Ян Твардоўскі

**Ян Яку́б Твардо́ўскі** (1 чэрвеня 1915, Варшава — 18 студзеня 2006, Варшава) — знакаміты польскі паэт, вядучы прадстаўнік сучаснай рэлігійнай лірыкі але, як ён сам казаў пра сябе, быў найперш сьвятаром каталіцкай царквы.

## Біяграфія
Ян Якуб Твардоўскі нарадзіўся 1 чэрвеня 1915 году ў Варшаве ў сям’і Яна Твардоўскага і Анелы Марыі Кандэрскай. Некалькімі тыднямі пазьней сям’я вымушана была перабрацца ў Расею (ішла Першая сусьветная вайна). Праз 3 гады яны вярнуліся назад у Варшаву. У 1927 годзе, па сканчэньні пачатковай школы, Ян стаў вывучаць матэматыку і прыродныя навукі ў гімназіі, якую скончыў у 1935 годзе.

У 1932 годзе Твардоўскі пачаў супрацу з гімназічнай моладзевай газэтай *Kuźnia Młodych*. У ёй ён займеў уласную калёнку, дзе пісаў вершы, апавяданьні, інтэрвію зь пісьменьнікамі, і г. д.

Пасьля гімназіі Ян Твардоўскі здаў экзамэны ў Варшаўскі ўніверсытэт на літаратуразнаўчае аддзяленьне. У 1937 ён выдаў сваю першую кнігу вершаў.

Падчас Другой сусьветнай вайны прымаў удзел у падпольным руху Арміі Краёвай і змагаўся ў Варшаўскім паўстаньні.

Пасьля вайны ён паступіў у сэмінарыю і пачаў вывучаць тэалёгію ў тым жа Варшаўскім універсытэце. Стаў сьвятаром у 1948. У 1959 атрымаў пасаду рэктара ў адным з варшаўскіх касьцёлаў. Друкаваўся ў папулярным польскім часопісе Tygodnik Powszechny. Атрымаў вядомасьць у 1960 апасьля выданьня першага зборніка паэзіі *Znak ufności*. У 1980 атрымаў узнагароду імя Робэрта Грэйвза ад ПЭН клюбу, у 1996 Ордэн Усьмешкі, у 2000 прэмію IKAR, і ў 2001 прэмію TOTUS, вядомую як 'каталіцкі Нобэль'.

Ян Твардоўскі памёр 18 студзеня 2006 году ў Варшаве.

## Творчасьць
Твардоўскі пісаў кароткія, простыя вершы, гумарыстычныя, часам з прастамоўнымі словамі і выразамі. Яго творчасьць аб’ядноўвае тонкія назіраньні за навакольлем і філязофскія рэфлексіі.

За сваю дзейнасьць Твардоўскі атрымаў вялікую колькасьць узнагарод.

### Бібліяграфія
* *Wiersze* (1959);
* *Znaki ufności* (1970);
* *Zeszyt w kratkę* (1973);
* *Poezje wybrane* (1979);
* *Niebieskie okulary* (1980);
* *Rachunek dla dorosłego* (1982);
* *Który stwarzasz jagody* (1984, 1988);
* *Na osiołku* (1986);
* *Nie przyszedłem pana nawracać* (1986);
* *Sumienie ruszyło* (1989, 1990);
* *Tak ludzka* (1990);
* *Stukam do nieba* (1990);
* *Nie bój się kochać* (1991);
* *Niecodziennik* (1991);
* *Nie martw się* (1992);
* *Tyle jeszcze nadziei* (1993);
* *Krzyżyk na drogę* (1993);
* «Разам з Табою» (2012) зборнік вершаў перакладзены па-беларуску.

## Беларускія пераклады
Вершы на беларускую мову пераклалі Хрысьціна Лялько і Данута Бічэль.

* Разам з Табою: выбраныя вершы / Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2011. — 309 с., [8] л. іл.
* Першая камунія з белым бантам / Ксёндз Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2013. — 90 с.
* Ад вуха да вуха: пра ўсмешку і радасць: [апавяданні] / ксёндз Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2014. — 138 с.
* Вазьмі свой крыж. Разважанні Крыжовага шляху: пераклад с польскай / кс. Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2015. — 129, [1] с.
* Кубак з адным вухам / кс. Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2016. — 145 с.
* Перакажыце гэта далей: выбраныя вершы / Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2018. — 127 с.
* Гэтыя тры…: выбар вершаў і думак пра веру, надзею і любоў / Ян Твардоўскі. — Мінск : ПРО ХРЫСТО, 2019. — 171 с.
* Вясёлы дзень для нас настаў, або Пра тое, хто такі велікодны баранак / кс. Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2020. — 76 с.
* Да Маці Божай: вершы / Ян Твардоўскі. — Мінск : Про Хрысто, 2021. — 119 с.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Абраныя вершы

Катэгорыя:Удзельнікі Варшаўскага паўстаньня
Катэгорыя:Польскія літаратары
Катэгорыя:Польскія рэлігійныя дзеячы
Катэгорыя:Дактары honoris causa Люблінскага каталіцкага ўнівэрсытэту імя Яна Паўла II
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Усьмешкі