Бітва пад Цэрам

**Бі́тва пад Цэ́рам** — адна зь першых бітваў Першай Сусьветнай вайны, якая адбылася паміж Аўстра-Вугоршчынай і Сэрбіяй у жніўні 1914 году падчас Сэрбскай кампаніі.

## Пачатак уварваньня
Пасьля абвяшчэньня вайны 28 ліпеня 1914 году Аўстра-Вугоршчына сабрала тры свае арміі для нанясеньня ўдару па Сэрбіі. Пятая і шостая арміі, якія знаходзіліся ў Босьніі, атрымалі загад нанесьці галоўны ўдар па Сэрбіі. Другая армія была сканцэнтравана ў Срэме і Банаце, дзеля ўвядзеньня ў зман Вярхоўнага камандаваньня Сэрбіі аб напрамку наступу. У першыя дні вайны падразьдзяленьні 2-й арміі праводзілі абстрэл населеных пунктаў на поўначы Сэрбіі, уключаючы Бялград і Смэдэрэва, а 15 жніўня захапілі Шабац. Асноўныя сілы 5-й і 6-й арміі рыхтаваліся да пераправы праз Дрыну, што знаняло ў іх ажно 4 дні. У гэты час на сустрач аўстра-вугорскамум войску рухаліся часткі 2-й і 3-й сэрбскіх армій.

## Хада бітвы
Каля 23:00 15 жніўня часткі сэрбскай арміі выйшлі на пазыцыі аўстра-вугорскіх войскаў на схілах гары Цэр. Аднак пазыцыі іх былі слаба падрыхтаваныя і сэрбы адціснулі аўстрыйскую армію. 16 жніўня каля Слаціна сэербскія войскі скавалі і адкінулі аўстра-вугорскія часткі. У зоне 3-й сэрбскай арміі баі былі цяжкімі, і на некаторых участках сэрбам давялося адысьці. 18 жніўня аўстра-вугорскія войскі спрабавалі прасунуцца па пляцдарму каля Шабацу, каб забясьпечыць лепшыя ўмовы для наступу 5-й арміі. Аднак разгром аўстрыйскіх частак на рацэ Добрава парушыў іх пляны.

На працягу наступных дзён да сэрбаў падцягнуліся часткі 2-й сэрбскай арміі, якая прыкрывала больш зручную для вядзеньня наступу раўнінную мясцовасьць паўночнай Сэрбіі і адпаведна лепш абароненую Радамірам Путнікам. З прычыны гэтага сэрбам удалося прарваць аўстра-вугорскі фронт у Лазьніцы. Для аўстрыйцаў склалася неспрыяльная сытуацыя і яны [19 жніўня пачалі адыход па ўсім фронце. З-за гэта часткі 2-й аўстра-вугорскай арміі павінны былі застацца тут, а іх адпраўка на Ўсходні фронт у Галіцыю зацягвалася. Пачынаючы з 20 жніўня сэрбскія войскі перасьледвалі адыходзячыя аўстрыйскія войскі. У выніку да 24 жніўня аўстра-вугорскія часткі былі адкінутыя да рэк Сава і Дрына.

## Вынікі
Хоць сэрбская армія дасягнула посьпеху ў гэтым баі, сэбы страцілі значную частку боепрыпасаў. Камандуючы 2-й сэрбскай арміі Сьцёпа Сьцяпанавіч, за пасьпяховае камандаваньне войскамі, быў павышаны да рангу фэльдмаршалу (). Камандуючы аўстра-вугорскімі войскамі Оскар Паціёрэк быў прыніжаны паразай і патрабаваў рэваншу, на што атрымаў дазвол у верасьні 1914 году. З прычыны паразы ў бітве пры гары Цэр аўстра-вугорская армія была вымушана адмовіцца ад гораду Плеўля, які яна захапіла 19 жніўня.

Падчас выкананьня палёту з мэта выведкі, адбыўся першы паветраны бой сэрбскага лётчыка Томіча і аўстра-вугорскага пілоту. Апошні стрэліў у Томіча з рэвальверу, але сэрбскі лётчык здолеў уцячы.

Пасьпяховая бітва прыцягнула ўвагу да Сэрбіі ва ўсім сьвеце, а ў прэсе пачалі зьяўляцца артыкулы ў яе падтрымку, а іншаземцы аказвалі палітычную, гуманітарную і ваенную дапамогу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылка
* Dmitar Tasić [Warfare 1914—1918 (South East Europe)](http://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/Warfare_1914-1918_(South_East_Europe))
* Гадавіна бітвы пры Цэры 

Катэгорыя:Бітвы Сэрбіі
Катэгорыя:Бітвы 1914 году
Катэгорыя:Бітвы Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Сэбія ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Аўстра-Вугоршчына ў Першай сусьветнай вайне