open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Наш голос (1927)

**«Наш го́лос»** — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта, орган Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Выдавалася з 26 студзеня 1927 да 26 лютага 1927 году ў Вільні на беларускай мове 2 разы ў тыдзень.

## Вонкавыя спасылкі
* Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Наша справа

**«Наша справа»** — заходнебеларуская газэта орган Беларуская сялянска-работніцкая грамада (БСРГ). Выдавалася з 30 верасьня 1926 да 22 студзеня 1927 году ў Вільні на беларускай мове 2 разы на тыдзень.

## Вонкавыя спасылкі
* «Наша справа» (1926—1927) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1926 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Выданьні БСРГ
Покліч (Вільня)

**«Покліч»** — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта: орган Беларускай партыі соцыялістаў-рэвалюцыянераў Заходняй Беларусі. Выдавалася з 24 лістапада 1927  да 12 сьнежня 1927] году ў Вільні на беларускай мове. 
Выдавец: Язэп Мамонька.  Рэдактар: Грыдзюшка.

## Вонкавыя спасылкі
* «Покліч» (1927) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Капліца Сьвятога Дамініка (Слонім)

**Капліца Сьвятога Дамініка** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Слоніме. Знаходзіцца ў заходняй частцы места, на гістарычнай Панасоўскай вуліцы. Твор архітэктуры віленскага барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Капліцу збудавалі ў 1745 годзе як памежны знак пры ўезьдзе ў места з захаду.

У XVIII ст. падобную капліцу таксама збудавалі на Скробаўскай вуліцы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры віленскага барока. Гэта цэнтрычная 3-ярусная пабудова. Два ніжнія ярусы маюць квадратнае сечыва з увагнутымі гранямі і зрэзанымі кутамі і выразна падкрэсьліваюцца зьлівамі з дахоўкі і прафіляванымі карнізамі. Першы ярус масіўны, маналітны, стаіць на нізкім цокалі, другі скразны, з 4 аркавымі прасьветамі (у ім месьцілася пазалочаная драўляная скульптура сьвятога Дамініка, не захавалася), трэці — фігурная ўвагнута-пукатая вежачка з шатровым пакрыцьцём.

## Галерэя

Słonim, Panasoŭskaja. Слонім, Панасоўская (1915).jpg|1915 г.
Słonim, Panasoŭskaja, Kaplica. Слонім, Панасоўская, Капліца (Č. Jaśman, 1925).jpg|1925 г.
Słonim, Skrobaŭskaja, Kaplica. Слонім, Скробаўская, Капліца (I. Łuŭnovič, 4.06.1896).jpg|Капліца на Скробаўскай вуліцы, 1896 г.
Słonim, Skrobaŭskaja, Kaplica-Garnizonnaja. Слонім, Скробаўская, Капліца-Гарнізонная (1916).jpg|Капліца на Скробаўскай вуліцы, 1916 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Слоніму
Катэгорыя:Капліцы Гарадзенскай вобласьці
Праваслаўная Беларусь (1927)

**«Праваслаўная Беларусь»** — царкоўна-грамадзкі і палітычны двутыднёвік. Выдаваўся з кастрычніка 1927 да красавіка 1928 году ў Вільні на беларускай мове .

## Вонкавыя спасылкі
* «Праваслаўная Беларусь» (1927) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа і кляштар бэнэдыктынак (Слонім)

**Касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа і кляштар бэнэдыктынак** — помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў у Слоніме. Знаходзіцца на паўднёва-ўсходняй ускраіне места, на гістарычнай Скробаўскай вуліцы. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі зруйнавалі касьцёл. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Слонімскага бэнэдыктынскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. У наш час у будынку кляштару месьціцца школа № 1 места Слоніму.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1649 годзе ў Слоніме заснавалі кляштар бэнэдыктынак, пры якім збудавалі драўляны касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Слонім апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. У 1801 годзе замест драўляных збудавалі мураваныя будынкі. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1850 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар і гвалтоўна адабралі будынкі ў каталікоў. Пазьней яны зруйнавалі касьцёл.

### Найноўшы час
За польскім часам у кляштарным корпусе разьмяшчалася настаўніцкая сэмінарыя.

## Архітэктура
### Касьцёл
Касьцёл — манумэнтальная 2-вежавая базыліка. Фасады аздабляла калянада.

Інтэр’еры аздабляліся фрэскавымі размалёўкамі.

### Кляштар
Кляштарны корпус — 2-павярховы Г-падобны ў пляне будынак, накрыты 2-схільным дахам. Плястыку фасадаў вызначаюць арытмічна разьмешчаныя лапаткі.

Меў галерэйны плян. Часткова захаваліся скляпеністыя перакрыцьці. Пад будынкам на ўсю даўжыню разьмяшчаюцца скляпеністыя сутарэньні, якія таксама мелі галерэйны плян.

## Галерэя

Słonim, Skrobaŭskaja, Benedyktynski. Слонім, Скробаўская, Бэнэдыктынскі (B. Weinstein, 1901-14).jpg|да 1915 г.
Słonim, Skrobaŭskaja, Benedyktynski. Слонім, Скробаўская, Бэнэдыктынскі (B. Weinstein, 1901-14, 1915) (2).jpg|да 1915 г.
Słonim, Skrobaŭskaja, Benedyktynski. Слонім, Скробаўская, Бэнэдыктынскі (20.09.1915).jpg|20 верасьня 1915 г.
Słonim, Skrobaŭskaja, Benedyktynski. Слонім, Скробаўская, Бэнэдыктынскі (1930).jpg|1930 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Слоніму
Родныя гоні (1927)

**«Ро́дныя го́ні»**  — месячнік літаратуры й культуры Заходняе Беларусі. Выдаваўся з сакавіка 1927 да кастрычніка 1927 году ў Вільні на беларускай мове. Выйшлі 6 нумароў. Орган Таварыства Беларускай Школы. Друкаваўся ў Беларускай друкарні імя «Францішка Скарыны» на Людвісарскай вул., дом 1.  ()  ()

## Зьмест

Мастацкае афармленьне Яэпа Горыда. У асобным разьдзеле асьвятлялася праца гурткоў ТБШ. Меліся рубрыкі «Культурныя навіны», «Кнігапіс».

У ім друкаваліся вершы і паэмы Максіма Багдановіча, Міхася Васілька, Натальлі Арсеньневай, Аўгена Бартуля, Піліпа Пестрака (пад крыптанімам «Зьвястун»), Віктара Вальтара, Францішка Грышкевіча, Уладзіслава Грыневіча, Хведара Ільяшэвіча,  Пётры Браславіча, Я. Букі, Аўгена Каршунянка; апавяданьні А. Мацейчыка, Палачанкі, пераклады з Уладзіслава Сыракомлі, Альфонса Дадэ.

Літаратуразнаўчыя працы: 
Вайцяховіча, І.-П., Антона Луцкевіча (пад крыптанімам «Антон Навіна»), ў тым ліку пра Максіма Багдановіча й Ядвігіна Ш., Ігната Дварчаніна пра Максіма Багдановіча й новыя зьвесткі пра жыцьцё Францішка Скарыны, Міколы Ільяшэвіча пра творчасьць Вінцэнта Дунін-Марцінкевіча, М. Чэмера пра творчасьць Натальлі Арсеньневай.

Пра беларускую народную эстэтыку пісаў Рамуальд Зямкевіч (пад крыптанімам «Раман Суніца»), пра зямельныя адносіны на Беларусі ў канцы 19 стагодзьдзя Адольфа Зянюка, артыкул (начырк) Аляксандра Савіча пра беларускія школы XVI—XVIII ст. у Вільні.

З нарысамі на пэдагагічныя тэмы выступаў Сяргей Паўловіч (пад крыптанімам «С. П.»), Пётар Сяўрук (пад крыптанімам «Плебей») «Аб культурнай працы», пра акадэмічную канфэрэнцыю па рэформе беларускага правапісу і азбукі ў Менску Ян Станкевіч,  М. Станкевічыхі пра школы ў Злучаных Гаспадарствах Паўночнай Амэрыкі.

Пра навучаньне беларусаў і літоўцаў ва ўнівэрсытэтах сярэдневяковай Нямеччыны пісаў Д. Масальскі, артыкулы пра выдатных вучоных сьвету, матэрыялы з гісторыі асьветы, аб мове выкладаньня ў Віленскай духоўнай семінарыі. 

Часопіс друкаваў беларускія народныя песьні ў нотным запісе Вячаслава Багдановіча, Альбіна Стаповіча, Т. Трызны.

У асобным разьдзеле асьвятляў працу гурткоў Таварыства беларускай школы.

## Рэдактары
* Вера Дзегцяранка — №№ 1-4
* М. Станкевіч — №№ 5-6

## Крытыка, рэцэнзіі

* 
*  
* 
*  
*  
*   
*  
*  
*  
*  
* 
* 
*  
 
*  
*  
* 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
* 

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  
* Ліс, А. С.. «Родныя гоні». //  — С. 397.
*   
*  

## Вонкавыя спасылкі
* «Родныя гоні» (1927) // Беларуская Палічка
* «Родныя гоні» у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Родные гоні» (1927) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()

## Глядзіце таксама
* Беларускі летапіс

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Жаноцкая справа (1931)

**«Жаноцкая справа»** — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта орган Аб'яднаньня Беларускіх Жанчын імя Алёізіі Пашкевічанкі (Цёткі). Выдавалася з сакавіка 1931  да верасьня 1931 году ў Вільні на беларускай мове раз ў месяц. 
Рэдактар: Н. Шнаркевічыха.

## Вонкавыя спасылкі
* «Жаноцкая справа» (1931) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Саха (1912)

«**Саха́**» — першы беларускі месячнік сельскай гаспадаркі, які выходзіў з красавіка 1912 году па лістапад 1929 году ў Вільні пад рэдакцыяй Аляксандара Ўласава.

## Літаратура
* *[[Арсень Ліс]]*. «Саха» // . С. 202.
* *[[Арсень Ліс]]*. «Саха» //  С. 234.

## Вонкавыя спасылкі
* «Саха» (1912—1929) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1912 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1929 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Слупца

**Слупца** () — мястэчка ў Велікапольскім ваяводзтве, Польшча. Цэнтар Слупецкага павету і гміны Слупца.
 
## Вонкавыя спасылкі
* у каталёгу Open Directory Project

Катэгорыя:Гарады Велікапольскага ваяводзтва
Голас праваслаўнага беларуса

**«Голас праваслаўнага беларуса»** — часопіс незалежнай царкоўна-грамадзкай думкі. Выдаваўся зь лістапада 1931  да студзеня 1932 году ў Вільні на беларускай мове. 
Рэдактар-выдавец: М. Маркевіч.

## Вонкавыя спасылкі
*  «Голас правслаўнага беларуса» (1931—1932) //  Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Шлях (1932)

**«Шлях»** — заходнебеларуская народная, палітычна-эканамічная і грамадзкая газэта. Выдавалася з 11 лістапада 1932  да 12 лістапада 1933 году ў Вільні на беларускай мове раз ў тыдзень. Рэдактар-выдавец К. Чартовіч.

## Вонкавыя спасылкі
* «Шлях» (1932—1933) //Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Ўрублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Беларуская газэта (1933)

**«Беларуская газэта»** — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта. Выдавалася з 8 чэрвеня 1933 да 19 студзеня 1934 году ў Вільні на беларускай мове 2 разы ў месяц.
Рэдактар-выдавец: Аляксандар Карповіч. 

## Гісторыя
Легальны неафіціцыйны ворган КПЗБ.  Вільня, 1933—1934 (1933, 8 чэрвеня — 1934, 30 студзеня). Спынена 30 студзеня 1934 году на № 3 (17). №№: 1933, № 1 (8 чэрвеня) — 14 (31 снежня); 1934, № 1 (15) — 3 (17). 
На працэсе ў сакавіку 1936 году па падзеях, што адбываліся яшчэ з 1927 гасоў, з часоў роспуску беларускай «Грамады»,  Аляксандар Карповіч атрымаў 8 гадоў вязьніцы. Кара пазбаўленьня свабоды на падставе амністыі, адразу была зьменшана на адну трэць. 

## Крыніцы

## Літаратура
*  
* С. У. Жумар. «Беларуская газета».  С. 408.
* І. У. Саламевіч. «Беларуская газета».  — С. 370. 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Беларуская газэта (1933—1934) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Беларускі асяродак (часопіс)

**«Беларускі Асяродак»** () — часопіс культуры і грамадзкага жыцьця. Выдаваўся зь сьнежня 1933 году ў Коўне на беларускай мове. 
Рэдактар-выдавец: Клаўдзі Дуж-Душэўскі.

## Вонкавыя спасылкі
* «Беларускі Асяродак» (1933) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:Беларусы ў Летуве
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Беларускі летапіс (1933)

**«Беларускі летапіс»** (да сьнежня 1936 — «**Летапіс Таварыства беларускай школы»**) — культурна-грамадзкі і літэратурны часопіс Таварыства беларускай школы. Выдаваўся з траўня 1933 да верасьня 1939 году ў Вільні на беларускай мове. У 1934—1935 гадох не выходзіў. Рэдактар: Фелікс Стэцкевіч.

## Вонкавыя спасылкі
* Летапіс (1933—1936) //Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()
* Беларускі летапіс (1936—1939) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Беларускія літаратурныя часопісы
Палац Бутрымовічаў (Пінск)

**Пала́ц Бутрымо́вічаў** — помнік архітэктуры XVIII ст. у Пінску. Знаходзіцца на беразе ракі Піны, на гістарычнай Вялікай вуліцы. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1784—1790 гадох староста пінскі Мацей Бутрымовіч збудаваў палац паводле праекту архітэктара К. Шыльдхаўза. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У XIX — пачатку XX стагодзьдзяў сярод месьцічаў атрымаў размоўную назву «Мур» праз тое, што вылучаўся з навакольнай драўлянай забудовы.

### Найноўшы час
У 1939 годзе савецкія ўлады адабралі будынак у законных уласьнікаў. Пазьней тут месьціўся Палац піянэраў і школьнікаў.

У 2007—2009 гадох праводзілася рэстаўрацыя помніка. У наш час у ім месьціцца «Палац шлюбу».

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока з рысамі раньняга клясыцызму. Гэта П-падобны ў пляне будынак з разьвітым цокальным паверхам. Фасады аздабляюцца роўнымі і руставанымі лапаткамі, сандрыкамі, фрыз антаблемэнту — трыгліфамі і мэтопамі. Эркер, выкружаныя куты і тарцы бакавых крылаў аздабляюцца калёнамі і паўкалёнамі дарычнага ордэра.

Плян анфілядны. 1-павярховую сярэднюю частку будынку займаюць парадныя памяшканьні з авальнай заляй у цэнтры, якая ўтварае эркер з бальконам на галоўным фасадзе. Бакавыя крылы маюць два ўзроўні, у іх знаходзяцца невялікія жылыя памяшканьні ўздоўж калідораў.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Pinsk, Butrymovič. Пінск, Бутрымовіч (1901-14).jpg|да 1915 г.
Pinsk, Butrymovič. Пінск, Бутрымовіч (1918-39) (3).jpg|да 1939 г.
Pinsk, Vialikaja, Butrymovič. Пінск, Вялікая, Бутрымовіч (1918-39).jpg|да 1939 г.
Pinsk, Butrymovič. Пінск, Бутрымовіч (1930-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі
>
Палаца Бутрымовіча зверху.JPG|Агульны выгляд
Палац Бутрымовіча 7.jpg|Парадны фасад
Палац Бутрымовіча 4.jpg|Паркавы фасад
Будынак былога палаца Бутрымовіча. г. Пінск . Інтэр'еры. 01.jpg|Інтэр’ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Пінск
Асва

**«Асва»** — заходнебеларуская газэта грамадзкага гумару і сатыры: орган Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ). Выдавалася з 25 сакавіка да 25 жніўня 1934 году ў Вільні на беларускай мове два разы ў месяц. Рэдактар-выдавец: студэнт Віленскага ўнівэрсытэту Пятро Радзюк.

Працягвала традыцыі закрытага польскімі ўладамі часопісу «Маланка». На 6-м нумары забаронена ўладамі, а яе рэдактар-выдавец засуджаны на 6 гадоў.

Пераважнай формай у часопісе была сатыра, але прысутнічалі таксама й грамадзянская публіцыстыка, вершы, вершаваныя й празаічныя дэклярацыі, групавыя пісьмы працоўных.

## Крыніцы

## Літаратура
* «Асва».  С. 22.
* 
* У. А. Калесьнік. «Асва».  — С. 203, 204. 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 
* «Асва» (1934) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Беларуская борць (1934)

«**Беларуская борць**» — заходнебеларускі часопіс пчалярства і мядова-лекарскіх зёлак. Орган Беларускага каапэратыўнага таварыства «Пчала». Выдаваўся з жніўня 1934 да траўня 1938 году ў Вільні на беларускай мове раз на месяц. Рэдактар-выдавец: Л. Войцікава (Зоська Верас).

## Літаратура
* І. У. Саламевіч. Беларуская борць. //  С. 496.

## Вонкавыя спасылкі
* «Беларуская борць» (1934—1938) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Пчалярства
Пралескі (1934)

**«Прале́скі»** — заходнебеларускі ілюстраваны часопіс для дзяцей. Дадатак да Беларускай Крыніцы. Выдаваўся зь лістапада 1934 да ліпеня 1939 году ў Вільні на беларускай мове.
Рэдактары: Л. Войцікава (Зоська Верас), А. Каткавічанка, В. Чарнецкая. Выдавец:Станіслаў Глякоўскі.

## Літаратура
* А. С. Ліс. «Пралескі». //  —  с. 551.

## Вонкавыя спасылкі
* «Пралескі» (1934 — 1938) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

 

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Выданьні на беларускай мове лацінкай
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Калосьсе (1935)

«**Калосьсе**» — беларускі літаратурна-навуковы часапіс. Выдаваўся з 1935 да 1939 году ў Вільні на беларускай мове раз у тры месяцы.

Выдавец: Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры. Рэдактар: Янка Шутовіч. Рэдакцыйная калегія: Мікалай Шкялёнак, Адам Станкевіч, Станіслаў Станкевіч, Мар’ян Пецюкевіч.

Супрацоўнікі «Калосься»: Вячаслаў Багдановіч, А. Бужанскі (сапр. Аўген Бартуль), Анатоль Бярозка (сапр. Мацьвей Смаршчок), Станіслаў Грынкевіч, Алесь Дубровіч (сапр. Аляксей Рэдзька), Хведар Ільяшэвіч, Анатоль Іверс, С. Каліна, Адольф Клімовіч, Я. Крыга, Міхась Машара, Мар’ян Пецюкевіч, Сяргей Сахараў, Кс. Адам Станкевіч, Ян Станкевіч, Паўлюк Сірата (сапр. Валянцін Таўлай), Пётра Сергіевіч, Максім Танк, Сяргей Хмара (сапр. Сіняк), Андрэй Чэмер (сапр. Аляксей Анішчык), Ул. Чэмер, Мікалай Шкялёнак, Рыгор Шырма.

## Крытыка, рэцэнзіі
* 
* 

## Літаратура
* У. А. Калесьнік. «Калосьсе» // . — С. 481.
* У. А. Калесьнік. «Калосьсе» //  — С. 34—35.

## Вонкавыя спасылкі
* «Калосьсе» (1935) у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Калосьсе» (1936) у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Калосьсе» (1937) у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Калосьсе» (1938) у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Калосьсе» (1939) у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Калосьсе» (1935—1939) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()
* Калосьсе (Вільня) (1935—1939) // Камунікат (Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка)

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1935 годзе
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Віленская праўда (1939)

«**Віленская праўда**» — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта орган Часовага ўпраўленьня Віленскай акругі. Выдавалася з 22 верасьня 1939 да 18 кастрычніка 1939 году ў Вільні на беларускай мове. Рэдактар-выдавец: І. М. Офенгейм.

## Літаратура
* А. І. Чарняева. «Віленская праўда»  — С. 284

## Вонкавыя спасылкі
* «Віленская праўда» (1939) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Шлях беларускага студэнта

**«Шлях беларускага студэнта»** (травень 1938 — чэрвень 1939) — дадатак да моладзевага грамадзка-палітычнага і літаратурна-мастацкага часопіса нацыянал-дэмакратычнага кірунку «Шлях Моладзі». Выдаваўся ў Вільні на беларускай мове (лацінкай і кірыліцай).
Рэдакцыйная калегія: Я. Ярошка, В. Ермалковіч, Чэслаў Найдзюк, У. Панко.

## Вонкавыя спасылкі
* «Шлях Моладзі» (1929—1939) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

## Літаратура
* Аляксандр Вабішэвіч. Шлях Моладзі // 

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Выданьні на беларускай мове лацінкай
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Беларусы ў Вільні
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1938 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1939 годзе
Беларуская доля (аднадзёнка)

«**Беларуская доля**» — грамадзка-палітычная газэта-аднадзёнка, якая выйшла ў 23 траўня 1923 году ў Вільні пад рэдакцыяй Уладзіслава Знамяроўскага і ў сакавіку 1937 году ў Вільні пад рэдакцыяй Язэпа Ярмалковіча.

## Вонкавыя спасылкі
* «Беларуская доля» (травень 1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()
* «Беларуская доля» (сакавік 1937) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты-аднадзёнкі
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1923 годзе
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1937 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Наша воля (1935)

**«На́ша во́ля»** — беларускі незалежны двутыднёвы часопіс (газэта). Выдавалася з 24 сьнежня 1935 да 23 жніўня 1936 году ў Вільні на беларускай мове раз ў два тыдня. Вышла 13 нумароў, зь іх 3 канфіскаваны. Забаронена польскімі ўладамі.

Друкавалісь: Міхась Васілёк, Міхась Машара, Мікола Засім, Анатоль Іверс, Гарасім Прамень, Максім Танк, Ніна Тарас, Рыгор Шырма й інш. Супрацоўнічала з польскай газэтай «Poprostu».

Рэдактар і выдавец: Вінцэсь Склубоўскі. Фактычна кіраваў газэтай Самуіл Малько.

## Крыніцы

## Літаратура
* Говін, С. В.  «Наша воля». //  С. 462.
* Говін, С. В.  «Наша воля». //  — С. 247.
* Говін, С. В.  «Наша воля». //  — С. 313.  

## Вонкавыя спасылкі
* «Наша воля» (1935—1936) Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1935 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Маладая Беларусь (1936)

**«Малада́я Белару́сь»** — літаратурна-грамадзка-навуковы часапісь. Выдаваўся зь лютага 1936 году ў Вільні на беларускай мове. Рэдактар: Вітаўт Тумаш. Выдавец: Мікола Шчорс. Мастак: Кузьма Чурыла.

**Зьмест першага нумара часопіса:**

# Ад рэдакцыі — 1
# Міхась Машара: «Маладая Беларусь», «З асьнежаным ветрам» (вершы) — 3
# Максім Танк: «На шляху» (апавяданьне) — 6
# Максім Танк: «На шляху дзікіх гусей», «Зазімак», «Сэзановец», «П'яны баян», «З каласамі», «Над Нараччу», «У непагоду» (вершы) — 8
# Станіслаў Станкевіч: «На шляхох новай беларускай паэзіі» — 14
# Хведар Ільляшэвіч: «Казка», «Яшчэ аб восені», «Я ізноў» (вершы) — 23
# М. Дальны: «У вагоне» (апавяданьне) — 25
# Мікалай Шкялёнак: «Інтэлігэнцыя ў культурна-грамадзкім жыцьці» — 30
# Др. Ян Станкевіч: «Повесьці й апавяданьні беларускіх (крывіцкіх) летапісаў» — 35
# Міхась Васілёк: «Наш дзень», «Паміж нягод» (вершы) — 50
# Платон Галавач: «Успамін». (Адрывак з аповесьці «Спалох на загонах».) — 51
# Андрэй Аляксандровіч: «Лепш ня сунься», «Новы Менск», «За іголкай» (вершы) — 56
# Рыгор Шырма: «Мастацкая песьня ў Заходняй Беларусі» — 58
# В. Грышкевіч: «Ці існуе крызіс берарускага руху?» — 63
# З культурнага жыцьця — 68

## Літаратура
*  
*  
*  
*  
*  
* *[[Арсень Ліс]]*. «Маладая Беларусь» // . С. 550.
* *[[Арсень Ліс]]*. «Маладая Беларусь» //  С. 49—50.

## Вонкавыя спасылкі
* БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРНАЯ СПАДЧЫНА. Часопісы Заходняй Беларусі 1919–1939 гг. Нацыянальная бібліятэка Беларусі.
* Часопіс «МАЛАДАЯ БЕЛАРУСЬ» у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі
* «Маладая Беларусь» (1936) // Камунікат (Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка)
* «Маладая Беларусь» (1936) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()
* «Маладая Беларусь» (1936) //  Беларуская Палічка

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Сяргей Марыніч

**Сяргей Марыніч** ( 3 чэрвеня 1998 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
Выхаванец спартовай школы «Трактар», дзе первым трэнэрам гульца быў Віталь Бразінскі. У 2016 годзе пачаў выступы за дублюючы склад «Іслачы». Некалькі разоў трапляў на лаву запасных, а дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 2 кастрычніка 2016 году супраць БАТЭ, зьявіўшыся на пляцоўцы ўжо ў кампэнсаваны час. У наступныя гады гуляў толькі за клюбны дубль.

У ліпені 2018 году аддадзены ў арэнду першалігаваму клюбу «Чысьць» да канца сэзону. Першы матч згуляў супраць мазырскай «Славіі», зьявіўшыся на 55-й хвіліне матчу. Празь месяц гулец крыху матчу правёў супраць «Энэргетыка»-БДУ. Больш у заяўцы каманды не зьяўляўся. З 2019 па 2020 год абараняў колеры клюбу «СМІаўтатранс».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Іслач» Менскі раён
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Андэрдог» Чысьць
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «СМІаўтатранс» Смалявічы
Замкавая вежа (Нясьвіж)

**Замкавая вежа** — помнік архітэктуры XVI стагодзьдзя ў Нясьвіжы. Знаходзіцца на гістарычнай Фарнай вуліцы, побач з касьцёлам Божага Цела, на паўночным баку касьцельнай агароджы. Твор архітэктуры готыкі і рэнэсансу. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Замкавую вежу ў абарончым вале як частку сыстэмы абарончых муроў Нясьвіжу збудавалі ў другой палове XVI ст. Да вежы далучалася брама, якая злучала места і палацава-замкавы комплекс Радзівілаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Нясьвіж апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, расейскія ўлады зруйнавалі Замкавую браму.

## Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне дахоўку на вежы замянілі на бляху.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры готыкі і рэнэсансу. Гэта квадратны ў пляне 4-ярусны будынак, завершаны шатровым дахам. Глухі ніжні ярус з контрфорсамі мае выгляд масіўнага цокаля. Другі ярус, найбольш высокі, аздабляецца прастакутнымі, круглымі і квадратнымі праёмамі, якія чаргуюцца з глухімі прастакутнымі нішамі. Трэці ярус на кожнай грані мае 3 высокія аркавыя праёмы, акаймаваныя аркавымі ліштвамі. Невялікі чацьверты ярус на кожнай грані мае 3 маленькія аркавыя праёмы і завяршаецца шырокім прафіляваным карнізам.

Белыя атынкаваныя абрамленьні праёмаў і між’ярусныя паяскі кантрастуюць з чырвонай цаглянай муроўкай сьценаў, што стварае дэкаратыўную двухколерную гаму фасадаў. Спалучэньне чырвонай цаглянай муроўкі зь белымі атынкаванымі нішамі зьяўляецца адметнасьцю беларускага гатычнага дойлідзтва.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Niaśviž, Farny. Нясьвіж, Фарны (1907-17).jpg|да 1918 г.
Niaśviž, Zamkavaja, Fara. Нясьвіж, Замкавая, Фара (J. Bułhak, 1923).jpg|Я. Булгак, 1923 г.
Niaśviž, Farny. Нясьвіж, Фарны (A. Abuchoŭski, 1927).jpg|А. Абухоўскі, 1927 г.
Niaśviž, Zamkavaja vieža. Нясьвіж, Замкавая вежа (1901-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Tower in Niaśviž.jpg|Агульны выгляд
Нясвіж. Касцёл Божага Цела. Фрагмент.jpg|З боку Фарнага касьцёла
Castle tower at the Corpus Christi Parish Church, Mickiewicz str., Nesvizh city, Nesvizh District, Minsk Province of the Republic of Belarus 03.JPG|З тэрыторыі касьцёла
Castle tower at the Corpus Christi Parish Church, Mickiewicz str., Nesvizh city, Nesvizh District, Minsk Province of the Republic of Belarus 01.JPG|З боку вуліцы


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нясьвіж
Дом на Рынку (Нясьвіж)

**Дом рамесьніка** (таксама Гданьскі дом) — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Нясьвіжы. Знаходзіцца на гістарычным Рынку, уваходзіў у склад адзінага ансамблю пляца. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваны дом рамесьніка на Рынку ў Нясьвіжы збудавалі ў 1721 годзе. На 1-м паверсе разьмяшчаліся складзкія памяшканьні і крамы, на другім — жылыя пакоі. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У XIX ст. з боку двара прыбудавалі памяшканьне.

### Найноўшы час
У 1990-я гады будынак рэканструявалі пад бібліятэку.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Гэта 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак з паўпадвалам. Першы паверх мураваны, другі з драўляных канструкцыяў. Галоўны тарцовы фасад выходзіць на лінію забудовы вуліцы і мае выгляд адзінага фігурнага шчыта, які закрывае больш вузкі паверх з 2-схільным дахам. Сымэтрычна цэнтральнай восі разьмяшчаюцца прастакутныя аконныя праёмы. У цэнтры фасаду галоўны ўваход, над якім разьмяшчаецца балькон з ажурнай мэталічнай літой агароджай. Невялікі аркавы праём і дзьве маленькія нішы ў завяршэньні фасаднага шчыта аздабляюцца ляпнінай і дэкаратыўнымі ліштвамі. Фігурны абрыс шчыта падкрэсьліваецца тонкім прафіляваным карнізам.

Уваход на другі паверх з боку дваровага фасаду.
 
## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Niaśviž, Rynak, Gdański. Нясьвіж, Рынак, Гданьскі (1912).jpg|1912 г.
Niaśviž, Rynak-Daminikanskaja. Нясьвіж, Рынак-Дамініканская (J. Bułhak, 1912-14).jpg|Я. Булгак, 1912—1914 гг.
Niaśviž, Rynak, Gdański. Нясьвіж, Рынак, Гданьскі (1915-17).jpg|1915—1917 гг.
Niaśviž, Rynak-Daminikanskaja. Нясьвіж, Рынак-Дамініканская (1901-17).jpg|да 1918 г.


Niaśviž. Нясьвіж (1918).jpg|1918 г.
Niaśviž, Rynak, Gdański. Нясьвіж, Рынак, Гданьскі (A. Visłocki, 1923).jpg|А. Віслоцкі, 1923 г.
Niaśviž. Нясьвіж (A. Abuchoŭski, 1927).jpg|А. Абухоўскі, 1927 г.
Niaśviž, Daminikanskaja-Rynak, Gdański. Нясьвіж, Дамініканская-Рынак, Гданьскі (1901-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Belarus Nesvizh Craftsman House 8086 2065.jpg|Агульны выгляд 
Дом рамесьніка. г. Нясьвіж.jpg|Галоўны фасад
Нясвіж. Дом рамесніка 5.jpg|З боку вуліцы
Нясвіж. Дом рамесніка 3.jpg|Бакавы фасад


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нясьвіж
Беларусь працы (1934)

**«Беларусь працы»** — заходнебеларуская грамадзка-палітычная газэта орган Беларускае нацыяналістычнае сябрыны. Выдавалася з 3 лютага 1934  да 26 траўня 1934 году ў Вільні на беларускай мове. Рэдактар-выдавец: Сяргей Сарока.
Беларуская Нацыяналістычная Сябрына (БНС) дзейнічала ў Вільні ў сярэдзіне 1930-х гадоў. Яе сябрамі былі студэнты Віленскага ўнівэрсытэту Стэфана Баторыя.

## Літаратура
* «Беларусь працы».  //  — С. 66.
* «Беларусь працы». //  — С. 486.
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* «Беларусь працы» (1934) // Беларуская Палічка
* Беларусь працы: Орган Беларускае Нацыяналістычнае Сябрыны. —   Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org
* «Беларусь працы» (1934) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Павал Галавенка

**Па́вал Галаве́нка** ( 12 студзеня 1997 году) — беларускі футбаліст, брамнік польскага клюбу «Жырардавянка».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнага клюбу «Менск», з 2014 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2015 годзе пачаў таксама прыцягвацца да асноўнай каманды, а таксама гуляў за «Менск» у Юнацкай лізе УЭФА. 21 верасьня 2016 году дэбютаваў у асноўнай камандзе «Менску» ў матчы 1/8 фіналу Кубка Беларусі супраць «Баранавічаў» (3:2), правёўшы на полі ўсе 120 хвілінаў матчу ўлучна з дадатковым часам. 2 кастрычніка 2016 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы супраць «Гарадзеі» (3:1), выйшаўшы на замену на 34-й хвіліне замест атрымаўшага траўму Андрэя Клімовіча.

У сэзоне 2017 працягваў выступаць за дубль сталічнага клюбу ды прыцягваўся да асноўнай каманды ў якасьці другога брамніка. За асноўную каманду двойчы выходзіў на поле, як то 30 чэрвеня ў Найвышэйшай лізе супраць «Крумкачоў» (0:0) і 5 ліпеня ў матчы 1/16 фіналу Кубка Беларусі супраць пінскай «Хвалі» (1:0). У сэзоне 2018 году згуляў у чатырох матчах чэмпіянату і адным кубкавым. У студзені 2019 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». У жніўні 2019 году далучыўся да «Ліды», дзе быў запасным брамнікам і не зьяўляўся на полі.

У сакавіку 2020 году ўзмоцніў склад койданаўскага «Арсэналу», аднак на поле выходзіў нерэгулярна. У жніўні 2021 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў каманду. У пачатку 2022 году далучыўся да клюбу «Жодзін-Паўднёвы» ў Другой лізе, а ў верасьні перабраўся ў польскую «Жырардавянку».

### Міжнародная
У кастрычніку 2015 году ў складзе зборнай Беларусі (да 19 гадоў) браў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У якасьці асноўнага брамніка правёў усе 3 матчы і прапусьціў 5 галоў. 10 лістапада 2017 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), правёўшы на полі ўсе 90 хвілінаў у таварыскім матчы супраць зборнай Летувы (0:0).

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Плябанія (Нясьвіж)

**Плябанія** — помнік архітэктуры XVI—XIX стагодзьдзяў у Нясьвіжы. Знаходзіцца на гістарычным Фарным пляцы, непадалёк ад касьцёла Божага Цела. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Комплекс парафіяльнага дома ксяндза ў Нясьвіжы збудавалі ў XVI—XVII стагодзьдзях. Ён складаўся з жылога дома і гаспадарчых пабудоваў.

У XVIII—XIX стагодзьдзях дом перабудавалі. У 1750–1790-я гады тут, відаць, разьмяшчалася Нясьвіская друкарня.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Нясьвіж апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у 1800 годзе расейскія ўлады адабралі разьмешчаныя насупраць плябаніі будынкі былога езуіцкага калегіюму пад кашары. Паводле дамоўленасьці з ксяндзом, у 1800—1820-я гады верхні паверх плябаніі здаваўся пад жытло вышэйшым вайскоўцам. 

### Найноўшы час
На будынку ў 1972 годзе ўсталявалі мэмарыяльную дошку Сымону Буднаму. У 1982 годзе побач з былой плябаніяй паставілі помнік Сымону Буднаму. У наш час у будынку разьмяшчаецца друкарня раённай газэты.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока з рысамі рэнэсансу. Гэта 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак, накрыты вальмавым дахам. Роўнічныя фасады рытмічна падзяляюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі. Уваход у плябанію разьмяшчаецца ў цэнтры галоўнага фасада і вылучаецца 2-калённым портыкам пад 2-схільным дахам з трыкутным франтонам. На дваровым фасадзе зьберагліся фрагмэнты вялікіх паўцыркульных аркавых нішаў на другім паверсе, якія напамінаюць пра рэнэсансавую аркаду, чые праёмы заклалі ў час перабудовы. На аркавую галерэю выходзілі ўсе памяшканьні. Паміж нішамі на ўсю вышыню другога паверха праходзяць пілястры. Цэнтральная частка сьцяны на даху вылучаецца трыкутным франтонам з маленькім круглым акном-продухам. 

Унутраны плян плябаніі зьмяніўся пад патрэбы часу. Паводле зьвестак на 1822 год, у ёй было 15 пакояў, 2 калідоры, 4 каморы, 9 печак і 2 каміны.

На двары плябаніі (гістарычная вуліца Студэнцкая) асобна разьмяшчалася кухня. Гэта быў 1-павярховы мураваны атынкаваны дом, накрыты бляхай. У будынку было восем акон. У другой палове XIX ст. да плябаніі дабудавалі кутняе жылое Г-падобнае крыло, якое злучыла яе з кухняй. Гаспадарчыя будынкі і пральня былі драўлянымі. Двор зь вялікім пладовым садам з аднаго боку аддзяляўся мураванай сьцяной, з астатніх – драўлянай агароджай.
 
## Галерэя

Niaśviž, Farny, Plabanija. Нясьвіж, Фарны, Плябанія (J. Bułhak, 1912-14).jpg|Я. Булгак, 1912—1914 гг.
Niaśviž, Farny, Plabanija. Нясьвіж, Фарны, Плябанія (J. Bułhak, 1912-14) (2).jpg|Я. Булгак, 1912—1914 гг.
Niaśviž, Studenckaja-Farny, Plabanija. Нясьвіж, Студэнцкая-Фарны, Плябанія (1907-17).jpg|да 1918 г.
Niaśviž. Нясьвіж (1918).jpg|1918 г.


Niaśviž, Farny. Нясьвіж, Фарны (A. Abuchoŭski, 1927).jpg|А. Абухоўскі, 1927 г.
Niaśviž. Нясьвіж (A. Abuchoŭski, 1927).jpg|А. Абухоўскі, 1927 г.
Niaśviž, Farny, Plabanija. Нясьвіж, Фарны, Плябанія (1907-39).jpg|да 1939 г.
Niaśviž, Plabanija. Нясьвіж, Плябанія (1901-39).jpg|да 1939 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нясьвіж
Нэрвовая анарэксія

**Нэрвовая анарэксія** ( — жыла +  — без апэтыту) — душэўнае парушэньне апэтыту, што вядзе да зьніжэньня вагі цела больш як на 15% ад ніжняй мяжы нормы (паказьнік масы цела < 16). Уяўляе сьмяротную пагрозу ў выніку зьнясіленьня ад парушэньня абмену электралітаў. Выклікаецца наўпроставай залежнасьцю самаадзнакі ад зьнешняга выгляду і вагі цела, адчуваньнем упэўненасьці ў выніку хударлявасьці і боязьзю насьмешак над залішняй вагой. Пераважна сустракаецца сярод дзяўчынаў падлеткавага ўзросту (12—18 гадоў) і незамужніх маладзіцаў ва ўзросьце да 25 гадоў. Мужчыны складаць каля 10% захварэлых, сярод якіх найчасьцей трапляюцца непаўналетнія хлопцы з разладам асобы і сэксуальнай тоеснасьці. У 1873 г. ангельскі лекар  (1816—1890) упершыню даў хваробе найменьне пры яе апісаньні.

## Папярэджаньне
Прадухіленьню хваробы спрыяе разуменьне *другараднасьці* зьнешняга выгляду і вагі цела для дасягненьня прызнаньня, прыязнасьці і пашаны. З боку бацькоў, асабліва таты, карысна штодзень выяўляць увагу і прыязнасьць да дзяцей і выказваць гонар імі без увязкі да іх вагі і выгляду. Таксама варта пазьбягаць штодзённага высьмейваньня памылак і залішняй патрабавальнасьці да дзяцей.

## Чыньнікі
Узьнікненьню хваробы спрыяе ўстойлівае цкаваньне з боку аднагодкаў і бацькоў, упэўненасьць у нялюбасьці празь нягожы выгляд і штодзённае насьміханьне зь нязграбнасьці. Таксама шкодзіць спалучэньне дакучлівага страху перад залішняй вагой і нізкай самаадзнакі. Часта выклікаецца заўвагамі навакольных людзей адносна поўнасьці падлетка і гутаркамі аб выродлівасьці поўнай фігуры цела.

## Праявы
Хвароба выяўляецца праз валявое абмежаваньне харчаваньня і галаданьне, выкліканьне ванітаў і прыём , клізмы (прамываньне страўніка) і мачагоннага прэпарата пасьля ежы. Часта адзначаюцца празьмерныя і зьнясільвальныя цялесныя нагрузкі. Суправаджаецца прыгнечанасьцю і эндакрынным парушэньнем, якое ўлучае: выпадзеньне валасоў, высыханьне скуры, ломкасьць пазногцяў і зьнікненьне плоцевага жаданьня. У жанчынаў таксама спыняюцца месячныя на больш за 3 месяцы. У выніку істотнай страты вагі трывога адносна магчымай папраўкі толькі ўзрастае. Адмова ўжываць ежу ўтойваецца шляхам яе выкіданьня, адмовы наведваць грамадзкія страўні і есьці за агульным сталом. Урэшце выяўляюцца прыкметы нястачы вітамінаў. Скура пачынае лупіцца і набывае бледна-зямлістае адценьне. Канцавіны становяцца халоднымі. Сэрцабіцьцё прыглушаецца (брадыкардыя). Адзначаюцца гіпатанія, запоры і боль у жываце пасьля ежы. У юнакоў можа выклікаць недаразьвітасьць плоцевых органаў.

## Беларусь
На 2011 г. ад хваробы пакутаваў 1% дзяўчынаў падлеткавага ўзросту (12—18 гадоў). Мужчыны складалі 18-ю частку (1/18; 5,6%) захварэлых. На 2015 г. мужчыны сталі складаць 10-ю частку захварэлых, сярод якіх сьмяротны зыход дасягаў 20%.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Захворваньні
Катэгорыя:Патапсыхалёгія
Катэгорыя:Клінічная псыхалёгія
Катэгорыя:Псыхіятрыя
Катэгорыя:Шкодныя звычкі
Катэгорыя:Дыеталёгія
Багуслаў Эрнэст Дэнгаф

**Багуслаў Эрнэст Дэнгаф** (? — 1734) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Падкаморы вялікі літоўскі (з 1702), генэрал літоўскай артылерыі (1710—1725). Генэрал-лейтэнант (1705), быў старостам сакольніцкім.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Дэнгафаў гербу ўласнага «Дзік», сын Герарда, падстолія вялікага літоўскага, і Ганны Бэаты фон Гальштэйн.

У 1699—1706 гадох камандаваў рэгімэнтам пешай гвардыі Каралеўства Польскага, у 1702 годзе атрымаў урад падкаморага вялікага літоўскага. Пазьней камандаваў рэгімэнат пяхоты Вялікага Княства Літоўскага, у 1711 годзе таксама камандзір рэгімэнта драгунаў.

Ажаніўся з Мар’янай Бялінскай (шлюб у 1703 годзе), вядомай як каханка караля і вялікага князя Аўгуста Моцнага. Разьвёўся ў 1719 годзе, дзяцей не пакінуў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Падкаморыя вялікія літоўскія
Багуслаў Эрнэст
Герард Дэнгаф

**Герард Дэнгаф** (каля 1632 — ) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Харунжы надворны каронны (1661), чашнік (1661—1666) і падстолі вялікі літоўскі (з 1666). Быў старостам цельшыцкім.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Дэнгафаў гербу ўласнага «Дзік», сын Эрнэста Магнуса, ваяводы парнаўскага, Кацярыны фон Дона. Меў брата Эрнэста.

Навучаўся ў Лейдэнскім унівэрсытэце. Сьпярша атрымаў званьне каралеўскага двараніна, пазьней займаў некалькі дзяржаўных пасадаў у Вялікім Княстве Літоўскім.

У 1669 годзе ўдзельнічаў у элекцыі караля і вялікага князя Міхала Вішнявецкага.

У шлюбе з Ганнай Бэатай фон Гальдштэйн, меў 2 сыноў і 3 дачок, сярод якіх найбольш вядомы Багуслаў Эрнэст, падкаморы вялікі літоўскі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Чашнікі вялікія літоўскія
Катэгорыя:Падстоліі вялікія літоўскія
Герард
Дэнгафы

**Дэнгафы** (**Denhafy**; , ) — шляхецкі род гербу ўласнага «Дзік».

Паходзіць з графства Марк ў Вэстфаліі, адкуль рыцар Герман Дэнгаф перасяліўся ў Інфлянты ў 1320 годзе. У пачатку XVII ст. Дэнгафы атрымалі падданства Рэчы Паспалітай.

Па падзелах Рэчы Паспалітай адна галіна атрымала расейскае падданства, другая — прускае.

## Вядомыя прадстаўнікі роду
* Эрнэст Магнус Дэнгаф (1581—1642) — кашталян і ваявода парнаўскі
* Герард Дэнгаф (1590—1648) — кашталян гданьскі (1642), ваявода паморскі (1643—1648), падскарбі Прускай зямлі (1643)
* Тэадор Дэнгаф (? — 1684), падстолі (1655—1656) і крайчы вялікі літоўскі (1656—1658), падскарбі надворны літоўскі (1658—1661) і падкаморы вялікі каронны (з 1661)
* Герард Дэнгаф (каля 1632 — 1685) — харунжы надворны каронны (1661), чашнік (1661—1666) і падстолі вялікі літоўскі (з 1666)
* Уладзіслаў Дэнгаф (1639—1683) — граф Сьвятой Рымскай імпэрыі, ваявода паморскі
* Жыгімонт Віктар Дэнгаф (пам. 1694) — падскарбі надворны літоўскі (1693)
* Станіслаў Эрнэст Дэнгаф (1673—1728) — гетман польны літоўскі (з 1709), ваявода полацкі (з 1723)
* Багуслаў Эрнэст Дэнгаф (? — 1734) — падкаморы вялікі літоўскі (1702), генэрал літоўскай артылерыі (1710—1725)

## Галерэя

Magnus Ernst von Dönhoff Portrait by Anonymous Painter.jpg|Магнус Эрнэст Дэнгаф
Teador Denhaf. Тэадор Дэнгаф.jpg|Тэадор Дэнгаф
Anonymous Catharina von Dönhoff.JPG|Кацярына Дэнгаф (з фон Дона)
Gierard Denhaf. Герард Дэнгаф (1684).jpg|Герард Дэнгаф
Jan Kazimierz Denhoff.JPG|Ян Казімер Дэнгаф
Stanisłaŭ Ernest Denhaf. Станіслаў Эрнэст Дэнгаф (Á. Mányoki, 1772).jpg|Станіслаў Эрнэст Дэнгаф
Kanstancyja Sanguška (Denhaf). Канстанцыя Сангушка (Дэнгаф) (L. Silvestre, 1742).jpg|Канстанцыя Сангушка (з Дэнгафаў)
Bahusłaŭ Ernest Denhaf. Багуслаў Эрнэст Дэнгаф (1720).jpg|Багуслаў Эрнэст Дэнгаф


## Крыніцы

## Літаратура
*
3-я армія (Нямецкая імпэрыя)

**3-я а́рмія** () — вайсковае аб’яднаньне армейскага узроўню Імпэрскай Нямецкай Арміі падчас Першай сусьветнай вайны.

## Гісторыя баявых дзеяньняў
Была сфармавана падчас мабілізацыі ў жніўні 1914 году на базе IІ Армейскай Інспэкцыі. У склад уваходзілі часткі, ў асноўным скамплектаваныя з саксонцаў.

Удзельнічала ў баявых дзеяньнях у складзе Заходняга фронту.

3-я армія ад пачатку Першай сусьветнай вайны ўдзельнічала ў Прыгранічнай бітве. Асабліва вызначылася ў баях пры Дзінане і Шарлеруа. Таксама аддзелы 3-й арміі ўдзельнічалі ў баях за Рэймс, падчас якіх горад быў моцна зьнішчаны. Армія ўдзельнічала ў бітва на Марне і на Эне. Аддзелы 3-й арміі пасьпяхова адбівалі ўсе атакі войскаў Антанты ў 1915 годзе. Таксама армія прымала ўдзел ў Бітве Нівэля. 3-я армія ўдзельнічала ў вясновым наступе і панесла цяжкія страты напрыканцы 1918 году ў баях з амэрыканскай арміяй.

## Баявы склад на 1914 год
* XI Корпус (Генэрал ад інфантэрыі Ота фон Плюскаў)
* XII (1-ы Каралеўскі Саксонскі) Корпус (Генэрал ад інфантэрыі Карл д'Эльса)
* XIX (2-гі Каралеўскі Саксонскі) Корпус (Генэрал ад кавалерыі Максыміліян фон Лафэрт)
* XII (Каралеўскі Саксонскі) Рэзэрвовы корпус (Генэрал ад артылерыі Ханс фон Кірхбах)

## Камандуючыя
* Генэрал-палкоўнік Макс фон Хаўзэн (2.8.1914 — 12.9.1914)
* Генэрал ад кавалерыі Карл фон Эйнэм (12.9.1914 — 18.1.1919)

## Глядзіце таксама
* Баявы расклад Германскай імпэрскай арміі ў 1914 годзе

## Вонкавыя спасылкі
* ''Die höchsten Kommandostellen des Heeres.'' auf www.deutsche-kriegsgeschichte.de (Stand: 16. April 2010)
* *Armee-Zeitung der 2. Armee.* LLB Detmold

## Літаратура
* Hermann Cron: Geschichte des Deutschen Heeres im Weltkriege 1914—1918. Siegismund, Berlin 1937 (Geschichte der Königlich Preußischen Armee und des Deutschen Reichsheeres 5).

Катэгорыя:Арміі Нямеччыны ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Вайсковая гісторыя Нямеччыны
Генэрал-маёр

**Генэра́л-маёр** — вайсковае званьне найвышэйшага афіцэрскага складу, якое знаходзіцца паміж палкоўнікам ці брыгадным генэралам і генэрал-лейтэнантам. Генэрал-маёр звычайна камандуе дывізіяй (каля 15 000 чалавек асабістага складу).

Першапачаткова, генэрал-маёр (major-general) зваўся генэрал-сяржант-маёрам (sergeant-major-general), гэта значыць, галоўным сяржант-маёрам. Даўней сяржанты былі ротнымі камандзірамі, ад якіх пайшлі цяперашнія сяржанты, фэльдфэбелі і унтар-афіцэры, а таксама палкавыя сяржанты (сяржант-маёры), якія былі памочнікамі камандзіра полка — ад іх паходзяць маёры.

Такім чынам, генэрал-сяржант-маёр быў памочнікам генэрала (галоўнакамандуючага). Рэшткі такой сыстэмы захоўваюцца ў Арміі ЗША, дзе існуе званьне Сяржант-маёр Сухапутных войскаў. Званьне ж генэрал-лейтэнанту першапачаткова пазначала намесьніка генэрала (галоўнакамандуючага) — дакладна так жа, як капітан-лейтэнант першапачаткова быў намесьнікам капітана (камандзіра батальёну); пазьней гэта званьне трансфармавалася ў лейтэнанта.

У ВМФ (ВМС) званьню генэрал-маёр адпавядае званьне контр-адмірал.

## Глядзіце таксама
* Табель аб рангах

## Літаратура
* Boatner, Mark M., III. *The Civil War Dictionary.* New York: David McKay, 1959. .
* Bowden, Scotty & Tarbox, Charlie. *Armies on the Danube 1809.* Arlington, TX: Empire Games Press, 1980.
* Foote, Shelby. *The Civil War: A Narrative. Vol. 2*. New York: Random House, 1986. .

Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Беларусі
Катэгорыя:Вайсковыя годнасьці Расеі
2-я армія (Нямецкая імпэрыя)

**2-я а́рмія** () — вайсковае аб’яднаньне армейскага узроўню імпэрскай Нямецкай арміі падчас Першай сусьветнай вайны.

## Гісторыя
Была сфармавана падчас мабілізацыі ў жніўні 1914 годзе на базе III Армейскай Інспэкцыі.

Удзельнічала ў баявых дзеяньнях у складзе Заходняга фронту. Галоўнай задачай арміі, згодна з плянам Шліфэна, была падтрымка манэўра 1-ай арміі з мэтай абкружыць левы флянг францускай арміі каля Парыжу.
20 жніўня 2-ая армія аблажыла і 25 жніўня ўзяла ланцуг крэпасьцяў вакол Намюру і ваявала супраць францускай 5-ай арміі пад началам генэрала Шарля Ланрэзака ў бітвах пры Шарлеруа 23—24 жніўня 1914 году і пры Сэн-Кантэне 29 — 30 жніўня 1914 году.

2-я армія несла асноўны цяжар атакі войскаў Антанта у бітве на Соме. 

Напрыканцы вайны 2-я Армія ўваходзіла ў Групу армій Рупрэхта Баварскага.

## Баявы склад на 1914 год

## Камандуючыя
* Генэрал-палкоўнік Карл фон Бюлаў (1914)
* Генэрал ад інфантэрыі Фрыц фон Белоў (1915—1916)
* Генэрал кавалерыі Георг фон дэр Марвіц (1916—1918)

## Глядзіце таксама
* Баявы расклад Нямецкай імпэрскай арміі ў 1914 годзе

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Арміі Нямеччыны ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Вайсковая гісторыя Нямеччыны