3 сьнежня

## Падзеі
* 1557 — у Эдынбургу падпісаная «Кангрэгацыя Бога», дакумэнт, які паклаў пачатак рэфармацыі ў Шатляндыі і стварэньню прасьвітэрыянскай царквы
* 1564 — Іван Жахлівы перасяліўся з Масквы ў Аляксандраўскую слабаду
* 1586 — у Англію з Амэрыкі ўпершыню завезеная бульба
* 1621 — Галілео Галілей вынайшаў тэлескоп
* 1775 — упершыню падняты амэрыканскі сьцяг
* 1800 — францускі генэрал Маро разьбіў аўстрыйцаў у бітве каля Гагэнліндэна (Баварыя)
* 1810 — Англія заваявала ў французаў Маўрыкій
* 1818 — Ілінойс стаў адным з штатаў ЗША
* 1828 — прэзыдэнцкія выбары ў ЗША, на якіх перамогу атрымаў Эндру Джэксан
* 1892 — у Канадзе створаны дэпартамэнт гандлю і камэрцыі
* 1906 — заснаваны італьянскі футбольны клюб «Тарына»
* 1912 — Баўгарыя, Грэцыя, Сэрбія і Чарнагорыя падпісалі перамір’е з Турцыяй, скончылася Першая балканская вайна
* 1918 — Рада і Ўрад Беларускай Народнай Рэспублікі пакінулі Менск
** заснаваная «Заграбская біржа тавараў і каштоўнасьцяў»
* 1921 — у Менску створаная Беларуская кантора Дзяржбанку РСФСР (з 1991 — Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь)
* 1955 — пры ЮНЭСКО прынятае рашэньне аб заснаваньні Міжнароднай Агенцыі па атамнай энэргетыцы (МАГАТЭ)
* 1965 — у Вялікабрытаніі выходзіць альбом Rubber Soul гурта The Beatles, які, як лічаць, паклаў пачатак карэнным зьменам у музыцы лівэрпульскай чацьвёркі
* 1966 — ля Крамлёўскай сьцяны былі пахаваныя астанкі Невядомага салдата
* 1967 — першая ў сьвеце апэрацыя па перасадцы сэрца чалавеку
* 1971 — пачалася трэцяя вайна паміж Індыяй і Пакістанам
* 1984 — у выніку ўцечкі мэтылізацыянату на заводзе пэстыцыдаў у Бхопале (Індыя) загінулі болей за 3800 чалавек, і сотні тысяч пацярпелі
* 1986 — прэзыдэнт ЗША Рональд Рэйган абнародаваў першы бюджэт, які перавышаў трыльён даляраў
* 1997 — падпісаная Атаўская канвэнцыя
* 1999 — расейскія войскі ўзялі трэці па велічыні горад Чачні Аргун
* 2006 — на прэзыдэнцкіх выбарах у Вэнэсуэле перамог Уга Чавэс

## Нараджэньні
* 1358 — Бэдрэдзін, атаманскі тэоляг і містык
* 1368 — Карл VI Шалёны, кароль Францыі
* 1596 — Мікола Амаці, італьянскі скрыпічны майстра, настаўнік Гварнэры і Страдывары
* 1690 — Эрнст Ёган Бірон, курляндзкі шляхціч, граф, фаварыт імпэратрыцы Аны Іаанаўны
* 1722 — Рыгор Скаварада, расейскі і ўкраінскі філёзаф, паэт, пэдагог
* 1830 — Мікалай Обручаў, расейкі генэрал, стваральнік таварыства «Зямля і воля», начальнік расейскага Галоўнага штабу
* 1857 — Джозэф Конрад, брытанскі пісьменьнік польскага паходжаньня
* 1895 — Ана Фройд, аўстрыйскі псыхааналітык
* 1907 — Рыгор Крушына, беларускі паэт
* 1924 — Джон Бэкус, амэрыканскі навуковец, адзін з стваральнікаў мовы праграмаваньня *[[FORTRAN]]*
* 1930 — Жан-Люк Гадар, францускі кінарэжысэр, актор, сцэнарыст і прадусар
* 1934 — Віктар Гарбатка, савецкі касманаўт
* 1948 — Озі Осбарн, брытанска-амэрыканскі рок-сьпявак
* 1956 — Ірына Шуміліна, беларуская піяністка
* 1960 — Ігар Ларыёнаў, савецкі і расейскі хакеіст
* 1966 — Людміла Канановіч, дзяржаўная дзяячка Беларусі
* 1987 — Юры Лядаў, беларускі біятляніст

## Сьмерці
* 1552 — Францыск Ксаверы, гішпанскі місіянэр у Японіі і Індыі, каталіцкі сьвяты
* 1789 — Клод Жозэф Вэрнэ, францускі пэйзажыст-марыніст
* 1823 — Джавані Батыста Бэльцоні, вядомы італьянскі падарожнік
* 1888 — Карл Цайс, заснавальнік фабрыкі аптычных прыбораў
* 1892 — Афанасі Фет, расейскі паэт
* 1894 — Робэрт Льюіс Стывэнсан, ангельскі пісьменьнік і паэт
* 1919 — П’ер Агюст Рэнуар, францускі мастак
* 1941 — Павал Філонаў, расейскі мастак, тэарэтык мастацтва, паэт
* 1948 — Вера Кляйнміхель, расейская эмігрантка-мэмуарыстка, апошняя ўладальніца пружанскае сядзібы
* 1949 — Павал Бажоў, аўтар уральскіх казак
* 1956 — Аляксандар Радчанка, савецкі дызайнэр, графік, фотамастак, мастак тэатра і кіно
* 1958 — Сяргей Сяргееў-Цэнскі, пісьменьнік, падарожнік
* 1973 — Міхаіл Блейман, кінадраматург, тэарэтык кіно
* 1978 — Іван Кавалерыдзэ, украінскі рэжысэр і сцэнарыст
* 1984 — Павал Кутахаў, галоўны маршал авіяцыі, двойчы Герой Савецкага Саюзу
* 1995 — Аляксандар Кайданоўскі, актор («Крах инженера Гарина», «Свой среди чужих, чужой среди своих», «Сталкер»)
* 2000 — Гвэндалін Брукс, амэрыканская паэтка
* 2001 — Хуан-Хасэ Арэола, мэксыканскі пісьменьнік і актор
* 2003 — Дульсэ Чакон, гішпанская пісьменьніца
* 2004 — Аляксандар Дашкаў, опэрны сьпявак (бас), саліст Рыскага тэатру опэры і балету
* 2022 — Вітаўт Кіпель, беларуска-амэрыканскі грамадзкі дзяяч і публіцыст

## Памятныя даты
* Міжнародны дзень інвалідаў

## Вонкавыя спасылкі