open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
NBC

**Нацыяна́льная шырокавяшча́льная кампа́нія**,  (, )&nbsp;— амэрыканская тэлевізійная сетка са штаб-кватэрай, якая знаходзіцца ў хмарачосе GE Building у Ракфэлераўскім цэнтры ў Нью-Ёрку, і з дадатковымі асноўнымі офісамі ў Бэрбанку (штат Каліфорнія) і Чыкага. Тэлекампанію часта завуць «паўлінам» з-за яе стылізаванага лягатыпу, створанага першапачаткова для каляровых тэлеперадач.

Створаная ў 1926 годзе «Радыёкарпарацыяй Амэрыкі» (Radio Corporation of America, RCA), *NBC* стала першай буйной радыёвяшчальнай сеткай у Злучаных Штатах. У 1986 годзе General Electric выкупіў *NBC* за $ 6,4 млрд у *RCA*. *General Electric* валодаў *RCA* і *NBC* да 1990 году, пасьля чаго быў вымушаны іх прадаць у выніку антыманапольных абвінавачваньняў. Сетка ў наш час зьяўляецца часткай мэдыякампаніі NBC Universal, падразьдзяленьня *General Electric*, якая 1 сьнежня 2009 году набыла астатнія 20% акцыяў *NBC Universal*, у кампаніі Vivendi. 3 сьнежня 2009 году кампанія *Comcast* абвясьціла пра куплю 51% акцыяў *NBC Universal*.

*NBC* даступная ў прыблізна 112 мільёнах хатніх гаспадарках, — 98,6% гаспадарках, якія маюць тэлевізары. *NBC* мае 10 станцыяў, якія належаць і кіруюцца ёю, і каля 200 філіялаў у ЗША.

## Крыніцы

## Глядзіце таксама
* Must See TV

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны вэб-сайт

Катэгорыя:Тэлекампаніі ЗША
Катэгорыя:Тэлеканалы ЗША
Катэгорыя:Тэлеканалы на ангельскай мове
Крагулі

**Кра́гулі** (, , ) — вёска ў раёне Ж’яр над Гронам Банскабыстрыцкага краю Славаччыны, разьмешчаная ў цэнтральнай частцы Крэмніцкіх гораў. Вядомая як «геаграфічны цэнтар Эўропы».

## Геаграфія
Вёска знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Крэмніцкіх гораў на вышыні 872 м н. у. м., за 3 км на паўночны ўсход ад Крэмніцы. Ля вёскі, за 2,4 км на паўночны захад у бок Крэмніцкіх Баняў, знаходзіцца меркаваны геаграфічны цэнтар Эўропы.

## Гісторыя
Вёска ўзьнікла падчас нямецкай калянізацыі, першыя згадкі пра яе адносяцца да 1331 року, калі ў дакумэнтах згаданы жыхар Бляўфус («блакітная нага»), праўдападобны заснавальнік паселішча. Сама вёска ўпершыню сустракаецца ў летапісах толькі ў 1442—1443 роках, а ейныя жыхары займаліся  і працавалі ў крэмніцкіх шахтах.

Амаль да канца XVIII стагодзьдзя адносілася да парафіі Пяргаў (цяпер Крэмніцкія Бані). У 1788 тут была пастаўленая капліца і заведзеная . Асобная парафія ўтварылася ў 1806 року, калі быў высьвячаны касьцёл сьв. Яна Непамуцкага. Будынак сучаснай школы пастаўлены ў 1881 року, аднак падобная інстытуцыя дзейнічала ўжо з 1788.

У 1944—1945 роках мноства карпацкіх немцаў зьехалі перад надыходам Савецкай арміі. Камуністычная ўлада ў 1948 року перайменавала паселішча ў Крагулі і насяліла яго славакамі.

Частка жыхароў дагэтуль пражывае ў драўляных хатах і абрабляе высакагорныя палі і лугі. Тут добра расьце чорны авёс і «бляўфускі мак», які цэніцца на крэмніцкім рынку сваёй якасьцю.

## Насельніцтва

У Крагулях найбольшая ў Славаччыне адносная колькасьць нямецкіх жыхароў. Паводле вынікаў перапісу 2001 року 35 са 144 жыхароў назваліся карпацкімі немцамі. У выніку кіраўніцтва муніцыпалітэту прыняло нямецкую мову другой афіцыйнай дадаткова да славацкай. Такім чынам, Крагулі — адзіная вёска ў Славаччыне, якая выкарыстоўвае дзьве афіцыйныя мовы.

### Нацыянальны склад

## Інфраструктура
Дзейнічаюць касьцёл, могілкі, футбольнае поле, кароўнік, аўчарня, 3 пад’ёмнікі, крама, адміністрацыя, пажарная станцыя, карчма, 2 аўтобусныя прыпынкі і паштовае аддзяленьне.

## Турыстычная інфармацыя
Выгадныя ўмовы для заняткаў зімовымі і летнімі відамі спорту вызначылі прымяненьне вёскі як спартовага цэнтры. Над Крагулямі пабудаваны лыжны курорт, а ў самой вёсцы знаходзіцца турыстычная база «Цэнтар Эўропы Крагулі» і гатэль «Бляўфус». На Крагульскай гары пачынаецца спускавая траса «».

## Транспарт

У вёску вядуць дарогі з Крэмніцы (паварот з трасы II/578, якая ідзе да курорту Скалкі) і з Крэмніцкіх Баняў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Вёскі Банскабыстрыцкага краю
Катэгорыя:Ж’яр над Гронам (раён)
Катэгорыя:Гарналыжныя курорты Славаччыны
Катэгорыя:Погранье
Магамэд Мунір

**Магамэд эль-Мунір Абдусалям** (нарадзіўся 8 красавіка 1992 году, Трыпалі, Лібія) — лібійскі футбаліст, абаронца і паўабаронца бялградзкага «Партызану» і нацыянальнай зборнай Лібіі.

## Клубная кар’ера
### «Ягодзіна»
Улетку 2011 году перайшоў зь лібійскага «Аль-Ітыгаду» ў клюб сэрбскай Супэрлігі «Ягодзіна». Дэбютаваў за «Ягодзіну» 26 кастрычніка 2011 году, выйшаўшы ў стартавым складзе ў матчы 1/8 фіналу Кубка Сэрбіі супраць клюбу «Явар», дзе каманда Магамэда атрымала паразу ў сэрыі пэнальці. Дэбют у Супэрлізе адбыўся 17 сакавіка 2012 году ў матчы 19 туру супраць дзейнага чэмпіёну клюбу «Партызан».

21 красавіка 2012 году абаронца ўразіў мясцовыя СМІ і асабліва заўзятараў клюбу, калі адгуляў 35 хвілінаў матчу 23-га тура Супэрлігі супраць «Борчы» зь пераломам нагі. Мунір атрымаў пералом на 10-й хвіліне, аднак працягнуў гуляць, і толькі ў перапынку матчу паведаміў аб траўме і быў заменены. Гэты быў толькі другі матч у лізе, калі ён выйшаў у стартавым складзе, таму не хацеў страціць шанец паказаць свае здольнасьці, і, нягледзячы на ​​боль, ён зрабіў усё магчымае, каб гуляць далей. Нягледзячы на ​​сумнеўнае стаўленьне з пункту гледжаньня здароўя, нацыянальная прэса і прыхільнікі «Ягодзіны» не маглі не ўхваліць самаадданасьць абаронцы.

У пачатку кастрычніка 2012 году, перад ад’ездам у зборную, падоўжыў свой кантракт зь «Ягодзінай» да 2015 году. 8 траўня 2013 году ён адгуляў ключавую ролю ў перамозе 1:0 над «Вайводзінай» у фінале Кубка Сэрбіі 2013 году.

У пачатку сэзону 2013—2014 гадоў, Мунір гуляў супраць «Рубіну» ў Лізе Эўропы. 4 лістапада 2013 году стала вядома аб цікавасьці да Муніра з боку «Асасуны», аднак падчас зімовага перапынку 2013—2014 гадоў ён пакінуў Сэрбію і вярнуўся ў свой былы клюб «Аль-Ітыгад». 28 жніўня 2014 году ён зноў падпісаў кантракт зь «Ягодзінай», аднак на полі так і не зьявіўся.

### «Дынама»
30 красавіка 2015 году ў якасьці вольнага агента падпісаў кантракт зь менскім «Дынама» да канца 2016 году. У студзені 2017 году перайшоў у бялградзкі «Партызан».

## Міжнародная кар’ера
З 2012 году выклікаецца ў нацыянальную зборную Лібіі, разам зь якой прымаў удзел у Кубку афрыканскіх нацыяў 2012 году.

## Дасягненьні
«**Ягодзіна**»:
* Уладальнік Кубка Сэрбіі: 2013

«**Дынама Менск**»:
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2016

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на Soccerway 
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* Статыстыка на National Football Teams 

Катэгорыя:Лібійскія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты зборнай Лібіі
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Аль-Ітыгад» Трыпалі
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ягодзіна»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Менск
Грыгорыюс IV (папа рымскі)

**Грыгорыюс IV** (); каля 795 — 25 студзеня, 844 году) — папа рымскі з кастрычніка 827 году па 25 студзеня 844 году. Ягоны пантыфікат адметны спробамі папства ўмешвацца ў сваркі паміж імпэратарам Людовікам Пабожным і ягоных сыноў. Грыгорыюс стаў сьведкам распаду імпэрыі Каралінгаў у 843 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

* Грыгорыюс IV. Catholic Encyclopedia
Ян I (папа рымскі)

**Ян I** (; 470 — 18 траўня, 526 году) — папа рымскі з 13 жніўня 523 году па 18 траўня 526 году. Паходзіў зь Сіены. Ян быў недагодны каралю остготаў Тэадорыху, таму атрымаў ад таго даручэньне дабіцца ў Канстантынопалі палёгкі для арыянаў прыдунайскіх краінаў. Не дабіўся посьпеху ў гэтай місіі, і быў кінуты Тэадорыхам у турму, дзе і памёр праз колькі месяцаў. Зьяўляецца першым папам, як вядома, які наведаў Канстантынопаль падчас свайго пантыфікату.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ян I. Catholic Encyclopedia
Гаўранак

**Га́ўранак** () — археалягічная мясцовасьць над плацінай Ліптаўскай Мары, а таксама музэй пад адкрытым небам. Знаходзіцца за 2 км на поўдзень ад вёскі Бобраўнік у раёне Ліптаўскі Мікулаш. Ляжыць на ўсходнім падножжы гары Улажыска (741,7 м). Тут знаходзяцца помнікі латэнскага пэрыяду і верхняга сярэднявечча.

## Мінуўшчына
Тут было адкрытае кельцкае ўмацаванае паселішча  з друідзкаю сьвятынаю I стагодзьдзя да н. э. Знойдзены ахвярнік, каменныя дарогі з калёнамі, а таксама кельцкія імітацыі антычных манэтаў. У XII—XV стагодзьдзях тут існавала славянскае паселішча, паўстаў сярэднявечны фэўдальны драўляны палацык, акружаны частаколам з ровам і з жылой вежаю. Пазьней быў пабудаваны мураваны касьцёл.

З 1967 року комплекс збудаваньняў (умацаваньні з каменнымі мурамі, драўлянымі частаколамі і ўваходнай брамаю, а таксама зрубавы палац), ахвярнік, прылады й інструмэнты занесены ў сьпіс гісторыка-культурнай спадчыны Славаччыны. Тут дзейнічае археалягічны музэй.

Да мясцовасьці можна трапіць аўтобусамі па чырвоным турыстычным маршруце зь вёскі Бобраўнік альбо зь вёскі Влахі.

## Вонкавыя спасылкі

* Liptovské múzeum v Ružomberku

Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты ў Славаччыне
Катэгорыя:Музэі Славаччыны
Катэгорыя:Ліптаўскі Мікулаш (раён)
Катэгорыя:Культурныя помнікі Славаччыны
Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)

**Гарадзі́шчанскі сельсаве́т** (да 2013 году — *Гарадзішчанскі пасялковы савет*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Гарадзішча.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году Гарадзішчанскі пасялковы савет ператвораны ў сельсавет; у склад сельсавету таксама перададзеныя ўсе населеныя пункты — Агароднікі, Багушы, Гірмантаўцы, Жабінцы, Жалезьніца, Каўшы, Крапачы, Красявічы, Лозы, Навінкі, Нагорная, Несьцяры, Сакаловічы, Слабажаны, Сялявічы — скасаванага Гірмантаўскага і ўсе населеныя пункты — вёскі Алізараўшчына, Быткоўшчына, Вызарак, Высадавічы, Грачыхі, Карчова, Кутаўшчына, Мітрапольшчына, Пянчын, Пярэвалака, Рудашы, Скробава, Трацэвічы і пасёлак Савецкі — скасаванага Карчоўскага сельсаветаў.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Зосім (папа рымскі)

**Зосім** (; памёр 26 сьнежня 418 году) — папа рымскі з 18 сакавіка 417 году па 26 сьнежня 418 году. Нарадзіўся ў месцы Мэзарака, якое знаходзіцца ў Калябрыі, паводле паходжаньня зьяўляўся грэкам. Зосім зь цікавасьцю ўдзельнічаў у пэлягіянскіх спрэчках і прыняў некалькі мераў для паляпшэньня нораваў духавенства. Яму прыпісваюць забарону прымаць у клір асобаў нявольнага стану, іншымі словамі тых, хто зьвязаны якімі-небудзь сацыяльнымі абавязкамі ў сьвеце, напрыклад, якія маюць на выхаваньні непаўналетніх дзяцей. Ён таксама прыняў рашучы ўдзел ў спрэчцы ў Галіі аб юрысдыкцыі сьвятога стальца над горадам Арль.

## Вонкавыя спасылкі

* Зосім. Catholic Encyclopedia
Лесьвіца троляў

**Ле́сьвіца тро́ляў** () — адно з самых папулярных турыстычных месцаў Нарвэгіі. Знаходзіцца ў паўночнай частцы заходняй Нарвэгіі (рэгіён Вэстлян).

Лесьвіца троляў зьяўляецца часткай нарвэскай нацыянальнай дарогі RV63, якая злучае месты Ондалснес у камуне Роўма і Валдал у камуне Нордаль у фюльке Мёрэ-ог-Румсдал. Гэтая дарога была адкрытая каралём Гоканам VII 31 ліпеня 1936 пасьля 8 рокаў будаўніцтва. Нават у нашыя дні Лесьвіца троляў можа служыць прыкладам інжынэрнага і канструктарскага мастацтва. Дарога ў час уздыму робіць 11 рэзкіх паваротаў, вышыня ўздыму часам складае 9%. Прыкладна на сярэдзіне ўздыму знаходзіцца мост праз вадаспад Стыгфосэн. На самай вяршыні (858 мэтраў над узроўнем мора) ёсьць вялікая паркоўка і мноства сувэнірных крамак. У некалькіх хвілінах хады ад паркоўкі разьмешчаная аглядная пляцоўка, зь якой адкрываецца від на сэрпантын Лесьвіцы троляў і на вадаспад Стыгфосэн, вышыня якога складае 180 мэтраў.

Месцамі шырыня дарогі не перавышае 3,3 мэтры, таму праезд аўтамабіляў, даўжыня якіх больш, чым 12,4 мэтры, забаронены.

Увосень і ўзімку Лесьвіца троляў зачыненая для праезду. Звычайна гэты ўчастак дарогі адкрываецца ў другой палове траўня і зачыняецца ў кастрычніку, але ў залежнасьці ад надвор’я гэтыя даты могуць карэктавацца.

## Вонкавыя спасылкі
* Турыстычная інфармацыя
* Відэа ўздыму па лесьвіцы троляў (Trollstigen) на *[[YouTube]]*

Катэгорыя:Славутасьці Нарвэгіі
Катэгорыя:Геаграфія Нарвэгіі
Стэфан IV

**Стэфан IV** (; каля 770 — 24 студзеня 817 году) — папа рымскі з 22 чэрвеня 816 году па 24 студзеня 817 году. Паколькі Стэфан быў абраны бяз згоды імпэратара, ён паслаў імпэратару паведамленьне пра сваё абраньне, загадаўшы рымлянам прысягнуць на вернасьць імпэратару. У пачатку кастрычніка папа і імпэратар сустрэліся ў Рэймсе, і Людовік I Пабожны ўрачыста пакланіўся пантыфіку тры разы. На нядзельнай імшы 5 кастрычніка 816 году папа ўрачыста каранаваў у Рэймскай царкве Людовіка і ягоную жонку залатой каронай. Людовік I адарыў папу каштоўнымі падарункамі, у тым ліку надзеламі зямлі, якая была перадана ва ўласнасьць рымскай царкве.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Стэфан IV. Catholic Encyclopedia.
Windows 8.1

**Windows 8.1** — апэрацыйная сыстэма сямейства Windows NT, вытворчасьці карпарацыі Microsoft.

Прызначана для працоўных станцыяў, пэрсанальных кампутараў і партатыўных прыладаў; вэрсія, прызначаная для вырашэньня сэрвэрных задачаў — Windows Server 2012 R2. У параўнаньні з Windows 8 мае шэраг абнаўленьняў і паляпшэньняў, накіраваных на палягчэньне працы з графічным інтэрфэйсам. Windows 8.1, гэтак жа як і Windows 8, арыентавана на сэнсарныя ПК, але не выключае магчымасьці выкарыстаньня на клясычных ПК.

## Першыя чуткі і зьлівы
Чуткі пра Windows 8.1 зьявіліся адразу ж пасьля зьяўленьня Windows 8. Таксама, па чутках стала вядома аб тым, што кодавае назва сыстэмы: «Windows Blue».

24 сакавіка 2013 году ў сетку трапіла першая зборка Windows Blue 9364. Пасьля было заўважана, што Microsoft блякуе ўліковыя запісы, якія выкарыстоўваліся пры ўсталяваньні гэтай зборкі.

Пазьней у сетцы зьяўляліся зборкі Windows Blue 9374, 9385, 9471, 9477, 9483.

## Назва
26 сакавіка 2013 году ў Microsoft афіцыйна пацьвердзілі, што працуюць над абнаўленьнем пад кодавай назвай «Windows Blue». 14 траўня гэта абнаўленьне атрымала афіцыйную назву «Windows 8.1».

## Крыніцы

Катэгорыя:Microsoft Windows
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2013 годзе
Крой (адзеньне)

**Крой** (, ) — народны строй у славакаў і чэхаў. Гатычны ўплыў прасочваецца ў завязваньні шаляў і платкоў на галаве. Тонкія складкі і зборныя карункавыя каўнеры сьведчаць пра рэнэсансную эпоху. Ад барокавых звонападобных спадніцаў да выкшталцоных славянскіх узораў народныя строі адлюстроўваюць разьвіцьцё славацкіх і чэскіх традыцыяў.

## Галерэя

Praha - X. Národopisná slavnost v Kinského zahradě 017.jpg|Традыцыйныя багемскія строі ў Прахеньскім рэгіёне Чэхіі
Horácko national costumes of Baudyš group in Třebíč, Třebíč District.jpg|Кроі Горацкага рэгіёну Чэхіі
Moravian Slovak Costumes during Jizda Kralu.jpg|Народныя строі ў Вэлчанаве (Маравія, Чэхія)
Svět knihy 2010 - Dětský folklórní soubor 1.JPG|Кроі з Мараўскае Валахіі
Spomienka na 155.výročie úmrtia Ľudovíta Štúra.jpg|Славацкія народныя строі
Hontianska parada 2003-DSC01169.JPG|Славацкі крой з Гонтаўскага рэгіёну Славаччыны


Катэгорыя:Славацкае нацыянальнае адзеньне
Катэгорыя:Чэскае нацыянальнае адзеньне
Сайман Пэг

**Са́йман Пэг** (; 14 лютага 1970, Глостэршыр, Вялікабрытанія) — ангельскі актор.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1970 годзе
Катэгорыя:Брытанскія акторы
Зьмітро Бяспалы

**Зьмітро Аляксандравіч Бяспалы** ( 28 жніўня 1934 году, вёска Вялікі Бор, Хвойніцкі раён, Гомельская вобласьць) — беларускі пісьменьнік.

## Біяграфія
Нарадзіўся 28 жніўня 1934 году ў вёсцы Вялікі Бор Хвойніцкага раёну Гомельскай вобласьці ў сялянскай сям’і. У 1956 годзе скончыў Рэчыцкі землеўпарадчы тэхнікум. Працаваў землеўпарадчыкам у Гарадзенскай вобласьці. Служыў у Савецкай Арміі. Пасьля дэмабілізацыі (1958) паступіў на аддзяленьне журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту (скончыў у 1963). Адначасова працаваў у часопісе «Вожык» — супрацоўнікам, намесьнікам рэдактара аддзелу фэльетонаў. З 1972 году — адказны сакратар інфармацыйна-мэтадычнага бюлетэня «Родная прырода», а з 1977 году — пасьля рэарганізацыі бюлетэня ў часопіс — яго галоўны рэдактар. Сябра Зьвязу пісьменьнікаў СССР з 1974 году.

## Творчасьць
Першае гумарыстычнае апавяданьне было надрукавана ў 1963 годзе. Піша на беларускай і расейскай мовах. Выдаў зборнікі гумарыстычных апавяданьняў «Сякера пад лаваю» (1970), «Ад варот паварот» (1977). Для дзяцей напісаў кнігі аб прыродзе Беларусі «Лясныя хітруны» (1969; дапоўненае выданьне ў 1986), «У лясной каморы» (1972), «Мядзьведзеў пачастунак» (1976), «Страшны зьвер» (1978), «Дзіўны птах» (1981), «Казкі Сіняга лесу» (1983), «С полным лукошком: Записки грибника» (1985), «Звери Беловежской пущи» (1987), «Птицы Беловежской пущи» (1988). Склаў зборнік «Беларускія народныя жарты» (1970), адзін з аўтараў фотаальбома «Пакланіся прыродзе» (1984).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вялікім Боры
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Кай (папа рымскі)

**Кай** (; памёр 24 красавіка 296 году) — папа рымскі з 17 сьнежня 283 году па 22 красавіка 296 году. Нарадзіўся ў Далмацыі, быў сваяком імпэратара Дыяклетыяна. Пакараны сьмерцю разам са сваёй пляменьніцай сьвятой Сузанай і некалькімі прыдворнымі і сьвятарамі. Шануецца каталікамі, асабліва ў Харватыі і на поўначы Італіі, а таксама праваслаўнымі.

## Вонкавыя спасылкі

* Кай. Catholic Encyclopedia
Хобат

**Хобат** — выцягнутая рухомая частка морды з адкрытымі на яе канцы ноздрамі ў некаторых паўзуноў (мяккія чарапахі) і сысуноў (большасьць мошкаедных, тапіры, самцы марскога слана, сланы і іншыя). Звычайна выконвае дыхальную, нюхальную і датыкальную функцыі. У сланоў хобат утвораны ад зрастаньня выцягнутага носу зь верхняй губою.

## Літаратура
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 2003. — 512 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2 (т. 17), ISBN 985-11-0035-8.

Катэгорыя:Анатомія жывёлаў
Доктар навук

**Доктар навук** — навуковая ступень у Беларусі, Расеі, Украіне і шэрагу іншых краінаў былога СССР.

Прысвойваецца навукоўцам Найвышэйшай атэстацыйнай камісіяй адпаведнай краіны. Паводле навуковай герархіі стаіць вышэй за ступень кандыдат і ніжэй за сябра-акадэміка Акадэміі навук. Для атрыманьня ступені доктара навук неабходна скончыць курс дактарантуры ў адным з унівэрсытэтаў, якія гэта дазваляюць. Навуковая ступень зазвычай прысвойваецца пасьля падрыхтоўкі доктарскай дысэртацыі, хоць у гісторыі ёсьць шэраг выключэньняў (Міхаіл Падгарэцкі). Звычайна прысвойваюцца ступені ў пэўнай галіне навукі, напрыклад: доктар фізыка-матэматычных навук, доктар гістарычных навук і г. д.

## Беларусь
У 2013 годзе Найвышэйшая атэстацыйная камісія Беларусі (НАК Беларусі) прысвоіла навуковую ступеню доктара навук 39 сушукальнікам. Сярэднік век прысуджэньня ступені доктара навук вырас ад 2012 году з 49 да 53-х гадоў. У 2020 годзе НАК Беларусі прысудзіла навуковую ступеню доктара навук 40 сушукальнікам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Навуковыя ступені і званьні
Інтэгральная схема

**Інтэгра́льная схе́ма** (мікрасхема;  — вобраз) — прыстасаваньне з электрычна зьвязаных між сабой у адзіным вытворчым цыкле на аснове агульнай нясучай падложкі актыўных і пасіўных электрарадыёэлемэнтаў (ЭРЭ) для пераўтварэньня, апрацоўкі і захаваньня (назапашваньня) пададзеных у выглядзе сьветлавых і электрычных сыгналаў зьвестак. Актыўныя электрарадыёэлемэнты (ЭРЭ) ўлучаюць дыёд, структуры мэтал-дыэлектрык-паўправаднік і транзыстар. Пасіўныя ЭРЭ — кандэнсатар, рэзыстар, трансфарматар і шпулю індуктыўнасьці. Ёсьць складовай асновай электронных прыладаў. Спосабы разьліку і вырабу распрацоўваюцца ў мікраэлектроніцы.

## Віды
* Паводле спосабу аб’яднаньня складнікаў: паўправадніковы (маналітны), стужкавы і шматкрышталёвы (гібрыдны).
** *Паўправадніковы*. Складнікі ўтвараюцца ў адным крышталі (тонкім прыпаверхневым слоі паліраванай паўправадніковай пласьціны з крэмна або ) у выніку спалучэньня , траўленьня, аксыдаваньня і , што праводзяцца спосабам .
** *Стужкавы*. Зьмяшчае толькі пасіўныя складнікі.
** *Шматкрышталёвы*. Падложкай служыць дыэлектрычная пласьціна з керамікі або пакрытая дыэлектрыкам мэталічная пласьціна на аснове алюміну і яго аксыдаў. На падложцы цьвёрда замацоўваюцца злучаныя між сабой стужкавымі праваднікамі ЭРЭ. Пасіўныя ЭРЭ бываюць навяснымі і стужкавымі.
* Паводле выгляду апрацоўваных зьвестак: аналягавы і лічбавы.
* Паводле колькасьці складнікаў на падложцы: малы, сярэдні, вялікі і звышвялікі.

## Крыніцы


Катэгорыя:Вынаходніцтвы
Ліцэнзія

**Ліцэ́нзія** ( — права, дазвол) — дакумэнт (пагадненьне), які дае права на выкананьне некаторых дзеяньняў.

**Ліцэнзаваньне** — працэс выдачы адмысловага дазволу (ліцэнзіі).

**Ліцэнзіяр** — адзін з бакоў ліцэнзійнай дамовы, які прадстаўляе другому боку — ліцэнзіяту — права на выкарыстаньне аб’екта ліцэнзіі (вынаходніцтва, тэхналёгіі, тэхнічнага досьведу і іншых формаў прамысловай уласнасьці).

**Ліцэнзіят** — юрыдычная асоба або індывідуальны прадпрымальнік, якія маюць ліцэнзію на ажыцьцяўленьне канкрэтнага віду дзейнасьці.

**Ліцэнзійныя ўмовы** — умовы, пры выкананьні якіх ліцэнзія сапраўдная.

Ліцэнзіі могуць выкарыстоўвацца ў тым ліку для ліцэнзаваньня адкрытых зьвестак.

## Крыніцы

Катэгорыя:Адміністрацыйнае права
Хобатныя

**Хо́батныя** () — атрад пляцэнтарных сысуноў, абавязаны сваёй назвай іх галоўнай адметнай прыкмеце — хобату. Адзінымі прадстаўнікамі хобатных на сёньняшні дзень зьяўляецца сямейства сланоў (), і іх жыцьцёвая прастора значна абмежаваная. Іншым сямействам гэтага атраду зьяўляюцца мастадонты (), якія вымерлі тысячы гадоў назад і якіх нельга блытаць зь яшчэ адным вымерлым родам сямейства слановых — мамантамі ().

Хобатныя адрозьніваюцца ня толькі сваім хобатам, але і ўнікальнымі відазьмененымі разцамі — біўнямі (2 зьверху і/ці зьнізу або бязь іх), а таксама найбольшай велічынёй сярод усіх сучасных наземных сысуноў. Некалі на Зямлі жыло мноства сямействаў хобатных, зь якіх некаторыя (напрыклад, мастадонты) мелі чатыры біўні. Біўні растуць усё жыцьцё. Біўні на працягу эвалюцыі дасягалі 4 мэтраў і мелі розныя формы. Калі карэнныя зубы, якія выкарыстоўваюцца падчас харчаваньня, сточваюцца, іх замяняюць зубы, якія растуць далей у роце. Пасьля 60 рокаў усе карэнныя зубы цалкам сточваюцца. Іклаў няма.

Хобатныя ўтварэньні спачатку былі ледзь прыкметныя і служылі продкам хобатных, якія жылі на балотах, як сродак дыхаць пад вадой. Пазьней хобаты, зь іх мноствам цягліцаў, разьвіліся ў тонкаадчувальны хапальны орган, які дазваляў зрываць і лісьце з дрэваў, і траву ў стэпах. Іншай адаптацыяй да жыцьця ў вадзе стала тоўстая скура, якая эфэктыўна супрацьстаяла вонкаваму ціску вады, дазваляючы лягчэй дыхаць. Валасяное покрыва рэдукаванае.

Хвост слабаразьвіты. Дзіцяня падчас перамяшчэньня трымаецца хобатам за хвост сталага суродзіча. У цырках падчас выступленьняў, калі сланы ідуць калёнай, яны трымаюцца за хвост жывёлы, якая ідзе перад імі.

Усе віды зьяўляюцца выключна расьліннаеднымі. Страваваць ежу ім дапамагаюць вантробныя бактэрыі. Ежа перапрацоўваецца арганізмам толькі на 60%. Калі хобатныя перасяліліся з балотаў на сушу, сланяняты для набыцьця патрэбнай вантробнай мікрафлёры сталі ўзбагачаць сваё меню памётам сталых суродзічаў.

## Крыніцы
Сылескае ваяводзтва (1920—1939)

**Сылескае ваяводзтва** () — адміністрацыйная адзінка міжваеннай Польскай Рэспублікі. Утворанае 15 ліпеня 1920 году.

Сылезкае ваяводзтва было адзінаю аўтаномнаю адзінкай у складзе міжваеннай Польшчы.

## Геаграфія
Ваяводзтва знаходзілася ў заходняй Польшчы, межавала з Чэхаславаччынай і Нямеччынай і ваяводзтвамі Келецкім і Кракаўскім. Сядзіба ваяводзкае ўлады — Катавіцы.

## Аўтаномія
Сылезыя атрымала аўтаномію ў выніку змаганьня Польшчы зь Нямеччынай за гэтыя землі. Да заканчэньня Першае сусьветнае вайны ў 1918 годзе тэрыторыя будучага ваяводзтва падзялялася між тэрыторыямі Прусіі ды Аўстра-Вугорскай імпэрыі, якім належалі цэнтар і поўнач ды Цешынскі рэгіён адпаведна; пруская частка складала правінцыю Сылезія, у той час як навакольле Цешыну ўваходзіла ў склад Сылезіі — адной з частак падначаленай Аўстра-Вугоршчыне Чэхіі. Польскі ўрад надаў аўтаномны статус Сылескаму ваяводзтву, каб прыцягнуць галасы жыхароў рэгіёну ў галасаваньні за дзяржаўную прыналежнасьць у сакавіку 1921 году. Сылескае ваяводзтва атрымлівала ўласны парлямэнт (Сылескі сойм) і ўласную казну. Адміністрацыя ваяводзтва падпарадкоўвалася ваяводзе, які быў вызначаны Варшавай, але на амаль усе рашэньні патрабаваў ён дазволу Ваяводзкай рады, у склад якой уваходзіў ён сам з сваім намесьнікам. Апошнімі чальцамі Рады былі людзі, якіх выбіраў Сылескі Сойм.

## Адміністрацыйны падзел
Ваяводзтва складалася з 3 гарадзкіх паветаў (Катавіцы, Каралеўская Гута, Бельска) і 8 *земскіх* паветаў: Бельскага (цэнтар: Бельска), Цешынскага (Цешын), Катавіцага, Люблінецкага, Пшчынскага, Рыбніцкага, Тарнагорскага і Сьвентахавіцкага паветаў. Паветы былі дадаткова падзеленыя на 25 гарадзкіх і 463 сельскія гміны.

## Ваяводы
* Юзэф Рымэр (16 чэрвеня 1922 — 5 сьнежня 1922)
* Зыгмунт Жураўскі (15 сьнежня 1922 — 1 лютага 1923)
* Антоні Шульціс (1 лютага 1923 — 3 сакавіка 1924)
* Тадэвуш Концкі (15 кастрычніка 1923 — 2 траўня 1924)
* Мечыслаў Більскі (6 траўня 1924 — 3 верасьня 1926)
* Міхал Гражынскі (6 верасьня 1937 — 5 верасьня 1939)

## Заўвагі

Катэгорыя:Ваяводзтвы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Сылескае ваяводзтва
Ігнат Цэйзік

**Ігнацы Юліян Цэйзік** гербу «Авады» (; 1779, Лыскаў, Ваўкавыскі павет Наваградзкага ваяводзтва, Рэч Паспалітая — 1858, Іркуцк, Расейская імпэрыя) — дзяяч мастацтва, фальшываманэтчык.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Лыскаве Ваўкавыскага павету Наваградзкага ваяводзтва (цяпер у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці). Сын каваля Міхала і Ганны з Сабалеўскіх.

Скончыўшы школу ў Лыскаве, ад 1798 навучаўся плястычнаму мастацтву ў Віленскім унівэрсытэце, з 1802 працягнуў тамсама вывучэньне хіміі, францускае мовы і гісторыі, але ня скончыў навуку. Падчас навучаньня заняўся падробваньнем тэатральных квіткоў.

У 1805 року ў Варшаве ажаніўся з Марыяй Качынскай і пераехаў пад Слонім. У вёсцы Ігнат Цэйзік пачаў займацца фальшаваньнем расейскіх рублёў, тлумачачы гэта жаданьнем «падарваць расейскую фінансавую сыстэму». У 1814 за гэты занятак арыштаваны разам з саўдзельнікамі. Падлічана, што падрабіў 65 тыс. рублёў; сьледзтва ў гэтай справе цягнулася некалькі гадоў. Урэшце 15 ліпеня 1819 року ўся група ўцякла з-пад арышту ў Слуцку і пераехала ў Вену, дзе неўзабаве пачалі падрабляць мясцовую валюту. Ратуючыся ад арышту аўстрыйскімі ўладамі, групоўка вярнулася ў Расею пад фальшывымі прозьвішчамі. Тым ня меней, Цэйзік у 1821 року арыштаваны пад іменем Якуба Чудоўскага і асуджаны на пажыцьцёвую высылку ў Сыбір, куды трапіў у 1828. У 1829 року ягоная жонка атрымала развод.

У Табольку Цэйзік ажаніўся другім разам з расейскай. За выбітныя акторскія здольнасьці замест капальні накіраваны на працу ў гуце, а пасьля ў Табольск. Апроч працы для гуты маляваў партрэты, вырабляў люлькі й іншыя вырабы. Вырабы Цэйзіка набывалі найвышэйшыя прадстаўнікі ўладаў і элітаў Сыбіры, дык ён хутка ўзбагаціўся і набыў дом у Табольску. Ізноў заняўся фальшаваньнем рублёў. У 1846 року, калі зноў быў выкрыты, быў пасланы на працы ў капальнях Акатую. Празь некалькі гадоў працы вызвалены дзякуючы хадайніцтвам кліентаў і зноў заняўся рамесьніцка-мастацкай працай у Верхневудзінску. У 1857 атрымаў дазвол на пераезд у Іркуцк, дзе й сканаў.

Яшчэ за ягоным жыцьцём іншыя рамесьнікі пачалі перайманьне твораў Цэйзіка, а ягоныя працы выстаўляліся ў Эрмітажы, музэях Іркуцку і Чыты, варшаўскім Музэі рамёстваў і прыкладнога мастацтва. Цяпер ягоныя творы захоўваюцца ў варшаўскіх зборах Нацыянальнага і музэю Войска Польскага, Вілянаўскім палацы, кракаўскім Нацыянальным музэі, віленскіх Мастацкім і Нацыянальным, ковенскім Нацыянальным музэі прыгожых мастацтваў.

## Крыніцы

## Заўвагі

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сяргей Гвазьдзёў. Бэнвэнута Чэліні з-пад Ружан // Новы час
* Жыцьцяпіс і творы Ігната Цэйзіка  ў Вілянаўскім палацы

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Высланыя ў Сібір
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваградзкім ваяводзтве
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў 1858 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Іркуцку
Катэгорыя:Польскія дзеячы мастацтва
Козьлікі (гміна Заблудаў)

**Ко́зьлікі** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Ко́зьлікі*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Заблудаў.

Побач зь вёскай праходзіць краёвая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Заблудаве) і каталікі (парафія сьвятых Пятра і Паўла ў Заблудаве), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Козьлікі былі заснаваныя праўдападобна яшчэ напрыканцы 15 ст. у межах Заблудаўскага графства. Упершыню ўзгадваюцца ў дакумэнтах з 1674 г.. У час бежанства 1915 г. усе жыхары Козьлікаў прабывалі ў Расеі. У міжваенны пэрыяд Козьлікі прыналежалі да гміны Заблудаў Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 103 жыхароў (85 каталікоў і 18 уніятаў, усе запісаныя пагалоўна палякамі). У 70-е гады 20 ст. пражывала тут каля 160 чалавек.

## Ураджэнцы
* Васіль Сакалоўскі (1897 — 1968) —  савецкі ваеначальнік, маршал Савецкага Саюзу

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
See You

„**See You**“ — чацьвёрты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 29 студзеня 1982.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[A Broken Frame]]*, песьня была напісана Марцінам Горам і Вінсам Кларкам. Гэта таксама першы трэк Depeche Mode, запісаны бязь Вінса Кларка.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1982 году
Just Can’t Get Enough

„**Just Can’t Get Enough**“ — трэці самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 7 верасьня 1981.

Быў разьмешчаны ў альбоме *[[Speak and Spell]]*, песьня была напісаная Мартынам Горам і Вінсам Кларкам. Гэта таксама апошні самотнік Depeche Mode, запісаны зь Вінсам Кларкам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Сынглы 1981 году
New Life

«**New Life**» — другі самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 13 чэрвеня 1981.

Быў разьмешчаны ў альбоме *[[Speak and Spell]]*, песьня была напісаная Вінсам Кларкам i Полам Спэктарам. Гэта таксама ў той жа час другі і перадапошні самотнік групы Depeche Mode, запісаны зь Вінсам Кларкам.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Сынглы 1981 году
Dreaming of Me

«**Dreaming of Me**» — першы самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 20 лютага 1981.

Быў разьмешчаны ў альбоме *[[Speak and Spell]]*, песьня была напісана Вінсам Кларкам. У той жа час гэта таксама першы самотнік групы Depeche Mode, запісаны зь Вінсам Кларкам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Сынглы 1981 году
Get the Balance Right!

„**Get the Balance Right!**“ — сёмы самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 31 студзеня 1983.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[The Singles (81—85)|The Singles 81—85]]*, песьня была напісана Марцінам Горам і Аланам Ўайлдэрам. Гэта таксама першы самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Уайлдэр.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1983 году
Андрэй Краўчанка

**Андрэй Краўчанка** () — беларускі лёгкаатлет, чэмпіён Эўропы ў дзесяцібор'і і сямібор'і (у памяшканнях). Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2008).

На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пэкіне Краўчанка атрымаў срэбны мэдаль у дзесяцібор'і. Стаў пераможцам нацыянальнага адкрытага публічнага конкурсу «Трыумф. Героям спорту 2008» у Беларусі ў намінацыі «Самы яркі спартыўны момант году».

## Асабістыя рэкорды
### Дзесяцібор'е

### Сямібор'е

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка аб Краўчанку на афіцыйным сайце Летніх Алімпійскіх гульняў 2008 году ў Пэкіне

Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Love, in Itself

„**Love, in Itself**“ — дзявяты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 19 верасьня 1983.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[Construction Time Again]]*, песьня была напісана Марцінам Горам. Гэта таксама трэці самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Ўайлдэр.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1983 году
Everything Counts

„**Everything Counts**“ — восьмы самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 11 чэрвеня 1983.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[Construction Time Again]]*, песьня была напісана Марцінам Горам. Гэта таксама другі самотнік групы Depeche Mode, запісаны з Аланам Ўайлдэрам.

## Everything Counts (Live)

„**Everything Counts (Live)**“ — дваццаць першы самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 11 чэрвеня 1983 году.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[101 (aльбом)|101]]*, песьня была напісаная Марцінам Горам.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1983 году
Катэгорыя:Самотнікі 1989 году
Master and Servant

„**Master and Servant**“ — адзінаццаты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 20 жніўня 1984.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[Some Great Reward]]*, песьня была напісана Марцінам Горам. Гэта таксама пяты самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Ўайлдэр.

## Крыніцы

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1984 году
Shake the Disease

„**Shake the Disease**“ — трынаццаты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 29 красавіка 1985.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[The Singles (81—85)|The Singles 81—85]]*, песьня была напісана Мартынам Горам. Гэта таксама сёмы самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Ўайлдэр.

## Крыніцы

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1985 году
Stripped

„**Stripped**“ — пятнаццаты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны 10 лютага 1986.

Быў разьмешчаны ў альбоме *[[Black Celebration]]*, песьня была напісана Марцінам Горам. Гэта таксама дзявяты самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Ўайлдэр.

## Кавэр-вэрсіі
Многія выканаўцы рабілі кавэр-вэрсіі на гэтую песьню, або часткова выкарыстоўвалі мэлёдыю зь ёй, у прыватнасьці:
* Rammstein (аднайменны сынгл 1998 году)
* Scooter (выкарысталі мэлёдыю ў песьні *Coldwater Canyon* з альбому Wicked!, 1996 г., а ў 2004 г. зрабілі кавэр-вэрсію, якая ўвайшла ў альбом Mind the Gap)
* Kent сканчвалі канцэрты свайго туру *Isola-Tour* (1998 г.) песьняй *Stripped*

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1986 году
McDonnell Douglas

**McDonnell Douglas** — амэрыканская авіябудаўнічая кампанія, заснаваная ў Сэнт-Люісе, штат Місуры. Заснаваная ў 1967 року ў выніку зьліцьця авіябудаўнічых кампаніяў McDonnell Aircraft Corporation і Douglas Aircraft Company. Адзін з найбуйнейшых вытворцаў камэрцыйных авіялайнэраў і вайсковых самалётаў другой паловы XX стагодзьдзя. У 1997 року аб’яднаная з Boeing у Boeing Company — найбуйнейшую сусьветную аэракасьмічную карпарацыю.

Пасьля зьліцьця дзьвюх кампаніяў у 1967 утварыўся вайскова-прамысловы гігант, які забясьпечваў баявымі самалётамі арміі ўсяго сьвету. McDonnell Douglas распрацаваў і стаў выпускаць F-15 Eagle — зьнішчальнік, які стаў асноўным баявым самалётам ВПС ЗША.

У 1970-я кампанія прадставіла авіялайнэр DC-10. McDonnell Douglas была таксама асноўным распрацоўшчыкам амэрыканскай касьмічнай станцыі Скайлэб (Skylab), якая была запушчаная на арбіту ў 1973 годзе. У 1984 годзе кампанія купіла Hughes Helicopters, каб вырабляць баявыя гелікоптэры AH-64 Apache.

У 1980-я рокі доля камэрцыйных самалётаў у агульным абароце кампаніі складала толькі чацьвёртую частку. З заканчэньнем халоднай вайны і памяншэньнем аб’ёмаў вайсковых замоваў для McDonnell Douglas прыйшлі цяжкія часы. З 1990 па 1994 рокі абароты кампаніі ўпалі на 25%. Гэта прымусіла яе хутка зьвярнуцца да рынку камэрцыйных самалётаў. На гэты момант лінейку такіх машын складалі:

* шырокафюзэляжны трохматорны MD-11, здольны перавозіць да 410 пасажыраў на вялікія адлегласьці;
* MD-80 — невялікі сярэднемагістральны самалёт, які пачаў лётаць у 1980 року;
* MD-90 — сярэднемагістральны лайнэр, выпускаецца з 1995 року.

Акрамя таго кампанія пачала прымаць замовы на выпуск лёгкага сярэднемагістральнага самлёту MD-95, які пачаў выпускацца ўжо пад назвай Боінг-717, з-за таго што McDonnell Douglas злучылася з карпарацыяй Boeing у 1997 року з прычыны фінансавых цяжкасьцяў у першай.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Boeing
Катэгорыя:McDonnell Douglas
Катэгорыя:Авіябудаўнічыя кампаніі ЗША
Вольнае Глыбокае

«**Во́льнае Глыбо́кае**» — беларуская штотыднёвая газэта, выходзіць з 1994 году ў Глыбокім, цяпер выходзіць шточацьвер. Мова выданьня беларуская й расейская. Асьвятляе сучаснае жыцьцё мясцовае супольнасьці, гісторыю Глыбоччыны і рэгіёну. Уваходзіць у склад «Асацыяцыі выдаўцоў рэгіянальнай прэсы „“».

## Гісторыя
Пачаткова выданьне зарэгістраванае як орган Глыбоцкае суполкі БНФ. З 1999 году заснавальнік, выдавец і галоўны рэдактар — Уладзімер Скрабатун. Распаўсюджваецца альтэрнатыўнымі шляхамі, па-за афіцыйнаю падпіскаю. Рэдакцыя неаднаразоўва зазнавала перасьлед з боку ўладаў. Гэтак, перад выбарамі 2006 году выданьне пазбавілі права распаўсюджвацца праз афіцыйную падпіску. Менавіта ў часе выбарчае кампаніі 2006 году газэта дасягнула максымальнага накладу — 5000 асобнікаў.

З 2021 году газэта спыніла свой выхад, бо перастала акупацца, калі наклад склаў 900 асобнікаў. Апошні яе нумар выйшаў на каталіцкае Раство ў 2020 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Аб’яднаныя Масмэдыі
Рыбалы (Падляскае ваяводзтва)

**Ры́балы** (, па-падляску: *Rýboły*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Заблудаў.

Празь вёску праходзіць краёвая дарога . З 2009 г. па ініцыятыве а. Рыгора Сасны ў вёсцы быў заснаваны Музэй матарыяльнай культуры «Бацькаўшчына». 

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьвсьв. Казьмы й Дзяміяна на месцы).

## Гісторыя
Вёска была заснаваная праўдападобна пад канец 15 стагодзьдзя над ракой Нарвай і была прыпісаная да бельскага замку. Жыхары працавалі на зямлі і займаліся рыбалоўляй. У палове 16 ст. дла Рыбалаў была праведзеная валочная памера, у выніку якой вёска з 80 гаспадарамі перамясьцілася на 3 кілямэтры ад ракі Нараў у паўночным кірунку. Вёска празь нейкі час называлася Анатановічы або Антоны ад імя чалавека, які праводзіў валочную памеру. Вядома, што ў гэты час у Рыбалах была царква, якая атрымала дзьве валокі зямлі. Вёска была часткова зьнішчаная ў час швэдзкай вайны паловы 17 ст., а пасьля ў вайны пачатку 18 ст. У першай палове 18 ст. на поўнач ад Рыбалаў быў заснаваны Янам Клемэнсам Браніцкім, тагачасным старастам бельскім, фальварак. Не была ў ім пабудаваная сядзіба, але з 1739 г. праводзіліся вялікія ярмаркі. Арандатарам фальварку ў 1752—1759 гадах быў Адам Зялінскі. Пасьля пажару ў 1759 г. фальварак ня быў адбудаваны. У 1777 г. у вёсцы пражывалі 47 мужыцкія сям’і і сям’я войта Гарадэцкага. У вынкі падрыхтоўкі да скасаваньня царкоўнай уніі ў 1835 г. да рыбалаўскага прыходу была далучаная царква ў Кажанах. У 1839 г. усе жыхары Рыбалаў разам з а. Львом Маркевічам перайшлі ў праваслаўе. Празь нядоўгі час — у 1845 г. — рэактывавалася парафіяльная школа (першая дзейнічала яшчэ ў 1784 г.). У 1873 г. парафіяне разабралі старую царкву і з гэтага году па 1879 трывала пабудова сёньняшняй парафіяльнай царквы. З часткі старой драўлянай царквы была таксама пабудаваная могілкавая царква сьв. Юрыя. У 1915 г. большасьць жыхароў падалася ў бежанства ў Расею (вярталіся да 1922 г.), а палова вёскі была спаленая казакамі.. 

У міжваенны пэрыяд Козьлікі прыналежалі да гміны Нараў Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 412 жыхароў (410 праваслаўных і 2 юдаісты, усе беларусы). Паводле парафіяльных хронікаў у 1942 г. у Рыбалах пражывалі ўжо 973 чалавекі. У выніку пасьляваенных выездаў беларусаў з Польшчы ў Савецкі Саюз Рыбалы пакінулі 19 сем’яў. У 70-я гады 20 ст. пражывала тут каля 700 чалавек. У 1982 г. быў тут заснаваны вядомы сярод беларусаў Беласточчыны гурт «Хлопцы-рыбалоўцы». З 1987 г. да 6 студзеня 2016 г. настаяцелям у царкве быў , гісторык праваслаўнай царквы і беларусазнавец.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Помнік Мюнхгаўзэну ў Глыбокім

У горадзе Глыбокае (Віцебская вобласьць, Беларусь), на мясцовых могілках, знаходзіцца пахаваньне Фэрдынанда і Вільгельміны фон Мюнхгаўзэн ().

## Месца пахаваньня

Магілу з прозьвішчам вядомага літаратурнага героя Мюнхаўзэна расшукаў вядомы глыбоцкі краязнаўца і журналіст Уладзімер Скрабатун.

Глыбоцкі Мюнхгаўзэн памёр 31 сакавіка 1878 году ў адзін дзень са сваёй жонкай, і хто ён быў у рэальнасьці, ніхто ўжо не ведае. Але прыгожую легенду, што ў Глыбокім пахаваны вядомы пэрсанаж, узялі на ўзбраеньне мясцовыя ўлады.

Месца пахаваньня карыстаецца вельмі вялікай папулярнасьцю ў турыстаў, што наведваюць Глыбокае. А глыбоцкія камунальнікі нават пафарбавалі крыж у жоўты колер, таму магілу лёгка знайсьці. Глыбоцкія ўлады маюць намер стварыць музэйную экспазыцыю, прысьвечаную знакамітаму барону.

## Помнік

20 траўня 2014 году, напярэдадні сьвяткаваньня 600-годзьдзя горада, у Глыбокім усталявалі помнік барону Мюнхгаўзэну, літаратурнаму герою з падзорнай трубой, які на ядры вылятае з гарматы.

Над помнікам знакамітаму казачнаму герою працавалі больш як дзесяць кавалёў. На працу спатрэбілася некалькі месяцаў. Помнік выглядае як у прыпавесьці: Мюнхгаўзэн сядзіць на ядры, якое вылятае з гарматы, а на выпадак паляваньня на яго капялюшы назапашаныя вішні.

У Глыбокім да прыпавесьці аб Мюнхгаўзэне ставяцца сур’ёзна. Жыхары горада кажуць, што ён паляваў на аленяў менавіта ў тутэйшых лясах.

## Крыніцы

Мюнхгаўзэн
Strangelove

„**Strangelove**“ — васямнаццаты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны ў 1987.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[Music for the Masses]]*, песьня была напісана Марцінам Горам. Гэта таксама трынаццаты самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Ўайлдэр.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1987 годзе
Катэгорыя:Самотнікі 1987 году
37 Days

***37 Days*** ()&nbsp;— альбом амэрыканскай сьпявачкі Бэт Гарт, выдадзены ў Эўропе ў 2007 годзе, а пасьля ў Вялікабрытаніі ў 2008 годзе. На DVD-вэрсіі альбому кожны трэк мае сынхранізаваны кліп, працэсу запісу гэтай песьні ў студыі. Брытанская вэрсія CD зьмяшчае жывыя бонусныя трэкі «LA Song», «Learning To Live» і «Leave The Light On» напрыканцы кружэлкі. Трэк «Soul Shine» зьяўляецца кавэр-вэрсіяй песьні «Soulshine», першапачаткова напісанае Allman Brothers і гітарыстам Уорэн Хэйнс.

Назва альбому, «37 дзён», азначае час, за які ён быў запісаны.

## Сьпіс кампазіцыяў
I Feel You

„**I Feel You**“ — дваццаты шосты самотнік гурту Depeche Mode, які быў запісаны ў 1993.

Быў разьмешчаны ў зборніку песень *[[Songs of Faith and Devotion]]*, песьня была напісана Марцінам Горам. Гэта таксама дваццаты другі самотнік Depeche Mode, у запісе якога ўзяў удзел Алан Ўайлдэр.

Катэгорыя:Самотнікі Depeche Mode
Катэгорыя:Самотнікі 1993 году
Увалокі

Назву **Ўвалокі** маюць:

* Увалокі — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці
* Увалокі — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
Пабядзіншчына

Назву **Пабядзіншчына** маюць:

* Пабядзіншчына — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці
* Пабядзіншчына — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці
Люкс ФМ

**«Люкс ФМ»** — прыватная радыёстанцыя Ўкраіны, заснаваная ў красавіку 1994 году ў Львове.

## Мінуўшчына
У пачатку красавіка 1994 г. студэнт Львоўскай палітэхнікі Андрэй Садавы (нар. 1968, Львоў) заснаваў у Львове разам з журналістамі  (нар. 1963, Львоў) і Ігарам Капыстынскім радыёстанцыю «Люкс», што пачала вяшчаць на частасьці 67,82 мэгагэрц. 28 жніўня 1995 г. пачалося вяшчэньне ў Кіеве на частасьці 103,1 FM. З 1997 г. «Люкс ФМ» стала першай прыватнай радыёстанцыяй Украіны, што пачала вяшчаць у сеціве. У 2003 г. вяшчаньне пашырылася на больш як 25 гарадоў на ўсходзе Ўкраіны. У 2004 г. радыёстанцыя атрымала дазвол на вяшчаньне ва ўсіх абласных цэнтрах на захадзе Ўкраіны і ў Днепрапятроўску. У 2012 г. радыёстанцыя ахапіла вяшчаньнем 29 гарадоў, у тым ліку Данецк, Запарожжа і Харкаў.

## Глядзіце таксама
* Тэлеканал «24»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Расейскамоўнае вяшчаньне

Катэгорыя:Радыёстанцыі
Катэгорыя:Львоў
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе
Рааніца

**Раа́ніца** () — вёска ў воласьці Камб’я Тартускага павету ва ўсходняй Эстоніі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Эстоніі
Раніца (неадназначнасьць)

**[[Раніца]]** — пачатак, першая палова дня.

## Газэты і часопісы
* Раніца (1914) — часопіс беларускай студэнцкай моладзі
* Раніца (1921) — беларуская грамадзка-палітычная і літаратурная газэта
* Раніца (1929) — газэта для дзяцей школьнага ўзросту і падлеткаў
* Раніца (1939) — газэта, якая выдавалася са сьнежня 1939 па красавік 1945 у Бэрліне на беларускай мове

## Тапонімы
* Раніца (вёска) — вёска ў Эстоніі

## Мастацтва
* «Раніца ў гарах» — карціна нямецкага мастака Каспара Давіда Фрыдрыха
Immortal (альбом Бэт Гарт)

***Immortal***&nbsp;— дэбютны альбом Бэт Гарт. Быў запісаны пад псэўданімам *Beth Hart Band*.

## Сьпіс кампазіцыяў
# «Run»
# «Spiders In My Bed»
# «Isolation» (Hart, Siham Shnurov)
# «Hold Me Through The Night»  	
# «State Of Mind» (Hart, Siham Shnurov)
# «Burn Chile»
# «Immortal»
# «Summer Is Gone»
# «Ringing» (Siham Shnurov)	
# «God Bless You» (Hart, Siham Shnurov)
# «Am I The One» (Hart, Siham Shnurov)
# «Blame The Moon» (Siham Shnurov)
Atlantic Records

***', ***' () — амэрыканскі лэйбл гукапісу, належыць кампаніі Warner Music Group. Заснаваны ў 1947 годзе Ахмэтам Эртэгюнам і Хэрбам Абрамсанам.

Першапачаткова лэйбл быў арыентаваны на джаз і рытм-энд-блюз. Напачатку 1950-х да Ахмета далучыліся Джэры Ўэксьлер, а пасьля Несухі Эртэгюн. У 1950-х гадах з-за шалёнай папулярнасьці Рут Браўн, якая запісвала там, кампанія атрымала мянушку «Дом, які пабудавала Рут». З 1955 году Несухі ўзначальваў джазавае падразьдзяленьне, і здолеў падпісаць важныя кантракты з Чарльзам Мінгусам і Джонам Калтрэйнам. Пазьней гэты пост заняў Джоэл Дорн. Хаця кампанія пачынала як незалежны рэкорд-лэйбл, пазьней яна стала адным з асноўных гульцоў на музычным рынку ў 1960-х з такімі мэйнстрымавымі партнёрамі, як Соні і Шэр. Сярод асноўных: Columbia Records і RCA Records.

## Музыкі й калектывы лэйблу

* AC/DC
* Bad Religion
* Billy Talent
* Cream
* Б’ёрк
* Рэй Чарлз
* Рут Браўн
* Філ Колінз
* Джон Калтрэйн
* Dream Theater
* Emerson, Lake & Palmer
* Арэта Франклін
* Genesis
* King Crimson
* Led Zeppelin
* Lupe Fiasco
* The Velvet Underground
* Yes
* Fountains Of Wayne
* P.O.D.
* Шэр
* Death Cab for Cutie
* The Manhattan Transfer
* Foreigner
* Pendulum
* Rush
* Skid Row
* Тоні Брэкстан
* Skillet
* T.I.
* Sean Paul
* Simple Plan
* Shinedown
* Wiz Khalifa

## Глядзіце таксама
* :Катэгорыя:Альбомы Atlantic Records
* Сьпіс лэйблаў гуказапісу

## Крыніцы

Катэгорыя:Лэйблы гуказапісу ЗША
Катэгорыя:Члены IFPI
McDonnell Douglas F-4 Phantom II

**McDonnell Douglas F-4 Phantom II** (Вымаўляецца «МакДонэл Дуґлас F-4 «Фантом II»») - шматмэтавы зьнішчальнік, самалёт наземнай падтрымкі трэцяга пакаленьня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Самалёты ЗША
Катэгорыя:Самалёты палубнага базаваньня
Катэгорыя:Самалёты Віетнамскай вайны
Катэгорыя:Рэактыўныя зьнішчальнікі
Эстонскі авіяцыйны музэй

**Эсто́нскі авіяцы́йны музэ́й** () — музэй ля вёскі Ланге воласьці Хааслава Тартускага павету Эстоніі, за 16 км на поўдзень ад Тарту. Адкрыцьцё адбылося 14 чэрвеня 2002 году.

Плошча экспазыцыі — 450 м², на якой знаходзяцца амаль 400 мадэляў самалётаў.


Estonian Aviation Museum (2012).jpg
Estonian Aviation Days 2016.jpg
Estonian Aviation Museum, presentation of MiG-25.jpg
Estonian Aviation Museum, 2012.jpg

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына
* Eesti Lennundusmuuseum

Катэгорыя:Музэі Эстоніі
Катэгорыя:Авіяцыйныя музэі
Катэгорыя:Хааслава (воласьць)
Кайлюнга Борга-Маджорэ

«**Кайлюнга**» () — санмарынскі футбольны клюб з гораду Борга-Маджорэ. Заснаваны ў 1974 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Борга-Маджорэ‎