Шавэрма

**Шавэ́рма** (, , ад ), таксама **данэ́р-кяба́б** () — блізкаўсходняя страва арабскага паходжаньня зь піты або лавашу, начыненага рубаным смажаным мясам (бараніна, ялавічына, індычына або кураціна; у Эўропе таксама можа быць сьвініна) з даданьнем прыправаў, соўсаў і салаты зь сьвежай гародніны. Спажываецца без выкарыстаньня сталовых прыладаў.

У апошнія 2—3 дзесяцігодзьдзі шавэрма шырока распаўсюдзілася ў Эўропе, у тым ліку й Беларусі, празь мігрантаў з Блізкага Ўсходу.

## Прыгатаваньне

Для шавэрмы выбіраецца мяса: бараніна, індычына, ялавічына, кураціна. Мяса падсмажваюць паводле спэцыяльнай тэхналёгіі ў прызначаных для гэтага вэртыкальных грылях. Выразка нанізваецца на вэртыкальна разьмешчаны ражон, які круціцца вакол сваёй восі і награвальных элемэнтаў, якія знаходзяцца ўздоўж ражна. У меру падсмажваньня мяса яго зразаюць з дапамогаю доўгага нажа тонкімі шматочкамі.

Разам зь мясам у начыньне лавашу або піты дадаюць соўс ды гародніну (таматы, капусту й агуркі).

## Назвы ў розных мясцовасьцях
* У Азэрбайджане шавэрмаю называюць страву зь белым кісла-салодкім соўсам і ў лавашы, у той час як традыцыйная шавэрма называецца «дзёнэр-кябаб» або просто «дзёнэр» ().
* У Альжыры шавэрма называецца *дэнэ́р*.
* У Армэніі гэтая страва называецца *карсы-харавац* (шашлык па-карску). Шашлык па-карску ўяўляе зь сябе вялікі шматок мяса на ражне, зь якога па меры прыгатаваньня зразаюць шматочкі і загортваюць іх у *псацах* (тонкі прэсны ліставы «лаваш»).
* У Баўгарыі выкарыстоўваецца назва *дзюнэр*.
* У Бэльгіі выкарыстоўваецца назва піта-дзюрум () або проста *durum* (ад турэцкага *dürüm *— загорнуты), калі начыньне загорнутае ў тонкі лаваш, або проста піта (), калі начыньне кладзецца ў палову піты.
* У Вялікай Брытаніі называюць скарочана «кебаб» ад турэцкага *döner kebab*.
* У Грэцыі ды на Крыце мяса, прыгатаванае на вэртыкальным ражне, называецца *гірас*, а начыненая гэтым мясам піта — *гірас піта*.
* У Ізраілі для гэтай жа стравы выкарыстоўваецца назва *шава́рма*, але ў звычайным напісаньні іўрытам () шырока пашыранае прачытаньне «*шва́рма*»; ізраільскія арабы вымаўляюць яго як *шуа́рма*. Падаецца ў піце або ў тонкім лавашы — *лафэ*. Карэнныя ерусалімцы называюць лафу «аштану́р».
* У Іране страву называюць «турэцкім кябабам» ( kabāb-e torki).
* У Казахстане прадаецца і шавэрма, і розныя данэры (данэр-кябаб, данэр-дурум).
* Лібанская назва для шавэрмы — *куба*.
* У Нямеччыне выкарыстоўваецца назва «дзёнэр-кябаб» () або просто *дзёнэр*. Таксама ёсьць адмена *дзюрум *(ад турэцкага *dürüm *— загорнуты), калі начыньне загорнутае ў тонкі лаваш.
* У Польшчы выкарыстоўваецца назва *кэ́баб* (ад ням. *Dönerkebab*) з папраўкаю на польскі націск.
* У Расеі: *шавэрма*, *шаурма* або *дзёнэр*.
* У Румыніі ўжываецца назва *шаорма *або *шоорма*.
* Ва Ўзбэкістане ўжываецца назва *турк-кабоб* або *донар*, рэдка *шаурма*. Аднак загорнутая ў лаваш страва называецца часта проста «*лаваш*», а «*турк-кабоб*» азначае прыгатаваная ў тонкім хлябцы, як піта. «*Донар*» падаецца як асобная другая страва з гарнірам.
* У Францыі гэтую страву называюць *кябаб* () або *шаварма* ().
* У Чэхіі для гэтай стравы выкарыстоўваецца назва *гірас*, якая мае грэцкае паходжаньне

## Беларусь
На 2019 год у сталіцы Беларусі налічвалася прынамсі 66 страўняў, дзе падавалі шавэрму, у тым ліку беларускамоўная «Кропка» ў Пермашайскім раёне па вуліцы Талбухіна, д. 6 (каля станцыі мэтро Парк Чалюскінцаў). У 5 абласных цэнтрах працавала прынамсі 50 адпаведных страўняў: 10 у Берасьці, 15 у Віцебску, 5 у Горадні, 12 у Гомелі і 8 у Магілёве.

## Крыніцы

Катэгорыя:Арабская кухня
Катэгорыя:Турэцкая кухня
Катэгорыя:Грэцкая кухня
Катэгорыя:Каўкаская кухня