А1 (тэлекам-правайдэр)

**Унітарнае прадпрыемства «А1»** (А1, да 2019 — velcom) — прыватны правайдэр тэлекамунікацыйных, інфармацыйна-камунікацыйна тэхналягічных (ІКТ) і кантэнт-паслуг у Беларусі, другі паводле колькасьці абанэнтаў апэратар сотавай сувязі ў Беларусі. Прадастаўляе паслугі сувязі стандарту GSM 900/1800, UMTS (WCDMA/HSDPA/HSUPA/HSPA+) і 4G (празь сетку beCloud), паслугі доступу ў інтэрнэт па стандартах ADSL, Ethernet і GPON, паслугі лічбавага тэлебачаньня IPTV пад брэндам VOKA.

## Гісторыя

У ліпені 1998 году адбылося заснаваньне сумеснага беларуска-кіпрскага таварыства з абмежаванай адказнасьцю «Мабільная лічбавая сувязь», што атрымала дазвол на праектаваньне, будаўніцтва і выкарыстаньне агульнакраёвай сеткі сотавай сувязі стандарту GSM-900, а таксама на наданьне паслугаў сувязі стандарту GSM. Кампанія пачала ажыцьцяўляць камэрцыйную дзейнасьць па прадстаўленьні паслуг і тавараў мабільнай сувязі 16 красавіка 1999 году і стала першым сотавым апэратарам стандарту GSM у Беларусі (першы сотавы апэратар — NMT-апэратар «БелСел»).

Да старту камэрцыйнай эксплюатацыі былі запушчаныя 10 базавых станцыяў (9 у Менску, 1 — у Арэшніках па дарозе на Нацыянальны аэрапорт «Менск»). Да лета 2000 году да сеткі А1 былі падключаныя ўсе абласныя гарады Беларусі. Мабільная сувязь зьявілася на трасе Менск — Берасьце — Ворша і ў найбліжэйшых населеных пунктах. З 23 красавіка 2007 году мабільная сувязь А1 стала даступная ўсяму гарадзкому насельніцтву Беларусі.

З 15 сакавіка 2001 году абанэнты А1 атрымалі магчымасьць адпраўляць і прымаць SMS, у чэрвені 2005 году — MMS. 2 чэрвеня 2003 году апэратар запусьціў паслугу GPRS. У сьнежні 2005 году ў трох абласьцёх Беларусі стала даступная тэхналёгія EDGE.

19 траўня 2004 году стаў першым сотавым апэратарам, што займеў беларускамоўную вэрсію сайту.

30 сакавіка 2006 году кампанія А1 першай у Беларусі распачала тэставую эксплюатацыю сувязі трэцяга пакаленьня. 3G-сетка была разгорнута за 27 дзён. Камэрцыйны запуск сеткі 3G у Менску і Гомлі адбыўся 17 сакавіка 2010 г. У лютым 2016 А1 першым у Беларусі запусьціў 3G-сетку ў дыяпазоне 900 МГц, а ў траўні 2019 палепшыў прапускную здольнасьць 3G-сеткі, першым аснасьціўшы базавыя станцыі чацьвертай апорнай радыёчастатой у дыяпазоне 2100 МГц.

У лістападзе 2007 году кампанія ўвайшла ў склад A1 Group у выніку набыцьця спачатку 70% (лістапад 2007 г.), а потым астатніх 30% (кастрычнік 2010 году) акцыяў. З чэрвеня 2019 абанэнты A1 могуць карыстацца інтэрнэтам па дамашняй цане ў сетках апэратараў A1 Group. У траўні 2008 году кампанія правяла рэбрэндынг, зьмяніўшы лагатып і назву на УП «Вэлком».

У траўні 2009 году кампанія падпісала эксклюзіўны дагавор з ТАА СП «БелСел» аб прадстаўленьні паслуг шырокапалоснага доступу ў інтэрнэт на аснове тэхналёгіі CDMA2000 (EV-DO Rev.A). Паслугі прадастаўляліся да траўня 2013 году. За 2013 году выручка «Вэлкому» вырасла на 27 % да 4,399 трлн рублёў (462,5 млн даляраў). У 2014 годзе запушчанае лічбавае тэлебачаньне VOKA, распачатае будаўніцтва ўласнага дата-цэнтру кампаніі, адкрытая афіцыйная інтэрнэт-крама. У траўні 2020 году кампанія пашырыла каналы он-лайн-продажаў і адчыніла першую віртуальную краму. 

Да 2017 году А1 ператвараецца ў буйнога гульца на рынку фіксаванай сувязі Беларусі шляхам набыцьця шэрагу інтэрнэт-правайдэраў. У гэтым жа годзе кампанія А1 стала першым мабільным апэратарам у сьвеце, які запусьціў у камэрцыйную эксплюатацыю цалкам віртуальнае ядро мабільнай сеткі. У 2017 годзе А1 атрымаў дазвол на камэрцыйны запуск першай у Беларусі вузкапалоснай сеткі NB-IoT, прызначанай для «інтэрнэту рэчаў». На 2019 год гэта тэхналёгія запушчаная ў Менску і ва ўсіх абласных гарадах Беларусі.

