Гандлёвая вайна ЗША з Канадай і Мэксыкай (2025)

У лютым 2025 году з пачаткам другога прэзыдэнцтва Дональда Трампа паміж ЗША з аднаго боку й Канадай і Мэксыкай зь іншага **пачалася гандлёвая вайна**.

## Падзеі
1 лютага 2025 году Прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп падпісаў указ аб увядзеньні 25 тарыфу на ўсе мэксыканскія й канадзкія тавары, за выключэньнем нафты й энэргарэсурсаў, для якіх устаноўлены тарыф у 10. Трамп заявіў, што мэта гэтых крокаў — зьнізіць гандлёвы дэфіцыт ЗША, спыніць нелегальную іміграцыю й пастаўкі фэнтаніла празь межы з Канадай і Мэксыкай.

У адказ прэмʼер-міністар Канады Джасьцін Трудо абвясьціў аб увядзеньні 25 тарыфаў на амэрыканскія тавары на суму 30 млрд канадзкіх даляраў, з плянам пашырэньня да 155 млрд канадзкіх даляраў на працягу трох тыдняў. Прэзыдэнтка Мэксыкі Кляўдыя Шэйнбаўм таксама заявіла аб увядзеньні тарыфаў і іншых эканамічных мер супраць ЗША.

Абедзьве краіны сьцьвярджаюць, што дзеяньні ЗША парушаюць Пагадненьне ЗША—Мэксыка—Канада (USMCA). Эканамісты папярэджваюць, што такія тарыфы могуць сурʼёзна парушыць гандаль паміж краінамі, дэстабілізаваць ланцужкі паставак і павысіць цэны для спажыўцоў.

3 лютага Канада й Мэксыка дамовіліся з ЗША аб месячнай адтэрміноўцы ўвядзеньня тарыфаў. Мэксыка пагадзілася накіраваць 10 000 вайскоўцаў Нацыянальнай гвардыі да мяжы для барацьбы з наркатрафікам, а Трамп паабяцаў прыняць меры па скарачэньні паставак зброі ў Мэксыку. Канада пагадзілася прызначыць спэцпрадстаўніка па фэнтаніле, прызнаць мэксыканскія наркакартэлі тэрарыстычнымі арганізацыямі й выдзеліць 200 млн даляраў на новую разьведвальную праграму па барацьбе з арганізаванай злачыннасьцю й фэнтанілавым наркатрафікам.

Нягледзячы на спробы супрацоўніцтва з боку Мэксыкі й Канады, тарыфы былі ўведзеныя 4 сакавіка.

## Шкода
Падзеі сурʼёзна парушылі гандаль паміж ЗША, Канадай і Мэксыкай, дэстабілізаваўшы ланцужкі паставак. Многія эканамісты скептычна ставіліся да эфэктыўнасьці тарыфаў, сьцьвярджаючы, што яны падвысяць цэны на тавары ў ЗША і пагоршаць крызіс кошту жыцьця. Дасьледаваньні Ельскага ўнівэрсытэта паказалі, што тыповая амэрыканская дамашняя гаспадарка страціць каля 1200 долараў пакупніцкай здольнасьці. Акрамя таго, 10 тарыф на канадзкую нафту можа павысіць цэны на паліва, асабліва ў Сярэднім Захадзе ЗША.

Тарыфы могуць павысіць кошт электраэнэргіі ў ЗША, асабліва ў штатах, якія залежаць ад паставак з Канады. Эўрапейскія й азіяцкія НПЗ атрымаюць канкурэнтную перавагу. Чакаецца рост коштаў на імпартуемыя з Мэксыкі й Канады тавары, уключаючы: прадукты, алькаголь, электроніку, драўніну і сталь, што пагоршыць інфляцыя. Канадзкая драўніна падаражэе, што адабʼецца на будаўніцтве. У Мэксыцы тарыфы могуць выклікаць рэцэсію, скараціўшы экспарт на 12 і СУП на 4. Амэрыканская гандлёвая палата лічыць, што тарыфы шкодзяць абодвум эканомікам.

## Рэакцыя
У Канадзе амэрыканскія тарыфы й пагрозы выклікалі рост канадзкага нацыяналізму й патрыятызму. Канфлікт нанёс шкоду гістарычна моцным канадзка-амэрыканскім адносінам.

Апытаньне, праведзенае ў лютым 2025 году Інстытутам Ангуса рэйду, паказала, што 91 канадцаў выказалі жаданьне скараціць залежнасьць Канады ад ЗША ў якасьці гандлёвага партнэра. Апытаньне Ipsos у лютым 2025 году паказаў, што 65 канадцаў заявілі, што будуць пазьбягаць паездак у ЗША, а 67 — што будуць пазьбягаць куплі амэрыканскіх тавараў.

У дні, наступныя за абʼявай аб тарыфах, канадзкія натоўпу асьвісталі амэрыканскі нацыянальны гімн, калі ён гучаў на гульнях Нацыянальнай хакейнай лігі і Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі па ўсёй Канадзе. Многія канадцы пачалі байкатаваць амэрыканскія тавары.

У Злучаных Штатах першапачатковае рашэньне Трампа ўвесьці тарыфы на Канаду й Мэксыку было раскрытыкавана рэдакцыйнай калегіяй The Wall Street Journal, якая заявіла, што яго «апраўданьне для гэтага эканамічнага нападу на суседзяў ня мае сэнсу», і назвала канфлікт, які ўзьнік, «самай дурной гандлёвай вайной у гісторыі».

## Крыніцы

Катэгорыя:Канфлікты 2025 году
Катэгорыя:2025 год у палітыцы
Катэгорыя:2025 год у Паўночнай Амэрыцы
Катэгорыя:Гандлёвыя войны