Альбін Стаповіч

**Альбін Стаповіч** (пс. *Уладзімер Загорскі*; 18 сакавіка 1894, в. Барані, Сьвянцянскі павет, Віленская губэрня, цяпер Астравецкі раён, Гарадзенская вобласьць — 18 сьнежня 1934) — беларускі грамадзка-палітычны і каталіцкі музычны, сьвецкі дзяяч. Брат Казімера Сваяка.

## Жыцьцяпіс

Нарадзіўся ў вёсцы Барані Сьвянцянскага павету Віленскае губэрні (цяпер Астравецкі раён Гарадзенскае вобласьці).

Навучаўся ў кансэрваторыі Монтвіла ў Вільні, Казанскім унівэрсытэце. Кіраваў касьцёльным хорам у Казані (1913—1921). Пасьля вярнуўся ў Вільню. Навучаўся ў Віленскім унівэрсытэце. У 1922 годзе кіраваў беларускім хорам. Выкладаў музыку ў Віленскай беларускай гімназіі. У 1923 годзе ўвайшоў у рэвізійную камісію Студэнцкага саюзу. Адзін з заснавальнікаў Беларускага каапэратыўнага земляробча-прамысловага банку.

У 1926 годзе — сакратар Віленскага кола Беларускага інстытуту гаспадаркі і культуры. У 1930—1934 гадах — намесьнік старшыні, старшыня Віленскага кола. Кіраўнік беларускага хору пры ім. Актыўны сябар Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі. У 1926 — сакратар, 1927—1930 — віцэ-старшыня. З траўня 1926 году кіраўнік Беларускай друкарні імя Францішка Скарыны. Удзельнік зьезду Сялянскага саюзу 24 сакавіка 1926 году. Нейкі час (1927—1928) рэдактар «Беларускай крыніцы». У 1928—1930 гадах пасол Сойму (абраны ад Блёку нацыянальных меншасьцяў), сябра Беларускага пасольскага клюбу. У 1930 годзе намесьнік старшыні Беларускага нацыянальнага камітэту. У 1930 годзе спрабаваў стварыць уласную палітычную партыю Беларускіх незалежных радыкалаў.

Кіраваў беларускім хорам пры касьцёле сьв. Мікалая ў Вільні.

Ён аўтар нарысаў пра беларускую песьню, стан беларускай музычнай культуры й аўтар некалькіх беларускіх песень, у тым ліку гімна Беларускага інстытуту гаспадаркі і культуры «Дзе чутны мовы нашай гукі».  

Альбін Стаповіч вядомы і як публіцыст, аўтар шматлікіх артыкулаў у газэтах і часопісах: «Наш Шлях», «Беларуская крыніца»,  «Родныя гоні», «Новы шлях», «Шлях моладзі», «Самапомач».
«Przegląd Wileński» і інш., якія прысьвечаны беларускай літаратуры й музыкі.

Памёр Альбін Стаповіч 18 сьнежня 1934 г. пасьля цяжкай хваробы сэрца. Вестка пра яго сьмерць абляцела ўсю Вільню. Жалобнае набажэнства правёў ксёндз Адам Станкевіч. Пахаваны Стаповіч у Вільні на могілках Росы на Літаратарскай горцы побач з братам Канстанцінам Стаповічам.

У канцы жыцьця падрыхтаваў  першую кніга з задуманага ім шматтомнага выданьня — беларускі сьпеўнік «За Бацькаўшчыну», дзе выбраныя беларускія вершы паклаў на вядомыя народныя мэлёдыі, а многія з мэлёдый напісаў сам. Сьпеўнік выдадзены ў 1935 пасьля сьмерці Стаповіча. Пачынаўся ён зь песьні  «Беларусь перад усім», да якой словы й музыку напісаў Альбін Стэповіч. Сталася яна беларускім гімнам беларускай моладзі.

Памёр уночы з 17 на 18 сьнежня 1934 году ў Віленскай клініцы ад хворасьці сэрца.

## Бібліяграфія

;1922
* 
;1926
* Дзе чутны мовы нашай гукі, Вільня, 1926 (1920).
* 
* 
;1927
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
;1928
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
;1929
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

;1931
* 
* 
* 
* 
* 
;1932
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
;1933
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*      
;1934
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* {{Артыкул| аўтар =Step.| загаловак =Czego nauczają w szkole początkowej?. | спасылка  =https://web.archive.org/web/20210111182431/http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/16393/69040m1934n11.pdf?sequence=66&isAllowed=y | мова  =pl | выданьне  =Przegląd Wileński | тып =газэта | год  =1934, 22 czerwca | том   = | нумар  =11 | старонкі  =3—5 }
* 
* 
* 
* 
;Некралёгі
* 
* 
* 
* 
;1935
*  
;2009
* 
;Архівы
* Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа, ф. 5, адз. зах. 1. с. 289.
* Цэнтральны дзяржаўны архіў Літвы (. — F. 53. Ap. 23. B. 1200.

## Крыніцы
 

## Літаратура

* 
* Багдановіч, І. Э. Барташэвіч М. П. Стаповіч, Альбін. //   С. 414—416.
* 
* 
* 
* 
*   
* Лена  Глагоўская.  Стаповіч (Стэповіч) Аьбін Мацвеевіч.  //  — С. 153.

* 
* 
* Альбін Стаповіч. //   С. 171—173.
* 
* 
* 
*  
* 
* Małgarzata Maroz. «KRYNICA» Ideologia i przywódcy białoruskiego katolicyzmu. — Беласток, 2001
*  

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Беларускія кампазытары
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Беларускія палітыкі
Катэгорыя:Беларускія парлямэнтарыі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Сябры Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі (Польшча)
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Росы