Белводгас

«**Белводгас**» — дзяржаўнае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў 1932 годзе ў якасьці Ўправы мэліярацыі і воднай гаспадаркі Наркамзему Беларускай ССР.

На 2024 год выступала заказчыкам абслугоўваньня і будаўніцтва гідратэхнічных прыладаў і збудаваньняў паводле заявак земляробчых і сялянскіх гаспадарак у рамках выкананьня дзяржаўных праграмаў мэліярацыі земляў. Наглядала за выкарыстаньнем і вяла дзяржаўны ўлік гідратэхнічных збудаваньняў Беларусі. Загадвала рыбнай гаспадаркай на паверхневых вадаёмах. Праз даччыныя рыбныя гаспадаркі прадавала таварную рыбу, у тым ліку асятроў, карпаў, стронгу і таўсталобікаў. Тамсама аказвала паслугі платнай рыбалкі ў 8 раёнах Беларусі, у тым ліку ў Ганцавіцкім («Лактышы», Вялікія Круговічы), Дарагічынскім (Навасёлкі), Ігуменскім («Волма», Азёрны пасёлак), Любанскім, Маладэчанскім (Цеменіца), Пінскім (Вяз) і Салігорскім (Вызна). Там дадаткова для вылаву былі даступныя: акунь і белы амур, карась, платва і шчупак. Іншымі паслугамі былі: разьлік кармленьня рыбы і ўгнаеньня сажалкі, адбор рыбы паводле плоці для нерасту і падбор разьмяшчэньня аэратараў для папярэджаньня замору рыбы.

## Будова
На 2024 год «Белводгас» улучаў 12 прадпрыемстваў:
* 7 рыбных гаспадарак — рыбакамбінат «Любань» (Менская вобласьць) і досьледная «Лахва» (Лунінецкі раён), «Волма» (Азёрны пасёлак, Ігуменскі раён), «Грыцава» (Цеменіца, Маладэчанскі раён), «Трэмля» (Капаткевічы, Петрыкаўскі раён) і «Чырвоная Слабада» (Вызна, Салігорскі раён);
* 2 будаўнічыя прадпрыемствы — «Калінкавічыводбуд» (Гомельская вобласьць) і «Пінскводбуд» (Берасьцейская вобласьць);
* 2 праектныя інстытуты — «Белдзіправодгас» (Менск, прасп. Машэрава, д. 25) і «Палесьседзіправодгас» (Пінск);
* рэдакцыю газэты «Жывая вада» (Пінск).

## Мінуўшчына
У 1932 годзе Народны камісарыят земляробства Беларускай ССР утварыў Управу мэліярацыі і воднай гаспадаркі (Белводгас). У 1938 году яе перайменавалі ва Ўправу мэліярацыі і торфу пры Наркамземе Беларускай ССР. 15 сакавіка 1941 году Ўправу пераўтварылі ў Народны камісарыят мэліярацыі і торфу БССР.

26 сакавіка 1946 году ведамства стала Міністэрствам мэліярацыі БССР. 15 сакавіка 1953 году яго пераўтварылі ў Галоўную ўправу мэліярацыі Міністэрства сельскай гаспадаркі і нарыхтовак БССР. 5 красавіка 1954 году яе зноў зрабілі Міністэрствам мэліярацыі БССР. 30 чэрвеня 1957 году ведамства пераўтварылі ў Галоўную ўправу мэліярацыі і воднай гаспадаркі Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР. 13 чэрвеня 1960 году яе перайменавалі ў Галоўную ўправу мэліярацыі і рамонтна-тэхнічных і мэліярацыйных станцыяў Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР. 19 красавіка 1961 году Савет міністраў Беларускай ССР наўпрост падпарадкаваў сабе Галоўную ўправу мэліярацыі і воднай гаспадаркі. 19 лістапада 1965 году ведамства пераўтварылі ў Міністэрства мэліярацыі і воднай гаспадаркі БССР. У 1990 годзе яго перайменавалі ў Міністэрства воднай гаспадаркі і аднаўленьня земляў БССР.

На Дзень Адраджэньня 25 жніўня 1991 году Міністэрства стала ведамствам незалежнай Беларусі. 19 верасьня 1991 году атрымала назву Міністэрства воднай гаспадаркі і аднаўленьня земляў Рэспублікі Беларусь паводле Закону № 1085-XII «Аб назьве Беларускай ССР і ўнясеньні зьмяненьняў ў Дэклярацыю Вярхоўнага Савету БССР аб дзяржаўным сувэрэнітэце БССР і Канстытуцыю БССР». У сакавіку 1992 году ведамства стала дзяржаўным канцэрнам водагаспадарчага будаўніцтва і эксплюатацыі мэліярацыйных сыстэмаў «Белводгас».
23 красавіка 1992 году «Белводгас» зарэгістравалі ў Менску па Камуністычнай вуліцы, д. 11. 3 жніўня 1994 году канцэрн перайменавалі ў «Белмэліяводгас». . У 1999 годзе «Белмэліяводгас» вырасьціў 5000 тонаў прамысловай рыбы.

28 сьнежня 2006 году канцэрн пераўтварылі ў дзяржаўнае аб’яднаньне. За 2010 год «Белмэліяводгас» аднавіў збудаваньні асушэньня на 220 кв.км земляў Беларусі. У 2012 годзе адлоў рыбы павялічылі да 16 100 тонаў. У 2013 годзе плошчу асушэньня павялічылі на 650 кв.км за год. Агульная плошча асушаных прадпрыемствам земляў Беларусі складала 36 000 кв.км, зь якіх большасьць была пад кармавымі культурамі. 30 ліпеня 2013 году прадпрыемства зноў перайменавалі ў «Белводгас».

У 2014 годзе адлавілі 9600 тонаў рыбы, што рабіла Беларусь адным з найбольшых вытворцаў прэснаводнай рыбы ў Эўропе на ўзроўні Вугоршчыны і Чэхіі. Большасьць таварнай рыбы паставілі ў Расею, а рыбапасадачнага матэрыялу — у Летуву. На карп прыпадала 75% вырашчанай рыбы, бо з 1 гектару сажалкі было магчыма атрымаць да 3-х тонаў такой рыбы. Іншымі пашыранымі расьлінаеднымі рыбамі былі стракаты і белы таўсталобік, а таксама белы амур, вырошчваньне якіх дазваляла атрымаць па 600 кг рыбы з 1 га сажалкі. Таксама разводзілі карася. Менш за ўсё вырошчвалі шчупака і сома, бо іх магчыма было атрымаць да 50 кг/га. Сярод іншага, вырасьцілі 500 тонаў такіх высокакаштоўных відаў рыбы, як вясёлкавая стронга, сёмга і сьцерлядзь. У 2014 годзе наладзілі вытворчасьць ікры сьцерлядзі, якая склала 400 кг.

У 2023 годзе «Белводгас» павялічыў гадаваньне рыбы на 10% да 10 500 тонаў, зь якіх прамысловым спосабам вылавілі 8513 тонаў. Сярод 16 рыбаводчых установаў 11 аказвалі паслугі платнай рыбалкі, якая доўжылася ад 1 красавіка да 1 кастрычніка і каштавала ад 30 да 50 рублёў за 5 кг рыбы. Прадалі 7200 тонаў вылаўленай рыбы, у тым ліку 3000 тонаў насельніцтву і 2000 тонаў установам, 1600 тонаў накіравалі на перапрацоўку. Пры гэтым лоўлю карпа павялічылі на 12% да 5582 тонаў. Улоў таўсталобіка ўпаў да 552 тонаў, белага амура вырас да 314 тонаў, ласося вырас да 402 тонаў, асётра ўпаў да 37 тонаў, а сома вырас да 23-х тонаў.

На 2024 год Беларуская сельскагаспадарчая акадэмія накіроўвала ва ўстановы «Белводгасу» на навучаньне студэнтаў мэліярацыйна-будаўнічага факультэту.

### Кіраўнікі
* Мікалай Кудракоў (1941)

* Даніл Юневіч (1946—1947)
* Захар Галадушка (1947—1951)
* Фёдар Вінакураў (1954—1956)
* Васіль Зубец (1956—1957)
* Аляксандар Аляксанкін (1965—1971)
* Уладзімер Паўлючук (1971—1986)
* Аляксей Шахновіч (1986—1991)
* Адам Басюкевіч (1991—1992)

* Анатоль Булыня (на 2014 год)

* Віктар Аскерка (на 2024 год)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Навіны

Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Сельская гаспадарка Беларусі
Катэгорыя:Водная гаспадарка
Катэгорыя:Цэнтральны раён (Менск)
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе