Ані Эрно

**Ані́ Эрно** (; 1 верасьня 1940, Лільбон, Нармандыя, Францыя) — француская пісьменьніца, прафэсарка літаратуры, фэміністка, ляўрэатка Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры 2022 году.

## Жыцьцяпіс
Дзявочае прозьвічша Дзюшэн. Дзяцінства правяла ў Нармандыі. Навучалася ва ўнівэрсытэце Руана, потым Бардо. На сёньняшні дзень Ані Эрно зьяўляецца жывой клясыкіняй, адной з самых папулярных ва ўнівэрсытэцкіх колах пісьменьніцай — ейныя тэксты аналізуюцца, дасьледуюцца, на ўсе ейныя раманы напісаныя і абароненыя сотні дысэртацыяў па сацыялёгіі, літаратуры і гендэрных дасьледаваньнях.

## Творчасьць
Асноўная частка твораў пісьменьніцы напісана на аснове аўтабіяграфічнага матэрыялу ў сацыялягічным стылі. Пад гэтым стылем варта разумець рэвізыю панятку аўтабіяграфіі, у якой інтымнае, прыватнае заўсёды ахоплівае і выкрывае сацыяльны кантэкст, сацыяльную гісторыю. У творах пісьменьніцы ўсюль бачыцца гэты аўтабіяграфічны ці сацыялягічны стыль: у раманах «Месца», «Сорам» у цэнтры паўстае тэма сацыяльнага росту ейных бацькоў, у рамане «Здранцьвелая жанчына» яна распавядае пра сваё замужжа, у раманах «Занятак» і «Простая жарсьць» яна піша пра свае каханьні, у рамане «Падзея» аўтарка раскрывае тэму спарону, які яна зрабіла ў маладосьці, калі спароны былі забароненыя ў Францыі. Два асобныя тэксты яна прысьвяціла сваёй маці — у рамане «Я так і ня выйшла з сваёй начы» аўтарка закранае праблему хваробы Альцгаймэра, на якую захварэла маці, а ў тэксьце «Кабета» апісала ейную сьмерць. Зрэшты, у рамане «Выкарыстаньне фота» А. Эрно распавяла пра тое, як яна перажыла рак грудзей. Падаецца, простая і цікавая цытата з раману «Гады» цудоўна рэзюмуе як усю творчасьць пісьменьніцы, так і асноўную прычыну, па якой яна піша: «Захаваць што-небудзь з тых часоў, якія мы пакінулі навечна».

У канцы 2021 году ў Вільні ў выдавецтве «Gudų Kultūros Draugija» зьявіўся пераклад рамана «Падзея» на беларускую мову. Зрэшты, раман «Падзея» быў экранізаваны францускай рэжысэркай Адрэ Дзіван і ўганараваны «Залатым львом» на 78-м Вэнэцыянскім кінафэстывалі ў верасьні 2021.

6 кастрычніка 2022 года атрымала Нобэлеўскую прэмію па літаратуры. Швэдзкая акадэмія прысудзіла ўзнагароду «за сьмеласьць і клінічную вастрыню, зь якімі яна раскрывае карані, адчужанасьць і калектыўныя абмежаваньні асабістай памяці».

## Бібліяграфія
* Les Armoires vides, Gallimard, 1974
* Ce qu’ils disent ou rien, Gallimard, 1977
* La Femme gelée, Gallimard, 1981
* La Place, Gallimard, 1983
* Une femme, Gallimard, 1988
* Passion simple, Gallimard, 1992
* Journal du dehors, Gallimard, 1993
* «Je ne suis pas sortie de ma nuit», Gallimard, 1997
* La Honte, Gallimard, 1997
* L'Événement, Gallimard, 2000
* La Vie extérieure, Gallimard, 2000
* Se Perdre, Gallimard, 2001
* L’Occupation, Gallimard, 2002
* L’Usage de la photo, Gallimard, 2005
* Les Années, Gallimard, 2008 (ISBN 9782070779222)
* L’Autre Fille, coll. «Les Affranchis», NiL Éditions, 2011
* L’Atelier noir, éditions des Busclats, 2011
* Retour à Yvetot, éditions du Mauconduit, 2013
* Regarde les lumières mon amour, Raconter la vie, Seuil, 2014
* Mémoire de fille, coll. Blanche, Gallimard, 2016, 160 p. (ISBN 9782070145973)
* Hôtel Casanova, coll. Folio 2 euros, mars 2020, 96 p. (ISBN 9782072884412*)*
* Le Jeune Homme, Gallimard, 5 mai 2022, 48 p.

## Беларускія пераклады
Паасобныя творы на беларускую пераклаў Уладзіслаў Гарбацкі.

* Падзея / Ані Эрно [прадмова і пераклад: Уладзіслаў Гарбацкі]. — Вільня: Таварыства беларускай культуры ў Летуве, 2021. — ISBN 978-9955-578-22-2

## Крыніцы

Катэгорыя:Франкамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 1 верасьня
Катэгорыя:Францускія літаратаркі
Катэгорыя:Францускія фэміністкі
Катэгорыя:Фэміністкі
Катэгорыя:Асобы Нармандыі