Ніндзюцу

**Ніндзюцу́** (, «мастацтва ўтоенасьці») — японскае баявое мастацтва.

## Паходжаньне
Лічыцца, што таемныя кланы ніндзя паўсталі ў Японіі адначасова з узьнікненьнем самурайскага саслоўя у IX—XII стагодзьдзях. Правобразам ніндзя лічацца сэкты горных пустэльнікаў ямабусі VIII, якія вызнавалі кірунак будызма школы Сінгон. Ямабусі заахвочвалі цяжкія і зьнясільваючыя трэніроўкі сваіх адэптаў, а таксама дбайна захоўвалі сабраныя на працягу стагодзьдзяў веданьня па мэдыцыне, хіміі, астралёгіі. Ямабусі былі прыхільнікамі поўнага зьліцьця з прыродаю. Першапачаткова таемныя школы ніндзюцу не мелі нічога агульнага з вайсковымі арганізацыямі ні па сваёй мэтодыцы падрыхтоўкі, ні па сваёй філязофіі. Аднак з часам адбыліся зьмены.

Паходжаньне самога баявога мастацтва ніндзюцу, злучаюць, як і большасьць усходніх мастацтваў бою, з кітайскімі крыніцамі. Аднак тэрмін «ніндзюцу» ахоплівае толькі нешматлікія асаблівасьці мастацтвы ніндзюцу, такія як утойваньне, тварэньне і падтрыманьне аўры таямнічасьці. У функцыі ніндзя ўваходзіла пранікненьне да ворага, зьдзяйсьненьне сабатажа або забойства і вяртаньне пасьля пасьпяховага завяршэньня місіі.

Традыцыйна ніндзя выконвалі ролю наймітаў, якія прапаноўвалі сябе ў якасьці шпіёнаў, наёмных забойцаў, дывэрсантаў, палітычных правакатараў і тэрарыстаў вялікім і маленькім кіраўнікам японскае фэадальнае эпохі. Ніндзя прапаноўвалі свае паслугі толькі тым, хто гатовы быў за іх плаціць. Сем’і ніндзя ўяўлялі сабою цесна згуртаваныя калектывы, інтэграваныя ў буйнейшыя групы — кланы. Староньні чалавек практычна не меў магчымасьці далучыцца да такой групы і стаць ніндзя, для гэтага трэба было нарадзіцца ў сям’і прафэсіяналаў. Мастацтва і іншыя хітрасьці захоўваліся пад сакрэтам і перадаваліся толькі ад бацькі да сына. Расчыненьне сакрэту азначала сьмерць ад рукі ніндзя з таго жа клана.

Росквіт ніндзюцу прыйшоўся на пэрыяд Сэнгоку дзідай (1467—1568). На гэты час прыходзіцца пік фэадальных войнаў, і тады налічвалася каля 70 кланаў ніндзя. Легенды аб ніндзя таксама ставяцца менавіта да гэтага пэрыяду. Дакумэнтальныя сьведчаньні пацьвярджаюць існаваньне ў гэтую эпоху школаў Ярма і Кога.

У японскай культуры ніндзя часта супрацьпастаўляюцца самураям. Справа ў тым, што самураі найвышэй усяго ставілі ідэалы воінскага кодэкса бусідо і ў адпаведнасьці зь імі імкнуліся годна ваяваць і найлепшым чынам падрыхтавацца да сьмерці. Ніндзя вызнавалі прама процілеглую філязофію. Галоўнае для ніндзя — выканаць пастаўленую задачу, а бо асноўная іх задача — выведка, то для пасьпяховага яе выкананьня неабходна было выжыць будзь-якім коштам. Для ніндзя не магло быць забароненых дзеяньняў, не маглі існаваць якія-небудзь маральныя і рэлігійна-этычныя абмежаваньні ў мэтадах вядзеньня вайны. Для дасягненьня перамогі добрыя любыя сродкі, і ніндзя пасьпяхова ўсе іх выкарысталі.

## Кланы ніндзя
* Ярма
* Кога
* Кісю
* Фума
* Саду
* Момоці
* Фудзібаясі
* Нэгоро
* Сайга

## Рыштунак ніндзя
* Маскіровачны гарнітур — сінобі-сэдзоку, дэталі сінобі-сэдзоку: увагі (куртка) і додзімэ (пояс), ярма-бакама (штаны), дзукін (маска), тэкко (накладкі на рукі), кяхан або асімакі (нажныя абмоткі), табі (абутак-шкарпэткі з асобным вялікім пальцам), варадзі (сандалі) і уваппарі (верхняя куртка) і нагабукуро («заплечнік» ніндзя).
* Пераменнае адзенне — Каварі-гомоно
* Амігаса — саламяны капялюш
* Даспехі
** Кусарі-катабіра (кальчужны даспех)
** Татамі-гусоку (тыпы Кіко і Куратагіну) — лёгкі даспех.
* Шчыты
** Тэцу-но камэ
** Нэрукава-іта

## Зброя ніндзя
* Агнястрэльная зброя *Какі*
** Кнотавыя (хінава-тэппо)
** Крэмневыя (хіуці ісідзю)
** Духавыя (кукідзю)
** Вакідзасі-тэппо (стрэльба, замаскіраванае пад меч Вакідзасі)
** Ядатэ-тэппо (стрэльба, замаскіраванае пад футарал для пэндзля)
** Кісэру-тэппо (стрэльба, замаскіраванае пад курыльную трубку)
* Гармата
** Мокухо («драўляная гармата»)
** Харынукі-дзюцу («трубка з папье-машы»)
* Палымяныя сродкі
** Агністыя стрэлы *Хія*
** *Бохія* — агністая палка
** *Уціхія* — кідальная палымяная страла
** *Хідакэ* — агністы бамбук
** Хісякэн («агністы сякэн»)
* Атрутныя сродкі
** Моппан
** Фуэ-но оогі
** Нэмурібі
** Кусагамэ
* Запалы і кноты
** Хокуці, Хінава, Хінокі-Хінава, Такэ-хінава, Гудзін-хінава, Амэ-сіногі-хінава, Амэ-хінава, Мідзу-хінава.
* Мячы, дзіды, сякеры, нажы
** Ніндзя-то, Сінобі гатана — меч ніндзя
** Танто — нож
** Конагіната — кароткая нагіната
** Сібакі-ярыны — дзіда
** Камаярі — дзіда-серп
** Яно — сякера
** Сікомі-дзуэ — утоеная зброя (мячы, нажы з прамым клінком, замаскіраваныя пад бытавыя прадметы).
* Кусары-кама — паўсерпы зь вяроўкаю ды грузам або з ланцугом, Кама — серп.
* Баявыя тычкі і дубінкі
** Дзё, Сякудзё, Рокудзё, Сюмонкудзуэ, Бо, Ханбо, Косікірібо, Мімікірібо і г.д.
* Вяроўкі і ланцугі
** Мусубінава — вяроўка з грузікам
** Кусары — ланцуг, іншыя назовы ў залежаць ад даўжыні і грузікаў: Кусары-фундо, Тама-гусары, Содэ-гусары, Кусары-дзюттэ, Рэ-бундо і г.д.
* Кідальныя бомбы і гранаты
* Кідальная зброя
** Ханкю (палавінны лук) і Юмія (стрэлы)
** Фукія (Фукібары) — страляніна атручанымі стрэламі з духавага «стрэльбы»
** Сюрыкэны (кідальныя «зоркі» ніндзя)
*** Сякэн («зорачка»), тыпы: Санко, Дзюдзі, Роппо, Хаппо, Мандзі, Нагарэ-мандзі, Тэккан і г.д.
*** Бодзё-сюрыкэн («сюрікэн-палачка»), тыпы: Босугата, Тантогата, Кугігата, Хэйтэгата, Харігата, Хасідзё, Кусабігата і г.д.
*** Уцінэ (хоць гэта не зусім сюрікэн, а скарочаная страла з цяжэйшым наканечнікам, нагадвае стралу для дартса, але большага памеру).
** Цубутэ, Арарэ, Мэцубусі.

## Рыштунак/Зброя

File:Ashiko cleats.JPG|
File:shikomizue.JPG|
File:Ninja type weapons.JPG|
File:Makibishi.JPG|
File:Kaginawa.JPG|
File:Shuriken.JPG|
File:Small kusarigama.JPG|
File:Manriki.JPG|
File:4 bo shuriken.JPG|
File:kusari katabira4.JPG|
File:2 chigiriki.JPG|
File:Ashiko cleats 1.JPG|


## Адмыслоўцы па гісторыі ніндзюцу
* Нава Юміо
* Ямагуці Масаюкэ
* Окусэ Хэйсіціро

## Літаратура
* Аляксей Горбылев, *«Шлях Нябачных»* (з серыі «Баявыя мастацтвы», Менск, 1997)
* Аляксей Горбылев, *«Кіпцюры Нябачнікаў»* (з серыі «Баявыя мастацтвы», Менск, 1999)
* Оскар Ратті, Адель Уэстьрук, *«Самураі»* (Масква, 2004)
* Попенко Ў. Н., *«Школа ніндзя»* (Масква, 2004)

## Вонкавыя пасылкі

* Гісторыя ніндзя
* Самураі і ніндзя
* Баявыя мастацтвы
* Ніндзюцу на партале "Шляхі да ісціны"