open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Недарэчны трах, або вар'яцкае порна

«**Недарэчны трах, або вар’яцкае порна**» () — мастацкі фільм 2021 года рэжысэра Раду Жудэ. Карціна была ўдастоена «Залатога мядзьведзя» Бэрлінскага кінафэстывалю.

## Зьмест
Эмі — школьная настаўніца, чыя кар’ера і рэпутацыя аказваюцца пад пагрозай, калі ў сеціва трапляе інтымнае відэа зь яе ўдзелам. Абураныя да глыбіні душы бацькі патрабуюць яе неадкладнага звальненьня. Але Эмі не зьбіраецца так лёгка здавацца.

## Акцёрскі склад
* Каця Паскару — Эмі
* Клаўдзія Ерамія — дырэктар
* Алімпія Малаі — спадарыня Луцыя
* Нікадзім Унгурану — спадар Джарджэску
* Іон Дзікісяну — камеа

## Узнагароды
Паводле інфармацыі старонкі «*[[БЗФІ]]*» дзіва было адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 10 намінацыямі. У тым ліку «Залаты мядзьведзь» Бэрлінскага кінафэстывалю.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Дзіва Недарэчны трах, або вар'яцкае порна на БЗФІ

Катэгорыя:Фільмы 2021 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 2021 году
Катэгорыя:Кінакамэдыі 2021 году
Катэгорыя:Камэдыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Румынскія фільмы
Катэгорыя:Румынскія фільмы 2021 году
Катэгорыя:Люксэмбурскія фільмы
Катэгорыя:Люксэмбурскія фільмы 2021 году
Катэгорыя:Чэскія фільмы
Катэгорыя:Чэскія фільмы 2021 году
Катэгорыя:Харвацкія фільмы
Катэгорыя:Харвацкія фільмы 2021 году
Катэгорыя:Швайцарскія фільмы
Катэгорыя:Швайцарскія фільмы 2021 году
Катэгорыя:Брытанскія фільмы
Катэгорыя:Брытанскія фільмы 2021 году
Катэгорыя:Румынскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Люксэмбурскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Чэскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Харвацкія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Швайцарскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Брытанскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Румынскія кінакамэдыі
Катэгорыя:Люксэмбурскія кінакамэдыі
Катэгорыя:Чэскія кінакамэдыі
Катэгорыя:Харвацкія кінакамэдыі
Катэгорыя:Швайцарскія кінакамэдыі
Катэгорыя:Брытанскія кінакамэдыі
Катэгорыя:Фільмы на румынскай мове
Катэгорыя:Фільмы Раду Жудэ
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Залаты мядзьведзь»
Катэгорыя:Парнаграфія ў Румыніі
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы Румыніі
Аляксандра Гужон

**Аляксáндра Гужон** (па-француску: *Alexandra Goujon*; нар. 1 чэрвеня 1972) – француская паліталягіня, спэцыялістка па палітычных рэжымах Беларусі і Ўкраіны. 
## Жыцьцяпіс

Пасьля вывучэння эканамічнага і сацыяльнага адміністраваньня ва ўнівэрсытэце Туру і ўнівэрсытэце Парыж-1 Пантэён-Сарбона яна атрымала ступень магістаркі паліталёгіі ў 1994 годзе.

У 1996 годзе, пасьля ўнівэрсытэцкага году ў Іркуцку ў 1994-1995 гадах, атрымала ступень DEA ў Інстытуце палітычных дасьледаваньняў у Парыжы (параўнаўчыя дасьледаваньні дэмакратычнага транзыту ва Ўсходняй Эўропе).

У 2001 годзе абараніла PhD-дысэртацыю па паліталёгіі, напісаную пад кіраўніцтвам Дамініка Каля: "Нацыяналізм і дэмакратыя ў канцы існаваньня СССР: народныя франты Ўкраіны і Беларусі (1988-1991)".

Аляксандра Гужон - дацэнтка Бургундзкага ўнівэрсытэту.

Яна таксама выкладае ў Парыскім інстытуце палітычных дасьледаваньняў (кампусы ў Парыжы і Дыжоне). 

## Працы

• Parlons biélorussien: langue et culture, avec Virginie Symaniec, L'Harmattan, 2000 (ISBN 978-2-7384-5844-5)

• Chroniques sur la Biélorussie contemporaine, avec Virginie Symaniec et Jean-Charles Lallemand, L'Harmattan, 2001. (ISBN 978-2-7475-0341-9)

• Révolutions politiques et identitaires en Ukraine et en Biélorussie (1988-2008), Belin, 2009. (ISBN 978-2-7011-4453-5)

• Les démocraties: institutions, fonctionnements et défilés, Armand Colin, 2015. (ISBN 9782200287276)

• Les partis politiques, ateliers de la démocratie (direction avec Dominique Andolfatto), Éditions de l'Université de Bruxelles, 2016 (ISBN 978-2-8004-1606-9)

• L'Ukraine de l'indépendance à la guerre, Le Cavalier bleu, 2021 (ISBN 979-103180479-8)

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі
Катэгорыя:Нарадзіліся 1 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:Францускія навукоўцы
Катэгорыя:Францускія палітолягі
Катэгорыя:Беларусісты
Катэгорыя:Выпускнікі Парыскага інстытуту палітычных навук
Катэгорыя:Выпускнікі Парыскага ўнівэрсытэту
Алісін Чайнэс

**Алісін Чайнэс** (, нар. 11 лютага 1979, Румынія, м. Бухарэст) — мадэль, порнаакторка з ЗША. Пачала здымацца ў порнастужках з 1997 году. Спыніла свае здымкі ў 2011 годзе. Нарадзілася ў Румыніі, але ў маленстве разам з бацькамі пераехала ў ЗША. Ва ўзросьце 18 гадоў разам са сваім маладым чалавекам зьняла порнастужку. Яна ў ёй здымаламя порнаакторкай. 

Зьнялася больш чым у 379 порнастужках.

## Глядзіце таксама
* Анжаліка Блейк
* Нэлі Кент

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Старонка ў сеціве
* Алісін Чайнэс на БЗФІ
* Алісін Чайнэс на БЗСД

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бухарэсьце
Катэгорыя:Порнаакторкі
Катэгорыя:Порнаакторкі з Румыніі
Катэгорыя:Порнаакторкі ЗША
Раду Жудэ

**Раду Жудэ** (, нар. , СРР м. Бухарэст) — румынскі кінарэжысэр і сцэнарыст.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 28 сакавіка 1977 года ў Бухарэсьце (Румынія). У 2003 годзе скончыў факультэт рэжысуры Унівэрсытэта мэдыя ў Бухарэсьце, затым працаваў асістэнтам у рэжысэраў Коста-Гаўраса і Крысьці Пую. Яго кароткія мэтры «*Тэлевізар у капелюшы*» (2006) і «*Аляксандра*» (2006) былі адзначаны ўзнагародамі на многіх міжнародных фэстывалях і цёпла прыняты крытыкамі. Поўнамэтражным дэбютам стаў фільм «*Самая шчасьлівая дзяўчына на сьвеце*» (2009), які заваяваў прыз Эўрапейскай канфэдэрацыі мастацкага кіно Бэрлінскага кінафэстывалю. У 2014 годзе кароткамэтражка «*Яно можа прайсьці скрозь сьцяну*» ўдастоілася спэцыяльнай узнагароды Канскага кінафэстывалю. Адна з самых знакамітых стужак рэжысэра — калярытны этна-вэстэрн «*Брава!*», адзначаная «*Сярэбраным мядзьведзем*» за найлепшую рэжысуру.

## Фільмаграфія
* 2006 — «*Тэлевізар у капелюшы*»
* 2006 — «*Аляксандра*»
* 2009 — «*Самая шчасьлівая дзяўчына на сьвеце*»
* 2012 — «*Усе ў нашай сям’і*»
* 2014 — «*Яно можа прайсьці скрозь сьцяну*»
* 2015 — «*Брава!*»
* 2018 — «*[[Мне пляваць, калі мы ўвойдзем у гісторыю як барбары]]*»
* 2020 — «*[[Вялікімі літарамі]]*»
* 2021 — «*[[Недарэчны трах, або вар'яцкае порна]]*»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бухарэсьце
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Срэбраны мядзьведзь»
Катэгорыя:Румынскія кінарэжысэры
Катэгорыя:Румынскія сцэнарысты
Рэджына Айс

**Рэджына Айс** (, нар. 11 кастрычніка 1984, Румынія, м. Бухарэст) — мадэль, порнаакторка з Румыніі. Пачала здымацца ў порнастужках з 2006 году. Спыніла свае здымкі ў 2015 годзе. 

Нарадзілася ў Румыніі. Вучылася ў школе, затым пачала вучыцца ў Бухрэсцкім ўнівэрсытэце. Адзін год правучылася і кінула вучобу. Рабіла на аўтазапраўцы. 
Праў два гады пачала рабіць мадэльлю і прымачом ў гасьцініцы. У жніўні 2006 году пераехала ў места Будапэшт, дзе пачала здымацца ў порнастужках.

У 2015 годзе прыпыніла свае здымкі ў порнавырабах.

Зьнялася больш чым у 161 порнастужках.

## Глядзіце таксама
* Анжаліка Блейк
* Нэлі Кент

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Рэджына Айс на БЗФІ
* Рэджына Айс на БЗСД

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бухарэсьце
Катэгорыя:Порнаакторкі
Катэгорыя:Порнаакторкі з Румыніі
Катэгорыя:Порнаакторкі ЗША
Ляўра Андрэшан

**Ляўра Андрэшан** (, нар. 1982, СРР, м. Герла) — сьпявачка і тэлевядучая, мадэль, порнаакторка з Румыніі. Пачала здымацца ў голаю пасьля адмовы ад работы ў журналістыцы. Яна знялася голаю ў часопісе Пэнтгаўс.

Яна зьняла першы порнакліп у Румыніі. Пасьля няўдалае апжрацыі па павелічэньні грудзей Ляўра Андрэшан сыйшла з грамадзкага жыцьця.

## Глядзіце таксама
* Анжаліка Блейк
* Алісія Кент
* Джасьмін Роўг
* Кляра Джы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*  Jocul uitat al Laurei Andreșan. Unde mai poți găsi și descărca ”Misterele Laurei”, primul joc erotic din România
* S-A CUMINŢIT. Dar uite-o pe LAURA ANDREŞAN în EPOCA PORNO

Катэгорыя:Порнаакторкі
Катэгорыя:Порнаакторкі з Румыніі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1982 годзе
Бухарэсцкі мірны дагавор (1913)

значак|Межы балканскіх дзяржаваў пасьля Бухарэсцкага мірнага дагавора (ніжняя карта).
**Бухарэсцкі мірны дагавор** — дагавор, які  быў падпісаны ў 1913 годзе ў Бухарэсьце прадстаўнікамі Сэрбіі, Чарнагорыі, Румыніі і Грэцыі з аднаго боку і Баўгарыі зь іншага боку і завяршыў Другую Балканскую вайну. Баўгарыя, якая прайграла ў вайне, вымушана была саступіць значную частку захопленых у Першую Балканскую вайну землі пераможцам, а таксама Паўднёвую Дабруджу Румыніі, але захавала выхад да Эгейскага мора. Турэччына, якая таксама сярод пераможцаў, ня ўдзельнічала ў падпісаньні дагавора і пазьней заключыла з Баўгарыяй асобны Канстантынопальскі дагавор. Усе палажэньні дагавора былі абмеркаваны на пасяджэньнях камітэтаў і затым зацьверджаны вальным соймам паслоў дзяржаваў удзельнікаў перагавораў.

Катэгорыя:Мірныя пагадненьні XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Другая балканская вайна
Катэгорыя:Гісторыя Чарнагорыі
Катэгорыя:Міжнародныя пагадненьні Сэрбіі
Катэгорыя:Міжнародныя пагадненьні Румыніі
Катэгорыя:Міжнародныя пагадненьні Грэцыі
Катэгорыя:Міжнародныя пагадненьні Баўгарыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1913 годзе
Футбольная ліга Гібральтару 2024—2025 гадоў

**Футбольная ліга 2024—2025 гадоў** — 126-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Гібральтару, які праходзіў з 16 жніўня 2024 году па 4 траўня 2025 году. Чэмпіёнам стаў «Лінкальн Рэд Імпс», які тым самым здабыў свой 29-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 11 клюбаў — тыя ж, што і ў папярэднім сэзоне.

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група
### Табліца

### Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Гібральтару

Катэгорыя:Чэмпіянат Гібральтару па футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Далучэньне Трансыльваніі і Букавіны да Румыніі

[міні|справа|Забойства [Міхай Віцязул|Міхая Храбрага баярамі]]
міні|справа|Трансільванія і прылеглыя тэрыторыі пад аўстрыйскім панаваньнем
міні|справа|Рэзалюцыя, прынятая ў Альба-Юліі
[міні|справа|Сьцяг Трансільваніі да [1918 года і да моманту яе аддзяленьня ад Вугошчыны]]
[міні|справа|Сьцяг Букавіны да [1918 года і да моманту яе аддзяленьня ад Аўстрыі]]
міні|справа|Адзін са сьцягоў, які выкарыстоўваўся румынамі ў якасьці сімвала Трансыльваніі ў Альба-Юліі
**Далучэнне Трансыльваніі да Румыніі** (у Румыніі носіць назву **Вялікага аб'яднаньня 1918 года**) — палітычны працэс, распачаты 1 сьнежня 1918 года падчас распаду Аўстра-Вугоршчыны, калі на зьездзе румынаў у горадзе Альба-Юлія дэлегатамі было прынята рашэньне аб уваходжаньні раней вугорскай Трансыльваніі ў склад каралеўства Румынія.

Уваходжаньне сэпаратна настроенай у адносінах да Вугоршчыны Трансыльваніі ў склад Румыніі, сацыялістычны пераварот у самой Вугоршчыне, тэрытарыяльныя спрэчкі вугорцаў і чэхаславакаў прывялі да пачатку Чэхаславацка-вугорскай вайны. У 1919 годзе ў Трансыльваніі адкрыўся румынска-вугорскі фронт, а ўжо ўлетку таго ж года румыны дасягнулі Будапэшта. Сацыялістычны ўрад у Вугоршчыны ўпаў, а пасьля падпісаньня Трыянонскага дагавора, у якім дакумэнтальна замацоўваліся распад Аўстра-Вугоршчыеы і паражэньне Вугоршчыны ў Першай сусьветнай вайне, Трансыльванія канчаткова ўвайшла ў склад Румыніі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Ziarul „Românul” și Marea Unire, Editura Politică, București, 1988, pp. 7–66, 371–392
* „ZIRIDAVA XVIII”, editat de Muzeul Județean Arad, Arad, 1993, pp. 201–348
* Aradul — permanență în istoria patriei, editat de Comitetul de Cultură și Educație Arad, Arad, 1978, pp. 304–419
* Aradul — cetatea Marii Uniri, Alexandru Roz, Editura Mirton, Timișoara, 1993, pp. 9–31
* Aradul cultural în lupta pentru înfăptuirea Marii Uniri (1908-1918), Vasile Popeangă, Ion B. Mureșianu, Editura Episcopiei Ortodoxe Române a Aradului, Arad, 1991, pp. 9–125
* Scurtă istorie a românilor, Ion Bulei, Editura Meronia, București, 1996, pp. 104–107.

