Бітва на Калубары

**Бітва на [[Калубара|Калубары]]** (16 лістапада — 15 сьнежня 1914 году) — галоўная бітва Першай сусьветнай вайны на Балканах падчас Сэрбскай кампаніі. Сэрбскія войскі здолелі разьбіць карпусы 5-й і 6-й армій аўстрыйскага фэльдцэйхмайстра Оскара Паціёрэка, дзякуючы чаму быў вызвалены Бялград.

## Расклад сіл перад бітвай

Пасьля бітвы пры Дрыне, сэрбская армія была вымушана адысьці на правы бераг ракі Калубара. Сэрбская армія мела ў сваім складзе 250&nbsp;000 дрэнна экіпіраваных салдат, тады як аўстрыйскія войскі колькасьцю ў 280&nbsp;000 ні ў чым ня мелі патрэбу.

* 16 лістапада 1914 году, аўстра-вугорская балканская групоўка (5-я і 6-я арміі, усяго 140&nbsp;000 чалавек) пад камандаваньнем фэльдцэйхмайстра Оскара Паціёрэка пачала магутную атаку на пазыцыі сэрбаў. Мэтай наступу быў захоп чыгуначнага адрэзку Абрэнавач-Вальева для паляпшэньня забесьпячэньня войскаў на сэрбскім фронце. 5-й аўстра-вугорскай арміі ўдалося захапіць Лазарэвац, адціснуўшы 2-ю сэрбскую армію.
* У сваю чаргу, 6-я армія 24 лістапада захапіла стратэгічную вышыню гару Мальен каля Дзівчыбарэ, абвастрыўшы тым самым сытуацыю для сэрбаў на левым флянгу.
* 25 лістапада 5-й арміі пашчасьціла адціснуць 2-ю і 3-ю сэрбскія арміі і перайсьці раку Льег, зайшоўшы ў флянг 1-й сэрбскай арміі.

Бачачы безвыходные становішча генэрал Жывоін Мішыч вырашыў пакінуць пазыцыі і адступіць да гораду Горна Мілановац. Ён хацеў адкласьці немінучую бітву, перагрупаваць войскі і са сьвежымі сіламі пачаць контратаку. Ваявода Радамір Путнік першапачаткова не ўхваліў плян генэрала Мішыча, так як гэта пагражала стратай Белграду. Аднак, рэчаіснасьць пераканала фэльдмаршала падтрымаць пляну Мішыча.

30 лістапада сэрбскія войскі пакідаюць Бялград. Оскар Паціёрэк вырашае разьбіць 2-ю сэрбскую армію на сваім правым флянгу, і тым самым агаляе свае пазыцыі. Фэльдцэйхмайстар палічыў, што змучаная 1-я сэрбская армія нічога ня будзе рабіць на фронце. Паціёрэк не дазволіў сваім войскам атрымаць адпачынак, чым іх цалкам зьнясіліў, тады як сэрбы адпачывалі і рыхтаваліся да контрнаступу.

## Контрнаступ

Радамір Путнік загадаў распачаць усеагульным наступ сэрбскай арміі 3 сьнежня 1914 году. Дзякуючы расьцягнутасьці аўстра-вугорскіх войскаў, сэрбы адзін за адным пачалі разьбіваць карпусы 6-й арміі, захапіўшы 5 сьнежня стратэгічную вышыню гару Сувабор. Хоць наступ на іншых участках фронту было не гэтак паказальны, Оскар Паціёрэк загадаў адысьці на левы бераг Калубары, каб арганізаваць жорсткую атаку на 2-ю сэрбскую армію. Арганізаваныя атакі і штурмы сэрбскіх пазыцыяў не былі пасьпяховымі. Атрымаўшы падмацаваньні, сэрбы разграмілі 8-ы корпус 5-й арміі, чым прымусілі аўстра-вугорскія часткі пакінуць Бялград і 15 сьнежня сэрбскія войскі ўступілі ў сталіцу.

## Вынік
Сэрбскія войскі атрымалі вельмі важную перамогу, бо 10 наступных месяцаў у Сэрбіі не праводзіліся буйныя вайсковыя дзеняньні. Страты Сэрбіі за ўвесь 1914 год былі велічэзнымі — 170&nbsp;000 салдат і афіцэраў. Не было ніякай надзеі і на дапамогу ад саюзьнікаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* Корсун М. Г.:Балканскі фронт ПСВ
* 

Катэгорыя:Сэрбія ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Аўстра-Вугоршчына ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Бітвы Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы 1914 году