Пухавічы

**Пу́хавічы** — вёска ў Беларусі, на рэках Сьвіслачы і Цітаўцы. Цэнтар сельсавету Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 1825 чалавек. Знаходзяцца за 9 км ад Мар’інай Горкі і чыгуначнай станцыі Пухавічы, на аўтамабільнай дарозе Менск — Бабруйск.

Пухавічы — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Пухавічы ўпамінаюцца ў XVI ст. як вёска, прыватнае ўладаньне.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў паселішча ўвайшло ў склад Менскага павету Менскага ваяводзтва.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Пухавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе сталі цэнтрам воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні. 3 канца XVIII ст. мястэчкам валодалі Сулістроўскія, пазьней — Фрыбесы, Эсткі, Вальковічы. У 1863 годзе ў Пухавічах адкрылася расейская земская народная вучэльня, у 1874 годзе тут збудавалі Багародзіцкую царкву. На 1886 год у мястэчку было 73 двары, дзеялі царква і 3 сынагогі, працавалі народная вучэльня, 2 піваварні і 26 крамаў, штогод праводзіліся 4 кірмашы. У пачатку XX ст. існавалі аднайменныя мястэчка (418 двароў) і маёнтак. У жніўні 1905 году адбылося выступленьне насельніцтва.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Пухавічы занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пухавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары мястэчка накіроўвалі ў Народны Сакратарыят БНР скаргі на дзеяньні нямецкіх войскаў. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Пухавічы ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, дзе 17 чэрвеня 1924 году сталі цэнтрам раёну (існаваў да 1925 году). 27 верасьня 1938 году статус паселішча панізілі да вёскі. На 1999 год тут было 889 двароў, на 2001 год — 882. У 2000-я гады Пухавічы атрымалі афіцыйны статус «аграгарадку».


Puchavičy, Rynak. Пухавічы, Рынак (U. Ślizień, 1910).jpg|Рынак, каля 1910 г.
Puchavičy, Rynak. Пухавічы, Рынак (1901-17).jpg|Рынак, да 1918 г.
Puchavičy, Turynski. Пухавічы, Турынскі (1918).jpg|Вуліца, 1918 г.
Puchavičy. Пухавічы (1918) (2).jpg|Мужыкі з-пад Пухавічаў


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1886 год — 860 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1901 год — 44 чал. у *маёнтку Пухавічах* і 2225 чал. у *мястэчку Пухавічах*; 1917 год — 3093 чал.; 1999 год — 2287 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 2236 чал.; 2010 год — 1825 чал.

### Інфраструктура
У Пухавічах працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, лякарня, клюб, бібліятэка, пошта.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Могілкі юдэйскія

### Страчаная спадчына
* Царква Раства Багародзіцы (1874)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* Алесь Карлюкевіч. Літаратурна-краязнаўчае падарожжа па Пухавіччане: Мар’іна Горка і блізкія ваколіцы // Полымя, № 9, 2010
* *Алесь Карлюкевіч*. Літаратурная карта Пухаўчыны. Краяўзнаўчы нарыс. — Мн., Тэхнапрынт, 1999. С. 47
* *Алесь Карлюкевіч*. Ад зямлі, якая нарадзіла ці натхняла. — Мн., Пйто, 2001. С. 22
* *Алесь Карлюкевіч*. Пухавіцкія сустрэчы // Маладосць, № 6, 2010
* *Алесь Карлюкевіч*. І марам волю дам: літаратурная карта Пухавіччыны. — Мн., БелЭн, 2011. С. 303
* *Алесь Карлюкеві*ч. Літаратурна-краязнаўчае падарожжа па Беларусі: Пухавіцкі край // Роднае слова, № 3,4,6,7, 2017
* *Алесь Карлюкевіч*. Пухавіччына: літаратурнае гняздо Беларусі. — Мн., Адукацыя і выхаванне, 2020. С. 318

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Пухавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі