Аляксей Эверт

**Аляксей Ермалаевіч Э́верт** (, Масква — ) — расейскі вайсковец.

## Жыцьцяпіс
### Першая сусьветная вайна
У сакавіку-красавіку 1916 году кіраваў няўдалымі дзеяньнямі Заходняга фронту пры спробе прарваць нямецкую лінію абароны ля возера Нарач падчас сакавіцкага наступу 1916 году.

Францускі прафэсар-славіст Жуль Легра (1866-1939), які прыбыў у Расейскую імпэрыю ў лютым 1916 году па заданьню аддзела службы вайсковай прапаганды пры другім аддзеле генштабу Міністэрства абароны Францыі, у сваіх мэмуарах нэгатыўна ацэньваў дзеяньні Эверта:

Паводле дырэктывы расейскай Стаўкі Вярхоўнага Галоўнакамандуючага ад 24 красавіка 1916 году, Эверт павінен быў забясьпечыць наступ на ўчастку даручанага яму Заходняга фронту. Аднак, у парушэньне дырэктывы і пры папушчальніцтве Вярхоўнага галоўнакамандуючага Мікалая II, пасьля пачатку Брусілаўскага прарыву на суседнім Паўднёва-Заходнім фронце, неаднаразова пераносіў тэрміны наступу і ў выніку абмежаваўся Баранавіцкай апэрацыяй, у выніку якой страты расейскай арміі склалі 80 000 чалавек супраць 13 000 чалавек страт праціўніка, зь якіх 4 000 — палонныя.

Галоўнакамандуючы Паўднёва-Заходнім фронтам генэрал Аляксей Брусілаў даў наступныя ацэнкі дзеяньням Эверта.

Аналягічныя ацэнкі маюцца ў энцыкляпэдычных крыніцах.

Пры плянаваньні кампаніі 1917 году, Эверт прапанаваў нанесьці ўдар на Віленскім напрамку сіламі 46 дывізій. Рашуча выступіў супраць пляну кампаніі 1917 распрацаванага генэраламі Гурко і Лукомскім. Па новым пляне генэрала Аляксеева на арміі фронту ўскладзена задача нанясеньня дапаможнага ўдару сіламі 10-й арміі.

### Лютаўская рэвалюцыя
Калі 2 сакавіка 1917 генэрал М. В. Аляксееў прапанаваў галоўнакамандуючым франтамі зьвярнуцца да імпэратара Мікалая II з «вернаподданскай просьбай» аб адрачэньні, Эверт адказаў, што сваё заключэньне дасьць толькі пасьля таго, як выкажуцца генэралы Рузскі і Брусілаў. Даведаўшыся іх адказы, Эверт накіраваў Мікалаю II тэлеграму, у якой, спасылаючыся на тое, што на армію «ў сучасным яе складзе ... разьлічваць нельга», пісаў, што «не знаходзячы іншага зыходу, бязьмежна адданыя Вашай Вялікасьці вернападданыя моліць Ваша Вялікасьць, у імя выратаваньня Радзімы і Дынастыі, прыняць рашэньне ..., як адзіна мабыць здольнае спыніць рэвалюцыю і выратаваць Расею ад жахаў анархіі».

Паводле ўспамінаў Шыхлінскага, пасьля Лютаўскай рэвалюцыі ў Менск прыбыў сябра Дзяржаўнай Думы Шчэпкін, якога даслаў новы ваенны міністар Гучкоў. Шчэпкін прапанаваў генэралу Эверту падаць у адстаўку. Эверт гэта выканаў, і на яго месца быў прызначаны генэрал Гурко. 1 сакавіка 1917 Эверт быў зьняты з пасады галоўнакамандуючага фронтам, 22 траўня звольнены ад службы з мундзірам і пэнсіяй.

### Апошнія гады. Сьмерць
У 1918 г. быў арыштаваны ВЧК, што сталася крыніцай чутак аб ягоным расстрэле (гл., напрыклад, успаміны Друцкага-Сакалінскага). Знаходзіўся ў вязьніцы ў Мажайску. Па адной з вэрсій, быў вызвалены і апошнія гады жыцьця правёў у Смаленску і Вярэі, займаўся бортніцтвам і памёр 10 траўня 1926 году.

Аднак верагодней, згодна з успамінамі Н. І. Эверт, быў забіты канваірамі пры этапаваньні ў Маскву на шляху зь вязьніцы на вакзал у г. Мажайску. Пахаваны там сама, на Ўсьпенскіх (Нікольскіх) могілках.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія генэралы