Даўгерд (імя)

**Даўгерд** (*Даўгард*, *Доўгард*, *Даўгірд*, *Дагірд*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча **Доўгерд** (*Доўгірд*).

## Паходжаньне

Даўгард (Daugaard) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгер, Даўмонт, Даўят; германскія імёны Dauharjis, Damondus, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны' або ад асновы -даг- (-дак-, -таг-), а аснова -гард- (-герд-, -герт-) (імёны ліцьвінаў Альгерд, Мундыгерд, Тэўтыгерд; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека'). Такім парадкам, імя Даўгерд азначае «здольны да аховы».

Адпаведнасьць імя Даўгірд германскаму імю Daegheard сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, таксама сьцьвярджае германскае паходжаньне літоўскага імя Дагірд (Dagird) — ад нямецкага імя Dachert (побач з Tagart).

Германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Даўгірд (Dowgird) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкулах «Жамойць» Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда (1868 год) і «Літва» Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў (1884 год).

У Прусіі адзначалася прозьвішча Dagert. 

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Даўгерд (Daugerd), Даўгерт (Daugiert), Доўгерд (Dowgierd), Доўгерт (Dowgiert), Даўгірт (Dawgirt), Доўгірт (Dowgirt), Доўгарт (Dowgart).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Daugeruthe* (Хроніка Лівоніі); *Dougert [[Саўгут|Solkuteuicz]]* (1387—1394 гады); *Dowgirdi* (*Dowgird*; 18 студзеня 1401 году); *Darigerdo marschalco curiae* (20 красавіка 1424 году); *Довкгардъ правил* (17 верасьня 1427 году); *Michalo Dewgerdowicz* (15 траўня 1432 году); *s[igillum] domini Dolgerdonis*, *Dawgerdi palatini Wilnensium [sigilla]* (20 студзеня 1433 году); *Dowgyrd palatinus Vilnensis* (31 ліпеня 1433 году); *Довкгирдъ, виленскии воевода* (25 верасьня 1433 году); *пан Довъкгирд* (1433—1439 гады); *s[igillum] domini Dawgerdi*, *Давгирд*, *Dawgerd Vilnensis [palatini]… Dewgerd Oschmanensis capitanei* (27 лютага 1434 году); *Degerdt in Ossmiana tenutariis* (16 красавіка 1444 году); *Dawgerd* (15 верасьня 1434 году); *Dolgerth palatinus, Wylnenses* (7 лютага 1435 году); *Dewgerd Vilnensis palatinus* (9 чэрвеня 1435 году); *Dewgerd Wylnensis palatinus* (15 лютага 1436 году); *Ego Iohannes alias Dawgerd* (1 ліпеня 1437 году); *Dolgerdo capitaneo Vilnensi* (9 ліпеня 1437 году); *Dewgerd palatinus Wylnensis* (6 сьнежня 1437 году); *воеводе виленьскому пану Довкгирду* (сакавік 1440 году); *Dawgerd palatinus Vilnensis* (13 ліпеня 1440 году); *Довкгирдъ* (1440—1447 гады); *пан Довкгирдъ*, *Довкгирд Белевич*, *Довъкгирду да Дашку Еивильтовичомъ* (1440—1492 гады); *Dawgerd Wylnensi* (1441 год); *Долъкгиръд* (Супрасьлеўскі летапіс), *Daugierd Rodziewicz*, *Dalgerd* (паміж 1463 і 1467); *nobilibus… Jadowk Fedko Dagirdowicz* (18 ліпеня 1478 году); *Dawgyrd Rodziewicz* (29 траўня 1479 году); *[[Ганус (імя)|Hannus]] et Chwyedko Dagirdowiczi* (6 лютага 1481 году); *еgo Joannes Dagirdowicz* (5 сакавіка 1481 году); *ego Anna Dolgyrdowicz* (9 кастрычніка 1486 году); *на бояр [[Ваўкавыск|волковыиских]], на Довкгирда а на Янушка Пашковичов* (2 кастрычніка 1495 году); *Dowgierd* (Хроніка Быхаўца); *D-ni Erasmi Daugierdowicz* (XVI ст.); *dominorum Hanus et Chwyethko Dawgyerdowycz… Hanus Dawgyerdowycz* (10 траўня 1503 году); *pana Hannusza a pana Fedka Dagyrdowycza* (па 10 траўня 1503 году); *Andream Dowgerdowycz* (1 жніўня 1521 году); *Довкгорд… Довкгордовъ сын* (22 сакавіка 1525 году); *Янъ Довгердовичъ* (14 студзеня 1529 году); *Богдан Довкгиръдович* (16 жніўня 1530 году); *сын Станислава Долкгирдовича… Долкгирдовича* (23 лістапада 1536 году); *Thomko Dagyerdowycz… Naczko Dagyerdowycz… Yeraszmus Bogdanowycz Dogierd* (1552—1555 гады); *[[Леанард|Lenarth]] Dogierth* (26 сакавіка 1554 году); *Размусъ Довгердъ* (23 жніўня 1560 году); *пана Размуса Богдановича Довкгерда* (4 красавіка 1567 году); *Szadzibor Dowgird* (1 ліпеня 1569 году); *dworzanin nasz [[Леанард|Lenart]] Stanisławowicz Dawgierd* (5 жніўня 1569 году); *листъ отъ Еразмуса Довкерда* (3 траўня 1587 году); *Sczepan Pawlowicz Dowgierdowicz Miesczanin [[Коўна|Kowienski]]* (1587—1591 гады); *Долгерд, гетман* (Хроніка літоўская і жамойцкая); *pana Samuela Dowgierda… Dowgierd* (9 студзеня 1630 году); *pana Dolgierda… s panem Samuelem Dolgierdem… pana Samuela Dołgierda* (1641 год); *pani Maryny Dołgiertowny… pana Alexandra Dołgierda* (23 сакавіка 1651 году); *Томаш Долгартовичь* (1655 год); *jmp. Dołgierd, cześnik czernihowski*, *jejmp. Marianna Dołgierdówna Brzescka, czesznikowa pińska* (1673 год); *Ewy Dowgierdówny Pruszyńskiey* (26 жніўня 1689 году); *Ian Daugierd… Alexander Daugierd* (1697 год); *Frater Felicianus Daugierd* (каля 1700—1702 гадоў); *Kazimierzowi i Ewie Dowgierdównie Pruszyńskim* (22 сакавіка 1704 году); *Alexandra y Ioanny Dziakiewiczowny Dawgierdow… Alexandra Dawgierda* (11 ліпеня 1707 году); *Laurentius Dowgiert* (17 ліпеня 1707 году); *для п. Долъгерта* (1710 год); *Josephus Dougiert* (1713 год); *Ian Dawgiert Sędzia Kapturowy Lidzki* (1764 год); *Michał Dowgierd* (4 кастрычніка 1765 году); *panóm Dowgierdóm… pan Andrzey Dowgierd* (20 жніўня 1771 году); *Wincenty Dowgiert* (9 лютага 1791 году); *Franciscus Dowgird* (15 траўня 1796 году); *Krzysztof Daugird* (1803 год); *Jakub Dawgird* (1808 год); *Dawgiert* (1885—1889 гады); *Dowgierd* (1912 год).

## Носьбіты
* Даўгерд ( 1213) — літоўскі князь
* Ян Даўгерд ( каля 1443) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода віленскі; меў сына Андрэя
* Даўгерд ( па 1444) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста ашмянскі; меў сыноў Гануса і Фёдара (Хведзьку)
* Міхайла Даўгердавіч ( па 1432) — літоўскі баярын, які засьведчыў акт Другой Хрыстмэмэльскай умовы
* Даўгерд Бялевіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ў Жамойці ад вялікага князя Казімера
* Даўгерд Эйвілдавіч — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера зямлю каля Ліды
* Даўгерд Радзевіч — адзін з вотчыньнікаў Ваверкі (разам з братам Алехнам), які упамінаецца паміж 1463 і 1467 гадамі
* Даўгерд — літоўскі баярын, бацька Судзімонта і Дарохны, які ўпамінаецца ў 1525 годзе
* Прадслаў Даўгердавіч — жыжмарскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Багдан Даўгердавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1530 годзе
* Шадзібор Доўгерд — пасол на Люблінскі сойм (1569 год) ад Лідзкага павету
* Барбара Янаўна Даўгердовіч — расенская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1598 годзе
* Бэнэдыкт Доўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мечнік пінскі ў 1641—1650 гадох
* Аляксандар Доўгерд (Alexander Dolgiert) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, войскі жытомірскі; электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Міхала Карыбута Вішнявецкага ад Валынскага ваяводзтва
* Уладзіслаў Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі смаленскі ў 1682 годзе
* Уладзіслаў Даджбог Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стольнік смаленскі ў 1682 годзе
* Адам Доўгерд (Adam Dołgiert) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Ляшчынскага ад Берасьцейскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага
* Юзэф Доўгерд (Józef Dołgiert) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Ляшчынскага ад Берасьцейскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага
* Дамінік Доўгерд (Dominik Dołgiert) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Ляшчынскага ад Раўскага ваяводзтва
* Аўгустын Антоні Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік смаленскі ў 1730—1742 гадох
* Пётар Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падстолі смаленскі ў 1737 годзе
* Ян Даўгерд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стражнік старадубскі ў 1737 годзе
* Анёл Доўгерд (Доўгірд) (1776—1835) — філёзаф і пэдагог, сын амсьціслаўскага шляхціча Андрэй Доўгерда

У канцы XVIII ст. на гістарычнай Полаччыне адзначаўся шляхецкі род Доўгертаў.

Доўгерды (Dowgierd) і Доўгірды (Dowgird) гербу Лебедзь — літоўскія шляхецкія роды з Троцкага павету.

Доўгерды гербу Лебедзь зьменены — літоўскі шляхецкі род.

Доўгірд (Dowgird) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

Вёскі з назвай Даўгердзішкі існуюць на гістарычных Ашмяншчыне і Лідчыне.

## Глядзіце таксама
* Даўга
* Герд

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны