open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Тампа Бэй Лайтнінг

**Тампа Бэй Лайтнінг** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб знаходзіцца ў горадзе Тампа, штат Флорыда, ЗША. «Лайтнінг» тройчы здабываў Кубка Стэнлі, апошні зь якім скарыўся клюбу ў 2021 годзе. Наступная спроба здабыць яго ў наступным годзе скончылася няўдачаў, бо тампаўцы ў фінале зьведалі паразу ад «Каларада Эвэланш».

## Гісторыя

У канцы 1980-х гадоў кіраўніцтва НХЛ абвесьціла аб далейшым пашырэньні. Дзьве суперніцкія групы з рэгіёну Тампа-Бэй вырашылі падаць заяўку на франшызу. Першая з групаў месьцілася ў Сэнт-Пітэрзбэргу і ўлучала будучых уладальнікаў «Караліны Гарыкейнз» Пітэра Карманаса і Джыма Ратэрфорда. Другая група, якая базавалася ў Тампе, ачольвалася колішнімі хакеістамі братамі Філам і Тоні Эспазыта, якія абодва ўключаныя ў Залю хакейнай славы. Сям’я Прыцкер, якая была адной з ключавых партнэраў групы Эспазыта, адмовілася ад удзелу за некалькі месяцаў да падачы заяўкі. У выніку сям’я была замененыя кансорцыюмам японскіх прадпрыемстваў на чале з Какусай Грынам. Зважаючы на тое, што група Карманаса і Ратэрфорда здавалася мела больш фінансавых рэсурсаў, яны былі гатовыя заплаціць толькі 29 мільёнаў даляраў у якасьці першапачатковага ўнёска. Група Эспазыта і Какусая магла дазволіць сабе сплаціць адразу 50 мільёнаў даляраў. У выніку група колішніх хакеістаў атрымала франшызу 6 сьнежня 1990 году. Новая каманда атрымала назву «Тампа Бэй Лайтнінг» паколькі рэгіён Тамба-Бэй лічыцца маланкавай сталіцай Паўночнай Амэрыкі.

Філ Эспазыта прызначыў сябе прэзыдэнтам клюбу, а ягоны брат Тоні ачоліў скаўцкі аддзел. Тэры Крысп, які некалі яшчэ хакеістам абараняў колеры «Філадэлфіі Флаерз» ў сярэдзіне 1970-х гадоў, а таксама здабываў з «Калгары Флэймз» у якасьці трэнэра Кубак Стэнлі ў 1989 годзе, быў прызначаны першым галоўным трэнэрам каманды. Эспазыта падцягнуў свайго былога партнэра па «Бостан Бруінз» Ўэйна Кэшмана на пасаду памочніка Крыспа.

Сваю першую гульню «Тампа Бэй Лайтнінг» у НХЛ згуляла 7 кастрычніка 1992 году на маленькай арэне Экспа-Хол у Іст-Лэйк-Орыент-Парк. У гэтай сустрэчы тампаўцы перамаглі «Чыкага Блэкгокс», выйграўшы зь лікам 7:3. Чатыры шайбы закінуў у той гульні Крыс Контас. Дружына трымалася на вяршыні табліцы свайго дывізіёну ажно месяц, дзякуючы шыкоўнаму пачатку сэзону Контаса і добрай гульні Браяна Брэдлі. Аднак, у выніку «Лайтнінг» скончыў сэзон на апошнім месцы, зарабіўшы 53 пункты. На той час гэта быў адзін з найлепшых паказьнікаў камандаў-навакоў у НХЛ. «Маланкі» была перамешчаныя ў Атлянтычны дывізіён Усходняй канфэрэнцыі, а таксама каманда зьмяніла сваю хатнюю арэну, пераехаўшы ў Флорыда-Санкоаст-Дом у Сэнт-Пітэрзбэрг, які быў пераўладкаваны на прыдатнасьць ладжаньня хакейных матчаў. Клюб набыў брамніка Дарэна Пупа, а таксама нападнікаў Пэтра Клімы і Дэні Савара. Пупа значна палепшыў статыстыку ў колькасьці прапушчаных шайбаў, але клюб зноў апынуўся апошнім у сваім дывізіёне.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Тампа
Калгары Флэймз

**Калгары Флэймз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Калгары, правінцыя Албэрта, Канада. Гэты ўжо трэці прафэсійны хакейны клюб у Калгары, пасьля таго як тут базаваліся «Калгары Тайгерз» (1921—1927) і «Калгары Каўбойз» (1975—1977). У НХЛ ня толькі «Флэймз» прадстаўляе канадзкі штат Албэрту, бо іншым клюбам ёсьць «Эдмантан Ойлерз». Блізкасьць гарадоў прывяла да суперніцтва паміж клюбамі, вядомае як Албэрцкая бітва. Клюб паўстаў у 1972 годзе, але месьціўся спачатку ў Атланце і меў назву «Атланта Флэймз». У 1980 годзе франшыза пераехала ў канадзкі Калгары ў 1980 годзе. Калгарцаўцы выйгралі Кубак Стэнлі ў 1989 годзе.

## Гісторыя
«Атланта Флэймз» паўстала напачатку 1970-х гадоў, у той час калі паўстала Сусьветная хакейная асацыяцыя. Многія гульцы, прыцягнутыя лепшым заробкамі, пачалі пакідаць НХЛ. Перш за ўсё пацярпелі новыя клюбы, як то «Атланта Флэймз», аднак клюб здолеў захавацца.  Тым ня менш, усе восем гадоў базаваньня ў Джорджыі фінансавы стан каманды быў кволым.

У 1980 годзе кіраўніцтва клюбу, пакутуючы ад фінансавых складанасьцяў, былі вымушаныя прадаваць «Флэймз», каб унікнуць банкруцтва. Маючы некалькі сур’ёзных прапановаў ад мясцовых груп, найбольш цікавай была прапановы канадзкага прадпрымальніка Нэлсана Скальбаніі, які раней валодаў «Эдмантанам Ойлерз». Канадзец ачольваў групу бізнэсоўцаў з Калгары, у якую ўваходзілі нафтавыя магнаты Гарлі Готчкіс, Ральф Скарфілд, Норман Грын, браты Дарыл і Байран Сыманы і Норман Квонг. Намаганьні мясцовых аматараў ня здолелі захаваць каманду ў Атланце, і, у выніку, клюб быў прададзены групе Скалбаніі за 16 мільёнаў даляраў ЗША, што стала рэкордным продажам каманды НХЛ на той час. 21 траўня 1980 года Скальбанія абвесьціў, што каманда мусіць пераехаць у Калгары. Назва «Флэймз» была захаваная, бо новыя ўладальнікі палічылі, што «полымя» будзе добра падыходзіць для нафтавага гораду.

У адрозьненьні ад «Калгары Каўбойз», які быў ліквідаваны за некалькі гадоў да таго, «Калгары Флэймз» хутка набыў папулярнасьць у горадзе. У той час як «каўбоі» прадалі 2 тысячы абанэмэнтаў у свой апошні сэзон СХА 1976—1977 гадоў, «Флэймз» рэалізаваў 10 тысяч сэзонных і паўсэзонных абанэмэнтаў на сваю тагачасную 7-тысячную арэну. Поруч з сваім лідэрам Кентам Нільсанам каманду ў дэбютны сэзон прабілася ў плэй-оф Кубак Стэнлі, дзе перакрочыла некалькі раўндаў, пераадолеўшы супраціў «Чыкага Блэк Гокс» і «Філадэлфіі Флаерз». Клюб саступіў у паўфінале клюбу «Мінэсота Норт Старз». Такі посьпех ужо ў наступным сэзоне зьмяніўся расчараваньнем. Вынікі каманды пагоршылі.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Калгары
Каларада Эвэланш

**Калара́да Э́вэланш** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Дэнвэр, штат Каларада, ЗША. Клюб быў закладзены ў 1972 годзе ў канадзкім Квэбэку пад назовам «Квэбэк Нордыкс» і першапачаткова спаборнічаў у першынстве Сусьветнай хакейнай асацыяцыі (СХА). У 1979 годзе франшыза далучылася да НХЛ у выніку ліквідацыі СХА. Пасьля сэзону 1994—1995 гадоў каманда была прададзеная камандзе COMSAT, у выніку чаго клюб пераехаў у Дэнвэр. Двухразовы ўладальнік Кубка Стэнлі — у 1996 і 2001 гадах.