У красавіку 2018 году абанэнтам А1 сталі даступныя званкі па Wi-Fi з выкарыстаньнем тэхналёгіі VoWiFi (Voice over Wi-Fi, альбо Wi-Fi Calling). У сьнежьні 2019 году А1 першым у краіне ўкараніў тэхналёгію VoLTE (Voice over LTE). Улетку 2018 года А1 у партнэрстве з ЗАТ «Банк Рашэньне» і міжнароднай плацежнай сыстэмай Visa запусьціў віртуальную картку з кэшбэкам A1 banking для аплаты шырокага спэктра паслуг. У лістападзе 2020 года А1 і Visa падпісалі пагадьненьне аб стратэгічным партнэрстве з мэтай развіцьця лічбавых фінансавых сэрвісаў у краіне, а таксама пашырэньня фінансавых паслуг дастасунку А1 banking.

21 сакавіка 2019 году А1 пачаў прадастаўляць паслугі перадачы зьвестак па тэхналёгіі 4G. Да канца 2019 году 4G-сетка стала даступна абанэнтам А1 ва ўсіх буйных гарадах у дыяпазоне радыёчастасьцяў 1800 МГц. У сьнежні 2019 году кампанія абьвясьціла аб стратэгічным партнэрстве з інфраструктурным апэратарам beCloud па разьвіцьці мабільнай сувязі стандарту 4G у Беларусі, якое разьлічана на 3 гады. Каб 4G-сетка ў частотным дыяпазоне 800 МГц стала даступная ў сельскай мясцовасьці, у 2020 годзе А1 прадаставіла сваю інфраструктуру пад базавыя станцыі, а таксама тарнспартную сетку на аснове гібрыдных, радыёрэлейных і оптвалаконных ліній сувязі. Дзякуючы гэтаму з жніўня 2020 года па сакавік 2022 года зона пакрыцьця сеткі 4G у Гомельскай вобласьці пашырылася да 96,4 %, у Магілёўскай вобласьці да 81 % , у Менскай вобласьці да 89 %, у Віцебскай вобласьці да 75 %, у Берасьцейскай вобласьці да 67%. У лістападзе 2022 кампанія А1 пачала выкарыстоўваць новы частотны дыяпазон 2600 МГц на каля 1,5 тыс. базавых станцый LTE інфраструктурнага апэратара beCloud.

8 красавіка 2019 году кампанія аб’явіла аб пачатку рэбрэндынгу. У пераходны пэрыяд да жніўня ў камунікацыях выкарыстоўваўся дуал-брэнд «velcom | A1». З 12 жніўня — адзіны брэнд А1.

У красавіку 2019 году A1 забясьпечыў бясплатны доступ у інтэрнэт па тэхналёгіі Wi-Fi у 18 электрацягніках Беларускай чыгункі. У красавіку 2019 апэратар запусьціў першую GSM-сетку на тэрыторыі Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка. У чэрвені 2019 году апэратар запусьціў 38 новых базавых станцый уздоўж чыгуначных шляхоў для паляпшэньня якасьці мабільнай сувязі ў цягніках.

З красавіка па травень 2019 году А1 забясьпечыў мабільнай сувязьзю ўсе тунэлі Маскоўскай і Аўтазаводзкай ліній Менскага мэтрапалітэну, у лістападзе 2020 года сувязь стала даступная на Зялёналускай лініі. На сьнежань 2024 года кампанія А1 забясьпечыла мабільную сувязь на станцыях трэцяй лініі Менскага мэтрапалітэна .

12 жніўня 2019 году кампанія першай у Беларусі запусьціла віртуальныя eSIM-карткі, а ў лістападзе 2019 дала магчымасьць перайсьці на eSIM он-лайн у асабістым кабінеце. У 2021 годзе зьявілася магчымасьць стаць абанэнтам кампаніі дыстанцыйна праз рэгістрацыю eSIM-карты ў мабільным дастасунку «Мой А1», у тым ліку праз перанос нумара зь іншых сетак.

У жніўні А1 прадставіў першы смартфон пад уласнай гандлёвай маркай — А1 Альфа, у ліпені 2020 года стартавалі продажы «А1 Альфа 20+».

12 лістапада 2019 пры ўдзеле А1 была падпісана сумесная беларуска-аўстрыйская дэклярацыя па ўмацаваньні супрацоўніцтва ў сфэры сувязі, ІКТ і разьвіцьця тэхналёгіі 5G. Кампанія падала заяўку на выдзяленьне радыёчастотнага спэктра, які задавальняе патрабаваньням міжнародных стандартаў, а таксама вядзе распрацоўку архітэктуры сеткі 5G. 22 траўня 2020 года А1 у тэставым рэжыме запусьціла ў эксплуатацыю першую ў Беларусі сетку 5G SA (Standalone), створаную на аснове аўтаномнай архэтэктуры.  25 траўня 2020 года ў гэтай сеткі быў зьдзейсьнены першы ў Беларусі і СНД званок па тэхналёгіі VoNR.

12 траўня 2021 году кампанія А1 другой у краіне пачала рэалізоўваць SIM-карты для самарэгэстрацыі ў крамах сетак-партнэраў.

У чэрвені 2023 года кампанія А1 першай у краіне запусьціла другую апорную частату ў дыяпазоне 900 МГц. Гэта дало магчымасць амаль у 2 разы павысіць ёмістасць існуючай 3G-сеткі ў межах зоны пакрыцьця другой апорнай у Менскай, Віцебскай і Магілёўскай абласьцях . На канец 2024 году ў рамках пашырэньня пакрыцьця UMTS-900 адмыслоўцы А1 увялі ў эксплуатацыю 1057 сот, якія працуюць на частаце 900 МГц .

У красавіку 2024 года кампанія А1 забясьпечыла сувязь 4G у менскім метро (на ўсіх існуючых станцыях і ў перагонах паміж імі). Праект рэалізаваны ў партнэрстве з інфраструктурным апэратарам beCloud .

## Уладальнікі і кіраўніцтва
Да студзеня 2005 году 69,9% акцыяў А1 належала кіпрскай кампаніі Samauwi Brothers Telecom (SB Telecom Ltd.), 30% — ЗАТ «Белтэхэкспарт», 0,1% — РУП «Белтэлекам». У студзені 2005 г. у лік трымальнікаў акцый кампаніі ўвайшла дзяржава: яна атрымала 30,9%, за SB Telecom засталося 49%, ЗАТ «Белтэхэкспарт» — 20%, «Белтэлекам» — 0,1%.

У жніўні 2007 году кіпрская кампанія SB Telecom выкупіла 100% акцыяў прадпрыемства за $556 млн.

У пачатку кастрычніка 2007 г. аўстрыйская кампанія A1 Telekom Austria Group падпісала дагавор аб куплі 70% акцыяў SB Telecom, а ў кастрычніку 2010 году — астатніх 30% акцыяў.

Генэральным дырэктарам кампаніі  год зьяўляецца Гельмут Дуз.

## Дзейнасьць

### Мабільная сувязь
Кампанія А1 прадастаўляе паслугі сувязі стандартаў GSM 900/1800, UMTS (WCDMA/HSDPA/HSUPA/HSPA+), 4G на тэрыторыі Беларусі.

Абанэнтам апэратара даступныя базавыя паслугі (галасавая сувязь, перадача зьвестак, SMS, MMS, галасавая пошта й інш.), а таксама дадатковыя сэрвісы (роўмінг, паслугі для бізнэсу і забаўляльныя паслугі).

#### Нумары абанэнтаў
* +375 **29 1** xx xx xx, +375 **29 3** xx xx xx, +375 **29 6** xx xx xx, +375 **29 9** xx xx xx
* +375 **44 4** xx xx xx, +375 **44 5** xx xx xx, +375 **44 7** xx xx xx

У сувязі з уводам у Рэспубліцы Беларусь паслугі па міграцыі нумароў нумары абанэнтаў могуць прымаць значэньні: +375 **25** xxx xx xx, +375 **29** xxx xx xx, +375 **33** xxx xx xx.

### Фіксаваная сувязь
Кампанія пачала будаўніцтва ўласнай аптавалаконнай сеткі для кліентаў — юрыдычных асобаў у верасьні 2014 году.

У 2016—2018 гадах А1 правёў шэраг зьдзелак па набыцьці беларускіх інтэрнэт-правайдэраў — «Атлант Тэлекам» (Менск), «Айчына плюс» (Менск), «Белінфанэт» (Менск), «Гарант» (Гомель і Віцебск), «Ранак Мэдыя» (Сьветлагорск), а таксама большасьці прыватных і некаторых карпаратыўных абанэнтаў інтэрнэт-правайдэра «Дзелавая сетка» (Менск).

У цяперашні час А1 прадастаўляе паслугі доступу ў інтэрнэт па стандартах GPON, Ethernet, ADSL ва ўсіх абласных цэнтрах Беларусі, а таксама ў Бабруйску, Жлобіне, Добрушы, Рэчыцы, Сьветлагорску, Наваполацаку.

На 30 верасьня 2024 г. абанэнцкая база сеткі фіксаванай сувязі ад А1 складала каля 945,9 тыс. карыстальнікаў. Большасьць інтэрнэт-тарыфаў апэратару зьяўляюцца комплекснымі, то бок маюць на ўвазе адначасовае атрыманьне і паслугі лічбавага тэлебачаньня пад брэндам VOKA.

### Відэасэрвіс VOKA

Відэасэрвіс ад А1 прадастаўляецца пад брэндам VOKA. Для кліентаў фіксаванага інтэрнэту А1 сэрвіс працуе па тэхналёгіі IPTV і прадастаўляе 142 каналаў (у тым ліку 60 у HD-якасьці). У сетках іншых апэратараў мабільнай і фіксаванай сувязі паслуга прадстаўляецца па тэхналёгіі OTT і ўключае ў сябе больш за 130 тэлеканалаў (у тым ліку 60 у HD-якасьці). VOKA падтрымлівае розныя інтэрактыўныя функцыі: паўза, перамотка і архіў тэлеперадач, а таксама магчымасьць працягнуць прагляд на іншай прыладзе. Для ўсіх карыстальнікаў сэрвісу даступныя фільмы, мультфільмы і сэрыялы он-лайн-кінатэатраў «Амедиатека», START, more.tv, Premier, viju, а таксама кантэнт студый Disney, Warner, Marvel, Fox. Сэрвіс даступны для мабільных прыладаў на Android і iOS, для SmartTV на Tizen, WebOS, Android TV, праз прыстаўкі Redbox Mini, Xiaomi Mi Box 3, Apple TV (праз AirPlay). На кампутарах карыстацца відэасэрвісам можна праз праграму VOKA для Windows або праз вэб-вэрсію.

У 2018 годзе ў сэрвісу VOKA пачаў зьяўляцца эксклюзіўны кантэнт уласнай вытворчасьці: разьдзел VOKA local з аглядамі, дакумэнтальнымі фільмамі, міні-рэаліці і ТВ-шоу; разьдзел “Спорт” з трансьляцыямі матчаў з удзелам беларускіх клюбаў і зборных; live-траньсляцыі канцэртаў, музычных фэстываляў, кібэрспартыўных турніраў, канфэрэнцый і форумаў. Таксама для карыстальнікаў даступны разьдзел “CINEVOKA”, у якім разьмяшчаюцца вядомыя фільмы, мультфільмы, сэрыялы ў прафэсыйнай агучцы на беларускай мове . Некаторыя зь іх былі эксклюзіўна перакладзеныя і агучыныя па замове відэасэрвісу.

28 студзеня 2019 г. у відэасэрвісе VOKA зьявілася самая вялікая ў краіне бібліятэка кантэнту ў ультравысокай разьдзяляльнасьці Ultra High-Definition (4K) .

#### VOKA Smartfilm
Пачынаючы з 2010 года кампанія А1 пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь штогод праводзіць фэстываль мабільнага кіно. З 2016 года фэстываль набыў міжнародны статус. З кожным годам колькасьць работ і геаграфія ўдзельнікаў павялічваецца. У 2020 годзе прайшоў дзевяты Міжнародны фэстываль мабільнага кіно VOKA Smartfilm, у конкурснай праграме якога было прадстаўлена 356 караткамэтражных фільмаў з 75 краін сьвету.

### Кібэрспорт
У лютым 2020 году пры садзейнічаньні кампаніі А1 было створана і зарэгістравана Рэспубліканскае грамадскае аб'яднаньне «Беларуская фэдэрацыя камп'ютэрнага спорту».17 красавіка 2020 году зарэгістравана Беларуская асацыяцыя камп'ютэрнага спорту (БАКС) . Членамі БАКС з'яўляюцца А1, відэасэрвіс VOKA і Беларуская фэдэрацыя камп'ютэрнага спорту. Асацыяцыя створана для развіцця і папулярызацыі камп'ютэрнага спорту ў Беларусі, развіцьця і падтрымькі прафесійных гульцоў, трэнераў і судзьдзяў, правядзеньня спаборьніцтваў і разьвіцьця міжнародных кантактаў.

4 траўня 2020 года ў тэставай сеткі 5G SA кампаніі А1 прайшоў першы кібэрспартыўны матч па мабільным он-лайн-гульням. Падчас тэставаньня хуткасьць перадачы зьвестак склала 1,2 Гбіт / с, а ping - 10 мілісэкунд.

### Дата-цэнтар і ІКТ-паслугі
У верасьні 2017 г. у Менску А1 запусьціў адзін з найбуйнейшых у Беларусі цэнтраў апрацоўкі зьвестак (ЦАЗ). Чатыры модулі ЦАЗ разьлічаныя на 800 сэрвэрных стоек і маюць уласнае аптычнае колца з прапускной здольнасьцю 1 Тбіт/сек. Па стане на чэрьвень 2018 году запушчаны ў эксплюатацыю 1-ы модуль на 200 сэрвэрных стоек.

Дата-цэнтар А1 мае міжнародны сэртыфікат Uptime Institute (UI) па ўзроўні адмоваўстойлівасьці Tier III у катэгорыях Design і Facility, таксама сэртыфікат PCI DSS, які пацьвярджае забесьпячэньне бясьпекі інфраструктуры кліентаў і абарону зьвестак аплатных карт.   

У сакавіку 2019 года дата-цэнтр атрымаў атэстат адпавэднасьці нацыянальным патрабаваньням па абароне інфармацыі. У жніўні 2019 года дата-цэнтр А1 падцьвердзіў адпаведнасьць стандарту ISO 27001, у траўні 2020 года — дзяржаўнаму стандарту Рэспублікі Беларусь ISO / IEC 27001-2016. У верасьні 2020 года кампанія атрымала ліцэнзію на выкананьне работ і аказаньне паслуг у галіне забеспячэньня інфармацыйнай бясьпекі крытычна важных аб'ектаў інфарматызацыі (КВАІ) . У кастрычніку 2020 года кампанія A1 атрымала статус плацінавага партнэра «Лабараторыі Касперскага».

У цяперашні час дата-цэнтр прадастаўляе наступныя паслугі: арэнда воблачных рашэньняў (IaaS, прыватныя воблакі, «Воблака-62»), размяшчэньне сэрвэрнага і сеткавага абсталяваньня (Colocation, HaaS), сэрвісы і рашэньне ІКТ (Baas, Veeam Cloud Connect, DraaS, комплексная тэхнічная падтрымка Oracle і інш.), IT-кансалтынг, аддалены офіс, а таксама карыстаньне праграмнымі прадуктамі Microsoft на ўмовах падпіські.

З 1 красавіка 2021 году Унітарнае прадпрыэмства «А1» перадало правы і абавязькі па шэрагу дамоваў аказаньня ІКТ-паслуг новай кампаніі «А1 ІКТ сэрвісы». ТАА «А1 ІКТ сэрвісы» працуе пад брэндам А1 і зарэгістравана ў якасьці рэзідэнта Парку высокіх тэхналогій.

### Сонечная электрастанцыя
Улетку 2016 году паблізу Брагіна (Гомельская вобласьць) А1 запусьціў сонечную электрастанцыю, якая складаецца з 85 тысячаў сонечных панэляў. Станцыя пабудавана на тэрыторыі, якая пацярпела ад катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і таму мала прыдатная для вядзеньня сельскай гаспадаркі. Для злучэньня паміж сабой усіх сонечных модуляў кампанія А1 праклала каля 800 км кабэльных ліній.

У кастрычніку 2017 г. у Любанскім раёне Менскай вобласьці А1 запусьціў першую ў Беларусі базавую станцыю сувязі, якая працуе на сонечнай энэргіі.

## Бяспека й крытыка
Аўстрыйскіх інвэстараў з 2007 году абвінавачвалі ў прыхільнасьці да «апошняга дыктатара Эўропы» дзеля пасьпяховага бізнэсу. Масавыя акцыі пратэсту пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2010 году, у прыватнасьці Плошча 2010, былі жорстка здушаны, але пазьней высьветлілася, што ўлады шпіёнілі за пратэстоўцамі, выкарыстоўваючы зьвесткі іх мабільных тэлефонаў. «A1» заўсёды падкрэсьлівала, што не перадавала актыўна аніякія зьвесткі кліентаў: «У адрозьненьне ад большасьці іншых краінаў любы доступ да асабістых зьвестак і зьвестак выклікаў ажыцьцяўляецца без рашэньня суда й без удзелу апэратара мабільнай сеткі», – тлумачыў апэратар у той час.

У ліпені 2016 году праваабарончая арганізацыя «Міжнародная амністыя»  абвінаваціла «A1 Беларусь» у датычнасьці да сачэньня за беларускімі грамадзянамі. Паводле справаздачы праваабаронцаў, кампанія прадастаўляе ўладам практычна неабмежаваны доступ да размоваў сваіх кліентаў і іх зьвестак. «A1 Telekom Austria Group» адрэагавала на абвінавачваньні, у сваім адказе спаслаўшыся на тое, што яна ўсяго толькі выконвае заканадаўства краіны.

Са слоў сына жонкі Мікалая Статкевіча, напярэдадні сьвяткаваньня 100-годзьдзя БНР у сакавіку 2017 году аператарам былі заблякаваныя смартфоны беларускага палітыка Мікалая Статкевіча й былі перададзены ягоныя паролі ад Facebook і Viber.

23 жніўня 2020 году падчас мітынгу ў Менску ва ўсіх апэратараў мабільнай сувязі ўзніклі праблемы з інтэрнэтам. Паводле паведамленьня А1, гэта было зроблена згодна з патрабаваньнем дзяржаўных ворганаў для забеспячэньня нацыянальнай бясьпекі. У гэты ж дзень прадастаўленьне паслугі перадачы зьвестак было адноўлена ў поўным аб’ёме. 26 жніўня кампанія загадзя папярэдзіла абанэнтаў аб падобных праблемах. Веерныя адключэньні інтэрнэту працягваліся й у наступныя месяцы. У справаздачы беларускай праваабарончай арганізацыі «Human Constanta» спыненьне працы было прыраўнена да парушэньня правоў чалавека, бо гэта фактычна *«разгон мірнай дэманстрацыі, толькі анлайн»*.

21 верасьня 2020 Асацыяцыя эўрапейскіх тэлекамунікацыйных апэратараў сувязі (ETNO) выступіла з заявай па сытуацыі з адключэньнем інтэрнэту ў Беларусі. У ім ёсьць і публічная пазыцыя A1 Telekom Austria Group: «А1 ў Беларусі ня можа прадастаўляць паслугі сувязі без доступу да манапалізаванага дзяржавай знешняга каналу - галасавая сувязь і перадача зьвестак як на нацыянальным, так і міжнародным узроўнях знаходзяцца пад кантролем ўпаўнаважаных дзяржаўных органаў».

У кастрычніку 2020  Міжнародная кааліцыя #KeepItOn апублікавала адкрыты ліст з заклікам да беларускіх пастаўшчыкоў тэлэкам-паслуг процідзейнічаць адключэньню інтэрнэту. У адказе ад кампаніі А1 гаворыцца: «Абмежаваньне доступу да інтэрнэт-паслугаў не ляжыць ні ў плоскасьці інтэрэсаў кампаніі, ні яе кліентаў. Аднак, як і ў любой краіне, у якой працуе A1 Telekom Austria Group, кампанія абавязаная выконваць мясцовыя заканадаўчыя і нарматыўныя патрабаваньні. У выпадку невыкананьня такіх патрабаваньняў наступствы ад іх рэалізацыі могуць насіць значна больш маштабны характар».

Вераніка Цапкала, якая шмат гадоў працавала ў «velcom» у аддзелах продажаў і карпаратыўных кліентаў, ў кастрычніку 2020 году сказала: *«Я не лічу правільным, што кампанія з [[Эўрапейскі Зьвяз|ЭЗ]] так відавочна падтрымлівае [[Аляксандар Лукашэнка|Лукашэнку]] й яго недэмакратычныя каштоўнасьці. Па-іншаму нельга назваць яе паводзіны, калі яна адключае мабільны Інтэрнэт кожную нядзелю. Што робіць А1, каб дыстанцыявацца ад гэтага крывавага [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму]]?»*

У чэрвені 2021 году прапагандыст Дзяніс Мельянцоў агучыў пагрозу нацыяналізаваць тэлекамунікацыйнага апэратара, які належыць аўстрыйскім інвэстарам, у адказ на ўвядзеньне Эўрапейскім Зьвязам санкцыяў.

## Статыстыка
На 30 верасня 2024 году паслугамі мабільнай сувязі кампаніі карысталіся 4,959 млн абанэнтаў. Колькасьць карыстальнікаў, у якіх падключаны паслугі фіксаванага інтэрнэта і ТБ, склала 945,9 тыс. Доля кампаніі на рынку мабільнай сувязі склала 41,6%.

Мабільнай сувязьзю 2G ахоплена 97,7% тэрыторыі краіны, на якой пражывае 99,9% насельніцтва (100% гарадзкіх жыхароў). 3G даступна на 97,1% тэрыторыі краіны. Паводле стану на чэрвень 2010 году ў сетцы А1 працавала 3301 базавая станцыя і 28754 прыёмаперадатчыкі ў 1360 населеных пунктах краіны, а таксама 8 камутатараў: 3 у Менску і па аднаму ў кожным абласным цэнтры.

Кліенты кампаніі могуць карыстацца паслугай міжнароднага роўмінгу ў 191 краіне сьвету ў сетках 382 апэратараў. Унітарнае прадпрыемства «А1» мае ўласную сетку цэнтраў цыфравых паслуг, якая складаецца больш з 80 офісаў. Дылерская сетка налічвае больш за 500 салёнаў па ўсёй краіне.

Выручка кампаніі (паводле зьвестак міжнароднай фінансавай справаздачнасьці) па выніках за 3 квартал 2024 г. склала 322,3 млн эўра, паказчык EBITDA (прыбытак да выліку выдаткаў па працэнтах, выплаты падаткаў і амартызацыйных адлічэньняў) — 122,5 млн эўра.

За 2021 год сума выручкі склала 419,6 млн еўра, EBITDA — 180,5 млн еўра.

## Карпаратыўная сацыяльная адказнасьць
У сьпісе прыярытэтных напрамкаў карпаратыўнай сацыяльнай адказнасьці кампаніі — дапамога дзецям, садзейнічаньне захаваньню нацыянальных каштоўнасьцей і экалёгія .

### Дапамога дзецям
Падтрымкай людзей з аўтызмам А1 займаецца з 2015 г. У 2016 г. па ініцыятыве МДГА «Дзеці. Аўтызм. Бацькі» і кампаніі А1 на базе Студыі Пушкаровай быў створаны Сямейны інклюзіў-тэатар «і», якому кампанія аказвае фінансавую і інфармацыйную падтрымку ў якасьці генэральнага партнэра. З 2016 г. А1 прымае ўдзел у штогадовай міжнароднай акцыі Light It Up Blue 2 красавіка, накіраванай на падтрымку людзей з аўтызмам.

У 2015-2019 гг. кампанія штогод ладзіла дабрачынныя акцыі #velcombegom. Мэта праекта — аказаньне дапамогі дзіцячым медыцынскім установам, прасоўваньне здаровага ладу жыцьця і папулярызацыі бегу. За час правядзеньня бенефіцыярам акцыі (розныя дзіцячыя медыцынскія ўстановы) было пералічына больш за 700 000 беларускіх рублёў фінансавай дапамогі. У 2018 г. акцыя «Бягучыя гарады» #velcombegom стала пераможцам Міжнароднага конкурсу камунікацыйных праектаў Eventiada IPRA Golden World Awards 2018 у намінацыі «За лепшы праект у сферы здаровага ладу жыцьця».

З 2016 па 2020 гады капманія А1 рэалізоўвала праект «Я бачу!» сумесна зь Беларускім дзіцячым фондам пры падтрымцы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Мэта праекту — дапамога ў своечасовай дыягностыцы і выяўленьне раньніх парушэньняў зроку ў дзяцей школьнага веку, якія пражываюць у сельскай мясцовасьці. За 4 гады 35 лекараў-афтальмолагаў наведалі 693 школы ў Магілёўскай, Гомельскай, Берасьцейская і Віцебскай вобласцях і правялі дыягностыку зроку ў 51 474 школьнікаў. Да фіналу праекта пры ўдзеле прадстаўнікоў творчага аб'яднаньня «Сучасны комікс» быў падрыхтаваны і выпушчаны зборнік коміксаў «Я бачу!» .

У верасьні 2019 г. А1 стаў генэральным партнэрам футбольнай школы «Юніёр». Супрацоўніцтва складацца зь некалькіх напрамкаў па разьвіцьці дзіцяча-юнацкага спорту, уключаючы распрацоўку брэнду «А1 Юніёр» і закупку новай экіпіроўцы для гульцоў клюбу.

23 чэрвеня 2020 года кампанія А1 запусьціла дабрачынную спартыўную он-лайн-акцыю «100 гадзін з А1». Па выніках акцыі А1 аказала фінансавую падтрымку Рэспубліканскаму кьлінічнаму цэнтру паліятыўнай медыцынскай дапамогі дзецям. 1 чэрвеня 2021 года стартаваў другі сэзон «100 гадзін з А1», зьвязаны з тэмай экалогіі. Па вынікам акцыі А1 перачысліла 50 000 рублеў Міжнароднай грамадскай арганізацыі «SOS-Дзіцячыя вёскі». На выдзеленыя сродкі ў SOS-Дзіцячай вёсцы Магілёў усталявалі 300 сонечных панэляў і паветравую цеплавую помпу, на тэрыторыі SOS-Дзіцячай вёскі Бараўляны высаджана алэя з імяннымі дрэвамі актыўных удзельнікаў акцыі.

20 жніўня 2023 года кампанія А1 на стадыёне "Дынама" ў Менску правяла спартыўна-музычны дабрачынны фэстываль "У адным рытме з А1". Дзякуючы ўдзельнікам розных спартыўных актыўнасцей па выніках мерапрыемства кампанія А1 аказала спонсарскую дапамогу Рэспубліканскаму цэнтру рэабілітацыі дзяцей-інвалідаў на набыццё высокатэхналагічнага інавацыйнага дыягнастычнага абсталявання .

### Падтрымка беларускай мовы і культуры
А1 падтрымлівае ініцыятывы, накіраваныя на павышэньне цікавасьці да беларускай нацыянальнай спадчыны, традыцый, гісторыі, культуры і мастацтва.

У 2015 годзе кампанія А1 распачала сацыяльна арыентаваны і адукацыйны праект «Чытаем па-беларуску», а ў 2016 ініцыятыва ахапіла школы па ўсёй Беларусі. Перад вучнямі пачатковых клясаў выступалі Ўладзімер Ліпскі, Юры Жыгамонт, Раіса Баравікова, Тацяна Сівец, Андрусь Такінданг, Аліна Талай і іншыя. У 2017-2018 навучэнцам 7-8 класаў з усёй Беларусі прапанавалася запісаць відэа, на якім яны чытаюць адзін з твораў беларускай літаратуры. На прапанову арганізатараў праекту адгукнуліся таксама прадстаўнікі амбасадаў Швэцыі, Кыргыстану, Славаччыны, Чэхіі і Фінляндыі, яны прачыталі на відэа творы беларускіх аўтараў у падтрымку ўдзельнікаў конкурсу.

З 2016 па 2019 сумесна з «Кінаконг» кампанія праводзіла праект «Беларускія ўікэнды». За гэты час былі перакладзены і агучаны па-беларуску больш за 20 карцін. Фільмы праекта былі паказаны ў больш за 60 кінатэатрах краіны, а сеансы наведалі больш за 50 тысяч гледачоў.

У 2018-2019 гг. кампанія А1 правяла сацыяльна-адукацыйны праект velcom YOUTH для старшакляснікаў з камунікацыяй на беларускай мове. У праекце прынялі ўдзел больш за 800 старшакласнікаў з 230 навучальных устаноў па ўсёй краіне.

З 2019 года кампанія А1 праводьзіць праект «Першыя», у якім школьнікі з усёй Беларусі прэзентуюць ідэі на тэмы тэхналогій, культуры, экалогіі, інклюзіі, урбаністыкі. Для ўдзельнікаў таксама прадугледжана спэцыяльная адукацыйная праграма. Штогод фіналістам конкурсу даецца магчымасць падрыхтаваць свае ідэі для прэзэнтацыі шырокай аўдыторыі разам з ментарамі.

У 2019-2020 гадах А1 выступіў генэральным партнэрам 100-га сэзона Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы. Дзякуючы партнэрству арганізавана бясплатная прамая трансляцыя знакавых спектакляў тэатра на відэасэрвісе VOKA, такіх як «Радзіва „Прудок“», «Дзве душы», «Людзі на балоце», «Паўлінка» і іншыя .

28 сьнежьня 2019 года А1 выступіў генэральным партьнёрам Венскага балю ў Палацы Незалежнасьці. Па выніках мерапрыемства кампанія аказала фінансавую дапамогу грамадскаму аб'яднаньню «SOS-Дзіцячыя вёські Беларусь».

З кастрычьніка 2019 года кампанія А1 сумесна з Цэнтрам беларуска-яўрэйскай культурнай спадчыны і Музеем гісторыі Віцебскага народнага мастацкага вучылішча  рэалізуе праект #UNOVIS100  у гонар 100-годзьдзя мастацкага аб'яднаньня УНОВІС. 15 лютага 2020 года ў Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі адкрылася першая ў краіне выстава мастака-супрэматыста Лазара Хідэкеля «Нас зразумеюць праз 100 гадоў».

21 лютага кампанія А1 прадставіла новы праект, у рамках якога ў некаторых гарадах страны з’явіліся наборы інтэрактыўныя арт-інсталяцыі. З мая па снежань 2020 года скульптуры-літары, якія ўяўляюць сабой вулічную мэбля і разам утвараюць слова «мова», устаноўлены ў Гомелі, Брэсце, Магілёве, Віцебску і Гродне . Праект рэалізаваны А1 сумесна з ініцыятывай «Веліч роднай мовы».

### Экалёгія
У чэрвені-ліпені 2020 года прайшоў конкурс «Энергія сонца для Зялёных школ», экалягічны праект кампаніі А1 у партьнёрстьве з Міністэрствам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь, Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь і Праграмай Развіцьця ААН у Беларусі . Па яго выніках былі абраныя 7 «Зялёных школ» - па адной у кожнай вобласьці Беларусі і ў Менску . Да сьнежьня 2020 года кампанія завяршыла ўстаноўку сонечных панэляў у навучальных установах, якія перамаглі ў конкурсе .

У  2021 годзе А1 у адпаведнасці з прынцыпамі ўстойлівага экалёгічнага, сацыяльнага і карпаратыўнага кіравання (ESG) запусціла маштабную ініцыятыву для дасягнення вугляроднай нейтральнасці: укараніла тэхналогіі натуральнага ахаладжэння абсталявання базавых станцый і мадэрнізавала электрасілкавальныя ўстаноўкі на тэхналагічных аб'ектах.

16 красавіка 2021 года запушчаны праект «А1гарод», у рамках якога на даху галаўнога офіса А1 ў Менску з'явілася экалаёгічная прастора - агарод. Кампанія рэалізуе канцэпцыю «зялёнага офіса», мінімізуе выкарыстаньне паперы, укараняе электронны дакумэнтаабарот і вядьзе раздьзельны збор і сартаваньне смецця.

У 2022 годзе ва ўсіх крамах А1 арганізавана ўласная сістэма збору электроннага абсталяваньня для наступнай перадачы на ​​бясьпечную ўтылізацыю, што дазваляе глябальна скарачаць узьдзеяньне на навакольнае асяродьдзе.

У траўні 2024 года А1 выпусціў першы экалагічны комікс для дьзяцей і падлеткаў. Адукацыйная сэрыя гісторый распавядае пра тое, як кожны можа паклапаціцца пра навакольнае асяроддьзе . У кастрычніку 2024 года была прэзэнтавана новая частка экалагічнага коміксу - «Эва і Сева. Па той бок экрана» .

У лістападьзе 2024 года А1 прыняў удзел у дабрачыннай акцыі, мэтай якой з'яўлялася аднаўленьне лясных участкаў, якія пацярпелі ад стыхійнага ўрагану. Супрацоўнікі кампаніі высадьзілі больш за пяць тысяч дрэў, каб дапамагчы лясам Калінкавіцкага раёна хутчэй аднавіцца .

### Лічбавая пісьменнасць
У кастрычніку 2020 года кампанія А1 запусьціла валаньцёрські праект #яонлайн. Мэта праекта - дапамагчы навучыць людьзей, якія хочуць стаць свабоднымі карыстальнікамі мабільнага інтэрнэту .

У 2021 годзе ў партнэрстве з ЮНФПА запусцілі адукацыйную праграму для павышэння лічбавай граматнасці людзей старэйшага ўзросту. У чэрвені 2021 года выпушчаны #яонлайн — он-лайн-даведнік па мабільных тэхналогіях. З ліпеня па верасень ва ўсіх рэгіёнах Беларусі прайшло #яонлайн-навучанне для валанцёраў у афлайн і он-лайн фармаце. У 2022 годзе распрацавана і запушчана новая праграма з метадычнымі рэкамэндацыямі для навучаньня, у тым ліку і людьзей з інваліднасьцю.

У лістападьзе 2024 года А1 запусціў агульнанацыянальную інфармацыйную кампанію #Падумайце5секунд. Мэта праекта - інфармаваньне і павышэньне дасведчанасьці вялікай колькасьці людьзей аб праблемах махлярства, метадах абароны сваіх дадзеных і бяспекі ў інтэрнэце . З моманту запуску кампаніі А1 #Падумайце 5 секунд ужо больш за 1000 удьзельнікаў, уключаючы сацыяльных работнікаў, «сярэбраных» валанцёраў і людьзей старэйшага ўзросту, паспяхова прайшлі он-лайн-навучаньне як пазьбегнуць махлярства пры выкарыстаньні смартфона .

## Праца А1 у перыяд пандэміі COVID-19
У сакавіку 2020 года кампанія А1 запусьціла ініцыятыву #оставайсяонлайн з мэтай падтрымькі сваіх абанэнтаў і насельніцтва ва ўмовах распаўсюджваньня COVID-19 .

З пачатку пандэміі кампанія аказала фінансавую дапамогу некалькім бальніцам, таксама забясьпечыла мэдыкаў смартфонамі і бясплатнай рабочай мабільнай сувязьзю. Кампаніяй запушчаны USSD-нумар і кароткі нумар для дабрачынных ахьвяраваньняў на карысьць мэдыцынськіх работнікаў, зробьлены бясплатнымі званькі на гарачую лінію Міністэрства аховы здароўя па пытаньнях каранавіруснай інфекцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт кампаніі
* A1 Telekom Austria Group

Катэгорыя:Апэратары мабільнай сувязі Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі