Скароднае (Ельскі раён)

**Скаро́днае** — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці, на левым беразе ракі Славечна. Цэнтар аднайменнага сельсавету.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Ці не найранейшая зьвестка пра паселішча ўтрымліваецца ў лісьце оўруцкага намесьніка пана Сямёна Палазовіча, датаваным прафэсарам гісторыі Натальляй Якавенка паміж 1510 і 1513 гадамі. Зь яго вынікае, што Леў Тышкевіч († каля 1513) запісаў манастыру сьвятога Міколы Пустынскага ў Кіеве чатырох даньнікаў зь сяла Скароднага — Паўла Шыпіла Цыгачэвіча, Паўла Міхеевіча Ражка, Іванца Маркавіча і Мышка Ільлініча Семяновіча.

У люстрацыі Оўруцкага замка 1552 году зазначана, што за панам сяла Скародзенскага Зьверам Тышковічам замацаваная была асобная гародня, а з 21 гаспадара ў самым сяле да скарбу выбіралася 18 коп (1080) грошаў. З 2 дымоў (служба) у Скародным пана Івана Аляхновіча давалася кадзь мёду, а таксама выконвалася «служба пятая конная». З 4 службаў у сяле Скародзенскім пані Арыны Касьцюшкаўны ішло падачкі 30 грошаў і паўкадзі мёду. 

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (і Скароднае з угодзьдзямі) было далучана да Кароны Польскай.

### Карона Каралеўства Польскага

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1571 году, у сяле Скароднае пана Ёсіпа Нямірыча было 5 дымоў цяглых сялянаў і 2 агароднікі; 1 цяглы выйшаў з паселішча напярэдадні перапісу. У рэестры Кіеўскай зямлі за 1581 год сказана, што з 20 дымоў асадных сялянаў і 8 агароднікаў у сяле Скародным пана Васіля Машчаніцкага выбрана адпаведна па 15 і па 6 грошаў; з 4 асадных дымоў у Скародным манастыра Міколы Пустынскага – па 15 гр.; з 4 асадных пана Івана Ласка – па 15 гр..

Пры разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 году добры Скароднае паноў Машчаніцкіх, Вялаўск і Карма паноў Ставецкіх,  Высокае князя Заслаўскага паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага.

Паводле рэестру падаткаў Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, з 12 асядлых дымоў ў сяле Скароднае пана Юрыя Машчаніцкага выплабрана па 3 злотых, з 10 агароднікаў па паўтары злотых, з 1 кола млыновага 3 зл., зь сьвятара – 4 зл..

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Юры Машчаніцкі з сваіх 70 дымоў у Скародным мусіў заплаціць 35 злотых. З матэрыялаў тарыфу падымнага «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 70 дымоў сяла Скароднага пана Юрыя Машчаніцкага выбрана было 70 злотых, з 3 дымоў у Скародным, трыманых, «iako twierdzi», панам Эліяшам Трыпольскім, – 3 зл.. 

Сёлы Скароднае і Кузьмічы паказаныя на «Мапе балотаў Палесься», складзенай у 1650 годзе доктарам мэдыцыны Даніэлем Цвікерам, гравіраванай Вільгэльмам Гондыюсам.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Скароднае апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У парэформавы пэрыяд сяло Скароднае — адміністрацыйны цэнтар аднайменнай воласьці.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Скароднае ў складзе Мазырскага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага

## Вядомыя асобы

* Станіслаў Шабунеўскі (1866/1868 — 1937) — архітэктар, аўтар значнай часткі забудовы Гомелю пачатку XX ст.і ахвяра камуністычных рэпрэсій

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Прагноз надвор’я ў в. Скароднае

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну