Казімер Стаброўскі

**Станіслаў Яроцкі** (, ; , Крупляны, Слонімскі павет, Расейская імпэрыя — , Гарволін, Польшча) — польскі, летувіскі й беларускі мастак, у 1904—1909 гадах дырэктар Школы прыгожых мастацтваў у Варшаве.

## Жыцьцяпіс
Паходзіў з сям’і землеўладальнікаў. У 1880—1887 гадах навучаўся ў Беластоцкай рэальнай вучэльне, а пасьля, у 1887—1897 гадах, навучаўся ў  пад кіраўніцтвам Паўла Чысьцякова, пазьней (з 1895 г.) у майстэрні Ільлі Рэпіна. У Акадэміі ён падтрымліваў кантакты зь іншымі студэнтамі зь Літвы, сярод якіх былі: Фэрдынанд Рушчыц, Генрык Вэйсэнгоф i , а таксама з расейцамі, асабліва зь сябрамі Таварыства А. Куінджы.

У 1893 годзе ён зьдзейсьніў азнаямленчую паездку на Ўсход, у Бэйрут і Палестыну, па дарозе наведаўшы Адэсу, Канстантынопаль, Грэцыю й Эгіпет. У адпаведнасьці з практыкай акадэмічных жывапісцаў ён сабраў там вялікі матэрыял, які пазьней выкарыстаў, між іншым, для стварэньня гістарычнай кампазыцыі, якая стала яго дыплёмным праектам, карцінай пад назвай *Магамэт у пустэльні (Уцёкі зь Мекі)*.

Сваё майстэрства Стаброўскі ўдасканальваў у Акадэміі Жуліяна у Парыжы (1897—1898), дзе пазнаёміўся з творчасьцю акадэмічных мастакоў Бэнжамэна-Канстанта i Жана-Поля Лёрана", таксама з новымі тэндэнцыямі ў мастацтве: імпрэсіянізмам і фавізмам. Пасьля вяртаньня ў Санкт-Пецярбург браў актыўны ўдзел у мастацкім жыцьці гораду, але выстаўляўся таксама ў Парыжы (Сьвятовая выстава, 1900), Мюнхэн (1901), Вэнэцыя (1903).

У 1902 годзе ажаніўся са скульптаркай Юліяй Янішэўскай, зь якой пазнаёміўся ў Пецярбурскай Акадэміі. У тым жа годзе стаўся сябрам . У 1903 г. пасяліўся ў Варшаве, займаўся арганізатарскай і выкладніцкай дзейнасьцю. Разам з Конрадам Кшыжаноўскім ён спачатку кіраваў прыватнай мастацкай школай, на базе якой удалося аднавіць зачыненую па студзеньскім паўстаньні варшаўскую Школу прыгожых мастацтваў у Варшаве. Яе адкрыцьцё адбылося 19 сакавіка 1904 г. Першым дырэктарам Школы стаў Стаброўскі — на гэтай пасадзе ён працаваў да 1909 г. У выніку канфлікту зь пэдагагічнай радай і Камітэтам апекі на фоне грамадзкай дзейнасьці Стаброўскага ў галіне эзатэрыкі звольніўся.

У 1909—1913 гадах шмат падарожнічаў, у тым ліку: у Францыю, Нямеччыну, Швэцыю, Гішпанію, Італію й Канарскія астравы. Летнія месяцы праводзіў зь сям’ёй у  (у сядзібе **) на тэрыторыі сучаснай Латвіі.

Пасьля Першай сусьветнай вайны, якую Стаброўскі правёў у Пецярбургу, у 1918 годзе вярнуўся ў Варшаву. У Расеі новая эстэтыка яго твораў была раскрытыкавана кансэрватыўнымі сіламі, але была падтрымана часопісам «Мир искусства ()». У 1920-я гады Стаброўскі зноў шмат падарожнічаў ў пошуках матываў жывапісу ў Грэцыю, Турэччыну, Марока, Босьнію, Швэцыю й Нарвэгію. У 1922 годзе стаў адным з заснавальнікаў мастацкай групы *Sursum Corda*.

У красавіку 1927 г. адбылася яго выстава з нагоды 40-годзьдзя мастацкай дзейнасьці ў Гарадзкой мастацкай галерыі ў Лодзі.

Памёр у 1929, пахаваны  (магіла 205-2-8).

## Творчасьць
Пісаў фігурныя кампазыцыі па матывах казак, легенд і гісторыі (напрыклад, *Эгле, каралева вужоў*, 1900). Ён спалучаў сымбальічныя, фантастычныя й нават містычныя кампазыцыі (цікавіўся тэасофіяй) з дэкаратыўнасьцю й стылістыкай мадэрн. Ствараў таксама падарожныя пэйзажы й партрэты, займаўся мастацкім рамяством. Сярод ягоных прац: «Магамэт у пустэльні» (1894), «Цішыня ў вёсцы» (паміж 1894—1900), сэрыя з 11 карцін «Шэсьце навальніцы», «Белая ноч у Петраградзе каля разьезда», «Зьмярканьне ў Лазенкаўскім парку ў Варшаве», «Белыя ночы», партрэты С. Дамброўскага, Ф. Радашэўскага, Л. Рытлінскай, В. Семяшковай і інш.

## Galeria

Stabrowski-Śnieżynka.jpg|*Сьняжынка*, 1891
Eglė žalčių karalienė.jpg|*Эгле, каралева вужоў*, 1900
Kazimierz Stabrowski, Paw - portret Zofii z Jakimowiczów Borucińskiej.jpg|*Паўлін – Партрэт Зоф'і зь Якімовічаў Баруцінскай*, 1908, Нацыянальны музэй у Варшаве
Kazimierz Stabrowski - Portrait of Bronisław Brykner in fanciful costume - MP 474 - National Museum in Warsaw.jpg|*Партрэт Браніслава Брыкнэра ў фантастычным строі*, 1908, Нацыянальны музэй у Варшаве
Stabrowski Krolewna.jpg|*Каралева*, 1909-1910
Kazimierz Stabrowski - Consoler of monsters - MP 4622 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|*Суцяшыцель пачвар*, 1920, Нацыянальны музэй у Варшаве
Kazimierz Stabrowski - Portrait of Laura Pytlińska - MP 464 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|*Партрэт Лаўры Пытлінскай*, 1922, Нацыянальны музэй у Варшаве
Kazimierz Stabrowski - Fairy tale jewels - MP 465 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|*Каштоўнасьці з казкі*, 1923, Нацыянальны музэй у Варшаве
Kazimierz Stabrowski - Lotosy w parku w Palermo.jpg|*Лётасы ў парку ў Палерма*, 1924, Нацыянальны музэй у Варшаве
Kazimierz Stabrowski - Faun – Villa Borghese - MP 3375 MNW - National Museum in Warsaw.jpg|*Фаўн – Villa Borghese*, 1924, Нацыянальны музэй у Варшаве
Portret Eugenii Kierbedziowej - fundatorki Biblioteki Publicznej.jpg| "Партрэт Яўгеніі Кербэдзь", паміж 1909 і 1913


## Крыніцы

## Literatura
* Стаброўскі Казімір // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 126. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* L. Skalska, *Kazimierz Stabrowski — lata studiów i początki działalności artystycznej*, Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie 1975, t. 19, s. 613nn.
* S. Bołdok, *Modernista czy mistyk?*, Gazeta Antykwaryczna nr (025) 04/1998 online
* E. Charazińska, *Kazimierz Stabrowski — malarz i pedagog* (niepubl. praca magisterska) Uniw. Warszawski 1974
* *Od starożytności do współczesności — Malarstwo i rzeźba*, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2006

## Вонкавыя спасылкі
* Kazimieras Stabrauskas — галерэя
* Kazimierz Stabrowski — галерэя
* [Паштоўкі з рэпрадукцыямі прац](https://polona.pl/search/?filters=contributor:%22Stabrowski,_Kazimierz_(1869--1929)_Autor_wzoru%22,public:1,hasTextContent:0) у бібліятэцы Polona

Катэгорыя:Польскія мастакі
Катэгорыя:Летувіскія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Мастакі-імпрэсіяністы
Катэгорыя:Мастакі-сымбалісты
Катэгорыя:Мастакі-пэйзажысты
Катэгорыя:Мастакі XIX стагодзьдзя
Катэгорыя:Мастакі XX стагодзьдзя