open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мардашавіцкі сельсавет

**Мардашавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Мардашавічы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Пірагоўскі сельсавет у складзе Дубровенскага раёну Аршанскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці). У 1927 годзе сельсавет перайменаваны ў Мардашавіцкі, а 16 ліпеня 1954 году — вернутая першапачатковая назва.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 13

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 299
*  С. 196

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1927 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Белы палац

**Бе́лы пала́ц** — палац у Берасьці, былая ўніяцкая царква сьв. Пятра і Паўла манастыра базылянаў. Стаў месцам падпісаньня Берасьцейскага міру 3 сакавіка 1918 году.

Манастыр базылянаў быў заснаваны ў Берасьці ў 1629 годзе. Да 1631 г. з фундушу Габрыеля зь Ялец Ялецкага і мітрапаліта Язэпа Руцкага паўстаў драўляны будынак манастыра і царква сьв. апосталаў Пятра і Паўла. З 1770 г. на месцы драўлянай царквы базыляны пачалі ўзьвядзеньне новай мураванай царквы ў стылі віленскага барока. Вежы яе, аднак, так і не былі закончаныя з прычыны недахопу сродкаў. Пасьля 1835 г. пры будаўніцтве Берасьцейскай крэпасьці базылянская царква сьв. апосталаў Пятра і Паўла была перабудавана пад афіцэрскае казыно.

У час Першай сусьветнай вайны ў Берасьці на тэрыторыі крэпасьці адбываліся мірныя перамовы паміж прадстаўнікамі Савецкай Расеі, з аднаго боку, і Цэнтральных дзяржаваў (Нямеччыны, Аўстра-Вугоршчыны, Турэччыны і Баўгарыі) — з другога, падчас якіх 9 лютага 1918 году была падпісана мірная дамова з УНР. Перамовы ў Берасьці завяршыліся падпісаньнем у Белым палацы 3 сакавіка 1918 году Берасьцейскай мірнай дамовы. У гэты час будынак атрымаў назву “Белы палац”.

Будынак пацярпеў у час Другой сусьветнай вайны. Падчас абароны Берасьцейскай крэпасьці 2 верасьня 1939 году ў выніку нямецкага авіяўдару будынак быў пашкоджаны. Асноўныя пашкоджаньні будынку былі нанесеныя падчас абароны Берасьцейскай крэпасьці у чэрвені—ліпені 1941 году. Аднак разабраны будынак быў толькі пасьля 1953 г.

Да нашага часу захаваліся толькі сутарэньні з падмуркамі і частка вонкавых сьцен, якія выяўляюць сакральны характар пабудовы. Руіны Белага палацу знаходзяцца насупраць уваходу ў Музэй абароны Берасьцейскай крэпасьці. У 1972 і 2019 гг. была праведзена іх кансэрвацыя.

Катэгорыя:Палацы Беларусі
Катэгорыя:Берасьцейская крэпасьць
Азімжан Аскараў

**Азімжа́н Аска́раў** — кыргіскі палітычны актывіст узбэцкага паходжаньня.

## Дзейнасьць
У 2002 року заснаваў праваабарончую групу «Воздух» () для маніторынгу стану кыргіскіх турмаў. За час дзейнасьці групы былі ўзбуджаныя некалькі справаў па жорсткім абыходжаньні і катаваньні вязьняў, некалькі афіцэраў міліцыі былі пазбаўленыя пасад.

У 2010, падчас этнічных сутычак на поўдні Кыргыстану, займаўся дакумэнтаваньнем забойстваў і падпалаў. Гэтае відэа ён зьмясьціў у міжнародных мэдыях і зьвінаваціў кыргіскіх вайскоўцаў у саўдзеле ў забойствах.

## Прысуд
15 чэрвеня 2010 року Азімжан Аскараў, як і іншыя ўзбэцкія грамадзкія і рэлігійныя дзеячы, быў затрыманы па абвінавачаньні ў забойстве міліцыянта Мыктыбэка Сулайманава, арганізацыі масавых непарадкаў і распальваньні міжэтнічнай варажнечы.

15 верасьня 2010 року Аскараў быў прыгавораны да пажыцьцёвага зьняволеньня. Ягоныя адвакаты абвясьцілі, што падчас папярэдняга расьсьледаваньня да яго прымяняліся катаваньні, у доказ чаго ў судзе былі паказаныя сьвежыя сінякі на ягоным целе. 4 лістапада 2010 на прэс-канфэрэнцыі прадстаўнікі пракуратуры абверглі факты зьбіцьця Аскарава. Апэляцыйныя інстанцыі пакінулі прысуд Аскараву бязь зьменаў.

## Міжнародны розгалас
Міжнародная амністыя, Human Rights Watch, Камітэт па абароне журналістаў, Front Line Defenders, Міжнароднае партнэрства за правы чалавека і Міжнародная фэдэрацыя за правы чалавека асудзілі прысуд Аскараву. «Міжнародная амністыя» таксама прызнала яго вязьнем сумленьня.

13 верасьня 2012 року Камітэт па абароне журналістаў прысудзіў Азімжану Аскараву .

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Вязьні сумленьня
Катэгорыя:Праваабаронцы
Катэгорыя:Кіргіскія журналісты
Катэгорыя:Ляўрэаты Міжнароднай прэміі за свабоду прэсы
Антон Яльчын

**Анто́н Ві́ктаравіч Яльчы́н** (, ; , Ленінград — , Каліфорнія, ЗША) — амэрыканскі актор расейскага паходжаньня. Найбольш вядомы па ролі Паўла Чэхава ў серыі фільмаў «Зорны шлях».

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Акторы ЗША
Сяржук Цімохаў

**Сяржу́к Цімо́хаў** (1960, Кротаў, Каленкавіцкі раён, Гомельская вобласьць, цяпер Беларусь — 2012, Менск, Беларусь) — беларускі мастак.

Працаваў ў жанры станкавага жывапісу і графікі, манумэнтальна-дэкаратыўнага мастацтва. Сябра Саюзу мастакоў Беларусі (з 1989 году), дзе быў намесьнікам старшыні (з 1999 году). Ляўрэат 2-га Міжнароднага Шагалаўскага пленэру 1997 году і Гран-Пры 7-га міжнароднага біянале ілюстрацыі «Залатое пяро Бялграду» 2003 году (Сэрбія).

## Жыцьцяпіс
У 1979 годзе скончыў Менскую мастацкую вучэльню. У 1984 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут на катэдры манумэнтальнага мастацтва. У 1979—1984 гадах студэнтам быў сябрам Беларускай сьпеўна-драматычнай майстроўні. У складзе Майстроўні браў удзел у такіх беларускіх абрадах, як гуканьне вясны, калядаваньне, абрады Купальля і «Пахаваньне стралы». У 1989 годзе стаў сябрам Саюзу мастакоў Беларусі. У 1990 годзе ўступіў у Творчую суполку «Пагоня» пры Саюзе мастакоў Беларусі. У 1997 годзе стаў ляўрэатам 2-га Міжнароднага Шагалаўскага плэнэру. З 1999 году жыў і працаваў у Менску. Быў намесьнікам старшыні па выставачнай дзейнасьці ў Беларускім саюзе мастакоў. У 2003 годзе выйграў Гран-Пры 7-га міжнароднага біянале ілюстрацыі «Залатое пяро Бялграду» (Сэрбія).

## Творчасьць
Сяржук Цімохаў напісаў такія карціны пра беларускія абрады і гісторыю, як «Золак Купальскае ночы», «Гуканьне вясны», «Стод», «Рытуальнае шэсьце», «Спас», «Каляды», «Грунвальд», «Сьвітанак» і «Цень Вялеса». Адзначаў, што ў некаторых карцінах знаходзіўся пад уплывам экзыстэнцыяльнага твору Барыса Заборава «Гумно». Таксама яго манумэнтальнай творчасьці быў уласьцівы мінімалізм. Цімохаў меў шмат асабістых выставаў за мяжой. Яго шматлікія творы ўвайшлі ў зборы замежных галерэяў.

Творы мастака знаходзяцца ў Музэі сучаснага мастацтва Беларусі (Менск), Мастацкім фондзе Саюза мастакоў Беларусі (Менск), Мастацкім фондзе Міністэрства культуры Расеі (Масква), Музэі М. Шагала (Віцебск), Полацкім мастацкім музэі (Полацак), Галерэі «Galeria stuki Katarzyny Napiorkowskaj»(Варшава), Галерэі «Walentowski Galerien» (Дрэздэн), а таксама ў прыватных калекцыях у Беларусі і за межамі.

## Сям'я
* Жонка — Маргарыта Цімохава, мастачка кнігі.
* Дачка — Вольга Арцюхова, дызайнэрка і фотамастачка.
* Сын — Глеб Цімохаў (нар. 1998) моўшн-дызайнер.

## Памяць
У студзені 2014 году Выдавецкі дом «Зьвязда» выпусьціў пасьмяротны альбом рэпрадукцыяў Цімохава, які складаўся з 3-х частак: «Графіка», «Жывапіс» і «Зь нізкі ню». Альбом уклала ўдава Маргарыта Цімохава, якая сама працавала ў кніжнай графіцы. Дызайн альбому зрабіла дачка Вольга Арцюхова, якая працавала фотамастачкай. У альбоме зьмяшчаўся верш пра Сержука Цімохава, які напісаў старшыня Беларускага саюзу мастакоў Рыгор Сітніца.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія мастакі
Царква Сьвятога Яна (Талін)

**Царква́ сьвято́га Я́на** () — лютаранская парафіяльная царква ў Таліне (Эстонія). Збудаваная ў 1862—1867 роках і названая ў гонар сьвятога Яна Эвангеліста, Хрыстовага вучня і аўтара чацьвертага хрысьціянскага Эвангельля.

## Мінуўшчына
Да сярэдзіны XIX стагодзьдзя парафіяльная царква Сьвятога Духа налічвала болей за 14 000 вернікаў, і ў 1851 року пачаўся збор сродкаў на пабудову новага храма ў *новай* частцы места. Будаўніцтва пачалося ў верасьні 1862, кансэкрацыя адбылася 17 сьнежня 1867 року.

## Архітэктура
Царква збудаваная ў нэагатычным стылі паводле праекту талінскага архітэктара Крыстафа Аўгуста Габлера. Мае з заходняга боку высокую вежу з дэкаратыўным шпілем. Зьяўляецца архітэктурнай дамінантай плошчы Свабоды.

У 1930-х і ў 1950-х роках былі прапановы зруйнаваць царквы: на думку некаторых архітэктараў, стыль царквы псаваў агульны ансамбль плошчы. Аднак дзякуючы пратэстам гэтага не адбылося.

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Таліну
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Яна Эвангеліста
Катэгорыя:Нэагатычныя збудаваньні Эстоніі
Дагдзкі край

**Да́гдзкі край** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў этнаґрафічным рэґіёне Латгалія, Латвія.

## Геаґрафія
Край разьмешчаны на паўднёвым усходзе рэспублікі. На захадзе мяжуе з Аглонскім краем, на паўночным захадзе — з Рэжыцкім краем, на поўначы — зь Люцынскім, на паўночным усходзе — зь Зілупскім, на поўдні — з Краслаўскім краем, на ўсходзе — з Дрысенскім раёнам Віцебскае вобласьці Беларусі. Мяжа зь Беларусьсю амаль поўнасьцю праходзіць па рэках Сар’янка, Сінюха (Зілупэ), , Акціца і Тоўша.

## Гісторыя
Першапачаткова тэрыторыя краю падпарадкоўвалася Лівонскаму ордэну.

Пасьля заканчэньня Лівонскае вайны ваколіцы сучаснае Дагды апынуліся ў складзе Інфлянтаў — асаблівай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі пад уладай ВКЛ, якая пасьля заключэньня Люблінскай уніі стала кандамініюмам Кароны і ВКЛ. З 1621 году ў выніку перайменаваньня тэрыторыя сучаснага Дагдзкага краю патрапіла ў адпаведнае ваяводзтва.

З 1772 году ў выніку Першага падзелу Рэчы Паспалітай тэрыторыя адзінкі была падзелена паміж Дынабурскім (пазьней перайменаваны ў Дзьвінскі) і Рэжыцкім паветамі Беларускай губэрні (пазьней перайменавана ў Віцебскую).

18 лістапада 1918 году з набыцьцём Латвіяй незалежнасьці край стаў часткай Латвіі. У выніку латвійскай адміністрацыйнае рэформы 2009 году тэрыторыя набыла свой сучасны статус.

## Дэмаґрафія
Насельніцтва краю складае 9397 чалавек. Большасьць насельніцтва — латышы. Таксама пражываюць расейцы, беларусы і палякі.

## Адміністрацыйнае ўладкаваньне
У край уваходзяць 10 воласьцяў і горад Дагда.

## Транспарт
Праз тэрыторыю адзінкі праходзяць аўтадарогі мясцовага ўзроўню, якія зьвязваюць Дагду зь іншымі паселішчамі краю, а таксама з навакольнымі краямі.

## Глядзіце таксама
* Беларуска-латвійская граніца

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
Старасьвержанскі сельсавет

**Старасьве́ржанскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Стары Сьвержань.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Залускі сельсавет у складзе Стаўпецкага раёну Баранавіцкай (з 8 студзеня 1954 году — Менскай) вобласьці.

30 кастрычніка 2009 году ў склад сельсавету ўвайшлі вёскі Дразды, Ператокі, Стары Сьвержань Навасьвержанскага сельсавету.

20 жніўня 2010 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Залужжа ў вёску Стары Сьвержань.

24 сьнежня 2011 году сельсавет перайменаваны з Залускага ў Старасьвержанскі.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Асіпаўшчына, Варацішча, Вялікі Двор, Дзярэчынцы, Новая Вёска, Падлесьсе ліквідаванага Варацішчанскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 24 сьнежня 2011 году — 13

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 421

## Вонкавыя спасылкі
* Характарыстыка сельсавету 


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2011 годзе
Дзераўнянскі сельсавет

Назву **Дзераўнянскі сельсавет** маюць:

* Дзераўнянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івянецкага раёну Менскай вобласьці
* Дзераўнянскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці
Фрэдзі Гуарын

**Фрэдзі Алехандра Гуарын Васкес** (;  30 чэрвеня 1986 году, Пуэрта-Баяка, Калюмбія) — былы калюмбійскі футбаліст і гулец нацыянальнай зборнай Калюмбіі. Пераважна гуляў на пазыцыі цэнтральнага ці правага паўабаронцы.

## Кар’ера
### «Бока Хуніёрс»
Фрэдзі Гуарын пачаў кар’еру ў клюбе «Энвігада». Праз год пасьля дэбюту ў асноўным складзе каманды, Гуарын быў арандаваны аргентынскім клюбам «Бока Хуніёрс», дзе адыграў толькі дзьве гульні. Вялікую частку часу ў «Боке», Гуарын выступаў за моладзевы склад клюбу. Толькі траўмы гульцоў асновы каманды, Сэбастыяна Батальлі й Фэрнанда Гага дазволілі дэбюту Гуарына адбыцца.

### «Сэнт-Эт’ен»
У красавіку 2006 году «Бока» зрабіла спробу выкупіць трансфэр Гуарына за 500 тысячаў эўра, аднак той палічыў за лепшае зьехаць у Францыю, у клюб «Сэнт-Эт’ен». Ён дэбютаваў у складзе каманды 14 кастрычніка ў матчы Лігі 1 супраць клюбу «Ліён», у якім ягоны клюб атрымаў паразу зь лікам 1:2. У сакавіку 2007 году Фрэдзі забіў свой ​​першы мяч за «Сэнт-Эт’ен», паразіўшы браму «Труа».

### «Порту»
11 ліпеня 2008 году Гуарын перайшоў у футбольны клюб «Порту», падпісаўшы кантракт на 4 гады.

### «Інтэрнацыянале»
31 студзеня 2012 году Фрэдзі на правах арэнды перайшоў у мілянскі «Інтэр». Кошт трансфэру склаў 1 млн эўра, прычым «нэрадзуры» атрымалі права на выкуп кантракту гульца па заканчэньні сэзону за 11 мн эўра, чым італьянскі клюб скарыстаўся 17 траўня.

## Міжнародная кар’ера
24 траўня 2006 году Гуарын дэбютаваў у складзе зборнай Калюмбіі ў матчы супраць зборнай Эквадору. У тым жа годзе ён атрымаў перамогу ў турніры гульні Цэнтральнай Амэрыкі й Карыбскага басэйна.

## Дасягненьні
**«Бока Хуніёрс»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2006 (к)

**«Порту»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2009, 2011, 2012
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2009, 2010, 2011
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2009, 2010, 2011
* Пераможца Лігі Эўропы: 2011

**«Шанхай Шэньхуа»**:
* Уладальнік Кубка кітайскай асацыяцыі: 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Сэнт-Эт’ен»
* Профіль на сайце Zerozero
* Статыстыка на сайце L'Équipe
* Статыстыка на сайце National Football Teams

Катэгорыя:Калюмбійскія футбалісты
Анкарагюджу Анкара

«**Анкарагюджу**» () — турэцкі футбольны клюб з гораду Анкары. Заснаваны ў 1910 годзе. Двухразовы ўладальнік Кубка Турэччыны (1972, 1981).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Анкара
Асташкавіцкі сельсавет (Дубровенскі раён)

**Аста́шкавіцкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Асташкавічы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Баеўскі сельсавет у складзе Ляднянскага раёну Аршанскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Дубровенскага раёну.

16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Асташкавіцкі (з 25 сьнежня 1962 году ў складзе Аршанскага, з 6 студзеня 1965 году — Дубровенскага). 24 траўня 1968 году сельсавет перайменаваны ў Баеўскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1968 годзе
Радрыга Палясіё

**Радры́га Сэба́стыян Паля́сіё** (;  5 лютага 1982 году, Баія-Блянка, Аргентына) — былы аргентынскі футбаліст. Гулец нацыянальнай зборнай Аргентыны. Паводле амплюа гуляў на пазыцыі нападніка.

## Кар’ера
### Аргентынскія выступы
У раньнія гады Рыдрыга займаўся футболам у клюбе свайго роднага гораду «Ўракан», пасьля чаго некаторы час правёў у складзе «Банфільду». У 2005 годзе Палясіё быў набыты адным з наймацнейшых клюбаў Аргентыны, «Бокай Хуніёрс», зь якім дамогся мноства тытулаў як у нацыянальным чэмпіянаце, гэтак і ў міжнародных спаборніцтвах.

### «Джэноа»
У ліпені 2009 году Радрыга падпісаў чатырохгадовы кантракт з італьянскім клюбам «Джэноа», які заплаціў за ягоны пераход 5 млн даляраў. 23 жніўня 2009 году нападнік дэбютаваў у Сэрыі А сэзону 2009—2010 гадоў, выйшаўшы на замену ў пачатку другога тайму матчу супраць «Ромы» (3:2).

### «Інтэрнацыянале»
22 траўня 2012 году прэзыдэнт «Джэноа» Энрыка Прэцыёзі пацьвердзіў, што Палясіё стане гульцом «Інтэрнацыянале», пачынаючы з сэзону 2012—2013 гадоў.

## Міжнародная кар’ера
Выступы Палясіё за «Боку Хуніёрс» прыцягнулі ўвагу трэнэра нацыянальнай зборнай Аргентыны Хасэ Пэкермана, які вызваў гульца ў склад каманды. Дэбют Радрыга адбыўся 9 сакавіка 2005 году ў матчы супраць зборнай Мэксыкі, які скончыўся ўнічыю зь лікам 1:1.

## Дасягненьні
**«Бока Хуніёрс»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2005(а), 2006(к), 2008(а)
* Пераможца Рэкопы: 2005, 2006, 2008
* Уладальнік Паўднёваамэрыканскага кубка: 2005
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2007

**Аргентына**:
* Срэбраны прызэр Кубка Амэрыкі: 2007

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Джэноа»
* Статыстыка на сайце FootballDatabase.com
* Статыстыка на сайце ESPN

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Мышанка

Назву **Мышанка** маюць:

* Мышанка — рака ў Берасьцейскай вобласьці Беларусі, прыток Шчары, басэйн Нёмана
* Мышанка — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі

## Глядзіце таксама
* Мыш
* Мышкава
* Мышкавічы
* Мышкаўка
* Мышкі
* Мышкіна
* Мышчана
* Мышчыцы
* Мышыцы
Калёна Перамогі ў вайне за незалежнасьць Эстоніі

**Калё́на Перамо́гі ў вайне́ за незале́жнасьць** () разьмешчаная на пляцы Свабоды ў Таліне (Эстонія). Адкрыцьцё мэмарыялу, прысьвечанага памяці палеглых у вайне за незалежнасьць, адбылося 23 чэрвеня 2009.

## Апісаньне
Помнік уяўляе сабой бэтонную калёну вышынёй 23,5 м, пакрытую 143 шклянымі плітамі са сьвятлодыёдным падсьвятленьнем.

Помнік выкананы ў форме Крыжа Свабоды II клясы I ступені. Гэта найвышэйшая ўзнагарода за асабістую адвагу за час існаваньня ў 1919—1925 роках аніводнага разу не была ўручаная ніводнай асобе.

## Мінуўшчына
Ідэя стварэньня манумэнту зьявілася яшчэ ў 1919, напрыканцы вайны. За пэрыяд 1918—1920 загінулі 3588 чалавек, 13 774 эстонцаў былі параненыя.

У 1936 быў прыняты закон, што прадугледжваў усталяваньне нацыянальнага манумэнту, аднак падрыхтоўчыя працы былі перарваныя Другой сусьветнай вайной, за якой прыйшла савецкая акупацыя.

Па здабыцьці незалежнасьці ў 1991 року пытаньне пра ўсталяваньне помніка палеглым у вайне 1918—1920 паўстала ізноў. Увесну 2005 Рыйгікогу прыняў пастанову пра тое, што помнік будзе ўсталяваны на талінскім пляцы Свабоды. На конкурсе, у якім узялі ўдзел больш за 40 праектаў, перамагла праца «Лібэртас» Райнэра Штэрнфэльда, Андры Ляйдрэ, Кадры Кігі і Анта Саві.

## Галерэя

The construction process of the War of Independence Victory Column.jpg|Усталяваньне калёны
Independence War Victory Column.JPG
Columna de la Victoria de la Guerra de la Independencia, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 15.JPG
Elamu Vabaduse väljak 10 3094-Tallinna kunstihoone 3093.jpg


## Глядзіце таксама
* Крыж Свабоды
* Вайна за незалежнасьць Эстоніі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Помнікі Эстоніі
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Эстоніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2009 годзе
Катэгорыя:Эстонская вайна за незалежнасьць
Катэгорыя:Талін
Пляц Свабоды (Талін)

**Пляц Свабо́ды** (), ранейшыя назвы ***Пятроўская***, ***Сенная***, ***Перамогі*** — пляц з паўднёвага краю Старога места ў Таліне (Эстонія). Займае плошчу 7752 м², памеры 110 м х 75 м.

З усходу плошча абмежаваная царквой сьвятога Яна, з поўдня бульварам Каарлі і падземным гандлёвым цэнтрам, з захаду — калёнай Перамогі ў вайне за незалежнасьць 1918—1920 рокаў.

Цяперашні выгляд плошчы быў разпрацаваны архітэктарамі Тыйтам Трумалем, Вэльём Каасікам і Андрэсам Альверам.

За савецкім часам пляц меў назву плошчы Перамогі ().


Файл:Tallinn Christin Peetri platz.jpg|У 1912 пляц Свабоды меў назву Пятрова плошча.
Файл:Bundesarchiv Bild 146-2004-231, Reval, Freiheitsplatz.jpg|Падчас нямецкай акупацыі (1943).
Файл:Vabaduse väljaku kaitserajatised.jpg|У 2008 распачатая рэканструкцыя.


## Глядзіце таксама
* Калёна Перамогі ў вайне за незалежнасьць Эстоніі
* Ратушная плошча

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Плошчы Таліну
Катэгорыя:Плошчы паводле гарадоў
Піліп Орлік

**Піліп Орлік** ці **Піліп Ворлік** (; 11 кастрычніка 1672, в. Касута, Ашмянскі павет, Віленскае ваяводзтва, цяпер Вялейскі раён, Менская вобласьць, Беларусь — 24 траўня 1742, Ясы, Малдаўскае княства, цяпер Румынія) — ўкраінскі палітычны, дзяржаўны і ваенны дзяяч, гетман войска Запароскага ў выгнаньні (1710—1742), паэт, публіцыст. Прадстаўнік шляхецкага роду Орлікаў (чэскага паходжаньня).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і ліцьвінскай шляхты чэскага паходжаньня — Орлікаў. Бацька Сьцяпан Орлік служыў у арміі польскага караля, загінуў на 51-м годзе жыцьця падчас польска-турэцкай вайны ў бітве пад Хоцінам ў сьнежні 1673 году. Маці — Ірына Орлік (зь беларуска-ўкраінскага роду Малахоўскіх), ахрысьціла сына паводле праваслаўнага абраду (бацька быў каталіком).

Вучыўся ў езуіцкім калегіюме ў Вільні, а пазьней у Кіева-Магілянскай акадэміі, якую скончыў ў 1694 годзе.

З 1702 году (па іншых крыніцах — з 1706) — генэральны пісар і давераная асоба Івана Мазэпы.
У 1708 годзе прыняў удзел у выступе Івана Мазэпы супраць Пятра I і перайшоў на бок Карла XII.
Пасьля паразы швэдзкай арміі пад Палтавай 27 чэрвеня 1709 году эміграваў у Асманскую імпэрыю.

Спрабуючы заваяваць сабе падтрымку, ў 1710 годзе П. Орлік складае «Пакты і Канстытуцыі правоў і вольнасцяў Войска Запарожскага» — дакумэнт, які пазьней атрымаў назву Канстытуцыя Піліпа Орліка.

Пры падтрымцы Карла XII Орлік ўступае ў саюз з крымскімі татарамі і Атаманскай Портай, і 8 лістапада 1710 году апошняя, падтрымліваючы гетмана Орліка, аб’яўляе вайну Маскоўскай дзяржаве.

У пачатку 1711 году Орлік пачынае агульны паход запарожцаў, буджацкіх татараў, швэдаў і палякаў (прыхільнікаў Станіслава Ляшчынскага) супраць маскалёў ва Ўкраіне. У сакавіку 1711 году аб’яднаныя войскі пад камандаваньнем П. Орліка падышлі да добра ўмацаванай Белай Царквы, дзе знаходзіўся маскоўскі гарнізон. Пачалася аблога гораду, але ні адзін са штурмаў ня быў пасьпяховым. У 1709—1714 гадох знаходзіўся ў Бэндэрах, потым скарыстаўся запрашэньнем Карла XII і жыў да 1720 году ў Швэцыі.

З 1720 году жыў у Нямеччыне, Аўстрыі, Польшчы. У 1722 годзе накіроўваўся да запароскіх казакоў ў Алешкаўскую Сеч і быў затрыманы турэцкімі ўладамі ў Хоціне, да 1738 году інтэрнаваны ў Тэсалёнікі. У далейшым жыў у Хоціне, Сярэзі, пазьней — у Чарнаўцах, Каўшанах і Бухарэсьце. Пасьля пераехаў у Ясы, дзе памёр 24 траўня 1742 году.

## Ушанаваньне памяці
* У вёсцы Касута ўсталяваны валун з памятным знакам у гонар П. Орліка.
* Імем П. Орліка названа вуліца ў Вялейцы.

Жыцьцё Орліка дасьледаваў беларускі краязнаўца Анатоль Рогач.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* [У Мінску адчынілася выстава, прысвечаная Піліпу Орліку // Газэта «[Наша Ніва]», 9 кастрычніка 2012 г.]
* Білоруське коріння гетьмана Пилипа Орлика 

Катэгорыя:Гетманы Ўкраіны
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікай Паўночнай вайны
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Асобы на ўкраінскіх манэтах
Катэгорыя:Выпускнікі Кіева-Магілянскай акадэміі
Катэгорыя:Аўтары дзёньнікаў
Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Касуце
Катэгорыя:Памерлі ў Ясах
Касута

**Касута́** — вёска ў Крывасельскім сельсавеце Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца каля Вялейскага вадасховішча, разьмешчана за 103 км на паўночны захад ад Менску. Назва вёскі паходзіць ад назвы ракі Касуткі, якая ўпадае ў раку Вяльля.

## Гісторыя
Першая пісьмовая згадка пра вёску Касута датавана 1499 годам. Дакумэнты сьведчаць, што ў канцы ХV стагодзьдзя гэта паселішча было маёнткам-замкам ураднікаў Вялікага Княства Літоўскага, спачатку — княгіні Ядвігі Гальшанскай, а з 1518 году ім валодаў віленскі кашталян Станіслаў Кезгайла і яго сыны. Ужо тады тут налічвалася 206 сялянскіх двароў. Ёсьць зьвесткі, што на працягу XVI — пачатку XVII стагодзьдзяў Касута належала вядомаму беларускаму роду Сапегаў. У 1638 годзе новы ўладальнік панскага маёнтку Савасьцян Сьвяцкі пабудаваў тут праваслаўную царкву Ўваскрэсеньня Хрыстова, неўзабаве вакол яе ўтварыўся і праваслаўны манастыр. Амаль адначасова ў Касуце ўзьнікае ўніяцкі кляштар, ва ўлоньне якога неўзабаве пераходзіць і мясцовае праваслаўнае брацтва разам са сваімі храмамі. Падчас казацка-сялянскай вайны 1648—1651 гадоў замак быў разбураны, але пасьля адноўлены. Яго гаспадарамі на працягу ХVIII—XIX стагодзьдзяў былі шляхецкія роды Любанскіх, П’яншэнскіх, Крываблоцкіх, Пузіных, Ромэраў, Сулістроўскіх, Туканаў, Вітгенштэйнаў.

Яшчэ ў канцы XVIII стагодзьдзя ў Касуце ўзвышаўся старадаўні драўляны храм Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Багародзіцы, дзе, відавочна, хрысьцілі Піліпа Орліка. Сёньня на яго месцы стаіць каменная Сьвята-Петра-Паўлаўская царква, пабудаваная нашмат пазьней — ужо ў 1868 годзе. На ўскраіне вёскі захаваліся рэшткі разбуранага старадаўняга маёнтку.

Каля вёскі Касута ў лесе стаяць два крыжы, праваслаўны й каталіцкі. Тут 26 чэрвеня 1941 году было расстраляна каля паўтары сотні вязьняў зь Вялейскай турмы, якіх напачатку савецка-нямецкай вайны гналі на ўсход. Гэта — так званыя Касуцкія Курапаты.

У 1973 годзе пры напаўненьні вадой Вялейскага вадасховішча затапіла большую частку Касуты. Цяпер тут жыве каля дзясятка сялянаў. У апошнія гады ў вёсцы зьявілася некалькі дзясяткаў лецішчаў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 чалавек
* 1999 год — 19 чалавек

## Нарадзіліся
* Піліп Орлік (1672—1742) — украінскі палітычны, дзяржаўны і ваенны дзяяч
* Алег Лапіцкі (1922—1979) — удзельнік беларускага руху антысавецкага супраціву, ахвяра сталінскіх рэпрэсіяў
* Вольга Лапіцкая (1923) — беларуская паэтка
* Расьціслаў Лапіцкі (1928—1950) — арганізатар і кіраўнік антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху на Мядзельшчыне і Смаргоншчыне, ахвяра сталінскіх рэпрэсіяў
* Пётар Міклашэвіч (1954) — беларускі дзяржаўны дзяяч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Касута — Падарожжа дылетанта — відэа
* Білоруське коріння гетьмана Пилипа Орлика
* Возле деревни Касута Вилейского района состоялось поминовение жертв сталинизма


Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Шапкаўскі сельсавет

**Ша́пкаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Юрцава (на 1 студзеня 1947 году).

## Гісторыя
З 9 верасьня 1946 году да 17 сьнежня 1956 году сельсавет знаходзіўся ў складзе Арэхаўскага раёну Віцебскай вобласьці, а затым далучаны да Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці. 16 верасьня 1960 году сельсавет скасаваны.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 11

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 201
*  С. 84

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Аршанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1960 годзе
Энасіс Паралімні

«**Энасіс**» () — кіпрскі футбольны клюб з гораду Паралімні. Заснаваны ў 1936 годзе. Па стане на 2025 год спонсарам футбольнай формы клуба з’яўляецца MeridianBet.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Паралімні
Запольле (Пружанскі раён)

**Запо́льле** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ружанскага сельсавету.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Ружанскай воласьці Слонімскага павету Гарадзенскай губэрні, 264 дзесяціны.

За польскім часам — у гміне Ружана Косаўскага павету Палескага ваяводзтва.

1 сьнежня 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Ружанскага сельсавету ў склад Ружанскага пасялковага савету, які 29 траўня 2015 году быў ператвораны ў сельсавет.

## Транспарт
Аўтамабільная дарога  Зэльва — Ружаны.

## Асобы
* Павал Пракапеня, беларускі, польскі і расейскі опэрны сьпявак

## Крыніцы

Катэгорыя:Ружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Агароднікі (Пружанскі раён)

**Агаро́днікі** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавету. Знаходзіцца за 4 км на поўнач ад Пружанаў, 16 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце.

## Этымалёгія назвы
Паводле пружанскай гісторыка і краязнаўцы Веры Церахавай, назва вёскі паходзіць ад слова «агарод», бо ў гэтай мясцовасьці жылі паселеныя фэўдаламі сяляне, што мелі абавязкі працаваць на невялікіх кавалках зямлі (вывозіць гной, араць, сеяць, касіць, зьбіраць ураджай, малаціць і да т. п.).

## Мінуўшчына
Вёска зьявілася пасьля правядзеньня рэформы 1557 року ў Кобрынскай эканоміі. Згаданая пад 1563 рокам, калі 10 сем’ям агароднікаў было выдзелена асобнае месца.

За расейскім часам — сядзіба Дабучынскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. У 1886 року 204 жыхары, 20 двароў, піцейны дом.

За польскім часам — у гміне Дабучын Пружанскага павету Палескага ваяводзтва. У 1921 — 123 жыхары, 48 двароў.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1886 год — 204 жыхары, 20 двароў
* XX стагодзьдзе: 1921 год — 123 жыхары, 48 двароў; 1970 год — 105 жыхароў (перапіс); 1999 год — 30 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 19 жыхароў, 15 двароў; 2010 год — 4 жыхары; 2012 год — 9 жыхароў, 9 двароў

## Транспарт
Аўтамабільная дарога  Белавусаўшчына — Парасьляны.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Холмская брама

**Холмская брама** — адна з чатырох брамаў, якія вядуць у цытадэль Берасьцейскай крэпасьці.

Пабудавана ў клясычным стылі ў XIX стагодзьдзі. Названа імем гораду Холм, бо калісьці дарога ад брамы вяла ў паўднёвым кірунку ў бок гэтага гораду. Зьвернута на паўднёвы прыток ракі Мухавец.

Брама была ўпрыгожана невялікімі вежамі, якія захаваліся да нашых дзён, але была моцна пашкоджаная ў чэрвені 1941 году пры абароне Берасьцейскай крэпасьці ў пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Уся чырвоная цэгла Холмскай брамы спярэшчаная кулямі і снарадамі і пакрытая гарам.

Холмская брама стала сымбалем Берасьцейскай крэпасьці, яе выяву часта выкарыстоўваюць пры стварэньні сувеніраў, афармленьні кніг і даведнікаў аб Берасьці.

## Вонкавыя спасылкі
* У Брэсцкай крэпасці зрабілі еўрарамонт // Газэта «Наша Ніва», 22 жніўня 2011 г.

Катэгорыя:Берасьцейская крэпасьць
Катэгорыя:Брамы Беларусі
Стыг Лярсан

**Стыг Лярсан** ( 15 жніўня 1954 — 9 лістапада 2004) — швэдзкі левы грамадзкі дзяяч, пісьменьнік і журналіст, аўтар трылёгіі «Міленіюм» пра дэтэктыва-журналіста Мікаэля Блюмквіста і дзяўчыну-хакэршу Лісбэт Саляндэр.

Стыг Лярсан стаў сусьветна вядомым аўтарам пасьля сваёй сьмерці. Ён памёр у 2004-м, а ў 2005 выйшаў раман «Мужчыны, якія ненавідзяць кабет» — першая з трох частак гэтак званай раманнай сэрыі «Millenium». Колькасьць прададзеных асобнікаў гэтага рамана даўно пераваліла за 60 мільёнаў.

Верш «Багі» пераклаў на беларускую мову Зьміцер Занеўскі.

### Мастацкія кнігі
* 2005 — «*Män som hatar kvinnor*» (),
: *англ. пер.* Рэга Кілянда (2008): «*The Girl with the Dragon Tattoo*» (),
* 2006 — «*Flickan som lekte med elden*» (),
: *англ. пер.* Рэга Кілянда (2009): «*The Girl Who Played with Fire*» (),
* 2007 — «*Luftslottet som sprängdes*» (),
: *англ. пер.* Рэга Кілянда (2009): «*The Girl Who Kicked the Hornets' Nest*» (),

## Крыніцы

Катэгорыя:Швэдзкія літаратары
Катэгорыя:Швэдзкія журналісты
Андрэй Чухлей

**Андрэ́й Чухле́й** ( 2 кастрычніка 1987 году, Менск, БССР) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца. У 2008—2013 гадах правёў 7 гульняў за нацыянальную зборную Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец менскай ДЮСШ «Арбіта», у маладосьці гуляў за дубль ждановіцкай «Дарыды» і менскае «Дынама-Юні». З 2005 году выступаў за менскае «Дынама», у сэзоне 2007 году замацаваўся ў аснове дынамаўцаў. У студзені 2011 году перайшоў у екацярынбурскі «Ўрал», які на той час выступаў у ФНЛ. Аднак трывала выступаў за ўральцаў толькі ў сэзоне 2011—2012 гадоў. У далейшым значную частку матчаў прапускаў з-за траўм. Тым ня менш, застаўся ў камандзе, якая ўлетку 2013 году атрымала месца ў Прэм’ер-лізе. У Прэм’ер-лізе правёў за «Ўрал» 8 матчаў.

У пачатку 2014 году перастаў трапляць у асноўны склад «Уралу», гуляў толькі за моладзевую каманду екацярынбурскага клюбу. У траўні 2014 году «Ўрал» выключыў Чухлея з заяўкі на чэмпіянат. У ліпені 2014 году стаў гульцом клюбу «Цюмень», які па выніках сэзону 2013—2014 гадоў выйшаў у ФНЛ. Трывала гуляў у аснове цюменскага клюбу, але ў сьнежні 2014 году канракт зь «Цюменьню» быў разарваны.

У лютым 2015 году вярнуўся ў Беларусь, падпісаўшы кантракт з футбольным клюбам «Менск». У жніўні 2015 году перайшоў у «Віцебск». У сакавіку 2016 году падпісаў кантракт з гарадзенскім «Нёманам», а ўжо ў траўні кантракт быў скасаваны па згодзе бакоў. У жніўні 2016 году падпісаў кантракт зь летувіскім клюбам «Каўна Жальгірыс». У сакавіку 2017 году перайшоў у клюб «Янава». У жніўні 2017 году падпісаў кантракт з клюбам «Смалявічы-СТІ». Паводле вынікаў сэзону 2017 году дапамог смалявіцкай камандзе прасунуцца ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2018 году перайшоў у магілёўскі «Дняпро»

У складзе магілёўскай каманды быў гульцом асноўнага складу, але толькі ў траўні не гуляў праз пашкоджаньні. Чухлей часам выкарыстоўваўся на пазыцыі абаронцы. У кастрычніку 2018 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў Магілёў. У студзені 2019 году падпісаў кантракт з армянскім клюбам «Арарат», а ў сакавіку 2019 году перайшоў у мазырскую «Славію». Замацаваўся ў пачатковым складзе мазырскага клюбу. У студзені 2021 году падоўжыў пагадненьне з «Славіяй». Зь верасьня 2021 году перастаў зьяўляцца на полі праз траўмы, але вярнуўся да каманды ў чэрвені 2022 году. У лістападзе 2022 году па заканчэньні кантракта зышоў з мазырскага клюбу. У сакавіку 2023 году далучыўся да «Астраўца», але ўжо праз год пакінуў каманду.

### Міжнародная
2 чэрвеня 2008 году дэбютаваў у нацыянальнай зборнай у таварыскім матчы супраць зборнай Фінляндыі (1:1).

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Ўралу»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Адміра Вакер Мёдлінг

«**Адміра Вакер**» () — аўстрыйскі футбольны клюб з гораду Мёдлінгу. Заснаваны ў 1905 годзе. Дзевяціразовы чэмпіён Аўстрыі, шасьціразовы ўладальнік Кубка Аўстрыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Мёдлінг
Берасьце (музэй)

**Археалягічны музэй «Берасьце»** (афіцыйная памылковая назва «*Бярэсце*») — археалягічны музэй, разьмешчаны ў горадзе Берасьце, адзіны ў Эўропе музэй сярэднявечнага ўсходнеславянскага гораду.

Зьяўляецца філіяй Берасьцейскага абласнога краязнаўчага музэю і адным з найбольш папулярных музэйных аб’ектаў у Берасьці.

## Гісторыя стварэньня
З 1969 па 1981 гады і ў 1988 годзе пад кіраўніцтвам доктара гістарычных навук, прафэсара Пятра Лысенкі праводзіліся раскопкі, у выніку якіх былі выяўленыя больш за 220 драўляных пабудоваў 11—13 ст., тры вулічныя маставыя, частаколы, шматлікія прадметы матэрыяльнай культуры таго часу, якія дзякуючы кансэрвуючым якасьцям магутнага культурнага пласту добра захаваліся. Была раскрытая плошча больш за 1800 м², у тым ліку больш за 500 м² — раскрыта да мацерыка.

18 студзеня 1972 году Савет Міністраў БССР прыняў рашэньне аб стварэньні музэю «Берасьце» і будаўніцтве спэцыяльнага павільёна. Яго праект распрацавалі архітэктары «Белдзяржпраекту» В. Крамарэнка, В. Шчарбіна, В. Вінаградаў. Павільён плошчай 40×60 м пабудаваны з бэтону, шкла, анадаванага алюмінія і ўяўляе сабой двухсхільнае перакрыцьце са сьветлавым ліхтаром па цэнтры. Яго абрысы нагадваюць старажытнае жыльлё і адначасова пласты зямлі, якія раскрываюць старажытны горад.

Музэй быў адкрыты 2 сакавіка 1982 году.

## Экспазыцыя
Музэй разьмешчаны на мысе, які ўтвораны ракой Заходні Буг і левым рукавом ракі Мухавец, на тэрыторыі Валынскага ўмацаваньня Берасьцейскай крэпасьці. Мае 14 экспазыцыйных заляў, агульная плошча павільёна — 2400 м². У экспазыцыі і фондах музэю захоўваецца больш за 45 тысяч экспанатаў. Музэй знаёміць з эканамічным разьвіцьцём Берасьця ў 11—14 ст.

У аснове музэю — раскрытыя рэшткі гарадзішча старажытнага Берасьця, пабудовы рамеснага пасада XIII стагодзьдзя. На тэрыторыі музэю на глыбіні 4 м археолягамі раскапаныя вуліцы, рэшткі пабудоваў рознага прызначэньня, якія знаходзяцца на плошчы 1118 м². У экспазыцыі прадстаўлена 28 жылых бярвеністых будынкаў — аднапавярховых зрубаў зь бярвеньня хваёвых дрэваў (у тым ліку два зь іх захаваліся на вышыню 12 вянкоў). Драўляныя пабудовы й дэталі маставых былі закансэрваваныя спэцыяльна распрацаванымі сынтэтычнымі рэчывамі.

Вакол раскрытага старажытнага пасаду разьмешчана экспазыцыя, прысьвечаная жыцьцёваму ўкладу славян, якія засялялі ў старажытнасьці гэтыя месцы, прадстаўленыя археалягічныя знаходкі, зробленыя падчас раскопак — вырабы з мэталяў, шкла, дрэва, гліны, косьці, тканіны, у тым ліку шматлікія ўпрыгожваньні, посуд, дэталі ткацкіх станкоў. Сярод экспанатаў рэдкія знаходкі — самшытавы грэбень з выразанымі кірылічнымі літарамі, касьцяны мастыхін, мэталічная пісала й інш.

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты ў Беларусі
Павал Булатнікаў

**Па́вал Але́гавіч Була́тнікаў** (лацінка: *Pávał Aléhavič Bułátnikaŭ*) (нарадзіўся 27 чэрвеня 1972 году) — да 2014 году вакаліст і пэркусіяніст менскага гурту «Ляпіс Трубяцкі». Па распадзе гурта ў верасьні 2014 году ўвайшоў у склад новага гурта Trubetskoy, які выконвае ў тым ліку і песьні гурта «Ляпіс Трубяцкі».

## Біяграфія
З 1987 па 1990 год — студэнт Менскай культурна-асьветніцкай вучэльні. З 1989 году ў якасьці вакалісту ўдзельнічаў у гуртах «Лицей» (ня блытаць з аднайменным расейским поп-гуртом) і «Bad Informers». Візытнай карткай Паўла ў той пэрыяд часу (1989—1995) былі вельмі доўгія валасы й велізарныя завушніцы.

У 1990 годзе паступіў у Інстытут культуры ў Менску, дзе пазнаёміўся зь Сяргеем Міхалком. У 1995 годзе скончыў інстытут. Увосень 1997 году быў запрошаны ў гурт «Ляпіс Трубяцкі» на ролю другога вакаліста. Першай песьняй, выкананай Паўлам на канцэрце «Ляпісаў», стала «Почему любовь уходит». У раньніх кліпах («Ау», «В платье белом», «Ты кинула», «Сочи») Павал грае ролю гітарыста гурту, хаця ў запісе альбому «Ты кинула» ён удзелу не прымаў. За шмат гадоў удзелу ў гурце «Ляпіс Трубяцкі» Булатнікаў ня зграў ніводнае ноты на гітары, хаця граць на акустычнай гітары Павал умее.

Жанаты. Выхоўвае дачку.

## Літаратура
* 
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія на афіцыйным сайце «Ляпіс Трубяцкі»

Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Ляпіс Трубяцкі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў
Язерская

**Язе́рская** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Алена Язерская (1899—1937) — дзяячка рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі;
* Лідзія Язерская (1866—1915) — расейская рэвалюцыянэрка;
* Элеанора Язерская (1946—2014) — беларуская акторка, тэле- і радыёвядоўка.
Беларускае згуртаваньне вайскоўцаў

**Беларускае згуртаваньне вайскоўцаў** (БЗВ) — непалітычны грамадзкі добраахвотны рух, у якім незалежна ад нацыянальнасьці, веравызнаньня, палітычных поглядаў і членства ў іншых рухах і партыях, на дэмакратычных пачатках аб’ядноўваюцца былыя вайскоўцы сапраўднай службы або ў адстаўцы, а таксама калектыўныя сябры — іншыя грамадзкія арганізацыі і палітычныя партыі. Заснавана 19—20 жніўня 1991 году ў Менску падчас жнівеньскага путчу 1991 г. Устаноўчы зьезд адбыўся 12—13 кастрычніка 1991 году ў Менску. Зарэгістравана ў сьнежні 1991 г. Найвышэйшы орган БЗВ — зьезд. Паміж зьездамі кіраўніцтва ажыцьцяўляецца каардчнацыйнай і выканаўчай радамі. Старшыня — Мікалай Статкевіч. Аснову БЗВ складалі суполкі ў гарнізонах і вайсковых аддзелах. Вытокам БЗВ зьўляецца рух патрыятычных вайскоўцаў, якія ўваходзілі з 1989 г. у гурткі Таварыства беларускай мовы ў Барысаве, Бярозе, Менску, Казахстане, Маскве, Цьверы і інш. Да вясны 1993 году ўтварыліся суполкі ў Віцебску, Горадні й Магілёве.

## Мэты і задачы
Садзейнічаньне ажыцьцяўленьню вайсковых рэформаў, абарона дэмакратыі і дзяржаўнага сувэрэнітэту Рэспублікі Беларусі, правоў беларускіх вайскоўцаў, выхаваньне патрыятызму і нацыянальнай годнасьці ў вайскоўцаў і шырокіх колаў грамадзтва.

## Дзейнасьць
БЗВ прымала ўдзел у распрацоўцы дакумэнтаў, накіраваных на фармаваньне беларускага войска і правядзеньне вайсковай рэформы: правяло рэспубліканскую акцыю «Урок патрыятызму», у межах якой падрыхтаваны і зьмешчаны ў пэрыядычным друку кароткі нарыс вайсковай гісторыі Беларусі «Забытая слава» (1992). У сакавіку 1992 году выступіла ініцыятарам і арганізатарам падпісаньня «Антыкрызіснага пагадненьня супраць зьнешняй пагрозы сувэрэнітэту Рэспублікі Беларусь», якое аб’яднала ўсе патрыятычныя сілы рэспублікі. 16 лютага 1994 году Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь спыніў дзейнасьць БЗВ за ахову забастоўкі рабочых у Менску. 16 лютага 1994 году створаны аргкамітэт патрыятычнага руху БЗВ, 10 сакавіка 1995 году зарэгістраваны Патрыятычны рух БЗВ запасу, асобаў у адстаўцы і іншых грамадзянаў.

Ці то рэпрэсіі зрабілі сваю справу, ці то агульная сытуацыя ў краіне не спрыяла працягу актыўнай дзейнасьці БЗВ, але паступова яе праца затухала. У 2000 годзе арганізацыя БЗВ не прайшла перарэгістрацыю і была зьліквідавана дэ-юрэ. Пасьля гэтага былі спробы адрадзіць БЗВ, праводзіліся канфэрэнцыі, але яе дзейнасьць засталася ў гісторыі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Бірукоў, М. М. Беларускае згуртаваньне вайскоўцаў / М. М. Бірукоў //  С. 55—56
Катэгорыя:Вайсковая справа
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія аб’яднаньні
Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы
Катэгорыя:Жнівень 1991 году
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1991 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2000 годзе
Шастовічы

Назву **Шастовічы** маюць:

* Шастовічы — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Шастовічы — пасёлак у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці
Saint of Me

«**Saint of Me**» — сынгл брытанскага гурта The Rolling Stones з альбому Bridges to Babylon (1997). Мік Джагер сьпявае пра розных людзей у гісторыі, якія былі зьвернутыя ў хрысьціянства, у прыватнасьці, Сьв. Паўла і Сьв Аўгустына. Джагер пяе, што зь яго ніколі не будуць рабіць сьвятога.

Катэгорыя:Сынглы 1998 году
Катэгорыя:The Rolling Stones
Багуслаў

**Багуслаў** () — места ў Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. Адміністрацыйны цэнтар Багуслаўскага раёну. Плошча 71 км². Насельніцтва 16 552 чал. (01.01.2018).

## Гісторыя
* 1195: згадка ў Іпацьеўскі летапіс.
* 1938: атрымаў статус места.

## Насельніцтва
### Колькасьць
* 1959 — 9455 чал.
* 1970 — 12 264 чал.
* 1979 — 16 885 чал.
* 1989 — 19 107 чал.
* 2001 — 17 135 чал.
* 2008 — 16 642 чал.
* 2018 — 16 552 чал.

### Мова

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці
Беразань (горад)

**Бераза́нь** () — места абласнога падпарадкаваньня ў Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. Беразань разьмешчана за 69 км на ўсход ад Кіева. Плошча 32,92 км². Насельніцтва 17 тыс. чал. (2025).

## Гісторыя
* 1616: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1981: атрымаў статус места.

## Насельніцтва
### Колькасьць
* XX стагодзьдзе: 1959 год — 12 050 чал.; 1970 год — 11 934 чал.; 1979 год — 12 584 чал.; 1989 год — 14 885 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2001 год — 17 367 чал.; 2008 год — 16 334 чал.; 2018 год — 16 585 чал.

### Мова

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Пціч (неадназначнасьць)

Назву **Пціч** маюць:

* Пціч — рака ў Менскай, Магілёўскай і Гомельскай абласьцях Беларусі, левы прыток Прыпяці, басэйн Дняпра

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Пціч — вёска ў Петрыкаўскім раёне 
** Пціч — былы пасёлак у Чачэрскім раёне, цяпер уваходзіць у склад Чачэрску

* Магілёўская вобласьць:
** Пціч — пасёлак у Глускім раёне 

* Менская вобласьць:
** Пціч — вёска ў Менскім раёне 
** Пціч — вёска ў Пухавіцкім раёне
Люнгбю (футбольны клюб)

«**Лю́нгбю**» () — дацкі футбольны клюб з гораду Люнгбю. Заснаваны ў 1921 годзе. Двухразовы чэмпіён Даніі, трохразовы ўладальнік Кубка Даніі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Люнгбю
Вышгарад

**Вышгарад** () — места ў Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. Адміністрацыйны цэнтар Вышгарадзкага раёну. Плошча 11,2 км². Насельніцтва 35 000.

## Гісторыя
* 946: першыя згадкі ў гістарычных крыніцах.
* 1968: атрымаў статус места.

## Насельніцтва
### Колькасьць
* 1970 — 11 159 чал.
* 1979 — 13 969 чал.
* 1989 — 20 628 чал.
* 2001 — 22 933 чал.
* 2008 — 25 208 чал.
* 2012 — 26 198 чал.

### Мова

## Месты-сябры

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Ўкраіны
Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці
Бэлька

**Бэ́лька** — канструктыўны элемэнт нясучых канструкцыяў, які абапіраецца на абодва канцы (у адрозьненьне ад кансолі). Працуе пераважна на выгінаньне і зрушэньне. Выкарыстоўваюцца пераважна сталёвыя, жалезабэтонныя ці драўляныя бэлькі; сустракаюцца таксама бэтонныя і каменныя.

Катэгорыя:Будаўнічыя канструкцыі
Катэгорыя:Архітэктурныя элемэнты
Катэгорыя:Супраціўленьне матэрыялаў
Ходзька (неадназначнасьць)

* Ян Ходзька (1777—1851) — грамадзкі дзеяч, пісьменьнік, тэатразнаўца
* Ігнат Ходзька (1794—1867) — пісьменьнік і паэт, пляменьнік Яна Ходзькі
* Язэп Ходзька (1800—1881) — геадэзіст і тапограф, сын Яна Ходзькі
* Аляксандар Ходзька (1804—1891) — паэт, фальклярыст, усходазнавец, сын Яна Ходзькі
* Міхал Ходзька (1808—1879) — паэт, перакладчык, грамадзкі дзяяч, сын Яна Ходзькі
Гансалё Ігуаін

**Ганса́лё Хэра́рда Ігуаі́н** (;  10 сьнежня 1984 году, Брэст, Францыя) — колішні аргентынскі футбаліст, нападнік. Былы гулец нацыянальнай зборнай Аргентыны. Гансалё нарадзіўся ў Францыі ў сям’і аргентынскага футбольнага гульца Хорхэ Ігуаіна, які выступаў у той час за францускі клюб «Брэст». У 2007 годзе Гансалё атрымаў аргентынскае грамадзянства, якое стала другім пасьля францускага.

Ігуаін вядомы сваёй хуткасьцю й добрымі забіўнымі здольнасьцямі.

## Кар’ера
### «Рывэр Плэйт»
Гансалё распачаў сваю кар’еру ў моладзевай камандзе «Рывэр Плэйт». У 2005 годзе ён упершыню быў прыцягнуты да выступаў асноўнай каманды, дэбютаваўшы 29 траўня ў прайграным матчы супраць «Хімнасіі і Эсхрыма». 12 лютага 2006 году Ігуаін забіў свой першы гол лізе ў пераможным матчы супраць «Банфілду». Футбаліст скончыў сэзону 2005—2006 гадоў зь пяцьцю галамі ў дванаццаці матчах.

### «Рэал»
У сьнежні 2006 году гішпанскі клюб «Рэал» падпісаў Ігуаіна за 13 млн эўра, пасьля таго як «Рывэр Плэйт» адхіліў прапанову ад 10 млн эўра. Гансалё дэбютаваў у складзе каралеўскага клюбу 11 студзеня 2007 году супраць клюбу «Рэал Бэтыс» у другім раўндзе Кубка Гішпаніі.

## Міжнародная карера
Ігуаін зьяўляецца адным з трох аргентынскіх гульцоў, які выступалі за нацыянальную зборную й пры гэтым нарадзіліся па-за межамі Аргентыны. Акрамя Гансалё такімі гульцамі былі Пэдра Суарэс Арыка й Канстантын Урбіета Соса. Першапачаткова Гансалё адхіліў заклікі як з боку аргентынскай, гэтак і з боку францускай нацыянальных камандаў, сьцьвярджаючы, што ў той час ён быў у нерашучасьці за якую з краінаў ён жадаў бы гуляць. Аднак у канчатковым выпадку Гансалё абраў для сябе выступы ў аргентынскай нацыянальнай зборнай.

## Дасягненьні
**«Рэал»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2007, 2008, 2012
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2011
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2008, 2012

**«Напалі»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2014
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2014

**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2017, 2018, 2020
* Уладальнік Кубка Італіі: 2017, 2018

**«Чэлсі»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ювэнтус» Турын
* Профіль на сайце BDFutbol
* Статыстыка на сайце ESPN

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Хасэ Кальехон

**Хасэ Марыя Кальехон Буэна** (;  11 лютага 1987 году, Матрыль, Гішпанія) — колішні гішпанскі футбаліст, паўабаронца. Ягоны брат-блізьнюк, Хуанмі, таксама зьяўляецца футбалістам, і абодва гульцы былі выпускнікамі акадэміі мадрыдзкага клюбу.

## Кар’ера
### Раньнія гады
У дарослым футболе дэбютаваў у 2007 годзе выступамі за каманду клюбу «Рэал-2 Мадрыд», у якой правёў адзін сэзон, прыняўшы ўдзел у 40 матчах чэмпіянату.

### «Эспанёл»
Сваёй гульнёй за гэтую каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнэрскага штабу клюбу «Эспанёл», у склад якога далучыўся ў 2008 годзе. Згуляў за барсэлёнскі клюб наступныя тры сэзоны. Большасьць часу, праведзенага ў складзе «Эспанёлу», быў гульцом асноўнага складу каманды.

### «Рэал»
У склад клюбу «Рэал» Мадрыд далучыўся ў 2011 годзе.

### «Напалі»
9 ліпеня 2013 году італьянскі клюб «Напалі» абвесьціў аб дасягненьні пагадненьня з мадрыдцамі аб перадачы Кальехона за 10 млн эўра.

## Дасягненьні
**«Рэал»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2012
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2012

**«Напалі»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2014, 2020
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Рэал» Мадрыд
* Профіль на сайце BDFutbol
* Профіль на сайце transfermarkt.co.uk

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты