Львоўскі сабор (1946)

**Льво́ўскі сабо́р 1946 ро́ку** альбо **Львоўскі псэўдасабо́р** — сабор (8—10 сакавіка 1946 року), не прызнаны Ватыканам, скліканы ў Львове паводле пляну КДБ СССР па ліквідацыі Украінскай грэка-каталіцкай царквы, ініцыятыўнаю групаю ў складзе трох сьвятароў: Гаўрыіла Кастэльніка, Міхаіла Мельніка, Антонія (Пяльвецкага) як прадстаўнікоў трох япархіяў Галіцкай мітраполіі: Львоўскай, Перамыскай і Станіславаўскай. Паколькі ніводнага япіскапа УГКЦ на саборы не было, паводле кананічнага права Львоўскі «сабор» зьяўляўся толькі некананічным сходам. Менавіта таму як УГКЦ, так і ўся каталіцкая царква лічаць яго псэўдасаборам.

Паўстаньню ініцыятыўнай групы і скліканьню «сабору» папярэднічаў масавы фізычны і маральны тэрор органаў НКУС у 1944—1946&nbsp;рр. над усімі герархамі грэка-каталіцкай царквы ў Галічыне на чале зь мітрапалітам Ёсіфам Сьляпым&nbsp;— і асуджэньне іх таемным судом у Кіеве ў сакавіку 1946&nbsp;р. на доўгатэрміновае пазбаўленьне волі ці ссылку ў лягеры прымусовай працы.

Ініцыятыўная група аформілася 28 траўня 1945&nbsp;року. На пасаду старшыні быў абраны айцец доктар Гаўрыіл Кастэльнік, якога органы НКДБ у красавіку 1945 року прызначылі адміністратарам Львоўскай архіяпархіі. Таксама туды ўвайшлі вікары Перамыскай япархіі а. Міхаіл (Мельнік) і парах места Капычынцы Станіславаўскай япархіі а. Антоні (Пяльвецкі).

Удзельнікі Ініцыятыўнай групы заклікалі ўкраінскае каталіцкае духавенства паводле прыкладу „палітычнага зьяднаньня Украіны з Расеяй» пераходзіць да зьяднаньня з РПЦ». Праз пэўны час Ініцыятыўная група атрымала дазвол кіраваць Царквою ў Галічыне як адзіны Царкоўны орган. А на пачатку 1946 року Кастэльнік зьвярнуўся да мясцовых уладаў па дазвол правесьці сабор з 8 па 10 сакавіка ў саборы сьвятога Юра. 12 лютага патрыярх Алексі надаслаў Кастэльніку тэлеграму з дабраславеньнем на правядзеньне сабору ў Львове.

«Сабор», у якім узялі ўдзел 216 прадстаўнікоў мясцовага духавенства і дэлегацыя маскоўскай патрыярхіі, аднабакова ўхваліў рашэньне пра ліквідацыю Берасьцейскай уніі 1596&nbsp;р., то бок разрыву з Ватыканам і ўзьяднаньня з Расейскаю праваслаўнаю царквою.

Каталіцкая царква прызнала гэты сабор некананічным, грунтуючыся на тым, што ягонае скліканьне і ўхвалы парушылі царкоўныя каноны; яшчэ да сабору тры чальцы Ініцыятыўнай групы перайшлі ў праваслаўе. У духу пастановаў гэтага «сабору» адбылася паступовая ліквідацыя грэка-каталіцкай царквы ў Закарпацкай вобласьці Ўкраіны (1946—1949) і на Прэшаўшчыне (1950). Рашэньні Львоўскага псэўдасабору ліквідаваныя ў 1989—1990 роках, хоць пэўная частка насельніцтва Галічыны засталася ў праваслаўнай царкве (УПЦ КП, УАПЦ, УПЦ (МП)).

## Глядзіце таксама
* Полацкі царкоўны сабор
* Ужгарадзкі сабор 1948 году

## Крыніцы

## Літаратура
* *Н.&nbsp;С.&nbsp;Рубльова*. Львівський собор 1946 // 
* 
* .
* Діяння Собору Греко-католицької церкви у Львові 8–10 березня 1946&nbsp;р. Видання Президії Собору.&nbsp;— Львів, 1946.
* First victims of Communism (також італ. і нім. мовами).&nbsp;— Рим, 1953.
* *Galter A.* Le communisme et l'Eglise catholique.&nbsp;— Париж, 1956.
* *Hrynioch I.* Die Zerstörung der Ukrainisch-Katholischen Kirche. Ostkirchliche Studien, ч. 2.&nbsp;— Вюрцбурґ, 1963.

## Вонкавыя спасылкі
* Як савецкія чэкісты ліквідавалі Берасьцейскую унію 1596 г.

Катэгорыя:Новая гісторыя Ўкраіны
Катэгорыя:Гісторыя Львова
Катэгорыя:Гісторыя УГКЦ
Катэгорыя:1946 год ва Ўкраіне