open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цімахоўшчына

**Цімахо́ўшчына** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цімахоўшчына ўваходзіць у склад Шчарчоўскага сельсавету. Знаходзіцца за 37 км на паўднёвы захад ад Пружанаў, 20 км ад чыгуначнай станцыі Тэўлі на лініі Баранавічы — Берасьце. Насельніцтва на 2005 год — 12 жыхароў, 6 двароў.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Старуноўскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. Паводле перапісу 1897 року ў вёсцы 15 двароў; на пачатку XX стагодзьдзя 116 жыхароў.

За польскім часам — у складзе гміны Гарадзечна Пружанскага павету Палескага ваяводзтва. У 1921 року 56 жыхароў, 16 двароў.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Шарашоўскім, з 17 сьнежня 1956 — у Пружанскім раёнах Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1959 год — 45 жыхароў (перапіс)
* XXI стагодзьдзе: 2003 год — 6 жыхароў, 2 гаспадаркі; 2005 год — 12 жыхароў, 6 двароў

## Транспарт
Аўтамабільная дарога  Шчарчова — Хіцёўшчына — Крыніца.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Шчарчоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Брады

Назву **Брады́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Брады — вёска ў Пружанскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Брады — хутар у Івейскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Брады — вёска ў Петрыкаўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Брады — вёска ў Глускім раёне
** Брады — вёска ў Чавускім раёне
** Брады — раён на поўдні Магілёва (цяпер у складзе Кастрычніцкага раёну)

* Менская вобласьць:
** Брады — вёска ў Маладэчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Брадзец
* Брадзецкі
* Брадзішча
* Брадзяцін
* Брадок
* Броды
Лугавая

Назву **Лугава́я** маюць:

## Вуліцы
### [[Беларусь]]
* Лугавая — вуліца ў Альшанах (Столінскі раён)
* Лугавая — вуліца ў Верасьніцы (Жыткавіцкі раён)
* Лугавая — вуліца ў Жыткавічах (Гомельская вобласьць)
* Лугавая — вуліца ў Ямным (Столінскі раён)

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Лугавая — вёска ў Баранавіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Лугавая — вёска ў Дубровенскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Лугавая — вёска ў Гарадзенскім раёне 
** Лугавая — вёска ў Івейскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Лугавая (да 1964 — Сьвінка, да 1970 — Сасновая) — вёска ў Капыльскім раёне

## Падвойныя назвы
* Лугавая Вірня
* Лугавая Слабада

## Глядзіце таксама
* Лугавы
* Лугавыя
* Лугаўскія
* Лугаўцы
Масткі

Назву **Масткі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* У Віцебскай вобласьці:
** Масткі — былы хутар у Шаркоўшчынскім раёне

* У Гарадзенскай вобласьці:
** Масткі — вёска ў Гарадзенскім раёне 
** Масткі — вёска ў Івейскім раёне 

* У Гомельскай вобласьці:
** Масткі — пасёлак у Рагачоўскім раёне
Масткі (Івейскі раён)

**Масткі́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Масткі ўваходзяць у склад Івейскага сельсавету.

## Гісторыя
18 красавіка 2017 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Морынскага ў склад Івейскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 9 чалавек
* 1999 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Сонтакі

**Со́нтакі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Сонтакі ўваходзяць у склад Ліпнішкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 22 чалавекі
* 1999 год — 47 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ліпнішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
856

## Падзеі
* 22 сьнежня — моцны землятрус у Іране. Загінула каля 200 000 чалавек

* лістапад — землятрус у грэцкім Карынфе. Загінула 45 000 чалавек

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
*
Настасься Новікава

**Наста́сься Алякса́ндраўна Но́вікава** ( 16 лістапада 1981 году, Жодзін) — беларуская штангістка. Чэмпіёнка сьвету, трохразовая чэмпіёнка Эўропы. На Алімпійскіх гульнях 2012 году заняла 7-е месца.

## Допінг
У чэрвені 2016 году дыскваліфікаваная да 20 сьнежня 2019 году за станоўчую допінг-пробу, узятую на чэмпіянаце сьвету 2015 году. У кастрычніку 2016 году праз допінг пазбаўленая бронзавага мэдаля Алімпійскіх гульняў у Пэкіне.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жодзіне
Катэгорыя:Беларускія цяжкаатлеты
Катэгорыя:Беларускія цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 году
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Ігар Сокал

**І́гар Сярге́евіч Сокал** (нарадзіўся 4 сакавіка 1962 году, Маладэчна) — беларускі дыплямат.

## Біяграфія
У 1979—1983 гадах навучаўся ў Кіеўскай вышэйшай агульнавайскавай вучэльні імя Фрунзэ. У 1995 годзе скончыў Кіеўскі нацыянальны ўнівэрсытэт, у 2000 годзе — Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь.

Паводле афіцыйнай біяграфіі, з 1983 па 2000 год быў на вайсковай службе.

Прынамсі з 2003 г. працаваў у Апараце Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, у прыватнасьці, у 2004-2008 гг. займаў пасаду кіраўніка галоўнага ўпраўленьня міжнароднага супрацоўніцтва і гандлю.

18 красавіка 2008 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь ва Ўзбэкістане. 10 верасьня 2013 году быў адстаўлены з гэтай пасады.

З 13 чэрвеня 2016 году — Надзвычайны і Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь ва Ўкраіне. Вызвалены ад пасады 19 кастрычніка 2023 году.

### Зьнявага беларускага сьцягу
9 лютага 2022 г. І. Сокал накіраваў афіцыйны ліст гарадзкому галаве г. Дніпра Барысу Філатаву, у якім зьняважыў беларускі нацыянальны бел-чырвона-белы сьцяг, назваўшы яго «сымболікай калябарацыяністаў і карнікаў беларускага народу ў гады Вялікай Айчыннай вайны». Ліст Сокала быў рэакцыяй на замену афіцыйнага сьцягу Рэспублікі Беларусь на бел-чырвона-белы сьцяг на флягштоку перад дніпроўскай гарадзкой адміністрацыяй.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маладэчне
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ва Ўкраіне
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ва Ўзбэкістане
Мікалай Дзямчук

**Мікала́й Мікала́евіч Дзямчу́к** (нарадзіўся ў 1954 годзе, Дарагічынскі раён) — беларускі дзяржаўны дзеяч і дыплямат.

## Біяграфія
Быў начальнікам Галоўнай дзяржаўнай падатковай інспэкцыі Рэспублікі Беларусь. 14 студзеня 1997 году прызначаны старшынём Дзяржаўнага падатковага камітэту Рэспублікі Беларусь, заставаў на гэтай пасадзе да 31 сакавіка 2000 году. У гэты ж дзень быў назначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь ва Ўзбэкістане, адстаўлены быў 18 красавіка 2008 году.

15 сьнежня 2014 году быў прызначаны пастаянным прадстаўніком Беларусі пры Садружнасьці Незалежных Дзяржаваў. Вызвалены ад гэтай пасады 26 сьнежня 2019 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дарагічынскім раёне
Катэгорыя:Кіраўнікі дзяржаўных камітэтаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ва Ўзбэкістане
Качычы

**Ка́чычы** — вёска ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Качычы ўваходзяць у склад Малюшыцкага сельсавету.

## Гісторыя
28 сьнежня 2007 году вёска перададзеная з раённага падпарадкаваньня ў Малюшыцкі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 46 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Малюшыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёну
Бабоўцы

**Бабо́ўцы** — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Бабоўцы ўваходзяць у склад Тарноўскага сельсавету.

## Гісторыя
29 верасьня 2005 году рашэньнем Гарадзенскага абласнога Савету дэпутатаў вёска перададзеная з складу Ваверскага сельсавету ў склад Тарноўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 18 чалавек
* 1999 год — 30 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Тарноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Мыто

**Мыто́** — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Мыто ўваходзіць у склад Ваверскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 195 чалавек
* 1999 год — 273 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ваверскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Ваверскі сельсавет

**Ваверскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ваверка.

## Гісторыя
29 верасьня 2005 году рашэньнем Гарадзенскага абласнога Савету дэпутатаў вёска Бабоўцы перададзеная ў склад Тарноўскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Ваверка

**Ва́верка** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Вавёркі. Цэнтар сельсавету Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У XV ст. перайшла ў валоданьне Андрэя Гайлігіна.

У 1692 годзе сярод вернікаў Ваверскай парафіі ўпаміналася старалітва: «*старыя [[русіны]] або старалітва*» ().

## Крыніцы

Катэгорыя:Ваверскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Гердзеўцы

**Ге́рдзеўцы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Вавёркі. Уваходзяць у склад Ваверскага сельсавету Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Герд або Гірд (Gerd, Gyrd) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 21 чалавек
* 2010 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ваверскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Дамейкі (неадназначнасьць)

**[[Дамейкі|Даме́йкі]]** — беларускі шляхецкі род гербу Дангель.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* У Гарадзенскай вобласьці:
** Дамейкі — вёска ў Лідзкім раёне
** Дамейкі — вёска ў Шчучынскім раёне
Дамейкі (Лідзкі раён)

**Даме́йкі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Крупкі. Уваходзяць у склад Дзітвянскага сельсавету Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Домка або Домік (Domke, Dommick) — імя германскага паходжаньня. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Насельніцтва
* 1999 год — 35 чалавек
* 2010 год — 25 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дзітвянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Дзітвянскі сельсавет

**Дзітвянскі сельсавет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак Дзітва.

## Гісторыя
16 сакавіка 2023 году у склад сельсавету далучаны вёскі Абрубы, Белевічы, Бенкевічы, Бярнуці, Вялікія Рэксьці, Верх-Крупава, Ворнішкі, Жырмуны, Кербядзі, Козічы, Крупава, Наркуны, Навіцкія 3, Пурсьці, Чэрнікі, Шаўдзюкі скасаванага Крупаўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Нашы Касьцёлы

**Нашы Касьцёлы** — унікальная беларуская электронная фотаэнцыкляпэдыя, вынік шасьцірочнай працы 101 фотамастака. Выдавец — грэка-каталіцкая парафія іконы Маці Божае Нястомнае Дапамогі.

На цяперашні момант (2009) энцыкляпэдыя зьмяшчае каля 5000 фатаздымкаў 1100 сьвятыняў Беларусі, зь іх прыкладна 450 аб’ектаў адсутнічаюць у існых энцыкляпэдычных даведніках.

## Структура
* CD-дыск з кампутарнай вэрсіяй (асноўная вэрсія) фотаэнцыкляпэдыі дае магчымасьць праглядаць фатаздымкі пэўных касьцёлаў пад гукі аргана менавіта той сьвятыні, здымкі якой праглядаюцца.

* DVD-дыск з вэрсіяй фотаэнцыкляпэдыі (скарочаная вэрсія) зьмяшчае два DVD-фільмы: «Нашы касьцёлы» і «Roman-catholic churches», а таксама сьпевы Марыі Скуратовіч у MP3 фармаце (альбом «Табе, Хрысьце!») і JPG-файл абраза «Маці Божае Будслаўскае» для раздрукоўкі на фотадрукарцы.

## Канцэпцыя
Праект названы ў гонар сэрыі кніг ксяндза Язафата Жыскара «Nasze kościoły» (Warszawa-Petersburg, 1912—1914).

У фотаэнцыкляпэдыю ўвайшлі ўсе аб’екты, якія на сёньня ёсьць каталіцкімі ці ў бліжэйшы час маглі бы быць перададзеныя Касьцёлу: касьцёлы, капліцы, плябаніі, кляштарныя пабудовы і нават падмуркі ці пагорачкі ад былых сьвятыняў.

Дакладнасьць інфармацыі дасягалася выездам аўтараў непасрэдна на сам аб’ект, абменам архіўнымі зьвесткамі і адначасовым выкарыстаньнем сьвежае інфармацыі пэрыёдыкі ды інтэрнэту.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Выйшла электронная энцыкляпэдыя «Касьцёлы Беларусі» // Радыё Свабода 30.04.2006


Катэгорыя:Беларускія энцыкляпэдыі
854

## Падзеі
* Хорык ІІ Дацкі стаў каралём Даніі
* першыя згадкі аб Ноўгарадзе

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Sony Ericsson Open 2009 (жанчыны)

**Тэнісны турнір WTA Sony Ericsson Open (Маямі Мастэрз) 2009** адбыўся 25 сакавіка — 5 красавіка 2009 году ў амэрыканскім Маямі на цьвёрдых кортах. Памер узнагародаў — 4 500 000 даляраў.

## Гульні індывідуальныя

### Раскладка

## Гульні

### Фінальная фаза

#### Пачатковая фаза

### Узнагароды

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка турніру

Катэгорыя:Тэнісныя турніры
Катэгорыя:2009 год у спорце
Катэгорыя:2009 год у ЗША
Валеры Садоха

**Валеры Яўгеньевіч Садоха** (нар. 16 жніўня 1950 году ў Віцебскай вобласьці) — беларускі палітык і дыплямат.

З 16 красавіка 1997 году да 9 лютага 1999 году быў намесьнікам міністра зьнешніх эканамічных сувязяў.

3 лютага 1999 году прызначаны намесьнікам міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь. 14 ліпеня 2000 году быў адстаўлены з гэтай пасады й прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Аб'яднаным Каралеўстве Вялікае Брытаніі ды Паўночнае Ірляндыі. 31 ліпеня 2002 году быў адстаўлены з пасады амбасадара.

З 6 траўня 2004 году да 2 ліпеня 2009 году дарадца-пасланец Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расейскай Фэдэрацыі.

