БМП-3

**БМП-3** — савецкая і расейская баявая браніраваная гусенічная машына, прызначаная для транспартаваньня асабовага складу да пярэдняга краю, павышэньня яго мабільнасьці, узброенасьці і абароненасьці на полі бою ва ўмовах прымяненьня ядзернай зброі і сумесных дзеяньняў з танкамі ў баі.

Распрацавана курганскім Спэцыяльным канструктарскім бюро машынабудаваньня, вырабляецца на АТ «Курганмашзавод».

## Гісторыя стварэньня і вытворчасьці
Распрацоўка БМП-3 («Аб’ект 688М») была пачата ў 1977 годзе. У 1983—1986 гадах былі праведзеныя выпрабаваньні, і ў 1987 годзе яна была прынятая на ўзбраеньне Савецкай арміі. У ходзе дзяржаўных выпрабаваньняў у раёне мыса Опук два прататыпы БМП-3 павінны былі на плаву на дыстанцыі да  весьці агонь па прыбярэжных мэтах з 30-мм аўтаматычнай гарматы. Мэтай выступаў танк Т-55, у выніку прыцэл і прыборы назіраньня танка былі выведзеныя з строю, 100-мм гармата была прабіта ў 4 месцах, а на верхняй лабавой дэталі зьявіліся заломы з расколінамі. Шырокай публіцы ўпершыню была прадэманстраваная на парадзе 9 траўня  1990 году.

У канструкцыю БМП-3 было ўкаранёна 111 вынаходзтваў спэцыялістаў Спэцыяльнага канструктарскага бюро машынабудаваньня.

БМП-3 выйграла тэндэр і паступіла на ўзбраеньне арміі ААЭ у колькасьці больш за 600 машын. Гэтыя машыны былі абсталяваны цеплавізарным прыцэлам францускай вытворчасьці — такі ж прыцэл выкарыстоўваецца на асноўным баявым танку арміі ААЭ — «Леклерк-Тропік». Бронемашына таксама закуплялася шэрагам іншых краінаў. Машына паказала пасьля прабегу найвышэйшыя паказчыкі на стрэльбах, шлях у 2000 км БМП-3 прайшла ў адрозьненьне ад брытанскіх і амэрыканскіх машын.

У 1997 годзе КНР набыла ліцэнзію на вытворчасьць баявога аддзяленьня БМП-3, якім пасьля былі ўзброены кітайскія баявыя машыны пяхоты ZBD-04.

### Бранявы корпус і вежа
БМП-3 мае алюмініавы бранявы корпус і алюмінавую вежу. Алюмінавая браня абараняе ад куль стралковай зброі і аскепкаў. Паводле Маскоўскага машынабудаўнічага заводу «Знамя», лабавая браня вытрымлівае трапленьні 30-мм снарадаў з дыстанцыі 200 м.

Па выніках контртэрарыстычнай апэрацыі ў Сырыі расейскія ваенныя палічылі браню БМП-3 недастатковай і запатрабавалі яе ўзмацніць. У выніку прынятае рашэньне абсталяваць машыны дадатковымі сталёвымі бранявымі экранамі і мэталічнай рашоткай для абароны ад стрэлаў з РПГ. У 2019 годзе рыхтаваўся да падпісаньня кантракт на пастаўку камплектаў дадатковай брані.  высьветліў, што першая партыя мадэрнізаваных БМП-3М, якая паступіла ў войскі ў 2019 годзе, была пазбаўлена дадатковага бранаваньня і сыстэмаў актыўнай абароны, зрэшты Курганмашзавод паведамляе, што камплекты дадатковага браніраваньня можна ставіць і на страявыя машыны, якія ўжо знаходзяцца ў войсках. Восеньню 2023 году абʼяўлена аб рэзкім паскарэньні выпуску камплектаў дадатковай абароны, якія ўключаюць бронеэкраны і мэталічныя рашоткі, вытворчасьць якіх адносна 2022 году павялічылася ў 30 разоў. Сьцьвярджаецца, што яны мантуюцца на ўсё новыя БМП-3.

Пры ўсталяваных модулях накладной броні з улікам модуляў і дынамічнай абароны маса ўзрастае да , што не адбіваецца на надзейнасьці хадавой часткі, але памяншае яе рэсурс. Пры дэсантаваньні частковай абаронай служыць адчыняная ў вэртыкальнае становішча дах над праходам у задняй частцы рухавіка. Паліўныя бакі ў пярэдняй частцы служаць дадатковай абаронай.

### Узбраеньне і прыборы
На БМП-3 устаноўлена наступнае ўзбраеньне:
* 100-мм гарматапускавая ўстаноўка 2А70 вагой  і тэхнічнай хуткастрэльнасьцю 10 стрэлаў у хвіліну, боекамплект 40 стрэлаў (22 у аўтамаце зараджаньня ). СТКР 9К116-3, БК — 8 СТКР (3 у мэханізьме зараджаньня).
* Аўтаматычная 30-мм спараная гармата 2А72, хуткастрэльнасьць 330 стрэлаў у хвіліну, боекамплект — 300 ОФЗ і 200 БТ стрэлаў. Для дасягненьня прымальнай кучнасьці пры аўтаматыцы, заснаванай на аддачы з доўгім ходам ствала, ужытая рухомая муфта, якая злучае ствалы 2А70 і 2А72.
* Кулямёты ПКТ 7,62х54 : 2 курсавых у корпусе, кіруюцца байцамі па баках ад мэханіка-кіроўцы (або пры іх сьпяшаньні — дыстанцыйна і сынхронна мэханікам-кіроўцам) і 1 спараны з гарматамі ў вежы. Пачатковая хуткасьць кулі , боекамплект — 2000 патронаў да кожнага.
* Стабілізатар — 2Э52-2.

Магчымая стральба на плаву. Эфэктыўная далёкасьць стральбы  для 100-мм гарматы, да  — для ПТУР,  — для 30-мм гарматы. Максымальная далёкасьць стральбы снарадам 3УОФ19 і 3УОФ19-1 —  .

Куты навядзеньня 2А70 і 2А72 складаюць па ўзвышэньні −6 °+60 °, па азімуце 360 °. Стрэляныя гільзы ад гарматы аўтаматычна выкідваюцца. Сыстэма кіраваньня агнём (СКА) мае аўтаматычны і ручны рэжымы і ўводзіць вялікую колькасьць патрэбных для дакладнай стральбы правак, магчымая стральба па нізкалётных і завіслых верталётах з ужываньнем СКА.

### Рухомасьць
Дызэльны рухавік УТД-29 мае малую вышыню; для выхаду дэсанта, які разьмяшчаецца ў сярэдняй частцы корпуса, выкарыстоўваецца спэцыяльны праход над рухавіком. БМП-3 плавае з хуткасьцю , устаноўлены вадамёты ўнутры корпуса. Машына здольная пераадольваць сьценку вышынёй 0,7 м, уздым 30 ° і нахіл 25 °. Нацяжэньне гусеніц кіруецца зь месца мэханіка-кіроўцы.

Транспартабельнасьць: чыгуначным, аўтамабільным, паветраным і марскім транспартам.

Плаваць можа зь мінімальнай падрыхтоўкай, ёсьць функцыя задняга ходу для плаваньня, ёсьць помпа для адпампоўкі вады. Усе 6 апорных каткоў з кожнага борта — з гідраамартызатарамі.

## На ўзбраеньні
*  — 46 БМП-3
*  — 90 БМП-3М
*  — 123 БМП-3 
*  — 54 БМП-3Ф 
*  — 43 БМП-3 
*  — 122 БМП-3 
*  — 250 БМП-3
*  — 350 БМП-3/-3М
*  — 4 БМП-3
*  — 40 БМП-3 

## Служба і баявое прымяненьне
* Ужываліся расейскімі ўзброенымі сіламі падчас Першай расейска-чачэнскай вайны. 2 студзеня 1995 году пры мінамётным абстрэле ў Грозным адбыўся выбух склада боепрыпасаў, які амаль цалкам зьнішчыў калёну мотастралковага батальёна 74-й асобнай мотастралковай брыгады на БМП-3, якая стаяла паблізу. З-за недахопу танкаў машыны выкарыстоўваліся замест танкаў у групоўцы Рохліна.
* Выкарыстоўваліся ААЭ пры ўмяшаньні ва ўзброены канфлікт у Емэне, у тым ліку, верагодна, перадаваліся войскам Паўднёвага Емэна. Зафіксавана адна страта БМП-3: адна з машын, якія належаць ААЭ, падарвалася на супрацьтанкавай міне, усталяванай хусітамі.
* Ужываліся падчас уварваньня Расеi ва Ўкраіну. Па стане на 17 красавіка 2024 году, мінімум 430 расейскіх БМП-3 былі зьнішчаны, пашкоджаны, кінуты або захоплены ўкраінскім бокам, зь іх каля 60 выкарыстоўваюцца УСУ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бранятэхніка СССР
Катэгорыя:Вайсковая тэхніка Беларусі
Катэгорыя:Расейская вайсковая тэхніка
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1987 годзе