open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Стыў Морз

**Стыў Морз** (; нар. 28 ліпеня 1954 году, Гамільтан, Агаё, ЗША) — амэрыканскі гітарыст і кампазытар, найбольш вядомы як заснавальнік гурта Dixie Dregs і вядучы гітарыст гурта Deep Purple з 1994 году, замяніўшы ў складзе выбітнага ангельскага гітарыста Рычы Блэкмара. Морз таксама меў даволі пасьпяховую сольную кар’еру і ненадоўга быў чальцом гурта Kansas у сярэдзіне 1980-х гадоў. У 2012 годзе Морз стаў чальцом супэргурта Flying Colors. У 2009 годзе часопіс Classic Rock уключыў гітарыста ў сьпіс найлепшых гітарыстаў усіх часоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Музыкі ЗША
Катэгорыя:Гітарысты ЗША
Зардобскі раён

**Зардобскі раён** () — раён ў цэнтральным Азэрбайджане. Адміністрацыйны цэнтар — горад Зардоб.

## Гісторыя
Раён быў створаны ў 1935 годзе. У выніку ўзбуйненьня раёнаў ў 1962 годзе Зардобский раён быў скасаваны, тэрыторыя перададзена ў склад Уджарскага раёну. У 1965 годзе ўтвораны зноў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Агрыз

**Агры́з** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Агрыскага раёну Татарстану. Месьціцца за 304 км да Казані ля мяжы з Удмуртыяй. Буйны транспартны вузел чыгуначных лініяў на Казань, Екацярынбург, Іжэўск, Акбаш. Насельніцтва гораду складае 19 721 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (59%), значную частку таксама фармуюць расейцы (25%), марыйцы (8%) і ўдмурты (6%).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Агрыз. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Аксубаева

**Аксуба́ева** (; ) — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Аксубаеўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 180 км да Казані. Насельніцтва мястэчка складае 9 736 чалавек паводле стану на 2020 год. Згодна зь зьвесткамі на 1989 год большасьць насельніцтва складаюць расейцы (36,1%), значную частку таксама фармуюць чувашы (35,5%) і татары (26,9%).

## Вонкавыя спасылкі
* Аксубаева. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Апастава

**Апа́става** (; ) — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Апастаўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 109 км да Казані ў даліне ракі Сьвіяга. Ля гораду праходзіць аўтамагістраль Казань—Ульянаўск, а ў 11 км на паўночны захад месьціцца чыгуначная станцыя. Насельніцтва мястэчка складае 5 414 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (94,2%), значную частку таксама фармуюць расейцы (2,4%) і чувашы (1,6%).

## Вонкавыя спасылкі
* Апастава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Актаныш

**Актаны́ш** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Актаныскага раёну Татарстану. Месьціцца за 381 км да Казані ля мяжы з Башкартастанам. Насельніцтва вёскі складае 9 615 чалавек паводле стану на 2017 год. Вёска была заснаваны башкірамі і вядома з 1715 году.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Актаныш. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Азнакаева

**Азнака́ева** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Агрыскага раёну Татарстану. Месьціцца за 376 км да Казані. Побач з горадам знаходзіцца ўзвышша Чатыр-Таў, якое ёсьць адным з найбольш высокіх пунктаў рэспублікі. Насельніцтва гораду складае 34 197 чалавек паводле стану на 2020 год.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Азнакаева. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Арск

**Арск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Арскага раёну Татарстану. Месьціцца за 65 км да Казані на беразе ракі Казанкі. У горадзе маецца чыгуначная станцыя па лініі Казань—Агрыз. Насельніцтва гораду складае 20 383 чалавекі паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (89,4%), значную частку таксама фармуюць расейцы (9,6%). У горадзе знаходзяцца заводы па вырабу будаўнічых матэрыялаў, а таксама прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.

## Вонкавыя спасылкі
* Арск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Багатыя Сабы

**Багатыя Сабы** (; ) — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Сабінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 80 км да Казані на беразе невялікай рэчкі Сабы, у гонар якой і названы. Насельніцтва складае 8 779 чалавек паводле стану на 2020 год. У даўніну паселішча было вядома ў рэгіёне як цэнатр ганчарнай вытворчасьці. У мястэчку маецца мячэт, пабудаваная ў 1841 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Багатыя Сабы. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Падкованос

**Падкованос** (*Rhinolophus*) — род сысуноў, што ўключае понад 100 відаў. Яны засяляюць поўдзень Эўропы, Афрыку, Азію, паўночную і ўсходнюю Аўстралію, а таксама шматлікія астравы Ціхага акіяна.

## Марфалагічныя асаблівасьці
Выступ пад ноздрамі мае форму падковы. Большасьць падкованосаў цьмяна-карычневага або чырванавата-карычневага колеру. Іх поўсьць мае тэндэнцыю адбельвацца, таму некаторыя асобіны могуць стаць ярка-чырванавата-аранжавымі. Іх маса ад 4 да 28 грам. Самцы могуць быць некалькі буйней самак. Іх крылы шырокія і закругленыя, што робіць іх вельмі манеўранымі ў палёце. Зубная формула: 1/2, 1/1, 1–2/2–3, 3/3 = 28–32.

## Лад жыцьця
Падкованосы сустракаюцца ў розных умераных, трапічных і пустэльных біёмах як на высокіх, так і на нізкіх. Яны здабываюць корм як у лясах, так і на адкрытых прасторах. Для адпачынку яны выкарыстоўваюць пячоры, дзіркі на дрэвах, лісьце, шахты і будынкі. Віды, якія ўпадаюць у спячку (усе ва ўмераных рэгіёнах), могуць выкарыстоўваць розныя тыпы лежбішча ў летні і зімовы пэрыяд. Гэтыя кажаны альбо ловяць вусякоў у палёце, альбо бяруць вусякоў і павукоў з паверхняў. Падкованосы як і многія кажаны, могуць пражыць доўгае жыцьцё як для такіх дробных жывёл (да 30 гадоў). 

## Сыстэматыка
**Падкованосавыя** (Rhinolophidae)
* род *Rhinolophus*
* род †*Palaeonycteris*

## Крыніцы

Катэгорыя:Рукакрылыя
Катэгорыя:Сямействы сысуноў
Базарныя Матакі

**База́рныя Мата́кі** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Алькееўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 134 км да Казані каля ракі Актай. Насельніцтва складае 5 899 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (70,9%), значную частку таксама фармуюць расейцы (20,1%) і чувашы (6,8%).

## Вонкавыя спасылкі
* Базарныя Матакі. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Балтасі

**Балтасі́** (; ) — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Балтасінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 105 км да Казані. Насельніцтва складае 8 271 чалавек паводле стану на 2020 год. Мястэчка было заснаванае на пачатку XVII стагодзьдзя і доўгі час уваходзіла ў склад Казанскай губэрні. У XVII—XVIII стагодзьдзях мясцовыя жыхары зьяўляліся дзяржаўнымі сялянамі, займаліся земляробствам і жывёлагадоўляй. Статус мястэчка паселішча атрымала ў 2004 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Балтасі. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Баўлы

**Баўлы́** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Баўлінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 365 км да Казані. Насельніцтва складае 22 157 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (69,1%), значную частку таксама фармуюць расейцы (21,6%), чувашы (3,5%) і ўдмурты (2,5%).