Быў дырэктарам дэпартамэнту ў МЗС. 4 лютага 2011 году году быў адстаўлены з гэтай пасады й прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Сацыялістычнай Рэспубліцы Віетнам. 15 красавіка 2011 году стаў дадаткова амбасадарам у Каралеўстве Камбоджа, Лаоскай народна-дэмакратычнай рэспубліцы, Зьвязе М’янма й Каралеўстве Тайлянд па сумяшчальніцтве. Вызвалены ад гэтых пасадаў 13 чэрвеня 2016 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Чрезвычайный и Полномочный Посол Республики Беларусь в Социалистической Республике Вьетнам'' (<small>па стане на 2 чэрвеня 2011 году</small>) 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебскай вобласьці
Катэгорыя:Намесьнікі міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Віетнаме
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў М’янме
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Лаосе
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Тайляндзе
Навасёлкі (Дубровенскі сельсавет)

**Навасёлкі** — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Навасёлкі ўваходзяць у склад Дубровенскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 265 чалавек
* 1999 год — 236 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дубровенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Дубровенскі сельсавет (Лідзкі раён)

**Дубро́венскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. 

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Дуброўня.

## Гісторыя
16 сакавіка 2023 году ў склад сельсавету далучаны скасаваны Бердаўскі сельсавет, разам з вёскамі Бакуны, Бердаўка, Бялундзі, Воўкаўцы, Касоўшчына, Кір’янаўцы, Сьцеркава, Татарцы, Харужаўцы. 

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Аляксей Мажухоў

**Аляксей Анатолевіч Мажухоў** — беларускі дыплямат.

15 жніўня 2002 году быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Аб’яднаным Каралеўстве Вялікае Брытаніі ды Паўночнае Ірляндыі. 5 жніўня 2004 году быў таксама прызначаны амбасадарам у Рэспубліцы Ірляндыя па сумяшчальніцтве. 4 жніўня 2006 году быў адстаўлены з абодвух гэтых пасадаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Ірляндыі
Кіраўскі раён

Маецца некалькі раёнаў, якія завуцца **Кі́раўскімі**:

* Кіраўскі раён (Данецк)
* Кіраўскі раён (Екацярынбург)
* Кіраўскі раён (Казань)
* Кіраўскі раён (Калускай вобласьць)
* Кіраўскі раён (Кемерава)
* Кіраўскі раён (Краснаярск)
* Кіраўскі раён (Крым)
* Кіраўскі раён (Ленінградзкая вобласьць)
* Кіраўскі раён (Магілёўская вобласьць)
* Кіраўскі раён (Перм)
* Кіраўскі раён (Прыморскі край)
* Кіраўскі раён (Самара)
* Кіраўскі раён (Санкт-Пецярбург)
* Кіраўскі раён (Паўночная Асэтыя)
* Кіраўскі раён (Томск)
* Кіраўскі раён (Уфа)

## Глядзіце таксама
* Кіраўскі
* Кіраўскі сельсавет
Пяткевіч

Прозьвішча **Пяткевіч** маюць:

* Аляксей Пяткевіч — беларускі літаратар
* Міхаіл Пяткевіч (? — 1946?) — заходнебеларускі пэдагог, сябар ТБШ
* Натальля Пяткевіч (н.1972) — беларускі палітык, першы намесьнік кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта Беларусі
* Францішак Пяткевіч (1899—1980) — лекар і беларускі нацыянальны дзеяч
* Часлаў Пяткевіч — беларускі і польскі этнограф, фальклярыст
* Юры Пяткевіч — жамойцкі біскуп сярэднявечча
* Язэп Пяткевіч (1892—1937) — каталіцкі сьвятар заходняга абраду
Першамайскі (Лідзкі раён)

**Першама́йскі** — пасёлак у Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, за 8 км на ўсход ад Ліды. Першамайскі ўваходзіць у склад Дубровенскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 1227 чалавек
* 1999 год — 1437 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Прагноз надвор’я ў п. Першамайскі

Катэгорыя:Дубровенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Сангайлы

**Сангайлы́** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Няцечы. Уваходзяць у склад Дубровенскага сельсавету Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Сангайла (Сангал) ёсьць вытворным ад германскага імя Sano і цалкам адпавядае германскаму імю Sangallo. Таксама адзначалася германскае імя Сунігела (Sunigelle).

## Насельніцтва
* 1999 год — 10 чалавек
* 2010 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дубровенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Пашкі

Назву **Пашкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Пашкі — вёска ў Полацкім раёне
** Пашкі — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Пашкі — вёска ў Вярэнаўскім раёне
** Пашкі — вёска ў Лідзкім раёне

## Глядзіце таксама
* Пашкішкі
* Пашкава
* Пашкавічы
* Пашко
* Пашкова
* Пашкоў
* Пашкоўцы
* Пашкоўшчына
Вольга Гаварцова

**Вольга Аляксееўна Гаварцова** (23 жніўня 1988, Пінск) — беларуская тэнісістка.

Браты Ільля (таксама тэнісіст) і Аляксандар. Пачала гуляць у тэніс у шэсьць гадоў. У 2002 годзе ўпершыню прыняла ўдзел у прафэсійным тэнісным турніры ў 14 гадоў (у Менску, турнір Міжнароднай фэдэрацыі тэніса ITF). Кампанія Белтэхэкспарт узяла яе пад сваю опеку. Трэнеры Уладзімер Крук і Ты Джэй Мідлтан.

## Фіналы турніраў

### Індывідуальныя гульні

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пінску
Катэгорыя:Беларускія тэнісісткі
852

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Абд ар-Рахман ІІ, уладар Гішпаніі
851

## Падзеі
* Вікінгі разрабавалі Лёндан і Кентэрберы
* Першыя згадкі аб Андаманскіх выспах

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
850

## Падзеі
* першы набег вікінгаў на ўзьбярэжжа Ўэльсу

## Нараджэньні
* Арнульф Крынційскі, кароль ўсходніх франкаў

## Сьмерці
*
Зялёны Бор (Смалявіцкі раён)

**Зялёны Бор** — мястэчка ў Беларусі, каля ракі Ровы. Цэнтар сельсавету Смалявіцкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 1143 чалавекі. Знаходзіцца за 37 км на ўсход ад Смалявічаў, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Жодзіна (лінія Менск — Ворша), за 5 км ад магістралі Берасьце — Масква.

## Гісторыя
Паселішча ўтварылася ў 1958 годзе на базе пасёлкаў торфапрадпрыемства «Смалявіцкае» — *Тарасік* і *Зялёны Бор*, дзе з 1947 году працавала будаўніча-мантажная ўправа. У 1962—1965 гадох Зялёны Бор уваходзіў у склад Барысаўскага раёну. У 1971 годзе мястэчка стала цэнтрам пассавету. 30 кастрычніка 2009 году пасялковы савет пераўтварылі ў сельсавет.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 1971 год — 2 тыс. чал.; 1994 год — 1740 чал.; 1997 год — 1,6 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2006 год — 1 тыс. чал.; 2009 год — 1142 чал. (перапіс); 2011 год — 1093 чал.; 2016 год — 1116 чал.; 2017 год — 1129 чал.; 2018 год — 1143 чал.

### Інфраструктура
У Зялёным Боры працуюць сярэдняя школа, лякарня, амбуляторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.

