open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Старыца (заказьнік)

**«Ста́рыца»** — рэспубліканскі краявідны заказьнік Беларусі, заснаваны ў лютым 1997 году ў Быхаўскім раёне (Магілёўская вобласьць).

Улучае паплавы ў даліне Дняпра, возера Старыца і 27 сэрцападобных азёраў. Пераўтвораная даліна зьмяшчае стромыя і пакатыя схілы, часткі тэрасаў, эолавых пагоркаў і градаў, старыцавых азёраў і мэандравальных рэчышчаў. Расьлінны сьвет налічвае 308 судзінкавых расьлінаў, у тым ліку занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі плывучы вадзяны арэх. У заказьніку растуць коркавы вяз, уман і шэрая вольха. Сустракаюцца карысныя ў гаспадарцы віды расьлінаў. Жывёльны сьвет налічвае багата чалавекацярпімых відаў жывёлаў і птушак. У Чырвонай кнізе варакушка, з вусякоў — вялікая пераліўніца, рашэцісты і фіялетавы жужалі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Быхаўскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1997 годзе
Сьпіс рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх

**Сьпіс рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх** — гістарычна-геаграфічны твор канца XIV ст., у якім зьмяшчаецца пералік рускіх гарадоў Усходняй Эўропы, часам з кароткімі тлумачэньнямі (колькі ў іх «каменных сьцен» і на якой рацэ яны стаяць). Гарады падзяляюцца на групы: баўгарскія і валаскія, польскія (падольскія), кіеўскія, валынскія, літоўскія, смаленскія, разанскія, залескія. Разам пералічваецца 358 гарадоў.

«Сьпіс» захаваўся ў складзе рускіх летапісаў сярэдзіны XV — пачатку XVII ст. Мяркуецца, што ён складаўся ў канцылярыі мітрапаліта кіеўскага і ўсяе Русі Кіпрыяна на аснове больш раньніх сьпісаў і адлюстроўвае населеныя пункты, падначаленыя ўладзе праваслаўнага («рускага») мітрапаліта. 

Беларускія гарады ў асноўным улучаюцца ў разьдзел «літоўскія гарады». У «Сьпісе» ўпершыню ўпамінаюцца беларускія месты і мястэчкі Горваль, Лоск, Магілёў, Стрэшын, Цяцерын. Падзел усходнеславянскіх гарадоў на групы адлюстроўвае, відаць, палітычныя межы больш раньняга часу.

«Сьпіс» мае вялікае значэньне дзеля гістарычна-геаграфічных дасьледаваньняў, вывучэньня палітычнай гісторыі і зьмяненьня межаў ва Ўсходняй Эўропе ў XIV стагодзьдзі.

## Гарады

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Тихомиров М. Н. Список русских городов дальних и ближних // Исторические записки. — Москва, 1952. — Т. 40. 

Катэгорыя:Гістарычная геаграфія Беларусі
Катэгорыя:Гістарычная геаграфія Расеі
Катэгорыя:Гістарычная геаграфія Ўкраіны
Катэгорыя:Старажытнарускія летапісы
Катэгорыя:Сьпісы гарадоў
Служба бясьпекі Ўкраіны

**Служба бясьпекі Ўкраіны** () — дзяржаўны орган спецыяльнага прызначэньня з праваахоўнымі функцыямі, які забясьпечвае дзяржаўную бясьпеку Ўкраіны. Падпарадкавана Прэзідэнту Ўкраіны.

## Старшыні
#  (25 сакавіка 1992 — 12 ліпеня 1994)
#  (12 ліпеня 1994 — 3 ліпеня 1995)
#  (3 ліпеня 1995 — 22 красавіка 1998)
#  (22 красавіка 1998 — 10 лютага 2001)
#  (10 лютага 2001 — 2 верасьня 2003)
#  (4 верасьня 2003 — 4 лютага 2005)
# Аляксандар Турчынаў (4 лютага 2005 — 8 верасьня 2005)
#  (8 верасьня 2005 — 22 сьнежня 2006)
# Валянцін Налівайчанка (6 сакавіка 2009 — 11 сакавіка 2010)
#  (11 сакавіка 2010 — 18 студзеня 2012)
#  (3 лютага 2012 — 9 студзеня 2013)
#  (9 студзеня 2013 — 24 лютага 2014)
# Валянцін Налівайчанка (24 лютага 2014 — 18 чэрвеня 2015)
#  (18 чэрвеня 2015 — 29 жніўня 2019)
# Іван Баканаў (29 жніўня 2019 — цяпер)
## Глядзіце таксама
* Рада нацыянальнай бясьпекі і абароны Ўкраіны

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1992 годзе
Катэгорыя:Спэцслужбы Ўкраіны
Катэгорыя:Органы бясьпекі
Катэгорыя:Праваахоўныя органы Ўкраіны
Катэгорыя:Сакавік 1992 году
Катэгорыя:1992 год ва Ўкраіне
Андрэй Плясанаў

**Андрэй Плясанаў** (1948, Менск — , Менск) — мастак-авангардыст, музыка і кінарэжысэр.

## Жыцьцяпіс
Па сканчэньні Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытуту працаваў рэжысэрам студыі „Летапіс“ кінастудыі „Беларусьфільм“, здымаў дакумэнтальнае й мастацкае кіно. Акрамя таго, выстаўляўся ў розных краінах Эўропы як мастак-авангардыст (ягоныя працы можна знайсьці ў нідэрляндзкім каталёгу „1001 reasons of Earth“, польскім „Jesteśmy“ і іншых). 

Калекцыянэр беларускага жывапісу 70-х гадоў. Зьяўляўся ўладальнікам адной з самых буйных калекцый неафіцыйнага беларускага мастацтва 1980-90-х (у 2015 годзе налічвала больш за 1000 работ). Ён замаўляў гэтыя працы пад адмысловыя ўласныя праекты (“Майстэрня мастака”, 1987), выратоўваў палотны, калі мастакі хацелі іх зьнішчыць, атрымліваў у падарунак ці ў знак павагі і ўдзячнасьці – амаль што кожная карціна мае сваю гісторыю. У 2013 годзе выстаўляў сваю калекцыю на выставе ў Галерэі Ў.

Арганізатар і ўдзельнік першых біт-фэстываляў у Менску. Ляўрэат розных гарадзкіх і нацыянальных конкурсаў студэнцкай песьні. Лідэр гурту P.L.A.N.

## Творчасьць
### Музычныя альбомы
* 2003 — «Blues у канцы тунэлю» 
* 2003 — «Вам слова, Джон Ячмень!» 
* 2004 — «Вялікае калі ласка» 
* 2006 — «Зьніч надзеі» 
* 2007 — «Шлях да каханай»
* 2008 — «У пошуках страчанага»

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Андрэй ПЛЯСАНАЎ: “Нам будзе прыемна, калі беларусы на эміграцыі сустрэнуць Каляды пад нашыя песьні.”, Беларус, №128

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Беларускія рэжысэры
Катэгорыя:Беларускія калекцыянэры
Іван Катлярэўскі

**Іван Катлярэўскі** (;  29 жніўня (9 верасьня) 1769, Палтава —  29 кастрычніка (10 лістапада) 1838, Палтава) — украінскі пісьменнік, вайсковы, грамадзкі дзеяч. 

Катлярэўскі першым у новы час стаў пісаць літаратуру на народнай украінскай мове. Ягоная паэма  (1798), якая зьяўляецца жартаўлівай травэстыяй «Энэіды» Вергілія, лічыцца першым творам новае ўкраінскае літаратуры.
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Катлярэўскі на сайце Чтиво

Катэгорыя:Украінскія літаратары
Катэгорыя:Украінскія паэты
Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы
Катэгорыя:Гісторыя Ўкраіны (1795—1918)
Джон Макгін

**Джон Макгі́н** (;  21 верасьня 1999 году) — шатляндзкі футбаліст, нападнік ангельскага клюбу «Астан Віла» і нацыянальнай зборнай Шатляндыі. Раней Макгін выступаў за шатляндзкія клюбы «Сэнт-Мірэн» і «Гібэрніян», а таксама прадстаўляў Шатляндыю на ўзроўні да 19 і да 21 гадоў.

## Кар’ера
### Клюбная
Макгін пачаў сваю кар’еру ў акадэміі клюбу «Сэнт-Мірэн». У дарослую каманду патрапіў падчас перадсэзонага збору сэзону 2012—2013 гадоў, прадстаўляючы клюб у матчах супраць ангельскіх клюбаў «Карлайл Юнайтэд» і «Акрынгтан Стэнлі». Дэбютаваў у чэмпіянаце Шатляндыі ў матчы супраць чэмпіёну «Сэлтыку», які скончыўся паразай зь лікам 5:0. Макгін у сустрэчы выйшаў з лавы запасных на 78-й хвіліне. 29 лістапада 2012 году футбаліст падпісаў новы трохгадовы кантракт, паводле якога гулец павінен заставацца ў шэрагах клюбу да лета 2015 году. У красавіку 2015 году Макгін атрымаў траўму на трэніроўцы праз што быў вымушаны прапусьціць астатнюю частку сэзону.

31 ліпеня 2015 году Макгін далучыўся да «Гібэрніяну» паводле чатырохгадовай угоды. Макгін быў часткай дружыны, якая здабыла Кубак Шатляндыі 2015—2016 гадоў, што сталася першай перамогай клюбу ў спаборніцтвах за 114 гадоў. У наступным сэзоне Макгін дапамог клюбу здабыць квіток дзеля вяртаньня ў Прэм’ер-лігу. У жніўні 2017 году клюб адхіліў шэраг прапановаў аб набыцьці футбаліста, а ўжо згодна з вынікамі сэзону 2017—2018 гадоў Макгін увайшоў у лік чатырох намінантаў на прэмію гульца году. На працягу ліпеня 2018 году «Сэлтык» зрабіў тры прапановы эдынгбурскаму клюбу наконт Макгіну, але «Гібэрніян» адхіліў іх усе. У гэты пэрыяд Макгін працягваў рэгулярна гуляць за «Гібз» і нават забіў пераможны гол у кваліфікацыі Лігі Эўропы ў браму «Астэраса». На пачатку жніўня Макгін далучыўся да табару ангельскага клюбу «Астан Вілы».

Гулец дэбютаваў за «Вілу» ў пераможным матчы зь лікам 3:2 супраць «Ўігана Атлетыка» 11 жніўня, падчас якога аддаў галявую перадачу, але і забіў год ва ўласную браму. Макгін пацэліў першы мяч у браму «Шэфілд Ўэнздэй» 22 верасьня, улучыўшы з адлегласьці ў 25 ярдаў. Аднак, клюб прагуляў гульню зь лікам 2:1. Не зважаючы на невялікія посьпехі клюбу, Макгін хутка стаў улюбёнцам мясцовых заўзятараў. 8 жніўня 2019 году Макгін падоўжыў кантракт з клюбам.

### Міжнародная
Макгін упершыню быў выкліканы ў склад зборнай Шатляндыі ў сакавіку 2016 году на таварыскі матч супраць зборнай Даніі. Макгін згуляў усю гульню і быў абраны гульцом матчу, у якім шатляндцы выгулялі сваіх супернікаў зь лікам 1:0.

## Дасягненьні
**«Сэнт-Мірэн»**:
* Уладальнік Кубка шатляндзкай лігі: 2013

**«Гібэрніян»**:
* Уладальнік Кубка Шатляндыі: 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Шатляндзкія футбалісты
Чаглар Сёюнджу

**Чагла́р Сёюнджу́** (;  23 траўня 1996 году) — турэцкі футбаліст, абаронца клюбу «Фэнэрбахчэ» і нацыянальнай зборнай Турэччыны.

## Кар’ера
Сёюнджу пачаў сваю прафэсійную кар’еру ў клюбе «Алтынарду» Першай лігі турэцкага футболу. На працягу сэзону 2015—2016 гадоў, дзякуючы добрым выступам, журналісты прагназавалі пераход абаронцы ў «Бэшыкташ», «Галатасарай» або «Сэвільлю», але 20-гадовы футбаліст абраў Бундэсьлігу, бо палічыў, што гэта будзе найлепшым выбарам дзеля ягонай кар’еры і ўдасканаленьня гульні.

24 траўня 2016 году ў летняе трансфэрнае вакно Сёюнджу далучыўся да табару нямецкага «Фрайбургу», які здолеў здабыць квіток у найвышэшы нямецкі дывізіён. Прыкметна, што гулец стаў першым турэцкім футбалістам, які перайшоў у Бундэсьлігу непасрэдна зь Першай лігі Турэччыны, другога паводле ўзроўню дывізіёну футбольнай сыстэмы краіны. Дэбют турка прыпаў на першы тур чэмпіянату ў гасьцявым матчы супраць бэрлінскай «Гэрты», які скончыўся паразай клюбу зь лікам 2:1. Адразу ж абаронца зарэкамэндаваў сябе і патрапіў у сфэру цікавасьці «Ліля», «Ромы» і «Вільярэалу», аднак застаўся ў клюбе.

9 жніўня 2018 году Сёюнджу далучыўся да табуру ангельскага клюбу «Лэстэр Сіці», склаўшы пяцігадовую дамову. Плата за трансфэр склала 18 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў, з магчымасьцю павелічэньня сумы да 20 мільёнаў фунтаў. Дэбют турэцкага абаронцы адбыўся 27 кастрычніка 2018 году ў матчы Прэм’ер-лігі, дзе «Лэстэр Сіці» згуляў унічыю з клюбам «Ўэст Гэм Юнайтэд» зь лікам 1:1. Паводле вынікаў сэзону 2019—2020 гадоў Сёюнджу быў улучаны ў сымбалічную зборную Прэм’ер-лігі.

## Дасягненьні
**«Лэстэр Сіці»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2021
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2021

**«Фэнэрбахчэ»**:
* Уладальнік Супэркубка Турэччыны: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Турэцкія футбалісты
Tesla Model S

**Tesla Model S** — гэта электрычны паўнапамерны чатырохдзверны аўтамабіль, які вырабляецца амерыканскім аўтавытворцам Tesla з 2012 года (пасля-Horse Drawn Golden Coupé, 1917–1922 Ford Model T Centerdoor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back, 1923 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back, 1924–1925 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back, 1926-1927 Ford Model T Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back, Ford Model A Standard Fordor Sedan with Taylor Made Auto Trunk attached on the back (1928-1929), 1930-1931 Ford Model A Standard Fordor Sedan by Briggs with Taylor Made Auto Trunk attached on the back, ГАЗ-6 Фордор Седан with Taylor Made Auto Trunk attached on the back, 1938-1940 ГАЗ-M1 4-Door Sedan, ГАЗ-11-73 4-Door Sedan, 1950–1957 ЗіМ-12 4-door limousine, 1958–1960 ГАЗ-12 4-door limousine, ГАЗ-13 «Чайка» 4-door limousine, ГАЗ-14 «Чайка» 4-door limousine, ГАЗ-3105, 1998–2002 ГАЗ-3111, 2004 ГАЗ-3111, і Volga Siber). Model S, другі па ліку і самая доўгая мадэль гэтага аўтавытворцы, апісваецца як адзін з самых уплывовых электрамабіляў у галіне. Сярод шматлікіх узнагарод, якія ён атрымаў, — прэмія Motor Trend Car of the Year у 2013 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

Model S
Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 2012 годзе
Катэгорыя:Электрамабілі
Дубіна Юрздыцкая

**Дубіна́ Юрзды́цкая** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году ўваходзіла ў склад ліквідаванага Узбалацкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2019 — 194 чалавекі

## Славутасьці
* Царква Сьвятога Георгія

## Крыніцы

Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Царква Сьвятога Георгія (Дубіна Юрздыцкая)

**Царква́ сьвято́га Гео́ргія**, **Сьвята-Георгіеўская царква** — праваслаўны храм у в. Дубіна Юрздыцкая Валожынскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
Пабудавана ў 1868 годзе з бутавага каменю. Дзейнічае з 1990 году.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры сынадальнага накірунку рэтраспэктыўна-расейскага стылю. Сымэтрычна-восевая аб’ёмна-прасторавая кампазыцыя храму чатырохчасткавая: шатровая трох’ярусная (васьмярык на 2 чацьверыках) вежа-званіца, прастакутная ў пляне трапезная, малітоўная заля, акруглая апсіда.

Асноўны аб’ём быў завершаны чатырохсхільным пакатым дахам з цыбулепадобным купалам на барабане ў цэнтры (цяпер заменены на двухсхільны). Шатровае завяршэньне званіцы не захавалася. Галоўны і бакавыя ўваходы падкрэсьлены прамавугольнымі парталамі. На фоне бутавай муроўкі сьцен вылучаюцца атынкаваныя элемэнты архітэктурнага дэкору — ліштвы здвоеных лучковых аконных праёмаў, вуглавыя лапаткі, карнізы нескладанага профілю, аркатура.

## Інтэр’ер
Унутры памяшканьні перакрыты плоскай стольлю.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дубіна Юрздыцкая
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Валожынскага раёну
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Маладэчанскай япархіі
Дубіна Баярская

**Дубіна́ Бая́рская** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавету.

Зь 20 лістападу 1973 году да 28 траўня 2013 году была цэнтрам ліквідаванага Узбалацкага сельсавету.

## Геаграфія
Знаходзіцца за 10 км у напрамку на поўнач ад гораду Валожын, за 80 км ад Менску.

## Насельніцтва
* 1997 — 277 жыхароў, 112 двароў
* 2019 — 147 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
*  — С. 242.

Катэгорыя:Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Ptilocercus lowii

***Ptilocercus lowii*** — адзіны від у сваім сямействе. Гэтыя жывёлы насяляюць паўвостраў Малака, астравы Суматра, поўнач Барнэа і бліжэйшыя невялікія астравы (Брунэй, Інданэзія, Малайзія, Тайлянд). Яны жывуць у лясах, плянтацыях, і дамах побач з узьлескамі на вышынях ад узроўню мора да 1200 метраў.

Даўжыня ад носа да хваста складае 100–140 мм, даўжыня хваста 130–190 мм, маса 25–60 грамаў. Галава ўмерана выцягнутая; вочы вялікія; вібрысы доўгія. Валасяны полаг мяккі, як правіла, шэра-карычневы вышэй і жаўтлява-шэры ніжэй. Хвост цёмны і голы, за выключэньнем кончыка, які мае доўгія белыя валасы, размешчаныя прыблізна ў адной плашчыні.

Прадстаўнікі сямейства вядуць драўняны і начны вобраз жыцьця. Зафіксавана гнездаваньне на буйных галінах і ствалах дрэў на 12–20 метраў над зямлёй. Гнязда высланыя высахлым лісьцем, галінкамі, валокнамі мяккай драўніны і маюць дыямэтар каля 8 см і даўжыню 46 см. Гэта ўсяедныя жывёлы; ужываюць вусякоў, дробных хрыбетных, садавіну.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сямействы сысуноў
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Котбус (апэрацыя)

**«Котбус»** () — кодавая назва  нямецкай карнай апэрацыі падчас Нямецка-савецкай вайны. Праводзілася супраць партызан і мясцовага насельніцтва ў Бягомельскім, Лепельскім, Плешчаніцкім, Халопеніцкім раёнах 20 траўня — 21 чэрвеня 1943 году спэцыяльнымі карнымі часткамі СС, жандармэрыяй, ахоўнымі войскамі, паліцыяй пры падтрымцы рэгулярных войскаў з танкамі, артылерыяй, авіяцыяй — усяго больш за 80 тыс. чалавек. 

## Хада апэрацыі
У раёне Домжарыцкіх і Паліцкіх балот карнікі абкружылі партызанскія брыгады «Жалязьняк», «Дзядзькі Колі», імя Кірава, але ў ноч на 19 чэрвеня партызаны выйшлі з блакады. За час апэрацыі карнікі спалілі дзясяткі вёсак, у тым ліку Будзяніцкая Рудня (загубілі 103 чалавекі), Жамойск (27 чалавек), Іканы і Гарэлы Луг (576 чалавек), Асовы (178 чалавек), Сасновая (96 чал.) Бягомельскага раёну, Кветча (60 чалавека), Крайцы (21 чалавека) Лепельскага раёну і іншыя: у гарадзкім пасёлку Бягомель забілі  300 чалавек, загубілі каля 10 тыс. мясцовых жыхароў, вывезьлі ў Нямеччыну 6053 чал., захапілі 6500 галоў жывёлы, сельгаспрадукты. Не дасягнуўшы галоўнай мэты — зьнішчэньня партызанаў, нацысцкае камандаваньне спыніла апэрацыю.

## Літаратура

* 

Катэгорыя:Антыпартызанскія апэрацыі Другой сусьветнай вайны
Катэгорыя:1943 год у Беларусі
Катэгорыя:Травень 1943 году
Катэгорыя:Чэрвень 1943 году
Катэгорыя:Бітвы 1943 году
Катэгорыя:Бітвы Нямецка-савецкай вайны ў Беларусі
Настрадамус

**Мішэ́ль дэ Нотрда́м** (, 14 або 21 сьнежня 1503, Сэн-Рэмі-дэ-Праванс, Праванс, Каралеўства Францыі — 1 або 2 ліпеня 1566, Салён-дэ-Праванс, Праванс, Каралеўства Францыі), больш вядомы пад лацінізаваным імем **Настрада́мус** () — францускі астроляг, лекар і прадказальнік, аўтар кнігі *[[Прароцтвы Мішэля Настрадамуса|Прароцтваў]]* — збору 942 вершаваных катрэнаў з прадказаньнямі будучых падзеяў.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і жыдоў, якія навярнуліся ў хрысьціянства ў 1459 або 1460 року; бацька ўзяў пры хрышчэньні імя П’ер і прозьвішча «Нотрдам» (Дзева Марыя). У сям’і было прынамсі 9 дзяцей.

У 14-гадовым веку Настрадамус паступіў у Авіньёнскі ўнівэрсытэт, але праз год быў вымушаны скончыць навучаньне праз эпідэмію чумы. Восем гадоў ён самастойна займаўся вывучэньнем лекавых зёлак. У 1529 року, папрацаваўшы некалькі гадоў аптэкарам, паступіў ва ўнівэрсытэт Манпэлье на лекара. Але калі стала вядома, што Мішэль працаваў аптэкарам, што было забаронена ўнівэрсытэцкім статутам, яго выключылі.

У 1531 року вядучы рэнэсансны навуковец Юліюс Цэзар Скалігер запрасіў Настрадамуса ў Ажан, дзе той ажаніўся і меў двух дзяцей. У 1534 року ягоная жонка і дзеці памерлі ад чумы. Пасьля гэтага Настрадамус вандраваў па Францыі і, магчыма, па Італіі.

Па вяртаньні на радзіму ў 1545 року дапамагаў вядомаму лекару Люі Сару ў барацьбе з эпідэміяй чумы ў Марсэлі, а пасьля самастойна замагаўся з чумой у Салён-дэ-Правансе і Экс-ан-Правансе. У 1547 асеў у Салён-дэ-Правансе, дзе ажаніўся з удавой на ймя Ганна Пансард, зь якой меў трох дачок і трох сыноў.

Яшчэ раз пабываўшы ў Італіі, Настрадамус ад мэдыцыны пачаў хіліцца ў бок акультызму. У 1550 року ўпершыню пад лацінскім імем Настрадамус выдаў альманах. Ягоны посьпех натхніў Мішэля на далейшую творчасьць, і ён пачаў складаць кнігу францускіх катрэнаў зь недатаванымі прадказаньнямі. «Прароцтвы» () выйшлі ў 1555 року і займелі сваіх прыхільнікаў сярод эліты. Кацярына Мэдычы, жонка караля Францыі Генрыха II, запрасіла яго ў Парыж пасьля прачытаньня ягоных альманахаў, каб патлумачыць прароцтвы, датычныя каралеўскай сям’і, і скласьці гараскопы для дзяцей. Пазьней Кацярына прызначыла Настрадамуса дарадцам і ляйб-мэдыкам свайго сына, маладога караля Карла IX.

Да 1566 року падагра, якая мучыла Настрадамуса шмат гадоў, перайшла ў набраканьне. У канцы чэрвеня ён склаў запавет і неўзабаве сканаў. Пахаваны ў мясцовай францішканскай капліцы ў Салёне, магіла захавалася да нашых дзён.

## Крыніцы

Катэгорыя:Францускія астролягі
Катэгорыя:Францускія мэдыкі
Катэгорыя:Францускія літаратары
Катэгорыя:Памерлі ад набраканьняў
Катэгорыя:Варажба
Катэгорыя:Францускія альхімікі
Катэгорыя:Акультныя літаратары
Катэгорыя:Францускія жыды
Катэгорыя:Францускія рыма-каталіцкія дзеячы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сэн-Рэмі-дэ-Правансе
Катэгорыя:Памерлі ў Салён-дэ-Правансе
Катэгорыя:Прарокі
Катэгорыя:Выпускнікі ўнівэрсытэту Манпэлье
Ёакім Мэгле

**Ёакім Мэгле** (;  20 траўня 1997 году) — дацкі футбаліст, правы абаронца нямецкага клюбу «Вольфсбург» і нацыянальнай зборнай Даніі.

## Кар’ера
Футболам пачаў займацца ў родным мястэчку пакуль ня быў заўважаны скаўтамі «Ольбаргу» ў 12-гадовым узросьце. Ва ўзросьце 19 гадоў Мэгле далучыўся да табару асноўнага складу, падпісаўшы працоўнае пагадненьне з клюбам. Дэбют маладзёна прыпаў на 7 жніўня 2016 году, калі Мэгле выйшаў на замену на 89-й хвіліне ў матчы дацкага чэмпіянату супраць «Норшэляну». 11 лістапада 2016 году Мэгле падоўжыў кантракт да 2020 году, але ўжо ў красавіку 2017 году «Ольбарг» пацьвердзіў, што яны вядуць перамовы з замежным клубам наконт Мэгле.

9 траўня 2017 году «Ольбарг» пацьвердзіў, што гулец пераходзіць да табару бэльгійскага клюбу «Генк». Бэльгійцы разглядалі данца ў якасьці замены Тымаці Кастаню, які перайшаў у «Аталянту». Мэгле дэбютаваў за «Генк» 29 ліпеня 2017 году ў першым матчы сэзону супраць «Ваасьлянд-Бэвэрэну». У сваім першым сэзоне ў новым клюбе абаронца ня быў гульцом старту, саступаючы месца Клінтану Маце. Аднак, у другім сэзоне, пасьля сыходу Маты ў «Бруге», Мэгле травала замацаваўся ў стартавым складзе, стаўшы адным з ключавых футбалістаў клюбу. У тым жа сэзоне «Генк» стаў чэмпіёнам краіны.

22 сьнежня 2020 году «Генк» абвесьціў, што згодна з дамовай Мэгле падпісаў пяцігадовы кантракт з «Аталянтай» за 10 млн эўра. Ягоны пераход быў афіцыйна замацаваны 4 студзеня 2021 году. Абаронца дэбютаваў у Сэрыі А ў складзе клюбу 6 студзеня ў матчы супраць «Пармы», у якім «Аталянта» трывала паразу зь лікам 3:0. 28 лютага Мэгле дапамог клюбу здабыць перамогу зь лікам 2:0 над «Сампдорыяй».

## Дасягненьні
**«Генк»**:
* Чэмпіён Бэльгіі: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Дацкія футбалісты
Аляксандар Галавін

**Алякса́ндар Сярге́евіч Галаві́н** (;  30 траўня 1996 году) — расейскі футбаліст, правы паўабаронца клюбу «Манака» і нацыянальнай зборнай Расеі. Гуляе на пазыцыі цэнтральнага паўабаронца і ўінгера.

## Кар’ера
Футболам пачаў займацца на радзіме ў Кемераўскай вобласьці. У 10-гадовым узросьце езьдзіў у Маскву на прагляд у «Спартак», але клюбу не падышоў. Пазьней зацікавіў прадстаўнікоў іншага маскавіцкага клюбу ЦСКА, у які перайшоў у кастрычніку 2012 году. У новым клюбе дэбютаваў 24 верасьня 2014 году ў матчы на Кубак Расеі супраць «Хіміка», зьявіўшы на пляцоўцы ў асноўным складзе і правёўшы амаль усю гульню. 14 сакавіка 2015 году згуляў свой першы матч у розыгрышу чэмпіянату Расеі, выйшаўшы на замену на 72-й хвіліне матчу супраць «Мардовіі». Неўзабаве Леанід Слуцкі дапусьціў яго да трэнаваньня з асноўным складам. У сэзоне 2015—2016 гадоў упершыню зьявіўся на поле ў 3-м туры чэмпіянату Расеі 1 жніўня ў матчы супраць «Анжы» (1:0), замяніўшы на 87-й хвіліне Зорана Тошыча. Дэбютаваў у Лізе чэмпіёнаў у матчы супраць чэскай «Спарты» (3:2) 5 жніўня 2015 году, выйшаўшы на замену ў канцоўцы матчу замест Алана Дзагоева. У наступным дамогся месца ў аснове армейцаў, выціснуўшы са складу Рамана Шырокава і стаўшы аднім зь лідэраў клюбу.

27 ліпеня 2018 году Галавін падпісаў пяцігадовы кантракт з «Манака», пры гэтым сума дамове не разгалошвалася. Галавін дэбютаваў за новы клюб 21 верасьня 2018 году ў розыгрышу Лігі 1 у матчы супраць «Німа», зьявіўшыся на замену на 72-й хвіліне. Свой першы гол у новым клюбе расеец забіў 2 лютага 2019 году ў хатнім матчы супраць «Тулюзы» зь лікам 2:1. 24 верасьня 2019 году Галавін забіў два мячы і зрабіў галявую перадачу у матчу супраць «Ніццы», які скончыўся перамогай манаскага клюбу зь лікам 3:1.

## Дасягненьні
**ЦСКА**:
* Чэмпіён Расеі: 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Расейскія футбалісты
Грымайлаў

**Грымайлаў** ()&nbsp;— мястэчка ў Чарткоўскім раёне Тарнопальскй вобласьці, адміністрацыйны цэнтар .

## Геаграфія
Грымайлаў разьмешчаны ў 37 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру места Чарткіў, і ў 38 км на паўднёвы ўсход ад абласнога цэнтру места Тарнопаль.

## Клімат
Грымайлаў мае ўмерана кантынэнтальны клімат. Самы халодны месяц — студзень, самы сьпякотны — ліпень. Сярэдняя колькасьць ападкаў: 718 мм штогод.

## Гісторыя
Першая згадка пра Грымайлаў адносіцца да 1590 году. У 1720 годзе Грымайлаў атрымаў Магдэбурскае права.

## Насельніцтва
Насельніцтва, станам на 2020 год, складае 1814 чалавек.

## Асобы
* Іван Пулюй (1845—1918) — украінскі фізык і электратэхнік, вынаходнік, арганізатар навукі, публіцыст, перакладчык Бібліі на ўкраінскую мову, грамадзкі дзеяч. Прафэсар і рэктар Нямецкай вышэйшай тэхнічнай школы ў Празе, Дзяржаўны дарадца па электратэхніцы Чэхіі і Маравіі. Сапраўдны чалец Навуковага таварыства імя Шаўчэнкі, ганаровы сябра Венскага электратэхнічнага таварыства. Раньні распрацоўшчык выкарыстаньня рэнтгенаўскага выпраменьваньня для мэдыцынскай візуалізацыі.

Grzymałów pałac Pinińskich.jpg
Каплиця Божої Матері на місці знищеного у 1980 р. костьолу відкрито 12 жовтня 2014 р.jpg
Гранітний памятник загиблим воїнам УПА, членам ОУН і репресованим.jpg
Символічна могила українським січовим стрільцям (1990).jpg

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Грымайлаўская грамада
* Грымайлаў «Замки і храми України»

Катэгорыя:Мястэчкі Тарнопальскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты Чарткоўскага раёну
Катэгорыя:Гістарычныя мясьціны Ўкраіны
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Паіўка

**Паіўка** () — вёска ў  Чарткоўскага раёна Тарнопальскай вобласьці Ўкраіны.

## Геаграфія
Паіўка разьмешчаная за 7 км на ўсход ад цэнтру тэрытарыяльнай грамады мястэчка Грымайлаў, ў 40 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру места Чарткоў, і за 44 км на паўночны ўсход ад абласнога цэнтру места Тарнопаль.

## Клімат
Вёска мае ўмерана кантынэнтальны клімат. Самы халодны месяц — студзень, самы сьпякотны — ліпень. Сярэдняя колькасьць ападкаў: 718 мм штогод.

## Гісторыя
Першая згадка пра Паіўку адносіцца да 1460 году. С 1939 году ўваходзід ў склад Зялёнавскага сельсавету

Ад студзеня 1940 да сакавіка 1959 году Паіўка была ў складзе Грымайлаўскага раёну, з сакавіка 1959 да траўня 1963 году вёска ў складзе Скалацкага раёну, затым да 1965 году ў складзе Падвалачыскага, з тых часоў і да 19 ліпеня 2020 году ў складзе Гусяцінскага раёна.

## Насельніцтва
Насельніцтва, станам на 2017 год, складае 382 жыхара.

## Інфраструктура
У вёсцы дзейнічае Клюб, Фэльчарска-акушэрскі пункт, Царква Сьвятых Апосталаў князя Ўладзімера і Вольгі (Праваслаўная царква Ўкраіны) і Вікнянськае лясьніцтва.

## Літаратура
* В. Уніят. Паївка // Тернопільський енциклопедичний словник : у 4 т. / редкол.: Г. Яворський та ін. — Тернопіль : Видавничо-поліграфічний комбінат «Збруч», 2008. — Т. 3 : П — Я. — 708 с. — ISBN 978-966-528-279-2. — С. 14.
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Паіўка Вярхоўная Рада Ўкраіны 
*  

Катэгорыя:Вёскі Чарткоўскага раёну
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1460-я гады
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Катэгорыя:XV стагодзьдзе ва Ўкраіне
Катэгорыя:1460
Дэзынфармацыя

**Дэзынфарма́цыя** — загадзя ілжывая інфармацыя, якая прадстаўляецца суперніку альбо дзелавому партнэру для больш эфэктыўнага вядзеньня баявых дзеяньняў, супрацоўніцтва, праверкі на выцечку інфармацыі й кірунак яе выцечкі, выяўленьне патэнцыйных кліентаў чорнага рынку.

Таксама дэзынфармацыяй (дэзынфармаваньнем) называецца сам працэс маніпуляваньня інфармацыяй, г.зн.: увядзеньне каго-небудзь у зман шляхам прадастаўленьня няпоўнай інфармацыі ці поўнай, але ўжо не патрэбнай інфармацыі, скажэньне кантэксту, скажэньне часткі інфармацыі.

Дэзынфармацыя, такім чынам, — гэта прадукт дзейнасьці чалавека, спроба стварыць ілжывае ўражаньне і, адпаведна, падштурхнуць да жаданых дзеяньняў і/ці бязьдзейнасьці.

## Установы выкрыцьця
* : Усходняя апэрацыйная група стратэгічных зносін
* : «»
* : «»
* : «», «»

## Глядзіце таксама
* Інфармацыйная вайна

Катэгорыя:Інфармацыйная вайна
Катэгорыя:Выведваньне
Катэгорыя:Прыёмы дэмагогіі
Палыкавіцкая крыніца

**Палы́кавіцкая крыні́ца** — крыніца ў Магілёўскім раёне Беларусі.

Месьціцца на паўночны ўсход ад Магілёва ў вёсцы Палыкавічы на дне парослага лесам рова. Выдатак вады складае звыш 100 кубамэтраў за содні. Вада сьцякае ў ручай, які ўпадае ў Дняпро ў 150 мэтрах ад крыніцы. Вада крыніцы багатая на гідракарбанаты і кальц, таму карысная ў гразелячэньні. Утрыманьне 0,49 міліграм/літар фтору ў вадзе дазваляе выкарыстоўваць яе ў лячэньні карыесу і флюарозу. Таксама багацьце мэталамі (сярод іх срэбра) дазваляе лячыць вадой малакроўе. На крыніцы абсталявалі купальню пры капліцы. На Вадохрышча 19 студзеня Палыкавіцкая крыніца ёсьць асноўным месцам выправы праваслаўных хрысьціянаў Магілёва. Празь лекавыя ўласьцівасьці ваду называюць «жывой», а саму крыніцу — Сьвятой і Пятніцкай у гонар сьвятой Параскевы Пятніцы.

## Гісторыя

У 1552 годзе крыніца ўпершыню згадваецца ў вёсцы Палыкавічы, што належала магілёўскаму старосту Станіславу Кезгайлу. У 1804 годзе расейскі акадэмік Васіль Севяргін апісаў Палыкавіцкую крыніцу ў «Запісках падарожжа па заходніх правінцыях Расейскай дзяржавы», як «мінэральны ключ, зь вялікім утрыманьнем у яго вадзе вуглекісьлі. Каля ключа пабудаваная капліца. Разьмешчаны гэты ключ за адну вярсту па дарозе ад доўгага ўзгорку ў выглядзе амфітэатру». З 1827 году ў капліцы пры крыніцы сталі ладзіць архірэйскае набажэнства кожную 10-ю пятніцу пасьля Вялікадня. У ХІХ стагодзьдзі ўласьнік Палыкавіцкага маёнтку генэрал Рымскі-Корсакаў спусьціў у крыніцу абкладзены цынкам зруб. Ваду па трубах накіравалі ў басэйн на 100 вядзёр. У 1866 годзе ў Палыкавіцкую царквуперанесьлі часткі мошчаў сьвятой Параскевы Пятніцы. На 8-ю, 9-ю і 10-ю пятніцы пасьля Вялікадня на Палыкавіцкай крыніцы сталі ладзіць шматтысячны хросны ход з Магілёва. Сьвятары пабудавалі капатажнае збудаваньне і заключылі крыніцу ў трубу. Падчас Першай сусьветнай вайны Палыкавіцкую крыніцу наведваў расейскі імпэратар Мікалай II. 28 красавіка 1983 году Дзяржаўны камітэт аховы прыроды Беларускай ССР зацьвердзіў Рашэньне № 8/2 аб абвяшчэньні Палыкавіцкай крыніцы помнікам прыроды Беларусі. 31 ліпеня 2006 году Палыкавіцкая крыніца стала помнікам прыроды рэспубліканскай значнасьці.

У 2012 году каля крыніцы пабудавалі царкву Сьвятой Тройцы на месцы царквы Сьвятой Параскевы Пятніцы, якая згарэла ў 1970 годзе.


Pałykavičy, Kaplica. Палыкавічы, Капліца (1900).jpg|1900 г.
Pałykavičy, Trajeckaja. Палыкавічы, Траецкая (1915).jpg|1915 г.
Pałykavičy, Kaplica. Палыкавічы, Капліца (1918).jpg|1918 г.
Pałykavičy, Trajeckaja. Палыкавічы, Траецкая (1918).jpg|1918 г.


## Крыніцы

Катэгорыя:Крыніцы (гідралёгія)
Катэгорыя:Палыкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Помнікі прыроды рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП III
Катэгорыя:Славутасьці Магілёўскай вобласьці
Катэгорыя:Магілёўскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1983 годзе
Усходняя апэрацыйная група стратэгічных зносін

**Усхо́дняя апэрацы́йная гру́па стратэгі́чных зно́сін** — падразьдзяленьне аддзелу стратэгічных зносін і аналізу зьвестак Эўрапейскай службы вонкавай дзейнасьці, створанае ў красавіку 2015 году.

Заснаванае на падставе прынятага на сустрэчы Эўрапейскага зьвязу 19–20 сакавіка 2015 году рашэньня пра неабходнасьць «супрацьстаяць дэзынфармацыйным кампаніям з боку Расеі, якія працягваюцца».

УАГСЗ прызначана для падтрымкі дэлегацыяў Эўрапейскага зьвязу у Азэрбайджане, Армэніі, Беларусі, Грузіі, Малдове, Украіне й Расеі. Асноўным прадуктам УАГСЗ зьяўляецца вэб-сайт, які публікуе інфармацыю пра ўсе выяўленыя прыклады дэзынфармацыйных нападаў з боку Расеі.

## Гл. таксама
* 
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Агляд дэзынфармацыі
** База зьвестак дэзынфармацыі

Катэгорыя:Інстытуцыі Эўрапейскага Зьвязу
Катэгорыя:Замежная палітыка Эўрапейскага Зьвязу
Катэгорыя:Сувязі з грамадзскасьцю
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2015 годзе
Катэгорыя:2015 год у Эўропе
Адміністрацыя Кастрычніцкага раёну (Горадня)

**Адміністрацыя Кастрычніцкага раёну места Горадні** — управа Кастрычніцкага раёну, створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Горадня на аснове выканаўчага камітэта Кастрычніцкага раёна места Горадня.

## Начальнік
Начальнік управы Кастрычніцкага раёну — Алег Бялінскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Горадня)
Горадня, Кастрычніцкі
Адміністрацыя Ленінскага раёну (Горадня)

**Адміністрацыя Ленінскага раёну места Горадня** — управа Ленінскага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Горадня на аснове выканаўчага камітэта Ленінскага раёна места Горадня.

## Начальнік
Начальнік управы Ленінскага раёну — Ігар Міхайлавіч Бабыр.

## Крыніцы
Соф’я Сапега

**Соф’я Андрэеўна Сапега** ( 10 лютага 1998, Уладзівасток, Расея) — грамадзянка Расеі, якая стала палітычнай зьняволенай па затрыманьні супрацоўнікамі ГУБАЗіКу падчас захопу самалёту Boeing 737 у Менску 23 траўня 2021 году разам з Раманам Пратасевічам.

Сапезе высоўвалі некалькі абвінавачаньняў, у тым ліку ў арганізацыі масавых хваляваньняў.

## Жыцьцяпіс
Яе бацькі — Андрэй Сапега і Ганна Дудзіч, сястра — сьпявачка Ева Стар. Ва ўзросьце васьмі гадоў Соф’я пераехала разам з маці ў Беларусь, у горад Пінск, але засталася грамадзянкай Расеі. У 2015 годзе яна скончыла школу ў Менску і паступіла ў Эўрапейскі гуманітарны ўнівэрсытэт у Вільні, дзе вучылася па спэцыяльнасьці «Эўрапейскае права і права Эўрапейскага зьвязу», пазьней праходзіла практыку на тэлеканале «Белсат». Напрыканцы 2020 году  пачатку сустракацца зь беларускім журналістам і палітычным актывістам Раманам Пратасевічам, заснавальнікам тэлеграм-каналу NEXTA, які быў прызнаны ў Беларусі экстрэмісцкім.

## Інцыдэнт
Соф’я Сапега ляцела 23 траўня 2021 году разам са сваім хлопцам Раманам Пратасевічам з адпачынку дадому. Самалёт Ryanair, які рухаўся маршрутам Атэны — Вільня, нечакана пасадзілі ў Менску, абаіх маладых людзей затрымалі. Сапегу вінавацяць у дзеяньнях, якія яна нібыта зрабіла ў жніўні-верасьні 2020 году. Яна затрыманая на 2 месяцы.

26 траўня 2021 году сумеснаю заяваю васьмі арганізацыяў, у тым ліку «Вясны», Беларускага Хэльсынскага камітэту, прызнана палітычнаю зьняволенаю.

Беларусь не аддасьць Сапегу Расеі, судзіць яе будуць у Беларусі, заявіў Аляксандар Лукашэнка. Расейскі консул наведаў яе толькі аднойчы.

2 чэрвеня 2021 году шэфства над палітычнай зьняволенаю ўзяла Гэлен Б’ёрклюнд, дэпутатка Рыксдагу.

14 чэрвеня 2021 году суд Партызанскага раёну Менску ў закрытым рэжыме адхіліў скаргу Сапегі на яе затрыманьне. 16 чэрвеня бацька Софʼі Сапегі зьвярнуўся да Аляксандра Лукашэнкі з просьбай аб літасьці да ягонай дачкі і папрасіў губэрнатара Прыморскага краю Расеі, куды зьбіраўся зь візытам Лукашэнка, арганізаваць сустрэчу зь ім. «Магчыма, мне ўдасца пераканаць яго памілаваць маю дачку», — сказаў Андрэй Сапега. «Не ламайце ёй лёс. Яна проста маленькая дзяўчынка, якая толькі пачынае жыць», — заклікаў ён. 

6 чэрвеня 2023 году А. Лукашэнка падпісаў Указ аб памілаваньні Софʼі Сапегі. 7 чэрвеня яе перадалі з папраўчай калёніі ў Гомлі дэлегацыі Прыморскага краю Расеі, якую ўзначальваў губэрнатар Алег Кажамяка, што зьвярнуўся да А. Лукашэнкі наконт памілаваньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка Соф’і Сапегі на сайце Праваабарончага цэнтру «Вясна»

Катэгорыя:Нарадзіліся ва Ўладзівастоку
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Адміністрацыя Ленінскага раёну (Берасьце)

**Адміністрацыя Ленінскага раёну места Берасьце** — управа Ленінскага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Берасьце на аснове выканаўчага камітэта Ленінскага раёну места Берасьце.

## Кіраўнікі Адміністрацыі
* Валянцін Станіслававіч Мілашэўскі,
* Аляксандар Уласавец (з 6 сьнежня 2021).

## Крыніцы

Катэгорыя:Берасьце
Катэгорыя:Ленінскі раён (Берасьце)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Адміністрацыя Маскоўскага раёну (Берасьце)

**Адміністрацыя Маскоўскага раёну места Берасьце** — управа Маскоўскага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Берасьце на аснове выканаўчага камітэта Маскоўскага раёну места Берасьце.

## Начальнік
Начальнік управы Ленінскага раёну — Андрэй Андрэевіч Філановіч.

## Крыніцы

Катэгорыя:Берасьце
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Берасьце)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Адміністрацыя Кастрычніцкага раёну (Віцебск)

**Адміністрацыя Кастрычніцкага раёну места Віцебск** — управа Кастрычніцкага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Віцебск на аснове выканаўчага камітэта Кастрычніцкага раёну места Віцебск.

## Начальнік
Начальнік управы Кастрычніцкага раёну — Юры Анатольевіч Панфілаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Віцебск)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Адміністрацыя Чыгуначнага раёну (Віцебск)

**Адміністрацыя Чыгуначнага раёну места Віцебск** — управа Чыгуначнага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Віцебск на аснове выканаўчага камітэта Чыгуначнага раёну места Віцебск.

## Начальнік
Начальнік управы Чыгуначнага раёну — Аляксей Міхайлавіч Героеў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Адміністрацыя Чыгуначнага раёну места Віцебск
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Віцебскай вобласьці
Адміністрацыя Першамайскага раёну (Віцебск)

**Адміністрацыя Першатравенскага раёну места Віцебск** — управа Першамайскага раёну, створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Віцебск на аснове выканаўчага камітэту Першатравенскага раёну места Віцебск.

## Начальнік
Начальнік управы Першатравенсага раёну зьдзяйсьняе кіраўніцтва ўправаю.

## Крыніцы

Катэгорыя:Першамайскі раён (Віцебск)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Адміністрацыя Чыгуначнага раёну (Гомель)

**Адміністрацыя Чыгуначнага раёну места Гомель** — управа Чыгуначнага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Гомель на аснове выканаўчага камітэта Чыгуначнага раёну места Гомель.

## Начальнік
Начальнік управы Чыгуначнага раёну — Аляксандар Іванавіч Сівакоў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Чыгуначны раён (Гомель)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Адміністрацыя Савецкага раёну (Гомель)

**Адміністрацыя Савецкага раёну места Гомель** — управа Савецкага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Гомель на аснове выканаўчага камітэта Савецкага раёну места Гомель.

## Начальнік
Начальнік управы Савецкага раёну — Сяргей Анатольевіч Радзюк.

## Крыніцы

Катэгорыя:Савецкі раён (Гомель)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Адміністрацыя Цэнтральнага раёну (Гомель)

**Адміністрацыя Цэнтральнага раёну места Гомель** — управа Цэнтральнага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Гомель на аснове выканаўчага камітэта Цэнтральнага раёну места Гомель.

## Начальнік
Начальнік управы Цэнтральнага раёну — Дзьмітры Валянцінавіч Лебедзь.

## Крынціы

Катэгорыя:Цэнтральны раён (Гомель)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Адміністрацыя Навабеліцкага раёну (Гомель)

**Адміністрацыя Навабеліцкага раёну места Гомель** — управа Навабеліцкага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Гомель на аснове выканаўчага камітэта Навабеліцкага раёну места Гомель.

## Начальнік
Начальнік управы Навабеліцкага раёну — Сяргей Адамавіч Казачок.

## Крынціы

Катэгорыя:Навабеліцкі раён (Гомель)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Адміністрацыя Кастрычніцкага раёну (Магілёў)

**Адміністрацыя Кастрычніцкага раёну места Магілеў** — управа Кастрычніцкага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Магілеў на аснове выканаўчага камітэта Кастрычніцкага раёну места Магілеў.

## Начальнік
Начальнік управы Кастрычніцкага раёну — Пётр Аляксандравіч Салаўёў.

## Крынціы

Катэгорыя:Кастрычніцкі раён (Магілёў)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Адміністрацыя Ленінскага раёну (Магілёў)

**Адміністрацыя Ленінскага раёну места Магілеў** — управа Ленінскага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Магілеў на аснове выканаўчага камітэта Ленінскага раёну места Магілеў.

## Начальнік
Начальнік управы Ленінскага раёну — Аляксей Сяргеевіч Багайчук.

## Крыніцы

Катэгорыя:Магілёў
Катэгорыя:Ленінскі раён (Магілёў)
Катэгорыя:Адміністрацыі гарадзкіх раёнаў Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Адміністрацыя Ленінскага раёну (Бабруйск)

**Адміністрацыя Ленінскага раёну места Бабруйск** — управа Ленінскага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Бабруйск на аснове выканаўчага камітэта Ленінскага раёну места Бабруйск.

## Старшыні Адміністрацыі
* Аляксандар Мікалаевіч Лісоўскі.
* Андрэй Дубінчык (з 6 сьнежня 2021).

## Крынціы

Катэгорыя:Адміністрацыя Ленінскага раёну Бабруйску
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Магілёўскай вобласьці
Адміністрацыя Першамайскага раёну (Бабруйск)

**Адміністрацыя Першатравенскага раёну места Бабруйск** — управа Першамайскага раёну створаная ў 1990-ыя гады ў горадзе Бабруйск на аснове выканаўчага камітэта Першатравенскага раёну места Бабруйск.

## Начальнік
Начальнік управы Ленінскага раёну — Віталь Эдуардавіч Уласевіч.

## Крыніцы

Катэгорыя:Адміністрацыя Першамайскага раёну Бабруйску
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Магілёўскай вобласьці
Сонечная электрастанцыя

**Со́нечная электраста́нцыя** (СЭС) — устаноўка пераўтварэньня сонечнай радыяцыі ў цеплыню або электраэнэргію.

Віды: 1) тэрмадынамічная — сонечная энэргія пасьлядоўна пераўтвараецца ў цеплавую, а затым у электрычную (магутнасьцю звыш 30 мэгават па цыкле: геліяканцэнтратар, паравы кацёл, турбіна і генэратар); 2) фотаэлектрычная — сонечная батарэя пераўтварае сонечную энэргію ў электрычную (магутнасьць звыш 10 мэгават). Выкарыстоўваецца для апрасьненьня вады і электразабесьпячэньня, у тым ліку касьмічных апаратаў.

## Беларусь
На 1 траўня 2021 году ў Беларусі дзейнічала 70 сонечных электрастанцыяў агульнай магутнасьцю 160 мэгават. Найбольшай зь іх была фотаэлектрычная станцыя ў Рэчыцкім раёне (Гомельская вобласьць) магутнасьцю 55,2 мэгаваты. За 2020 год іх агульны аб’ём выпрацоўкі склаў 175, млн кіляват-гадзіна. 13 сьнежня 2021 году ў Мазырскім раёне запусьцілі прыватную сонечную электрастанцыю магутнасьцю 2,5 мэгаваты і плошчай 5,5 гектары. На яе будоўлю пазычыў «Белінвэстбанк». У лютым 2022 году каля вёсцы Рэчыца Чэрыкаўскага раёну (Магілёўская вобласьць) запрацавала сонечная электрастанцыя плошчай 220 га і магутнасьцю 109 мэгават, што зрабіла яе найбольш магутнай у Беларусі. Яна складалася з Паўночнага і Паўднёвага паркаў ды мела разьліковы гадавы аб’ём выпрацоўкі электраэнэргіі 156 960 МВт/гадзіна.

## Крыніцы

Катэгорыя:Электрастанцыі ўзнаўляльнай энэргіі
Катэгорыя:Сонечная энэргія
Катэгорыя:Электраэнэргетычная інфраструктура
Першамайскі раён (Бабруйск)

**Першатравенскі раён места Бабруйск** або **Першамайскі раён места Бабруйск** &mdash; гарадзкі раён у месьце Бабруйск. Земскі аддзел дзяржавы Беларусь. Заснаваны ў другое палове 20 ст.

## Улада
Галоўная ўправа ў раёне &mdash; адміністрацыя раёна.

## Крыніцы

Катэгорыя:Першамайскі раён Бабруйску
Берасьцейская абласная філярмонія

**Берасьцейская абласная філярмонія** — філярмонія, створаная ў 1986 годзе ў горадзе Берасьце на аснове гастрольна-канцэртнага аддзяленьня Беларускае дзяржаўнае філярмоніі.

У складзе філярмоніі існуе:
* камэрны аркестар, які створаны ў 1991 г. (мастацкі кіраўнік і галоўны дырыгент Аляксандар Мартыненка)
* камэрна-інструмэнтальны ансамбль «Эвэргрын»
* вакальны ансамбль «Крэсіва»
* канцэртна-лекцыйная група.

Да 1995 году існаваў дзіцячы музычны тэатар «Трам» (мастацкі кіраўнік Уладзімер Яшчук).

Сярод салістаў былі заслужаны артыст Расеі Барыс Пяцюк, заслужаны артыст Украіны Фёдар Богдан, баяніст, ляўрэат міжнародных конкурсаў А. Пылік і іншыя.

Філярмонія праводзіць штогадовыя рэгіянальныя фэстывалі:
* «Музычнае Палесьсе» (з 1995 г.)
* «Майстры мастацтваў — працаўнікам сяла» (з 2000 г.)
* цыкл канцэртаў для дзяцей «Музыканты — дзецям» (з 2000 г.).

Філярмоніі перадалі будынак былога гарнізоннага Дома ахвіцэраў на вул. Арджанікідзэ, дзе будзе зроблена камэрная канцэртная заля.

## Дырэктар
Дырэктарам філярмоніі быў А. А. Мартыненка, Зоя Іванаўна Шусьцікава. Дзейны дырэктар філярмоніі Андрэй Сяргеевіч Гарбацэвіч

## Глядзіце такасама
* Віцебская абласная філярмонія
* Гомельская абласная філярмонія
* Гарадзенская абласная філярмонія
* Магілеўская абласная філярмонія

## Крыніцы

## Літаратура
* Брэсцкая абласная філармонія // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. Мінск, 1996. Т. 3. С. 289.

Катэгорыя:Філярмоніі Беларусі
Катэгорыя:Культура Берасьця
Катэгорыя:Вуліца Арджанікідзэ (Берасьце)
Прафэсійнае згуртаваньне беларусаў Брытаніі

**Прафэсійнае згуртаваньне беларусаў Вялікабрытаніі (PUBB)** – гэта клюб беларускіх прафэсійных спэцыялістаў, які базіруецца ў Лёндане.

PUBB быў створаны ў кастрычніку 2009 года з падвойнай мэтай:

* садзейнічаньне асабістым, сацыяльным і дзелавым сувязям паміж беларускімі спэцыялістамі, якія працуюць у Вялікабрытаніі, і іх сувязям з Беларусьсю; і
* стварэньне асяроддзя, якое спрыяе карыстаньню беларускай мовай беларускімі спэцыялістамі ў Вялікабрытаніі.

Сярод сяброў клюбу – банкіры, мэнэджэры актываў, бугальтары, юрысты, спэцыялісты ў сыравінай галіне, страхаваньні, ІТ і сувязях з грамадзкасьцю (PR), навукоўцы, архітэктары і іншыя.

У клюбе праводзяцца рэгулярныя сустрэчы і мерапрыемствы, у тым ліку прэзэнтацыі запрошаных прамоўцаў з Вялікабрытаніі, Беларусі і іншых краін на прафэсійныя і зьвязаныя з Беларусьсю тэмы.

Клюб падтрымлівае Беларускую дэмакратычную апазыцыю і Пратэсты ў Беларусі (2020–2021). У 2022 годзе КДБ абвясьціў PUBB экстрэмісцкім фармаваньнем.

## Гл.таксама

* Ангельска-беларускае таварыства
* Беларуская бібліятэка і музэй імя Францішка Скарыны
* Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі

## Спасылкі

Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Арганізацыі беларускай дыяспары
Касьцёл Ушэсьця Дзевы Марыі (Прыдруйск)

**Касьцёл Ушэсьця Дзевы Марыі** () — рыма-каталіцкі касьцёл Рэзэкнэнска-Аглоньскай дыяцэзіі Рыскай мэтраполіі. Знаходзіцца ў сядзібе Прыдруйскай воласьці Краслаўскага краю — вёсцы Прыдруйску. Помнік архітэктуры і мастацтва Латвіі нацыянальнага значэньня.

## Мінуўшчына
Будаўніцтва першага драўлянага касьцёлу Дзевы Марыі, узьведзенага ў 1632 року, зафундаваў вялікі літоўскі канцлер Леў Сапега. Пазьней ён згарэў, таму ў 1759 року адбылася кансэкрацыя мураванага барокавага касьцёлу. Звон, адліты ў 1619 року — найменшы паводле памеру. Самы вялікі звон масай 24 пуды адліты ў 1771 року; трэці адліты ў 1897.

У Першую сусьветную вайну касьцёл быў пашкоджаны, у паваенныя гады адбылася рэстаўрацыя намаганьнямі пробашча Браніслава Стэфановіча, узнагароджанага ў 1936 року ордэнам Трох зорак.

## Архітэктура
Будынак даўжынёй 34 мэтры, шырынёй 13 м і вышынёй 13,5 м (зь вежамі — 27 мэтраў). Тэрыторыя абнесеная каменнай агароджай з брамай, якая таксама зьяўляецца архітэктурным помнікам Латвіі. Па чатырох кутох саду разьмешчаныя капліцы, якія выкарыстоўваюцца ў эўхарыстычнай працэсіі.

Унутраная прастора аднанэфавая. Зьлева ад прэзьбітэрыюму разьмешчаная вялікая сакрыстыя зь літургічным начыньнем і старадаўнімі росьпісамі. Чатыры алтары ў стылі ракако. Цэнтральны драўляны алтар і два мураваныя бакавыя створаныя ў 3-й чвэрці XVIII стагодзьдзя і зьўляюцца мастацкімі помнікамі, так сама як і амбон XIX стагодзьдзя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя пра касьцёл 
* Фотагалерэя

Катэгорыя:Касьцёлы Рэзэкнэнска-Аглоньскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Прыдруйск
Варвара Кухарэнка

**Варвара Кухарэнка** (, Менск — , Менск) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2007), спэцыяліст па Балканах.

Скончыла Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці "Гісторыя" ў 1999 годзе. Магістратуру — у 2005 годзе; асьпірантуру па спэцыяльнасьці "Ўсеагульная гісторыя", 2007 годзе. Абараніла кандыдацкую дысэртацыю па гісторыі Харватыі 1920-х гадоў. Працавала ў Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце на гістарычным факультэце, катэдра гісторыі паўднёвых і заходніх славян.

Навуковыя інтарэсы: гісторыя славянскіх краінаў.

Дасьледчыца вяла па-беларуску сацыяльныя сеткі, была аўтаркай часопісу «Наша гісторыя».

Хварэла на анкалёгію.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Варвара Кухарэнка на сайце БДУ
* Кухарэнка Варвара Мікалаеўна, кандыдат гістарычных навук, Вучоныя Беларусі

Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Страйк (2020)

**Страйк 2020** — забастоўка, арганізаваная беларускімі студэнтамі 9 верасьня 2020 году, каб патрабаваць ад урада Беларусі выкананьня народнага ўльтыматуму 2020 году. У першы дзень забастоўкі ва ўсіх буйных гарадах Беларусі на вуліцы выйшла больш за 10 тысячаў студэнтаў.

## Ход падзеяў
Яшчэ да верасьня мноства студэнтаў беларускіх ВНУ адкрыта заклікалі пачаць страйк у дзень пачатку школьных заняткаў, 1 верасьня. Каля менскіх ВНУ студэнты прайшлі з бчб-сьцягамі, а таксама зьбіралі подпісы за адстаўку Аляксандара Лукашэнка. На месца дэманстрацыі прыбыла міліцыя, прымусіла студэнтаў спыніць збор подпісаў і арыштавала частку ўдзельнікаў.

2 верасьня ў сталіцы прайшла дэманстрацыя студэнтаў. Частка дэманстрантаў сабраліся каля плошчы Перамогі, пасьля чаго на плошчу прыбыў атрад АМАП і разагнаў дэманстрацыю. АМАП разагнаў натоўп мітынгуючых студэнтаў, многіх з тых, хто сабраўся, жорстка хапалі й арыштоўвалі. Некаторыя пратэстоўцы ўставалі перад міліцэйскімі на калені, каб адпусьцілі студэнтаў. Студэнты таксама спрабавалі перакрыць уваходы ў некалькі карпусоў унівэрсытэтаў, каб не даць міліцыі ўвайсьці. Пазьней МУС абвясьціла аб арышце мноства студэнтаў, аднак не паведаміла дакладную колькасьць.

Каля ўваходаў у менскія інстытуты сабраліся студэнты й гучна выкрыквалі лёзунгі. Частка студэнтаў прайшла праз цэнтар гораду да будынка Міністэрства адукацыі, выкрыквалі лёзунгі «*Лукашэнка, сыходзь»*, трымалі плякаты з заклікамі вызваліць палітвязьняў.

Міліцыя ўстанавіла загароды й запатрабавала, каб дэманстранты разышліся. Потым міліцыя арыштавала дзясяткі студэнтаў, якія не разышліся. Сьведкі сьцьвярджаюць, што супрацоўнікі міліцыі затрымлівалі студэнтаў з ужываньнем залішняе сілы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)
Катэгорыя:2020 год у Беларусі