open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ансамбаль народнага танца імя Файзі Гаскарава

**Дзяржа́ўны акадэмі́чны анса́мбаль наро́днага та́нца імя́ Файзі́ Гаска́рава** (ДААНТ імя Ф. Гаскарава, ) — прафэсыйны ансамбаль народнага танца Рэспублікі Башкартастан.

Адзіны калектыў, узнагароджаны прэміяй імя Салавата Юлаева — «*за вялікі ўклад у развіцьцё і прапаганду [[Башкірская харэаграфія|башкірскага прафэсыйнага харэаграфічнага мастацтва]] і высокае выканаўчае майстэрства*».

Быў заснаваны ў 1938 годзе пры Башкірскае дзяржаўнае філярмоніі. 11 сакавіка 1939 году ансамбаль узначаліў Файзі Гаскараў, бо стаў мастацкім кіраўніком ансамблю. Гэты дзень стаў днём заснаваньня ансамблю. У 1940 годзе стаў называцца ***Башкірскі дзяржаўны ансамбаль народнага танца***. Летам 1940 году ансамбаль езьдзіў з выступамі па Башкірыі. У пачатку 1941 году дружына гатовілася да выступаў у Маскве, дзе павінныя былі адбыцца дні культуры. Пачалася Нямецка-савецкая вайна і выступу ў Маскве не было. У 1955 годзе ансамбаль удзельнічае і выступае ў Маскве ў трохмесячніку башкірскае літаратуры і мастацтва. У 1988 годзе прысвоена імя Файзі Гаскарава.

У 1991 годзе дружына аддзялілася ад Башкірскае філярмоніі і становіцца самастойным. Дружына мае стан юрыдычнае асобы. У 1994 годзе дружына ўпершыню выехала па-за Расею ў ЗША і Турэччыну.

У сьнежні 1996 годзе прысвоілі імя ***акадэмічны***. Поўная назва дружыны стала **Дзяржа́ўны акадэмі́чны анса́мбаль наро́днага та́нца імя́ Файзі́ Гаска́рава**. У 2007 годзе дружына пераехала ў новы дом, дзе можа выступаць для гледачоў.

## Цікавае
Дружына мае ў сваім творчым наборы (рэпэртуары) беларускі народны танец «Весялуха».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве
* Сьвятліца для выступу ансамблю
* Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль 75 йыллыҡ юбилейын билдәләне
* Ғәскәров исемендәге ансамбль бейеүсеһе Мексикала «Мисс фестиваль» исеменә лайыҡ булды

Катэгорыя:Ансамблі народнага танца Расеі
Катэгорыя:Музычныя калектывы Ўфы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Башкартастан
Катэгорыя:Расейскія музычныя гурты
Дагела

**Дагела** (*Дагель*, *Догель*, *Дагайль*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Дагела, пазьней Дэгела (Dagela, Degele) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даг- (-дак-, -таг-) (імёны ліцьвінаў Дакіла, Шыдаг, Ядаг; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы', а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'.

У Прусіі бытавала імя Догел: *Dogel* (1309 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Dogela* (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.); *Piotr Dagiel* (23 сакавіка 1645 году, 2 траўня 1654 году); *pana Dogieła* (9 сакавіка 1704 году); *Józef Kazimierz Dagielewicz* (1751 год); *Piotr Dogiel* (6 лютага 1764 году).

## Носьбіты
* Мацей Догель (1715—1760) — гісторык-археограф, правазнаўца ВКЛ
* Ануфры Догель — уладальнік зямлі ў Полацкім павеце на 1878 год

Догелі (Dogiel) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Дагайлёвіч (Dogajlowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На гістарычнай Лідчыне існуе вёска Догелі.

## Глядзіце таксама
* Дага
* Гайла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Казёл усходнекаўкаскі

**Казёл усходнекаўкаскі** (*Capra cylindricornis*) — жывёла клясы сысуноў атрада парнакапытных сямейства быкавых (Bovidae).

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Азіі (Азэрбайджан, Грузія, Расія [Каўказ]); на вышынях 800–4000 м. Яны жывуць у лясах на вышыні да 2600 м, а таксама на субальпійскіх і альпійскіх лугах і скалістых асыпных схілах на больш высокіх вышынях. Пазбягаюць густых лясоў, але ахвотна трымаюцца ў адкрытых лясах. Улетку дарослыя самцы звычайна — на большых вышынях, чым саміцы і маладыя. У суровыя зімы *Capra cylindricornis* канцэнтруюцца на сонечных схілах; летам жывёлы распаўсюджваюцца на схілы рознай экспазіцыі. Сэзонныя міграцыі рэдка перавышаюць 5 км.

## Постаць
Даўжыня галавы і тулава складае ад 130 да 150 см, вышыня ў плячах ад 65 да 98 см, маса ад 45 да 100 кг. Рогі самцоў дасягаюць метра, а рогі саміцаў — максімум 30 см у даўжыню. *Capra cylindricornis* вонкава вельмі падобны на *Capra caucasica*. У яго такое ж масіўнае каржакаватае цела і ён прыкладна такога ж росту. Адрозніваецца перш за ўсё яшчэ больш кароткай барадой і буйнейшымі рагамі, якія ўтвараюць не круглую дугу, а закручаныя па спіралі і чымсьці нагадваюць рогі іберыйскага казла *Capra pyrenaica*. Зімовая поўсьць звычайна ад цёмна-карычнага да арэхава-карычневага колеру, у той час як летняя поўсьць значна сьвятлейшая і рыжая. Ніжні бок заўсёды трохі сьвятлей.

## Лад жыцьця
*Capra cylindricornis* ўтвараюць зьмешаныя дарослыя групы самцоў і саміцаў ў лістападзе, непасрэдна перад гонам. Яны разыходзяцца да сярэдзіны студзеня ці не пазней за пачатак лютага, і да наступнага сезону гону дарослыя самцы і саміцы жывуць асобна. Саміцы нараджаюць пераважна аднаго казяняці. Часам жывёлы ўтвараюць вялікія статкі, да 500 жывёл. Аднак больш стабільныя невялікія групы, якія складаюць гэтыя вялікія статкі, звычайна складаюцца толькі з дзясятка жывёл. Іх рацыён складаецца з травы і лісьця, прычым ліставая ежа гуляе большую ролю зімой, чым летам, калі яны сілкуюцца пераважна травой. *Capra cylindricornis* служаць здабычай ваўка *[[Canis lupu]]s* і рысі *[[Lynx lynx]]*, а таксама гінуць ад снежных лавін. Беркут *[[Aquila chrysaetos]]* і, як мяркуецца, барадач *[[Gypaetus barbatus]]* палююць на нованароджаных і малых асобін.

## Крыніцы
* Lortkipanidze, B. & Weinberg, P. 2020. ''Capra cylindricornis''. The IUCN 
* *Ronald M. Nowak* Walker's carnivores of the world. — JHU Press, 2005. — ISBN 0801880327. 

Катэгорыя:Сысуны Азіі
Казёл (род)

**Казёл** (*Capra*) — род жывёлаў клясы сысуноў атрада парнакапытных сямейства быкавых (Bovidae). Пераважна сустракаюцца ў горных раёнах Эўразіі і Паўночнай Афрыкі. Да гэтага роду адносяцца, сярод іншага, дзікія і хатнія козы.

## Распаўсюджваньне
Першапачаткова козы былі родам з Цэнтральнай і Паўднёвай Эўропы, значнай часткі Заходняй і Цэнтральнай Азіі і Паўночнай Афрыкі. Яны вымерлі ў некаторых частках свайго першапачатковага арэала з-за паляваньня і страты асяроддзя пражываньня. Наадварот, свойская каза была завезена ва ўсім сьвеце пасля з'яўленьня чалавека, і цяпер у многіх краінах ёсць папуляцыі дзікіх хатніх коз. Арэал пасяленьня коз — у асноўным горныя раёны — яны сустракаюцца ў Азіі на вышынях вышэй за 6000 метраў, але таксама ў стэпах і пустэльнях.

## Постаць
Гэта жывёлы адносна моцнага целаскладу з моцнымі канечнасьцямі і шырокімі капытамі. Даўжыня галавы і тулава складае ад 100 да 180 см, даўжыня хваста ад 10 да 20 см, вышыня ў плячах ад 65 да 105 см, маса ад 25 да 150 кг, прычым самцы значна цяжэй саміцаў. Валасяны полаг мае карычневыя або шэрыя адценьні. Часам кантрасныя ўчасткі прысутнічаюць на канечнасьцях, сьпіне або твары; што заўважна, дык гэта значна даўжэйшая ў самцоў барада. Самцы і саміцы маюць рогі; аднак ёсць палавы дымарфізм па форме і даўжыні. Рогі саміцаў кароткія, тонкія і толькі зьлёгку выгнутыя; наадварот, у самцоў яны моцна выгнуты назад або закручаны па сьпіралі і могуць дасягаць больш за метр у даўжыню.

## Лад жыцьця
Часта актыўныя ў прыцемках і здабываюць ежу рана раніцай ці позна ўвечары; у прахалодных рэгіёнах або ў халодны сэзон яны вядуць больш дзённы лад жыцьця. Саміцы часта жывуць групамі са сваім нашчадствам, у той час як самцы большую частку года вядуць жыцьцё ў адзіноце або ствараюць халасьцяцкія групы. Падчас шлюбнага сезону самцы далучаюцца да груп саміцаў і спрабуюць атрымаць прывілей спарваньня праз часам жорсткія бойкі паміж сабой. Усе казлы — траваедныя жывёлы.

## Віды
Віды: *[[Capra aegagrus]]*, *[[Capra caucasica]]*, *[[Capra cylindricornis]]*, *[[Capra falconeri]]*, *[[Capra ibex]]*, *[[Capra nubiana]]*, *[[Capra pyrenaica]]*, *[[Capra sibirica]]*, *[[Capra walie]]*.

## Крыніцы
* Lortkipanidze, B. & Weinberg, P. 2020. ''Capra cylindricornis''. The IUCN 
* *Ronald M. Nowak* Walker’s mammals of the world. — JHU Press, 1999. — ISBN 0-8018-5789-9. 

Катэгорыя:Роды сысуноў
Ільля Васілевіч (футбаліст)

**Ільля́ Васіле́віч** ( 14 красавіка 2000 году) — беларускі футбаліст, нападнік малдоўскага «Зымбру».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у родных Івацэвічах. У веку 12 гадоў паступіў у пастаўскую акадэмію ПМЦ, а пасьля далучыўся да менскай футбольнай школы «Фартуна». Навучаўся ў Акадэміі АБФФ, а ў другой палове 2017 году выступаў у Першай лізе за «Баранавічы». У студзені 2018 году падпісаў трохгадовы кантракт з данецкім «Шахтарам», які пачаў дзеіць з красавіка. Выступаў за моладзевую каманду «Шахтара», да асноўнага складу не прыцягваўся.

У жніўні 2019 году, пакінуўшы ўкраінскі клюб, далучыўся да барысаўскага БАТЭ. У другой палове 2019 году выступаў за дубль барысаўчанаў, а да сэзону 2020 году рыхтаваўся поруч з асноўнай камандай. У сакавіку 2020 году быў аддадзены ў арэнду ў мазырскую «Славію», дзе пераважна выходзіў на замену або заставаўся на лаўцы запасных, аднак, прыцягваўся да матчаў дублю. Зь верасьня 2020 году не гуляў праз траўмы. У сьнежні 2020 году па заканчэньні арэнды пакінуў мазырскі клюб. У красавіку 2021 году быў заяўлены за БАТЭ і пачаў гуляць за дубль, а пазьней замацаваўся ў асноўнай камандзе. У сьнежні 2023 году пакінуў барысаўскі клюб. У студзені 2024 году падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ». Не зважаючы на неблагую статыстыку ў жодзінскім клюбе ў колькасьці згуляных матчаў і праведзеных галоў, насамрэч футбаліст ня быў гульцом першай адзінаццатцы, бо ён нават не згуляў за два сэзоны аніводнага матчу ў Найвышэйшай лізе цалкам. Па заканчэньні кантракту ў студзені 2026 году пакінуў каманду і далучыўся да малдоўскага «Зымбру». 

### Міжнародная
У 2016—2017 гадах гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2017 і кастрычніку 2018 гадоў гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Эўропы. 26 лютага 2022 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матчу чэмпіянату Эўропы 2023 году супраць зборнай Кіпру (1:0).

## Дасягненні
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2021
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2022, 2024
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Павал Прышывалка

**Па́вал Прышыва́лка** ( 25 ліпеня 1999 году) — беларускі футбаліст, брамнік бабруйскай «Белшыны».

## Кар’ера
Выхаванец клюбу «Менск», дзе пачаў займацца футболам у веку 8 гадоў. З 2016 году пачаў выступаць за дубль «Менску». На наступны год замацаваўся ў дублі і пачаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды. У лютым 2018 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». У 2018 годзе гуляў за клюб у Юніёрскай лізе УЭФА, з 2019 году пачаў часьцей зьяўляцца ў асноўнай камандзе ў якасьці рэзэрвовага брамніка. 5 верасьня 2020 году дэбютаваў у асноўным складзе «Менску» ў матчы Кубка Беларусі супраць «Астраўцу» (3:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў сустрэчы. 28 лістапада 2020 году ўпершыню згуляў у Найвышэйшай лізе, правёўшы на полі ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (2:4). У сэзоне 2021 году быў першым брамнікам каманды.

У студзені 2022 году падоўжыў кантракт з сталічным клюбам. У сэзоне 2022 году быў другім брамнікам спачатку пасьля Аляксея Казлова, а зь лета пасьля Ягора Геняралава. Пачынаючы зь верасьня, калі Геняралаў атрымаў траўму, замацаваўся ў асноўным складзе. У сьнежні 2022 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Менск». У сакавіку 2023 году далучыўся да берасьцейскага «Цэнтру футболу». У студзені 2024 году падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ», стаўшы трэцім брамнікам. У матчах Найвышэйшай лігі ўдзелу ня браў, часам выступаючы ў складзе другой каманды ў Першай лізе. Па сэзоне пакінуў каманду і далучыўся да першалігавага «Лякаматыва», дзе быў першым брамнікам каманды. У канцы студзеня 2026 году прыяднаўся да «Белшыны», якая вярнулася ў Найвышэйшую лігу пасьля некаторага перапынку.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Цімафей Сіманенка

**Цімафе́й Сімане́нка** ( 27 лістапада 2006 году) — беларускі футбаліст, нападнік «Гомля».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай акадэміі «Менску», дзе першым трэнэрам гульца быў Анатоль Камоска. У сэзоне 2023 году пачаў транавацца з асноўнай камандай клюбу. Дэбютаваў у матчах Найвышэйшай лігі 2 чэрвеня 2023 году, зьявіўшыся на 80-й хвіліне сустрэчы супраць берасьцейскім «Дынама». Цягам сэзону ў асноўную каманду амаль не трапляў, звычайна абаранячы клюбныя колеры ў дублюючым складзе. Улетку 2025 году далучыўся да шэрагаў «Гомля».

### Міжнародная
21 верасьня 2021 году запачаткаваў кар’еру ў складзе зборнай Беларусі (16 гадоў) ў матчы супраць зборнай Турэччыны. У траўні 2022 году ўпершыню быў выкліканы да складу зборнай Беларусі (17 гадоў), а ў кастрычніку браў удзел у кваліфікацыйных матчах чэмпіянату Эўропы. Дэбют гульца ў юнацкая зборнай прыпаў на 20 кастрычніка 2022 матч супраць зборнай Нарвэгіі, ужо праз тры дні адзначыўся голам у браму зборнай Ірляндыі. У лістападзе 2023 году прыцягваўся да шыхтаў зборнай Беларусі (да 19 гадоў), згуляўшы ў адборачных матчах чэмпіянату Эўропы. Першы матч у складзе гэтай зборнай правёў 15 лістапада 2023 году, дзе супернікам беларускай дружыны была зборная Грэцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Дзьмітры Дзенісенка (2006)

**Дзьмі́тры Дзенісе́нка** ( 8 чэрвеня 2006 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Менску».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай акадэміі «Менску». На пачатку 2023 году пачаў выступаць за дублюючы склад каманды. Цягам сэзону часам трапляў у заяўку асноўнай каманды клюбу, але на полі не зьяўляўся. У 2024 годзе быў пераведзены ў першую каманду, у складзе якой дэбютаваў 31 сакавіка 2024 годзе ў матчы супраць менскага «Дынама». Пры гэтым гулец адгуляў увесь матч.

### Міжнародная
У верасьні 2021 году атрымаў выклік да зборнай Беларусі (да 16 гадоў), у складзе якой дэбютаваў у таварыскім матчы супраць зборнай Турэччыны. У лютым 2022 году ў складзе зборнай браў удзел у Кубку Разьвіцьця. У чэрвені 2022 году далучыўся да зборнай Беларусі (да 19 гадоў), дзе запачаткаваў выступы ў таварыскім матчы супраць зборнай Узбэкістану, адзначыўшыся забітым голам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мурска Срэдзішчэ

**Мурска Срэдзішчэ** () — горад у Меджымурскай жупаніі Харватыі. Насельніцтва — 3 322 чалавек (2001). Самы паўночны горад краіны.

## Агульныя зьвесткі
Мурска Срэдзішчэ разьмешчаны на рацэ Муры у самым паўночным рэгіёне краіне — міжрэчча рэк Дравы і Муры, вядомым як Меджымурскай жупаніі. Тут праходзіць граніца са Славеніяй, акрамя таго, у 3 кілямэтрах на ўсход знаходзіцца го=раніца з Вугоршчынай.

У 15 кілямэтрах на поўдзень ад Мурска Срэдзішчэ знаходзіцца горад Чакавец — адміністрацыйны цэнтар Меджымурскай жупаніі.

Праз горад праходзіць аўтамабільная шаша і чыгунка, якія вядуць з Вугоршчыны праз тэрыторыю Славеніі ў Вараждзін і Заграб.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт гораду

Катэгорыя:Гарады Харватыі
Артур Кузьміч

**Арту́р Кузьмі́ч** ( 14 студзеня 2003 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Менску».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец «Менску». Выступаў за юнацкія каманды клюбу, а з 2019 году пачаў гуляць за клюбны дубль. У канцы сэзону 2021 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды клюбу. 28 лістапада 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы другі тайм матчу з «Смаргоньню» (0:1). У ліпені 2022 году быў аддадзены ў арэнду пінскай «Хвалі». Пакінуў «Хвалю» па заканчэньні арэнды ў сьнежні 2022 году. У сакавіку 2023 году на правах арэнды далучыўся да віцебскага «Макслайну». Пакінуў клюб у сьнежні 2023 году. У пачатку 2024 году пачаў рыхтавацца да новага сэзону зь «Менскам». У першай палове выступаў за сталічнікаў, але ў ліпені прыяднаўся да «Смаргоні». Пасьля заканчэньня сэзону вярнуўся ў менскі клюб.

### Міжнародная
У кастрычніку 2019 году быў у складзе зборнай Беларусі (да 17 гадоў) на кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, аднак не выходзіў на поле. У кастрычніку 2021 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Чакавец

**Ча́кавец** () — горад у Харватыі, у паўночнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтар і найбуйнейшы горад Меджымурскай жупаніі. Насельніцтва — 15 790 чалавек (2001).

## Геаграфія і транспарт
Чакавец разьмешчаны ў самым паўночным рэгіёне краіне — міжрэччы рэк Дравы і Муры, вядомым як Меджымур’е. Другі з самых паўночных гарадоў краіны пасьля гораду Мурска Срэдзішчэ.

За 7 кілямэтраў на захад і за 20 кілямэтраў на поўнач ад гораду праходзіць граніца са Славеніяй, за 20 кілямэтраў на ўсход — граніца з Вугоршчынай.

За 12 кілямэетраў на поўдзень ад Чакаўца знаходзіцца горад Вараждзін, за 15 кіляметраў на поўнач — Мурска Срэдзішчэ.

Праз горад праходзіць аўтамабільная шаша, якая вядзе з Вугоршчыны ў Вараждзін і Заграб, а таксама некалькі чыгунак, што вядуць у суседнія гарады Харватыі, Вугоршчыны і Славеніі. У трох кілямэтрах ад горадву знаходзіцца невялікі аэрапорт, здольны прымаць малыя самалёты.

## Гісторыя

У рымскія часы на месцы сучаснага гораду разьмяшчаўся ўмацаваны лягер Акуама.

Упершыню пад сваёй сучаснай назвай горад згаданы ў 1328 годзе. Назва паходзіць ад прозьвішча вугорскага князя Дзьмітрыя Чакі, які пабудаваў у XIII стагодзьдзі драўляную вежу, што атрымала яго імя, якое потым перайшло на ўвесь горад.

У 1466 годзе ўлада над горадам перайшла да знатнага княжацкага роду Зрынскіх, пасьля чаго Чакавец пачаў бурна разьвівацца. У 1579 годзе Чакавец атрымаў гарадзкія прывілеі.

У 1738 годзе горад быў разбураны землятрусам, а ў 1741 годзе пацярпеў ад вялікага пажару. У 1848 годзе быў далучаны да Харватыі, якая мела аўтаномію ў складзе Аўстра-Вугоршчыны.

Пасьля Першай сусьветнай вайны разам з усёй Харватыяй Чакавец увайшоў у склад Каралеўства сэрбаў, харватаў і славенцаў, а пазьней — у склад Югаславіі. У 1941—1945 гадах быў акупаваны вугорскай арміяй. З 1991 года — у складзе незалежнай Харватыі.

## Дэмаграфія
Паводле перапісу 2001 году насельніцтва горада складае 15 790 чалавек, разам з прыгарадамі насельніцтва агламэрацыі — 30 455 чалавек. Пераважная большасьць насельніцтва — харваты (93 %), самай буйной нацыянальнай меншасьцю зьяўляюцца цыгане — 3,6 %.

## Эканоміка
Чакавец — разьвіты індустрыяльны горад. Галоўныя галіны прамысловасьці — вытворчасьць тэкстылю, абутку, мэталяапрацоўка, паліграфія, харчовая і хімічная прамысловасьць.

## Славутасьці

* Замак Зрынскіх — добра захаваны замак сям’і Зрынскіх. Цяпер у ім разьмешчаны музэй Меджымур’я.
* Сэцэсыйны палац — палац у стылі венскага сэцэсіёну.
* Храм Сьв. Мікалая.

## Гарады-партнёры
*  Надзьканіжа
*  Плоньск
*  Шрамбэрг

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт гораду

Катэгорыя:Гарады Харватыі
Наста Ройц

**Наста Ройц** (; , Белавар, Аўстра-Вугоршчына — , Заграб, Югаславія) — харвацкая мастачка.

## Жыцьцяпіс
Наста Ройц нарадзілася ў сям’і палітыка Мілана Ройца. Пачаўшы захапляцца жывапісам, яна сутыкнулася з непаразуменьнем з боку бацькі, якое ёй удалося пераадолець толькі выйшаўшы замуж за мастака з заможнай сям’і Браніміра Шэноа.

Свае першыя мастацкія навыкі яна атрымала ў Белаварскай гімназіі ў Ёсіпа Хохнеца і ў прыватнай школе Атона Івекавіча ў Заграбе, дзе напісала свае першыя карціны: «*Ulica u snijegu*» (1900-02) і «*Imanje Rojčevo i Snopovi žita*» (1902). Пазьней яна пераехала ў Вену, дзе з 1902 па 1904 год вучылася ў жаночай мастацкай школе ў Людвіга Міхалека, Ганса Ціхі і Ціны Блаў, з дапамогай якой Ройц ў 1905 годзе стварыла пленэр «*Motiv iz Bistre*».

Праз два гады яна пераехала ў Мюнхэн для навучаньня ў жаночай Акадэміі ў Генрыха Кніра і Ангела Янка. Там жа яна завяла знаёмства са скульптарам Міраславам Кралевічам, што заахвоціла яе вярнуцца ў Вену для вывучэньня скульптурнага рамяства.

Пад канец Першай сусьветнай вайны Ройц стала чальцом суфражысцкай плыні і напісала аўтабіяграфію, у якой апісвала свой шлюб з Бранімірам Шэноа. У 1924 годзе яна накіравалася ў падарожжа па Англіі і Шатляндыі з двума афіцэрамі брытанскай арміі, падчас якога напісала некалькі карцін з якіх вылучаецца «*Naš auto u Škotsko*» — першы малюнак аўтамабіля, створаны харвацкім мастаком.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Белавары
Катэгорыя:Памерлі ў Заграбе
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Мірагай
Катэгорыя:Харвацкія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Харвацкія фатографы
Катэгорыя:ЛГБТ
Глеб Крыўцоў

**Глеб Крыўцоў** ( 14 лістапада 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Астраўцу».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай акадэміі «Іслачы», дзе ягоным першым трэнэрам быў Аляксандар Міхайлаў. У 2020 годзе пачаў абараняць колеры клюбу ў дублюючым складзе. У студзені 2021 году склаў першы прафэсійны кантракт з клюбам. Гулец часам трапляў у заяўку першай каманды, але за клюб гэтак і не дэбютаваў. У чэрвені 2022 году далучыўся да гішпанскага клюбу «Атлетык Тарэльяна». У складзе новай каманды дэбютаваў 4 сьнежня 2022 году ў матчы супраць «Эркулесу-2», зьявіўшыся на замену на 90-й хвіліне. Ужо ў наступным месяцы зышоў з дружыны. У ліпені зьявіліся зьвесткі, што футбаліст далучыцца да «Макслайну», аднак у выніку стаў гульцом «Крумкачоў», дзе адгуляў у Другой лізе да заканчэньні сэзону.

У студзені 2024 году быў на праглядзе ў барысаўскага БАТЭ. У наступным месяцы праглядаўся ў магілёўскім «Дняпры», але неўзабаве прыяднаўся да «Менску». З сталічным клюбам склаў працоўную ўгоду ў сакавіку. 3 сакавіка дэбютаваў у складзе клюбу ў матчы чвэрцьфінальным матчы Кубка Беларусі супраць гарадзенскага «Нёмана». У Найвышэйшай лізе запачаткаваў кар’еру ў першы матчы каманды ў сэзоне 16 сакавіка супраць барысаўскага БАТЭ. У пачатку 2025 году далучыўся да грузінскага клюбу «Гоніё» з другога дывізіёну, але крыху пазьней зьмяніў яго на менскія «Крумкачы». Перад пачаткам сэзону 2026 году прыяднаўся да «Астраўцу».

### Міжнародная
У сакавіку 2021 году ўпершыню быў выкліканы ў зборную Беларусі (да 19 гадоў). Дэбютаваў у складзе каманды 2 чэрвеня таго ж году ў таварыскім матчы супраць зборнай Азэрбайджану.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Дзяніс Шпакоўскі

**Дзяніс Шпакоўскі** ( 26 траўня 2001, Менск) — беларускі футбаліст, брамнік «Баранавічаў».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец менскага «Дынама». Першы трэнэр — Руслан Сьцяпанавіч Азаронак. З 2018 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У другой палове 2019 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 1 сьнежня 2019 году ў матчы апошняга туру супраць берасьцейскага «Дынама» (1:3), правёўшы на полі ўсе 90 хвілінаў. У 2020—2021 гадах гуляў за дубль, з 2022 году пачаў часам выходзіць на поле ў асноўнай камандзе. Пад час гульні зь «Іслаччу» 29 кастрычніка 2022 году атрымаў траўму рукі, пасьля якой прапусьціў два месяцы (5 гульняў). У сэзоне 2023 году правёў 7 гульняў у Найвышэйшай лізе Беларусі за сталічнае «Дынама» , прапусьціў 6 галоў, напрацягу 3 матчаў не прапускаў галоў. У студзені 2024 году на правах арэнды далучыўся да «Менску». Упершыню выступіў за «Менск» 3 сакавіка 2024 году ў гульні Кубка Беларусі супраць гарадзенскага «Нёману». У ліпені 2024 году на правах арэнды далучыўся да «Слуцку». У канцы студзеня 2026 году стаў футбалістам «Баранавічаў».

### Міжнародная
4 кастрычніка 2017 году выступіў за юнацкую зборную Беларусі (да 16 гадоў) у таварыскім матчы супраць зборнай Эстоніі (да 17 гадоў). У кастрычніку 2018 і кастрычніку 2019 гадоў быў у складзе зборнай Беларусі (да 19 гадоў) на кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Эўропы, аднак на полі не зьяўляўся.

## Дасягненьні
**«Дынама» Менск**:
* Чэмпіён Беларусі: 2023
* Срэбны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Нізкатэмпэратурны полікрышталічны крэмн

**Нізкатэмпэратурны полікрышталічны крэмн** (**НТПК**) — полікрышталічны крэмн, сынтэзаваны ў адносна нізкіх тэмпэратурах (~650&nbsp;°C і ніжэй) параўнальна з традыцыйнымі мэтадамі (больш за 900&nbsp;°C). НТПК істотны для дысплэйнай прамысловасьці, бо выкарыстаньне вялікіх шкляных панэляў забараняе падвярганьне іх высокім тэмпэратурам.

## Вытворчасьць
Полікрышталічны крэмн (p-Si) — чыстая і праводная форма элемэнту, складзенай з мноства крышталітаў, ці зёрнаў высокаўпарадкаваных крышталічнай рашоткі. Дасьледаваньні 1984 року паказалі, што  (a-Si) — выдатны папярэднік для атрыманьня p-Si-плёнак з трывалымі структурамі і малой няроўнасьцю паверхні. Дзеля мінімізацыі паверхневай няроўнасьці крэмневая плёнка сынтэзуецца ў нізкаціскавым хімічным газафазным асаджэньні (НЦХГА). Сьпярша аморфны крэмн асаджаецца пры 560—640&nbsp;°C. Пасьля тэрмічна прудзіцца (рэкрышталізуецца) пры 950—1000&nbsp;°C. З аморфнай стужкі атрымліваецца выніковы прадукт зь лепшай структурай і патрэбнай гладкасьцю, чым пры простым асаджэньні крышталаў. Дасьледаваньні 1988 року высьветлілі, што далейшае зьніжэньне тэмпэратуры ў часе пруджаньня з дадаткам плязмастымуляванага хімічнага газафазнага асаджэньня (ПСХГА), дапамагае атрымаць яшчэ большую праводнасьць. Гэтыя тэхналёгіі аказалі грунтоўны ўплыў на мікраэлектроніку, фотавальтаіку і вытворчасьць дысплэяў.

## Выкарыстаньне

Дзякуючы магчымасьці зборкі ў складаныя высакавольтныя пускавыя схемы аморфныя крэмнавыя тонкаплёнкавыя транзыстары (TFT) шырока выкарыстоўваюцца ў плоскіх вадкакрышталічных дысплэях (LCD). Скіраванасьцю крышталяў у LCD кіруюць аморфныя Si-TFT-электроды. Эвалюцыя да НТПК-TFT мае багата выгадаў: вышэйшае разьдзяленьне, ніжэйшыя тэмпэратуры сынтэзу, меншая цана сыравіны. Аднак НТПК-TFT маюць і свае мінусы.

## НТПА
**Нізкатэмпэратурны полікрышталічны аксыд** (**НТПА**) — распрацаваная кампанія Apple тэхналёгія OLED-дысплэяў, якая спалучае як НТПК-TFT, так і аксыдныя TFT (аксыд інду, галю і цынку, ці АІГЦ). У НТПА пераключальныя схемы выкарыстоўваюць НТПК, а прывадныя TFT выкарыстоўваюць матэрыялы з АІГЦ. НТПА дазваляюць больш эфэктыўна выкарыстоўваць энэргію,  экрану ў залежнасьцю ад таго, што на ім выводзіцца. Такім чынам, пры вывадзе тэксту ці статычных выяваў экран можа працаваць зь меншай частасьцю абнаўленьня, а пры запуску відэа ці гульняў можа павялічваць частасьць. Дысплэі НТПА характарызуюцца павялічанай працягласьцю жыцьця батарэі і выкарыстоўваюцца ў некаторых смартфонах, разумных гадзіньніках ды іншых мабільных прыладах.

Samsung мае падобную да Apple-вай тэхналёгію для НТПА-AMOLED-панэляў з выкарыстаньнем спалучэньня НТПК-TFT, гібрыд-аксыднага і полікрышталічнага крэмну (ГАП).

## Глядзіце таксама
* Аморфны крэмн
* Полікрышталічны крэмн
* Монакрышталічны крэмн

## Крыніцы

Катэгорыя:Электронная прамысловасьць
Катэгорыя:Вадкакрышталічныя дысплэі
Silicon, Polycrystalline
Катэгорыя:Крышталі
Катэгорыя:Крэмнавыя фотаэлемэнты
Катэгорыя:Алятропы крэмну
Серна

**Се́рна** (*Rupicapra rupicapra*) — жывёла клясы сысуноў атрада парнакапытных сямейства быкавых (Bovidae).

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Эўропе і Заходняй Азіі (Азэрбайджан, Альбанія, Аўстрыя, Босьнія і Герцагавіна, Баўгарыя, Харватыя, Францыя, Грузія, Грэцыя, Італія, Нямеччына, Паўночная Македонія, Польшча, Румынія, Расея, Славаччына, Славенія, Сэрбія, Турэччына, Чарнагорыя, Швайцарыя); на вышынях 200-3500 м. Насяляе стромкія скалістыя ўчасткі пераважна у гарах, выкарыстоўваючы розныя асяроддзя пражываньня, уключаючы альпійскія лугі, адкрытыя скалістыя ўчасткі, зьмешаныя шыракалістыя лясы і іглічныя лясы.

## Постаць
Даўжыня галавы і тулава складае ад 110 да 130 см, хвост да 8 см, вышыня ў плячах ад 70 да 85 см, маса ад 25 да 40 кг (саміцы) або 35-50 кг (самцы). Серны маюць моцнае каржакаватае цела. Тонкая шыя мае кароткую галаву, якая вельмі вузкая да морды. У самцоў і саміц ёсьць рогі. Яны вырастаюць да 25 см у даўжыню і маюць круглую форму і загнутыя назад на кончыку. Серны рогі зімой не скідаюць. Завостраныя вушы складаюць прыкладна палову даўжыні галавы. У серны адносна доўгія моцныя ногі з адносна вялікімі капытамі. Улетку верх брудна-чырванавата-буры; ніз сьветла-чырванавата-жоўты; на сьпіне чорна-бурая паласа, на горле бледна-жоўтая, на шыі бялёса-жоўтая. Задняя частка сьцёгнаў белая, хвост зьнізу і на кончыку чорны. Ад вушэй да вачэй праходзіць чорная паласа. Зімой верх цёмна-буры або карычнева-чорны; ніз белы; валасяны полаг жаўтлява-белы на нагах і галаве, крыху цямней на цемені і мордзе.

## Лад жыцьця
Сілкуецца травой, лісьцем дрэў, пупышкамі, парасткамі і грыбамі. Саміцы выношваюць 170 дзён і звычайна маюць 1 дзіцяня за цяжарнасьць. Жывуць 14-22 гады. Саміцы і маладняк сустракаюцца зграямі па 5-30 жывёл, а дарослыя самцы застаюцца адзінкавымі.

## Крыніцы
* Anderwald, P., Ambarli, H., Avramov, S., Ciach, M., Corlatti, L., Farkas, A., Jovanovic, M., Papaioannou, H., Peters, W., Sarasa, M., Šprem, N., Weinberg, P. & Willisch, C. 2021. ''Rupicapra rupicapra''. The IUCN 
* Gunderson, D. 2003. ''Rupicapra rupicapra''. Animal Diversity Web 

Катэгорыя:Сысуны Азіі
Катэгорыя:Сысуны Эўропы
Гран-пры Маямі

**Гран-пры́ Мая́мі** () — гонка Формулы-1 на міжнародным аўтадроме ў Маямі (ЗША). Ладзіцца з чэмпіянату сьвету  року па цяпер.

## Мінуўшчына
Аўтагонкі пад эгідай  на міжнародным аўтадроме Маямі ладзіліся з 1983 року. На іншых аўтатрасах Маямі і ў ваколіцах адбываліся таксама гонкі сэрыі IndyCar.

Першая гонка Формулы-1 адбылася 8 траўня 2022 року.

## Характарыстыка

Дызайн і пабудова трасы вялася кампаніяй Apex Circuit Design, якая адмыслова займаецца распрацоўкай трасаў для Формулы-1. Яна расплянаваная такім чынам, каб спрычыніць найменш клапотаў мясцовым жыхарам. Бар’еры і платы лёгка здымаюцца і ўсталёўваюцца толькі на час гонак. Аўтадром Маямі — адна з найноўшых трасаў у ЗША, адкрытая 7 траўня 2022 року.

## Пераможцы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Спартовыя спаборніцтвы Флёрыды
Катэгорыя:Аўтагоначныя спаборніцтвы ЗША
Маямі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2022 годзе
Катэгорыя:2022 год у ЗША
Катэгорыя:Спорт у Маямі
Шылаплаві

**Шылаплаві** () — традыцыйная памінальная  страва з бараніны альбо грыбоў; паўвадкі плоў.

## Прыгатаваньне
У казане на сярэднім вагні растапіць нарэзаны курдзючны тлушч. Дадаць тлустую бараніну, нарэзаную парцыйнымі кавалкамі. Да смажанага мяса дадаць дробна нарэзаную цыбулю. Як цыбуля пажаўцее, дадаць прамыты рыс. Празь 10 хвілінаў дадаць ваду і спэцыі (дроблены чорны перац, кмен). Страву цэлы час трэба перамешваць, каб яна не падгарала. Вады мусіць быць у 5-6 разоў болей за рыс, каб страва атрымлівалася вадкай.

У пост замест мяса плаві робяць з грыбоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Стравы з рысу
Катэгорыя:Стравы з бараніны
Катэгорыя:Стравы з грыбоў
Катэгорыя:Грузінская кухня
Люцыя Попава

**Лю́цыя По́пава** (), у замежжы **Люцыя Поп** (*Lucia Popp*; 12 лістапада 1939, Загарская Вэс — 16 лістапада 1993, Мюнхэн) — славацкая опэрная сьпявачка (сапраністка).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіліся ў сям’і інжынэра і сапрана; ад маці вучылася сьпяваць у дзяцінстве.

Сьпярша вывучала мэдыцыну ў Браціславе, аднак пасьля другога сэмэстру перавялася ў Вышэйшую школу музычнага мастацтва, навучалася ў славацкай опэрнай сьпявачкі .

У 1963 року на запрашэньне Гербэрта фон Караяна далучылася да Аўстрыйскай дзяржаўнай опэры. У 1966 року дэбютавала ў Ковэнт-Гардэне, а праз год — у Мэтраполітэн-опэры. Выступала ў Нямеччыне (Кёльн, Мюнхэн), ЗША (Нью-Ёрку), аднак усю кар’еру зьвязала зь Венскай опэрай, дзе ў 1979 року атрымала званьне .

Акрамя опэрных партыяў, зьнялася ў славацкім фільме пра Юрая Янашыка (1963) і ў «» (1965).

Памерла ў Мюнхэне ад раку мозгу ў 54-гадовым веку. Пахаваная ў браціслаўскай «».

## Сям’я
Першы муж — вугорскі піяніст і кампазытар Дзьёрдзь Фішэр. У 1973 року завяла працяглыя стасункі зь , мастацкім кіраўніком Чыкагскім сымфанічным аркестрам. Другі шлюб скончыўся разводам. У 1986 року выйшла за нямецкага тэнара Пэтэра Зайфэрта.

## Памяць
12 чэрвеня 2017 року ў Венская дзяржаўнай опэры ўсталяваны бюст Люцыі Попавай.

## Выбраная дыскаграфія
* The very best of Lucia Popp (EMI)
* Mozart: Opera Arias. Lucia Popp, Leslie Pearson, English Chamber Orchestra, Münchner Rundfunkorchester, Georg Fischer, Leonard Slatkin (EMI)
* Richard Strauss: Songs. Lucia Popp, Wolfgang Sawallisch (EMI)
* Brahms, Mahler: Lieder. Lucia Popp, Geoffrey Parsons (Arts Music)
* Popp — Schubert, Schoenberg, Strauss, Dvorák, Mahler, Brahms (BBC Legends)
* Mozart: Die Zauberflöte (DVD). Lucia Popp, Kurt Moll, Wolfgang Sawallisch (Deutsche Grammophon)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Люцыя Попава: непаўторная опэрная дзіва 
* Жыцьцяпіс  на «Кантатах Баха»
* Нямецкія біяграфіі 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Загарскай Вэсі
Катэгорыя:Славацкія опэрныя сьпявачкі
Катэгорыя:Славацкія сапрана
Катэгорыя:Аўстрыйскія опэрныя сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Памерлі ад раку мозгу
Катэгорыя:Аўстрыйскія камэрныя сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Чэхаславацкія эмігранты
Катэгорыя:Аўстрыйскія імігранты
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Грэмі»
Іван Грудзько

**Іва́н Грудзько́** ( 27 ліпеня 2004 году, Менск) — беларускі футбаліст, нападнік гомельскага «Паперпраму». Правы на гульца належаць мазырскай «Славіі».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец сталічнай футбольнай школы клюбу «Менск». Першы трэнэр — Аляксандар Іванавіч Струк. Увосень 2021 году прыняў удзел у моладзевай лізе УЭФА у складзе каманды Менск (да 19 гадоў). У сакавіку 2023 году прыяднаўся да віцебскага «Макслайну». Дэбютаваў у прафэсійным футболе 1 красавіка 2023 году ў матчы Першай лігі супраць «Слоніму-2017», зьявіўшыся ў другой палове сустрэчы і аддаўшы галявую перадачу. Першы гол улучыў 14 красавіка ў матчы супраць «Астраўцу». 24 траўня 2023 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Новай Прыпяці» ўчыніў хет-трык. Празь месяц зрабіў хет-трык у матчы чэмпіянату, пакрыўдзіўшы магілёўскі «Дняпро». 1 кастрычніка адзначыўся трыма галамі ў сустрэчы яшчэ раз, улучыўшы мячы ў браму «Хвалі». 21 кастрычніка 2023 году зрабіў галявы дубль у браму «Нівы».

Дзякуючы шыкоўнай гульні, быў ключавым футбалістам каманды, спыніўшыся на другім месцы ў сьпісе бамбардзіраў Першай лігі з 20-ю галамі на ўласным рахунку. У сакавіку 2024 году зышоў з клюбу і адразу далучыўся да мазырскай «Славіі». 15 сакавіка 2024 году запачаткаваў кар’еру ў Найвышэйшай лізе, згуляўшы каля паўгадзіны ў матчы супраць «Дняпра». 28 красавіка, зьявіўшыся на замену, аформіў дубль у матчы супраць койданаўскага «Арсэналу». Тым ня менш, гульцом асноўнага складу ня быў. У сакавіку 2025 году быў аддадзены ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан». Перад пачаткам 2026 году перабраўся ў першалігавы «Паперпрам».

### Міжнародная
У сьнежні 2021 года футбаліст атрымаў выклік у зборную Беларусі (да 18 гадоў). Дэбютаваў У складзе каманды 3 сьнежня ў таварыскім матчы супраць зборнай Армэніі, зьявіўшыся на полі ў пачатковым складзе і адзначыўшыся забітым голам. У сакавіку 2024 году футбаліст атрымаў выклік у зборную Беларусі (да 21 году) дзеля ўдзелу ў кваліфікацыйных матчах моладзевага чэмпіянату Эўропы. Дэбютаваў за зборную 22 сакавіка 2024 году ў матчы супраць зборнай Грэцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Данііл Шапко

**Даніі́л Шапко́** ( 29 красавіка 2001 году) — беларускі футбаліст, брамнік «Баранавічаў».

## Кар’ера
Выхаванец менскага «Дынама». З 2018 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У ліпені 2018 году падпісаў першы прафэсійны кантракт з клюбам. З 2019 году пачаў зрэдку падцягвацца да асноўнай каманды. 20 чэрвеня 2020 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы з «Энэргетыкам»-БДУ (0:0). Праз тыдзень зноў згуляў у асноўным складзе, а пасьля набыцьця дынамаўцамі расейскага брамніка Яўгена Памазана апынуўся на лаўцы запасных. У ліпені 2020 году падоўжыў кантракт з «Дынама».

З пачатку 2021 году выступаў за дубль, зрэдку прыцягваўся да асноўнай каманды. У ліпені 2021 году быў аддадзены ў арэнду ў «Смаргонь», дзе чаргаваўся ў складзе з Паўлам Шчэрбачэнем. У лістападзе 2021 году вярнуўся з арэнды ў «Дынама». У першай палове 2022 году знаходзіўся ў дублі дынамаўцаў, а ў ліпені на правах арэнды далучыўся да рагачоўскага «Макслайну». Стаў асноўным брамнікам каманды, аднак у лістападзе выбыў праз траўмы. У студзені 2023 году па вяртаньні з арэнды пачаў трэнавацца з дублем дынамаўцаў, а ў сакавіку зноў далучыўся да «Макслайну», які пераехаў у Віцебск. У ліпені 2023 году быў пераведзены ў арэнду ў «Баранавічы».

У студзені 2024 году склаў двухгадовы кантракт з магілёўскім «Дняпром». Гэтак не згуляўшы ў першай палове аніводнага матчу ў Найвышэйшай лізе, Шапко на правах арэнды ўлетку далучыўся да «Баранавічаў». Дэбютны матч у складзе каманды згуляў 21 ліпеня 2024 году ў матчы супраць «Маладэчна-2018». У 2025 годзе брамнік гуляў у складзе магілёўскага «Дняпра», але перад пачаткам сэзону 2026 году зноў прыяднаўся да «Баранавічаў», гэтым разам на сталай аснове.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Максім Краўцоў

**Максі́м Краўцо́ў** ( 20 чэрвеня 2002 году) — беларускі футбаліст, нападнік гарадзенскага «Нёману» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец гарадзенскай СДЮШАР «Нёман». З 2020 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2021 годзе стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 7 траўня 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы супраць «Смаргоні» (2:0). У далейшым працягваў зьяўляцца ў асноўнай камандзе, часам выходзячы на замену.

У лютым 2022 году далучыўся да «Смаргоні», якая ўзяла нападніка ў арэнду. Замацаваўся ў асноўным складзе смаргонскай каманды і дапамог ёй вярнуцца ў Найвышэйшую лігу, з 8 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды ў сэзоне. Па заканчэньні сэзону вярнуўся ў «Нёман» і ў пачатку 2023 году пачаў трэнавацца з гарадзенцамі. У сэзоне 2023 году рэгулярна зьяўляўся на полі ў складзе «Нёмана», пераважна выходзячы на замену. У студзені 2024 году падпісаў новы трохгадовы кантракт з клюбам.

### Міжнародная
15 лістапада 2023 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Расеі (1:3), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў канцы сустрэчы.

## Дасягненьні
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2024, 2025
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2026

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Сацыял-дэмакратычная партыя Харватыі

**Сацыял-дэмакратычная партыя Харватыі** () — сацыял-дэмакратычная палітычная партыя Харватыі. СДП лічыцца антыфашысцкай, прагрэсіўнай і моцна праэўрапейскай. Яна была ўтвораная ў 1990 годзе ў якасьці правапераемніцы Саюза камуністаў Харватыі, якая была харвацкім аддзелам Саюза камуністаў Югаславіі. Гэтая партыя ў сацыялістычныя часы кіравала Харватыяй, якая была часткай Сацыялістычнай Фэдэратыўнай Рэспублікі Югаславія з часоў Другой сусьветнай вайны.

Партыя ўпершыню здабыла перамогу ў выбарах у 2000 годзе і сфармавала кааліцыйны ўрад на чале зь Івіцам Рачанам. Па паразе на ўсеагульных выбарах 2003 году партыя восем гадоў заставалася ў апазыцыі. На парлямэнцкіх выбарах 2011 году СДП атрымала 61 месцаў з 151 магчымых у Сабары і здолела сфармаваць 12-ы ўрад Харватыі пад кіраўніцтвам Зорана Міланавіча з партнэрамі па кааліцыі. Пазьней партыя вярнулася ў апазыцыю, пры гэтым колішні сябра партыі Іва Ёсіпавіч займаў пасаду прэзыдэнта Харватыі з 2010 па 2015 гады.

СДП ёсьць партнэрам Партыі эўрапейскіх сацыялістаў, Прагрэсіўнага альянсу сацыялістаў і дэмакратаў, Прагрэсіўнага альянсу і Сацыялістычнага інтэрнацыяналу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Харватыі
Яўген Іваненка

**Яўге́н Іване́нка** ( 22 сьнежня 1995 году) — беларускі футбаліст, брамнік.

## Кар’ера
Выхаванец мазырскага футболу. У красавіку 2014 году падпісаў першы кантракт зь мясцовай «Славіяй». Быў другім брамнікам у камандзе пасьля Уладзімера Гаева. У сэзоне 2014 году браў удзел у трох матчах. У пачатку 2015 году, пасьля выхаду «Славіі» ў Найвышэйшую лігу, быў аддадзены ў арэнду шацілавіцкаму «Хіміку», дзе быў адным з асноўных брамнікаў. У 2016 годзе вярнуўся ў «Славію», быў рэзэрвовым брамнікам, гуляў таксама за дубль.

У першай палове 2018 году быў другім брамнікам мазырчукоў у Першай лізе, а ў жніўні быў арандаваны мікашэвіцкім «Гранітам», дзе таксама быў другім брамнікам. У пачатку 2019 году зноў апынуўся ў дублі «Славіі». Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 9 лістапада 2019 году ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:5), калі ў першым тайме замяніў траўмаванага Радзівона Сямука.

У першай палове 2020 году зноў гуляў за дубль, а ў ліпені быў аддадзены ў арэнду «Гомлю». У сьнежні 2020 году вярнуўся ў «Славію». У пачатку 2021 году трэнаваўся разам з мазырчукамі, а ў лютым зноў быў арандаваны «Гомлем». Пачынаў сэзон другім брамнікам пасьля Алега Кавалёва, а зь лета замацаваўся ў пачатковым складзе. У лістападзе 2021 году па заканчэньні арэнды пакінуў гомельскі клюб. З 2022 году быў рэзэрвовым брамнікам «Славіі». У лютым 2024 году падоўжыў кантракт з мазырскім клюбам. У жніўні 2024 году пакінуў «Славію».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Цімашчук

**Цімашчу́к**&nbsp;— украінскае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Анатоль Цімашчук ( 1979)&nbsp;— украінскі футбаліст, трэнэр;
* Барыс Цімашчук (1919—2003)&nbsp;— украінскі археоляг, краязнавец;
* Васіль Цімашчук (1907—1970)&nbsp;— Герой Савецкага Саюзу;
* Дзьмітры Цімашчук (1919—1999)&nbsp;— Герой Савецкага Саюзу;
* Ігар Цімашчук ( 1966)&nbsp;— украінскі футбаліст.
Алень плямісты

**Алень плямісты** (*Cervus nippon*) — жывёла клясы сысуноў атрада парнакапытных сямейства аленевых (Cervidae).

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца на ўсходзе Азіі (Кітай, Расея, Японія). Гэты від аддае перавагу лясам, але здабывае ежу на адкрытых травяністых участках. 

## Постаць
Даўжыня галавы і тулава складае ад 95 да 180 см, хвост ад 7,5 да 13 см, вышыня ў плячах ад 64 да 109 см, маса ад 30 да 160 кг. Колер поўсьці *C. nippon* вар'іруецца ад каштанава-карычневага да чырванавата-аліўкавага і адрозніваецца вялікай разнастайнасьцю, што прыводзіць да такіх колераў, як жоўта-карычневы, шэра-карычневы, карычневы, чорны або шэры ў залежнасьці ад падвіда. Акрамя таго, поўсьць гэтых жывёл пярэстая белымі плямамі, размешчанымі ў сем-восем шэрагаў на верхніх баках сьпіны. Пасярэдзіне сьпіны маецца цёмная паласа. Зімовая поўсьць вельмі шчыльная з валасінкамі даўжынёй 50–70 мм, у той час як летняя поўсьць складаецца з значна больш тонкіх, прамых і кароткіх (30 мм) валасінак. Падбародак, горла і чэрава брудна-белыя або шэрага адценьня. Нарэшце, самцы і саміцы маюць кудлатую грыву на шыі, якая цямнее зімой. У плямістых аленяў адбываецца дзве лінькі ў год. Рогі сустракаюцца толькі ў самцоў гэтага віду. Зубная формула гэтага віду — 0/3, 1/1, 3/3 і 3/3. 

## Лад жыцьця
У асноўны рацыён уваходзяць трава, лісьце, хмызьняковую расьліннасьць, грыбы, бамбук, папараць і нават садавіна. Від сутаргавы, але часам актыўны днём і ноччу, здабывае ежу паасобку або невялікімі статкамі з дамінуючымі самцамі з гарэмамі. Зімой статкі мігруюць у ніжнія даліны. Дарослыя асобіны могуць жыць да 25 гадоў. Як правіла, спарваньне адбываецца восеньню, а цяжарнасьць складае каля 210–223 дзён, а маладыя нараджаюцца ў красавіку і траўні.

## Крыніцы
* Harris, R.B. 2015. ''Cervus nippon''. The IUCN 
* Landesman, N. 1999. ''Cervus nippon''. Animal Diversity Web 

Катэгорыя:Сысуны Азіі
Катэгорыя:Сысуны Эўропы
Гран-пры Азэрбайджану

**Гран-пры Азэрбайджану** () — гонка Формулы-1 на мескай трасе ў Баку. Ладзіцца з чэмпіянату сьвету  року па цяпер.

## Мінуўшчына
Першая гонка Формулы-1 на мескай трасе ў Баку адбылася годам раней, у 2016, і называлася Гран-пры Эўропы. З 2017 року спаборніцтва мае цяперашні назоў. Першым чэмпіёнам Азэрбайджану стаў Даніель Рык’ярда з «Рэд Булу».

Гонка ў 2020 року сьпярша была перанесеная з прычыны пандэміі каранавірусу, а пасьля і скасаваная.

У 2023 року на Гран-пры Азэрбайджану ўпершыню была паспрабаваная новая гонка, якая атрымала назву «спрынт-перастрэлка». Фактычна гэта была асобная кваліфікацыя на спрынт-гонку.

## Пераможцы

## Крыніцы

Азэрбайджан
Азэрбайджан
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:Азэрбайджанскія аўтагоначныя спаборніцтвы
Катэгорыя:Спорт у Баку
Хата бацькоў

**«Хата бацькоў»** — песьня гурта «Дразды» з удзелам Віталя Карпанава, выпушчаная ў кастрычніку 2021 году.

Па стане на 2025 год на «Ютубе» налічвалася больш за 4 млн праглядаў запісу песьні. «Хата бацькоў» стала вядомай па-за Беларусьсю. Назву песьні патлумачылі наступнымі словамі ў 2023 годзе:

— Усё проста — гэтая тэма блізкая кожнаму беларусу. Мы сталеем, вылятаем з бацькоўскага гнязда, заводзім сем’і, абуладкоўваем свае кватэры. Вядома ж, наведваемся да бацькоў. І ў пэўны час перад кожным з нас паўстае пытанне: а што рабіць з хатаю, дзе ты нарадзіўся і вырас? Яно не дае спакою, яно вельмі балючае. Хтосьці пакідае за сабою гэтае жытло, а хтосьці з сумам прадае, бо абставіны ж у людзей розныя. Але сувязь паміж чалавекам і бацькоўскім домам — гэта назаўсёды. У нашай песні хата — не толькі будынак, а краіна, Радзіма.

1 кастрычніка 2021 году самотнік выйшаў на 4-х музычных парталах ЗША («Амазон», «Спотыфай», «Эпл» і «Ютуб»), на 5 — у Расеі («Аднаклясьнікі», «Звук», «Мабільныя тэлесыстэмы», «У кантакце» і «Яндэкс») і на адным — у Францыі («Дызэр») і Кітаі («Тыкток»). На пачатку лютага 2022 году «Дразды» выступілі зь песьняй «Хата бацькоў» на тэлеканале «Расея-1». 17 верасьня 2022 году гурт засьпяваў песьню на сьвяткаваньні Дня народнага адзінства ў «Менск-Арэне». Праз сваю папулярнасьць «Хата бацькоў» увайшла ў 3 беларускамоўныя альбомы гурта: «Хачу дамоў» (2023), «Беларусь, ты — мая!» (2023) і «Маё дзяцінства» (2024).

## Відэакліп
5 кастрычніка 2021 году выпусьцілі відэакліп на песьню «Хата бацькоў». У стварэньні відэакліпа бралі ўдзел апэратарка Ўладзіслава Марыневіч і мантажор Аляксандар Кацяшоў. Зьвядзеньнем запісу займаўся Дзьмітры Білаш. Аранжыроўку ад гурта «Дразды» выканалі: Ільля Нямыцька (баян) і Сяргей Кісялёў (бас-гітара), Андрэй Маўрын (ударныя) і Раман Гарбацкі (электрагітара), Фёдар Шахлевіч (пэркусія) і Канстанцін Цяўрызаў (саксафон). Здымкі праходзілі на сядзібе Забродзьдзе (Нарачанскі сельсавет). Да 2025 году відэакліп набраў звыш 4-х млн праглядаў.

## Верш

## Глядзіце таксама
* Паветраны шар
* Я нарадзіўся тут

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Лідар гурта «Дразды» пасля канцэрта ў Карэлічах у інтэрв’ю карэспандэнту «Полымя» расказаў пра сакрэт сваёй шалёнай папулярнасці, малую радзіму і сённяшні запыт на беларускасць
* Канцэрт у Карэлічах у 2023 годзе

Катэгорыя:Дразды (гурт)
Катэгорыя:Беларускамоўныя песьні
Катэгорыя:Самотнікі 2021 году
Катэгорыя:Ютуб
Катэгорыя:Відэазапіс на Ютуб
Ролянд Рацэнбэргер

**Ро́лянд Ва́льтэр Ра́цэнбэргер** (; 4 ліпеня 1960 — 30 красавіка 1994) — аўстрыйскі гоначнік у брытанскай ды японскай Формулах 3000, а таксама ў Формуле-1. Атрымаў шанец выступіць на найвышэйшым узроўні ў даволі позьнім веку (33 гады). Пасьпеў у Формуле-1 паўдзельнічаць у трох гонках, у кваліфікацыі да апошняй зь іх — Гран-пры Сан-Марына — загінуў. Наступнага дня на гэтым жа Гран-пры загінуў трохразовы чэмпіён сьвету Айртан Сэна.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дакумэнтальны фільм пра Ролянда Рацэнбэргера

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зальцбургу
Катэгорыя:Аўстрыйскія аўтагоначнікі
Катэгорыя:Аўстрыйскія гоначнікі Формулы-1
Катэгорыя:Кіроўцы „Сымтэку“ ў Формуле-1
Катэгорыя:Гоначнікі брытанскай Формулы-3000
Катэгорыя:Гоначнікі японскай Формулы-3000
Катэгорыя:Гоначнікі 24 гадзінаў Ле-Ману
Катэгорыя:Гоначнікі 24 гадзінаў Спа
Катэгорыя:Гоначнікі Формулы Форд
Катэгорыя:Гоначнікі Сусьветнага чэмпіянату спартовых аўтамабіляў
Катэгорыя:Аўтагоначнікі, якія загінулі ў гонках
Катэгорыя:Памерлі ў Балёньні
Катэгорыя:Пахаваныя ў Зальцбургу
Міжнародны аэрапорт Уфа

**Міжнародны аэрапорт Уфа** — міжнародны аэрапорт горада Уфы, Башкартастан. Правіць лётнішчам ААТ «Міжнародны аэрапорт Уфа». Мае стан эрапорта фэдэральнага значэньня.

## Агульная інфармацыя
Паслугамі аэрапорта карыстаюцца больш за 40 расейскіх і замежных авіякампаній. Аэрапорт мае дзвьве узлётна-пасадкавыя паласы (УПП). У асноўным выкарыстоўваецца першая, блізкая да тэрмінала даўжынёй 2,5 км. Другая ўзмоцненая цэмэнтабэтонная паласа даўжынёй больш за 3,7 км была пабудавана ў 1980-х гадах як рэзэрвовая паласа для прызямленьня касмапляна савецкай шматразовай транспартнай касьмічнай сістэмы «Буран» і ў цяперашні час выкарыстоўваецца параўнальна рэдка для прыёма звышцяжкіх самалётаў тыпу Ан-124 «Руслан».

## Крыніцы

Катэгорыя:Аэрапорты Расеі
Катэгорыя:Уфа