Лаўрэнці Цанава

**Лаўрэнці Фаміч Цанава** (прозьвішча да 1938 году — **Джанджгава** (*Джанджава*); жнівень 1900, в. Нахунова, Кутаіская губэрня — 12 кастрычніка 1955, Бутырская вязьніца). Супрацоўнік савецкіх карных органаў, генэрал-лейтэнант. Наркам унутраных справаў НКУС БССР.

Прозьвішча Джанджгава ў 1938 годзе зьмяніў на Цанава па просьбе Берыі.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў грузінскай сялянскай сям’і. Навучаўся ў Тыфлісе ў гімназіі. У 1919 годзе навуку кінуў, пасьля скончыў вечаровыя агульнаадукацыйныя курсы.

## На партыйнай рабоце
У РКП(б) са жніўня 1920 году. У лютым 1921 году заснаваў у родным сяле паўстанцкія атрады. У 1922 годзе выключаны з РКП(б) па абвінавачаньні ў выкраданьні нявесты. Дэпутат Вярхоўнага Савету СССР 1—3 скліканьняў.

У органах АГКП: нач. палітбюро Сянацкага павету сакавік 1921 — люты 1922; нач. палітбюро Надзвычайнага Камітэту (ЧК) Ціянецкага павету люты 1922 — травень 1922; нач. палітбюро Надзвычайнага Камітэту (ЧК) Целаўскага павету травень 1922 — сакавік 1923; нач. палітбюро Надзвычайнага Камітэту (ЧК) Барчалінскага павету сакавік 1923 — сьнежань 1923; нам. нач. УГРО Тыфліскага гарвыканкаму студзень 1924 — красавік 1925; нач. палітбюро Надзвычайнага Камітэту (ЧК) Паційскага павету красавік 1925 — сакавік 1926; пам. пракурора Грузінскай ССР па Ўсходняй Грузіі сакавік 1926 — сьнежань 1928; супрацоўнік Асобнага атраду 1 Грузынскай дывізіі люты 1929 — травень 1929; нач. палітбюро Надзвычайнага Камітэту (ЧК) Шарапанскага павету травень 1929 — чэрвень 1929; нач. Чыатурскага райадз. ГПУ чэрвень 1929 — сьнежань 1930; супрацоўнік ГПУ ГрузССР сьнежань 1930 — 1932; нач. 1-га аддз. ГПУ ГрузССР 1932 — люты 1933.

Намесьнік упаўнаважанага Наркамату саўгасаў ЗСФСР у Грузіі люты 1933 — сакавік 1933; нам. старшыні праўленьня Цеваўшыры (Спажыўсаюз Грузіі) сакавік 1933—1933; нам. дырэктара Лімантрэста 1933 — люты 1934; нам. нач. Субтрапічнага упр. Наркамату земляробства ЗСФСР 1934 — студзень 1935; нам.кір. Самтрэстам, нач. вінаграднага кір. студзень 1935 — сакавік 1935; 1 сакратар Паційскага гаркаму КП(б) Грузіі сакавік 1935 — сакавік 1937; 1 сакратар Цхакаеўскага райканкаму КП(б) Грузіі сакавік 1937 — ліпень 1937; 1 нам. наркама земляробства ГрузССР 20 ліпеня 1937 — кастрычнік 1937; нач. Калхідбуду кастрычнік 1937 — сьнежань 1938.

## У органах НКУС-МДБ
* Наркам ўнутраных справаў БССР (17 сьнежня 1938 — 26 лютага 1941). 21 сьнежня 1938 году падпісаў свой першы загад «Аб забароне гаррайаддзелам і райаддзяленьням УНКУС БССР па Менскай вобласьці самастойна спыняць сьледчыя справы, вызваляць арыштаваных і перадаваць справы ў пракуратуры і суды», якім перадаў такія паўнамоцтвы начальніку абласной управы і абавязаў выносіць абвінаваўчае заключэньне толькі па зацьвярджэньні «з подпісам маім або маіх памочнікаў».
* Наркам ДБ БССР 26 лютага 1941 — 31 ліпеня 1941
* Нач. Асобнага Атраду (АА) НКУС Заходняга фронту 19 ліпеня 1941 — 21 кастрычніка 1941
У гэты час цяжка паранены і кантужаны на Заходнім фронце.
* Нам. нач. кір. АА НКУС СССР 21 кастрычніка 1941 — 19 красавіка 1943
* Нач. АА НКУС Заходняга фронту 10 студзеня 1942 — 6 сакавіка 1943
* Нач. АА НКУС Цэнтральнага фронту 6 сакавіка 1943 — 7 траўня 1943
* Наркам-міністар Дзяржбясьпекі (ДБ) БССР 7 траўня 1943 — 29 кастрычніка 1951
* нам. нач. Цэнтральнага штабу партызанскага руху 1943—1945
* упаўнаважаны НКУС СССР па 2 Беларускаму фронту 11 студзеня 1945 — 4 ліпеня 1945
* Намесьнік міністра ДБ СССР 29 кастрычніка 1951 — 14 лютага 1952
* Нач. 2-га гал. упр. МДБ СССР 6 лістапада 1951 — 15 лютага 1952

Зьняты з пасады за «важкія памылкі». Пастановай сакратарыяту ЦК ВКП(б) (АРт. 631/148г) у чэрвені 1952 быў зацьверджаны на пасадзе нач. галоўнай інспэкцыі МВД СССР, але ЦК Палітбюро яго не зацьвердзіў.

Арыштаваны 4 чэрвеня 1953 году па рашэньні Прэзыдыюма ЦК КПСС. Абвінавачаны ў саўдзеле ў забойстве Саламона Міхоэлса. Памёр пад час сьледзтва ў Бутырскай вязьніцы (па афіцыйнай вэрсіі скончыў жыцьцё самагубствам, «забіўшы сябе аб сьцяну камэры»).

## Званьні НКУС
* ст. маёр ДБ — 28 сьнежня 1938
* камісар ДБ 3 ранга — 14 сакавіка 1940
* генэрал-лейтэнат — 9 ліпеня 1945

## Узнагароды
* ордэн Працоўнага Чырвонага Сьцяга Грузінскай ССР №105 — 1930
* ордэн Леніна №5842 — 26.04.1940
* Адзнака «Заслужаны супрацоўнік НКУС» — 28.05.1941
* ордэн Рэспублікі (Тува) № 95 04.1942
* ордэн Чырвонага Сьцягу № 402 1942
* ордэн Чырвонага Сьцягу № 26342 12.04.1942
* ордэн Чырвонага Сьцягу № 4221 20.09.1943
* ордэн Суворава 1 ступені № 214 15.08.1944
* ордэн Чырвонага Сьцягу № 1366 03.11.1944
* ордэн Кутузава 1 ступені № 567 21.04.1945
* ордэн Кутузава 1 ступені № 568 29.05.1945
* ордэн Леніна № 51105 30.04.1946
* ордэн Чырвонага Сьцягу № 969 28.10.1948 (за забойства Саламона Міхоэлса)
* ордэн Леніна № 82167 30.12.1948
* ордэн Леніна № 124924 12.08.1950
* ордэн Чырвонага Сьцягу № 207 01.06.1951
* ордэн Грунвальду 3 клясы (Польшча)
* 2 савецкія мэдалі
* 3 польскія мэдалі.

## Творы
* «Всенародная партизанская война в Белоруссии против фашистских захватчиков». Менск: Белгосиздат. Ч. 1. 1949; Ч. 2. 1951.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія кіраўніцтва КДБ Беларусі
* 
* Хто кіраваў НКУС
* «Наша Ніва»: Гісторыя кар’еры, падзення і сьмерці кіраўніка МГБ-НКВД Беларусі Лаўрэнція Цанавы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1900 годзе
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Кутузава
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Чырвонага Сьцягу
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Катэгорыя:Удзельнікі нямецка-савецкай вайны
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:НКУС БССР
Катэгорыя:Спэцслужбы СССР