Застава М21

**Застава М21** () — аўтамат калібру 5,56 мм, што быў распрацаваны ў 2004 годзе і вырабляецца кампаніяю Застава зброя ў Краґуевацы. Прадугледжаная як замена Заставе М70, стандартнаму аўтамату Ўзброеных сілаў Сэрбіі, якія паступова пачалі ўводзіць новую аўтаматычную вінтоўку на ўзбраеньне сваіх падразьдзелаў у 2008 годзе.

## Гісторыя
Пяхотнае кіраваньне Ґенэральнага штабу Войска Югаславіі ў 1997 годзе, у адпаведнасьці з сучаснымі падзеямі ў распрацоўцы пяхотнае зброі і вайсковае тэхнікі для жаўнераў 21 стагодзьдзя, пачала рэалізоўваць новую мадэль штурмавое вінтоўкі. Пасьля пятакастрычніцкіх зьменаў 2000 року Пяхотнае кіраваньне Ґенэральнага штабу сфармавала кіроўную ґрупу ў краіне для распрацаваньня новае мадэлі аўтаматычнае вінтоўкі на ґрунце далучаньня да праґрамы «Партнэрства дзеля міру», а таксама распрацаваньня ўнутранае вайсковае праґрамы, створанай на ўзор дасьледчае праґрамы CRISAT (Collaborative Research Into Small Arms Technology) з пакту НАТО 1990 року, заснаванага па ґенэральным пляне войска ЗША па розьвітку ручное стралковае зброі (Small Arms Master Plan, SAMP). Гэтая ґрупа пад эґідаю Пяхотнага кіраваньня Ґенэральнага штабу складалася з вайсковых і грамадзянскіх навуковых установаў ды дзяячаў. Экспэрты з ґрупы на самым пачатку вырашылі, што новая аўтаматычная вінтоўка мае ґрунтавацца на Застава М70, які меў быць замененым ва ўзброеных сілах гэтым праектам. Адною з галоўных прычын такога рашэньня экспэртаў было тое, што ў сьвеце не было тэхналёґіяў, якія маглі б пасьпяхова замяніць ґазавы зваротны мэханізм сыстэмы Калашнікава, чыі аўтаматычныя вінтоўкі былі самымі прадаванымі ў мінулым стагодзьдзі ў сьвеце. Між тым, іхнімі асноўнымі заданьнямі было стварэньне новае рулі калібру 5,56 мм і ўсталяваньне планкаў для ўжываньня аптычна-электронных прыладаў стандарту НАТО.

## Канструкцыя

Штурмавая вінтоўка калібру 5,56 мм працуе ў найсуровейшых кліматычных умовах і характарызуецца высокаю працаздольнасьцю. Застава М21 мае ўбудаваную планку Пікатыні, якая дазваляе ўсталёўваць аптычна-электронныя прылады, якія адпавядаюць стандартам НАТО. Новая штурмавая вінтоўка ўяўляе сабою канструктыўнае камбінаванае рашэньне двох раньніх мадэляў — Заставы М70 і М80, заразом апошняя вырабленая ў калібры 5,56 мм і абедзьве на зробленыя на ґрунце сыстэмы Калашнікава. Застава М21 вырабленая з кампазытных матэрыялаў, якія замянілі й драўляныя дэталі, якія прысутнічалі ў больш раньніх мадэлях зброі Застава. Усталяваны двохбаковы рэґулятар стральбы, а таксама рэйка, якая дазваляе ўсталёўваць сумяшчальныя з НАТО оптыка-электронныя прылады і лязэрную пазнаку мэты (ЛПМ) у бачным і нябачным дыяпазоне. Таксама магчымае ўсталяваньне ґранатамёта BGP-40, які змадэляваны з савецкага ҐП-25 «Вогнішча», BG-15 і BG-30. У дадатак да клясычнага рэґулятару стральбы, разьмешчанага на правым баку вінтоўкі, яшчэ адзіны ўзаемазьвязаны ўсталяваны на левым баку пісталетнае дзяржальні. Прыклад складзены і выраблены зь цьвёрдага палімэру з ґумовым амартызатарам ззаду, які ўжываецца падчас выкарыстаньня ґранатамёта. Пярэдняя частка выкананая з палімэраў з вэртыкальнымі рэбрамі. Пісталетная дзяржальня таксама выкананая з палімэру.

## Варыянты
* **Zastava M21A** — базавы варыянт (даўжыня рулі 460 мм);
** **Zastava M21ABS** — варыянт М21A, адрозны дадатковымі планкамі для ўсталяваньня аксэсуараў.
* **Zastava M21S** — скарочаны варыянт з руляю даўжынёю 375 мм;
** **Zastava M21SBS** — варыянт М21S, адрозны дадатковымі планкамі для ўсталяваньня аксэсуараў.

## Краіны-эксплюатанты
* 
* : Адмысловыя вайсковыя часткі.
* 
* : Дзяржаўнае аґенцтва расьсьледаваньняў і абароны (SIPA) ды адмысловыя паліцэйскія часткі.
* 
* 
* : Міжнародныя ўзброеныя сілы й Ірацкае войска.
* : Адмысловыя вайсковыя часткі. Ва ўжываньні ад 2005.
* 
* 
* 
* Ісламская дзяржава: Невядомая колькасьць захопленая ад Ірацкага войска.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Застава Оружје
* Јуришна пушка Застава М21 – РТС емисија Дозволите – Званичан канал
* Ново оружје и калибар за Војску Србије – РТС емисија Дозволите – Званичан канал
* Застава М21
* Застава М21С
* Застава М21А
* М21 на траци, Вечерње новости, Економија, М. Луковић, 27. фебруар 2008.
* НАТО војници носе српске пушке, Блиц, Друштво, Н. Радишић, 28. фебруар 2008.
* Застава оружје опрема Војску Србије, Политика, Друштво, Бране Карталовић, 16. октобар 2010. 
* Снајпери из Заставе за Јордан и Индонезију, Блиц, Тема дана, Б. Куљанин — Н. Радишић, 12. јануар 2011

Катэгорыя:Застава зброя
Катэгорыя:Аўтаматы Сэрбіі
Катэгорыя:Аўтаматы