Альфрэд Маршал

**Альфрэ́д Марша́л** () (26 ліпеня 1842, Бэрмондсі, Лёндан – 13 ліпеня 1924, Кембрыдж) — найбольш уплывовы ў свой час ангельскі эканаміст. Ягоная асноўная праца "Прынцыпы эканомікі" () у якой навуковец упершыню падаў азначэньні "попыт", "прапанова", "лімітаваная карыснасьць" і "выдаткі вытворчасьці" ў адным цэлым.

## Біяграфія

Дзяцінства Альфрэда Маршала прайшло у Лёнданскім районе Клэпам. Навучаўся ён у школе Мэрчант Тэйлара () у Нортўудзе і ў Калегіюм Сьвятога Яна () у Кембрыджы. Пад час навучэньня будучы навуковец выявіў надзвычайныя здольнасьці ў матэматыцы, што было пацьвержана вынікам штогадовага экзамэну з матэматыкі () у 1865 годзе ў Кeбрыджу. Альфрэд Маршал атрымаў там другое месца (). У 1868 годзе ён становіцца прафэсарам палітычнай эканомікі.

У сваёй працы Маршал імкнуўся пашырыць выкарыстаньне матэматыкі ў эканоміцы і зрабіць апошнюю больш навуковой дысцыплінай. Але ён жадаў захаваць прастату разуменьня эканомікі, нават "дылетантамі". У сваіх кнігах Маршал мясьціў матэматычныя формулы у зносках і дадатках "дзеля прафэсіяналаў".

Альфрэд Маршал быў настаўнікам у Кембрыджы сваёй будучай жонкі Мэры-Пэлей. Яны ажаніліся ў 1877 годзе. Каб выканаць правіла бясшлюбнасьці, Альфрэд быў вымушаны перайці ў Брыстальскі ўніверсітэт. Там ён працягвае выкладаць палітычную эканоміку. 

У 1879 годзе Маршал выдае сваю працу "Эканоміка прамысловасьці" (), якая прынесла вядомасьць навукоўцу. А пасьля 1881 году Маршал становіцца ўжо вядучым эканамістам-навукоўцам Брытаніі.

У 1884 годзе Маршал вяртаецца ў Кембрыдж на пасаду прафэсара палітычнай эканоміцы на месца памёршага Гэнры Фосэта. На гэтае пасадзе навуковец распрацоўвае новы экзамэн () з палітычнае эканомікі, які быў уведзены толькі ў 1903 годзе. Да гэтага часу пытаньні з эканомікі ў Кембрыджы ўключаліся ў экзамэны з гісторыі і маралі.

З 1881 года Альфрэд Маршал працуе над сваёй фундамэнтальнай кнігай "Прынцыпы эканомікі" (). Паступова гэтая праца пашырэла да двух тамоў. Першы том быў выданы ў 1890 годзе і быў прызнаны, як самая перадавая навуковая праца ва ўсім сьвеце. Маршал атрымаў сусьветнае вызнаньне. На жаль, другі том так і не быў скончаны.

Альфрэд Маршал зьяўляўся першым прэзыдентам Кааператыўнага кангрэсу з 1889 года.

У наступны час на працягу 20 гадоў Маршал працаваў над другім томам "Прынцыпаў эканомікі". Але надзвычайнае імкненьне да дасканаласьці і дэталёвасьці не дазволіла яму скончыць гэтую працу. 

З 1880 года Альфрэд адчувае праблемы са здароўем. Хвароба с часам павялічвалася і ў 1908 годзе навуковец быў вымушаны звольніцца з унівэрсытэту. Але вольны час таксама не дапамог Маршалу скончыць сваю асноўную працу.

У 1919 годзе ва узросьце 77 гадоў Маршал выдае сваю працу "Вытворчасьць і гандаль" (). Гэты твор быў больш эмпірычным у параўнаньні з надзвычай тэарытычнымі "Прынцыпамі эканомікі". З гэтай прычыны праца Маршала не прыцягнула ўвагу навуковага эканамічнага сьвету і не атрымала адпаведнай ацэнкі. У 1923 выдаецца "Грошы, крэдыт і гандаль" () - шырокая сумесь эканамічных ідэй за паўстагодзьдзя.

Тым ня менш, Альфрэд Маршал з 1890 да самой сьмерці і на працягу паўстагодзьдзя пасьля быў самым паважаным навукоўцам-эканамістам. Ягоныя студэнты Джон Мэйнард Кэйнс і Артур Пігу сталі вядучымі эканамістамі-навукоўцамі. Маршал быў у вытоках навукі эканоміцы, які распачаў шырокае ужываньне матэматычных мэтадаў.

Альфрэд Маршал памёр ва ўзросьце 81 год. У ягоны гонар названы эканамічны падзел бібліятэк Унівэрсітэтаў Кембрыджу і Брысталу.

## Навуковая дзейнасьць
Унёсак Альфрэда Маршала вызначыў напрамак навуковай дзейнасьці на шмат гадоў наперад. Ён у сваіх працах аб'яднаў тэорыі такіх эканамістаў як Адам Сьміт, Дэйвід Рыкарда, Томас Робэрт Мальтус, Джон Ст’юарт Міль і разьвіў далей. Маршал дадаў клясычнай школе эканоміцы цэльны падзел, які вывучаў паводзіны пакупнікоў. Гэты напрамак атрымаў назву маржыналізм. Працы Маршала зрабіла папулярным азначэньне "попыт і прапанова".

Разьвіццё навукі эканоміцы матэматычнымі мэтадамі дадала ёй якасны штуршок. Эканамічная навука стала больш прыкладная, яе пачалі вывучаць асобна ад іншых навук. Вынікам выкарыстаньня гэтых мэтадаў было зьяўленьне тэрмінаў "лімітаваная карыснасьць" і "лімітаваныя выдаткі". Графічная выява тых графікаў дае знакаміты "Крыж Маршала", які вызначае раўнаважную цану на тавар.

## Асноўныя працы
* *«Прынцыпы эканоміцы»* (1890) ''The Principles of Economics'' , ''Принцыпы экономической науки'' 
* *«Аб рэнце»* (1893) ''On Rent'' 
* *«Вытворчасьць і гандаль»*(1919) ''Industry and Trade'' 
* *«Агульная тэорыя замежнага гандлю»* (1879) ''The Pure Theory of Foreign Trade'' 
* *«Агульная тэорыя ўнутранага кошту прадукцыі»* (1879) ''The Pure Theory of Domestic Values'' 
* *«Эканоміка прамысловасьці»* (1879) (сумесна з жонкай Мэры-Пэлей)

Катэгорыя:Нарадзіліся 26 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1842 годзе
Катэгорыя:Брытанскія навукоўцы
Катэгорыя:Памерлі 13 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1924 годзе