## Гісторыя
Паводле адной з вэрсіяў, у 1755 годзе па берагах ракі Баўлы быў вылучаны зямельны надзел Мансуру Дзельнаму, які і заклаў тут свой маёнтак. Вядома, што Мансур у 1750 годзе ён працаваў перакладчыкам пры канцылярыі Арэнбурскай губэрні. Кіраўніком Арэнбурскай губэрні быў Пётар Рычкоў, выбітны навуковец, які хадайнічаў аб выдзяленьні зямельнага надзелу свайму супрацоўніку. Права на карыстаньне зямлёй Мансур атрымаў на падставе дагавору, зацьверджанага ў крэпасьці Нагайбак.

Вёска спачатку ўваходзіла ў Арэнбурскую, а затым у Самарскую губэрні. З башкірскага боку па берагах ракі пасяліўся род Дзербыш, які быў буйным землеўладальнікам. Дзеля асваеньня новых зямель на рацэ Баўлы ён выправіў сына Кармана. З тых часоў паселішча было падзеленае на дзьве часткі: башкірскую і мішарскую. З разьвіцьцём вёскі на рацэ Баўлы зьявілася некалькі маёнткаў, і, такім чынам, было страчанае значэньне Мансурава, а вёска стала называцца адным словам, якое аб’ядноўвае ўсе маёнткі, па назве ракі. Асноўнымі заняткамі жыхароў былі земляробства, жывёлагадоўля і гандаль. Да 1917 году адзіным прамысловым прадпрыемствам быў спіртавы завод памешчыка Жданава.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Баўлы. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Саатлінскі раён

**Саатлінскі раён** () — раён ў цэнтры Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Саатлы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Шон Гогі

**Шон Гогі** (; нар. ) – ірляндзкі палітык партыі , які займае крэсла дэпутата  з 2016 году.

## Біяграфія
Гогі паходзіць зь сям’і з палітычнымі традыцыямі, пасаду  займалі яго дзед  і бацька . Адукацыю ў галінах эканомікі й паліталёгіі ён атрымаў у  ў Дубліне. Уступіў у партыю . У 1985–2003 гадох – гарадзкі саветнік Дубліна, у 1989–1990 гадох – мэр гораду.

У 1987 і 1989 гадох беспасьпяхова балятаваўся ў . У тыя ж гады ён двойчы выбіраўся ў склад  . Ён быў упершыню абраны ў ніжнюю палату парлямэнту Ірляндыі ў 1992 годзе, таксама пасьпяхова балятаваўся на выбарах 1997, 2002 й 2007 гадох.

У 2006–2011 гадох займаў ніжэйшую службовую пасаду дзяржаўнага міністара ў Дэпартамэнце адукацыі й навукі, у прыватнасьці курыраваў пытаньні навучаньня на працягу ўсяго жыцьця й школьнага транспарту. У 2011 годзе Гогі ня быў пераабраны дэпутатам. У 2014 годзе вярнуўся ў Дублінскую гарадзкую раду. У 2016 і 2020 гадох зноўку быў абраны ў .

4 лютага 2021 году ўзяў шэфства над Вітольдам Ашуркам, беларускім палітычным зьняволеным. 30 чэрвеня 2021 году ўзяў шэфства над Дзянісам Івашыным, журналістам «Новага часу» й беларускім палітычным вязьнем.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ірляндзкія палітыкі
Europe

**Europe** () — швэдзкі рок-гурт, створаны ва Упляндс-Вэсьбю ў 1979 годзе, вакалістам Юэям Тэмпэстам, гітарыстам Ёнам Нурумам, басістам Пэтэрам Ульсанам і бубначом Тоні Рэна. Гурт дасягнуў вялікага посьпеху ў Швэцыі ў 1982 годзе, атрымаўшы перамогу ў тэлевізійным конкурсе «Rock-SM». Europe дасягнуў міжнародную вядомасьць у 1980-х гадох дзякуючы свайму трэцяму альбому *«[[The Final Countdown (альбом)|The Final Countdown]]»* 1986 году, які быў прададзены ў колькасьці 3 млн асобнікаў толькі ў ЗША. Два альбомы гурта ўваходзілі ў сьпіс 20 найлепшых альбомаў у чартах Billboard 200, як то аотбомы *«The Final Countdown»* і *«[[Out of This World (альбом Europe)|Out of This World]]»*, а таксама тры сынгла дасягалі сьпісу 30 найлепшых сынглаў чарту Billboard Hot 100, як то сынглы *«[[The Final Countdown (песьня)|The Final Countdown]]»*, *«[[Rock the Night]]»* і *«[[Carrie (песьня Europe)|Carrie]]»*.

Europe перапыніў сваю дзейнасьць у 1992 годзе, часова ўзьяднаўшыся дзеля аднаразовага выступу ў Стакгольме напярэдадні 1999 году. Доўгатэрміновае афіцыйнае ўзьяднаньне адбылося ў 2003 годзе. З таго часу гурт выпусьціў шэсць альбомаў *«[[Start from the Dark]]»* (2004), *«[[Secret Society]]»* (2006), *«[[Last Look at Eden]]»* (2009), *«[[Bag of Bones]]»* (2012), *«[[War of Kings]]»* (2015) і *«[[Walk the Earth]]»* (2017). Гурт прыцягнуў новую хвалю ўвагі ў ЗША пасьля ўдзелу ў камэрцыйнай кампаніі кабэльнага тэлебачаньня GEICO у пэыряд з 2015 па 2016 гады. У асноўным на гурт мелі ўплыў Whitesnake, Deep Purple, Rainbow, Led Zeppelin, Thin Lizzy, UFO і Michael Schenker Group.

## Дыскаграфія
; Студыйныя альбомы
* *[[Europe (альбом)|Europe]]* (1983)
* *[[Wings of Tomorrow]]* (1984)
* *[[The Final Countdown (альбом)|The Final Countdown]]* (1986)
* *[[Out of This World (альбом Europe)|Out of This World]]* (1988)
* *[[Prisoners in Paradise]]* (1991)
* *[[Start from the Dark]]* (2004)
* *[[Secret Society]]* (2006)
* *[[Last Look at Eden]]* (2009)
* *[[Bag of Bones]]* (2012)
* *[[War of Kings]]* (2015)
* *[[Walk the Earth]]* (2017)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Швэдзкія музычныя гурты
Катэгорыя:Глэм-мэтал-гурты
Ганна Альжбета Радзівіл

**Ганна Альжбета Юр’еўна Радзівіл** (нарадзілася ў 1518 г., памерла ў 1558 г.) — дачка вялікага гетмана літоўскага Юрыя Радзівіла «Віктара» і Барбары з Калаў, сястра каралевы Польшчы Барбары Радзівілаўны і Мікалая Радзівіла Рудога.

У 1523 г. у выніку дамоўленасьці паміж Юры Радзівілам і Троцкім ваяводам Канстантынам Астрожскім Ганна была заручана са старэйшым сынам Канстантына — Ільлём Астроскім. 1 сакавіка 1524 г. яны атрымалі папскую дыспенсію, бо Ільля быў праваслаўнай веры. Мэтай шлюбнага дагавора была барацьба з віленскім ваяводам Альбрэхтам Гаштольдам. Аднак неўзабаве Юры перайшоў на бок Альбрэхта і заручыў Ганну з яго сынам — Станіславам Гаштолдам, заплаціўшы каралю Жыгімонту I Старому заклад у 10 000 літоўскіх грошаў на будучы шлюб. Такім чынам, у Ганны было адначасова дзва жаніхі. Аднак, калі Ілля вырас, ён не пагадзіўся ажаніцца з Ганнай, бо закахаўся ў Беату Касцелецкую (Шлюб Іллі з Беатай адбыўся у 1539 г. Падчас турніру на вясельным піры жаніх быў збіты з каня каралевічам Жыгімонтам і ад атрыманых траўмаў захварэў і сканаў). Больш таго, нечакана ў 1537 г. Ежы вырашыў ажаніць сваю малодшую дачку Барбару са Станіславам Гаштольдам. Ганна засталася без мужа. Магчыма, прычынай нежадання мужчын да Ганны былі чуткі пра яе дрэнныя паводзіны і нараджэнне пазашлюбных дзяцей.

Наступныя заручыны Радзівілаўны адбыліся пасля таго, як яе сястра Барбара выйшла замуж за караля Жыгімонта II Аўгуста. У 1548 г. брат Ганны, Мікалай Руды, планаваў шлюб з Пятром Пятровічам Кішкам, маршалкам Валынскай зямлі. Вяселле некалькі разоў пераносілася па розных прычынах, але нарэшце яно адбылося ў лютым 1549 г. Павелічэньне прэстыжу Барбары Радзівілаўны паспрыяла паслабленню яе адносін з Ганнай. Яна адправіла свайго прыдворнага Габрыэля Тарлу на вяселле сястры, але сама на ім не прысутнічала. Шлюб Ганны з Кішкай быў бяздзетным, бо Пётр памёр праз год у 1550 г.

Удовая Ганна другі раз выйшла замуж за літоўскага князя і стольніка літоўскага Сямёна Гальшанскага. Пра другі шлюб Ганны шмат інфармацыі няма. Як і першы, ён застаўся бяздзетным. Другі муж Ганны памёр у 1556 г. як апошні прадстаўнік мужчынскага полу сям’і Гальшанскіх. Праз два гады і Ганна Эльжбета Радзівілаўна памерла.

Катэгорыя:Асобы Рэчы Паспалітай
Ганна Альжбета
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1518 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1558 годзе
Болгар

**Бо́лгар** (; ; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Спаскага раёну Татарстану. Месьціцца за 83 км ад Казані на беразе Волгі. Насельніцтва складае 8 230 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (83,4%), значную частку таксама фармуюць татары (12,9%) і чувашы (2,1%). Горад у свой час быў сталіцай Волскай Булгарыі і Залатой Арды.

## Вонкавыя спасылкі
* Болгар. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Кембрыйскі выбух

**Кембрыйскі выбух** — раптоўнае (у геалягічным сэнсе) зьяўленьне ў скамянеласьцях кембрыйскага пэрыяду практычна ўсіх асноўных тыпаў жывёлаў, якое адбылося прыкладна . Гэтая падзея доўжылася каля 13—25 мільёнаў гадоў і прывяла да зьяўленьня дывэргенцыі большасьці сучасных жывёлаў, фітаплянктону ды кальцамікробаў.

Да кембрыйскага выбуху большасьць арганізмаў былі параўнальна простымі, адна- ці малавузавымі, зрэдку арганізаванымі ў калёніі. Амаль усе вядомыя на сёньняшні дзень тыпы жывёлаў паўсталі ў кембрыйскі пэрыяд.

Катэгорыя:Фаўна кембрыйскага пэрыяду

Катэгорыя:Эвалюцыя
Катэгорыя:Неразьвязаныя праблемы біялёгіі
Бугульма

**Бугульма́** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Бугульмінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 300 км ад Казані. Насельніцтва складае 82 488 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (63,0%), значную частку таксама фармуюць татары (29,1%), мардва (2,6%) і чувашы (2,3%). Горад мае разьвітую транспартую сыстэму, якая уключае чыгуначную і аўтобусную станцыі, а таксама аэрапорт, які месьціца за 8 км ад гораду.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бугульма. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Буінск

**Буі́нск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Буінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 137 км ад Казані і за 80 км ад Ўльянаўску. Насельніцтва складае 20 416 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (77,1%), значную частку таксама фармуюць расейцы (19,2%) і чувашы (8,4%). У горадзе маецца чыгуначная станцыі на лініі Зеленадольск—Ульянаўск. Маецца царква і 5 мячэтаў.

## Вонкавыя спасылкі
* Буінск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Буінск (неадназначнасьць)

Назву **Буі́нск** маюць населенныя пункты ў Расеі:

## Татарстан
* Буінск — горад у Татарстане

## Чувашыя
* Буінск — вёска ў Ібрэсінскім раёне
* Буінск — вёска ва Ўрмарскім раёне
Верхні Ўслон

**Ве́рхні Ўсло́н** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Верхняўслонскага раёну Татарстану. Месьціцца за 6 км ад Казані, якую аддзяляе ад вёскі Куйбышаўскае вадасховішча. Месьціцца на беразе Волгі. Насельніцтва складае 4 499 чалавек паводле стану на 2010 год.

## Вонкавыя спасылкі
* Верхні Ўслон. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Высокая Гара (Татарстан)

**Высо́кая Гара́** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Высакагорскага раёну Татарстану. Месьціцца за 20 км ад Казані. Насельніцтва складае 9 589 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (53%), значную частку таксама фармуюць татары (43%). Празь вёску праходзіць аўтадарога Казань—Малмыж.

## Вонкавыя спасылкі
* Высокая Гара. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Вялікая Атня

**Вялі́кая Атня́** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Атнінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 71 км ад Казані. Насельніцтва складае 3 536 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (97,8%), значную частку таксама фармуюць марыйцы (1,1%). Вёска была заснаваная яшчэ ў пэрыяд Казанскага ханства.

## Вонкавыя спасылкі
* Вялікая Атня. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Вялікія Кайбіцы

**Вялікія Кайбіцы** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кайбіцкага раёну Татарстану. Месьціцца за 110 км ад Казані на беразе ракі Берля. Насельніцтва складае 1 600 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (96%), значную частку таксама фармуюць расейцы (3%) і чувашы (0,5%).

## Вонкавыя спасылкі
* Вялікія Кайбіцы. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Заінск

**Заі́нск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Заінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 246 км ад Казані на беразе ракі Зай. Насельніцтва складае 39 631 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (51,4%), значную частку таксама фармуюць расейцы (45,3%) і чувашы (1,1%). Значнае разьвіцьцё горад атрымаў пасьля будаўніцтва Заінскай ГРЭС, якое пачалося ў 1963 годзе. Статус гораду паселішча атрымала 5 красавіка 1978 году.

## Вонкавыя спасылкі
* Заінск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Зеленадольск (Татарстан)

**Зеленадо́льск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Зеленадольскага раёну Татарстану. Месьціцца за 38 км ад Казані на беразе Волгі. Недалёк ад мяжы гораду месьцяцца рэспублікі Марый Эл і Чувашыя. Насельніцтва складае 100 039 чалавек паводле стану на 2020 год, што робіць яго пятым паводле велічыні паселішчам Татарстану. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (61,6%), значную частку таксама фармуюць татары (35,4%) і чувашы (0,9%). Узьнік на месцы паселішча марыйцаў. У XIX стагодзьдзі стаў месцам зімоўкі і рамонту рачных суднаў, што паклала пачатак Зеленадольскаму суднабудаўнічаму заводу.

## Вонкавыя спасылкі
* Зеленадольск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Кукмар

**Ку́кмар** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кукмарскага раёну Татарстану. Месьціцца за 150 км ад Казані. Насельніцтва складае 17 796 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (78,6%), значную частку таксама фармуюць удмурты (14,0%), расейцы (5,3%) і марыйцы (1,4%). Маецца чыгуначная станцыя, якая зьвязвае горад у Екацярынбург.

## Вонкавыя спасылкі
* Кукмар. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Лаішава

**Лаі́шава** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Лаішаўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 55 км ад Казані на беразе Куйбышаўскага вадасховішча. Насельніцтва складае 8 773 чалавекі паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (72,4%), значную частку таксама фармуюць татары (24,4%) і чувашы (1,1%). Статус гораду паселішча атрымала ў 2004 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Лаішава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Ленінагорск

**Ленінаго́рск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Ленінагорскага раёну Татарстану. Месьціцца за 308 км ад Казані. Насельніцтва складае 61 695 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (43,3%), значную частку таксама фармуюць татары (42,8%), чувашы (5,8%) і мардва (5,3%). Недалёк ад гораду знаходзіцца нафтавае радовішча.

## Вонкавыя спасылкі
* Ленінагорск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Хызынскі раён

**Хызынскі раён** () — раён на ўсходзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Хызы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Мамадыш

**Мамады́ш** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мамадыскага раёну Татарстану. Месьціцца за 167 км ад Казані на беразе Вяткі. Насельніцтва складае 15 880 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (65,3%), значную частку таксама фармуюць расейцы (30,1%). Упершыню паселішча згадваецца ў хроніках у 1151 годзе, уваходзячы ў склад Булгарскага ханства. Пасьля ўзяцьця ў 1552 годзе Казані Іванам Жыхлівым і з уключэньнем мамадыскіх зямель у склад маскоўскай дзяржавы, з другой паловы XVI стагодзьдзя ў нізоўях міжрэчча Вяткі і Камы сталі ўзьнікаць расейскія паселішчы.

## Вонкавыя спасылкі
* Мамадыш. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Палац шэкінскіх ханаў

**Палац шэкінскіх ханаў** () — былая рэзыдэнцыя шэкінскіх ханаў, што месьціцца ў Азэрбайджане, у горадзе Шэкі, цяпер — музэй. Помнік гісторыі і культуры сусьветнага значэньня, які ўваходзіць у склад дзяржаўнага гісторыка-архітэктурнага запаведніка «Юхары баш» адзін з гістарычных гарадоў Азэрбайджану, разьмешчаны на маляўнічым рэльефе і валодае рысамі адметнасьці. Верхняя гістарычная частка гораду, так званая «Юхары баш», цяпер абвешчаная запаведнай зонай. Тут знаходзяцца старая цытадэль Шэкі і палац шэкінскіх ханаў. Будынак палацу, пабудаванага ў XVIII стагодзьдзі ў пэрсыдзкім стылі.

Гістарычная частка раёну — горад Шэкіа разам з Палац шэкінскіх ханаў — у 2019 годзе была ўключана ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО.

Палац, даўжынёй каля 30 мэтраў, складаецца з двух паверхаў агульнай плошчай каля 300 м², мае 6 пакояў, 4 калідоры і 2 люстраных балькон. Фасад палаца расьпісаны сюжэтнымі малюнкамі, якія адлюстроўваюць сцэны паляваньня і вайны, а таксама геамэтрычнымі і расьліннымі ўзорамі. Па цэнтры разьмяшчаецца велізарная шыба-вітраж з рознакаляровай шкляной мазаікі. Шыбы палацу сабраны з кавалачкаў каляровага шкла з прыгожымі каменнымі кратамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Фрыдоліна П. П. Дворец в Нухе. — Архитектурная газета, 1937.
* Вэймарн Б. Росписи Дворца-музея в городе Нухе. — № 3. — Масква — Ленинград: Искусство, 1938.
* Янікалопаў И. Нухинский дворец. Навуковы архіў Інстытутк гісторыі АН АзССР. інв. № 1023, 6. — 1940.
* Скубченка Г. М. К вопросу о состоянии Xанского дворца в городе Нухе. — «Памятники архитектуры Азербайджана. Сборник материалов». Масква — Баку, 1946.
* Брэтаніцкі Л. С. К истории Дворца Шекинских ханов. Труды Института истории им. А. Бакиханова. — Баку, 1947.
* Брэтаніцкі Л. С. Дворец Шекинских ханов. Архитектура Азербайджана. — Баку, 1952.
* Міклашэўская Н. М. Стенные росписи Азербайджана 18—19 веков. — Искусство Азербайджана. — Баку, 1954. — Т. 4. — С. 52—83.

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1797 годзе
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Азэрбайджане
Катэгорыя:Ісламская архітэктура
Катэгорыя:Каралеўскія рэзыдэнцыі Азэрбайджану
Катэгорыя:Археалёгія ў Азэрбайджане
Мендзялееўск

**Мендзяле́еўск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мендзялееўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 238 км ад Казані і за 20 км ад Набярэжных Чаўноў. Насельніцтва складае 22 146 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (51,4%), значную частку таксама фармуюць расейцы (39,0%), удмурты (3,2%) і марыйцы (3,0%). Ёсьць даволі буйным прамысловым цэнтрам.

## Вонкавыя спасылкі
* Мендзялееўск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Мензялінск

**Мензялі́нск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мензялінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 292 км ад Казані на беразе Ніжнякамскага вадасховішча. Насельніцтва складае 16 916 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (49,3%), значную частку таксама фармуюць татары (46,8%). У горадзе маецца міжгарадзкое аўтобуснае забесьпячэньне.

## Вонкавыя спасылкі
* Мензялінск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Мусьлюмава (Мусьлюмаўскі раён)

**Мусьлю́мава** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мусьлюмаўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 319 км ад Казані. Насельніцтва складае 7 348 чалавек паводле стану на 2010 год. Да 1920 году знаходзілася ў складзе Ўфімскай губэрні. З 1920 году ўваходзіла ў Мензялінскі кантон Татарскай АССР, а з 10 жніўня 1930 году ёсьць цэнтрам Мусьлюмаўскі раёну.

## Вонкавыя спасылкі
* Мусьлюмава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Новашашмінск

**Новашэшмі́нск** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Новашашмінскага раёну Татарстану. Месьціцца за 197 км ад Казані. Насельніцтва складае 4 594 чалавекі паводле стану на 2017 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (59,0%), значную частку таксама фармуюць татары (34,2%) і чувашы (4,5%).

## Вонкавыя спасылкі
* Новашашмінск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Нурлат

**Нурла́т** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Нурлацкага раёну Татарстану. Месьціцца за 224 км ад Казані. Насельніцтва складае 32 014 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (59,1%), значную частку таксама фармуюць расейцы (24,0) і чувашы (15,3%). Праз горад праходзіць чыгунка. Прамысловасьць у значнай ступені зьвязаны з нафтавай прамысловасьцю.

## Вонкавыя спасылкі
* Нурлат. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Рыбная Слабада

**Ры́бная Слабада́** (; ) — мястэчка ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Рыбнаслабадзкага раёну Татарстану. Месьціцца за 70 км ад Казані на беразе Куйбышаўскага вадасховішча. Насельніцтва складае 7 719 чалавек паводле стану на 2020 год. Вёска была заснаваная ў другой палове XVI стагодзьдзя пасьля заваёвы Масковіяй Казанскага ханства.

## Вонкавыя спасылкі
* Рыбная Слабада. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Сарманава

**Сарманава** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Сарманаўскага раёну Татарстану. Месьціцца за 280 км ад Казані. Насельніцтва складае 9 043 чалавекі паводле стану на 2013 год. Вёска была заснаваная татарамі ў XVII стагодзьдзі.

## Вонкавыя спасылкі
* Сарманава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Татарстану
Акадэмія навук Грузіі

**Акадэмія навук Грузіі** ()&nbsp;— галоўнае навуковае таварыства Грузіі.

Акадэмія навук Грузінскай ССР была заснаваная ў лютым 1941 году на падставе Грузінскага філіялу АН СССР. Першым прэзыдэнтам АН ГССР стаў матэматык Ніка Мусхэлішвілі. Першымі акадэмікамі сталі ўсходазнаўца Георгій Ахвледыяні, фізыёляг Іван Бэрыташвілі, мастацтвазнаўца Георгій Чубінэшвілі, геоляг Аляксандар Джанэлидзе, філёляг Карнэлі Кэкэлідзэ, батанікі Ніка Кецхавэлі і Тарас Кварацхэлія, гісторыкі Сімон Джанашыя і Георгій Хачапурыдзэ, лінгвісты Арнольд Чыкабава і Акакій Шанідзэ, мінэролягі Аляксандар Твалчрэлідзэ, псыхоляг Дзьмітрый Узнадзэ, мэханік Кірыяк Заўрыеў і заоляг Філіп Зайцаў.

Прэзыдэнты Акадэміі навук Грузіі:
* 1941—1972&nbsp;— Ніка Мусхэлішвілі
* 1972—1977&nbsp;— Ільля Вэкуа
* 1977—1986&nbsp;— Яўген Харадзэ
* 1986—2005&nbsp;— Альбэрт Таўхэлідзэ

## Вонкавыя сасылкі
* Афіцыйны сайт  
* Грузінскі электронны навуковы часопіс (GESJ)

Грузія
Катэгорыя:Грузінская навука і тэхніка
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1941 годзе
Cinderella

**Cinderella** (; чытаецца *Сындэрэла*) — амэрыканскі глэм-мэталічны гурт, створаны ў 1982 годзе ў прадмесьці Філадэлфіі, штат Пэнсыльванія. Гурт дасягнуў папулярнасьці ў сярэдзіне 1980-х гадох, выпусьціўшы сэрыю мультыплятынавых альбомаў і запамінальных гітоў, а іхныя музычныя кліпы часьцяком трансьляваліся на MTV. Першапачаткова Cinderella меў накіраванасьць на гэві-мэтал і глэм-мэтал, перш чым перайсьці ў больш блюз-рокавага гуку, прывабліваючы публіку зьмешваньнем стыляў Aerosmith і Led Zeppelin [1][2]. Да сярэдзіны 1990-х гадох папулярнасьць гурта моцна зьнізілася праз асабістыя няўдачы, распад і зьмены ў музычнай індустрыі. Пасьля кароткага перапынку удзельнікі Cinderella узьядналіся ў 1996 годзе і працягвалі выступаць, але пасьля выпуску альбому 1994 году *«[[Still Climbing]]»* больш ніколі не выпускалі студыйнікаў. Згодна са зьвесткамі з афіцыйнага сайту ўдзельніка гурта Тома Кейфэра, гурт прадаў па ўсім сьвеце 15 мільёнаў асобнікаў. У 2014 годзе гурт зноўку стаў неактыўным. У лістападзе 2017 году Кейфэр заявіў, што калектыў ня мае плянаў на ўзьяднаньне.

## Дыскаграфія
; Студыйныя альбомы
* *[[Night Songs]]* (1986)
* *[[Long Cold Winter]]* (1988)
* *[[Heartbreak Station]]* (1990)
* *[[Still Climbing]]* (1994)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1982 годзе
Катэгорыя:Музычныя гурты ЗША
Катэгорыя:Глэм-мэтал-гурты
Мусьлюмава

Назву **Мусьлю́мава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Татарстан:
** Мусьлюмава — вёска ў Азнакаеўскім раёне
** Мусьлюмава — вёска ў Мусьлюмаўскім раёне

* Чалябінская вобласьць:
** Мусьлюмава — вёска ў Чалябінскай вобласьці
Ахалкалакі

**Ахалкалакі** () — цэнтар Ахалкалацкага муніцыпалітэту краю Самцхэ-Джавахэці. Разьмешчаны на поўдні краіны, за 30 км ад граніцы з Турэччынай. Каля 93,8% насельніцтва гораду складаюць армяне (2014). Маецца чыгуначная станцыя.

## Славутасьці
На паўночным ўскрайку гораду захаваліся руіну турэцкай крэпасьці XVI стагодзьдзя зь невялікай купальнай мячэцьцю і караван-сараем.


Файл:Akhalkalaki RB (2).JPG|Від крэпасьці
Файл:Castle of Akhalkalaki 21.JPG|закінутая крэпасьць
Файл:Akhalkalaki RB (3).JPG|У сярэдзіне цьвердзі 
Файл:Akhalkalaki RB (4).JPG|Руіны крэпасьці
Файл:Akhalkalaki RB (5).JPG|Захаваўшаяся частка Карваслы (караван-сараю) 
Файл:Akhalkalaki RB (6).JPG|Захаваўшаяся частка Карваслы (караван-сараю)
Файл:The church armenie אחלכלכי 3.jpg|Армянская царква XIX ст.
Файл:Akhalkalaki.jpg|Цэнтральная плошча імя Мясропа Маштоца зь яго помнікам


## Вонкавыя спасылкі
* Насельніцтва Грузіі

Катэгорыя:Гарады Грузіі
Катэгорыя:Ахалкалацкі муніцыпалітэт
Гарыйскі муніцыпалітэт

**Гарыйскі муніцыпалітэт** ( *goris municipʼalitʼetʼi*; да 2006 году — раён) — муніцыпалітэт у Грузі, які ўваходзіць у склад Шыда-Картлі. Знаходзіцца ў цэнтры Грузіі, на тэрыторыі гістарычнай вобласьці Ўнутраная Картлі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Горы.

Значная частка тэрыторыі муніцыпалітэту не кантралюецца Грузіяй, пасьля ўводу сюды расейскіх войскаў у 2008 годзе. Фактычна тэрыторыя кантралюецца непрызнанай Паўднёвай Асэтыяй.

## Насельніцтва
Па стану на 1 студзеня 2018 году колькасьць насельніцтва муніцыпалітэту (на падкантрольнай Грузіі тэрыторыі) складала 123 233 жыхароў, на 1 студзеня 2014 году — 145,8 тыс. жыхароў.

## Крыніцы


Катэгорыя:Муніцыпалітэты Грузіі
Карэлы (Грузія)

**Карэлы** () — горад, центар аднайменнага муніцыпалітэту ў краі Шыда Картлі ў Грузмми, за 94 км на захад ад Тбілісі. Разьмешаны на правам беразе ракі Кура.

Насельніцтва — 6654 чалавек (2014).

Першыя згадкі пра Карэлы адносяцца да 1715 году. 19 красавіка 1962 году вёска атрымала статут пасёлку гарадзкога тыпу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Грузіі
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэльскага муніцыпалітэту
Ахалкалацкі муніцыпалітэт

**Ахалкала́цкі муніцыпалітэ́т** ( *axalkalakis municipʼalitʼetʼi*; ; да 2006 году — раён) — муніцыпалітэт у Грузіі, які ўваходзіць у склад Самцхэ-Джавахэці. Знаходзіцца на поўдні Грузіі, на тэрыторыі гістарычнай вобласьці Джавахэці. Адміністрацыйны цэнтар — горад Ахалкалакі.

## Насельніцтва
 году колькасьць насельніцтва муніцыпалітэту складала 42 949 жыхароў, на 1 студзеня 2014 году — 64,9 тыс. жыхароў.

## Крыніцы


Катэгорыя:Муніцыпалітэты Грузіі
Адзігенскі муніцыпалітэт

**Адзігенскі  муніцыпалітэт** ( *adigenis municipʼalitʼetʼi*; да 2006 году — раён) — муніцыпалітэт у Грузі, які ўваходзіць у склад Самцхэ-Джавахэці. Знаходзіцца на поўдні Грузіі, на тэрыторыі гістарычнай вобласьці Джавахэці. Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак Адзігені.

## Насельніцтва
Па стану на 1 студзеня 2018 году колькасьць насельніцтва муніцыпалітэту складала 16 305 жыхароў, на 1 студзеня 2014 году — 20,8 тыс. жыхароў.

## Ураджэнцы
* Уладзімер Янчук ( 1954, Абастумані) — беларускі псыхоляг, доктар псыхалягічных навук (2001).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Муніцыпалітэты Грузіі
Грузінская мара — Дэмакратычная Грузія

**Грузі́нская ма́ра — Дэмакраты́чная Гру́зія** () — кіроўная партыя Грузіі. Партыя была заснаваная 19 красавіка 2012 году прадпрымальнікам-мільярдэрам і палітыкам Бідзінам Іванішвілі. У цяперашні час партыя займае 90 месцаў у 150-мясцовым парлямэнце Грузіі. Першапачаткова партыя была зарганізаваная як грамадзкі рух «Грузінская мара», які Іванішвілі запусьціў у якасьці плятформы дзеля сваёй палітычнай дзейнасьці ў сьнежні 2011 году. Паколькі Іванішвілі на момант устаноўчага паседжэньня партыі ня быў грамадзянінам Грузіі, часовым кіраўніком быў абраны адвакат Манана Кабахідзэ. У партыю таксама ўваходзяць некалькі вядомых грузінаў, як то палітык Сазар Субары, былы дыплямат Тэда Джапарыдзэ, шахматны гросмайстар Зураб Азмайпарашвілі, вайсковы аглядальнік Іраклі Сэсіяшвілі, пісьменьнік Гурам Адышарыя і вядомы футбаліст і палітык Каха Каладзэ.

Партыя ня мае выразнай ідэалёгіі. Прычыны гэтага палягаюць у тым, што партыя паўстала з руху ўсёабдымнага фронту людзей, якія выступалі супраць ураду Аб’яднанага нацыянальнага руху Міхаіла Саакашвілі. Леван Лорткіпанідзэ, студэнт паліталёгіі Тбіліскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, ахарактарызаваў яе як партыю намэнклятуры, дзяржаўных службоўцаў, інтэлігенцыі, сярэдніх і буйных бізнэсоўцаў, а таксама тэхнакратаў, якая трымаецца разам праз вернасьць харызматычнаму лідэру апазіцыі ўраду Рэвалюцыі ружаў.

Партыя імкнецца заняць пазыцыю балянсаваньня далейшай эўрапейскай інтэграцыі з падтрыманьнем сувязей з Расеяй.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Грузіі
Адзіны нацыянальны рух

**Адзіны нацыянальны рух** () — палітычная партыя ў Грузіі, заснаваная Міхаілам Саакашвілі, якая прыйшла да ўлады пасьля Рэвалюцыі ружаў, аднак, трывала паразу на парлямэнцкіх выбарах у 2012 годзе.

## Гісторыя
Адзіны нацыянальны рух быў заснаваны ў кастрычніку 2001 году Міхаілам Саакашвілі. Гэта рэфармісцкая партыя, якая выступае за больш цесныя сувязі з НАТО і Эўрапейскім Зьвязам, а таксама за аднаўленьне кантролю Тбілісі над самаабвешчанымі сэпаратысцкімі дзяржавамі Абхазіяй і Паўднёвай Асэтыяй.

Першапачаткова левацэнтрысцкі кірунак быў зьменены на правацэнтрысцкі за часам Рэвалюцыі ружаў. Партыя спалучае палітычны, эканамічны і культурны лібэралізм з грамадзянскім нацыяналізмам. Ягоныя асноўныя палітычныя прыярытэты таксама ўключаюць паляпшэньне сацыяльных паслугаў для бедных, якія ёсьць асноўнай базай падтрымкі руху. Сярод прыярытэтаў партыі ёсьць барацьба з карупцыяй і памяншэньне адміністрацыйных бар’ераў дзеля вядзеньня бізнэсу. Лідэры руху называюць сябе лібэральна-кансэрватыўнымі, і а ў верасьні 2007 году партыя стала чальцом-назіральнікам правацэнтрысцкай Эўрапейскай народнай партыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Палітычныя партыі Грузіі
Хлоя Чжао

**Чжао Цін** (Zhào Tíng; 31 сакавіка 1982, Пэкін), пазьней вядомая як **Хлоя Чжао** () — амэрыканская кінарэжысэрка, сцэнарыстка і прадусар кітайскага паходжаньня. Зьняла фільмы *«[[Песьні, якім навучылі мяне мае браты]]» * (2015; намінацыя на прэмію «Незалежны дух»), «Вешнік» (2017, намінацыя на прэмію «Незалежны дух»), *«[[Зямля качоўнікаў]]» * (2020; «Залаты леў» и «Оскар»). У 2021 годзе на экраны выйдзе фільм Чжао *«[[Вечныя (фільм)|Вечныя]]» *.

Стала першай кітаянкай і другой жанчынай у гісторыі, якая атрымала самую прэстыжную ўзнагароду ў кінэматографе — «Оскар» за лепшую рэжысуру. Аднак у Кітаі ўсе навіны, зьвязаныя зь перамогай Хлоі Чжао, сталі адразу вычышчаць з пошукавых сыстэм, сацыяльных сетак і дзяржаўных СМІ.

## Жыцьцяпіс
Жыла ў Кітаі да 17 гадоў, пасьля паехала вучыцца ў ЗША і там засталася.

У пачатку 2021 году сутыкнулася з крытыкай у сацыяльных сетках пасьля таго, як карыстальнікі распаўсюдзілі яе інтэрвію за 2013 год, у якім рэжысэрка згадала Кітай свайго дзяцінства і маладосьці і назвала яго месцам, «дзе паўсюдна была хлусьня».

Пасьля атрыманьня «Оскара», два рэпарцёры кітайскіх дзяржаўных СМІ паведамілі The Wall Street Journal, што Аддзел прапаганды Камуністычнай партыі Кітая загадаў нічога не паведамляць пра перамогу Хлоі Чжао. навіны, зьвязаныя зь перамогай Хлоі Чжао, сталі адразу вычышчаць з пошукавых сыстэмаў, сацыяльных сетак і дзяржаўных СМІ.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пэкіне
Катэгорыя:Кінарэжысэры ЗША
Катэгорыя:Кітайскія кінарэжысэры
Катэгорыя:Кітайскія сцэнарысты
Катэгорыя:Кінэматаграфісты ЗША
Катэгорыя:Кінэматаграфісты Кітаю
Балніскі муніцыпалітэт

**Балніскі  муніцыпалітэт** (; bolnisis municipʼalitʼetʼi,;  да 2006 году — раён) — муніцыпалітэт у Грузі, які ўваходзіць у склад Квэма Картлі. Знаходзіцца на поўдні Грузіі, на тэрыторыі гістарычнай вобласьці Ніжняя Картлі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Балнісі.

## Насельніцтва
Па стану на 1 студзеня 2018 году колькасьць насельніцтва муніцыпалітэту складала 55 284 жыхароў, на 1 студзеня 2014 году — 78,9 тыс. жыхароў.

## Славутасьці
Балнісі зьвязаны з крыжам, які мае назву Балніскі крыж (). Балніскі крыж ўяўляе сабой раўнабаковы крыж, вычарчаны сэгмэнтамі кола, зь пашыраючыміся рукавамі. Крыжы такой формы ўпісваецца, звычайна, у круглую раму. Лічыцца, што такі крыж паходзіць з часоў праўленьня рымскага імпэратара Канстанціна Вялікага (306-337 гг.), Які ў 313 годзе Мілянскім эдыктам дазволіў свабоднае вызнаньне хрысьціянства. У Грузіі выкарыстоўваецца паўсюдна нароўні з крыжом Сьвятой Ніно.

## Крыніцы


Катэгорыя:Муніцыпалітэты Грузіі
Балніскі крыж

**Балніскі крыж** (, трансьліт. Балнуры джвары) — тып крыжоў, якія найбольш вядомыя і шырока выкарыстоўваюцца ў Грузіі з V стагодзьдзя.

Упершыню ў Грузіі такі крыж быў намаляваны на ўсходнім фасадзе храму Балніскі Сіён, пабудаваным у канцы V стагодзьдзя ў Квэма Картлі, гістарычнай правінцыі Грузіі, у эпоху праўленьня цара Вахтанга I Гаргасалі .

Назва паходзіць ад формы крыжа, які ўжываўся ў аздабленьні Балніскага Сіёну — першай сапраўднай базылікі раньнехрысьціянскай Грузіі (базыліка была збудаваная на беразе ракі Паладауры, у 70 км ад Тбілісі, непадалёк ад пасёлка Балнисі). Балніскія крыжы выразаныя па камяні на пілястрах, апсідах, слупах храму.

Балніскі крыж ўяўляе сабой раўнабаковы крыж, вычарчаны сэгмэнтамі кола, зь пашыраючыміся рукавамі. Крыжы такой формы ўпісваецца, звычайна, у круглую раму. Лічыцца, што такі крыж паходзіць з часоў праўленьня рымскага імпэратара Канстанціна Вялікага (306-337 гг.), Які ў 313 годзе Мілянскім эдыктам дазволіў свабоднае вызнаньне хрысьціянства. У Грузіі выкарыстоўваецца паўсюдна нароўні з крыжом Сьвятой Ніно.


Файл:Ascension of the Cross bas-relief, Jvari Monastery.jpg|Балніскі крыж на ўваходзе ў сабор Джвары.


## Глядзіце таксама
* крыж сьвятой Ніны
* Vesica piscis

## Крыніцы

## Літаратура
* Всеобщая история искусств. Т. 2. — М.: Искусство, 1960.
* *Mačavariani E.* Bolnisis sionis samšeneblo carcera. — T’bilisi: Mec’niereba, 1985.

Катэгорыя:Крыжы
Катэгорыя:Рэлігійныя сымбалі
Крыж сьвятой Ніны

**Крыж сьвятой Ніны** ( — крыж зь вінаграднай лазы) — хрысьціянская рэліквія, крыж, сплецены зь вінаграднай лазы, які  Багародзіца перадала сьвятой Ніне, перад тым як паслаць яе ў Грузію.

Пасьля сьмерці сьвятой Ніны крыж да 458 году захоўваўся ў саборы Сьвяціцхавэлі у Мцхэце, але пасьля ўзмацненьня паганскіх ганеньняў крыж быў узяты манахым Андрэем і перанесены ў вобласьць Тарон у Армэніі. Пазьней крыж на працягу каля 800 гадоў хавалі ў розных армянскіх гарадах і крэпасьцях. У 1239 гадзе грузінская царыца Русудан зьвярнулася да мангольскага палкаводца Чармагану, які захапіў горад Ані, дзе ў той час знаходзіўся крыж сьвятой Ніны, і папрасіла вярнуць яго ў Грузію. Чармаган задаволіў просьбу царыцы, і крыж вярнуўся ў Сьвяціцхавэлі. У час небясьпекі крыж неаднаразова хавалі ў храме Сьвятой Тройцы на гары Казьбек або ў крэпасьці Анануры.

У 1749 годзе грузінскі мітрапаліт Раман, выпраўляючыся з Грузіі ў Расею, таемна ўзяў з сабою крыж сьвятой Ніны і перадаў яго ў Маскве грузінскаму царэвічу Бакара. З гэтага часу на працягу больш чым паўстагодзьдзя крыж захоўваўся ў сяле Лыскава Ніжагародзкай губэрні, у маёнтку грузінскіх князёў. Пасьля далучэньня Грузіі ў 1801 годзе да Расейскай імпэрыі, князь Георгі Аляксандравіч паднёс крыж сьвятой Ніны імпэратару Аляксандру I, які загадаў вярнуць рэліквію ў Грузію.

З 1802 году крыж захоўваецца ў Тбілісі ў сіёнскім катэдральным саборы каля паўночных брамы алтару у кіёце, акутыя срэбрам. На верхняй вечцы кіёту знаходзяцца выбітыя мініяцюры з выявай эпізодаў з жыцьця сьвятой Ніны.

## Глядзіце таксама
* Балніскі крыж
* Крых Лалібэлы
* Хачкар

## Літаратура
* Житие святой равноапостольной Нины, просветительницы Иберии

Катэгорыя:Крыжы
Катэгорыя:Рэлігійныя сымбалі
Тэтрыцкарайскі муніцыпалітэт

**Тэ́трыцка́райскі муніцыпалітэт** (; tetri c’qaros municipʼalitʼetʼi, да 2006 году — раён) — муніцыпалітэт у Грузі, які ўваходзіць у склад Квэма Картлі. Знаходзіцца ў цэнтры Грузіі, на тэрыторыі гістарычнай вобласьці Ніжняя Картлі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Тэтры Цкара.

## Насельніцтва
Па стану на 1 студзеня 2018 году колькасьць насельніцтва муніцыпалітэту складала 21 889 жыхароў, на 1 студзеня 2014 году — 28,3 тыс. жыхароў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Муніцыпалітэты Грузіі
Тэтры Цкара

**Тэ́тры Цка́ра** () — горад на поўдні Грузіі, цэнтар Тэтрыцкарайскага муніцыпалітэту краю Квэма Картлі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дарога ў Тэтры Цкара
* Тэтры Цкара: ўчора, сёньня, заўтра

Катэгорыя:Тэтрыцкарайскі муніцыпалітэт
Катэгорыя:Гарады Грузіі
Цалка

**Ца́лка** () — горад на поўдні Грузіі, цэнтар Цалкскага муніцыпалітэту краю Квэма Картлі.

## Насельніцтва
Да распаду СССР, Цалка быў адзіным горадам у Савецкім Саюзе, населеным пераважна грэкамі. Насельніцтва раёну дасягала 50 000 (зь якіх больш за 90% — грэкі). У школах выкладаньне да распаду Саюзу вялося на расейскай мове, выкладалася таксама грэцкі мова як замежная замест ангельскай. У цяперашні час грэцкае насельніцтва, у сувязі з эміграцыяй у Грэцыю, складае менш за 2000 чалавек, але ў летнія месяцы назіраецца вялізны наплыў грэкаў, якія захоўваюць у прыватнай уласнасьці большасьць будынкаў Цалка і Цалцкага муніцыпалітэту.

Катэгорыя:Цалкскі муніцыпалітэт
Катэгорыя:Гарады Грузіі
Крысталь Бойд

**Крысталь Бойд** (;  14 красавіка 1993, Масква) — расейская порнаакторка (2013-2017) і мадэль.

## Жыцьцё
Крысталь нарадзілася ў Маскве. Імя Ксенія Кандрацьцева. У васямнаццаць гадоў яна пачала сваю кар’еру ў мадэльным бізнэсе. Аднак яе ніхто не заўважыў. Яе здымкі ў сеціве засталіся невядомымі. Ва ўзросьце 21 год пачала здымацца ў кіно "для дарослых". Порнабізнэс даў славу Крысталь Бойд. Яна зьнялася ў 39 кароткіх відэа, 293 фотасэсыях. Яна мела адносіны з рознымі порнавытворцамі. Сярод іх можна назваць: "Сансэт мэдыя", "Відэа арт Галяндыя", Чэры Віжан", "Джусі інтэртэймант" і інш.

Яе папулярнасьць трохі стала падаць, каля Крысталь Бойд доўгі час здымалася з адным і тым жа акторам (мужчыну звалі Арцём Туркаў). З пачатаку прыхільнікі Ксеніі радаваліся, што ў іх любіміцы ўсё добра ня толькі на рабоце, але й у асабістым жыцьці. Таварышы па здымках не хавалі, што жывуць разам.

Прыблізна ў 2015 годзе Крысталь Бойд разышдася з А. Туркавым. Яна пачала здымацца зь італійскім порнакторам Рока Сіфрэды. Ён быў вядомы з-за таго, што са сваімі таварышкамі:

сумесна рабіць тое, што яны зь іншымі ні за што не згадзіліся.

У 2017 годзе Крысталь Бойд спыніла свае здымкі ў порнастужках. Пачала выстаўляць у сеціве свае здымкі для мадэльнае галіны.

## Сьпіс твораў (Выбарчая)
* Young And The Bushless 2 (2016)
* Temptations (2016)
* Right Touch (2016)
* Barely Ripe School Girls (2015)
* College Nymphs 15 (2014)
* Let’s Get Nasty (2013)
* Fantasies 13 (2013)
* Almost Famous (2013)
* Club Timo (2012)
* Daddy’s Little Whore 2 (2012)
* Deflowered Teenagers 3 (2012)
* Little Anal Angels 2 (2011)

## Сям'я
Крысталь Бойд мае сястру. У 2018 годзе яна нарадзіла дачку.

## Вонкавыя спасылкі
* Здымкі Крысталь Бойд.
* Укантакце.
* Інстаграм
* Твітэр 
* Дзіва Аднаклясьнікі
* Хвэйсбук
* Ютуб

## Крыніцы

## Заўвагі

Катэгорыя:Расейскія порнаакторкі
Сарвар Ісмаілаў

**Сарвар Ісмаілаў** (Нарадзіўся 14 сакавіка 1995 гады ў горадзе Ташкент, Узбекістан) — спартыўны і камерцыйны дырэктар футбольнага клуба «Everton». Пляменнік расійскага прадпрымальніка і мільярдэра Алішэра Усманава.

## Крыніцы

Катэгорыя:Футбольныя функцыянэры
Грузінская фондавая біржа

**«Грузі́нская фо́ндавая бі́ржа»** («ГФБ») — біржа ў Тбілісі, заснаваная ў студзені 1999 году.

На 2021 год месьцілася ў Сабуртальскім раёне Тбілісі па праспэкце Важы-Пшавелы, д. 71. 6 траўня 2010 году запусьцілі «Грузінскі біржавы індэкс» («ГБІ»).

## Брокеры
На 2021 год на «Грузінскай фондавай біржы» налічвалася 7 брокерскіх прадпрыемстваў: «Гальт і Тагарт» (належаў «Банку Грузіі» і меў 17,33 % паёў біржы), холдынг «Каўкаскі капітал» (Георгі Лаладзэ — 1-ы кіраўнік біржы), «Банк Шаўковага шляху», «Каштоўныя паперы спадчыны», «Кіраваньне сродкамі Абі», «Капітал Тбіліскага бізнэс-цэнтру» (17,33 % паёў біржы) і «Карткавы брокер» (належаў «Карткаваму банку»).

## Каштоўныя паперы
На 2021 год на «Грузінскай фондавай біржы» гандлявалі 37 каштоўнымі паперамі, зь іх 27 выпускамі аблігацыяў і паямі 10 прадпрыемстваў. У катэгорыі лістынгу А быў «Банк Грузіі», у катэгорыі Б — паі 3-х прадпрыемстваў: «Банк свабоды», «Зялёнае страхаваньне Грузіі» і гасьцініца «Эўфарыя» (Батумі). Таксама допуск да гандлю мелі паі яшчэ 6 прадпрыемстваў: электрасетка «Тэласі», вінакурня «Сараджышвілі», абутковая фабрыка «Ісані-Карту», «Хашурскі шклозавод» (край Унутраная Картлія), «Трамсмшэні» і «Зьнешгандальбанк Грузіі». На 2021 год «ГФБ» брала за гандаль акцыямі 0,05 % ад вартасьці зьдзелкі, за гандаль прыватнымі аблігацыямі — 0,01 %, а за гандаль дзяржаўнымі аблігацыямі і 25 лары. Першаснае разьмяшчэньне акцыяў каштавала 5000 лары. У лістынг Б дапускалі прадпрыемствы рынкавая вартасьць паёў якіх у вольным абарачэньні перавышала 50 000 лары, што складалі прынамсі 10 % ад іх агульнага ліку. Таксама такія прадпрыемствы мелі трымацца Міжнародных стандартаў фінансавай справаздачнасьці (МСФС) і быць прыбытковымі папярэднія 3 гады.

## Мінуўшчына
12 студзеня 1991 году ў Тбілісі заснавалі акцыянэрнае таварыства «Грузінская фондавая біржа» пры дапамозе Агенцтва міжнароднага разьвіцьця ЗША (Вашынгтон). У сьнежні 2016 году АТ «Гальт і Тагарт», якому належалі 49,99 % паёў «Грузінскай фондавай біржы» і якім сам належаў «Банку Грузіі», прадаў 17,33 % паёў ТАА «Капітал Тбіліскага бізнэс-цэнтру» і 15,33 % ТАА «Грузінскі суінвэстыцыйны фонд».

У 2020 годзе абсяг гандлю паямі на «Грузінскай фондавай біржы» склаў 19,725 млн лары, зь якіх 99 % прыпала на абутковую фабрыку «Ісані-Карту». Гандаль аблігацыямі склаў 8,662 млн даляраў ЗША (26,596 млн лары) і 4,457 млн лары. Выручка «ГФБ» вырасла да 977 059 лары, а прыбытак — да 97 993 лары.

### Кіраўнікі
* Георгі Лаладзэ (1999—2014)
* Георгі Парэсішвілі (на 2021 год)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Гандлёвыя сэсіі

Катэгорыя:Фондавыя біржы
Катэгорыя:Эканоміка Грузіі
Катэгорыя:Тбілісі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе