брашураў па мэдыцыне й гігіене, зь лекцыямі езьдзіў па заходнебеларускіх мястэчках і вёсках. Пераклаў з лацінскай мовы на беларускую працу вядомага аскета й містыка Тамаша Кемпійскага «Сьледам за Хрыстусам» (1934). Друкаваўся ў часопісах «Студэнцкая думка», «Калосьсе», «Шлях моладзі», газэтах «Беларуская крыніца», «Хрысьціянская думка», «Новае жыцьцё». Пісаў на беларускай і польскай мовах.

У псыхіятрыі Грынкевіч быў сярод першых у беларускай і польскай навуцы, хто пазнаёміў грамадзскасьць з сыстэмай псыхааналізу З. Фройда і К. Юнга, з прэтэнзіямі гэтай плыні ў галіне літаратуразнаўства і сацыялёгіі. Як лекар апублікаваў разам са сваёй жонкай Ядвігай Грынкевіч тры выпускі папулярнай навукова-практычнай манаграфіі «Рады хворым і здаровым» (Ч. І—ІІІ., Вільня, 1935-39).

У грамадзкім Беларускім інстытуце гаспадаркі і культуры (1926-36), імаверна, быў інструктарам і арганізатарам тэатральнага руху, пра гэта сьведчыць ягоная кніга «Аб тэатры». Аўтар працы «Народ», кнігі «Аб тэатры», апавяданьня «Арлянё» (усе 1927), аповесьці «Царква. Помста. Вязьніца» (1928), эсэ «Ў братоў украінцаў» (1936), выдадзеных у Вільні.

## Творы

* Ab teatry (1927) — выд. Бела. Крыніца, др. Скарына, 53 с, 500 ас.
* Arlanio (1927) — *проза*, выд. Бела. Крыніца, др. Скарына, 52 с,
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* Žanimstwa pa radyjo (1927) — выд. Бела. Крыніца, др. Скарына, 38 с.
* Narod (1927) -выд. Бела. Крыніца, др. Скарына, 31 с, 1000 ас.
* Viesnavyja melodyji (1927) — выд. Бела. Крыніца, др. Скарына, 77 с.
* Rady chvorym I zdarovym, č.1 (1935) выд. Бела. Крыніца, др. Скарыны, 119 с, 1000 ас. (разам з Антонам Грынкевічам)
* Aśvieta (1936) — Бела. Крыніца, др. Скарына, 55 с (сканфіскавана ў 1936)
* У братоў украінцаў.(1937) Выд. Пагоня, дру. Скарыны, 88 с, 600 ас.
* Alkahalizm (1938), выд Chr.Dumka, друкарня Скарна, 14 с (разам з Антонам Грынкевічам)
* Rady chvorym I zdarovym, č.2 (1938) выд. Шлях Моладзі, др. Скарыны, 80 с (разам з Антонам Грынкевічам)
* Rady chvorym I zdarovym, č.3 (1939) выд. Шлях Моладзі, др. Скарыны, 78 с, 700 ас. (разам з Антонам Грынкевічам)
### Пераклады
* Тамаш Кемпійскі. *Следам за Хрыстом* (1934)

## Крыніцы

## Літаратура
* Юры Туронак. «В.Іваноўскі і адраджэньне Беларусі» // Мадэрная Гісторыя Беларусі, с.251, Вільня, 2006

## Вонкавыя спасылкі
* Слоўнік Маракова
* «Станіслаў Грынкевіч — драматург і тэатразнавец» // Уладзімер Конан
* Слоўнік.орг
* «Зацемкі» Грыневіча на Камунікаце
* [Грынкевіч Станіслаў Сымонавіч (1902) — Адкрыты спіс (openlist.wiki)](https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D1%9E_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1902))

Катэгорыя:Беларускія лекары
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя
Катэгорыя:Выпускнікі Познанскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Сябры Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі (Польшча)
Катэгорыя:Удзельнікі антысавецкага падпольнага руху ў Беларусі
Катэгорыя:Сябры Беларускай незалежніцкай партыі