Троцкі замак

**Троцкі замак на высьпе** або **Новы замак** — помнік архітэктуры XIV—XV стагодзьдзяў у Троках, рэзыдэнцыя гаспадароў Вялікага Княства Літоўскага. Уваходзіў у лінію фартыфікацыяў Ліда — Наваградак — Крэва — Меднікі. Знаходзіцца ў паўночнай частцы места, на высьпе возера Гальвы. Твор гатычнай архітэктуры ВКЛ. Аб’ект Рэгістру культурных каштоўнасьцяў Летувы.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Будаваньне новага мураванага замка ў Троках вялося вялікім князем Вітаўтам у канцы XIV — першай палове XV стагодзьдзяў. Па Грунвальдзкай бітве (1410 год) замак страціў сваё вайсковае значэньне і пачаў выкарыстоўвацца як адна з рэзыдэнцыяў вялікіх князёў, месца ўрачыстых прыёмаў дыпляматаў. Тады ж сьцены замка аздобілі фрэскамі. Паміж 1413 і 1430 гадамі Ягайла наведваў замак 13 разоў. У 1430 годзе тут памёр Вітаўт. Пазьней замак неаднаразова перабудоўваўся і прыстасоўваўся да патрэбаў сваіх гаспадароў: за Жыгімонтам Аўгустам яго аднавілі як летнюю каралеўскую рэзыдэнцыю ў стылі рэнэсансу.

За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) у 1655 годзе замак зруйнавалі маскоўскія захопнікі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Трокі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, паскорыўся заняпад замка. У 1822 годзе мастак Вінцэнт Смакоўскі ў адной з заляў першага паверху знайшоў і замаляваў эскізы 12 фрагмэнтаў фрэсак, апублікаваныя ў 1841 годзе.

У 1904 годзе ў замку правялі першыя дасьледніцкія і кансэрвацыйныя працы.

### Найноўшы час

У 1929—1931 і 1936—1940 гадох дасьледаваньне замка і кансэрвацыя яго руінаў працягнуліся.

У 1955—1962 гадох улады Летувіскай ССР правялі маштабную рэканструкцыю замка, што выклікала незадавальненьне цэнтральнай савецкай прэсы. У 1962 годзе ўсярэдзіне замка адкрыўся музэй гісторыі Трокаў.

## Архітэктура
Займае цалкам ізаляваную водамі возера выспу. Мяркуецца, што будаваўся паводле ўзораў ордэнскай архітэктуры і пад уплывам замкаў Францыі і Нідэрляндаў. Увасобіў найлепшыя дасягненьні фартыфікацыі свайго часу: княскі палац ў выглядзе крыжацкага канвэнтгаўза зь вежай-бэргфрыдам умацоўваўся невялікай сьцяной-цьвінгерам пэрымэтрам і з боку галоўнага ўваходу прыкрываўся магутным прадзамчам ці форбургам з трыма мураванымі вежамі і арсэналам. Асноўны будаўнічы матэрыял — палявыя камяні. Верхнія часткі фасадаў, скляпеньні, аконныя і дзьвярныя праёмы выкладаюццы з цэглы.

Рэзыдэнцыйная частка ў пляне мае форму прастакутніка і атачаецца мурамі, асобныя праслы якіх умацоўваюцца контрфорсамі. У цэнтры дзядзінца — два 2-павярховыя прастакутныя ў пляне палацавыя карпусы, злучаныя драўлянымі галерэямі. Памяшканьні палаца аздабляліся паліхромным сьценапісам сьвецкага зьместу. Рэпрэзэнтацыйная заля з зоркавымі скляпеньнемі знаходзілася на другім ярусе правага корпуса і мела памеры 10 на 21 мэтар і вышыню 5,5 мэтра. Уваход у рэзыдэнцыю быў праз 6-ярусны данжон вышынёй каля 34 мэтраў, архітэктура якога падкрэсьлівала высокі палітычны статус уладальніка замка. Рэзыдэнцыйная частка аддзялялася ад форбургу ровам з вадой, цераз які перакідваўся мост.

Форбург у пляне мае форму трапэцыі. Ён атачацца выкладзенымі ў тэхніцы гатычнай муроўкі сьценамі з трыма 5-яруснымі вежамі, якія маюць у аснове квадрат, вышэй — круг. У вежах разьмяшчаліся гарматы. У паўднёва-заходнім муры месьціцца вежа-брама. Дзядзінец з заходняга і ўсходняга бакоў атачаецца казэматамі.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Troki. Трокі (T. Makoŭski, 1600).jpg|Т. Макоўскі, каля 1600 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (F. Smuglevič, 1785-86).jpg|Ф. Смуглевіч, 1785—1786 гг.
Trocki zamak. Троцкі замак (K. Tyzenhaus, 1803).jpg|К. Тызэнгаўз, 1803 г.
Troki. Трокі (K. Tyzenhauz, 1801-50).jpg|К. Тызэнгаўз, XIX ст.


Trocki zamak. Троцкі замак (J. Głowacki, 1822).jpg|Я. Главацкі, 1822 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Głowacki, 1822) (2).jpg|Я. Главацкі, 1822 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Głowacki, 1822) (3).jpg|Я. Главацкі, 1822 г.
Troki. Трокі (J. Głowacki, 1822).jpg|Я. Главацкі, 1822 г.


Troki. Трокі (V. Smakoŭski, 1822).jpg|В. Смакоўскі, 1822 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1827).jpg|1827 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Šołma, 1827).jpg|Я. Шолма, 1827 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1829).jpg|1829 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (K. Račynski, 1832-37).jpg|К. Рачынскі, 1832—1837 гг.
Trocki zamak. Троцкі замак (1835).jpg|1835 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1840).jpg|1840 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Aziambłoŭski, 1843).jpg|Ю. Азямблоўскі, 1843 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (C. Breslauer, 1845-51).jpg|Ц. Брэслаўэр, 1845—1851 гг.
Troki. Трокі (C. Breslauer, 1846).jpg|Ц. Брэслаўэр, 1846 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (XIX).jpg|XIX ст.
Trocki zamak. Троцкі замак (XIX) (2).jpg|XIX ст.


Trocki zamak. Троцкі замак (A. Römer, 1850-97).jpg|А. Ромэр, 1850—1897 гг.
Trocki zamak. Троцкі замак (M. Lisoŭski, XIX).jpg|М. Лісоўскі, XIX ст.
1853. Руіны замка на возеры Троцкім.jpg|В. Дмахоўскі, 1853 г.
1854. Замак у Троках.jpg|В. Дмахоўскі, 1854 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (S. Vorobiev, 1855).jpg|С. Вараб'ёў, 1855 г.
Gerson Ruins of the Trakai Castle.jpg|В. Герсан, 1855 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Cegliński, 1858).jpg|Ю. Цаглінскі, 1858 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Marszewski, 1866).jpg|Ю. Маршэўскі, 1866 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (V. Griaznov, 1867).jpg|В. Гразноў, 1867 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (V. Griaznov, XIX).jpg|В. Гразноў, XIX ст.
Trocki zamak. Троцкі замак (V. Griaznov, XIX) (2).jpg|В. Гразноў, XIX ст.
Trocki zamak. Троцкі замак (V. Griaznov, XIX) (3).jpg|В. Гразноў, XIX ст.


Trocki zamak. Троцкі замак (M. Andriolli, 1869).jpg|М. Андрыёлі, 1869 г.
Troki. Трокі (I. Trutnev, 1870).jpg|І. Трутнеў, 1870 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (N. Orda, 1875-77).jpg|Н. Орда, 1875—1877 гг.
Trocki zamak. Троцкі замак (N. Orda, 27.09.1875-77).jpg|Н. Орда, 1875—1877 гг.


Troki. Трокі (N. Orda, 1875-77).jpg|Н. Орда, 1875—1877 гг.
Trocki zamak. Троцкі замак (1882).jpg|1882 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Jadkoŭski, 1886).jpg|Ю. Ядкоўскі, 1886 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Myškoŭski, 1887).jpg|Ю. Мышкоўскі, 1887 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (I. Paziemski, 1892).jpg|І. Паземскі, 1892 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (G. Paul, 1917).jpg|Г. Паўль, 1917 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1918).jpg|1918 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Drazdovič, 1929).jpg|Я. Драздовіч, 1929 г.


### Гістарычныя здымкі

Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (A. Korzan, 1860).jpg|А. Корзан, 1860 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (S. Fleury, 1888).jpg|С. Флёры, 1888 г.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (M. Astankovič, 1890-99).jpg|М. Астанковіч, 1890-я гг.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1900).jpg|1900 г.


Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (S. Jarocki, 1900-02).jpg|С. Яроцкі, 1900—1902 гг.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1905).jpg|1905 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1908).jpg|1908 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1909).jpg|1909 г.


Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1910).jpg|1910 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1910).jpg|1910 г.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1911).jpg|1911 г.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1901-14).jpg|да 1915 г.


Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1901-14) (2).jpg|да 1915 г.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (1901-14) (3).jpg|да 1915 г.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (J. Bułhak, 1901-14).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Trocki zamak, Galva. Троцкі замак, Гальва (J. Bułhak, 1901-14) (2).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (1901-14).jpg|да 1915 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1901-14) (2).jpg|да 1915 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Bułhak, 1901-14).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (J. Bułhak, 1901-14) (2).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.


Trocki zamak. Троцкі замак (J. Bułhak, 1901-14) (3).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (1930) (10).jpg|1930 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (05.1937).jpg|травень 1937 г.
Trocki zamak. Троцкі замак (05.1937) (2).jpg|травень 1937 г.


### Сучасныя здымкі

Traku pilis by Augustas Didzgalvis.jpg|Агульны выгляд
Trakai-bridge.jpg|Мост да замка
Trakai - panoramio (7).jpg|Палац зь вежай-бэргфрыдам 
Trakai island castle 2015 03.jpg|Двор палаца


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Замкі-кастэлі
Катэгорыя:Канвэнтхаўзы
Катэгорыя:Замкі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Замкі Летувы
Катэгорыя:Гатычныя збудаваньні ВКЛ
Катэгорыя:Гатычныя збудаваньні Летувы
Катэгорыя:Трокі