## Вонкавыя спасылкі

* Membrii Marelui Sfat Naţional Român aleşi în Adunarea de la Alba lulia, la 1 decembrie 1918

* CRONOLOGIA EVENIMENTELOR 1914 - 1918 ROMÂNIA ÎN PRIMUL RĂZBOI MONDIAL
* Încoronarea Regilor României Desăvârșite
* Biserica și Marea Unire

Катэгорыя:Гісторыя Малдовы
Катэгорыя:Бэсарабія
Катэгорыя:Бітвы і апэрацыі Другой сусьветнай вайны
Катэгорыя:Букавіна
Катэгорыя:1940 год
Тур (падразьдзяленьне)

**«Тур»** — беларуска-ўкраінскае рэмонтна-эвакуацыйнае падразьдзяленьне ў складзе Ўзброеных сілаў Украіны.

Сваю назву падразьдзяленьне атрымала ў гонар тура, старадаўняга быка, які раней жыў на беларускіх землях.
## Гісторыя
Дакладна невядома калі было створана падразьдзяленьне, аднак афіцыйны Тэлеґрам-канал зьявіўся ўжо 18-га ліпеня 2024-га году. Вайсковая фармацыя была ўтворана ў складзе 225-га асобнага штурмавога батальёну Аляксандрам Красоўскім (пазыўны «Жэрар»), былым вайскоўцам Палка імя Каліноўскага. 

Больш вядома аб вайсковым падразьдзяленьні стала вядома, калі ў ходзе ўкраінскае апэрацыі ў Курскай вобласьці быў прымечаны танк зь беларускім бел-чырвона-белым сьцягам. Па словам «Жэрара» падразьдзяленьне пад час баёў на Куршчыне «Тур» зарэкамэндаваў сябе як самае лепшае падразьдзяленьне. Ужо пасьля адступленьня Ўкраінскае арміі з Курскай вобласьці падразьдзяленьне працягвала выконваць задачы на Белгародзкім, Сумскім і Пакроўскім накірунках, дзе акрамя эвакуацыі і рамонту тэхнікі прыймала ўдзел у штурмавых апэрацыях.

10 студзеня 2026-га году стала вядома, што падразьдзяленьне «Тур» увайшло ў склад 125-ай асобнай цяжкай мэханізаванай брыгады і пашырылася да ўзроўню батальёна.

## Галерэя

## Крыніцы

Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні Ўкраіны
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2024 годзе
Супэрліга чэмпіянату Альбаніі па футболе 2024—2025 гадоў

**Супэрліга 2024—2025 гадоў** — 86-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Альбаніі, які праходзіў з 18 жніўня 2024 году па 12 траўня 2025 году. Чэмпіёнам стала «Эгнатыя», якая тым самым здабыла свой другі тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх восем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першага дывізіёну — «Эльбасані» і «Бюліс». Гэтыя клюбы замянілі «Эрзэні» і «Кукес».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Фінал чатырох
У фінале чатырох вызначаўся чэмпіён, які здабыў кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў. Астатнія каманды здабылі кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў (зь іх «Дынама Сіці» — як пераможца Кубка Альбаніі; пазьней з-за выключэньня зь Лігі канфэрэнцыяў ірляндзкага «Драгеда Юнайтэд» яно атрымала месца адразу ў другім кваліфікацыйным раўндзе Лігі канфэрэнцыяў, як пераможца кубка наступнай паводле рэйтынгу асацыяцыі).

Гульні прайшлі з 4 па 12 траўня 2025 году. Усе раўнды складаліся з аднаго матчу. У паўфінале ў выпадку нічыі ў асноўны час далей праходзіла каманда, якая заняла вышэйшае месца ў рэгулярным сэзоне.

## Пераходны матч
Клюбы Першага дывізіёну, якія занялі месцы з трэцяга па шостае, трапілі ў плэй-оф на павышэньне. Іх пераможца «Паградэц» сустрэўся ў фінальным пераходным матчы з восьмай камандай Супэрлігі, «Тыранай». Перамогу здабыла «Тырана», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Альбаніі

Катэгорыя:Чэмпіянат Альбаніі па футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Іван Харлап

**Івáн Харлáп** ці яшчэ **Ян Харлáп** (25 жніўня 1871, вёска Дразды, Вяйстомская воласьць, Сьвянцянскі павет, Віленская губэрня, Расейская імпэрыя — 18 сакавіка 1923, Дзьвінск, Латвія) — беларускі грамадзкі дзяяч Латгаліі, Латвіі, настаўнік.

## Жыцьцяпіс
І. Харлап нарадзіўся  25 жніўня 1871 году на Віленшчыне, у вёсцы Дразды Вяйстомскай воласьці Сьвянцянскага павету. Пачаткавую адукацыю атрымаў у вясковай школе, а пасьля ў Маладэчанскай настаўніцкай сэмінарыі, якую скончыў у 1891 годзе. Па сканчэньні сэмінарыі, у тым самым годзе ўвосені пачаў сваю настаўніцкую працу ў Латыгольскай школе ў Вязынскай воласьці Вялейскага павету, а пасьля трапіў у Дзьвінск.

У беларускі нацыянальна-адраджэнцкі рух ён увайшоў у 1921 годзе.

30 гадоў адпрацаваў настаўнікам у расейскіх школах, але любасьць да родната народу ня згасла ў ім. Калі ў 1921 годзе пачалася беларуская нацыянальная праца ў Дзьвінску, ён першы з старых дзьвінскіх настаўнікаў-беларусаў актыўна ўвайшоў у працу, стаў на чале новазакладзенага ў Дзьвінску Беларускага культурна-асьветнага таварыства «Бацькаўшчына», аддаў сваю кватэру пад канцылярыю Таварыства, а ў памяшканьні ягонае школы на Віцебскай
вуліцы № 16 адбываліся сходы сяброў і бацькоў беларускіх дзяцей.

Моцна хварэў, памёр 18 сакавіка 1923 году. Пахаваны на дзьвінскім праваслаўным могільніку.  

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 25 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1871 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сьвянцянскім павеце (Расейская імпэрыя)
Катэгорыя:Беларускія настаўнікі
Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі
Катэгорыя:Асобы Дзьвінску
Катэгорыя:Памерлі ў Дзьвінску
Катэгорыя:Пахаваныя ў Дзьвінску
Катэгорыя:Памерлі 18 сакавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1923 годзе
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Латгалія
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Паўночнай Ірляндыі па футболе 2024—2025 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2024—2025 гадоў** — 124-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Ірляндыі, які праходзіў з 9 жніўня 2024 году па 26 красавіка 2025 году. Чэмпіёнам стаў «Лінфілд», які тым самым здабыў 57-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону (у тым ліку і пераможца пераходных матчаў «Балімэна Юнайтэд»), а «Портадаўн» прасунуўся з Чэмпіёншыпу, замяніўшы «Ньюры Сіці».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

### 34—38 туры
Пасьля 33 тураў табліцу падзялілі на дзьве групы, і кожны клюб па адным разе (дома або ў гасьцях) згуляў з кожным іншым клюбам са сваёй групы.

#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Плэй-оф за Лігу канфэрэнцыяў
Клюбы, якія занялі месцы з трэцяга па сёмае, мусілі трапіць у плэй-оф, пераможца якога здабыў кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў. Аднак паколькі «Дангэнан Сўіфтс», які заняў чацьвёртае месца ў лізе, кваліфікаваўся ў другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў як пераможца Кубка Паўночнай Ірляндыі, то ў плэй-оф засталіся чатыры каманды. Матчы прайшлі 7 і 11 траўня 2025 году.

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Карык Рэйнджарз», які заняў 11-е месца ў Прэм’ер-лізе, і «Энэй Юнайтэд», які заняў другое месца ў Чэмпіёншыпе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Карык Рэйнджарз», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай лігі Паўночнай Ірляндыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Ірляндыі па футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Алюран Заверце

**Алю́ран-Ва́рта** () — польскі валейбольны клюб зь места Заверця. Быў заснаваны ў 1972 годзе і расфармаваны ў 1997 годзе. Зноў паўстаў у 2011 годзе, дзякуючы падтрымкі кампаніі Алюран.

## Гісторыя

Карані клюбу бяруць пачатак ад клюбу МСК, які быў створаны ў 1958 годзе на базе валейбольных камандаў 1-й агульнаадукацыйнай сярэдняй школы імя Стэфана Жаромскага ў Заверці. У 1972 годзе з ініцыятывы настаўніка Багдана Арубы з 1-й агульнаадукацыйнай сярэдняй школы была створаная валейбольная сэкцыя каманды, якая спачатку складалася выключна з вучняў школы. Увесь гэты час каманда спаборнічала ў рэгіянальных ці найніжэйшых лігах. У 1997 годзе клюбу быў навогул расфармаваны.

У 2011 годзе з ініцыятывы прэзыдэнта кампаніі Алюран Крысьпіна Барана быў створаны клюб «Алюран-Варта», назва якога адсылае да былога валейбольнага клюбу. У сэзоне 2011—2012 гадоў «Варта» прабілася ў Трэцюю лігу, а ў сэзоне 2012—2013 гадоў атрымалі месца ў Другой лізе. У красавіку 2013 году «Алюран» падпісаў пагадненьне клюбам «Сподак», паводле якога «Варта» атрымала валейбалістаў «Сподка» і месца ў Другой лізе. У сэзоне 2013—2014 гадоў завярчане выйшлі ў фінальны турнір Другой лігі, дзе быў мацнейшы за канкурэнтаў. Валейбалісты з Заверця завяршылі свой першы сэзон на дзясятым месцы. У сэзоне 2015—2016 гадоў «Алюран» быў шостым у спаборніцтвах, саступіўшы ў чвэрцьфінале плэй-оф камандзе «Спала». Падапечныя Дамініка Квапісевіча завяршылі рэгулярны раўнд наступнага сэзону на другім месцы, саступіўшы «Сьлепску» з Сувалак. У плэй-оф каманда перамагла ўсіх сваіх супернікаў і прабілася ў найвышэйшы дывізіён.

Дэбют у галоўнай валейбольнай лізе завяршыўся ў рэгулярным раўндзе дзясятым месцам. Найлепшым вынікам каманды было другое месца ў сэзонах 2023—2024 і 2024—2025 гадоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Польскія валейбольныя клюбы
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Мальты па футболе 2024—2025 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2024—2025 гадоў** — 110-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Мальты, які праходзіў з 16 жніўня 2024 году па 10 траўня 2025 году. Чэмпіёнам стаў «Гамрун Спартанз», які тым самым здабыў свой 11-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 10 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Чэлендж-лігі — «Мэліта» і «Забар Сэнт-Патрык». Гэтыя клюбы замянілі «Санта-Лючыю», «Валету», «Сайрэнз» і «Гуджа Юнайтэд».

## Фармат
З сэзону 2024—2025 гадоў увялі новы фармат правядзеньня: турнір падзялілі на раўнд адкрыцьця і раўнд закрыцьця, падобна да нацыянальных лігаў у Паўднёвай Амэрыцы. У раўндзе адкрыцьця спачатку кожная каманда гуляе з кожнай па адным разе, пасьля чаго табліца падзяляецца на верхнюю шасьцёрку і ніжнюю шасьцёрку, унутры кожнай зь іх каманды гуляюць адна з адной яшчэ па адным разе. Па заканчэньні раўнду адкрыцьця каманды вяртаюцца да 0 пунктаў і такім жа чынам праводзяць раўнд закрыцьця.

Калі ў раўндзе адкрыцьця і раўндзе закрыцьця перамагае адна і тая ж каманда, то яна абвяшчаецца чэмпіёнам. Інакш, калі першыя два месцы ў раўндах займаюць тыя ж каманды, аднак у іншым парадку, то паміж імі праводзіцца матч за чэмпіёнства. Калі не, то праводзіцца плэй-оф з паўфіналу і фіналу, у які трапляюць першыя дзьве каманды раўнду адкрыцьця і раўнду закрыцьця. Пераможца плэй-оф абвяшчаецца чэмпіёнам.

## Раўнд адкрыцьця
### Першая фаза
#### Табліца

#### Вынікі гульняў

### Другая фаза
#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Раўнд закрыцьця
### Першая фаза
#### Табліца

#### Вынікі гульняў

### Другая фаза
#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Агульная табліца

## Чэмпіёнскі плэй-оф
Паколькі пераможцамі раўнду адкрыцьця і раўнду закрыцьця сталі розныя каманды, то для вызначэньня чэмпіёна правялі плэй-оф, у які трапілі дзьве найлепшыя каманды раўнду адкрыцьця («Фларыяна» і «Біркіркара») і дзьве найлепшыя каманды раўнду закрыцьця («Сьліма Ўондэрэрз» і «Гамрун Спартанз»). Пераможца кваліфікаваўся ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў; каманды, якія занялі другое і трэцяе месцы, — у першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў. Гульні прайшлі з 4 па 10 мая 2025 году.

## Плэй-оф на паніжэньне
«Бальцан» апынуўся ў зоне паніжэньня як па выніках раўнду адкрыцьця так і па выніках раўнду закрыцьця, таму адразу панізіўся ў Чэлендж-лігу. Іншыя ж каманды ў зонах паніжэньня — «Наксар Лаянз» па выніках раўнду адкрыцьця і «Мэліта» па выніках раўнду закрыцьця — сустрэліся ў плэй-оф. Перамогу здабыў «Наксар Лаянз» і захаваў месца ў Прэм’ер-лізе, а «Мэліта» панізілася ў Чэлендж-лігу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Мальты

Катэгорыя:Чэмпіянат Мальты па футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Чылійская гішпанская мова

**Чылійская гішпанская мова** () — дыялект, акцэнт і варыянт гішпанскай мовы ў Чылі, уласны гэтаму краю, які часта лічыцца самастойнай адзінкаю ў дасьледаваньнях для вызначэньня амэрыканскіх дыялектных зонаў. Яна мае пэўныя адрозьненьні цягам сваёй геаграфічнай распаўсюджанасьці і паміж рознымі сацыяльнымі клясамі ды пакаленьнямі.

Катэгорыя:Гішпанская мова
Гутавікс

«**Гутавікс**» (𐌲𐌿𐍄𐌰𐍅𐌹𐌲𐍃) – ўсеагульная грамадзянская супольнасьць гоцкай мовы й знаўцаў готыкі, якая выконвае працу па адраджэньню гоцкай мовы й ведаў.

## Арганізацыя
Праца пачалася 03.09.2019 і ўдзельнічаюць у ёй:

* **Лумініцэ Іянэску** (старшыня супольнасьці),
* **Руслан Разанаў** (адказны за разьвіцьцё супольнасьці),
* **Аляксандар Маслак** (адказны за разьвіцьцё супольнасьці) у Расеі.

На аснове пастановы ўрада Расеі, артыкул 82 ”Аб грамадзянскіх супольнасьцях” ад 19.05.1995, і яе дзеяньня ў Румыніі на аснове закона аб асацыяцыях Румыніі, артыкул 26/2000.

Працует у інтэрнэце з асьветніцкімі мэтамі. Готавік выконвае сваю працу па адраджэньню гоцкай мовы й ведаў, у тым ліку:

* Стварэньне поўных слоўнікаў гоцкай мовы з новымі словамі;
* Стварэньне гоцкіх навучальных дапаможнікаў;
* Публікацыі для гоцкай супольнасьці, такія як ”Гімн дня” і іншыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Готы
Катэгорыя:Арганізацыі
Беларускі саюз у Польшчы

**Беларускі саюз у Польшчы** (БСП, ) — аб’яднаньне беларускіх арганізацыяў у Польшчы. Сядзіба аб’яднаньня знаходзіцца ў Беластоку, вуліца Замэнгофа, 27.

## Дзейнасьць
Беларускі саюз у Польшчы  зарэгістраваны 15 сакавіка 1993 году. Яго ўтварылі: 
* Беларускае аб’яднаньне студэнтаў (Беласток),
* Беларускае дэмакратычнае аб’яднаньне (Беласток),
* Беларускае літаратурнае аб’яднаньне «Белавежа» (Беласток), 
* Праграмная рада штотыднёвіка «Ніва» (Беласток),
* Зьвяз беларускай моладзі (Беласток),
* Беларускае культурнае таварыства «Хатка» (Гданьск). 

Восеньню 1993 года ў БСП уступіла Беларускае гістарычнае таварыства. Першым старшынёй саюза стаў юрыст Пётар Юшчук. Цяпер кіраўніком зьяўляецца Яўген Вапа.

Галоўнай задачай аб’яднаньня зьяўляецца злучэньне дзейнасьці беларускіх грамадаў у Польшчы. 

20 красавіка 2020 году БСП разам з АБ-БА, Асацыяцыя беларускіх журналістаў, Беларускае гістарычнае таварыства, Беларускае літаратурнае аб’яднанне «Белавежа», Беларускае аб’яднаньне студэнтаў зьвярнуліся зь лістом у абарону перадачы «Беларускі тыдзень» на ПТБ-3. Яе спрабавалі закрыць.

## Крыніцы

## Літаратура
* Historia Białorusinów Podlasia, Białystok 2016, s. 400

## Вонкавыя спасылкі
* УЧОРА Ў БЕЛАСТОКУ ПРАЙШОЎ V ЗЬЕЗД БЕЛАРУСКАГА САЮЗУ ПОЛЬШЧЫ
* Грамадскія аб’яднанні беларусаў у Польшчы
* Беларускі саюз у Польшчы разам іншымі арганізацыямі
* Пра вучобу беларускац мовы

Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Польшчы
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:1993 год у Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1993 годзе
Асацыяцыя беларускіх журналістаў

**Асацыяцыя беларускіх журналістаў** — грамадзкае аб'яднаньне Польшчы, заснаванае ў 1993 годзе.

Сядзіба грамады: м. Беласток, вул. Ліпавая 4, пакой 221. Многія насельнікі Польшчы — беларусы, якія пішуць у беларускамоўныя СМІ:
* Радыё Рацыя
* Белсат
* Ніва

Старшыня грамады Асацыяцыя Беларускіх Журналістаў — Тамаш Суліма.

24 сакавіка 2019 году адзначыла 101-годзьдзе абвяшчэньня волі БНР. Грамада яго адзначыла. 6 сакавіка 2022 году грамада выступіла супраць вайны Расеі з Украінаю. 10 лютага 2023 годзе выступіла грамада супраць арышту у Беларусі Анджэя Пачобута.

## Глядзіце таксама
* Беларуская асацыяцыя журналістаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Зварот беларусаў Польшчы на Часопісе
* ЗАЯВА / OŚWIADCZENIE на Часопісе
* Асацыяцыя Беларускіх Журналістаў на МЗС Беларусі
* Ніва № 13 (3281), 31 сакавіка 2019 г. 101 БНР. Успамін дзеля будучыні піша Міра Лукша
* Заява беларускіх арганізацый Беласточчыны
* Арганізацыі беларускай нацыянальнай меншасці ў Рэспубліцы Польшча выказваюць шкадаванне з-за артыкула, які 23 лістапада з'явіўся на сайце www.tvp.info пад загалоўкам „Гераіня рэпартажу TVN: Я выбіраю беларускую нацыянальнасць, мы прысутнічаем у гэтай краіне”

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:1993 год у Польшчы
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1993 годзе
Катэгорыя:Журналісцкія арганізацыі
Хатка (таварыства)

**Беларускае культурнае таварыства «Хатка»** (— беларускае культурнае таварыства Польшчы, заснаванае ў 1993 годзе ў Гданьску зь ліку журналістаў.

Сядзіба: Гданск, вул. Мішэўскага, 7, пакой 307. Многія насельнікі Польшчы — беларусы, якія пішуць у беларускамоўныя СМІ:
* Радыё Рацыя
* Белсат
* Ніва

Старшыня — Алена Глагоўская.

## Глядзіце таксама
* Беларуская асацыяцыя журналістаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Хатка на Хвэйсбуку
* Хатка на Інстаграме
* Беларускае культурнае таварыства «Хатка» на МЗС Беларусі
* сеціва
* У Гданьску працягвае сваю дзейнасць беларускае культурнае таварыства “Хатка” на Радыё Рацыя
* Беларускаму культурнаму таварыству "Хатка" 30-ць гадоў на Радыё Рацыя
* У Гданьску працягвае сваю дзейнасць беларускае культурнае таварыства “Хатка”
* Крыж з каменнымі таблічкамі будзе ўсталяваны на Гарнізонных могілках у Гданьску
* Крыж на могілках у Гданску
* Складкі на «Хатку»

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:1993 год у Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1993 годзе
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Польшчы
Катэгорыя:Гданьск
Катэгорыя:Арганізацыі Гданску
Катэгорыя:Арганізацыі Паморскага ваяводзтва
Алена Глагоўская

**Алена Глагоўская** (нар. 8 красавіка 1959 году, Польшча) — польская і беларуская гісторыца, беларусістка. Старшыня грамады Беларускае культурнае таварыства «Хатка». 

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася 8 красавіка 1959 году ў вёсцы Ярылаўка на Беласточчыне.

У 1983 годзе скончыла факультэт журналістыкі і палітычных навук у Варшаўскім унівэрсытэце.  

Больш за 40 гадоў Алена Глагоўская займаецца нацыянальнымі і этнічнымі праблемамі, а таксама польска-беларускімі адносінамі. Яна выдала некалькі кнігаў  і больш за 700 артыкулаў, апублікаваных у польскіх і замежных зборніках і часопісах.

У 1995 годзе атрымала ступень доктаркі гуманітарных навук (на падставе дысэртацыі «Культурныя зьмены ў Беларусі ў 1914-1929 гг.»), а ў 2013 годзе — ступень доктаркі габілітаванай па сацыяльных навуках (на падставе дысэртацыі «Польска-беларускія адносіны ў ХХ стагодзьдзі. Ад Расейскай імпэрыі да Эўрапейскага Зьвязу»).

## Кнігі
* “Беларусь 1914-1929 пад наступам палітыкі” (1996)
*'“Беларусы на Гданьскім узбярэжжы” (2003)
* “Stosunki polsko-białoruskie w XX wieku. Od Imperium Rosyjskiego do Unii Europejskiej”, Białystok (2012)
* “Za Białorusią świata nie widział”. Rzecz o Teodorze Iljaszewiczu – białoruskim poecie, historyku i działaczu, Wyd. Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Białystok (2021)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* А кіруе ёю доктар габілітаваны Алена Глагоўская Ёсць у Гданьску гасцінная “Хатка” пісаў Адам Мальдзіс
* Алена Глагоўская прэзентуе ў Беластоку кнігу пра Хведара Ільяшэвіча
* Алена Глагоўская на Камунікат
* Алена Глагоўская: "Хатку" ўсе атаясамлівалі з беларусамі на Радыё Рацыя
* Юбілей Алены Глагоўскае
* Алена Глагоўская на Нацыянальная бібліятэка Беларусі
* Алена Глагоўская
* Алена Глагоўская
* Рэцэнзія на работу Алены Глагоўскае ў часопісе Беларускі гістарычны агляд

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Польскія беларусы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Польшчы
Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Польскія краязнаўцы
Катэгорыя:Польскія публіцысты
Катэгорыя:Польскія навукоўцы
Катэгорыя:Польскія гісторыкі
Бардаўская восень 2024

**Бардаўская восень 2024** — музычная падзея, якая адбылася ў 2024 годзе ў месьце Бельск. Яго заснавальнікам стаў  Фонд Тутака.

Сярод удзельнікаў фэсту можна назваць:
* Алесь Камоцкі
* Дарафей Фіёнік
* Віктар Шалкевіч
* Кася Камоцкая
* Лявон Вольскі
* Зьміцер Вайцюшкевіч

Надзея Артымовіч удзельнічала ў правядзеньні фэстывалю «Бардаўская восень», дзе была ў членах журы. Яна памерла 3 лістапада 2023 году ў Бельску Падляскім. У 2024 годзе пра Надзею Артымовіч была створаная дакумэнтальная стужка «Пабыць у тым часе, які прамінуў», які быў паказаны на фэстывалі «Бардаўская восень 2024». Ён адбыўся з 25 па 27 кастрычніка 2024 году Бельску Падляскім, Гайнаўцы і Беластоку.

## Глядзіце таксама
* Басовішча

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Суполка фэстывалю Бардаўская восень на ВКонтакте
* Двухдзённае свята бардаўскай песні на Ніве
* Пабыць у тым часе, які прамінуў на Часопісе
* “Бардаўская восень 2024” завяршылася ў Беластоку на Радыё Рацыя

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Фэсты
Катэгорыя:Музычныя фэсты
Катэгорыя:Польскія музычныя фэсты
Катэгорыя:Восеньскія фэсты
Катэгорыя:Беларускія культурніцкія фэсты
Катэгорыя:Польскія фэсты
Катэгорыя:Фэсты Бельску-Падляскага
Катэгорыя:Беларуская мова ў Польшчы
Катэгорыя:2024 год у Польшчы
Азэрсэл Тэлекам

**«Азэрсэл Тэлекам»** — дзяржаўнае прадпрыемства сотавай сувязі Азэрбайджану, заснаваная ў студзені 1996 году.

На 2025 год ахопліваў сваёй сотавай сеткай каля 60 раёнаў краіны, у тым ліку Баку і Абшэрон, якія займалі 95 % земляў Азэрбайджану, дзе пражывала 98 % насельніцтва краіны. «Азэрсэл» меў звыш 5 млн абанэнтаў, якія на якія прыпадала 48 % рынку.

## Мінуўшчына
15 сьнежня 1996 году «Азэрсэл» запусьціў сотавую сетку. У 1997 годзе пачалі аказваць паслугі роўмінгу і адчынілі прадстаўніцтва ў Нахічэвані. У 1998 годзе стварылі кругласодневую службу падтрымкі і ўкаранілі перадаплачаныя тэлефанаваньні. У 2000 годзе «Азэрсэл» заснаваў пастаўніка Сеціва «Азэранлайн» і ахапіў сотавай сеткай станцыі Бакінскага мэтрапалітэну. У 2001 годзе лік абанэнтаў перасягнуў 500 000. Таксама ўкаранілі оптавалаконную сетку для перадачы большага абсягу зьвестак. У 2004 годзе стварылі сядзібы продажу, абслугоўваньня і аплаты, якія ў наступным годзе зьявіліся па-за сталіцай. Лік абанэнтаў перавысіў 1 млн чалавек. Таксама ўкаранілі пакетная радыёсувязь агульнага карыстаньня (ПРАК). У 2006 годзе дасягнулі 2 млн абанэнтаў, а ў наступным годзе 3-х млн. У 2007 годзе ўкаранілі код тэлефоннай нумарацыі 051. У 2008 годзе пачалі ўсталёўваць базавыя станцыі сотавай сувязі, якія працавалі на сонечнай энэргіі. У 2009 годзе адчынілі тэлефонную службу падтрымкі ў Гянджы.

У 2010 годзе дасягнулі 4-х млн абанэнтаў. У 2011 годзе запусьцілі сотавую сетку 3-га пакаленьня і перайшлі на манатны разьлік замест контурнага. У 2012 годзе прадставілі сетку 4-га пакаленьня. У 2013 годзе запусьцілі адзіную аплатную картку для ўсіх абанэнтаў. У 2017 годзе ўсталявалі станцыі 4-га пакаленьня ў Гянджы, Бардзе, Шамкіры і Ленкарані на аснове стандарту доўгатэрміновага разьвіцьця. У 2018 годзе «Азэрбайджанскі міжнародны тэлекам» набыў долю холдынгу «Фінтур», дзе 58 % паёў належала швэдзкаму прадпрыемству «Тэлія» (Сольна). У 2021 годзе ўвялі код тэлефоннай нумарацыі 010. У 2022 годзе запусьцілі сетку 5-га пакаленьня ў сталіцы і прадставілі магчымасьць ствараць сваю ўласную расцэнку паслугаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Азэрбайджанскія сэрвісныя кампаніі
Катэгорыя:Баку
Катэгорыя:Апэратары мабільнай сувязі
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1996 годзе
Абу Лулу Фіруз

**Абу Лулу Фіруз** () — пэрсыдзкі раб, які забіў другога халіфа Ўмара ібн аль-Хатаба (634–644). Паланены падчас мусульманскага заваяваньня Пэрсыі, ён быў адпраўлены ў Мэдзіну дзякуючы сваёй майстэрскай прафэсіі. Матывам забойства лічыцца спрэчка з-за падатку, які наклаў на яго арабскі гаспадар аль-Мугіра ібн Шу’ба.

3 лістапада 644 году Абу Лулу закалоў Умара двумажовым кінжалам падчас малітвы ў мячэці. Паводле розных крыніц, ён быў схоплены й пакараны альбо скончыў жыцьцё самагубствам. У адплату сын Умара забіў дачку Абу Лулу, былога пэрскага военачальніка Хурмузана й хрысьціяніна з аль-Хіры.

Пазьнейшыя шыіцкія паданьні (з эпохі Сэфэвідаў) сьцьвярджаюць, што Алі выратаваў Абу Лулу й пераправіў яго ў Кашан (Іран), дзе той жыў да канца жыцьця. У Кашане яму паставілі маўзалей, і з XVІ стагодзьдзя там сьвяткуецца антысуніцкае сьвята ”*Амар Кошан*” (Забойства Ўмара).

## Крыніцы

Катэгорыя:Пэрсы
Катэгорыя:Асобы
Дуда (музычны інструмэнт)

**Дуда́** (*Дуда*, *каза́*, , , , ）— расейскі, беларускі, украінскі,  летувіскі, польскі народны музычны інструмэнт, разнавіднасьць валынкі.

Найстарэйшым гістарычным сьведчаньнем існаваньня дуды на землях Беларусі, Польшчы і Летувы можна ўважаць Радзівілаўскі летапіс XII стагодзьдзя, дзе згадваўся Дудар у складзе скамарохаў, які грае на безбурдоннай дудзе, падобнай да польска-нямецкай *siersienki.* Першая згадка дуды ў старадаўніх беларускіх тэкстах адносіцца да XV стагодзьдзя. Да сярэдзіны XIX стагоддзя дуда была найраспаўсюджаным інструмэнтам, і актыўна выкарыстоўвалася ў беларускай, летувіскай і польскай народнай музыцы. У XXI стагодзьдзі дударскі рух у Беларусі, Польшчы і Летуве разьвіваецца і пашыраецца, паступова зьяўляюцца новыя музыцкія гурты, якія выкарыстоўваюць дуды ў сваёй творчасці.

Дуда выраблялася з бычынага бурбалку або суцэльнага скуранога мяшку, зьнятага з казьляня, двух трысьняговых трубак, наладжаных ў квінта — мэлядычны (жалейка) і зь нязьменным тонам), а таксама трубкі для нагнятання паветру.

У Латвіі аналягам падобны інструмэнт называецца .

## Крыніцы

Катэгорыя:Музычныя інструмэнты
Сара Таскана

**Сара Таскана** (;  9 студзеня 2006 году) — італьянская сьпявачка-аўтарка песень.

## Дыскаграфія
### Музычны альбом
* *Met Gala* (2025)

### Эп
* *Riflesso* (2022)
* *Sarah* (2024)

## Крыніцы

Катэгорыя:Італьянскія сьпевакі і сьпявачкі
Супэрліга чэмпіянату Малдовы па футболе 2024—2025 гадоў

**Супэрліга 2024—2025 гадоў** — 34-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Малдовы, які праходзіў з 3 жніўня 2024 году па 18 траўня 2025 году. Чэмпіёнам стаў «Мілсамі», які тым самым здабыў свой другі тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел восем клюбаў — дакладна тыя ж, што і папярэднім сэзоне, бо хоць «Фларэшць» і «Спартані» па выніках першай фазы папярэдняга сэзону Супэрлігі панізіліся ў другую фазу Лігі 1, але «Фларэшць» па выніках другой фазы Лігі 1 стаў найлепшым і вярнуў месца ў Супэрлізе, а «Спартані», які выбыў у другім раўндзе плэй-оф за павышэньне, усё роўна вярнуўся ў найвышэйшы дывізіён пасьля таго, як іншыя клюбы не атрымалі ліцэнзію на ўдзел у Супэрлізе.

## Першая фаза


### Вынікі гульняў

## Другая фаза

### Вынікі гульняў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Малдаўскай фэдэрацыі футболу

Катэгорыя:Чэмпіянат Малдовы па футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Беларуская мова ў Польшчы

**Беларуская мова ў Польшчы** — самая распаўсюджаная мова ў Польшчы пасьля польскае мовы. Беларуская мова прызнаецца адной з моваю ў Падляскім ваяводзтве ў напісаньні дарожных знакаў і назваў вёсак. Для гэтага неабходна згода мясцовага насельніцтва.

Сьпіс мясцовасьцяў, дзе пішуцца знакі па-беларуску (дзьвюхмоўная гміна):
* Гайнаўка
* Гайнаўка (гміна)
* Орля
* Нараўка
* Чыжы

Беларуская мова выкарыстоўваецца ў побыце для размоваў.

Аб’яднаньне ў карысьць дзяцей і моладзі, якія вывучаюць беларускую мову «АБ-БА» было створанае ў 2006 годзе. Яго задачы — дапамога мэтадычная, навуковая, грашовая і рэчавая дзецям і маладым, якія вучацца беларускае мовы. Дапамагаюць і бацькам і настаўнікам вучняў.

«АБ-БА» было заснаванае ў 1995 годзе. Гэта была грамада маладых бацькоў, якія  раней дзейнічалі ў Беларускім аб'яднаньні студэнтаў. Грамада хацела стварыць у месьце Беласток суполку для сваіх дзяцей у дзіцячых садках. У той час ніхто не вучыў беларускае мовы ў дашкольных установах Беластоку. 1 верасьня 1995 году пачалі дзейнічаць два аддзелы ў самаўрадавым перашкольлі нумар 14 у Беластоку.

Дзейнічаюць СМІ на беларускае мове:
* Беларуская рэдакцыя Польскага Радыё
* Радыё Рацыя
* Белсат

## Глядзіце таксама
* Беларусы ў Польшчы
* Дэкляматарскі конкурс «Роднае слова»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Русіфікацыя беларускае мовы ў БССР і супраціў русіфікацыйнаму працэсу
* Padlaska Cyberwioska
* Kim byli nasi przodkowie — obywatele Wielkiego Księstwa Litewskiego
* Старонка ў сеціве

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Мовы Польшчы
Катэгорыя:Беларуская мова
Роднае слова (дэкляматарскі конкурс)

**Дэкляматарскі конкурс «Роднае слова»** () — агульнапольскі конкурс, які праходзіць штогод у Польшчы. Яго праводзіць Беларускае грамадзка-культурнае таварыства.

## Сьпіс мерапрыемстваў
# Роднае слова 1972
# Роднае слова 1973
# Роднае слова 1974
# Роднае слова 1975
# Роднае слова 1976
# Роднае слова 1977
# Роднае слова 1978
# Роднае слова 1979
# Роднае слова 1980
# Роднае слова 1981
# Роднае слова 1982
# Роднае слова 1983
# Роднае слова 1984
# Роднае слова 1985
# Роднае слова 1986
# Роднае слова 1987
# Роднае слова 1988
# Роднае слова 1989
# Роднае слова 1990
# Роднае слова 1991
# Роднае слова 1992
# Роднае слова 1993
# Роднае слова 1994
# Роднае слова 1995
# Роднае слова 1996
# Роднае слова 1997
# Роднае слова 1998
# Роднае слова 1999
# Роднае слова 2000
# Роднае слова 2001
# Роднае слова 2002
# Роднае слова 2003
# Роднае слова 2004
# Роднае слова 2005
# Роднае слова 2006
# Роднае слова 2007
# Роднае слова 2008
# Роднае слова 2009
# Роднае слова 2010
# Роднае слова 2011
# Роднае слова 2012
# Роднае слова 2013
# Роднае слова 2014
# Роднае слова 2015
# Роднае слова 2016
# Роднае слова 2017
# Роднае слова 2018
# Роднае слова 2019
# Роднае слова 2020
# Роднае слова 2021
# Роднае слова 2022
# Роднае слова 2023
# Роднае слова 2024
# Роднае слова 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*  За намі агульнапольскі дэкламатарскі конкурс “Роднае слова”.  Раённы агляд адбыўся 25 сакавіка ў Беластоку, а фінал  4 красавіка ў Бельску Падляшскім.
* Завяршыўся дэкламатарскі конкурс “Роднае Слова” на Радыё Рацыя
* Настаўнікі і конкурс «Роднае слова» на Ніва
* Складаныя ўмовы дзейнасці БГКТ на Часопісе

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Беларуская мова ў Польшчы
Катэгорыя:Беларуская мова
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:1973 год у Польшчы
Катэгорыя:Беларускае грамадзка-культурнае таварыства ў Польшчы
Роднае слова (конкурс, 2025)

**Дэкляматарскі конкурс «Роднае слова» 2025** () — агульнапольскі конкурс, які адбыўся ў Польшчы ў 2025 годзе. Яго праводзіць Беларускае грамадзка-культурнае таварыства. Месцам правядзеньня стала м. Бельск.

Задачы мерапрыемства:
# падтрыманьне нацыянальнае тоеснасьці моладзі
# адукацыйна-асьветніцкая дзейнасьць 
# дзейнасьць у карысьць беларускай нацыянальнае меншасьці ў Польшчы і польска-беларускае інтэгрыцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*  За намі агульнапольскі дэкламатарскі конкурс “Роднае слова”.  Раённы агляд адбыўся 25 сакавіка ў Беластоку, а фінал  4 красавіка ў Бельску Падляшскім.
* Завяршыўся дэкламатарскі конкурс “Роднае Слова” на Радыё Рацыя
* Настаўнікі і конкурс «Роднае слова» на Ніва

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Беларуская мова ў Польшчы
Катэгорыя:2025 год у Польшчы
Катэгорыя:Беларускае грамадзка-культурнае таварыства ў Польшчы
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўэйлзу па футболе 2024—2025 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2024—2025 гадоў** — 33-і розыгрыш Прэм’ер-лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Ўэйлзу, які праходзіў з 9 жніўня 2024 году па 18 траўня 2025 году. Чэмпіёнам чацьвёрты раз запар стаў «Нью-Сэйнтс», які тым самым здабыў свой 17-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх дзесяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь лігаў другога дывізіёну — «Брытан-Фэры Лансаўэл» (з Кэмры Поўдню) і «Флінт Таўн Юнайтэд» (з Кэмры Поўначы). Гэтыя клюбы замянілі «Колўін-Бэй» і «Понтыпрыд Юнайтэд».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—32 туры
Пасьля 22 тураў табліцу падзялілі на дзьве групы, і кожны клюб па два разы (дома і ў гасьцях) згуляў з кожным іншым клюбам са сваёй групы.

#### Верхняя шасьцёрка

#### Ніжняя шасьцёрка

## Плэй-оф за Лігу канфэрэнцыяў
Клюбы, якія занялі месцы з другога па сёмае, мусілі трапіць у плэй-оф, пераможца якога здабыў кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў. Аднак, паколькі з-за перамогі «Нью-Сэйнтс» у Кубку Ўэйлзу другая каманда лігі («Пэнібонт») аўтаматычна кваліфікавалася ў Лігу канфэрэнцыяў, то ў плэй-оф засталіся пяць камандаў, зь іх трэцяя каманда лігі («Гавэрфардўэст Каўнці») пачала адразу з фіналу. Матчы прайшлі з 26 красавіка па 18 траўня 2025 году.

## Вонкавыя спасылкі
* Прэм’ер-ліга на афіцыйным сайце Футбольнай асацыяцыі Ўэйлзу

Катэгорыя:Чэмпіянат Ўэйлзу па футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Сафія Кэрлі

**Сафія Кэрлі** () — вугорская порнаакторка. Яна распачала здымацца ў порнастужках зь П'ерам Вудманам у 2018 годзе, які зьняў Сафію Кэрлі ў Вугоршчыне ў месьце Будапэшт. Мае свой гурток прыхільнікаў на Укантакце.

Яна распачала здымкі ў порнастужках ў 2018 годзе, калі ёй было 29 год. Спыніла свае здымкі ў 2022 годзе. 

Зьнялася ў больш чым 38 фільмах.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сафія Кэрлі на П'ер Вудман
* Сафія Кэрлі на БЗФІ
* Сафія Кэрлі на БЗСД
* Гурток прыхільнікаў Сафіі Кэрлі на Укантакце
* Сафія Кэрлі
* Сафія Кэрлі на Ютубе

Катэгорыя:Порнаакторкі
Катэгорыя:Порнаакторкі Беларусі
Катэгорыя:Вугорскія порнаакторкі
Цэнтар беларускай культуры ў Беластоку

**Цэнтар беларускай культуры ў Беластоку** () — грамада, якая была заснаваная ў 2024 годзе ў Польшчы. Пачала сваю дзейнасьць у месьце Беласток. Галоўная задача — правядзеньне грамадзкіх і культурных мерапрыемстваў для беларусаў, якія жывуць у Польшчы.

Цэнтар задумвалі заснаваць раней у 2023 годзе.

Начальнік (дырэктар) — Анатоль Вап. Яго намесьнікам зьяўляецца Ілона Карпюк. Галоўная ўправа знаходзіцца: м. Беласток, вул. Яна Кілінскага, д. 16, 2/07.

Прымае ўдзел у правядзеньні Бардаўская восень 2024, Беларуская песьня. Выдаў кнігу Міхала Андрасюка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве
* Цэнтар беларускай культуры ў Беластоку на Хвэйсбуку
* Пра задуму аб ЦБК у Беластоку на Радыё Рацыя
* Будзе ЦБКБ
* Будўе ЦБК у Беластоку
* ЦБК у Беластоку
* Будзе ЦБК у Беластоку
* Пра стварэньне ЦБК у Беластоку
* Дзень Волі ў Беластоку на Часопісе
* Беларуская песьня 2025 на Часопісе
* Бэнэфіс Міры Лукшы на Часопісе
* Пра няпоўны фільм аб Надзеі Артымовіч, канцэрт у музеі запраектаваным беларусам і разбітую машыну з мігрантамі на Часопісе
* Васілёчкі на Часопісе
* Сустрэча з Міхалам Андрасюком у беластоцкім клубе Zmiana Klimatu на Часопісе

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2024 годзе
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2024 годзе
Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Польшчы
Катэгорыя:Беласток
Катэгорыя:Арганізацыі Беластоку
Катэгорыя:Культура Беластоку
Катэгорыя:2024 год у Польшчы
Юры Амбразевіч

**Юры Георгіевіч Амбразевіч** ( 1975, Менск, цяпер Беларусь) — беларускі дыплямат.

Трэці амбасадар Беларусі ў Ватыкане (ад 27 сакавіка 2025 году). Па сумяшчальніцтве займаў пасады амбасадара Беларусі пры Мальтыйскім ордэне і прадстаўніка Беларусі пры Харчова-сельскагаспадарчай Арганізацыі Аб'яднаных Нацыяў (Рым) і пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры (Францыя; ад 22 траўня 2025 году).

## Жыцьцяпіс
У 1997 годзе скончыў з адзнакай юрыдычны факультэт БДУ і паступіў на дыпляматычную службу ў дамоўна-прававую ўправу Міністэрства замежных справаў Беларусі. Затым працаваў у Амбасадзе Беларусі ў Бэльгіі, якая па сумяшчальніцтве служыла амбасадай у Люксэмбургу і прадстаўніцтвам Беларусі пры Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы і Эўразьвязе. У 2012 годзе стаў начальнікам галоўнай управы шматбаковай дыпляматыі МЗС Беларусі. 27 жніўня 2015 году заняў пасаду пастаяннага прадстаўніка Беларусі пры аддзяленьні ААН у Жэнэве (Швайцарыя). 10 лютага 2022 году стаў намесьнікам міністра замежных справаў Беларусі за часам Уладзімера Макея, дзе вёў дзейнасьць пры міжнародных арганізацыях.

21 чэрвеня 2025 году ўручыў даверчыя граматы рымскаму папу Льву XIV.

Валодае беларускай, расейскай, ангельскай і францускай мовамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі юрыдычнага факультэту БДУ
Катэгорыя:Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі пры аддзяленьні ААН у Жэнэве
Катэгорыя:Намесьнікі міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Ватыкане
Катэгорыя:Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі ў ЮНЭСКО
Чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2026 году

**Чэмпіяна́т сьве́ту па хаке́і з ша́йбай 2026 году** — 90-ы па ліку чэмпіянат сьвету, які будзе ладзіцца ў Швайцарыі з 15 па 31 траўня 2026 году. У спаборніцтве будуць браць удзел 16 зборных. Пастанова аб правядзеньні чэмпіянату ў Швайцарыі была зацьверджаная кангрэсе Міжнароднай фэдэрацыі хакею на лёдзе ў 2022 годзе ў фінскім Тампэрэ.

## Заяўкі
Свае заяўкі на арганізацыю чэмпіянату першпачаткова накіравалі Казахстан і Швайцарыя. Швайцарыя мусіла лаздіць турнір у 2020 годзе, але ён быў скасаваны праз пошасьць каранавірусу. Казахстан пры гэтым аніводнага разу ня ладзіў такіх турніраў. У рэшце рэшт, 27 траўня 2022 году кангрэс Міжнароднай фэдэрацыі хакею на лёдзе зацьвердзіў Швайцарыі права на правядзеньне спаборніцтваў. Галасоў не патрабавалася, бо Казахстан раней адклікаў быў сваю заяўку.

## Арэны
Матчы чэмпіянату сьвету было вырашана праводзіць на «Сўіс-Лайф Арэне» ў Цюрыху і «BCF-Арэне» ў Фрыбуры.

## Удзельнікі
У чэмпіянаце бяруць удзел 16 нацыянальных камандаў — чатырнаццаць з Эўропы і дзьве з Паўночнай Амэрыкі. Дзякуючы прасоўваньню зь Першага дывізіёну атрымалі правы на выступ у турніры зборныя Вялікабрытаніі і Італіі. На гэтым турніры трывае адхіленьне зборных Беларусі і Расеі праз удзел у вайне супраць Украіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:Спорт у Цюрыху
Катэгорыя:Спорт у Фрыбуры