## Гісторыя
«Квэбэк Нордыкс» быў адным з арыгінальных клюбаў Сусьветнай хакейнай асацыяцыі (СХА), калі гэтая ліга запачаткавала сваю дзейнасьць у 1972 годзе. Спачатку плянавалася, што клюб будзе створаны ў Сан-Францыска, але яшчэ да пачатку ўступнага сэзону франшыза пераехала ў Квэбэк. Цягам сямі сэзонаў у СХА «Нордыкс» аднойчы гулялі ў фінале ў 1975 годзе. У 1979 годзе пасьля ліквідацыі лігі, «Нордыкс» поруч з «Эдмантан Ойлерз», «Гартфард Ўэйлерз» і «Вініпэг Джэтс» далучыліся да Нацыянальнай хакейнай лігі (НХЛ).

У 1980-я гады каманда часьцяком трапляла ў плэй-оф, але з 1988 году вынікі клюбу пачалі пагаршацца. Гэтак у сэзоны паміж 1987—1988 і 1991—1992 гадоў кожны сэзон «Нордыкс» сканчвалі розыгрыш на апошнім месцы ў лізе. У сэзоне 1989—1990 гадоў квэбэкцы здабылі ўсяго 12 перамог, які быў найгоршым вынікам каманда за ўсе гады. Аднак, пры такім стане рэчаў «Нордыкс» тройчы рабіў выбар першым на драфце НХЛ. Дзякуючы гэтаму клюб прыцягнуў у сваю каманду Матса Сундына ў 1989 годзе, Оўэна Нолана ў 1990 годзе ды Эрыка Ліндраса ў 1991 годзе.

Ліндрас даў зразумець, што ня хоча гуляць за квэбэкцаў. Гулец нават не апранаў клюбны швэдар на прэсавай канфэрэнцыі, трымаючы яго толькі ў руках. Як хакеісту парадзіла маці, ён адмовіўся складаць працоўную дамову і ў выніку прапусьціў сэзон. Аднак, клюб саступіў, бо 30 чэрвеня 1992 году хакеіст быў перададзены ў «Філадэлфію Флаерз» у абмен на пяць хакеістаў, правы на швэдзкага маладога гульца Пэтэра Форсбэрга, два выбары ў першым раўндзе драфтаў і 15 мільёнаў даляраў. Такая ўгода зь Ліндрасам ператварыла «Нордыкс» на прэтэндэнта на выхад у плэй-оф. Гэтак і атрымалася, бо клюб упершыню за шмат гадоў прабіўся ў плэй-оф у сэзоне 1992—1993 гадоў.

У той час як у гульнявым складніку дружына мела посьпехі, фінансавы складнік пагоршыўся. Горад Квэбэк быў самым маленькім рынкам у НХЛ, а зьмяненьне фінансавых умоваў, якія пачалі зьмяняцца напачатку 1990-х гадоў, яшчэ больш ускладніла жыцьцё клюбу. У 1995 годзе ўладальнік каманды Марсэль Абют запрасіў дапамогу ў правінцыйнага ўраду Квэбэку. Выратаваць каманду не выпала, таму ў траўні 1995 году кампанія COMSAT абвесьціла аб пагадненьні аб набыцьці каманды. Угода афіцыйна была ўкладзеная 1 ліпеня 1995 году. Клюб пераехаў у Дэнвэр, зьмяніўшы назоў на «Каларада Эвэланш».

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Дэнвэр
Мінэсота Ўайлд

**Мінэсота Ўайлд** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Сэнт-Пол, штат Мінэсота, ЗША. Свае хатнія гульні каманда ладзіцца ў Xcel Energy Center. «Мінэсота Ўайлд» быў закладзены 25 чэрвеня 1997 году, але спаборнічаць каманда пачала толькі з сэзону 2000—2001 гадоў. Франшыза ў НХЛ зь Мінэсоты паўстала упершыню з 1993 году, калі колішняя дружына «Мінэсота Норт Старз» пераехала ў Далас. У сэзоне 2002—2003 гадоў клюб трапіў у розыгрыш Кубка Стэнлі, дзе дакрочыў ажно да паўфіналу, саступіўшы «Анагайм Майці Дакс».

## Гісторыя
Пасля ад’езду з штату клюбу «Мінэсота Норт Старз» па сэзоне 1992—1993 гадоў Мінэсота заставалася без прадстаўніцтва ў НХЛ цягам сямі сэзонаў. Мэр Сэнт-Пол Норм Колман учыніў кампанію альбо прыцягненьня ў горад існай франшызы, альбо стварэньня новай франшызы ў наступным пашырэньні лігі. Высілкі галавы гораду наблізіліся да посьпеху ў сярэдзіне 1990-х гадоў, калі Мінэсота зацікавіла арыгінальную каманду «Вініпэг Джэтс». Аднак перамовы не далі плёну, і «Джэтс» замест гэтага пераехалі ў Фінікс.

Хутка НХЛ абвесьціла аб сваім намеры пашырыцца з 26 да 30 камандаў. Бізнэсовец і ўраджэнец Мінэтонкі Боб Нагеле-малодшы стаў галоўным інвэстарам навастворанага клюбу, які, у канчатковым рахунку, быў і першым мажарытарным уладальнікам каманды. 25 чэрвеня 1997 году НХЛ абвесьціла, што Мінэсота атрымала права ўтварыць франшызу на пашырэньні, каб пачаць гуляць з сэзону 2000—2001 гадоў. Клюбная назва «Ўайлд» была афіцыйна прэзэнтаваная грамадзкасьці 22 студзеня 1998 году на тагачаснай клюбнай арэне, а з дынамікаў арэны гучала песьня гурта Steppenwolf *«[[Born To Be Wild]]»*. Свае першыя спонсарскія пагедненьні каманда склала з кампаніямі MasterCard і First USA.

Першым галоўным трэнэрам каманды быў прызначаны канадзкі адмысловец Жак Лемэр, а ў першым раўндзе драфту НХЛ 2000 году клюб абраў славацкага нападнікам Марыяна Габарыка, які ў выніку закінуў дэбютную шайбу клюбу ў розыгрышах НХЛ. Адбылося гэта ў выяздным матчы 6 кастрычніка 2000 году супраць «Анагайм Майці Дакс». 11 кастрычніка «Ўайлд» згулялі сваю першую хатнюю гульню ў гісторыі супраць «Філадэлфіі Флаерз». Ураджэнец Мінэсоты Дарбі Гэндрыксан адзначыўся першым голам у хатніх гульнях у гісторыі клюбу.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Ванкувэр Кэнакс

**Ванкувэр Кэнакс** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Ванкувэр, правінцыя Брытанская Калумбія, Канада. «Кэнакс» далучыўся да НХЛ у 1970 годзе пры пашырэньні лігі поруч з «Бафала Сэйбрз». У сваёй гісторыі клюб тройчы дасягаў фіналу Кубка Стэнлі, кожны раз зьведаючы паразы ад «Нью-Ёрк Айлэндэрз» у 1982 годзе, «Нью-Ёрк Рэйнджарз» у 1994 годзе і «Бостан Бруінз» у 2011 годзе. Клюб выцягнуў з абарачэньня шэсьць нумароў у пашану да сваіх зорных гульцоў: Павал Бурэ (10), Стэн Сьміл (12), Трэвар Ліндэн (16), Маркус Нэсьлюнд (19), Даніель Сэдын (22) і Гэнрык Сэдын (33). Усе з памянёных хакеістаў, акрамя Бурэ і Даніеля Сэдына, выконвалі абавязкі капітана каманды. Усе, акрамя Нэсьлюнда, былі ўдзельнікамі фіналу Кубка Стэнлі, абараняючы колеры Ванкувэра.

## Гісторыя
Першай ванкувэрскай прафэсійнай камандай па хакеі была «Ванкувэр Мільянэрз», якая паўстала дзякуючы высілкам Фрэнкам і Лэстэрам Патрыкамі. Створаныя ў 1911 годзе, «мільянэры» спаборнічалі ў розыгрышах навастворанай Ціхаакіянскай хакейнай асацыяцыі. Клюб свае хатнія матчы ладзіў у будынаку Дэнман-Арэны, якая ў той час была вядомая дзякуючы найбуйнейшай у сьвеце штучнай лядовай коўзанкі. Арэна пазьней была зьнішчаная ў пажары ў 1936 годзе.

З 1926 па 1970 гады ў Ванкувэры базаваліся толькі клюбы зь мінорных лігаў. З намерам прыцягнуць франшызу НХЛ, горад пачаў будаўніцтва новай сучаснай арэны Пасыфік-Калізэю ў 1966 годзе. Арэна была адкрытая ў студзені 1968 году. Каб папоўніць склад «Кэнакс» перад сваім уступным сэзоне ўзяў удзел у драфце пашырэньня. Лятэрэя была зладжаная 9 чэрвеня 1970 году, зь ейнымі вынікамі было вызначына, што «Бафала Сэйбрз» мае першы выбар у драфце, а «Кэнакс», адпаведна, меў абіраць гульцом другім. Першым гульцом каманды стаў абаронца Гэры Доак. Сярод іншых гульцоў, абраных ванкувэрскім клюбам, быў цэнтральны нападнік Арланд Куртэнбах, які быў першым капітанам «Кэнакс». Таксама на драфце быў абраны абаронца Пэт Кўін, які пазьней працаваў генэральным дырэктарам і трэнэрам каманды ў 1990-х. 9 кастрычніка 1970 году каманда згуляла сваю першую гульню «Лос-Анджэлес Кінгс», які яна прагуляла зь лікам 3:1. Першую шайбу закінуў абаронца Бары Ўілкінз. Праз два дні дружына здабыла і першую перамогу, выгуляўшы зь лікам 5:3 «Таронта Мэйпл Ліфс».

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Ванкувэр
П’ячэнца

**П’ячэ́нца** () — горад у паўночнай Італіі ў рэгіёне Эмілія-Раманьня, адміністрацыйны цэнтар правінцыі П’ячэнца. Насельніцтва складае 103 294 чалавекі (2020 год). Горад разьмешчаны на паўднёвым беразе ракі По. Горад быў заснаваны ў 218 да н. э.

## Славутасьці
Гарадзкая пляніроўка П’ячэнцы ў значнай ступені прытрымлівацца той, што была прынятая яшчэ старажытнымі рымлянамі. Цэнтральнае збудаваньне гораду — цагляная катэдра (дуома) ў лямбардзка-раманскім стылі (1122—1253). Фасад катэдры Сан-Антоніё адносіцца да XI стагодзьдзя, але большая частка храму была пазьней перабудаваная. Сярод іншых значных храмаў — цэрквы Сан-Савіна (асьвечана ў 1107 г., рэдкія падлогавыя мазаікі XII ст.); Сан-Франчэска (закладзена ў 1278 г.); Санта-Марыя-дзі-Кампанья (1522—1528, фрэскі Пардэнонэ); Сан-Сіста (1499—1511; для гэтага храма Рафаэль напісаў «Сыкстынскую Мадону»). Велізарнае паляцца Фарнэзэ пачалі будаваць у 1558 г. для Маргарыты Аўстрыйскай, ды так і ня скончылі. Паляцца Камунале — сярэднявечная пабудова XIII—XIV стст.

## Насельніцтва

## Асобы
* Франчэска Анджаліні (1750—1788) — езуіт, перакладнік, літаратар, выкладнік Полацкага езуіцкага калегіюму

## Крыніцы

Катэгорыя:Рымскія гарады Італіі
Катэгорыя:П’ячэнт
Катэгорыя:Грамады П’ячэнцы
Катэгорыя:Гарады Эміліі-Раманьні
Катэгорыя:218 да н. э.
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў III стагодзьдзі да н. э.
Чыкага Блэкгокс

«**Чыкага Блэкгокс**» () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Чыкага, штат Іліной, ЗША. Пяціразовы ўладальнік Кубка Стэнлі. Клюб быў заснаваны ў 1926 годзе і адносіцца да гэтак званай «арыгінальнай шасьцёрцы» камандаў, дзе акрамя іх таксама ёсьць «Дэтройт Рэд Ўінгс», «Манрэаль Канадыенз», «Таронта Мэйпл Ліфс», «Бостан Бруінз» і «Нью-Ёрк Рэйнджарз». Пачынаючы з 1994 году клюб свае хатнія матчы праводзіць на арэне «Юнайтэд Сэнтар», да гэтага на працягу 65 гадоў каманда гуляла на Чыкагаўскім стадыёне.

Першапачатковым уладальнікам клюбу быў Фрэдэрык Маклафлін, які валодаў клюбам да сваёй сьмерці ў 1944 годзе. Падчас свайго кіраваньня Фрэдэрык зьмяніў шмат трэнэраў, але атрымаў 2 Кубка Стэнлі. Пасьля клюб належыў сям’і Норыс, якія былі, таксама, уладальнікамі Чыкагаўскага стадыёну, аднак і мелі акцыі некаторых іншых клюбаў НХЛ.

## Гісторыя
1 траўня 1926 году НХЛ ухваліў пашырэньне франшызы для Чыкага. Новую каманду мусіў стварыць сындыкат, ачолены колішняй зоркай амэрыканскага футболу Гантынгтанам Гардўікам. На сустрэчы Гардўік зладзіў куплю гульцоў каманды «Портлэнд Роўзбадс» з Заходняй хакейнай лігі за 100 тысяч даляраў, якія атрымаў прэзыдэнт лігі Фрэнк Патрык. Аднак ужо празь месяц група Гардўік запрадала каманду чыкагаўскаму кававаму магнату Фрэдэрыку Маклафліну.

Маклафлін быў камандзірам 333-м батальёну кулямётнікаў з 86-й стралковай дывізіі за час Першай сусьветнай вайны. Ягоная дывізія мела мянушку Блэк Гок, атрыманай у гонар знакамітага індзейскага правадыра Чорнага Каршуна, які пакінуў адбітак у гісторыі Іліною. Маклафлін назваў новую хакейную каманду ў гонар свайго вайсковага падраздзяленьня, але, такім чынам, ушанаваў памяць і індзейскага лідэра. Першапачаткова назва клюбу пісалася ў два словы «Блэк Гокс», але ў 1986 годзе клюб афіцыйна пачаў менавацца як «Блэкгокс», базуючыся на арыгінальных дакумэнтах франшызы.

«Блэк Гокс» дэбютавалі ў лізе ў сэзоне 1926—1927 гадоў, куды трапілі поруч зь іншымі навастворанымі камандамі, як то «Дэтройт Кугарз» (цяпер гэта «Дэтройт Рэд Ўінгс») і «Нью-Ёрк Рэйнджарз». Маклафлін гуляў вельмі актыўную ролю ў кіраваньні камандай, не зважаючы на тое, што аніколі ня меў быў да таго досьведу ў хакеі. Ён загадзіў на працу Біла Тобіна, былога брамніка, які гуляў у Заходняй хакейнай лізе, у якасьці памочніка, але асабіста кіраваў камандай. Ён таксама быў апантаны ў прасоўваньні гульцоў з ЗША. Гэтак пры ім «Чыкага Блэк Гокс» сталі першай камандай НХЛ з выключана амэрыканскім складам. Свой першы матч дружына згуляла 17 лістапада 1926 году супраць каманды «Таронта Сэнт-Патрыкс» у Чыкага-Калізэі. Тая сустрэча скончылася перамогаў чыкагаўцаў зь лікам 4:1, а колькасьць гледачоў дэбюту перавышала 7 тысяч чалавек.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Чыкага
Сэнт-Луіс Блюз

**Сэнт-Луіс Блюз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Сэнт-Луіс, штат Мізуры, ЗША. Каманда залічаная ў Цэнтральны дывізіён Заходняй канфэрэнцыі. Клюб быў закладзены ў 1967 годзе як адна з шасьці камандаў пашырэньня лігі 1967 году. Назоў клюбу паўстаў у гонар песьні Ў. К. Гэндзі *«[[Saint Louis Blues]]»*. Свае хатнія матчы «блюзмэны» ладзяць на Энтэрпрайз-Сэнтэр арэне, якая здольная зьмясьціць крыху болей за 18 тысяч. «Блюз» мае суперніцтва з «Чыкага Блэкгокс».

## Гісторыя
Не зважаючы на тое, што Сэнт-Луіс-Арэна першапачаткова не ўлічвала хакейныя матчы, яна ўсё ж такі адпавядала стандартам НХЛ тае эпохі паводле памераў. На арэне свае хатнія матчы ладзіла каманда «Сэнт-Луіс Флаерз», якая спаборнічала ў Амэрыканскай хакейнай асацыяцыі, з 1929 году. Сэнт-Луіс рабіў спробы прыцягнуць у горад франшызу НХЛ. Зрэшты, такія высілкі далі плён, і «Атава Сэнатарз» пераехала ў Сэнт-Луіс. Аднак, гэты крок апынуўся непрадуманым, бо «Сэнт-Луіс Флаерз» працягваў губляць грошы. Справа ў тым, што дзеля збалянсаваньня лігі «арлы» былі ў Канадзкім дывізіёне. У выніку каманда мела агромістыя выдаткі на паездкі на матчы ў Таронта і Манрэаль. Клюб скончыў сэзон на апошнім месцы ў дывізіёне, пасьля чаго быў расфармаваны.

У 1967 годзе адбылося пашырэньне НХЛ, якая падвоіла колькасьць клюбаў. У выніку да лігі далучыліся «Мінэсота Норт Старз», «Лос-Анджэлес Кінгс», «Філадэлфія Флаерз», «Пітсбург Пінгвінз», «Каліфорнія Сылз» і «Сэнт-Луіс Блюз». Пры гэтым сэнтлуіскі клюб быў апошнім з шасьці камандаў пашырэньні, да апошняга часу каманда магла базавацца ў Балтымары, аднак толькі праз настойлівасьць уладальнікаў «Чыкага Блэк Гокс» Джэймза Д. Норыса і Артура Вірца. Першымі ўладальнікамі каманды былі страхавы магнат Сыд Саламон-малодшы, ягоны сын Сыд Саламон III, і Робэрт Л. Ўольфсан, якія атрымалі правы на франшызу ў 1966 годзе. Сыд Саламон III пераканаў свайго першапачаткова насьцярожанаму бацьку займець каманду. У інвэстыцыйную групу ўваходзілі таксама вядомы бэйсбаліст «Сэнт-Луіс Кардыналз» Стэн М’юзіел і ягоны бізнэсовы партнэр Джуліюс Гараньяні. Гараньяні памёр ад сардэчнага прыступу 19 чэрвеня 1967 году, гэтак не пабачыўшы матчаў каманды. Набыўшы франшызу ў 1966 годзе, Саламон затым выдаткаваў некалькі мільёнаў даляраў на рамонт 38-гадовай арэны, пашырыўшы ейную зьмяшчальнасьць з 12 тысячаў да 15 тысячаў месцаў.

Першым галоўным трэнэрам каманды быў Лін Патрык, але праз благія вынікі ў лістападзе Патрык быў звольнены. Замяніў трэнэра ягоны памочнік Скоці Боўман, зь якім вынікі палепшыліся. Як і астатнія пяць каманд пашырэньня, склад «блюзмэнаў» быў сфармаваны пераважна з гульцоў клюбаў арыгінальнай шасьцёркі, якія не падышлі ім, альбо з гульцоў невялікіх лігаў. Пра пашырэньні кіраўніцтва НХЛ дамовілася далучыць усе новыя каманды ў новы Заходні дывізіён дзеля таго, каб усе новыя каманды мелі роўныя шанцы дасягнуць плэй-оф.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Сэнт-Луіс
Анагайм Дакс

**Анагайм Дакс** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Анагайм, штат Каліфорнія, ЗША. Спаборнічае ў Ціхаакіянскім дывізіёне Заходняй канфэрэнцыі, а свае хатнія матчы ладзіць у Хонда-Сэнтэр. Клюб быў закладзены ў 1993 годзе кампаніяй Walt Disney. Першапачатковая назва «Майці Дакс оф Анагайм» адсылала да фільму 1992 году *«[[Магутныя качкі]]»*. У 2005 годзе Дыснэй прадала франшызу Гэнры і Сьюзэн Самуэлі, якія разам з генэральным дырэктарам Браянам Бэркам скарацілі назву каманды да «Анагайм Дакс» з сэзону 2006—2007 гадоў. Адразу пасьля гэтага анагаймцы здабылі Кубак Стэнлі

## Гісторыя
Клюб «Майці Дакс оф Анагайм» быў закладзены ў 1993 годзе кампаніяй Walt Disney. Франшыза была атрыманая ад НХЛ у сьнежні 1992 году, у той жа час як Маямі атрымаў права на будаваньне ўласнай камандай, якой стала «Флорыда Пантэрз». Палова ад ўступнага ўнёску, які агулам складаў 50 мільёнаў даляраў, была сплачаная Дыснэем беспасярэдне «Лос-Анджэлес Кінгс», каб падзяліць між сабой мэдыйны рынак у Лос-Анджэлесе. 1 сакавіка 1993 году была пабудаваная новая Анагайм-Арэна, якая наўпрост паўстала недалёка ад Дыснэйлэнду. Назва каманды была натхнёная фільмам Дыснэю 1992 году *«[[Магутныя качкі]]»*, які распавядаў пра барацьбу моладзевай хакейнай камандай, якая пры дапамозе новага трэнэра стала чэмпіёнамі.

Колішні кіраўнік арэны ў Філадэлфіі Тоні Таварэс быў абраны першым прэзыдэнтам каманды, а Джэк Фэрэйра, якія раней дапамог стварыць «Сан-Хасэ Шаркс» быў празначаны генэральным дырэктарам «Майці Дакс». Галоўным трэнэрам жа стаў Рон Ўілсан. Як і раней, наваствораныя клюбы правялі драфт пашырэньня ў 1993 годзе, каб набыць хакеістаў у свой склад. У першую чаргу каманда ўмацавала абарончыя пазыцыі, склаўшы дамовы з брамнікамі Гі Эбэрам і Гленам Гілі. Наступнымі на драфце былі абраны Аляксей Касатонаў і Стывэн Кінг. Таксама анагаймцы выбарлі Пола Карыю, які пачаў гуляць толькі ў 1994 годзе, але на цягам многіх гадоў быў галоўнай зоркай клюбу. У выніку клюб меў самую нізкую заработную плату ў НХЛ, якая агулам складала толькі 7,9 млн даляраў.

Ачолены капітанам Троем Лоўні, «Анагайм» фінішаваў дзявятым у сваёй канфэрэнцыі, ня трапіўшы ў плэй-оф Кубка Стэнлі. Тым ня менш, у 27 з 41 хатняй гульне ўсе квіткі на матч былі выкупленыя. Пры гэтым зь іх аншляг быў на апошніх 25 матчаў на хатняй арэне. Каманда, такім чынам, хутка набыла папулярнасьць. У наступным скарочаным сэзоне 1994—1995 гадоў за каманду дэбютаваў Пол Карыя, які зьявіўся на коўзанкі ў 47 з 48 матчаў дружыны, зарабіўшы 39 (18+21) пунктаў.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Анагайм
Далас Старз

**Далас Старз** () — прафэсійны хакейны клюб, які гуляе ў Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціцца ў горадзе Далас, штат Тэхас, ЗША, і спаборнічае ў Цэнтральным дывізіёне Заходняй канфэрэнцыі.

Першапачаткова «Старз» былі заснаваныя ў 1967 годзе, стаўшы адным з клюбам пашырэньня НХЛ у 1967 годзе. Першай назвай каманды была «Мінэсота Норт Старз», і сьпярша клюб базаваўся ў горадзе Блумінгтане у штаце Мінэсота. Перад сэзонам 1978—1979 гадоў з дазволу кіраўнікоў НХЛ каманда аб’ядналася з «Кліўлэнд Бэранз», бо абедзьве каманды мелі фінансавыя цяжкасьці. Перад пачаткам сэзону 1993—1994 гадоў франшыза пераехала ў Тэхас, атрымаўшы сучасную назву «Далас Старз».

У 2000 годзе каманды гулец Ніл Бротэн быў уведзены ў Залю хакейнай славы ЗША. У 2009 годзе Брэт Гол стаў першым гульцом «Старз», які быў улучаны ў Залю хакейнай славы, за ім рушылі ўсьлед Эд Бэлфур, Джо Ньюўэндайк і Майк Мадана. Мадана наагул ёсьць самым выніковым хакеістам франшызы. У 1999 годзе клюб выйграў Кубак Стэнлі.

## Гісторыя
Клюб «Мінэсота Норт Старз» пачаў гуляць у 1967 годзе, калі далучыўся да НХЛ пры пашырэньні лігі з шасьці да дванаццаці ўдзельнікаў. Свае хатнія гульні каманда ладзіла ў нядаўна пабудаванай арэне ў Блумінгтане з штату Мінэсота. Першапачаткова каманда мела посьпехі, але пасьля некалькіх дрэнных сэзонаў у сярэдзіне 1970-х гадоў клюб зьведаў фінансавыя цяжкасьці. У 1978 годзе каманда аб’ядналася зь іншым клюбам НХЛ «Кліўлэнд Бэранз», які таксама бедаваў у гэты час. Улічваючы гаротны стан абодвух клюбаў, кіраўніцтва лігі дало дазвол на зьліцьцё франшызаў. У 1981 годзе каманда нават дакрочыла да фіналу Кубка Стэнлі, але саступіла тытул «Нью-Ёрк Айлэндэрз». Да пачатку 1990-х гадоў з паніжэньнем наведвальнасьці і зьніжэньнем прыбытку кіраўніцтва клюбу пачало шукаць новы горад для сваёй франшызы.

Клюб разглядаў магчымасьць пераезду ў Сан-Хасэ ці Анагайм. У 1993 годзе, на тле далейшых праблемаў з наведвальнасьцю і асабістамі спрэчкамі, кіраўнік клюбу Норман Грын атрымаў дазвол лігі на пераезд каманды ў Далас, пачынаючы з сэзону 1993—1994 гадоў. Грына пераканаў былым абаронцам клюбу амэрыканскага футболу «Далас Каўбойз» Роджэрам Стабакам, што Далас стане прыдатным месцам для каманды НХЛ. Зь пераездам каманды ў паўднёвыя Злучаныя Штаты, Грын вырашыў адмовіцца ад прыметніка «Норт» (), у выніку атрымалася назва каманды «Далас Старз». У сувязі з тым, што ліга правяла пераразьмеркаваньне імёны канфэрэнцыяў і дывізіёнаў, «Далас Старз» быў перамешчаны ў Цэнтральны дывізіён Заходняй канфэрэнцыі. У сваю першую гульню на новым месцы «зоркі» здабылі перамогу 5 кастрычніка 1993 году ў матчы супраць «Дэтройт Рэд Ўінгс». У той гульні першую шайбу абноўленай каманды закінуў Ніл Бротэн. Папулярнасьць каманды хутка расла, чаму спрыяў непасрэдны посьпех каманды на лёдзе, а таксама найлепшы сэзон Майка Модана, які за 50 матчаў здолеў зарабіць 93 пункты на свой рахунак. «Далас Старз» трапіў у плэй-оф Кубак Стэнлі, дзе ў першым раўндзе перагуляў «Сэнт-Луіс Блюз», але саступіў у наступным «Ванкувэр Кэнакс». У сьнежні 1995 году Грын усё ж такі прадаў клюб Тому Гіксу.

## Склад
 году

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Далас
Арызона Каётыз

«**Арызона Каётыз**» () — колішні прафэсійны хакейны клюб, які гуляў у Нацыянальнай хакейнай лізе. Клюб месьціўся ў горадзе Глендэйл, штат Арызона, ЗША. «Каётыз» гулялі свае хатнія матчы на Mullett Arena, якая была пабудаваня ў 2022 годзе. Клюб «Арызона Каётыз» быў заснаваны ў 1972 годзе, як арыгінальны клюб «Вініпэг Джэтс» Сусьветнай хакейнай асацыяцыі, які ў 1979 годзе далучыўся да НХЛ, калі СХА была расфармаваная. Каманда пераехала ў Фінікс, дзе й базавалася з 1 ліпеня 1996 году па сваё расфармаваньне ў 2024 годзе. 5 жніўня 2013 году кантроль над клюбам набыла фінансавая група IceArizona Acquisition Co., якая абвесьціла, што пачынаючы з сэзону 2014—2015 гадоў, каманда зьменіць назву на «Арызона Каётыз».

## Гісторыя

Клюб быў закладзены як «Вініпэг Джэтс» і быў адным з заснавальнікаў Сусьветнай хакейнай асацыяцыі (СХА). «Джэтс» былі самай пасьпяховай камандай у СХА, здабыўшы тры перамогі ў лізе за дзевяць гадоў існаваньня лігі. У 1979 годзе клюб быў адным з чатырох, якія перайшлі зь ліквідаванай СХА ў НХЛ. Аднак клюб аніколі ня здолеў атрымаць такі ж посьпех у новай лізе. Паводле ўмоваў зьліцьця старыя каманды НХЛ атрымалі мажлівасьць вярнуць большасьць хакеістаў, якія перайшлі былі ў СХА з НХЛ. У сувязі з гэтым «Джэтс» страціў большасьць сваіх найлепшых гульцоў. У выніку клюб цягам двух першых сэзонаў скончыў на апошнім месцы. Сэзон 1980—1981 гадоў быў асабліва благім. Тым ня менш, у наступныя гады каманда прабівалася ў плэй-оф Кубка Стэнлі.

«Джэтс» сутыкнуліся зь фінансавымі цяжкасьцямі, калі ў 1990-я гады пачалі хутка павялічвацца заробкі хакеістаў. Асабліва гэта ўразіла канадзкія клюбу. Вініпэг быў даволі малым рынкам для клюбу НХЛ, такім жа як і горад Квэбэк. У 1995 годзе «Квэбэк Нардык» пераехаў у Дэнвэр, зьмяніўшы назоў на «Каларада Эвэланш». Акрамя таго, хатняя Вініпэг-Арэна была адной з самых маленькіх у лізе, ды яны яшчэ ня ведала мадэрнізацыі ажно 40 гадоў. Не зважаючы на жаданьне заўзятараў захаваць каманду, кіраўнікі клюбу пастанавілі прадаць клюб. У сьнежні 1995 году Джэры Каланджэлё, які быў тагачасным уладальнікам баскетбольнага клюбу «Фінікс Санз», а таксама прадпрымальнікі Стывэн Глакстэрн і Рычард Бэрк з купай мясцовых інвэстараў набылі каманду і заплянавалі пераезд клюбу ў Фінікс на сэзон 1996—1997 гадоў. Новая каманда атрымала назву «Фінікс Каётыз».

Улетку адбыўся 1996 году клюб пераехаў у Фінікс. Зорка «Джэтс» Аляксей Жамноў зышоў з клюбу, але да шэрагаў «Фінікс Каётыз» далучыўся Джэрэмі Ронік з «Чыкага Блэкгокс». Навак склаў дынамічнае наступальнае злучэньне з Кітам Ткачакам і Рыкам Токетам. Менавіта гэтая тройка стала галоўным лякаматывам каманды. Таксама добра дапасаваліся да складу маладыя гульцы Шэйн Доан, Алег Твардоўскі і Мікалай Хабібулін. Яшчэ адным ключавым хакеістам стаў нападнік вэтэран Майк Гартнэр, які далучыўся да каманды пасьля зыходу з «Таронта Мэйпл Ліфс». Не зважаючы на вялікі досьвед, Гартнэр атрымаў пашкоджаньне ў другой палове сэзона 1997—1998 гадоў, пасьля чаго «Каётыз» не працягнулі кантракт хакеісту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Клюбы НХЛ
Катэгорыя:Арызона
Эўрапейская яліна

**Эўрапе́йская ялі́на ** (елка)  — агульнавядомае, шырока распаўсюджанае дрэва 30—35 м вышыні з конусападобнай каронай і цёмна-зялёнай кароткай чатырохграннай ігліцай.

Сьпелыя гузы буйныя, бурыя, якія зьвісаюць.

Квітнее ў траўні, насеньне сьпее ўвосень, расьсейваецца ў канцы зімы наступнага году. Расьце па ўсёй Беларусі, але пераважна ў паўночнай і цэнтральнай яе частках. У паўднёвай частцы (у Палесьсі) сустракаецца рэдка. У ігліцы ўтрымліваецца этэрны алей, вітамін З, дубільныя рэчывы, смала, мінэральныя солі. У паветры яловых лясоў шмат азону. Ігліца валодае мачагонным, потагонным, жоўцегонным, проціцынготным дзеяньнем. Пары воднага адвару елкі зьяўляюцца дэзынфіцыруючым і сродкам да палягчэньня дыханьня.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дрэвы
Зьнешнія малыя астравы (ЗША)

Усе **зьнешнія малыя астравы [[ЗША]]** знаходзяцца ў Ціхім акіяне, акрамя вострава Наваса, які знаходзіцца ў Карыбскім моры. На цяперашні момант ні на адным з астравоў няма пастаянных жыхароў.

Востраў Наваса зьяўляецца прадметам спрэчкі з Гаіці, а Атол Ўэйк — з Маршалавымі астравамі.

## Вонкавыя спасылкі

* United States Pacific Island Wildlife Refuges
*

Катэгорыя:Сьпісы астравоў
Ганна Цюндзявіцкая

**Га́нна Цюндзяві́цкая** гербу «Агоньчык» (дзявочае прозьвішча **Прушынская**; 18 ліпеня 1803, Каралішчавічы Менскага павету — 18 красавіка 1850, Кішчына Слабада Барысаўскага павету) — шляхцянка, аўтарка папулярных гаспадарчых дапаможнікаў.

## Жыцьцяпіс
Дачка Міхала Прушынскага і Тэклі з Валянскіх. Адукацыю атрымала дома і ў пэнсіі Дэйблаў у Вільні. 19 лістапада 1826 году выйшла ў Заслаўі пад Менскам замуж за маршалка шляхты Барысаўскага павету Юзэфа Цюндзявіцкага. Жылі ў вёсцы Кішчына Слабада. Мелі 2 сыноў: Віктара і Леона — а таксама 4 дачкі.

Вядомасьць атрымала як аўтарка папулярнай кулінарнай кнігі «Літоўская гаспадыня» (1848, шмат разоў перавыдавалася). Падрыхтавала да друку дапаможнік «Гаспадарчы штогоднік», але ён быў выдрукаваны ўжо пасьля яе сьмерці (1854). Пакінула рукапісны збор лекарскіх рэцэптаў.

## Бібліяграфія
* Aleksander Jelski, *Sylwetki zasłużonych niewiast polskich z nad Niemna, Dniepru, Dźwiny: Ewa Felińska, Anna Ciundziewicka, Gabriela Horwatowa. Seria 1.*, Druk Marcina Kuchty, Wilno 1906, у Інтэрнэце, сс. 9-12 інтэрнэтаўскай вэрсіі (сс. 14-20 арыгінальнай нумарацыі) 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Каралішчавічах
Катэгорыя:Аўтаркі кулінарных кнігаў
Катэгорыя:Літоўская кухня
Катэгорыя:Памерлі ў Барысаўскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Менскай губэрні
Катэгорыя:Літаратаркі XIX стагодзьдзя
Катэгорыя:Польскія літаратаркі
Хакей

**Хаке́й** (, магчыма, ад францускага *hoquet* — пастуховы кій з круком) — гэта сямейства відаў спорту, у якім дзьве каманды стараюцца патрапіць цьвёрдым, круглым мячом або шайбай ў браму праціўніка з дапамогай клюшак. У кожнай камандзе ёсьць адзін брамнік, які абараняе браму сваёй каманды.

Хакей падзяляецца паводле відаў на:
* Хакей з шайбай — гуляецца на лёдзе з маленькім (168-грамовым) гумовым дыскам, званым шайбай. Самы папулярны з усіх відаў хакея — звычайна прыстаўку «з шайбай» апускаюць. Радзімай лічыцца Канада. Папулярны ў Канадзе, Расеі, ЗША, краінах Скандынавіі, Чэхіі, Славаччыне, Нямеччыне, Швайцарыі, Беларусі і Латвіі.
* Хакей зь мячом (расейскі хакей) — гуляецца на лёдзе з маленькім, цьвёрдым мячом. Больш за ўсё папулярны ў Швэцыі, Фінляндыі, Расеі і Нарвэгіі.
* Хакей на траве — звычайна гуляецца на травяным (альбо сынтэтычным) пакрыцьці маленькім, цьвёрдым мячом. Папулярны ў Аўстраліі, Індыі, Пакістане і Малайзіі.
* Індорхакей — аналяг хакея зь мячом, гуляецца ў памяшканьні (на пляцоўцы для гандбола).
* Вэртыкальны хакей і Санкавы хакей — разнавіднасьці хакея для інвалідаў.
* Фларбол — хакей у зале, гуляецца плястмасавымі клюшкамі і полым плястмасавым мячом.

## Глядзіце таксама
* Гуські
Усходняя канфэрэнцыя (НХЛ)

**Усхо́дняя канфэрэ́нцыя** — адна зь дзьвюх канфэрэнцыяў Нацыянальнай хакейнай лігі. Раней была вядомая як **Канфэрэнцыя Прынца Валійскага**.

## Дывізіёны
Сучасны падзел на дывізіёны ўведзены пасьля сэзону 2012—2013 гадоў. З 1998 да 2013 году ў склад канфэрэнцыі ўваходзілі тры дывізіёны: Атлянтычны, Паўднёва-ўсходні і Паўночна-ўсходні.

### [[Атлянтычны дывізіён (НХЛ)|Атлянтычны дывізіён]]
* Атава Сэнатарз
* Бафала Сэйбрз
* Бостан Бруінз
* Дэтройт Рэд Ўінгс
* Манрэаль Канадыенз
* Тампа Бэй Лайтнінг
* Таронта Мэйпл Ліфс
* Флорыда Пантэрз

### [[Сталічны дывізіён (НХЛ)|Сталічны дывізіён]]
* Вашынгтон Кэпіталз
* Каламбус Блю Джэкетс
* Караліна Харыкэйнз
* Нью-Джэрзі Дэвілз
* Нью-Ёрк Айлэндэрз
* Нью-Ёрк Рэйнджэрз
* Пітсбург Пінгвінз
* Філядэльфія Флаерз

## Глядзіце таксама
* Нацыянальная хакейная ліга
* Заходняя канфэрэнцыя
 

Катэгорыя:Нацыянальная хакейная ліга
Заходняя канфэрэнцыя (НХЛ)

**Заходняя канфэрэнцыя** — адна зь дзьвюх канфэрэнцыяў Нацыянальнай хакейнай лігі.

## Дывізіёны
Сучасны падзел на дывізіёны ўведзены пасьля сэзону 2012—2013 гадоў. З 1998 да 2013 году ў склад канфэрэнцыі ўваходзілі тры дывізіёны: Паўночна-заходні, Ціхаакіянскі і Цэнтральны.

### [[Ціхаакіянскі дывізіён (НХЛ)|Ціхаакіянскі дывізіён]]
* Анагайм Дакс
* Арызона Каётыз
* Ванкувэр Кэнакс
* Калгары Флэймз
* Лос-Анджэлес Кінгс
* Сан-Хасэ Шаркс
* Эдмантан Ойлерз

### [[Цэнтральны дывізіён (НХЛ)|Цэнтральны дывізіён]]
* Вініпэг Джэтс
* Далас Старз
* Каларада Эвэланш
* Мінэсота Ўайлд
* Нэшвіл Прэдатарз
* Сэнт-Луіс Блюз
* Чыкага Блэкгокс

## Глядзіце таксама
* Нацыянальная хакейная ліга
* Усходняя канфэрэнцыя

Катэгорыя:Нацыянальная хакейная ліга
Плэй-оф

**Плэй-оф** () — у спартовых спаборніцтвах сыстэма розыгрышу, пры якой удзельнік спаборніцтва выбывае з турніру адразу пасьля пройгрышу. Іншы назоў — «алімпійская сыстэма». Звычайна (але не заўсёды) адбор для трапленьня ў плэй-оф праходзіць у папярэднім этапе.

Папярэдні этап для трапленьня ў плэй-оф у шматлікіх спартовых лігах завуць «рэгулярным сэзонам». Звычайна пераможцу плэй-оф уручаюць найболей ганаровы спартовы трафэй. Напрыклад, у НХЛ пераможцу рэгулярнага чэмпіянату ўручаюць Прэзыдэнт Трофі, але Кубак Стэнлі, які атрымоўвае пераможца плэй-оф, зьяўляецца для хакеістаў нашмат больш прэстыжным трафэем.

У эўрапейскіх футбольных чэмпіянатах насупраць найболей прэстыжнае званьне чэмпіёна краіны атрымоўвае пераможца рэгулярнага чэмпіянату. Па сыстэме плэй-оф у эўрапейскім футболе прынята разыгрываць Кубак краіны.

## Глядзіце таксама
* Рэгулярны сэзон
* Міжсэзоньне (спорт)
* Нацыянальная баскетбольная асацыяцыя
* Нацыянальная хакейная ліга

Катэгорыя:Спартовая тэрміналёгія
Катэгорыя:Спаборніцтвы
Конрад Лёрэнц

**Ко́нрад Заха́рыяс Лё́рэнц** (; 7 лістапада 1903 — 27 лютага 1989) — аўстрыйскі заоляг, заснавальнік эталёгіі. Нарадзіўся ў Альтэнбэргу непадалёк ад Вены, дзе вывучаў мэдыцыну.

Займаўся вывучэньнем інстынктыўных паводзінаў гусей і кавак.

У 1973 годзе атрымаў Нобэлеўскую прэмію па фізыялёгіі ці мэдыцыне.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне фізыялёгіі ці мэдыцыны
Катэгорыя:Аўстрыйскія навукоўцы
Катэгорыя:Заолягі
Каломна

**Каломна** — горад (з 1177) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Каломенскага раёну Маскоўскае вобласьці.

Насельніцтва — 148,000 тыс. чал. (2006).

Горад знаходзіцца на рэках Масква, Ака й Каломенка, за 113 км ад Масквы.

## Ураджэнцы
Генадзь Кісялёў (1931 — 2008) — беларускі гісторык, літаратуразнавец, пісьменьнік і археограф

## Вонкавыя спасылкі
* Коломна

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Расеі
Кабул

**Кабу́л** () — сталіца і самы вялікі горад Аўганістану, вядомы ў старажытнасьці як *Артаспана* ці *Кабура*.

Разьмяшчаецца на рацэ Кабул, налічвае 2 536 300 жахыроў (2009), якія належаць да розных культур і нацыянальнасьцяў (найбольш пуштунаў, таджыкаў і хазарэйцаў). Горад разьмяшчаецца на вышыні 1808 мэтраў над узроўнем мора.

Упершыню горад узгадваецца ў пачатку 2 стагодзьдзя нашай эры. Пад час арабскіх заваяваньняў быў падначалены халіфу Муравіі І. У 9 стагодзьдзі быў заваяваны Сафарыдамі. У 13 стагодзьдзі зруйнаваны Чынгісханам. Пры Бабуры Кабул стаў сталіцай дзяржавы Вялікіх Маголаў. З 1747 году — у складзе Дуранійскай дзяржавы, з 1773 году становіцца яе сталіцай. Пасьля яе распаду стаў цэнтрам аўганскай дзяржавы. Пад час аўганскіх войнаў ангельцы захапілі Кабул, але вымушаныя былі яго пакінуць у 1842 годзе ў выніку паўстаньня.

Катэгорыя:Гарады Аўганістану
Катэгорыя:Сталіцы Азіі
Аўгані

**Аўга́ні** – грашовая адзінка Аўганістана з валютным кодам AFN. 1 аўгані (Af) = 100 пул.

## Гісторыя

У канцы 19 і пачатку 20 стагодзьдзяў тэрыторыя сучаснага Аўганістана знаходзілась пад уладай Вялікабрытаніі. У грашовым абарачэньні знаходзілісь і індыйскія рупіі, персіцкія крані і расейскія рублі. Мясцовая валюта была ўведзена ў 1880 годзе Абдуррахманам Кахнай і мела назву аўганская рупія ці кабульская рупія. Яна адпавядала 9 грамам серабра. Пасьля атрыманьня незалежнасьці ў 1919 годзе ўлада спрабавала ўвесьці папяровыя грошы.

### Аўгані, 1925-2003
У 1927 годзе была праведзена валютная рэформа, пад час якой зьявілась новая валюта аўгані якая дзялілась на 100 пулаў. 1 аўгані меў курс 1,1 да аўганскай рупіі і, пачаткова, адпавядаў 10 грамам серабра. У 1978 годзе пасьля ўвядзеньня ISO 4217 аўгані атрымала валютны код *AFA*.

Бурныя гістарычныя зьмены (падзеньне манархіі, грамадзянская вайна, савецкая акупацыя, урад Талібаў) выклікалі значную дэвальвацыю аўгані. У 2002 годзе 1 даляр ЗША меў вартасьць 46 000 аўгані.

### Аўгані 2003-сучаснасьць

З 2 студзеня 2003 году і на працягу трох месяцаў цягнуўся абмен старых аўгані на новыя па курсу 1000 да 1.

У наш час існуюць банкноты вартасьцю 1000, 500, 100, 50, 20, 10 аўгані і манэты вартасьцю 5, 2 і 1 аўгані.

Інфляцыя ў 2005 годзе склала 16,3%.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Валюты
Катэгорыя:Аўганістан
Сьцяг

**Сьцяг** — палотнішча правільнай геамэтрычнай (звычайна прамавугольнай) формы. Дзяржаўны сьцяг зьяўляецца адным зь дзяржаўных сымбаляў. Акрамя дзяржаўнага, краіна можа мець вайсковы і камэрцыйныя (гандлёвыя) сьцягі.

Свае сьцягі маюць ня толькі дзяржавы, але і некаторыя рэгіёны і гарады, ці міжнародныя арганізацыі (напрыклад ААН), камэрцыйныя кампаніі, нацыянальныя рухі, грамадзкія рухі (сьцяг пацыфістаў), і, нават, мовы (сьцяг эспэранта).

Акрамя таго, сыгнальныя сьцягі выкарыстоўваюцца на флёце для перадачы інфармацыі паміж караблямі.

## Вонкавыя спасылкі
Іван Буніч Вучыч

**Іван Буніч Вучыч** (; 1592, Дуброўнік — 1638, тамсама) — харвацкі барочны паэт. Нарадзіўся і выхоўваўся ў Дуброўніку, працаваў адвакатам, судзьдзём, дыпляматам. Пяць разоў абіраўся князем Дуброўніцай рэспублікі.

Аўтар рэлігійнай паэмы «*Mandaljena pokornica*», апублікаванай у Італіі ў 1630 годзе. Таксама напісаў зборнік паэтычных твораў «*Plandovanja*», у які ўвайшлі мілосныя, духоўныя вершы і інш. Крыніцы творчасьці Буніча разнастайныя, у прыватнасьці ён абапіраўся на біблійскія, анакрэонтаўскія, пэтраркаўскія і постпэтраркаўскія традыцыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Харвацкія паэты
Катэгорыя:Каталіцкія паэты
Катэгорыя:Літаратары барока
Катэгорыя:Дуброўніцкія літаратары і літаратаркі
Герат

**Гера́т** () — горад у заходнім Аўганістане, у правінцыі Герат. Вышыня над узроўнем мора 925 мэтраў. Разьмешчаны ў даліне ракі Герыруд, якая цячэ з гор цэнтральнага Аўганістану ў пустэльню Каракум у Туркмэністане. Зьяўляецца трэцім па велічыні горадам Аўганістану, важным гандлёвым цэнтрам (разьвіта вытворчасьць він). Колькасьць жыхароў складае каля 249 000 чалавек (2002 год). Асноўная колькасьць жыхароў — таджыкі, другая па велічыні этнічная група — пуштуны.

Герат — старажытны горад, зь вялікай колькасьцю гістарычных будынкаў, але многія зь іх значна пашкоджаны падчас апошніх збройных канфліктаў. У горадзе засталася крэпасьць збудаваная Аляксандрам Македонскім. Герат разьмяшчаецца на старажытным ядвабным шляху ў Індыю, Кітай, Блізкі Ўсход і Эўропу.

## Вонкавыя спасылкі
Хазары

**Хаза́ры** ( (*аль-хазар*),  (*хазаран*),  (*хазарой*),  (*кузарым*), ) — цюрскамоўны качэўніцкі народ. Сфармаваўся ва Ўсходнім Перадкаўказьзі (Дагестан) у выніку ўзаемадзеяньня трох этнічных кампанэнтаў: мясцовага іранскамоўнага насельніцтва, прышлых вугорскіх і цюрскіх плямёнаў.

Хазары ў сярэдзіне 7 стагодзьдзя стварылі сваю дзяржаву — Хазарскі каганат — якая ў часы свайго найвялікшага росквіту сягала ад ніжняга току Дняпра і Крыму да Касьпійскага мора і падножжа паўночна-ўсходняга Каўказу.

## Глядзіце таксама
* Хазарская мова
* Хазарскі каганат

Катэгорыя:Этнасы Азіі
Прэзыдэнт

**Прэзыдэ́нт** (ад лацінскага: *praesidens*, які сядзіць наперадзе) — вышэйшая дзяржаўная пасада, калі форма дзяржаўнага кіраваньня рэспубліка, кіраўнік камэрцыйнай арганізацыі, грамадзкага аб’яднаньня, унівэрсытэту ці іншай арганізацыі.

Акрамя асноўнага існуе яшчэ некалькі відаў дзяржаўнай прэзыдэнцкай улады:

* **Пажыцьцёвы прэзыдэнт** — гэта кіраўнік дзяржавы, які, згодна з заканадаўствам сваёй краіны, выконвае свае абавязкі да сьмерці. Гэта схаваная форма дыктатуры. Пажыцьцёвымі прэзыдэнтамі, якія памерлі падчас свайго кіраваньня былі Ёсіф Броз Ціта (Югаславія), Франсуа Дзювалье (Гаіці). У наш час у сьвеце няма пажыцьцёвых прэзыдэнтаў.
* **Ганаровы прэзыдэнт** — гэта ганаровы тытул які:
**	Можа быць дадзены ў межах якой-небудзь арганізацыі (напрыклад, ганаровы прэзыдэнт цэнтру імя Адама Сміта). Гэта адпавядае тытулу ганаровага кіраўніка. 
**	Гэта можа быць тытул ганаровага кіраўніка дзяржавы.
* **Часовы прэзыдэнт** — асоба, якая выконвае абавязкі кіраўніка дзяржавы часова, калі сапраўдны прэзыдэнт ня мае магчымасьці выконваць свае абавязкі (ў некаторых краінах гэта віцэ-прэзыдэнт, кіраўнік ураду, сьпікер парлямэнту і г.д.).

У Беларусі інстытут прэзыдэнцкай улады быў уведзены ў 1994 годзе. Першым прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь стаў Аляксандар Лукашэнка.

## Вонкавыя спасылкі
Карлаў унівэрсытэт

**Карлаў унівэрсытэт у [[Прага|Празе]]** (, ) — найстарэйшы і найбуйнейшы ўнівэрсытэт Чэхіі, адзін з найстарэйшых эўрапейскіх унівэрсытэтаў. Заснаваны 7 красавіка 1348 году чэскім каралём і імпэратарам Сьвятой Рымскай імпэрыі Карлам IV.

Унівэрсытэт складаецца з 17 факультэтаў, разьмешчаных перадусім у Празе, а таксама ў Градцы Кралавэ і Пльзені.

## Арганізацыйная структура

### Факультэты
* Каталіцкі тэалягічны факультэт
* Эвангелічны тэалягічны факультэт
* Гусіцкі тэалягічны факультэт
* Юрыдычны факультэт
* 1 мэдыцынскі факультэт
* 2 мэдыцынскі факультэт
* 3 мэдыцынскі факультэт
* Мэдыцынскі факультэт у Плзэні
* Мэдыцынскі факультэт у Градцы Кралавэ
* Фармацэўтычны факультэт у Градцы Кралавэ
* Філязофскі факультэт
* Прыродазнаўчы факультэт
* Матэматычна-фізычны факультэт
* Пэдагагічны факультэт
* Факультэт сацыяльных навук
* Факультэт фізычнай культуры і спорту
* Факультэт гуманітарных навук

### Іншыя органы
* Інстытут гісторыі Карлавага ўнівэрсытэту і Архіў Карлавага ўнівэрсытэту
* Цэнтар тэарэтычных навук
* Цэнтар эканамічных дасьледаваньняў і асьпірантуры
* Аддзяленьне вылічальнай тэхнікі
* Эўрапейскі інфармацыйны цэнтар
* Аддзяленьне моўнай і прафэсійнай падрыхтоўкі
* Цэнтральная бібліятэка
* Цэнтар праблемаў навакольнага асяродзьдзя
* Агенцтва Рады ВНУ
* Інтэрнаты і сталоўкі
* Арцыбіскупскі сэмінар
* Выдавецтва «Karolinum»
* Адміністрацыя будынкаў
* Спартовы цэнтар

## Выпускнікі
* Эдвард Бэнэш (1884—1948), сацыёляг, другі прэзыдэнт Чэхаславаччыны
* Вацлаў Белаградзкі (нар. 1944), філёзаф і сацыёляг
* Бэрнард Бальцана (1781—1848), матэматык і філёзаф
* Макс Брод (1884—1968), нямецкамоўны праскі пісьменьнік
* Карэл Чапэк (1890—1938), пісьменьнік
* Эдуард Чэх (1893—1960), матэматык
* Карл Фэрдынанд Коры (1896—1984), біяхімік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі
* Герці Коры (1896—1957), біяхімік, ляўрэатка Нобэлеўскай прэміі
* Ёзэф Добраўскі (1753—1829), філёляг і гісторык
* Яраслаў Гейраўскі (1890—1967), хімік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі
* Богуміл Грабал (1914—1997), пісьменьнік
* Ян Гус (1369—1415), рэлігійны мысьляр і рэфарматар
* Ян Янскі (1873—1921), вынаходнік тыпаў крыві
* Франц Кафка (1883—1924), пісьменьнік
* Карл І (1887—1922), апошні аўстрыйскі імпэратар і апошні чэскі кароль
* Эган Эрвін Кіш (1885—1948), нямецкамоўны праскі пісьменьнік і журналіст
* Лубаш Кагоўтэк (нар. 1935), астраном
* Мілан Кундэра (нар. 1929), пісьменьнік
* Ян Марэк Марцы (1595—1697), лекар
* Георг Плачэк (1905—1955), фізык
* Ян Эвангеліста Пуркіне (1787—1869), фізыёляг
* Фэрдынанд Столічка (1838—1874), палеантоляг
* Нікола Тэсла (1856—1943), вынаходнік, фізык
* Уладзіслаў Ванчура (1891—1942), пісьменьнік
* Макс Вэртгаймэр (1880—1943), псыхоляг

## Беларусы-выпускнікі
* Янка Геніюш
* Тамаш Грыб

## Глядзіце таксама
* Каралінум

## Крыніцы
Nirvana

**Nirvana** — амэрыканскі рок-гурт, які граў у стылі грандж і альтэрнатыўны рок. Утвораны ў 1987 годзе. Сусьветную вядомасьць набыў пасьля выхада альбому «Nevermind» (1991) і гіта «Smells Like Teen Spirit». У 1988 годзе запісалі свой першы самотнік «Love Buzz», у 1989 годзе на незалежным выдавецтве Sub Pop выйшаў альбом «Bleach». У 1993 годзе выйшаў альбом In Utero, які заняў першае месца ў чарце ЗША. Канцом дзейнасьці гурта можна лічыць самагубства фронтмэна Курта Кабэйна ў 1994-м. Пасьля сьмерці Кабэйна выйшаў альбом MTV Unplugged In New York. У 2014 годзе гурт уведзены ў залю славы рок-н-ролу. У 2023 годзе гурт атрымаў Грэмі за дасягненьні напрацягу кар'еры.

## Склад
* Курт Кабэйн — вакал, электрагітара (1987-1994)
* Крыс Наваселіч — бас-гітара (1987-1994)
* Дэйв Грол — ударныя (1990-1994)
* Аран Баркхэрд — ударныя (1987-1988)
* Дэйл Кровэр — ударныя (1987-1988, 1990)
* Дэйв Фостэр — ударныя (1988)
* Чэд Чэнінг — ударныя (1988-1990)
* Джэйсан Эвэрмэн — гітара (1989)
* Дэн Пітэрс — ударныя (1990)
* Пэт Сьмір — гітара (1993-1994)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Музычныя гурты ЗША