open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Канвэртаваная марка

**Канвэртава́ная ма́рка** () — афіцыйная валюта Босьніі і Герцагавіны. Код ISO 4217: *BAM*. Летам 1998 году марка замяніла дынары і куны, згодна з Дэйтанскімі пагадненьнямі 1995 году. Эмісію канвэртаваных марак ажыцьцяўляе Цэнтральны банк Босьніі і Герцагавіны. Марка дзеліцца на 100 канвэртаваных пфэнінгаў (або проста «фенінгаў», скарочана «F»). У Фэдэрацыі Босьніі і Герцагавіны і ў Рэспубліцы Сэрбскай ужываюцца розныя банкноты (за выключэньнем банкноты ў 200 марак), якія друкуюцца ў падобным стылі, але з розным дызайнам.

Першапачаткова марка была зьвязаная зь нямецкай маркай па курсе 1:1. Пасьля ўвядзеньня эўра абменны курс канвэртаванай маркі склаў 1 EUR = 1,95583 BAM.

## Банкноты
Першыя банкноты ў 50 °F, KM 1, KM 5 і KM 10 былі выпушчаныя ў зварот 22 чэрвеня 1998 году. Дызайн усіх банкнот акрамя KM 200, якія ходзяць у Босьніі і Герцагавіне, адрозьніваецца ад дызайну банкнот Рэспублікі Сэрбскай. Першапачаткова на купюрах у 1 канвэртаваную марку для Рэспублікі Сэрбскай быў разьмешчаны партрэт Іва Андрыча, але ягонае імя было надрукавана з памылкай, таму гэтыя купюры былі выведзеныя з абарачэньня. На сучасных купюрах у KM 1 разьмешчаны партрэт пісьменьніка Івана Франё Юкіча, на купюры у KM 5 — партрэт яшчэ аднаго пісьменьніка Мэшы Сэлімавіча. На купюры у 200 марак паказаны мост, што нагадвае банкноты эўра. Дызайн гэтай купюры зрабіў Робэрт Каліна, які таксама распрацаваў дызайн банкнот эўра.

## Крыніцы

Катэгорыя:Марка
Катэгорыя:Босьнія і Герцагавіна
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе
Адзіны цэнтар

**Адзі́ны цэ́нтар** () — палітычная партыя сучаснай Украіны. Заснаваная 27 сакавіка 2008 году.

## Глядзіце таксама
* Ігар Крыль
* Віктар Балога
* Народны зьвяз — Наша Ўкраіна
* Віктар Юшчанка

Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны
Баністыка

**Баністыка** (фр. - *bonistique*) - гістарчная навуковая галіна і галіна калекцыянаваньня , што вывучае грашовыя знакі (банкноты) і папяровыя боны. З'явілася ў 20 стагодзьдзі.


Катэгорыя:Калекцыянаваньне
Рымска-каталіцкія сьвятыя і благаслаўлёныя на Беларусі

**Рымска-каталіцкія [[сьвяты]]я і [[блаславёны]]я зь Беларусі** — асобы, якія жылі ў Беларусі і, паводле навукі Каталіцкай Царквы, сваім праведным самаахвярным жыцьцём на зямлі ў імя Хрыста заслужылі ад Бога вечнае жыцьцё й зьяўляюцца нябеснымі пасярэднікамі паміж Ім і людзьмі.

## Сьвятыя
* Бруна Квэрфурцкі (974? — 9 сакавіка 1009), місіянэр, дзень памяці 15 кастрычніка.
* Княжыч Казімір (5 кастрычніка 1458 — 4 сакавіка 1484), сын караля Польшчы й вялікага князя літоўскага Казімера. Памяць 4 сакавіка.
* Андрэй Баболя (30 лістапада 1591 — 16 траўня 1657), езуіт, місіянэр. Кананізаваны 17 красавіка 1938. Дзень памяці 16 траўня.
* Рафал Каліноўскі (1 верасьня 1835 — 15 лістапада 1907), манах-кармэліт. Кананізаваны 17 лістапада 1999.
* Максіміліян Марыя Кольбэ (8 студзеня 1894 — 14 жніўня 1941), рэлігійны дзеяч, манах-францішканін. Кананізаваны 10 кастрычніка 1982, дзень памяці 14 жніўня.

## Блаславёныя
* Юры Матулевіч (13 красавіка 1871 — 27 студзеня 1927), віленскі біскуп. Бэатыфікаваны 28 чэрвеня 1987.
* Мечыслаў Багаткевіч (1 студзеня 1904 — 4 сакавіка 1942), ксёндз. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Станіслаў Пыртак (21 сакавіка 1913 — 4 сакавіка 1942), вікарый. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Уладзіслаў Мацьковяк (14 лістапада 1910 — 4 сакавіка 1942), ксёндз. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Генрык Глябовіч (1904 — 9 лістапада 1942), ксёндз. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Мар’яна Бярнацкая (1888 — 13 ліпеня 1943), сьвецкая асоба. Бэатыфікаваная 13 чэрвеня 1999.
* Караль Герман Стэмпень (1910 — 19 ліпеня 1943), ксёндз. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Юзаф Ахілес Пухала (1911 — 19 ліпеня 1943), ксёндз. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Антоні Ляшчэвіч (30 верасьня 1890 — 17 лютага 1943), ксёндз-марыянін. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Юры Кашыра (4 красавіка 1904 — 18 лютага 1943), ксёндз-марыянін. Бэатыфікаваны 13 чэрвеня 1999.
* Баляслава Марыя Лямант (3 чэрвеня 1862 — 29 студзеня 1946), манашка. Бэатыфікаваная 5 чэрвеня 1991.
* 11 манашак-назарэцянак з Новагародку. Бэатыфікаваныя 6 сакавіка 2000.
* Міхал Сапоцька

## Глядзіце таксама
* Грэка-каталіцкія сьвятыя і блаславёныя зь Беларусі
* Каталіцкія сьвятыя

## Літаратура
* Эдмунд Ярмусік // 


Катэгорыя:Сьвятыя
Α і Ω

**Α і Ω** (**Альфа й Амэга**) — першая й апошняя літары клясычнае (іённае) грэцкага альфабэту, сымбаль пачатку й канца. Упершыню сустракаюцца як сымбаль Езуса Хрыста ў Адкрыцьці Яна Багаслова (1, 8; 21, 6; 22, 13). На зьяўленьне сымбалю **Α і Ω**, магчыма, паўплывала юдэйская й эліністычная літаратура, але найбольш верагоднай крыніцай стаў тэкст Кнігі прарока Ісаі (44, 6), дзе Бог названы «*Першым і Апошнім*». Сымболіка **Α і Ω** зьяўляецца ўжо ў раньнесярэднявечных аўтараў: Прудэнцыя (Cathemerinon, IX, 2), Тэртуліяна (De Monogamia, 5) і Ізідара Сэвільскага (Etymologiae, I, 3) — і праходзіць праз усё Сераднявечча. Яе выкарыстоўваў таксама Дантэ Аліг’еры ў «Боскай камэдыі» (Рай, XXVI, 17).

Пачынаючы ад IV ст., сымболіка **Α і Ω** набывае шырокі распаўсюд, яе ўжываюць у эпітафіях на трунах, у надпісах на літургічных пасудзінах, а таксама ў мазаіках цэркваў, на мэдалёх, манэтах і папскіх пячатках. У раманскім і гатычным мастацтве сымболіка **Α і Ω** зьнікае, але зноўку адраджаецца ў ХІХ—ХХ стст. (яе можна ўбачыць на аўтары, даразахавальніцах, на літургічных уборах і г. д.).

*Эмэт* (אמת), літаральна «праўда», адно з імёнаў Бога ў юдаізьме, складаецца зь першае, сярэдняе й апошняе літараў жыдоўскае абэцэды.

## Глядзіце таксама
* Іхтыс

## Літаратура

Катэгорыя:Хрысьціянскія сымбалі
Катэгорыя:Імёны Бога
Катэгорыя:Біблійныя выразы
Грэка-каталіцкія сьвятыя і благаслаўлёныя на Беларусі

**[[Беларусь|Беларускія]] [[сьвяты]]я і [[блаславёны]]я [[Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква|грэка-каталіцкія]]** — асобы, якія жылі на Беларусі й, паводле навукі Каталіцкай Царквы, сваім праведным самаахвярным жыцьцём на зямлі ў імя Хрыста заслужылі ад Бога вечнае жыцьцё й зьяўляюцца нябеснымі пасярэднікамі паміж Ім і людзьмі.

## Сьвятыя
* Язафат Кунцэвіч (1580 — 12 лістапада 1623) — полацкі архібіскуп. Кананізаваны 29 чэрвеня 1867.

## Блаславёныя
* Падляскія мучанікі — 13 сялянаў-уніятаў зь некалькіх прыбускіх вёсак уніяцкай парафіі ў м. Пратулін Сядлецкае губэрні, якія загінулі 26 студзеня 1874 пры абароне сваёй царквы ад ператварэньня яе ў праваслаўную. Бэатыфікаваныя 6 кастрычніка 1996.

## Глядзіце таксама
* Рымска-каталіцкія сьвятыя і блаславёныя зь Беларусі
* Каталіцкія сьвятыя
* 

## Літаратура
* Сьвятлана Марозава // 


Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Катэгорыя:Сьвятыя
Рымска-Каталіцкі Касьцёл у Гамбіі

**[[Каталіцтва|Рымска-Каталіцкі Касьцёл]] у [[Гамбія|Гамбіі]]** — адна з частак Каталіцкага Касьцёлу.

## Гісторыя
Першыя хрысьціяне ў Гамбіі зьявіліся ў XV стагодзьдзі. У 1494—1588 гадах манапольнае права на гандаль у краіне мелі партугальскія купцы. У 1822 годзе ў Гамбію прыбылі францускія каталіцкія манахіні, у 1848 — манахі Кангрэгацыі Сьвятога Духа. У 1951 годзе ў Гамбіі была створаная каталіцкая апостальская прэфэктура, а ў 1957 годзе дыяцэзія Батэрст (ад 1974 — Банжуль). Большасьць хрысьціянаў жывуць на захадзе Гамбіі, у прыбярэжных раёнах, а таксама ў гарадох (пераважна ў сталіцы). Папа Ян Павал II наведаў Гамбію з пастырскім візытам у лютым 1992 году.

## Статыстыка
Сёньня ў Гамбіі існуюць 1 дыяцэзія, 54 парафіі, 1 біскуп, 15 дыяцэзіяльных сьвятароў, 10 сьвятароў-законьнікаў, 21 законьнікаў, 42 законьніц. Колькасьць каталікоў — 35,5 тыс., што складае каля 2,1% ад агульнае колькасьці насельніцтва, прыкладна столькі ж складае колькасьць англіканаў і мэтадыстаў. Асноўнае насельніцтва ў краіне — мусульмане (85% насельніцтва).

## Глядзіце таксама
* Банжульская дыяцэзія

## Літаратура
Ота Мэсмэр

**Ота Мэсмэр** (, ; нарадзіўся 14 ліпеня 1961, Караганда, Казахстан — 28 кастрычніка 2008, Масква) — рымска-каталіцкі дзеяч у Расеі, езуіт.

З шматдзетнай каталіцкай сям’і нямецкага паходжаньня. У 1 верасьня 1982 у Вільні уступіў у ордэн езуітаў. 29 траўня 1988 рукапакладзены ў сьвятары. У ліпені 1988 пасьля сканчэньня Рыскай вышэйшай каталіцкай духоўнай сэмінарыі па накіраваньні кардынала Юльляна Вайводса прыехаў служыць у Цалінаград (цяпер — Астана). Затым быў рэктарам Новасыбірскай каталіцкай перадсэмінарыі. Вечныя шлюбы склаў 2 кастрычніка 2001. Ад 2002 — старшыня Незалежнага Расейскага рэгіёну Таварыства Езуса. У 2008 быў забіты разам з эквадорскім сьвятаром Вікторам Бэтанкурам.

## Крыніца
* Два священника ордена иезуитов убиты в Москве
* Убиты два священника Общества Иисуса.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карагандзе
Катэгорыя:Каталіцкі касьцёл у Расеі
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Баля Касьцельная

**Ба́ля Касьце́льная** (таксама — **Ба́ля**, **Ба́ля Царко́ўная**; з 1964 году — *Зарача́нка*) — вёска ў Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці на левым беразе Нёману. Баля Касьцельная ўваходзіць у склад Сапоцкінскага сельсавету.

## Паходжаньне назвы
Назва вёскі хутчэй за ўсё паходзіць ад балцкага *bala*, што азначае *балота*. Дадаткі *Царкоўная* і *Касьцельная* зьвязаныя з канфэсійнай прыналежнасьцю храма. Дадатак *Касьцельная* адносіцца да ХХ ст. Дадаткі ўжываліся для адрозьненьня ад іншых суседніх паселішчаў з назвай Баля, зь якіх да нашых дзён дайшла Баля Сольная.

У савецкія часы ў сувязі з рэлігійным гучаньнем Баля Касьцельная была перайменавана ў Зарачанку, што мела азначаць, што ад Горадні вёска знаходзіцца за ракой.

## Канфэсійная гісторыя
Праваслаўная парафія ўзьнікла прыкладна ў апошняй чвэрці XV стагодзьдзя і падобна таму як Гоская парафія зьяўлялася цэнтрам рыма-каталіцтва, парафія ў Балі была цэнтрам праваслаўя на поўнач ад Горадні. 

Захаваўся фундуш 1526 году паводле якога Багдан Грынковіч Валовіч забясьпечваў маёмасьцю праваслаўную царкву ў Балі. Царква насіла імя Сьвятога Спаса і мела сьвятароў Міхаіла і Матвея, і дзяка Карпа. Тады ж нехта Хаціан Шэмбель (адсюль назва вёскі Шэмбелеўцы) зафундаваў каля царквы прыдзел (капліцу) сьвятога Мікалая.

Паміж пачаткам XVII ст. і 1875 годам парафія ў Балі была ўніяцкай, а з 1875 па 1915 год ізноў праваслаўнай. Большасьць насельніцтва вёскі пасьля 1875 году не жадала пераходу ў праваслаўе, ухілялася ад праваслаўных хростаў, шлюбаў, адпяваньняў, а калі стала магчыма (1905) масава перайшло ў рыма-каталіцтва.

## Касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі
У часы Першай сусьветнай вайны праваслаўная царква ў Балі была разбураная. Каталіцкая парафія ў вёсцы ўзьнікла толькі ў 1927 годзе. У 1937 годзе завяршылася будаўніцтва касьцёла Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі, які стаіць да сёньняшняга дня. Храм у стылі постнэаготыкі, аднанававы, прамавугольны ў плянэ, сакрыстыі і 3-гранная апсіда зьлёгку выступаюць за межы асноўнага аб’ёма. З заходняга боку над галоўным уваходам двух’ярусная квадратная ў сячэньні вежа, завершаная шасьцігранным шпілем.

Архітэктурная кампазыцыя будынка мае вэртыкальны гатычны парыў, які яшчэ больш падкрэсьліваецца скульптурнай выявай Дзевы Марыі на востраканечным шчыце над галоўны стрэльчатым уваходам у храм.

Адным зь першых каталіцкіх пробашчаў парафі быў кс. Баршчэўскі. З 1960-х па 1990-я гады храм быў зачынены. Цяпер парафія дзейнічае, належыць да Сапоцкінскага дэканату Гарадзенскай дыяцэзіі.

## Крыніцы

## Літаратура
* А. Вашкевіч, Дз. Нарэль. Паміж Ласоснай і Чорнай Ганчай. Гісторыя каталіцкіх парафій у паўднёва-ўсходняй частцы Аўгустоўскай пушчы. — Менск, 2006. .

## Вонкавыя спасылкі
* Здымкі на Radzima.org

Катэгорыя:Сапоцкінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну
Віктор Бэтанкур

**Вікто́р Бетанкур Руіс** (; 7 ліпеня 1966, Эквадор — 28 кастрычніка 2008, Масква) — рымска-каталіцкі дзеяч, езуіт.

Уступіў у Таварыства Езуса 14 верасьня 1984. Навучаўся ў Аргентыне і Нямеччыне. Абараніў доктарскую дысэртацыю ў Папскім Грыгарыянскім Унівэрсытэце ў Рыме. З 2001 працаваў у Расеі. Займаўся падрыхтоўкай кандыдатаў у Таварыства Езуса, а з 2008 выконваў функцыі прадстаўніка заснавальніка пры Інстытуце філязофіі, тэалёгіі і гісторыі сьв. Тамашы ў Маскве. Акрамя таго, аказваў актыўную пастырскую дапамогу ў касьцёле сьвятога Людовіка Францускага ў Маскве. 28 кастрычніка 2008 быў забіты разам з сьвятаром Отам Мэсмэрам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Два священника ордена иезуитов убиты в Москве
* Убиты два священника Общества Иисуса.

Катэгорыя:Нарадзіліся 7 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1966 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Эквадоры
Катэгорыя:Эквадорскія каталіцкія дзеячы
Катэгорыя:Каталіцкі касьцёл у Расеі
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Памерлі 28 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 2008 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Азаркі-Дворышча

**Аза́ркі-Дво́рышча** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1770 год — зьяўляліся вёскай Мядзельскага староства Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. Вёска налічвала 9 сем’яў.
* 1868 год — зьяўляліся вёскай у Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Вёска налічвала 7 двароў і 67 жыхароў.
* 1904 год — вёска налічвала 136 жыхароў.
* 1907 год — у складзе вёскі 21 двароў, 137 жыхароў.
* 1921 год — знаходзіцца ў складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павету (з 1925 году — Пастаўскага) Віленскага ваяводзтва. Вёска налічвала 22 двары і 138 жыхароў.
* 12 кастрычніка 1940 году вёска ўвайшла ў склад Лук’янавіцкага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 
* 1948 год — створаны калгас «4-я Пяцігодка». У вёсцы адчыненая крама.
* 1950 год — вёска атрымлівае статус цэнтру ўзбуйненага калгасу «Чырвоны сьцяг». У склад калгасу ўваходзілі вёскі Азаркі Старыя, Азаркі-Дворышча, Азаркі-Пудавінка.
* З 16 ліпеня 1954 году і з 25 студзеня 1996 году знаходзілася ў складзе Мядзельскага сельсавету, з 17 лістапада 1959 году — у складзе гарпассавету Мядзельскага раёну.
* З 1954 году вёска ўваходзіць у склад калгасу «Пераможца» з цэнтрам у вёсцы Лук’янавічы.
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 23 чалавекі
* 1999 год — 44 чалавекі
* 1 студзеня 1997 году — 19 двароў, 31 жыхар

## Інфраструктура
У вёсцы знаходзіліся жывёлагадоўчая фэрма і крама.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Баркэмп

**Баркэ́мп** (ад ангельскага *BarCamp*) — фармат канфэрэнцыі, якая ладзіцца ўсімі ейнымі ўдзельнікамі. У адрозьненьне ад традыцыйных канфэрэнцыяў, дзе за падрыхтоўку адказная арганізацыйная група, якая таксама й адбірае матэрыялы да выступаў, арганізацыйная група Баркэмпу складаецца з саміх удзельнікаў ды застаецца адкрытай: да яе можа далучыцца кожны, хто хацеў бы дапамагчы. Канфэрэнцыі ладзяцца ў фармаце выступаў, прэзэнтацыяў, трэнінґаў, абмеркаваньняў. Увесь матэрыял прапануецца самімі ўдзельнікамі й загадзя не ўхваляецца: калі прэзэнтацыя нецікавая, то слухачы заўжды могуць абраць іншую на свой густ зь сьпісу паралельных. Почасту галоўнымі тэмамі зьяўляюцца: новыя мэдыі, сацыяльныя сеткі, блоґі, Ўэб 2.0, стартапы, open source ды іншыя тэмы, зьнітаваныя зь Сецівам ды тэхналёгіямі.

## Гісторыя зьявы
Назва «Баркэмп» пайшла ад мерапрыемства, якое ладзіў Тым О’Рэйлі для сваіх сяброў — *Foobar*. Першы Баркэмп адбыўся ў Пала Альпа, Каліфорнія, 19—21 жніўня 2005 году ў офісе кампаніі *Socialtext*. Ад канцэпцыі да імпрэзы, якую наведалі каля 200 чалавек, мінуў адзін тыдзень. Ад таго часу Баркэмпы адбыліся ў болей за 350 месцах па ўсім сьвеце.

Традыцыя падобнага кшталту канфэрэнцыяў у краінах былога Савецкага Саюзу была запачаткаваная ва Ўкраіне, дзе 13—14 кастрычніка 2007 году адбыўся першы Баркэмп у Кіеве.

## Арганізацыя
Галоўнай асаблівасьцю Баркэмпаў ёсьць самаарганізацыя: нягледзячы на існаваньне ініцыятыўнай групы, якая падае ідэю й пачынае падрыхтоўку, большую частку працы бяруць на сябе менавіта ўдзельнікі. Пры гэтым людзям не абавязкова быць фізычна ў адным і тым самым месцы: каардынацыя дзеяньняў ажыцьцяўляецца праз вэб-бачыну, пабудаваную на рухавіку кшталту Wiki, альбо праз сацыяльныя сеткі. Праз гэты рэсурс абмяркоўваюцца ўсе бягучыя пытаньні што да арганізацыі мерапрыемства. Дапамагчы можа кожны, хто мае жаданьне й магчымасьць.

Колькасьць удзельнікаў абмяжоўваецца толькі памяшканьнем, дзе ладзіцца мерапрыемства. Рэгістравацца на ўдзел пажадана, хаця гэта й ня ёсьць абавязковай вымогай. Умовы правядзеньня розьняцца, але пры выбары месца галоўным крытэрам ёсьць наяўнасьць бяздротавага падлучэньня да Сеціва.

## Вонкавыя спасылкі
* BarCamp Community Wiki

### Баркэмпы ў Беларусі
* Баркэмпы, што ладзіліся ў Беларусі да першага беларускага Кэмпу
* Байнэту патрэбны Баркэмп!
* ByCamp у Менску — фотасправаздача
* Bycamp 2008. Гэта ByCamp, першы ў сваім родзе ў Беларусі!

### Баркэмпы ва Ўкраіне
* Blogcamp CEE 2008 — усходнеэўрапейскі Баркэмп 17-19 кастрычніка 2008 года ў Кіеве
* BlogCamp CIS and Baltics — першы Баркэмп ва Ўсходняй Эўропе
* Ґуґл-група кіеўскіх баркэмпэраў

### Баркэмпы ў Прыбалтыцы
* Афіцыйная бачына латыскага Баркэмпу.

### Баркэмпы ў Сярэдняй Азіі
* Афіцыйная бачына казахстанскага/кыргыстанскага Баркэмпу.

Катэгорыя:Канфэрэнцыі
Пехуры

**Пехуры́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1846 год — зьяўляліся засьценкам фальварку Посапава маёнтку Смыч Вялейскага павету Віленскай губэрні. Уладальнікам быў граф К. І. Тызенгаўз. Засьценак налічваў 2 двары і 13 жыхароў.
* 1868 год — зьяўляліся засьценкам у Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Засьценак налічваў 2 двары і 14 жыхароў.
* 1904 год — замест колішняга засьценку існавалі ўжо 2 вёскі: Пехуры-1 і Пехуры-2. Пехуры-1 налічвала 29 жыхароў, а Пехуры-2 — 15 жыхароў.
* 1908 год — у складзе вёсак 27 і 16 жыхароў адпаведна.
* 1921 год — узьяднаная вёска знаходзіцца ў складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павету (з 1925 году — Пастаўскага) Віленскага ваяводзтва. Вёска налічвала 10 двароў і 65 жыхароў.
*1931 — 61 жыхароў, 9 двароў
* 12 кастрычніка 1940 году вёска ўвайшла ў склад Латвянскага сельсавету Пастаўскага, а з 25 лістапада 1940 году — Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 
* 1949 год — створаны калгас імя Янкі Купалы.
* 13 лютага 1952 году — вёска знаходзіцца ў складзе Баярскага сельсавету.
* З 16 ліпеня 1954 году і з 25 студзеня 1996 году знаходзілася ў складзе Мядзельскага сельсавету, з 17 лістапада 1959 году — у складзе гарпассавету Мядзельскага раёну.
* З 1960 году вёска ўваходзіць у склад калгасу «Ленінскі шлях».
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 жыхароў
* 1999 год — 20 жыхароў
* 1 студзеня 1997 году — 13 двароў, 24 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Беларусь на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2005

Беларусь на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2005 у паўфінале прадставіла Анжаліка Агурбаш зь песьняй «*Love Me Tonight*».

## Нацыянальны адбор



Пазьней песьня, абраная нацыянальным адборам, была зьмененая па рашэньні выканаўцы.

## Выступ
Першыя 40 сэкундаў песьні Анжаліка стаяла ў залатой накідцы ў сярэдзіне сцэны. Пасьля словаў «*Are you ready now?*» яна паказвае рукі то ў левы, то ў правы бок, і адтуль выбягаюць мужчыны і кідаюцца ёй пад ногі. У пачатку першага выкананьня прыпева Анжаліка пайшла наперад, а накідка была сарваная. Пад ёй апынулася доўгая сіняя сукенка. Пасьля фінальнага пройгрышу і перад пачаткам перадапошняга паўтору прыпева таксама была зьнята сукенка, пад якой апынуўся залаты з бліскаўкамі гарнітур. У канцы выступу яна звалілася на сьпіну на рукі танцорам.

## Галасаваньне

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Белтэлерадыёкампанія, Падборка матэрыялу пра Эўрабачаньне-2005

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2005
2005
1040-я

**1040-я**

Стагодзьдзі: X стагодзьдзе - XI стагодзьдзе - XIІ стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
990-я
1000-я
1010-я
1020-я
1030-я
**1040-я**
1050-я
1060-я
1070-я
1080-я
1090-я


Гады: 
1040, 1041, 1042, 1043, 1044, 1045, 1046, 1047, 1048, 1049

----

## Асноўныя падзеі
*
Форынт

**Фо́рынт** () — афіцыйная валюта Вугоршчыны. Код ISO 4217 — *HUF*. Назва форынт пайшла ад назвы гораду Флярэнцыя, дзе ў ХІІІ стагодзьдзі чаканілася залатая манэта, якая называлася «fiorino d’oro». Гэта манэта пачала ўжывацца на тэрыторыі Вугоршчыны таксама ў ХІІІ стагодзьдзі. З 1868 да 1892 году форынт ужываўся як вугорскі эквівалент *аўстрыйскага гульдэна* (у рамках аўстра-вугорскай манархіі) і дзяліўся на 100 *крэйцараў*. У 1892 годзе форынт быў заменены на *вугорскую крону* (яна дзялілася на 100 філераў), у 1926 годзе крона была заменена на *пэнгё*.

Форынт быў зноў уведзены ў абарачэньне 1 жніўня 1947 году, пасьля гіпэрінфляцыі 1945—1946 гадоў. Курс абмену пэнгё на форынт складаў 4 * 1029 : 1. Гістарычна форынт дзеліцца на 100 *філераў*, але з 1999 году філеры былі выведзены з абарачэньня ў выніку інфляцыі. 1 сакавіка 2008 году дадаткова былі выведзены з абарачэньня манэты вартасьцю 1 і 2 форынты.

У нашы дні ўжываюцца манэты вартасьцю 5, 10, 20, 50, 100 форынтаў і банкноты вартасьцю 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000 і 20 000 форынтаў.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Эканоміка Вугоршчыны
1042

## Падзеі
* Эдвард Спаведнік стаў каралём Ангельшчыны
* Магнус І Нарвэскі стаў каралём Даніі
* Бізантыйская імпэрыя адваявала Эдэсу ў мусульманаў

## Нараджэньні
* Балеслаў II Сьмелы, князь і потым кароль Польшчы

## Сьмерці
* 8 чэрвеня — Гардэкнуд, кароль Даніі і Ангельшчыны
* 24 жніўня — Міхаіл V, бізантыйскі імпэратар

## Вонкавыя спасылкі
1041

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
* 10 сьнежня — Міхаіл ІV, бізантыйскі імпэратар

## Вонкавыя спасылкі
Агастына Маркета

**Агастына Маркета** (; нарадзіўся 28 жніўня 1940, Вічэнца, Італія) — рымска-каталіцкі дзяяч, арцыбіскуп. Сьвятарскія шлюбы склаў 28 чэрвеня 1964. 31 жніўня 1985 прызначаны апостальскім пранунцыем у Мадагаскары й Маўрыцыі, адначасова прызначаны тытулярным біскупам Астыгі. Высьвечаны на арцыбіскупа 1 лістапада 1985. Ад 7 сьнежня 1990 апостальскі пранунцый у Танзаніі. Ад 18 траўня 1994 апостальскі нунцый у Беларусі. Ад 8 ліпеня 1999 уваходзіў у дзяржаўны сакратарыят Ватыкану. Ад 6 лістапада 2001 сакратар Пантыфікальнае рады па душпастырскай апецы мігрантаў і ўцекачоў.

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на сайце «Каталіцкая герархія»

Катэгорыя:Нарадзіліся 28 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1940 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Італіі
Катэгорыя:Італьянскія каталіцкія дзеячы
Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Ватыкану
Катэгорыя:Апостальскія нунцыі ў Беларусі
Катэгорыя:Апостальскія нунцыі ў Мадагаскары
Катэгорыя:Апостальскія нунцыі ў Маўрыкіі
Катэгорыя:Апостальскія нунцыі ў Танзаніі
Катэгорыя:Тытулярныя біскупы Астыгі
Баклаі

**Баклаі́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1770 год — зьяўляліся вёскай Мядзельскага староства Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. Вёска налічвала 10 сем’яў.
* 1868 год — зьяўляліся вёскай у Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Вёска налічвала 8 двароў і 74 жыхары.
* 1904 год — вёска налічвала 124 жыхары.
* 1907 год — 142 жыхары.
* 1921 год — знаходзіцца ў складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павету (з 1925 году — Пастаўскага) Віленскага ваяводзтва. Вёска налічвала 20 двароў і 100 жыхароў.
* З 12 кастрычніка 1940 году і з 25 студзеня 1996 году знаходзілася ў складзе Мядзельскага сельсавету, з 17 лістапада 1959 году — у складзе гарпассавету Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 
* 1948 год — створаны калгас «Улада Саветаў». У 1950 годзе ён быў аб’яднаны зь мядзельскім калгасам «17 верасьня».
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.
* З 11 лютага 1960 году вёска ўваходзіць у склад калгасу «Ленінскі шлях».

## Насельніцтва
* 2010 год — 35 жыхароў
* 1999 год — 45 жыхароў
* 1 студзеня 1997 году — 23 двары, 49 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Беларусь на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2007

Выступ **Беларусі на [[Конкурс песьні Эўрабачаньне-2007|конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2007»]]**, які праходзіў у сталіцы Фінляндыі ў горадзе Хэльсынкі, стала 4-м выступам на «Эўрабачаньні» для Беларусі. Краіну на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2007» прадставіў Дзьмітры Калдун зь песьняй «Work Your Magic».

## Нацыянальны адбор
Гала-канцэрт удзельнікаў паўфіналу «Эўрафэсту» — адборачнага туру да «Эўрабачаньня-2007» — адбыўся 15 сьнежня ў Вялікай залі Палацу Рэспублікі ў Менску. Ён трансьляваўся ў прамым этэры БТ. Па выніках галасаваньня пасьля выступу сталі вядомыя фіналісты музпраекту. Аднаго шляхам інтэрактыўнага галасаваньня абралі гледачы, дваіх — прафэсійнае журы, узначаленае дырэктарам, мастацкім кіраўніком Нацыянальнага аркестра сымфанічнай і эстраднай музыкі Беларусі, народным артыстам Беларусі, прафэсарам Міхаілам Фінбэргам.

### Вынікі фіналу нацыянальнага адбору

## Галасаваньні

## Вонкавыя спасылкі
* Белтэлерадыёкампанія, Падборка матэрыялу пра Эўрабачаньне-2005
* http://belarus.esckaz.com/
* https://web.archive.org/web/20061216003353/http://www.tvr.by/rus/eurofest.asp
* https://web.archive.org/web/20150623002721/http://www.belarus-tv.by/
* https://web.archive.org/web/20070319231511/http://www.puls.by/action/eurovision2007/

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2007
2007
Беларусь на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

На Эўрабачаньні-2008 Беларусь прадставіў Руслан Аляхно зь песьняй «Hasta La Vista», але не прайшоў у фінал і заняў 17 месца з 27 баламі ў другім паўфінале.

## Нацыянальны адбор
21 сьнежня 2007 году адбыўся паўфінал нацыянальнага адбору ў Беларусі з 15 песень, першае месца ў ім заняў Руслан Аляхно зь песьняй «Hasta La Vista».

Артысты выступалі ў студыі Белтэлерадыёкампаніі пад фанаграму «мінус адзін». Фіналісты былі вызначаны з дапамогай інтэрактыўнага галасаваньня тэлегледачоў і галасаваньня журы. Падчас канцэртаў журы конкурсу знаходзілася ў іншай студыі і назірала за тым, што адбываецца, па тэлевізары, таксама як і тэлегледачы.

Фінал нацыянальнага адбору адбыўся 21 студзеня, у якім першае месца заняў ізноў Руслан Аляхно.

### Паўфінал нацыянальнага адбору
Чарговасьць выступленьняў паўфіналістаў вызначылі жараб’ёўкай, якая адбылася 20 сьнежня ў Белтэлерадыёкампаніі.

### Фінал нацыянальнага адбору

## Галасаваньне
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Белтэлерадыёкампанія, Падборка матэрыялу пра Эўрабачаньне-2008

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Hasta La Vista (песьня Руслана Аляхно)

«**Hasta La Vista**» (назва на гішпанскай мове, ) — песьня, зь якой 22 траўня 2008 году Руслан Аляхно прадставіў Беларусь на міжнародным конкурсе песень «Эўрабачаньне-2008». Аўтары песьні: Элеанора Мельнік і Тарас Дзямчук. Песьня заняла 17 месца з 27 баламі ў другім паўфінале конкурсу і ня выйшла ў фінал.

Песьня існуе ў дзьвюх вэрсіях: ангельскай і расейскай.

## Глядзіце таксама
* Беларусь на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Тэкст ангельскай вэрсіі
* Тэкст расейскай вэрсіі

Катэгорыя:Песьні конкурсу песьні Эўрабачаньне
Катэгорыя:Беларусь на конкурсе песьні Эўрабачаньне
Эўрапейская партыя Ўкраіны

**Эўрапейская партыя Ўкраіны** () — палітычная партыя сучаснай Украіны. Старшыня партыі — Мікалай Катэрынчук, народны дэпутат Украіны VI скліканьня Вярхоўнай Рады Ўкраіны. Уваходзіць у склад блёку «Наша Ўкраіна — Народная Самаабарона».

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны
Зялёная мяжа

**Зялёная мяжа́** — на жаргоне кантрабандыстаў у міжваенны пэрыяд азначала лясы і палі ўздоўж дзяржаўнай граніцы Польшчы і СССР, празь якія адбывалася нелегальная перапраўка тавараў і людзей. 

Жыцьцё на «зялёнай мяжы» добра апісаў Сяргей Пясецкі ў сваёй кнізе «*Каханак Вялікай мядзьведзіцы*».

Катэгорыя:Вайсковы жаргон
Катэгорыя:Дзяржаўная мяжа
Мікалай Дворнікаў

**Мікалай Мікалаевіч Дворнікаў** (парт. пс. *Герасім*, *Стах Тамашэвіч*) (7 сьнежня 1907, Гомель — 1938, Гішпанія) — беларуска-савецкі дзяяч Заходняй Беларусі. Удзельнік Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі.

Сакратар ЦК камсамолу Заходняй Беларусі.

Ваяваў у Гішпаніі ў інтэрнацыянальных камуністычных брыгадах з фашыстамі. Марыў стварыць асобную беларускую нацыянальную роту імя Кастуся Каліноўскага. Загінуў у 1938 годзе ў гарах Гішпаніі пад Мадрыдам.

## Літаратура
* Шафаренко, Е. Николай Дворников. Он же Герасим, он же Стах Томашевич //Гомел. вед.-2007.-4 дек.- С.6.

Катэгорыя:Нарадзіліся 7 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1907 годзе
Катэгорыя:Сябры Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі
Катэгорыя:Памерлі ў 1938 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Гішпаніі
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Беларускі фронт (газэта)

«**Белару́скі фронт**» (12 чэрвеня 1936—1939) — беларуская газэта. Выдавалася ў Вільні. Ад пачатку выданьня — штомесячнік, у 1939 — выходзіла 2 разы ў месяц. Асобныя нумары канфіскаваліся польскімі ўладамі. Выданьне задумана ў 1935 годзе. Першы нумар выдадзены 12 чэрвеня 1936 году з падзагалоўкам «Незалежны народна-радыкальны часапіс». Адказны рэдактар — Вінцэнт Гадлеўскі. У складзе рэдкалегіі Лявон Вітан-Дубейкаўскі, Вацлаў Пануцэвіч, Мікалай Шкялёнак.

Друкаваліся матэрыялы ў падтрымку ідэяў БНР, незалежнай ад чужых уплываў беларускай палітычнай лініі. За рэдакцыйны артыкул «Залежнасьць ці незалежнасьць» у №3 за 1936 год Пануцэвіч быў асуджаны ў сакавіку 1937 году. У 1939 годзе судзілі Гадлеўскага.

Паводле Пануцэвіча былі канфіскаваныя 8 з 51 нумару газэты.

## Літаратура
* В. Дз. Селяменеў. «Беларускі фронт», незалежная народна-радыкальная газэта.  — с. 456. С. 496. .

## Вонкавыя спасылкі
* «Беларускі фронт» (1936—1939) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()
* Андрэй Вашкевіч «Прадбачанні Беларускага Фронту» // ARCHE 10 / 2006

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1936 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Тым О’Рэйлі

міні|210пкс|Тым О'Рэйлі

**Tim O'Reilly**  (, нарадзіўся ў 1954 годзе ў месту Корк, Ірляндыя) ёсьць заснавальнікам кампаніі O'Reilly Media (папярэдні назоў O'Reilly & Associates) ды актывістам руху за распаўсюджаньне бясплатнага апраграмаваньня й апраграмаваньня на адкрытым кодзе. Менавіта зь ягоным імём зьвязваюць паўстаньне тэрміну Ўэб 2.0.

Пасьля школы малады О'Рэйлі зацікавіўся літаратурай, аднак навучаньне ў каледжы істотна зьмяніла ягоныя перавагі: па заканчэньні ў 1975 годзе Гарвардзкага каледжу й атрыманьні ступені бакалаўра з адзнакай ён заглыбіўся ў дзядзіну кампутарных інструкцыяў для карыстальнікаў. Ён акрасьляе сваю кампанію ня як выдаўца кнігаў, анлайн-выдаўца або канфэрэнцыйнага арганізатара (хаця O'Reilly Media займаецца ўсім гэтым), але як пасярэдніка ў перадачы тэхналягічных ведаў, што "зьмяняе сьвет празь распаўсюд найноўшых ведаў".  

Тым О'Рэйлі таксама зьяўляецца чальцом Рады дырэктароў CollabNet. Апроч таго, ён займаў пасаду дырэктара Macromedia да ейнага зьліцьця ў 2005 годзе з Adobe. Зь 2007 - чалец Рады дырэктароў карпарацыі MySQL AB.

У 2001 годзе О'Рэйлі ачольвае пратэст супраць амазонаўскага патэнту "аднаго кліку", а менавіта выкарыстаньня праз Amazon.com апошняга як зброі супраць канкурэнту, barnesandnoble.com. Празь некаторы час О'Рэйлі й Джэф Бэзас пачынаюць у Вашынгтоне кампанію за рэформу патэнтавага заканадаўства.

У сьнежні 2006 году кампанія О'Рэйлі ахвяруе $10,000 для Creative Commons, тым самым дэманструючы цікавасьць да прасоўваньня культуры бясплатнага зьмесьціва ў Сеціве.

## Вонкавыя спасылкі

* Хатняя старонка й архіў Тыма О'Рэйлі
* Тэхнічны гуру Тым О'Рэйлі: "Наступнае пакаленьне мае быць сур'ёзным"" - *[[Los Angeles Times]]*
* Інтэрвію для часопісу FUTURIST
* Watching the Alpha Geeks. Запіс прамовы О'Рэйлі на SDForum у 2002 годзе  
* Эвалюцыя праграмнай парадыґмы. Запіс інтэрвію Тыма О'Рэйлі для IT Conversations ў 2003 годзе
* Інтэрвію для NerdTV (зь відэа-, аўдыёзапісамі й транскрыптам) - 29 верасьня 2005 года
* О'Рэйлі аб налецьці Лінукса Інтэрвію для PC Pro аб пэрспэктывах Linux, Java ды кнігаў
* Той, хто вызначае тэндэнцыі Wired Magazine - кастрычнік 2005, "Тым О'Рэйлі будаваў сваю імпэрыю на кампутарных мануалах ды канфэрэнцыях па новых тэхналёгіях. Паралельна з тым ён пераўтварыўся ў гуру веку Ўэб 2.0."
* Тым О'Рэйлі камэнтуе па сацыяльных мэдыях, лістапад 2007 года
* Тым на Твітэры 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1954 годзе
Катэгорыя:Выпускнікі Гарварду
Катэгорыя:Праграмісты ЗША
Барыс Батура

**Бары́с Васі́льевіч Бату́ра** (нарадзіўся 28 ліпеня 1947, Ваўкавыск) — беларускі дзяржаўны дзяяч, старшыня Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэту (2000—2008), старшыня Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2008—2010), старшыня Менскага аблвыканкаму (з 2010). Генэрал-маёр рэзэрву (2011).

## Біяграфія
Нарадзіўся 28 ліпеня 1947 году ў горадзе Ваўкавыск Гарадзенскай вобласьці.

У 1970 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спэцыяльнасьці інжынэр-мэханік. Працоўную дзейнасьць пачаткаў майстрам цэха, інжынэрам-тэхнолягам. Займаў шэраг кіравальных пастоў у органах дзяржаўнай улады.

З 1973 па 1979 гг. — начальнік Ваўкавыскага камбіната камунальных прадпрыемстваў кіраваньня камунальнай гаспадаркі Гарадзенскага аблвыканкаму. З 1979 па 1983 гг. — намесьнік начальніка кіраваньня жыльлёва-камунальнай гаспадаркі Гарадзенскага аблвыканкаму. З 1983 па 1987 гг. — першы намесьнік, начальнік вытворчага кіраваньня жыльлёва-камунальнай гаспадаркі пры Гарадзенскім аблвыканкаме.

У 1987—1990 гг. — намесьнік міністра жыльлёва-камунальнай гаспадаркі БССР, намесьнік старшыні Гарадзенскага аблвыканкаму. З 1990 па 1999 гг. — міністар жыльлёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь. З чэрвеня 1999 да 13 лістапада 2000 г. — намесьнік прэм’ер-міністра. 6 кастрычніка 2000 г. прызначаны прадстаўніком дзяржавы ў ААТ «Белбізнэсбанк». 13 лістапада 2000 г. указам прэзыдэнта прызначаны старшынём Магілёўскага аблвыканкаму (заняў вакантнае месца пасьля адстаўкі Міхаіла Дражына). 14 лістапада 2000 г. зацьверджаны на пост старшыні Магілёўскага аблвыканкаму Магілёўскім абласным Саветам дэпутатаў.

24 лістапада 2000 году ўказам прэзыдэнта №607 прызначаны чальцом Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. 24 кастрычніка 2008 году прызначаны чальцом Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацьвёртага скліканьня. 31 кастрычніка 2008 году абраны старшынём Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацьвёртага скліканьня. 20 траўня 2010 году прызначаны на пасаду старшыні Менскага аблвыканкаму.

8 лістапада 2013 году адхілены ад пасады старшыні Менскага аблвыканкаму й накіраваны кіраўніком ААТ «Барысаўдрэў».

Чалец Нацыянальнага алімпійскага камітэту Рэспублікі Беларусь. Старшыня Беларускай фэдэрацыі валейболу.

## Узнагароды
* Ордэн «Знак Пашаны» (1986)
* Заслужаны працаўнік сфэры абслугоўваньня Рэспублікі Беларусь (1997)
* Ордэн Айчыны III ступені (2007)
* Ордэн Кірылы Тураўскага, Беларускі экзархат РПЦ (2007)

## Сям’я
Жанаты.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ваўкавыску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Міністры жыльлёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі прэм’ер-міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га скліканьня
Катэгорыя:Беларускія спартовыя дзеячы
Катэгорыя:Беларускія генэралы
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Магілёва
Катэгорыя:Беларускія інжынэры-мэханікі
Анатоль Рубінаў

**Анатоль Рубінаў**:

*Анатоль Захаравіч Рубінаў — расейскі журналіст, публіцыст, пісьменьнік
*Анатоль Мікалаевіч Рубінаў — акадэмік НАН РБ
Канфэрэнцыя каталіцкіх біскупаў Беларусі

**Канфэрэ́нцыя каталі́цкіх бі́скупаў Белару́сі** — найвышэйшая душпастырская нарада Каталіцкай царквы ў Беларусі, створаная ў лютым 1999 году на Ўстаноўчым сходзе.

## Будова
На 2021 год ККББ улучала Пленарны сход, Пастаянную раду і Генэральны сакратарыят. У яе падпарадкаваньні знаходзіліся:
* 6 камісіяў — 1) абароны малалетніх, 2) агульнага пастырства, 3) Божага культу і дысцыпліны сакрамэнтаў, 4) духавенства, 5) каталіцкай адукацыі і катэхезы, 6) фармацыi сэмiнарыстаў i сьвятароў;
* 9 радаў — 1) аховы культурнай спадчыны і асяродзьдзя, 2) дабрачыннасьці, справядлівасьці і міру, 3) кантактаў зь дзяржавай, 4) міграцыі, турызму і пілігрымак, 5) сьвецкіх, моладзі і пастырства, 6) сродкаў масавай інфармацыі, 7) сям’і, 8) цьвярозасьці, 9) экумэнізму.
* будаўнічае бюро, інфармацыйная служба, пастырскі і тэлевізійны цэнтры, а таксама таварыства «Карытас».

## Старшыні
* Казімер Сьвёнтак (11 лютага 1999 — 14 чэрвеня 2006)
* Аляксандар Кашкевіч (14 чэрвеня 2006 — 3 чэрвеня 2015)
* Тадэвуш Кандрусевіч (3 чэрвеня 2015 —  3 студзеня 2021)
* Алег Буткевіч (зь 15 красавіка 2021 году).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыя на Catholic.By

Катэгорыя:Каталіцкая царква на Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе
Гомельская япархія (Дрэўлеправаслаўная царква)

**Гомельская і ўсяе Беларусі і Ўкраінская япархія** () — япархія Дрэўлеправаслаўнае царквы. Ахоплівае тэрыторыю Беларусі і Ўкраіны. Япіскап у цяперашні час Ёсіф (Іван Залатухін).

Катэгорыя:Япархіі ў Беларусі
Катэгорыя:Стараверства ў Беларусі
Катэгорыя:Стараверства ва Ўкраіне
Катэгорыя:Дрэўлеправаслаўная царква
Ушацкія азёры

**Ушацкія азёры** (**Ушацкая група азёр**) — група азёр Беларусі, разьмешчаных ва Ўшацкім раёне, а таксама часткова Полацкім і Лепельскім раёнах Віцебскай вобласьці Беларусі. Група знаходзіцца ў басэйне ракі Тураўлянка.

Да Ўшацкай групы азёр належаць больш за 60 азёраў, агульная плошча якіх складае больш за 75 км², а агульны аб’ём вады — 350 млн м³. Плошча вадазбору групы складае 803 км². Тэрыторыі вадазбору пераважна разараныя і прадстаўленыя шэрагам ледавіковых і водна-ледавіковых формаў рэльефу.

Да ліку найбольш значных азёраў групы належаць:

* Чарсьцьвяцкае
* Павульскае
* Атолава
* Паўазер’е
* Янова
* Бярозаўскае
* Крывое
* Гомель
* Замошша
* Вяркудзкае
* Суя
* Мугірына
* Зашчаты
* Туроўля
* Турасы
* Оршына
* Любжынскае
* Урода

Азёры групы маюць розныя тыпы катлавінаў, якія акружаныя озавымі градамі і камавымі ўзвышшамі, часьцяком парослымі лесам. Азёры злучаныя шматлікімі невялікімі рэчкамі, ручаямі, канавамі. Праз шэраг азёраў працякае рака Дзіва.

На возеры Гомель пабудаваная плаціна, якая дапамагае рэгуляваць узровень вады ў групе.

Ушацкія азёры зьяўляюцца месцам турызму і адпачынку. Возера Крывое зьяўляецца эталёнам чыстых мэзатрофных вадаёмаў і аб’яўленае азёрным заказьнікам.

## Літаратура
* 


Катэгорыя:Азёры Ўшацкага раёну
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёну
Катэгорыя:Азёры Лепельскага раёну
Незалежны Расейскі рэгіён Таварыства Езуса

**Незалежны Расейскі рэгіён Таварыства Езуса** (, ) — правінцыя Ордэну езуітаў. Ахоплівае краіны былога СССР апроч Летувы, Латвіі й Эстоніі. Таварыства зарэгістраванае 21 чэрвеня 1992. Да свае сьмерці 28 кастрычніка 2008 правінцыю ўзначальваў Ота Мэсмэр.

## Статыстыка
Колькасьць езуітаў у межах правінцыі па стане на 2007 складае 56 чалавек (34 ксяндзы, 3 манахі, 19 схалястыкаў). У Расеі (Масква, Новасыбірск, Растоў) іх колькасьць складае 22 чалавекі, ува Ўкраіне (Львоў, Хмяльніцкі, Чарнаўцы) - 10, Кіргістане (Бішкек) - 4, Казахстане (Паўладар) - 3, Беларусі (Індура) - 2 і г.д.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Каталіцкі касьцёл у Расеі
Весялоўка

**Весялоўка**, **Басіялаўка** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў паўночнай частцы места, на правым беразе Сьвіслачы. 

На паўднёвы захад ад Басіялаўкі пачынаецца Людамонт, на паўночны захад — Кальварышкі і Крупцы, на ўсход — Пярэспа.

## Назва
Тапонім Басіялаўка мае татарскае паходжаньне — гістарычна гэтую мясцовасьць насялялі беларускія татары. Відаць, з прычыны непразрыстай (з пункту гледжаньня беларускай мовы) этымалёгіі ў дакумэнтах менскіх ураднікаў сустракаюцца розныя формы назвы: *Басіялаўка*, *Бейсалаўка*, *Басалаўка*, *Бесіялаўка*. Пазьней назва мясцовасьці натуральным чынам трансфармавалася да больш этымалягічна празрыстай Весялоўкі.

## Гісторыя

Фальварак Басіялаўка ўпершыню ўпамінаецца ў XVIII ст. У 1703 року ксёндз М. Круковіч набыў яго ў валоданьне Менскага кляштару бэнэдыктынаў.

У чэрвені 1875 року фэрму ў Весялоўцы выкупіў прускі садавод Ю. Голаш, які ўзяўся за арганізацыю штучнага садаводзтва. Увосень таго ж року тут збудавал жылы дом, аранжарэю і цяпліцу, завялі парнікі, гадавальнікі пладовых і іншых пародаў дрэваў і кустоў. У 1883 року фэрма займала 36 дзесяцінаў, прадукцыя прадавалася ў краме на Захараўскай вуліцы (дом Кругліка). У пачатку XX ст. да Весялоўкі далучылі Кальварышкі.

У красавіку 1919 року ў былым маёнтку банкіра Браўдэра ў Весялоўцы заснавалі адну зь першых у Беларускай ССР моладзевых камунаў. З ініцыятывы савецкіх уладаў тут распачала працу калёнія працоўнай моладзі імя Г. Фейгіна, якая налічвала каля 500 чалавек. У 1930 року дзенічалі жаночыя курсы. На 1970 рок Весялоўка была цэнтрам калектыўнай гаспадаркі «Савецкая Беларусь» і ўваходзіла ў склад Ждановіцкага сельсавету Менскага раёну, тут было 192 двары і 800 жыхароў. У 1972 року вёска ўвайшла ў межы Менску. У гэты час тут існавалі вуліцы Алейная (па далучэньні да места назву зьмянілі на Садовы завулак), Крывая, Набярэжная і Садовая. У пачатку 1980-х рокаў пры будаваньні разьвязкі Арлоўская — Паркавая магістраль і выстаўнога цэнтру БелЭкспа будынкі вёскі трапілі пад знос.

Прыкладна да 2010-х рокаў у Менску існавалі 1-ы і 2-гі Басіялаўскія завулкі, якія па ўпарадкаваньні мясцовасьці сталі часткай парку Перамогі. На поўнач ад іх, вакол выстаўнога комплексу БелЭкспа, знаходзілася другая частка прадмесьця, якую неафіцыйна называюць Весялоўкай.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Шпацыраваньне Бэйсалаўкай, Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1903), Бібліятэка Менчука
* Формирование территории Минска (1800—2004), Бібліятэка Менчука
* План губернского города Минска (1898), Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Чарсьцьвяцкае возера

**Чарсьцьвяцкае возера** (**Чарсьвяты**) — возера ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 15 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Слабада. Належыць да групы Ўшацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басэйне ракі Дзівы. Плошча Чарсьцьвяцкага возера складае 9,35 км². Найбольшая глыбіня возера — 4,3 м. Даўжыня возера — 6,9 км, найбольшая шырыня — 2,5 км. Даўжыня берагавой лініі — 19,2 км. Аб’ём вады ў возеры складае 20,7 млн м³, плошча вадазбору возера — 152 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 5—10 м, на поўдні і захадзе вышыня схілаў сягае да 10—18 м. Берагі возера нізкія, паступова пераходзяць у вузкую забалочаную пойму.

Дно вадаёма да глыбіні 0,5—1 м пяшчанае, на большых глыбінях высланае сапрапэлем.

Возера мае 8 выспаў, агульная плошча якіх складае 0,8 км².

Шырыня паласы надводнай расьліннасьці складае ад 20 да 200 м.

У Чарсьцьвяцкае возера ўпадае рака Выдрыца і 3 ручаіны. Таксама выцякае ручай у Павульскае возера.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Ушацкія азёры
Катэгорыя:Азёры Ўшацкага раёну
Араны (прадмесьце)

**Араны, Аранскае [[прадмесьце]]** — гістарычная мясцовасьць Менску, разьмешчаная ў паўднёвай частцы места. Назва ўтварылася ад урочышча Аранаў.

На паўднёвы захад ад Аранаў пачынаюцца Сенажаны, на паўночны захад — Уборкі, на поўнач — Ляхаўка, на захад — Тры Карчмы, на поўдзень — Серабранскія Млыны.

## Назва

Аран або Арна (Aran, Arno) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У 1909 року сябра мескай управы В. Цывінскі склаў праект на пабудову Аранскага і Татарскага мастоў праз раку Сьвіслач. Гэтымі мастамі мусіў кіравацца грузавы гужавы транспарт, каб не загрувашчваць цэнтральныя вуліцы і не разбураць тамтэйшыя маставыя. У 1917 року масты збудавалі на сродкі вайсковага ведамства (на кожны мост і выпраўленьне шляхоў асыгноўвалася 100 тыс. рублёў).

У наш час пра колішняе прадмесьце напамінае Аранская вуліца, якая зьберагла сваю гістарычную назву.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Шпацыраваньне Аранамі, Бібліятэка Менчука

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Менску
Турасы

**Турасы** (**Тураса**) — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 24 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Калкі. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басэйне ракі Сарачанка. Плошча Турасаў складае 0,74 км². Найбольшая глыбіня возера — 15,3 м. Даўжыня возера — 1,74 км, найбольшая шырыня — 0,74 км. Даўжыня берагавой лініі — 6,14 км. Аб’ём вады ў возеры складае 3,67 млн м³, плошча вадазбору возера — 2,94 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню да 15 м, на захадзе і поўначы возера разьпяшчаецца озавая града і таму схілы там сягаюць вышыні 20—32 м. На поўдні і ўсходзе схілы разараныя. Добра выражаная тэраса, якая мае вышыню 0,8—1,2 м.

Берагі возера нізкія, на захадзе і ўсходзе месцамі зьліваюцца з схіламі, пяшчаныя.

Дно вадаёма ў прыбярэжнай частцы пяшчанае, на глыбінях — глеістая і сапрапэлістая.

Возера зарастае слаба. Надводная расьліннасьць пашыраная да глыбіні 1,9 м.

Праз Турасы цячэ рака Дзіва, якая злучае яго з возерам Атолава.

## Літаратура
* .

Катэгорыя:Ушацкія азёры
Катэгорыя:Азёры Ўшацкага раёну
Бярозаўскае возера (Ушацкі раён)

**Бяро́заўскае (Бяро́завае) возера** — возера ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 23 км на захад ад Ушачаў, каля вёскі Бярозава. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басэйне ракі Тураўлянкі. Плошча возера Бярозаўскае складае 4,9 км². Найбольшая глыбіня возера — 3,9 м. Даўжыня возера — 4,1 км, найбольшая шырыня — 1,5 км. Даўжыня берагавой лініі — 12 км. Аб’ём вады ў возеры складае 12,65 млн м³, плошча вадазбору возера — 458 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 3—5 м. На ўсходзе схілы знаходзяцца пад лесам і хмызьняком, на захадзе і паўднёвым захадзе — разараныя.

Берагі Бярозаўскага нізкія, у пэўных месцах забалочанныя і сплавінныя. Мелкаводная зона вадаёма дастаткова шырокая і пяшчаная.

Возера зарастае ўздоўж берагоў. Шырыня паласы прыбярэжнай расьліннасьці складае да 200 м.

Возера Бярозаўскае злучанае ручаінай з возерам Глыбач, таксама праз возера працякае рака Дзіва.

## Літаратура
*  С. 81

Катэгорыя:Ушацкія азёры
Катэгорыя:Азёры басэйну Дзьвіны
Катэгорыя:Азёры Ўшацкага раёну
Зашчаты

**Зашчаты** (**Шчаты**) — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад Полацку, каля вёскі Гомель. Належыць да групы Ўшацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басэйне ракі Тураўлянка. Плошча Зашчатаў складае 0,83 км². Найбольшая глыбіня возера — 7 м. Даўжыня возера — 2,1 км, найбольшая шырыня — 0,6 км. Даўжыня берагавой лініі — 6,35 км. Плошча вадазбору возера — 660 км².

На поўдні ў возера ўпадае рака Турэц, на зададзе з Зашчатаў выцякае пратока ў возера Гомель, на якой пабудаваная плаціна.

Катэгорыя:Ушацкія азёры
Катэгорыя:Азёры Полацкага раёну
Паўазер’е

**Паўазер’е** — возера ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласьці на мяжы зь Бешанковіцкім раёнам. Знаходзіцца за 28 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Паўазер’е. Належыць да групы Ушацкіх азёр.

Возера знаходзіцца ў басэйне ракі Тураўлянка. Плошча Паўазер’я складае 8 км². Найбольшая глыбіня возера — 17 м. Даўжыня возера — 4,8 км, найбольшая шырыня — 1,9 км. Даўжыня берагавой лініі — 17,9 км. Аб’ём вады ў возеры складае 38,8 млн м³, плошча вадазбору возера — 30,9 км².

Схілы катлавіны возера маюць вышыню 2—8 м, часткова разараныя. Па поўначы і паўночным захадзе вышыня схілаў сягае 20—25 м, схілы парослыя лесам.

Берагі возера нізкія, пяшчаныя, знаходзяцца пад хмызьняком. На пэўных участках берагі зьліваюцца з схіламі.

Дно вадаёма высланае спапрапэлем, на найбольшых глыбінях дно глеістае. Мелкаводзьдзе возера да глыбіні 1 м пячанае, да глыбіні 2 м дно высланае пяшчанымі адкладаньнямі. На поўначы распаўсюджанасьць пяшчаных адкладаньняў пашыраная да глыбіні 3 м.

Возера мае 2 невялікія выспы.

Прыбярэжная расьліннасьць пашыраная да глыбіні 3—4 м.

У Паўазер’е ўпадаюць ручаі з азёраў Любжанскае, Калесіна і яшчэ аднаго возера бяз назвы. Выцякае ручай у возера Крывое. Таксама Паўазер’е злучанае канавай з возерам Мугірына.

Катэгорыя:Ушацкія азёры
Катэгорыя:Азёры Ўшацкага раёну
Паўазер'е (неадназначнасьць)

Назву **Паўазер’е** маюць:

* Паўазер’е — возера ў складзе Ўшацкай групы азёраў ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Паўазер’е — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці