open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кандратавічы (Капыльскі раён)

**Кандра́тавічы** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Грозаўкі. Уваходзяць у склад Грозаўскага сельсавету Капыльскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Імя Кандрат лічыцца літоўска-рускай формай германскага імя Конрад. Апроч таго, бытавалі старажытныя германскія імёны Кундрат або Контрат (Kundrat, Conttrat) і Кундрада або Кондрада (Cundrada, Condrada), асноўнымі формамі якіх разглядаюць Гундарат (Gundarat) і Гундэрада (Gunderada).

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Камсамольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1909 год — 35 чалавек у засьценку Кандратавічах і 20 чалавек у маёнтку Кандратавічах-Зацішшы
* 2009 год — 33 чалавекі
* 2019 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Грозаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Кандратавічы

Назву **Кандра́тавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць
** Кандратавічы — вёска ў Капыльскім раёне
** Кандратавічы — вёска ў Лагойскім раёне
Індэкс якасьці паветра

**І́ндэкс я́касьці паве́тра** () — паказьнік, які выкарыстоўваецца дзяржаўнымі ўстановамі для інфармаваньня грамадзянаў аб тым, наколькі забруджана паветра ў пэўны момант, і якія далейшыя прагнозы аб яго стане. З павелічэньнем паказьніка AQI узрастаюць рызыкі захворваньня грамадзянаў. У розных краінах выкарыстоўваюцца розныя індэксы якасьці паветра згодна зь дзяржаўнымі стандартамі. Некаторыя зь іх:  (Канада),  (Малайзія) і  (Сынгапур).

## Глядзіце таксама
* Забруджваньне атмасфэры

## Крыніцы
Усевалад Шэбедзеў

**Усевалад Дзьмітрыевіч Шэбедзеў** (; псэўданімы: Г.И. Христиан; Scebedev Vsevolod, Sсеbedeff Giorgio, Schebedev Vsevolod detto Cristiano; 17 студзеня 1880, Сімфэропаль, Таўрычаская губэрня, Расейская імпэрыя — 2 студзеня 1931, Коўна, Летува) — расейска-ўкраінскі грамадзкі дзяяч, папулярызатар беларускае літаратуры.

## Жыцьцяпіс
Быў у партыі эсэраў. У маладосьці быў  прыхільнікам Карла Качароўскага ў сацыял-рэв. акадэміі для вывучэньня расейскай вёскі і сельскае гаспадаркі. З 1907 жыў у Італіі, спачатку ў Каві-ды-Лаванья, потым у Рыме.

У Рыме стаў супрацоўнікам Міжнароднага інстытуту сельскае гаспадаркі (Istituto internazionale di agricoltura). Супрацоўнічаў з  расейскімі часопісамі, напрыклад, «Русское богатство» і «Киевская мысль». Разам з Рыгорам Шрэйдэрам і іншымі выдаў зборнік артыкулаў пра культурнае жыцьцё Італіі «Современный Рим» (М.: Тип. торг. дома «Мысль», 1914).

Па Лютаўскай рэвалюцыі з М. Кетовым і Міхаілам Шэфтэлем стаў адказным прадстаўніком рымскага Камітэту дапамогі расейскім палітычным уцекачам у Італіі і хутка зь імі ж арганізаваў у Рыме Бюро расейскага друку. Надалей заняў украінафільскую пазыцыю, друкаваўся ўва ўкраінскіх выданьнях Італіі (напр., «La Voce dell’Ucraina»). У сакавіку 1919 разам з І. Грыненкам заснаваў Украінскі камітэт (Comitato ucraino), які падтырмліваў палітычнае й эканамічнае прызнаньне Ўкраіны.

У 1917 жонка  Елізавета Паўлаўна Кучаран () і сын Дзьмітры вярнуліся ў Расею.

З 1922 выкладаў у Генуі ў Каралеўкім найвышэйшым інстытуце камэрцыйных навук (Regio Istituto Superiore di Studi Commerciali), быў супрацоўнікам часопіса «L’Europa Orientale», дзе пісаў пра беларускую літаратуру і аграрную рэформу ў Летуве. Пасьля прыходу фашыстаў да ўлады пакінуў Італію і пераехаў у Летуву, у Коўна. Там адкрыў курсы італьянскай мовы, у 1924–1925 друкаваўся ў газэце «Эхо». Актыўна пісаў там перадавіцы, апублікаваў успаміны пра знаёмства з Мусаліні ў 1920.

## Літаратура

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Эсэры
Катэгорыя:Украінцы ў Італіі
Катэгорыя:Расейцы ў Італіі
Катэгорыя:Беларуская літаратура
Раённая пракуратура

**Раённая пракуратура** — земская ўстанова пракуратураў Беларусі.

Для выкананьня сваіх задачаў пракуратура ажыцьцяўляе нагляд за:
* дакладным і аднастайным выкананьнем законаў, дэкрэтаў, указаў і іншых нарматыўных прававых актаў ўрадамі дзяржаўнага кіраваньня і іншымі дзяржаўнымі арганізацыямі, падпарадкаванымі Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, мясцовымі прадстаўнічымі, выканаўчымі і распарадчымі органамі, грамадзкімі аб’яднаньнямі, рэлігійнымі арганізацыямі і іншымі арганізацыямі, службовымі асобамі і іншымі грамадзянамі, у тым ліку індывідуальнымі прадпрымальнікамі;
* выкананьнем заканадаўства пры ажыцьцяўленьні апэратыўна-вышуковай дзейнасьці;
* выкананьнем закона падчас дасудовай вытворчасьці, пры вытворчасьці папярэдняга сьледзтва і дазнаньні;
* адпаведнасьцю закону судовых пастаноў, а таксама за выкананьнем заканадаўства пры іх выкананьні;
* выкананьнем заканадаўства пры выкананьні пакараньня і іншых мер крымінальнай адказнасьці, а таксама мер прымусовага характару.

## Берасьцейская вобласьць

Сьпіс раённых пракуратураў Берасьцейскае вобласьці. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 16:

## Віцебская вобласьць

Сьпіс раённых пракуратураў Віцебскае вобласьці. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 21:

## Гарадзенская вобласьць

Сьпіс раённых пракуратураў Гарадзенскае вобласьці. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 17:

## Гомельская вобласьць

Сьпіс раённых пракуратураў Гомельскае вобласьці. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 21:

## Магілеўская вобласьць

Сьпіс раённых пракуратураў Магілеўскае вобласьці. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 21:

## Менская вобласьць

Сьпіс раённых пракуратураў Менскае вобласьці. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 22:

## м. Менск

Сьпіс раённых пракуратураў места Менск. Па стане на 1 студзеня 2022 году іх 9:

## Крыніцы

Катэгорыя:Генэральная пракуратура Рэспублікі Беларусь
CP/M

**CP/M** (ад **Control Program/Monitor**, пазьней **Control Program for Microcomputers**) — апэрацыйная сыстэма для мікракампутараў на працэсары Intel 8080/85.
CP/M напісана на мове PL/M Гэры Кілдалам (Gary Kildall, Digital Research, Inc.) ў 1974 року.

Напачатку сыстэма працавала выключна на 8-бітавых працэсарах і падтрымлівала ня больш за 64 кілябайты RAM. Пазьнейшыя вэрсіі CP/M былі партаваныя на 16-бітавыя працэсары.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дыскавыя апэрацыйныя сыстэмы
Катэгорыя:Апэрацыйныя сыстэмы на дыскетах
Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне для мікракампутараў
Катэгорыя:Колішнія апэрацыйныя сыстэмы
Катэгорыя:Свабодныя апэрацыйныя сыстэмы
Катэгорыя:Гісторыя кампутарнай тэхнікі
Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне 1974 году
Гадэрсьлеў

**Гадэрсьлеў** (, ) — мястэчка ў Паўднёвай вобласьці Даніі, адміністрацыйны цэнтар аднайменнай грамады. Разьмешчаны на ўсходзе Паўднёвай Ютляндыі. Насельніцтва — 22 032 чалавекі (1 студзеня 2021).

## Мінуўшчына

Заснаваны вікінгамі ў сярэдзіне XI стагодзьдзя. У 1292 року атрымаў статус каралеўскага мястэчка. Тады быў адным з галоўных гандлёвых цэнтраў Паўднёвай Ютляндыі.

Першыя згадкі пра каралеўскі замак датаваныя 1327 рокам. Места разьвівалася далей, у XIII стагодзьдзі была збудаваная гатычная катэдра і  (спалены ў 1644 року), падобны да Кронбаргу.

У XVI стагодзьдзі Гадэрсьлеў стаў адным зь першых скандынаўскіх цэнтраў лютаранства. Да Другой Шлезьвіскай вайны ўваходзіў у герцагства Шлезьвіг, дацкі фэод. З 1864 року — у Прусіі, з 1871 — у Нямецкай імпэрыі. У 1920 року па выніках плебісцытаў Паўднёвы Шлезьвіг вярнуўся ў склад Даніі.

## Культура
У парку Клэфтэн штолета ладзіцца трохдзённы Клэфтэнскі фэстываль.

## Адукацыя
Дзейнічаюць тры аддзяленьні .

## Вядомыя асобы
* Эрык Крыстафэрсэн Дацкі ( 1307- 1332) — кароль Даніі з 1321, у 1325 зьняволены ў Гадэрсьлеўскім замку
* Даратэя фон Заксэн-Ляўэнбург (1511—1571) — жонка Крыстыяна III з 1525, каралева-кансорт Даніі і Нарвэгіі. Жыла ва ўласным двары ў Гадэрсьлеве
* Ганс II (1521—1580) — адзіны князь Шлезьвіг-Гольштайн-Гадэрсьлеву
* Фрэдэрык II Дацкі (1534—1588) — кароль Даніі і Нарвэгіі, князь Шлезьвігу і Гольштайну (з 1559)
* Ганс II (1545—1622) — князь Шлезьвіг-Гольштайн-Зондэрбургу
* Фрэдэрык III Дацкі (1609—1670) — кароль Даніі і Нарвэгіі (1648—1670)
* Георг Нікаляўс фон Нісэн (1761—1826) — гісторык музыкі, дыплямат
* Юліюс Лянгбэн (1851—1907) — нямецкі гісторык мастацтва, філёзаф
* Свэн Вад (1928—2004) — дацкі баксэр, алімпійскі мэдаліст

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына грамады


Катэгорыя:Сталіцы камунаў Даніі
Катэгорыя:Гарады Паўднёвай Даніі
Чанахі

**Чана́хі** ()&nbsp;— страва грузінскай кухні; тушаная ў гаршку бараніна з гароднінай. Традыцыйны набор гародніны для чанахі&nbsp;— бульба, памідоры, баклажаны і цыбуля, закладзеныя слаямі, і агульнай масай роўныя вазе пакладзенага мяса. Набор спэцыяў для чанахі традыцыйны ў грузінскай кухні.

Падобныя да чанахі стравы сустракаюцца і ў іншых усходніх кухнях. Напрыклад, армянскі кчуч падобны паводле рэцэпту да чанахі, адрозьніваючыся толькі меньшай колькасьцю вадкасьці. Іншыя стравы з падобнай рэцэптурай&nbsp;— супы піці ў Азэрбайджане і путук ў Армэніі.

Гародніна абавязкова наразаецца буйнымі кавалкамі. На самы ніз гаршка кладуць мяса, па-над ім асобнымі слаямі&nbsp;— цыбулю, баклажаны, бульбу, зеляніну і памідоры. Гатуецца страва паводле прынцыпу «паставіў і забыў», бо заліты кіпенем гаршчок пакідаюць на павольным вагні на 4,5—5 гадзінаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Грузінская кухня
Катэгорыя:Стравы з бараніны
Адносіны Грузія – Садружнасьць незалежных дзяржаваў

**Адносіны паміж [[Грузія|Грузіяй]] і [[Садружнасьць незалежных дзяржаваў|Садружнасьцю Незалежных Дзяржаваў (СНД)]]** — гэта шматбаковыя міжнародныя адносіны паміж трэцяй краінай і наднацыянальнай арганізацыяй.

## Гісторыя
3 сьнежня 1993 году рашэньнем Савета кіраўнікоў дзяржаваў Грузія была прынята ў Садружнасьць, а 9 сьнежня 1993 году Грузія далучылася да Статута СНД.

Грузія выйшла са складу міністраў абароны СНД 3 лютага 2006 году, паколькі сяброўства ў гэтай групе было несумяшчальна з удзелам у НАТА.

### Выхад Грузіі з СНД
12 жніўня 2008 году прэзыдэнт Грузыі Міхаіл Саакашвілі абвясьціў аб жаданьні выйсьці з СНД у сувязі з расейска-грузінскай вайной. 14 жніўня 2008 году парлямэнт Грузыі аднагалосна (117 галасамі) прыняў рашэньне аб выхадзе Грузыі з арганізацыі. У адпаведнасьці са Статутам СНД (арт. 9 главы І) дзяржава-ўдзельніца мае права выйсьці з Садружнасьці. Аб такім намеры дзяржава пісьмова паведамляе дэпазытарыю гэтага Статута за 12 месяцаў да выхаду. Пры гэтым абавязацельствы, якія ўзьніклі за пэрыяд удзелу ў гэтай Хартыі, абавязваюць адпаведныя дзяржавы да іх поўнага выкананьня. 9 кастрычніка 2008 году міністар замежных справаў Маскальскай Фэдэрацыі Сяргей Лаўроў паведаміў, што ў жніўні 2009 году Савет міністраў замежных справаў краінаў СНД прыняў афіцыйнае рашэньне аб спыненьні членства Грузыі ў Садружнасьці. 18 жніўня 2009 году Грузыя афіцыйна выйшла з СНД.

## Глядзіце таксама

* Адносіны Украіна – Садружнасьць незалежных дзяржаваў
* Адносіны Малдова – Садружнасьць незалежных дзяржаваў

## Крыніцы


С
Г
Карачоўшчына (Менская вобласьць)

**Карачо́ўшчына** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 5 траўня 1962 году вёска ўваходзіла ў склад Труханавіцкага сельсавету, да 27 сьнежня 1962 году — у склад Грэскага сельсавету. Пасьля ў складзе Грозаўскага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Камсамольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 90 чалавек
* 2019 год — 52 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Грозаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Пукава

**Пу́кава** (з 30 ліпеня 1964 году — **Камсамольская**; таксама *Камсамо́льскае*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавету. Вёска знаходзіцца за 25 км у кірунку на паўночны ўсход ад гораду Капылю, за 90 км ад Менску, каля аўтамабільнай дарогі .

## Гісторыя
У 1924—1960 гадах вёска Пукава зьяўлялася цэнтрам Пукаўскага сельсавету.

30 ліпеня 1964 году вёска Пукава была перайменавана ў вёску Камсамольскую.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Камсамольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1998 год — 476 жыхароў, 200 двароў
* 2009 год — 348 чалавек

## Славутасьці
* Руіны Сьвята-Георгіеўскай царквы (1858)
* Магіла ахвяр фашызму
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну

У 1954 годзе каля вёскі знойдзены мэтэарыт «Грэск».

## Крыніцы

Катэгорыя:Грозаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Сунаі

**Сунаі́** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Камсамольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 137 чалавек
* 2019 год — 123 чалавекі

## Славутасьці
* Рэшткі сядзібна-паркавага комплексу «Пукава» (сярэдзіна XIX стагодзьдзя) — :
** рэшткі саду
** рэшткі сядзібнага дому
** рэшткі паркавага павільёну
** будынкі гаспадарчага двара

## Галлерэя

Сунаі. Рэшткі сядзібна-паркавага комплексу ”Пукава” (01).jpg|Паркавы павільён
Сунаі. Рэшткі сядзібна-паркавага комплексу ”Пукава” (03).jpg|Сьвіран


## Крыніцы

Катэгорыя:Грозаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Фаліцкі Мох (заказьнік)

**«Фаліцкі Мох»** — рэспубліканскі заказьнік Беларусі, абвешчаны ў жніўні 1979 году на поўначы Старадароскага раёну Менскай вобласьці.

Быў заснаваны для захаваньня прыродных журавіньнікаў. Першапачаткова меў плошчу 17 кв.км. Месьціўся на вярхова-пераходным балоце Фаліцкі Мох. Улучаў ўрочышча Ўліца і вадазбор ракі Солан. Знаходзіўся на плоскахвалістай азёрна-балотнай нізіне з астанцамі водна-ледавіковай раўніны. Пераважалі тарфяна-балотныя глебы з глыбынёй торфу ў сярэднім 1,7 мэтры і да 5,5 мэтраў, а таксама дзярнова-падзолістыя пясчаныя глебы. Расьліннасьць была ў асноўным хваёва-мховай і хмызьнякова-мховай. 1 лютага 2020 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 59, якой павялічыў плошчу заказьніка 3176,41 га за кошт земляў «Старадароскай досьледнай лясной гаспадаркі». Сам заказьнік перадалі ў кіраваньне Старадароскаму раённаму выканаўчаму камітэту. На яго землях забаранілі высечку галоўнага карыстаньня і паляваньне з 1 сакавіка па 14 траўня, нарыхтоўку дзікарослых расьлінаў і соку індывідуальнымі прадпрымальнікамі і юрыдычнымі асобамі. Сярод іншага, у заказьніку расьлі дубы-веліканы.

## Мінуўшчына
16 жніўня 1979 году Савет міністраў Беларускай ССР ухваліў Пастанову № 252 «Аб стварэньні дзяржаўных заказьнікаў на тарфяных радовішчах і азёрах рэспублікі», лік якіх склаў 26. Паводле Пастановы, утварылі 19 заказьнікаў-журавіньнікаў, сярод якіх быў «Фаліцкі Мох» у Старадароскім раёне Менскай вобласьці. Яго разьмясьцілі на 17 кв.км у Каваліцкім (Новадароскі сельсавет) і Старадароскім лясьніцтвах «Старадароскай лясной гаспадаркі». На землях такіх заказьнікаў рэспубліканскай значнасьці забаранілі водную мэліярацыю і распрацоўку тарфяных пакладаў, скід сьцёкавых водаў і побытавых адкідаў. Ахову заказьнікаў-журавіньнікаў усклалі на Міністэрства лясной гаспадаркі БССР.

27 сьнежня 2007 году Савет міністраў Беларусі зацьвердзіў Пастанову № 1833 «Аб рэспубліканскіх заказьніках», якой абвясьцілі 37 заказьнікаў. Паводле гэтай Пастановы, сярод абвешчаных заказьнікаў было 20 біялягічных, у адзін зь якіх пераўтварылі «Фаліцкі Мох». Ягоную плошчу павялічылі да 1947,21 гектару, зь іх 1365,21 га (70 %) разьмясьцілі ў Старадароскім лясьніцтве і 582 га — у Фаліцкім. Заказьнік перадалі пад кіраваньне Старадароскага раённага выканаўчага камітэту. Яго прызначэньнем стала захаваньне леса-балотных экасыстэмаў і месцаў росту балотных журавінаў, а таксама рэдкіх відаў дзікіх жывёлаў і дзікарослых расьлінаў, занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі.

1 лютага 2020 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 59 «Аб пераўтварэньні рэспубліканскага заказьніка «Фаліцкі Мох», плошчу якога павялічылі да 3176,41 га. Пры гэтым, 2154,13 га (68 %) прыпала на Старадароскае лясьніцтва і 1022,28 га — на Фаліцкае.

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Старадароскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Пукава (неадназначнасьць)

Назву **Пукава** маюць:

* Пукава - пасёлак у Капыльскім раёне Менскай вобласьці
* Пукава - да 1964 году назва вёскі Камсамольская ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці
Пруднікаў

**Пру́днікаў** — прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Алесь Пруднікаў (1910—1941) — беларускі паэт
* Павал Пруднікаў (1911—2000) — беларускі пісьменьнік
* Уладзімер Пруднікаў ( 1949) — летувіскі опэрны сьпявак, палітык
Генадзь Дыско

**Генадзь Ёсіфавіч Дыска** — намесьнік Генэральнага пракурата Беларусі, дзяржаўны раднік юстыцыі 3-яе клясы.

Нарадзіўся ў 1964 годзе ў СССР, г. Ашмяны Гарадзенскае вобласьці.
З 1983 па 1985 год праходзіў службу ў шэрагах Савецкае Арміі.

У 1990 годзе скончыў Харкаўскі юрыдычны інстытут па спэцыяльнасьці «Правазнаўства».

У органах пракуратуры праходзіў службу зь ліпеня 1990 году: стажор пракуратуры Ашмянскага раёну, памочнік пракурора Астравецкага раёну, намесьнік пракурора Астравецкага раёну, пракурор Шчучынскага раёну.

З кастрычніка 2006 году па верасень 2016 году працаваў на пасадзе пракурора на Віцебшчыне.

Загадам Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусі ад 30 верасьня 2016 г. № 499-к назначаны намесьнікам Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Намесьнікі Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусі
Аляксей Стук

**Аляксей Канстанцінавіч Стук**  &mdash; намесьнік Генэральнага пракурата Беларусі, дзяржаўны дарадца юстыцыі 3-яе клясы. 

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў 1959 годзе ў Менску. Вучыўся ў сярэдняе школе. У 1981 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «Правазнаўства». 

Пачаў службу ва ўрадах пракуратуры з 1980 года на пасадзе стажора пракуратуры Партызанскага раёна г. Менска, з сакавіка 1982 года па верасень 1985 года &mdash; сьледчы пракуратуры Партызанскага раёна г. Менска, зь верасня 1985 года па чэрвень 1986 года г. Менска, з чэрвеня 1986 года па красавік 1987 года &mdash; старшы сьледчы пракуратуры горада Менска, з красавіка 1987 года па кастрычнік 1989 года на пасадзе намесьнік пракурора Маскоўскага раёна г. Менска.
 
З кастрычніка 1989 года па студзень 1992 года на пасадзе пракурат аддзела Генэральнае пракуратуры па наглядзе за разглядам крымінальных спраў у судах. Са студзеня 1992 года па верасень 1998 года на пасадзе намесьнік пракурата Савецкага раёна г. Менска. Зь верасьня 1998 года па красавік 2007 года на пасадзе пракурат Ленінскага раёна г. Менска.
 
З красавіка 2007 года па чэрвень 2008 года на пасадзе намесьнік пракурата горада Менска. Загадам Генэральнага пракурата Рэспублікі Беларусь ад 10 чэрвеня 2008 года № 293-к назначаны намесьнікам Генэральнага пракурата Рэспублікі Беларусь. 20 лютага 2013 году А. Лукашэнка падпісаў Указ аб прысваеньні Аляксею Стуку кляснага чыну дзяржаўнага дарадцы юстыцыі 3-й клясы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Генэральная пракуратура Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусі
Максім Варонін

**Максім Валер'евіч Варонін** &mdash; намесьнік Генэральнага пракурата Беларусі, генэрал-маёр юстыцыі
. 
Нарадзіўся ў 1975 годзе ў г. Кастраме РСФСР. У 1997 годзе скончыў Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Я. Купалы па спэцыяльнасьці "Правазнаўства", а ў 2003 годзе - Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці перападрыхтоўкі "Міжнароднае права". Прыняты на службу ў органы пракуратуры ў 1997 годзе стажорам сьледчага Навагарадоцкае міжраённай пракуратуры, затым рабіў сьледчым гэтай жа пракуратуры. У 2000-2004 гадах на пасадзе пракурат аддзела па наглядзе за сьледзтвам ва ўрадах пракуратуры, сьледчы па важнейшых справах аддзела па барацьбе з арганізаванаю злачыннасьцю і карупцыяю пракуратуры Гарадзенскае вобласьці. 

З 2004 года па 2008 год праходзіў службу ў Генэральнае пракуратуры на пасадах: пракурата, старшага пракурата ўправы па барацьбе з карупцыяю і арганізаванаю злачыннасьцю.

У 2008-2010 гадах - раднік-неабавязковы у Дзяржаўным сакратарыяце Рады Бясьпекі Рэспублікі Беларусь. 

У 2010-2012 гадах на пасадзе намесьнік начальніка сьледчае ўправы Генэральнае пракуратуры Рэспублікі Беларусь - начальнік аддзела крыміналістычнага і мэтадычнага забесьпячэньня папярэдняга расьсьледаваньня.

У 2012-2013 гадах - начальнік управы, галоўнае ўправы Цэнтральнага апарата Сьледчага камітэта. 
У ліпені 2013 года назначаны намесьнікам Старшыні Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз Рэспублікі Беларусь.

Загадам Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь ад 22 кастрычніка 2020 г. № 481-к назначаны на пасаду намесніка Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам "За службу Радзіме" III ступені.

## Крыніцы

## Заўвагі

Катэгорыя:Генэральная пракуратура Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусі
Сяргей Хмарук

**Сяргей Канстанцінавіч Хмарук** &mdash; намесьнік Генэральнага пракурата Беларусі, 
дзяржаўны раднік юстыцыі 3-яе клясы. 

Нарадзіўся ў 1968 годзе ў УССР, г. Краснаград, Львоўскай вобласьць. Вучыўся ў сярэдняе школе. У 1995 годзе скончыў Украінскую дзяржаўную юрыдычную акадэмію па спэцыяльнасьці "Правазнаўства", а ў 2015 годзе - Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці "Дзяржаўнае будаўніцтва". Прыняты на службу ва ўрады пракуратуры ў 1994 годзе стажорам пракуратуры Чыгуначнага раёна г. Віцебска, а потым памочнікам пракурата гэтага ж раёна. 

У 1996-1998 гадах на пасадзе пракурат аддзела пракуратуры Віцебскай вобласьці па наглядзе за сьледзтвам ва ўрадах пракуратуры, намесьнік пракурата Кастрычніцкага раёна г. Віцебска, намес нік пракурата Віцебскага раёна.
 
З 1998 года па 2006 год на пасадзе пракурат г. Оршы Віцебскае вобласьці, начальнік аддзела пракуратуры Віцебскае вобласьці па наглядзе за расьсьледаваньнем крымінальных спраў ва ўрадах пракуратуры, начальнік аддзела па наглядзе за апэратыўна-вышуковай дзейнасьцю ўправе Генэральнае пракуратуры па барацьбе з карупцыяю і арганізаванаю злачыннасьцю. 

Са сьнежня 2006 года па ліпень 2012 года на пасадзе пракурата Берасьцейскае вобласьці. 

Зь ліпеня 2012 года па сьнежань 2019 года на пасадзе пракурат горада Менск. 

Са сьнежня 2019 года па красавік 2021 года на пасадзе пракурат Менскае вобласьці. 

Загадам Генеральнага пракурора Рэспублікі Беларусь ад 8 красавіка 2021 года назначаны на пасаду намесьніка Генэральнага пракурата Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Генэральная пракуратура Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусі
Яўсеевічы (Менская вобласьць)

**Яўсее́вічы** (таксама *Яўсеевічы́*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1939—1954 гадах вёска ўваходзіла ў склад Гарнастаеўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 116 чалавекі
* 2019 год — 67 чалавек

## Асобы
* Іван Мазаляка (1931—2006) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч
* Эдуард Корзун (1932—2001) — беларускі пэдагог, краязнавец, стваральнік гісторыка-краязнаўчага музэя Гальшанскай СШ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Грозаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Гарнастайлава

**Гарнаста́йлава** (таксама *Гарнаста́ева, н.. Гарнаста́еў, м.. Гарнаста́ў, м.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Да 3 сакавіка 1939 году вёска ў складзе Грозаўскага сельсавету, у 1939—1954 гадах цэнтар Гарнастаеўскага сельсавету, да 24 траўня 1960 году ў складзе Грозаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 84 чалавекі
* 2019 год — 42 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Васільчыцы

**Васі́льчыцы** (таксама *Васільчыцы*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове 19 стагодзьдзя у вёсцы пабудавана Царква Ўсьпеньня Багародзіцы.

## Насельніцтва
* 2009 год — 108 чалавек
* 2019 год — 61 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Стронга (заказьнік)

**«Стронга»** — рэспубліканскі краявідны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў кастрычніку 1998 году на захадзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

Быў заснаваны дзеля аховы рэдкіх відаў дзікіх жывёлаў і дзікарослых расьлінаў. Плошча складала 12 015 гектараў. Месьціўся на стыку Наваградзкага ўзвышша і Баранавіцкай раўніны. Улучаў даліны рэк Лахазва, Дзеравянка і Іса, а таксама іх прытокі і штучныя вадаёмы. Пад лясамі знаходзілася 94 % земляў. Пераважалі верасовыя, брусьнічныя і імшыстыя, чарнічныя і арляковыя хвойнікі. Таксама расьлі бяроза, чорная вольха і елка, дуб і граб. Расьлінны сьвет налічваў 16 рэдкіх відаў, улучаных у Чырвоную кнігу Беларусі, сярод якіх былі: звычайны баранец і пірамідальная гарлянка, званочак рапунцэль і сібірскі касач, горны купальнік і майскі пальчатакарэньнік, лугавы сон і звычайная тлушчанка. Жывёльны сьвет улучаў 202 віды, зь якіх 24 было у Чырвонай кнізе: арлан-белахвост, барсук, вялікі і малы бугай, чорны бусел, чорнавальлёвая гагара, малая паганка, шыракапальцы рак, чаротная рапуха, скапа, арэшнікавая соня, ручаёвая стронга, касматаногі сыч і вялікі ўліт. Прадметам паляваньня і промыслу былі 22 віды сысуноў.

Паўночную частку заказьніка ад паўднёвай аддзяляў Абуз-Лясноўскі палігон. На захад ад «Стронгі» месьціліся Слонімскі заказьнік і вёска Вяршок. На поўнач ад заказьніка былі вёскі Малая Блошна, Лотвічы і Сьвіраны. На поўначы самога заказьніка месьцілася вёска Ёлава. На ўсходзе ад заказьніка знаходзіліся Пераносіны і Палонка, Дзекалы і Дзеткавічы, Цівунцы і Жарабілавічы. Паўночную частку «Стронгі» з усходу на захад перасякалі аўтадарога і чыгунка Баранавічы — Слонім. На поўдні паўночнай часткі заказьніка месьцілася возера Хаткі. Паўднёвую частку «Стронгі» з усходу ад Тартакоў на захад перасякала аўтадарога Р99. На паўночным захадзе паўднёвай часткі заказьніка месьцілася лесанасенная плянтацыя, на захадзе — возера Басіна, а на паўднёвым усходзе — турбаза «Лясное возера» і 3 дзіцячыя аздараўленчыя летнікі: «Зорачка», «Мара» і «Электрон». На поўдзень ад заказьніка былі вёскі Гавінавічы і Яжона, а таксама вадасховішча Гаць.

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Берасьцейскай вобласьці
Катэгорыя:Геаграфія Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе
Стронга (неадназначнасьць)

* Стронга — рыба сямейства ласасёвых;
** Стронга Біва — падвід рыбы;
* «Стронга» — заказьнік Беларусі;
* «Канкарданс Стронга» — біблійны азначнік словаў.
Дываны Берасьця

**«Дываны Берасьця»** — тэкстыльны завод Беларусі, заснаваны ў 1960 годзе ў якасьці «Берасьцейскага дывановага камбінату».

## Мінуўшчына
У 1960 годзе заснавалі «Берасьцейскі дывановы камбінат». У 1970 годзе да яго далучылі «Берасьцейскую суконную фабрыку», у выніку чаго ўтварылі «Берасьцейскае дыванова-суконнае аб'яднаньне». У 1984-м яго перайменавалі ў «Берасьцейскае дывановае вытворчае аб'яднаньне». У 1993 годзе прадпрыемства атрымала назву «Дываны Берасьця». На 1997 год прадпрыемства ўлучала прадзільную і ткацка-аддзелачную фабрыкі. Зь мясцовай і замежнай сыравіны выраблялі паў- і чысташарсьцяную пражу, жакардавыя дываны і дывановыя вырабы.

У 2013 годзе ААТ «Дываны Берасьця» атрымалі 80 млрд рублёў (8,9 млн $) пазыкі на набыцьцё абсталяваньня. У лютым 2014 году банкаўская запазычанасьць склала 87 млрд рублёў, а крэдыторская — 26 млрд рублёў. У выніку пазачарговы сход пайшчыкаў з удзелам прадстаўнікоў «Беллегпраму» і Берасьцейскага абласнога выканаўчага камітэту вырашыў распачаць працэдуру банкруцтва, бо за 10 гадоў зьмянілася 4 кіраўнікі. Пры гэтым, дзейны кіраўнік Леанід Шаўковы разьлічваў на аздараўленьне прадпрыемства. 4 жніўня 2016 году антыкрызіскі кіраўнік «Дываноў Берасьця» Віктар Марынічаў паведаміў пра кругласодневую працу ткацкага цэху. У выніку за 1-е паўгодзьдзе 2016 году вытворчасьць дываноў больш як падвоілася з 232 000 кв.мэтраў (у 1-м паўгодзьдзі 2015 году) да 481 000 кв.мэтраў. Продажы вырасьлі з 265 000 кв.м да 438 000 кв.м. На балянсе прадпрыемства заставалася 4 гектары вытворчай плошчы, якія не выкарыстоўвалі. Пры гэтым, старшыня Савету Рэспублікі Беларусі Міхаіл Мясьніковіч заявіў, што «Дыванам Берасьця» вылучылі час на гаспадарчае аздараўленьне да восені 2019 году. Мясьніковіч заўважыў: «На ўнутраным рынку вырабы берасьцейскіх дываньнікаў займаюць амаль 20%». Па выніках 2019 году «Дываны Берасьця» занялі 16-е месца паводле вытворчасьці сярод прадпрыемстваў лёгкай прамысловасьці Беларусі.

У лютым 2020 году «Віцебскія дываны» набылі маёмасьць «Дываноў Берасьця» за 7,2 млн рублёў (2,8 млн даляраў), у выніку чаго прадпрыемства пераўтварылі ў падразьдзяленьне. У сакавіку 2021 году ТАА «ЎэстЮніёнЛягістык» пераабсталявала вытворчы корпус заводу пад склад у свабоднай эканамічнай зоне «Берасьце».

## Крыніцы

Катэгорыя:Прамысловыя прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Берасьця
Катэгорыя:Тэкстыльная прамысловасьць
Катэгорыя:Дываны
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1960 годзе
Вуглы (Капыльскі раён)

**Вуглы́** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 112 чалавек

## Асобы
* Аляксей Коршак, беларускі паэт
* Мікалай Жгун (нар. 1956) — беларускі палітык.

## Крыніцы

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Ванелевічы

**Ване́левічы** (таксама *Няве́лявічы*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Да 1929 года Евангелевічы. У 1924—1929 гадах цэнтар Евангелевіцкага сельсавету, у 1954—1960 гадах цэнтар Ванелевіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 549 чалавек
* 2019 год — 487 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Доктаравічы

**До́ктаравічы** (таксама *Стары́я До́ктаравічы*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 201 чалавек
* 2019 год — 140 чалавек

## Асобы
* Дамінік Рэйтан (1783—1851) — вайсковы дзеяч, удзельнік франка-расейскай вайны 1812 году, пляменьнік славутага Тадэвуша Рэйтана.
* Аляксандар Таўпека (1914—1944) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюзу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Саўкова

**Саўко́ва** (таксама *Саўко́ў, м.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 74 чалавекі

## Асобы
* Валерый Драко (нар. 1946) — беларускі пэдагог і палітык. Выдатнік народнай адукацыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Марыя Грынчанка

**Марыя Грынчанка** (), у дзявоцтве **Гладзіліна**, больш вядомая пад псэўданімам **М. Загірня** (1 чэрвеня 1863, Багадухаў, цяпер Харкаўская вобласьць, Украіна ― 15 ліпеня 1928, Кіеў, Украіна) ― украінская пісьменьніца, перакладніца, выдаўчыня. Жонка пісьменьніка Барыса Грынчанкі.

## Жыцьцяпіс

Марыя Гладзіліна нарадзілася 1 чэрвеня 1863 году ў Багадухаве.

У 1881 годзе скончыла Багадухаўскую гімназію і пачала працаваць настаўніцай у мясцовай школе.

У 1883 г. навучалася на летніх пэдагагічных курсах народных настаўнікаў у Зьміеве. Там пазнаёмілася з сваім будучым мужам Барысам Грынчанкам.

У 1884 г. Барыс Грынчанка і Марыя Гладзіліна пабраліся шлюбам. З таго часу яны працуюць разам.

У 1887 годзе Грынчанкі пераехалі на Кацярынаслаўшчыну ў сяло Аляксееўку (цяпер Перавальскі р-н Луганскай вобласьці).

1894—1902 жыла з сям’ёй у Чарнігаве, дапамагала мужу ў выдавецкай дзейнасьці, а таксама зьбіраць фальклёр і калекцыі гравюраў і дакумэнтаў у Музэй украінскай старажытнасьці Васіля Тарноўскага. У 1902 г. пераехала ў Кіеў.

Марыя Грынчанка памерла 15 ліпеня 1928 году і пахаваная ў Кіеве на Байкавых могілках побач з сваім мужам, дачкой і ўнукам.

Муж — Барыс  Грынчанка — украінскі пісьменьнік, вучоны, перакладнік, грамадзкі і палітычны дзеяч.

Дачка — Анастасія Грынчанка (1884—1907) — таксама пісьменьніца, якая рана памерла ад сухотаў.

## Творчасьць

Літаратурную дзейнасьць пачала ў 1884 годзе. Друкувала вершы ў часопісах «Зоря», «Дзвінок», «Правда».

Аўтарка празаічных твораў «Під землею. Оповідання про шахти» (1897), «Чередник та дівчата» (1898).

Больш вядомая ў якасьці перакладніцы твораў Г. Ібсэна, М. Мэтэрлінка, Л. Талстога, М. Салтыкова-Шчадрына, М. Твэна, К. Гальдоні, Г. Зудэрмана, М. Ляскова і іншых.

## Навуковая дзейнасьць

Марыя Грынчанка актыўна дапамагала мужу ў запісах жывой мовы для будучага «Словаря української мови».

Ад заснаваньня Ўкраінскай Акадэміі навук (1918) працавала ў Камісіі Слоўніка украінскай жывой мовы, бяручы ўдзел ў перавыданьні, рэдагаваньні і дапаўненьні «Словаря української мови» (1927—1928), стварэньні акадэмічнага «Російсько-українського словника» (т. 1—3, 1924— 33).

Аўтарка падручнікаў «Рідне слово. Українська читанка» (1912) і «Наша рідна мова» (1918).

## Творы
* 1897: «Під землею. Оповідання про шахти»,
* 1898: «Чередник та дівчата»,
* 1899: Давня пригода,
* 1909: Гетьман Петро Сагайдачний,
* 1912: Про одружіння на Вкраїні в давнішні часи.

## Крыніцы

Катэгорыя:Украінскія літаратаркі
Катэгорыя:Украінскія перакладчыкі
Катэгорыя:Украінскія выдаўцы
Катэгорыя:Пахаваныя на Байкавых могілках
Катэгорыя:Украінскія паэткі
Варта Познань

«**Ва́рта**» () — польскі футбольны клюб з Познані. Заснаваны ў 1912 годзе, а футбольная сэкцыя клюбу ёсьць двухразовым пераможцам чэмпіянату Польшчы па футболе (1929, 1947). У 2020 годзе «Варта» вярнулася ў польскую Экстраклясу пасьля 25 гадоў адсутнасці. Клюб да гэтага выступаў у эліце з 1927 па 1939 гады, з 1946 па 1950 гады і з 1993 па 1995 гады. У сваёй гісторыі клюб адзначаўся таксама ў боксе, хакеі на траве і тэнісе. Агулам дружыны, спартоўцы і спартоўкі «Варты» здабылі амаль 800 мэдалёў у спаборніцтвах чэмпіянатах Польшчы ў розных спартовых дысцыплінах.

## Гісторыя
Спартовы клюб «Варта» быў закладзены 15 чэрвеня 1912 году. Ягонымі заснавальнікамі былі маладыя палякі, якія раней гулялі ў нямецкіх клюбах на той час нямецкай Познані, у тым ліку Марыян Бэй, Стэфан Маліноўскі, Стэфан Маркоўскі, браты Эдмунд і Францішак Шыцы і Людвік Жыснарскі. Згаданыя гульцы ўвайшлі ў першую раду клюба, першым прэзыдэнтам якой стаў Францішак Шыц. Ягоны брат Эдмунд быў прызначаны сакратаром, а Марыян Бэй быў абраны капітанам каманды. На ўстаноўчым сходзе ў якасьці статутных колераў былі выбраныя белы і зялёны колеры. Акрамя футболу, у 1912 годзе «Варта» заклала дружына па лёгкай атлетыкі, а затым у 1914 годзе зарганізавала сэкцыю тэніса. Падчас нямецкага панаваньня матчы з удзелам польскіх дружынаў у Нямецкай імпэрыі былі забароненыя, што падштурхнула да рашэньне аб арганізацыі першага чэмпіянату Вялікай Польшчы па футболе ў 1913 годзе, у якім удзельнічалі тры польскія каманды, як то познанскія клюбы «Варта», «Пазнанія», а таксама «Астровія» з Острава-Велькапольскага. Першым чэмпіёнам турніру стала «Варта».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Познань
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1912 годзе
Катэгорыя:1912 год у Польшчы
Кабыльчыцы (неадназначнасьць)

Назву **Кабы́льчыцы** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Кабыльчыцы — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці
* Кабыльчыцы — былая назва вёскі **Калінава** ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Кабылаўка
* Кабылева
* Кабыленцы
* Кабылёва
* Кабылінцы
* Кабылічы
* Кабылкі
* Кабыльле
* Кабыльнік
* Кабыльнікі
* Кабыльнікішкі
* Кабыльніца
* Кабыльнішкі
* Кабыльшчына
* Кабыляк
* Кабылякі
* Кабылянка
* Кабылянцы
Новыя Доктаравічы

**Но́выя До́ктаравічы** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Цэнтар Доктаравіцкага сельсавету.

## Геаграфія
Знаходзіцца за 10 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад гораду Капыль, за 125 км ад Менску, за 3 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункту Морач. Праз вёску працякае рака Копанка (Морач).

## Насельніцтва
* 2000 год — 446 жыхароў, 191 двор
* 2009 год — 343 чалавекі
* 2019 год — 335 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
*  — С. 374.
* 
* 
* Ліст карты N-35-103. Выданне 1987 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

Катэгорыя:Доктаравіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Дусаеўшчына

**Дусае́ўшчына** (таксама * Ры́мя, н.. Дзяржы́нск, м.. Дуса́еўшчына, ж.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету.

Да 24 траўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Старакапыльскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 469 чалавек

## Асобы
* Міхаіл Князюк (нар. 1940) — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч.
* Генадзь Пятровіч (нар. 1926) — беларускі сьпявак. Заслужаны артыст Беларусі.
* Мікалай Рамашка (1913—1944) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюзу.

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Сталь Мелец

«**Сталь**» () — польскі футбольны клюб зь Мельцу. Быў заснаваны 10 красавіка 1939 году. Вялікіх посьпехаў у польскай Экстраклясе клюб зазнаў у 1973 і 1976 гадах, двойчы здабываючы перамогі ў розыгрышу чэмпіянату Польшчы. У наступным адбыліся значныя зьмены ў кіраваньні і зьявіліся фінансавыя цяжкасьці, якія прымусілі клюб пазбавіцца месца ў эліце. Пасьля перамогі ў Другой лізе ў 2016 годзе «Сталь» падвысілася да Першай лігі. Здабыўшы перамогу ў Першай лізе ў 2020 годзе, дружына ўпершыню за колькі гадоў павярнулася да Экстраклясы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Мелец
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1939 годзе
Катэгорыя:1939 год у Польшчы
Залатая плыта „Вояджэра“

**Залатыя плыты «Вояджэра»** — дзьве грампласьцінкі, запушчаныя разам з абодвума апаратамі «Вояджэр» у 1977 року. На пласьцінках запісаныя гукі і выявы, якія характарызуюць разнастайнасьць зямнога жыцьця і культуры, а прызначаныя яны для якой-кольвек разумнай жыцьцёвай формы, якая напаткае іх на шляху. Такім чынам, у пэўным сэнсе яны граюць ролю капсулы часу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Залатыя плыты // НАСА/КІТ
* Зьмест залатых плытаў

Катэгорыя:Праграма «Вояджэр»
Катэгорыя:Міжзорныя пасланьні
Катэгорыя:Альбомы 1977 году
Катэгорыя:Нацыянальны рэестар аўдыязапісаў ЗША
Катэгорыя:Тэхналёгіі ў грамадзтве
Катэгорыя:1977 год у касманаўтыцы
Катэгорыя:Музыка ў космасе
Вялешына (вёска)

**Вяле́шына** (таксама *Княжо́е Вяле́шына, Вяле́шын, м.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету.

З 1924 па 24 траўня 1960 году цэнтар Вялешынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 40 чалавек
* 2019 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Аргелаўшчына

**Арге́лаўшчына** — вёска ў Беларусі, на рацэ Вусу. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету Капыльскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Аргіла або Аргела (Argila, Argelo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -арг- (-ерг-) (імя ліцьвінаў Сударг; германскае імя Sudergo) паходзіць ад гоцкага arhvus 'лучнік'.

## Гісторыя
Да 24 траўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Вялешынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1909 год — 247 чалавек
* 2009 год — 31 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Скабін

**Скабі́н** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 24 траўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Вялешынскага сельсавету.

## Геаграфія
Знаходзіцца за 3 кілямэтры на ўсход ад горада Капыль, за 128 кілямэтраў ад Менску, за 12 кілямэтраў ад чыгуначнай станцыі Цімкавічы.

## Насельніцтва
* 2001 год — 498 жыхароў, 200 двароў
* 2009 год — 568 чалавек

## Асобы
* Анатоль Давідовіч (1965—1992) — Нацыянальны Герой Азэрбайджану.
* Сяргей Міхальчук (1925) — беларускі празаік, перакладчык

## Славутасьці
* Брацкая магіла савецкіх воінаў
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Энісафобія

**Энісафо́бія** (enisso з грэц. лаяць, ганіць) — боязь крытыкі й асуджэньня з боку грамадзтва. Чалавек, які пакутуе дадзенай фобіяй, звычайна не ўпэўнены ў сабе ці сваіх сілах, замкнёны й адчувае сябе вінаватым перад іншымі людзьмі. Паводзіны чалавека з гэтай фобіяй рэгулюецца нормамі навакольных людзей.

## Падставы для разьвіцьця
Энісафобія ў шматлікіх выпадках выклікана непрыемным досьведам у мінулым. Шмат каму зь людзей даводзілася выпрабоўваць такія пачуцьці, як прыніжэньне, сорам ці няёмкасьць. Напрыклад, успаміны зь дзяцінства, калі настаўнік ставіць дрэнную адзнаку за вывучаны верш. З часам замкнёнасьць і няўпэўненасьць у сабе толькі павялічваецца, бо ў дарослым веку, атрымаўшы вымову ад начальніка, чалавек адчувае тыя ж эмоцыі, што і ў дзяцінстве. Паступова чалавек зусім перастае ў сябе верыць, становіцца загадзя ўпэўнены ў сваіх няўдачах. Хоць у некаторых выпадках мозаг спараджае страх бяз дай прычыны. Выявіўшы прычыну, вы зможаце пазбавіцца ад гэтай праблемы, проста выключыўшы правакацыйныя фактары. Найбольш схільныя рызыцы: людзі з агульнай схільнасьцю да страху й трывогі, а таксама людзі, якіх лёгка пакрыўдзіць і знэрваваць.

## Наступствы
Праз страх крытыкі чалавек адчувае, быццам нехта скраў у яго натхненьне й матывацыю. Страх разбурае ўяўленьне, крэатыўнасьць і жаданьне што-небудзь рабіць, а неасьцярожна сказанае слова можа глыбока параніць чалавека, выклікаць у ім моцныя перажываньні ды стрэс.

Энісафобія мае дзьве зусім розныя формы праявы:
* боязь уступаць у сацыяльныя стасункі;
* боязь недахопу ўвагі з боку грамадзтва, страх быць незаўважаным.

## Лячэньне
Для лячэньня часьцей за ўсё зьвяртаюцца да псыхатэрапіі й розных мэтодык, што зь яе вынікаюць. Многія спэцыялісты адзначаюць прымяненьне нэўралінгвістычнага праграмаваньня (НЛП). Калі казаць пра мэдыкамэнтознае лячэньне, то тут выкарыстоўваюць:

* тразолавыя прэпараты
* антыдэпрэсанты
* бэта-блякатары рэцэптараў і да т. п.

Усе прэпараты варта прымаць строга па рэцэпце лекара.

## Крыніцы
Радомяк Радам

«**Радомяк**» () — польскі футбольны клюб з Радаму. Быў заснаваны ў 1910 годзе, а хатнія матчы праводзіць на стадыёне імя братоў Чахораў. Акрамя футболу радамскі клюб мае яшчэ каля дванаццаці спартовых сэкцыяў. Сярод прадстаўнікоў клюбу, між іншым, варта вылучыць раварыста Казімера Ясінскага, які браў удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1968 году ў Мэксыцы і здабываў тытул чэмпіёна Польшчы, баксэра Антонія Чортэка, чэмпіёна Польшчы 1949 году.

## Гісторыя
У 1908 годзе адзін з вучняй школы гандлю Ўладзімеж Хэндзынскі атрымаў у падарунак скураны мяч. Разам зь сябрамі і толькі пасьля дазволу дырэктара школы, вучань зладзіў першы матч. Такія сустрэчы ладзіліся амаль два гады, пасьля чаго ў 1910 годзе ад царскіх расейскіх уладаў быў атрыманы дазвол на афіцыйную дзейнасьць спартовага клюбу, які акрамя футболу ўлучаў роварны спорт, тэніс, катаньне на каньках і гімнастыку. Сваю першую гульню навастворанае спартовае таварыства згуляла ў 1911 годзе супраць варшаўскай «Стэлы» і саступіла зь лікам 5:2. Цікава, што ў той сустрэчы радамцы мелі на нагах толькі звычайны абутак. У 1921 годзе ў складзе таварыства былі вылучаныя два клюбы, як то Радамскае спартовае кола і «Чарні». У 1923 годзе адбылося аб’яднаньне з клюбам «Штубак». У 1924 годзе каманда здабыла падвышэньне на Клясы Б акругі Варшавы. Дзякуючы сэрыі перамог і нічыйных вынікаў «Радомяк» прасунуўся ў Клясу А акругі Варшавы. У 1928 годзе была ўтвораная новая акруга Кельцаў, да якой далучыўся РСК. У новай лізе радамцы мелі неблагія вынікі, а ў 1930-х гадах клюб некалькі разоў меў шанец прасунуцца ў новы агульнапольскі дывізіён, але ня здолеў гэтага зрабіць.

Па Другой сусьветнай вайне аднавіў сваю дзейнасьць, як клюб РСК, гэтак і «Чарні». Акрамя таго ўвесну 1945 годзе на сходзе было ўхваленае рашэньне на стварэньне клюбу «Бата», паводле назвы абутковай фабрыкі, чый дырэктар рупліва ставіўся да навастворанага клюбу. Тым ня менш, ужо ў 13 ліпеня таго ж году назва каманды была зьмененая на «Радомяк». Усе тры памянёныя клюбы бралі ўдзел у рэгіянальных спаборніцтвах, часьцяком змагаючыся адзін супраць аднога.

## Склад
: *Актуальны на 22 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Радам
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1910 годзе
Катэгорыя:1910 год у Польшчы
Музэй навукі і космасу (Сан-Крыстабаль-дэ-ля-Лягуна)

**Музэ́й наву́кі і ко́смасу** () — астранамічны, тэхналягічны і навуковы музэй, які знаходзіцца ў месьце Сан-Крыстабаль-дэ-ля-Лягуна на востраве Тэнэрыфэ (Канарскія астравы, Гішпанія). Адкрыты ў 1993 року, стаў галоўным астранамічна-навуковым музэем Канарскіх астравоў і ўсяго Макаранэзійскага архіпэлягу.

## Мінуўшчына
Будынак музэю спраектавалі архітэктары Жордзі Гарсэз і Энрык Сорыя. Ён мае форму паўзоркі і знаходзіцца каля Канарскага інстытуту астрафізыкі. Адкрыцьцё музэю 11 траўня 1993 року наведаў расейскі касманаўт Сяргей Крыкалёў.

## Экспазыцыя

Музэй ствараўся як сучасны музэй навукі, дзе экспанаты вывучаюцца інтэрактыўна з дапамогай дысплэяў.

Большая частка экспазыцыі аддадзеная астранамічнай тэматыцы. У сталай частцы выставы раскрываюцца пытаньні вярчэньня Зямлі, сонечнай актыўнасьці, чорных дзірак. Зь іншых галінаў навукі прыведзеныя прынцыпы работы рычагу, мабільнага тэлефону, органаў чалавека. У астранамічным пакоі знаходзяцца макеты Вялікага Канарскага тэлескопу, абсэрваторыяў Тэйдэ і Роке-дэ-лёс-Мучачас. У плянэтарыі музэю можна разглядаць да 2800 зорак, таксама праводзяцца відэапаказы.

На двары музэю знаходзіцца радыётэлескоп з каардынатамі гары Тэнэрыфэ на Месяцы, а таксама малы тэлескоп і аналематычны сонечны гадзіньнік.

## Дзейнасьць

Ля музэю знаходзіцца прыпынак 1-й лініі Тэнэрыфскага трамваю.

Часы працы: з 9:00 да 20:00 з аўторка па суботу, з 10:00 да 17:00 у нядзелі, панядзелкі і сьвяты. Вольны ўваход — штопятніцы і суботы з 16:00 да 20:00, у сьвяты — з 13:00 да 17:00.

## Крыніцы

Катэгорыя:Музэі Тэнэрыфэ
Катэгорыя:Тэхнічныя музэі Гішпаніі
Музэй
Катэгорыя:Астранамічныя музэі
Катэгорыя:Музэі, заснаваныя ў 1993 годзе
Музэй
Ларэта Асанавічуце

**Ларэта Асанавічуце** (лет. *Loreta Asanavičiūtė*, 22 красавіка 1967, Вільня, Летувіская ССР, СССР − 13 студзеня 1991, Вільня, Летува) − удзельніца летувіскай вызваленчай барацьбы ў 1991 годзе, першая ахвяра і адзіная жанчына сярод забітых падчас штурму Віленскага тэлецэнтру спэцпадразьдзяленьнем «Альфа».

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася 22 красавіка 1967 году ў Вільні ў сям'і Сьцяпаса і Стасі Асанавічусаў была трэцім дзіцём у сям'і, мела старэйшых брата Бронюса і сястру Рэнату. У 1982 годзе скончыла 8 клясаў і ўладкавалася на Аўшрайскую фабрыку вучаніцай швачкі; з 1983 г. працавала швачкай у аб’яднаньні “Dovana”.

Паралельна з працай навучылася ў Віленскай вячэрняй школе № 1, якую скончыла ў 1985 годзе. У 1988 годзе паступіла ў Віленскі фінансавы тэхнікум, які скончыла ў 1990 годзе па спэцыяльнасьці бугальтарка. Падчас вучобы ў школе захаплялася летувіскімі народнымі песьнямі і танцамі, удзельнічала ў самадзейнасьці. З 1986 года была ўдзельніцай фальклёрнага ансамбля аб’яднаньня “Dovana”, дзе і працавала.

23 жніўня 1989 году ўдзельнічаў у гістарычным «Балтыйскім шляху», прысьвечаным 50-годзьдзю Пакта Молатава-Рыбэнтропа.

13 студзеня 1991 году  памёрла ў Вільні. Абараняючы незалежнасьць Летувы, разам зь іншымі віленчукамі яна стаяла на варце Тэлевізійнай вежы, абараняючы яе ад захопу. Была расьціснутая танкам савецкага войску. Памерла ў шпіталі Чырвонага Крыжа ад атрыманых раненьняў. 

16 студзеня 1991 году была пахаваная разам зь іншымі ахвярамі 13 студзеня на Антокальскіх могілках у Вільні.

## Узнагароды

15 студзеня 1991 году за гераічную мужнасьць і стойкасьць, праяўленыя пры абароне свабоды і незалежнасьці Летувы, пасьмяротна ўзнагароджаная ордэнам Крыжа Пагоні 1-й ступені.

## Памяць

Адна зь віленскіх вуліцаў у Каралінішках носіць імя Ларэты Асанавічуце. На сьцяне дому, дзе жыла Ларэта Асанавічуце, вісіць мэмарыяльная дошка ў памяць гераіні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 22 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:Асобы Вільні
Катэгорыя:Памерлі 13 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1991 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Пахаваныя на Антокальскіх могілках
Падгорцы

Назву **Падгорцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Падгорцы — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Падгорцы — вёска ў Золачаўскім раёне Львоўскай вобласьці
Нізкавічы

**Ні́зкавічы** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету.

Да 24 траўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Старакапыльскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 113 чалавек
* 2019 год — 67 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
Каля Нізкавічаў знаходзіцца найвышэйшая кропка Капыльскага раёна — 243 м над узроўнем мора.

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну