Ален Гінзбэрг

**Ален Гінзбэрг** (; 3 чэрвеня 1926, Ньюарк, Нью-Джэрзі, ЗША — 5 красавіка 1997, Нью-Ёрк, ЗША) — амэрыканскі паэт, адзін зь лідэраў Біт-пакаленьня. Ён рашуча выступаў супраць мілітарызму, эканамічнага матэрыялізму і сэксуальных рэпрэсіяў, і ўвасабляў розныя аспэкты гэтай контракультуры ў сваіх поглядах на наркотыкі, сэкс, мультыкультуралізм, варожасьць да бюракратыі і яўнасьць да ўсходніх рэлігіяў.

## Біяграфія
Ален Гінзбэрг нарадзіўся ў Ньюарку, а вырас непадалёк ад Патэрсана ў штаце Нью-Джэрзі ў габрэйскай сям’і. Бацька Луіс быў пісьменьнікам і настаўнікам. Маці Наомі эмігравала ў Амэрыку з Расеі, яна мела камуністычныя погляды й часта вадзіла сына Алена на камуністычныя сходкі. Неўзабаве ён таксама зрабіўся перакананым камуністам. Калі Ален быў яшчэ хлопчыкам, маці пачала пакутаваць на псыхічную хваробу. Пасьля спробы самагубства Наомі зьмясьцілі ў клініку для псыхічна хворых, практычна ўсё юнацтва Алена яна правяла ў клініках. Наомі памерла ў 1956 годзе, і над ейнай магілай ня сказалі кадыш, таму што сабралася менш за дзесяць мужчынаў-габрэяў. Пасьля сьмерці маці Ален Гінзбэрг атрымаў ейны ліст у адказ на *«Сковыт»*, які паэт ёй даслаў. Уражаньні А. Гінзбэрга ад стасункаў з маці, ейнай хваробы й сьмерці леглі ў аснову двух ягоных асноўных вершаў: *«Сковыт»* і *«Кадыш па Наомі Гінзбэрг (1984—1956)»*.

У першы год навучаньня ў Калюмбійскім унівэрсытэце Ален Гінзбэрг пазнаёміўся з Ўільямам Бэраўзам, Джэкам Кэруакам і Джонам Клеланам Голмзам. Іх аб’яднала захапленьне патэнцыялам амэрыканскай моладзі, што існаваў па-за строгімі канфармісцкімі рамкамі пасьляваеннай Амэрыкі. Кар і Гінзбэрг часьцяком разважалі пра гэтак званае «новае бачаньне» літаратуры й Амэрыкі. У нью-ёрцкім бары Ален Гінзбэрг пазнаёміўся з Грэгары Корсам, які нядаўна выйшаў з турмы. У 1954 годзе ў Сан-Францыска Ален Гінзбэрг сустрэў Пітэра Арлоўскага, зь якім пражыў усё жыцьцё. У 1959 разам з Джонам Келі, Бобам Каўфманам і іншымі заснаваў паэтычны часопіс Beatitude.

7 кастрычніка 1955 году ў «Шасьці галерэях» у Сан-Францыска адбылася адна з найважнейшых падзеяў эпохі Біт-пакаленьня, вядомая пад назвай чытаньняў у «Шасьці галерэях». Тады адбылася першая публічная прэзэнтацыя верша Алена Гінзбэрга *«Сковыт»*, які прынёс яму сусьветную славу. Падзеі гэтага вечара апісаў у сваім рамане *«Бадзягі Дгармы»* Джэк Кэруак. Кніга *«Сковыт і іншыя вершы»* выйшла ў 1956 годзе ў выдавецтве *City Lights Bookstore* і спачатку была забароненая празь непрыстойнасьць. Аднак выдавецтва выйграла судовую справу, адстаяўшы думку, што творы з кнігі маюць мастацкую каштоўнасьць.

У 1957 годзе Гінзбэрг разам з Арлоўскім пераехалі ў Парыж да Корсы, які паказаў ім занядбаны дом, што ў будучыні ператворыцца ў *Beat Hotel*. У хуткім часе да кампаніі далучыўся Бэроўз і іншыя. Тут Гінзбэрг скончыў верш *«Кадыш»*, Корса напісаў *«Бомбу»* і *«Жаніцьбу»*, Бэроўз з папярэдніх запісаў сабраў раман *«Голы сьняданак»*. *Beat Hotel* закрыўся ў 1963 годзе. У траўні 1965 году Гінзбэрг пераехаў у Лёндан, дзе прапаноўваў свае чытаньні ў любым месцы задарма. Пасьля чытаньняў у кнігарні *Better Books* у Альбэрт-Холе прайшло «Міжнароднае паэтычнае ўвасабленьне», якое сабрала больш за 7 тысячаў слухачоў. Гінзбэрг актыўна займаўся грамадзка-палітычнымі справамі, доўгія гады ўдзельнічаў у палітычных пратэстах супраць шэрагу падзеяў, пачынаючы з вайны ў Віетнаме й заканчваючы кампаніямі па барацьбе з наркотыкамі. Паводле рэлігійных перакананьняў быў будыстам.

У 1970-х гадох Гінзбэрг перанёс два міні-інсульты, тады ж у яго дыягнаставалі хваробу Рэйно. Лічыцца, што яго апошнія публічныя паэтычныя чытаньні прайшлі ў кнігарні *Booksmith* у Сан-Францыска ў сьнежні 1996 году. Ален Гінзбэрг памёр у Нью-Ёрку ў атачэньні сям’і й сяброў, пакутуючы на рак печані, якім ускладніўся гепатыт.

## Прэміі й узнагароды
* Нацыянальная кніжная прэмія ЗША (1974)
* Прэмія «Залаты вянок» (1986)
* Мэдаль Рыцара навукі й мастацтва Францускага міністэрства культуры

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Беларускія пераклады на сайце ПрайдзіСвет
* Ален Гінзбэрг у перакладзе Макса Шчура

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ньюарку
Катэгорыя:Памерлі ў Нью-Ёрку
Катэгорыя:Паэты ЗША