## Эканоміка
Прадпрыемствы: РУП «Зеленаборскае» (торфазавод), супольнае беларуска-брытанскае прадпрыемства «Беларусторф».

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Прагноз надвор’я ў мяст. Зялёны Бор

Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Менскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Праўдзінскі

**Пра́ўдзінскі** — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Пцічы. Уваходзіць у склад Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 2255 чалавек. Знаходзіцца за 23 км ад Мар’інай Горкі, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск.

## Гісторыя
Паселішча ўзьнікла ў 1966—1968 гадох у зьвязку з будаваньнем торфапрадпрыемства. Першыя пасяленцы жылі на кватэрах у суседніх населеных пунктах (запасы тарфянога радовішча «Арэхаўскі мох» былі выведаныя ў 1961 годзе). Першы торф на электрастанцыі пачалі адгружаць у 1968 годзе. У 1969 годзе пачаў працаваць брыкетны завод.

Цяперашнюю сваю назву Праўдзінскі атрымаў 11 сакавіка 1977 году, а 29 лістапада 1977 году — афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. Да 28 траўня 2013 году — цэнтар Праўдзінскага пасялковага савету. 28 траўня 2013 году Праўдзінскі пасялковы савет быў ліквідаваны.

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 1998 год — 2811 чал.; 1999 год — 2,7 тыс. чал.; 2000 год — 2,7 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 1 студзеня 2002 году — 2,8 тыс. чал.; 2006 год — 2,9 тыс. чал.; 2010 год — 2,4 тыс. чал.; 2016 год — 2288 чал.; 2017 год — 2283 чал.; 2018 год — 2255 чал.

### Адукацыя
У Праўдзінскім працуюць дашкольная ўстанова, сярэдняя і музычная школы, прафэсійна-тэхнічная вучэльня.

### Мэдыцына
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе местачковая лякарня.

## Культура
Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, палац культуры.

## Эканоміка
Прадпрыемствы: торфабрыкетны завод «Сяргеевіцкі», экспэрымэнтальная база «БелНДІпалівапраект», будаўнічая арганізацыя ПМК.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Прагноз надвор’я ў мяст. Праўдзінскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Менскай вобласьці
Праўдзінскі пасялковы савет

**Пра́ўдзінскі пасялковы савет** — колішняя адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўлялася мястэчка Праўдзінскі.

## Гісторыя
Заснаваны ў 1966 годзе.

5 верасьня 2008 году ў складзе пасялковага савету створаны хутар Лебядзінае.

28 траўня 2013 году пасялковы савет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Барбарова, Валасач, Дубрава, Кабылічы, Кавалевічы, Крыстампальле, Кукіга, Лебядзінае, Малінаўка,  Слопішчы, Сяргеевічы, Церабель — перададзеныя ў склад Навапольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2006 год — 2,9 тыс. чал.
* 2009 год — 2408 чал.

## Крыніцы й заўвагі

Катэгорыя:Былыя пасялковыя саветы Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Дружны (Менская вобласьць)

**Дру́жны** — пасёлак у Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі, за 40 км на паўднёвы усход ад Менску і за 4 км на паўночны ўсход ад Рудзенску. Дружны ўваходзіць у склад Сьвіслацкага сельсавету.

## Гісторыя
* 4 траўня 1982 год: міністар энэргетыкі СССР выдаў загад № 253 пра стварэньне дырэкцыі Менскай АЦЭЦ, дырэктарам быў прызначаны В. Шаманоўскі. Паралельна пачалося будаўніцтва новага пасёлку.
* верасень 1985 году: палова пасёлку фактычна была збудаваная, плянавалася, што другая палова будзе ўзьведзеная бліжэй да тэрміну здачы станцыі.
* 2 лютага 1985 году: у выніку правядзеньня конкурсу сярод школьнікаў указам прэзыдыюма ВС БССР была зацьверджана назва пасёлку.
* 1986 году: у зьвязку з аварыяй на ЧАЭС, будаўніцтва АЦЭЦ было прыпыненае.
* 1986 году: у Дружны эвакуіравана больш за 1200 чалавек з Прыпяці.
* 1986—1991 гады: будаўніцтва закансэрваванае, у 1990-я адноўленае для ўзьвядзеньня ЦЭЦ-5 на арганічным паліве.
* 4 жніўня 1999 году: запушчаны першы энэргаблёк з намінальнай магутнасьцю 330 мэгават.
* 2007—2009 гады: жыхары мястэчка праводзяць грамадзкую кампанію супраць будаўніцтва заводу пэстыцыдаў ЗАТ «Аўгуст-Бел», які адносіцца да 1-й клясы небясьпекі.

## Насельніцтва
* 1 студзеня 2010 году — 8713 чалавек
* 2009 год — 7984 чалавекі
* 1999 год — 7876 чалавек

## Гідраграфія
Побач рака Сьвіслач, возера Мацярынскае.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гісторыя Сьвіслачы і Дружнага
* Общественная кампания против строительства завода по производству пестицидов в Дружном
* TUT.BY, Страсти вокруг химзавода

Катэгорыя:Сьвіслацкі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
840-я

**840-я**

Стагодзьдзі: VIII стагодзьдзе - IX стагодзьдзе - X стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
790-я
800-я
810-я
820-я
830-я
**840-я**
850-я
860-я
870-я
880-я
890-я


Гады: 
840, 841, 842, 843, 844, 845, 846, 847, 848, 849

----

## Асноўныя падзеі
* Вікінґі заснавалі Дублін у Ірляндыі
* Адбылося буйнае ўварваньне вікінґаў у Францыю

## Вонкавыя спасылкі
Земскі суд

__БЯЗЬ_ЗЬМЕСТУ__
**Земскі суд** — павятовы шляхецкі суд станавага тыпу, уведзены ў Вялікім Княстве Літоўскім пасьля адміністрацыйных рэформаў 1560-х рокаў. Пачатковае вызначэньне структуры і кампэтэнцыі земскага суду было зробленае Бельскім прывілеем (1564), і замацаванае ў Статуце Вялікага Княства Літоўскага 1588 року.

Разгляду ў земскім судзе падлягалі грамадзянскія і крымінальныя справы шляхты, апроч справаў, падсудных гаспадарскаму і гродзкаму судам. Таксама ў земскі суд маглі падавацца скаргі на пазапраўныя дзеяньні службовых асобаў гэтага павету. Як і гродзкі суд, земскі суд сьведчыў грамадзянска-прававыя дамовы, чыніў дзеяньні па забесьпячэньні судовых довадаў і пад.

Справаводзтва земскага суду мела такую самую арганізацыю, што і ў іншых мясцовых судах ВКЛ пасьля 1560-х рр.

Земскі суд аддзяляўся ад іншых органаў дзяржаўнай улады і быў выбарным. У яго склад уваходзілі судзьдзя, падсудак і пісар. Усе яны абіраліся шляхтай павету (з 4-х кандыдатураў на кожную пасаду) і зацьверджваліся на пажыцьцёвае займаньне пасады вялікім князем. Абранымі маглі быць толькі шляхцічы, жыхары ВКЛ, якія мелі нерухомую маёмасьць у гэтым павеце. Артыкул восьмы чацьвертага разьдзелу Статуту 1566 року забараняў абіраць судзьдзямі ў земскія суды прадстаўнікоў духавенства і службовых асобаў мясцовай адміністрацыі.

Статут таксама вызначаў парадак прыняцьця судовай пасады судзьдзямі земскага суду і прыводзіў тэкст прысягі судзьдзяў, якую яны прыносілі на першай судовай сэсіі пры ўступленьні на пасаду. У ёй сьцьвярджалася, што судзьдзі павінныя дзейнічаць толькі ў межах закону, судзіць сумленна і справядліва, не баючыся помсты і пагрозаў, не зьвяртаючы ўвагі на тытулы, пасады, багацьце тых ці іншых асобаў, «посулы і дары» і інш. Судовы пісар, які зьяўляўся чальцом земскага суду, прыносіў асобную прысягу, якой абавязваўся добрасумленна запісваць паказаньні бакоў і іншых удзельнікаў судовага працэсу, нічога не дадаючы і не выключаючы. Закон абавязваў запісы рабіць «словы Рускими», г.зн. тагачаснай беларускай мовай.

Суд зьбіраўся на разгляд справаў тры разы на рок: у студзені, чэрвені і кастрычніку. Судовыя сэсіі («*рокі земскія*») працягваліся па 3—4 тыдні, позва або абвінавачваньне павінныя былі падавацца ў земскі суд за месяц да пачатку судовай сэсіі.

Узьнікненьне і дзейнасьць земскіх судоў сьведчыла пра новы этап у разьвіцьці судовага ладу і судаводзтва, пра паступальнае разьвіцьцё фэадальнага грамадзтва.

## Глядзіце таксама
* Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага
* Гаспадарскі суд
* Гродзкі суд
* Падкаморскі суд
* Копны суд

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Таіса Доўнар. Рэфармацыйны рух у Беларусі і Статут 1566 году // Рэфармацыя і грамадства: XVI стагоддзе: Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. — Мн.: Бел. кнігазбор, 2005. С. 354—363.

## Вонкавыя спасылкі
* З гісторыі эканамічнага правасуддзя Беларусі // Вышэйшы гаспадарчы суд Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Суды Вялікага Княства Літоўскага
Ключнік

**Ключнік** — службовая асоба ў сыстэме цэнтральнага дзяржаўнага кіраваньня ў старажытных усходнеславянскіх фэадальных дзяржавах.

Займаўся гаспадарчымі справамі дзяржавы. Валодаў пэўнымі судова-адміністрацыйнымі паўнамоцтвамі.

У Вялікім Княстве Літоўскім выконваў функцыі вартаўніка, замыкаў на ноч мескую браму і зьберагаў ключы ад яе.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Ураднікі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Настасься Якімава

**Настасься Якімава** (1 лістапада 1986, Менск) — прафэсійная беларуская тэнісістка.

Жыве ў Гішпаніі. Выйграла два турніры ў парнай гульні. Тройчы прымала ўдзел у Australian Open — двойчы атрымала паразу ў першым раўндзе, адзін раз прайграла ў трэцім раўндзе. Тройчы прымала ўдзел у French Open — двойчы атрымала паразу ў першым раўндзе і адзін раз у другім раўндзе. 

## Выйграныя турніры
### Парная гульня

## Вонкавыя спасылкі
* Дасье

Катэгорыя:Нарадзіліся 1 лістапада
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1986 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія тэнісісткі
Валянцін Фісенка

**Валянці́н Мікала́евіч Фісе́нка** (1934; Таганрог, цяпер Растоўская вобласьць, Паўднёвая фэдэральная акруга, Расея — 2016) — беларускі і савецкі палітык і дыплямат, выкладчык гістарычнага факультэту і факультэту міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Кандыдат юрыдычных навук (1979).

## Жыцьцяпіс
У 1960 г. скончыў заходні факультэт Маскоўскага дзяржаўнага інстытуту міжнародных зносін (МДІМЗ). У 1960—1991 гг. працаваў у Міністэрстве замежных справаў СССР у Маскве (Расейская СФСР), дзе ў 1970 г. нарадзіўся яго сын Ігар, і затым у сакратарыяце аддзяленьня ААН у Жэнэве (Швайцарыя). У 1979 г. скончыў асьпірантуру па спэцыяльнасьці міжнароднае публічнае права ў Дыпляматычнай акадэміі МЗС СССР, дзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю пад назовам «Статус змагароў за нацыянальнае вызваленьне ў сучасным міжнародным праве».

З 2 верасьня 1991 году быў прадстаўніком БССР у Камісіі сацыяльнага разьвіцьця ААН .

З 26 кастрычніка 1992 да 13 ліпеня 1994 году быў чальцом калегіі Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

13 красавіка 1994 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Аўстрыйскай Рэспубліцы і Пастаянным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь пры міжнародных арганізацыях у Вене, яму быў прысвоены дыпляматычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасланца. Вызвалены з гэтай пасады быў 10 сакавіка 2000.

З 2000-х гг. выкладаў на гістарычным факультэце і факультэце міжнародных адносін БДУ.

Бацька Ігара Фісенкі.

## Асноўныя працы
* Фисенко, В. Н. Правовой механизм ОБСЕ: курс лекций / В. Н. Фисенко. — Минск: БГУ, 2004.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* На старонцы Беларускага Дзяржаўнага Ўнівэрсытэту 

Катэгорыя:Дыпляматы БССР
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Аўстрыі
Катэгорыя:Беларускія юрысты
Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ
Дружны

Назву **Дру́жны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Дружны — былы пасёлак у Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, цяпер у складзе Асьнежыцаў
* Дружны — пасёлак у Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці

### [[Расея]]
* Дружны — пасёлак у Кстоўскім раёне Ніжагародзкай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Дружба
* Дружная
Загараны

Назву **Загараны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Загараны — вёска ў Гарадзенскім раёне
** Загараны — вёска ў Мастоўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Загараны — вёска ў Вялейскім раёне

## Вонкавыя спасылкі
*
Залескі

Назву **Зале́скі** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Залескі — вёска ў Кобрынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Залескі — вёска ў Мастоўскім раёне
** Залескі Бор — вёска ў Сьвіслацкім раёне

## Асобы
* Аляксандар Залескі (нар. 1939) — беларускі матэматык і сябар-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1991).
* Аляксей Залескі (нар. 1994) — беларускі футбаліст.
* Андрэй Залескі (нар. 1991) — беларускі футбаліст і срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі (2014).
* Тадэвуш Ісаковіч-Залескі (нар. 1956) — польскі каталіцкі сьвятар армянскага і лацінскага абраду.

## Глядзіце таксама
* Залескі сельсавет
Падкаморскі суд

__БЯЗЬ_ЗЬМЕСТУ__
**Падкаморскі (межавы) суд**, **падкаморны суд** — павятовы шляхецкі суд першай інстанцыі, уведзены ў Вялікім Княстве Літоўскім пасьля адміністрацыйных рэформаў 1560-х рокаў у сувязі з атрыманьнем шляхтай права на вольнае распараджэньне зямлёй.

Падкаморскі суд разглядаў спрэчкі паміж фэадаламі-землеўладальнікамі аб межах землеўладаньняў.

Справы разглядаліся падкаморыем і пісарам з удзелам зацікаўленых бакоў. Вымяраць і вызначаць межы землеўладаньняў дапамагаў каморнік, які мусіў мець адмысловую прафэсійную падрыхтоўку. На пасаду судзьдзі-падкаморыя павятовая шляхта абірала чатырох кандыдатаў, а затым аднаго зь іх зацьвярджаў Гаспадар. Пасада падкаморыя лічылася ганаровай і прэстыжнай у павеце.

Рашэньні падкаморскага суду падлягалі неадкладнаму выкананьню, але маглі быць абскарджаныя ў Гаспадарскім або Галоўным судзе.

## Глядзіце таксама
* Трыбунал Вялікага Княства Літоўскага
* Гаспадарскі суд
* Гродзкі суд
* Земскі суд
* Копны суд

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* З гісторыі эканамічнага правасуддзя Беларусі // Вышэйшы гаспадарчы суд Рэспублікі Беларусь

Катэгорыя:Суды Вялікага Княства Літоўскага
Загараны (Мастоўскі раён)

**Загара́ны** — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Загараны ўваходзяць у склад Луньненскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 25 чалавек
* 1999 год — 36 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Луньненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастоўскага раёну
Марцінаўцы

Назву **Марцінаўцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Марцінаўцы — вёска ў Браслаўскім раёне
** Марцінаўцы — вёска ў Мёрскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Марцінаўцы — вёска ў Мастоўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Марцінава
* Марцінавічы
* Марцінаўка
* Марцінелевічы
* Марцінішкі
* Марцінкавічы
* Марцінова
* Марціняты
Ігар Палуян

**Ігар Іванавіч Палуян** (нарадзіўся ў 1962 годзе) — беларускі дыплямат, лацінаамэрыканіст, перакладчык.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1962 г. у Менску. Скончыў Мінскі дзяржаўны інстытут замежных моваў у 1984 г. (цяпер Менскі дзяржаўны лінгвістычны ўнівэрсытэт — МДЛУ). Служыў ваенным перакладчыкам з 1984 г. (Кыргыстан, Казахстан, Нікарагуа, Украіна). На дыпляматычнай службе з 1994 г.

Працаваў ва ўпраўленьні інфармацыі і гуманітарных сувязяў, кіраваў прэс-службай, аддзелам Лацінскай Амэрыкі МЗС. Зь лістапада 1999 г. да лістапада 2002 г. быў дарадцам Амбасады Рэспублікі Беларусь у Аргентынскай Рэспубліцы (з акрэдытацыяй ў Рэспубліцы Чылі і Ўсходняй Рэспубліцы Ўругвай). 30 сьнежня 2002 г. быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Куба. Заставаўся на гэтай пасадзе да 18 красавіка 2008 г.. Кансультант, намеснік начальніка ўпраўленьня Амэрыкі МЗС.

Надзвычайны і Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Эквадор з 2 траўня 2014 г., Надзвычайны і Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Калюмбія, Рэспубліцы Нікарагуа і Рэспубліцы Панама па сумяшчальніцтве з 14 кастрычніка 2014 г. 12 верасня 2019 году быў вызвалены з гэтых пасад.

## Крыніцы

Катэгорыя:Амбасадары Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі на Кубе
Катэгорыя:Выпускнікі Менскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўнівэрсытэту
Роўніца

**Ро́ўніца** (**пло́скасьць, плашчыня**) — адно з асноўных паняцьцяў геамэтрыі.

Роўніца — гэта бясконцая паверхня, да якой належаць усе простыя лініі, што праходзяць празь якія-небудзь два пункты роўніцы.

У альгебры роўніца вызначаецца як двухмерная афінная прастора. У плянімэтрыі роўніца разглядаецца як унівэрсуюм, да якога належаць усе геамэтрычныя фігуры. Стэрэамэтрыя разглядае бясконцае мноства роўніцаў, што належаць да прасторы.

## Раўнаньні роўніцы
**Роўніца** — альгебраічная паверхня першага парадку: у дэкартавай сыстэме каардынат роўніцу можна задаць раўнаньнем першай ступені.

* **Агульнае раўнаньне (поўнае) роўніцы**

: Ax+By+Cz+D=0\qquad (1)

дзе A,B,C і D — канстанты, прычым A,B і C адначасова ня роўныя нулю; у вэктарнай форме:

: (\mathbf{r},\mathbf{N})+D=0

дзе \mathbf{r} — радыюс-вэктар пункту M(x,y,z), вэктар \mathbf{N}=(A,B,C) пэрпэндыкулярны да роўніцы (нармальны вэктар). *Накіравальныя [[косінус]]ы* вэктары \mathbf{N}:
: \cos \alpha = \frac{A}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}},
: \cos \beta = \frac{B}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}},
: \cos \gamma = \frac{C}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}}.

Калі адзін з каэфіцыентаў у раўнаньні роўніцы — нуль, раўнаньне завецца *няпоўным*. Пры D=0 роўніца праходзіць праз пачатак каардынат, пры A=0 (або B=0, C=0) роўніца паралельная восі Ox (адпаведна Oy або Oz). Пры A=B=0 (A=C=0, або B=C=0) роўніца паралельная роўніцы Oxy (адпаведна Oxz або Oyz).

* **Раўнаньне роўніцы ў [[адцінак|адцінках]]:**

: \frac{x}{a}+ \frac{y}{b}+ \frac{z}{c}=1,

дзе a=-D/A, b=-D/B, c=-D/C — адцінкі, якія роўніца адсякае на восях Ox, Oy і Oz.

* **Раўнаньне роўніцы, якая праходзіць праз пункт** M(x_0,y_0,z_0) **пэрпэндыкулярна вэктару нармалі** \mathbf{N}(A,B,C):

: A(x-x_0)+B(y-y_0)+C(z-z_0)=0;

у вэктарнай форме:

: ((\mathbf{r}-\mathbf{r_0}),\mathbf{N})=0.

* **Раўнаньне роўніцы, якая праходзіць праз тры зададзеныя пункты** M(x_i,y_i,z_i), **што не ляжаць на адной простай**:

: ((\mathbf{r}-\mathbf{r_1}),(\mathbf{r_2}-\mathbf{r_1}),(\mathbf{r_3}-\mathbf{r_1}))=0

(зьмяшаны здабытак вектараў), інакш

: \left| \begin{matrix}x-x_1&y-y_1&z-z_1\\ x_2-x_1&y_2-y_1&z_2-z_1\\ x_3-x_1&y_3-y_1&z_3-z_1\\ \end{matrix}\right|=0.

* **Нармальнае (нармаванае) раўнаньне роўніцы**

: x \cos \alpha+ y \cos \beta+ z \cos \gamma - p=0 \qquad (2)

у вэктарнай форме:

: (\mathbf{r},\mathbf{N^0})\mathbf{-p}=0,

дзе \mathbf{N^0} — адзінкавы вэктар, p — адлегласьць роўніцы ад пачатку каардынат. Раўнаньне (2) можна атрымаць з раўнаньня (1) множаньнем на нармоўны множнік

: \mu = \pm \frac{1}{\sqrt{A^2+B^2+C^2}}

(знакі \mu і D супрацьлеглыя).

## Крыніцы

## Літаратура
* Ильин В. А., Позняк Э. Г. Аналитическая геометрия. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2002. — 240 с.

Катэгорыя:Мнагамерная геамэтрыя

Катэгорыя:Разьмернасьць
Роўніца (неадназначнасьць)

Назву **Роўніца** маюць:
* **[[Роўніца]]** — адно з асноўных паняцьцяў геамэтрыі, мноства ўсіх пунктаў.
* **[[Роўніца (плашчыня)|Роўніца]]** — плашчыня сьцяны збудаваньня.
Асаўляны (Гарадзенская вобласьць)

**Асаўля́ны** (таксама — *Асаўля́не*) — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Асаўляны ўваходзяць у склад Мастоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 44 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мастоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастоўскага раёну
Займішча (Гарадзенская вобласьць)

**За́ймішча** — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Займішча ўваходзіць у склад Курылавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 32 чалавекі
* 1999 год — 43 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Курылавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мастоўскага раёну
Унівэрсальнае мноства

**Унівэрса́льнае мно́ства** (**унівэрсуюм**) — мноства, якое ўлучае ў сябе ўсе магчымыя элемэнты. Калі некаторы аб’ект зьяўляецца элемэнтам якога-небудзь мноства, то ён адначасова зьяўляецца і элемэнтам унівэрсальнага мноства.

Тэарэтычна можна разглядаць «абсалютны ўнівэрсуюм», які месьціць усе магчымыя элемэнты ўсіх мностваў. Але вызначыць такое мноства немагчыма або, прынамсі, надзвычай цяжка. Таму ў рэальнасьці за ўнівэрсальнае мноства прымаюць мноства ўсіх аб’ектаў, якія маюць дачыненьне да той ці іншай канкрэтнай задачы.

Уласьцівасьці ўнівэрсальнага мноства:
* любое мноства зьяўляецца падмноствам унівэрсальнага мноства: \forall A, A \subseteq U
* аб’яднаньне ўнівэрсальнага мноства зь любым іншым мноствам ёсьць унівэрсальнае мноства: \forall A : A \cup U = U
* перасячэньне ўнівэрсальнага мноства зь любым іншым мноствам ёсьць гэтае мноства: \forall A : A \cap U = A

Катэгорыя:Тэорыя мностваў
Малькавічы

Назву **Малькавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Малькавічы — вёска ў Ганцавіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Малькавічы — вёска ў Мёрскім раёне
** Малькавічы — вёска ў Пастаўскім раёне

* Гарадзенская вобласьць
** Малькавічы — вёска ў Мастоўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Малькава
* Малькаўка
* Малькаўшчына
* Малькевічы
* Малькі
Асташынскі сельсавет

**Аста́шынскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Наваградзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікія Вераб’евічы. У склад сельсавету ўваходзяць 12 населеных пунктаў.

## Гісторыя
Асташынскі сельсавет утвораны ў студзені 1940 году. Тэрыторыя сельсавету знаходзіцца на мяжы зь Любчанскім, Нягневіцкім і Гарадзечанскім сельскімі Саветамі. Разьмешчаны на ўсход ад Наваградку і займае плошчу 5724 га. Адлегласьць ад Наваградку да Асташына складае 17 км, да Горадні — 180 км, да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Наваельня — 40 км.
З 8 чэрвеня 2017 году сядзіба сельсавету перанесена зь вёскі Асташына ў Вялікія Вераб’евічы.

## Насельніцтва
На 1 студзеня 2008 году агульная колькасьць насельніцтва склала 1123 чалавекі, у тым ліку:

* Вялікія Вераб’евічы — 314 чал.
* Асташына — 138 чал.
* Сеньненскае Загор’е — 115 чал.
* Ракевічы — 106 чал.
* Антонаўка — 84 чал.
* Поўбераг — 82 чал.
* Навасёлкі — 70 чал.
* Нянькава — 64 чал.
* Валосаўка — 51 чал.
* Залозкі — 41 чал.
* Малыя Вераб’евічы — 33 чал.
* Пантусавічы — 25 чал.

У 2007 годзе нарадзілася 7 чалавек, памерлі 33 чалавекі, зарэгістравана шлюбаў — 4.

## Адукацыя
На тэрыторыі сельсавету працуе 1 сельскі Дом культуры, 1 бібліятэка і 1 бібліятэка-клюб.

Сыстэма адукацыі прадстаўлена Вараб’евіцкім дзічячым садком (агульная колькасьць дзяцей, якія наведваюць садок па стане на 1 лютага 2008 году склада 23 чалавекі), Вараб’евіцкай сярэдняй школай (агульная колькасьць навучаючыхся на 1 лютага 2008 году — 100 чалавек).

## Ахова здароўя
Сыстэма аховы здароўя Асташынскага сельсавету прадстаўлена Вараб’евіцкім фельдшарска-акушэрскім пунктам і Асташынскім фельдшарска-акушэрскім пунктам.

## Сельская гаспадарка
Агульная плошча сельскагаспадарчых земляў — 5399 га, пашня — 3292 га, сенакосы і пасьвішчы — 2107 га.

На тэрыторыі сельсавету дзейнічае сельскагаспадарчы вытворчы каператыў «Камунар-агра». Колькасьць працоўных — 248 чалавек.

## Сувязь
Дзейнічаюць два аддзяленьні сувязі ў Вялікіх Вераб'евічах і Нянькава.

## Гандаль
На тэрыторыі Асташынскага сельсавету дзейнічае 6 крамаў райспажыўсаюзу (Вялікія Вераб'евічы, Поўбераг, Малыя Вераб'евічы, Навасёлкі, Сеньненскае Загор’е, Асташына) і дзьве прыватныя крамы ў  Вялікіх Вераб'евічах. У сыстэме гандлю працуе 10 чалавек.

## Рэлігія
На тэрыторыі сельсавету дзейнічаюць дзьве праваслаўныя цэрквы і дзьве капліцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Наваградзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Асташына

**Аста́шына** — вёска ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, у Вераб’евіцкім сельсавеце. Празь вёску цячэ рака Валоўка.

## Гісторыя
Вёска Асташына зьяўляецца найстарэйшай вёскай Наваградзкага раёну. Упершыню яна згадваецца ў дакумэнтах пад 1401 годам, як двор Наваградзкай зямлі, які належаў вялікаму князю літоўскаму Вітаўту і быў падараваны ім свайму брату Жыгімонту.

У сакавіку 1932 году ў вёсцы адбылося паўстаньне сялян супраць памешчыкаў і асаднікаў. Было спалена некалькі маёнткаў і фальваркаў, вызвалены арыштаваныя сяляне. Пасьля прыбыцьця паліцыі ў вёсцы адбылася перастрэлка. Пасьля прадаўленьня выступу 4 селяніны былі павешаныя, 5 атрымалі пажыцьцёвае зьняволеньне і 44 розныя тэрміны вязьніцы.

## Насельніцтва
* 2010 год — 120 чалавек
* 2001 год — 250 чалавек
* 1999 год — 243 чалавекі

## Інфармацыя для турыстаў
* Млын (XIX ст.)
* Сядзібна-паркавы комплекс (XIX ст.)

## Інфраструктура
Уваходзіць у склад аграпрадпрыемства імя Адама Міцкевіча. Працуе клюб, бібліятэка, крама.

## Асобы
Стэфан Грабоўскі (1767 — 1847) — вайсковы і дзяржаўны дзяяч, генэрал. Адзін з кіраўнікоў паўстаньня Т. Касьцюшкі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Асташына на Radzima.org

Катэгорыя:Вераб’евіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Наваградзкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Загоры

Назву **Загоры** маюць:

* Загоры — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Сеньненскае Загор’е (Загоры) — вёска ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці
Нянькава

**Ня́нькава** — вёска ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Нянькава ўваходзіць у склад Вераб’евіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 56 чалавек
* 1999 год — 109 чалавек

## Страчаная спадчына
* Царква
* Сядзіба Раецкіх

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Нянькава на Radzima.org

Катэгорыя:Вераб’евіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Наваградзкага раёну
Касьцёл кармэлітаў (Вародзькаў)

**Вародзькаўскі касьцёл** — рыма-каталіцкі храм, які разьмяшчаўся на тэрыторыі в. Вародзькаў сучаснага Крычаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. 

Пабудаваны з дрэва ў першай палове XVII ст. манахам з ордэну кармэлітаў босых айцом Аляксеем Панятоўскім.

Падчас вайны 1654—1667 гг. і ў першыя пасьляваенныя гады ня дзейнічаў. Так, у справаздачы ў Рым у 1682 г. яго заснавальнік піша: *«Царква ... без сьвятара гадоў ужо больш дзесяці...маёнтак царкоўны разбураны, ніхто нічога не атрымаў. Служба Божая стамілася, а народ не атрымоўвае пладоў духоўных»*.

На 1772 г. у парафіі налічвалася 200 вернікаў, у 1841 г. — 802 мужчыны і 556 жанчын, у 1917 — 415 асобаў. Пасьля Кастрычніцкага перавароту будынак быў разабраны і перавезены ў суседнюю вёску, дзе пэўны час выкарыстоўваўся як крама.

Апошнім сьледам парафіі былі могілкі зь некалькімі плітамі, але большасьць зь іх на цяперашні момант разрабаваныя невядомымі злачынцамі. Кс. К. Тамэцкі сьцвярджае: *«Ужо толькі самая старая жанчына ў Вародзькаве памятала ўвосень 1995 г. касьцёл і католікаў, якія прыязджалі да яго з суседніх вёсак»*.

## Літаратура
* Directorium divini officii et missarum pro archidioecesi Mohilovensi…in annum domini 1917. Petropolis, 1917. S. 405
* НГАРБ (Нацыянальны гістарычны архіў Рэспублікі Беларусь), Ф. 1781, Воп. 26, спр. 1454, арк. 83—90.

## Вонкавыя спасылкі
* Касьцёл кармэлітаў у мяст. Вародзькаў на Radzima.org

Катэгорыя:Касьцёлы Менска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Катэгорыя:Страчаныя архітэктурныя помнікі
Сілічы

«**Сі́лічы**» — гарналыжны цэнтар у Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Знаходзіцца за 32 км ад Менску каля вёскі Сілічы.

## Інфармацыя пра гарналыжны цэнтар

### Трасы
* тры гарналыжныя трасы рознай ступені складанасьці працягласьцю 650 м, 700 м і 920 м. Абсталяваныя чатырохмясцовай крэславай ліннай дарогаю.
* асобная траса для сноўборду працягласьцю 270 м. Абсталяваная двухмеснай крэславай ліннай дарогай.
* навучальная траса працягласьцю 120 м. Абсталяваная бугельным пад’ёмнікам.
* дзіцячая траса працягласьцю 70 м. Абсталяваная бугельным пад’ёмнікам.
* цюбінгавая траса. Абсталяваная бугельным пад’ёмнікам.
* траса для катаньня на сьнегаходах працягласьцю 2,5 км.
* траса для бегавых лыжаў працягласьцю 1,1 км.

### Дадатковая інфармацыя
* максымальны перапад вышыняў на гарналыжных трасах звыш 100 м.
* у вячэрні час усе трасы асьветленыя.
* маецца сыстэма штучнага сьнегу, якая дазваляе вырабляць сьнег, пачынаючы з тэмпэратуры 3 °C.
* схілы трасаў раўнуюцца ратракам.

### Іншыя паслугі
* гатэль на 100 месцаў, гасьцёвыя хаткі, дзьве рэстарацыі, кавярні, пункт пракату гарналыжнага інвэнтару, мэдпункт, міні-маркет, аддзяленьне АСБ «Беларусбанк», шапік «Белпошта».
* дзейнічае бясплатная аўтастаянка на 850 аўтамабільных месцаў.
* са студзеня 2007 году адкрылася спартовая заля, якая ў зімовы пэрыяд выкарыстоўваецца як крытая коўзанка.

## Няшчасныя выпадкі
15 студзеня 2009 году мужчыну падчас катаньня на лыжах зьбіў сьнегаход. Здарэньне адбылося прыкладна а 18-й гадзіне вечара, мужчына памёр на наступны дзень, 16 студзеня, у Менскай абласной клінічнай бальніцы. Па словах дырэктара гарналыжнага комплексу «Сілічы» Сяргея Шайко сьнегаход ехаў па выкліку да дзіцяці. Рухаючыся па правым боку трасы, сьнегаход спрабаваў пазьбегнуць сутыкненьня з сноўбардыстам, але сутыкнуўся з лыжнікам, які атрымаў шматлікія траўмаваньні. Матэрыялы праверкі па факце сьмерці лыжніка былі перададзеныя ў пракуратуру Лагойскага раёну. Па словах відавоцтаў у здарэньні быў вінаваты сьнегаход, а першая дапамога своечасова і якасна аказаная не была. 22 красавіка 2009 году стала вядома, што пракуратура спыніла праверку па факце сьмерці лыжніка і вынесла пастанову ў адмове ў завядзеньні крымінальнай справы «за адсутнасьцю складу злачынства».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарналыжныя курорты Беларусі
Катэгорыя:Лагойскі раён
849

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 18 жніўня — Ўлалафрыд Стабо, германскі мніх і тэоляг

## Вонкавыя спасылкі
Касічы

Назву **Касічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Касічы — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Касічы — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Косін
* Косіна
* Косіцкая
* Косічы