Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!

**«Пралета́ры ўсіх краі́н, ядна́йцеся!»** () — адзін з самых вядомых камуністычных лёзунгаў. Упершыню быў выказаны Карлам Марксам і Фрыдрыхам Энгельсам у «Маніфэсьце камуністычнай партыі»:

Камуністы лічаць пагарджанай справай хаваць свае погляды й намеры. Яны адчынена заяўляюць, што іх мэты могуць быць дасягнутыя толькі шляхам гвалтоўнага зрыньваньня ўсяго існага грамадзкага ладу. Хай панавальныя клясы ўздрыгваюць перад Камуністычнай Рэвалюцыяй. Пралетарам няма чаго ў ёй губляць акрамя сваіх ланцугоў. Набудуць жа яны ўвесь сьвет.

ПРАЛЕТАРЫ ЎСІХ КРАІН, ЗЛУЧАЙЦЕСЯ!


У 1920 годзе Камуністычны Інтэрнацыянал выдаў для народаў Усходу такі лёзунг: «Пралетары ўсіх краін і прыгнечаныя народы, злучайцеся!». Па гэтым пытаньні Ў. І. Ленін заўважыў:

Вядома, з пункта гледжаньня «Камуністычнага Маніфэсту» гэта няслушна, але «Камуністычны Маніфэст» пісаўся пры цалкам іншых умовах, але з пункту гледжаньня цяперашняй палітыкі гэта дакладна.


Гэты варыянт лёзунгу не атрымаў шырокай вядомасьці, але ў наступным часта выкарыстоўваўся мааістамі.

## [[СССР]]

Надпіс «Пралетары ўсіх краін, злучайцеся!» прысутнічае на гербе СССР на мовах усіх саюзных рэспублік і на гербах рэспублік на мовах гэтых рэспублік і на расейскай мове. У 1923—36 надпіс на гербе СССР рабіўся 6 мовамі (па ліку саюзных рэспублік, якія ўтварылі ў 1922 Саюз ССР); са зьменай ліку саюзных рэспублік надпіс даваўся ў 1937—46 11 мовамі, у 1946—56 — 16-ю, з 1956 — 15 мовамі. Дзяржаўным гербам аўтаномнай рэспублікі Савецкага Саюзу зьяўляецца герб той саюзнай рэспублікі, у склад якой яна ўваходзіць, з даданьнем найменьня аўтаномнай рэспублікі на мовах дадзенай аўтаномнай саюзнай рэспублікі і на расейскай мове, надпіс на гербе «Пралетары ўсіх краін, злучайцеся!» даецца на мове аўтаномнай Рэспублікі.

Яшчэ ў 1923 годзе Цэнтральны Выканаўчы Камітэт СССР вызначыў галоўныя элемэнты дзяржаўных сымбаляў Савецкага Саюзу: сонца, серп і молат, дэвіз «Пралетары ўсіх краін, злучайцеся!».

## На іншых мовах
**Паўтлустым шрыфтам** вылучаныя тыя, што прысутнічалі ў розны час на гербе СССР.
* **[[Азэрбайджанская мова|Азэрбайджанская]]: Bütün ölkələrin proletarları, birləşin! (Бүтүн өлкәләрин пролетарлары, бирләшин!)**
* Ангельская:  На магіле Маркса на Хайгейцкіх могілках у Лёндане напісаны іншы, больш літаральны варыянт: Workers of all lands, unite!
* Арабская:  (трансьлітарацыя: *Yā ʿummāla l-ʿālam ittaḥidū!*)
* **[[Армянская мова|Армянская]]:  (лацінская трансьлітарацыя: ''Proletarner bolor erkrneri, miac‘'k‘!'')**
* **[[Беларуская мова|Беларуская]]: **
* Бенгальская: দুনিযার মজুর এক হও!
* Басьнійская: *Proleteri svih zemalja, ujedinite se!*
* Баўгарская: *Пролетарии от всички страни, съединявайте се!*
* Басконская: *Herrialde guztietako proletarioak, elkar zaitezte!*
* Вугорская: *Világ proletárjai, egyesüljetek!*
* Віетнамская: *Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!*
* Гіндзі: *दुनिया के मज़दूरों, एक हों!*
* Гішпанская: *¡Trabajadores del mundo, uníos!*, *¡Proletarios de todos los Países, uníos!*
* **[[Грузінская мова|Грузінская]]: პროლეტარებო ყველა ქვეყნისა, შეერთდით! (''P’rolet’arebo q’vela kveq’nisa, šeertdit!'')**
* Грэцкая: *Προλετάριοι όλου του κόσμου, ενωθείτε!*
* Дацкая: *Proletarer i alle lande, foren jer!*
* Іўрыт:  (транскрыпцыя: *Poaley kol ha-olam, hit’akhadu!*)
* Ідыш:  (транскрыпцыя: *Proletarier fun ale lender, faraynikte zich!*)
* Ісьляндзкая: *Verkamenn allra landa, sameinist!*
* Італьянская: *Lavoratori di tutto il mondo, unitevi!*, *Proletari di tutti i paesi, unitevi!*
* **[[Казаская мова|Казаская]]: ''Барлық елдердің пролетарлары, бірігіңдер!***
* *'Карэльская: *Kaikkien maiden proletaarit, liittykää yhteen!***
* [[Каталанская мова|Каталанская]]: ''Proletaris de tots els països, uniu-vos!''
* [[Кітайская мова|Кітайская]]: 
* [[Карэйская мова|Карэйская]]: 만국의 노동자들이여, 단결하라!!
* [[Курдзкая мова|Курдзкая]]: ''Kirêkaranî/karkerên dinya/cîhanê yekgirin/hevgirin!''
* **Кіргіская: *Бардык өлкөлөрдүн пролетарлары, бириккиле!***
* **Латыская: *Visu zemju proletārieši, savienojieties!***
* **Летувіская: *Visų šalių proletarai, vienykitės!!***
* [[Македонская мова|Македонская]]: Пролетери од сите земји обединете се!
* [[Марыйская мова|Марыйская]]: ''Чыла элласе пролетарий-влак ушныза''
* **Малдаўская: *Пролетарь дин тоате цэриле, униць-вэ!***
* [[Мангольская мова|Мангольская]]: Орон бүрийн пролетари нар нэгдэгтүн!''
* [[Нідэрляндзкая мова|Нідэрляндзкая]]: ''Proletariërs aller landen, verenigt U!''
* [[Пэрсыдзкая мова|Пэрсыдзкая]]:  (''Kārgarān-e jahān mottaḥed šavīd!'')
* [[Польская мова|Польская]]: ''Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!''
* [[Партугальская мова|Партугальская]]: ''Trabalhadores do mundo, uni-vos!''
* **Расейская: *Пролетарии всех стран, соединяйтесь!***
* [[Румынская мова|Румынская]]: ''Proletari din toate ţările, uniţi-vă!''
* [[Сэрбская мова|Сэрбская]]: **' (*Proleteri svih zemalja, ujedinite se!*)
* Славацкая: *Proletári všetkých krajín, spojte sa!*
* Славенская: *Proletarci vse dezel, zdruzite se!*
* **[[Таджыцкая мова|Таджыцкая]]: ''Пролетарҳои ҳамаи мамлакатҳо, як шавед!***
* [[Татарская мова|Татарская]]: *Барлык илләрнең пролетарийлары, берләшегез!* (*Barlıq illärneñ proletariları, berläşegez!*)
* [[Турэцкая мова|Турэцкая]]: *Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!*
* *'Туркмэнская: *Ähli ýurtlaryň proletarlary, birleşiň!* (*Әхли юртларың пролетарлары, бирлешиң!*)**
* **Украінская: *Пролетарі всіх країн, єднайтеся!***
* **Узбэцкая: *Butun dunyo proletarlari, birlashingiz!* (*Бутун дунё пролетарлари, бирлашингиз!*)**
* [[Фінская мова|Фінская]]: ''Kaikkien maiden työläiset, liittykää yhteen!''
* [[Француская мова|Француская]]: ''Prolétaires de tous les pays, unissez-vous!''
* [[Харвацкая мова|Харвацкая]]: ''Proleteri svih zemalja, ujedinite se!''
* [[Чэская мова|Чэская]]: ''Proletáři všech zemí, spojte se!''
* [[Швэдзкая мова|Швэдзкая]]: ''Arbetare i alla länder, förenen eder!'', ''Arbetare i alla länder förenen er!'' или ''Arbetare i alla länder, förena er!'', ''Proletärer i alla länder, förena er!''
* [[Эспэранта]]: ''Proletoj el ĉiuj landoj, unuiĝu!''
* **Эстонская: *Kõigi maade proletaarlased, ühinege!**'
* [[Якуцкая мова|Якуцкая]]: *Бүтүн дойдулар пролетарийдара, биир буолуң!''

## Глядзіце таксама
* Рот Фронт

## Крыніцы

Катэгорыя:Камунізм
Катэгорыя:Савецкія фразы
Катэгорыя:Нямецкія фразы
Катэгорыя:Палітычныя лёзунгі
Катэгорыя:Падзеі 1848 году