Касьцёл Сьвятога Апостала Андрэя (Слонім)

**Касьцёл Сьвятога Апостала Андрэя** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Слоніме. Знаходзіцца за ракой Шчарай у прадмесьці Замосьці, на пляцы Льва Сапегі. Дзее. Твор архітэктуры віленскага барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Утвараў адзіны архітэктуры комплекс з будынкамі шпіталя і плябаніі (не захавалася).

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1490 годзе з ініцыятывы вялікага князя Казімера ў Слоніме пачалі будаваць драўляны касьцёл, які асьвяцілі ў 1493 годзе.

У 1593 годзе з фундацыі старосты слонімскага Льва Сапегі пры касьцёле пачалі працаваць шпіталь і школа. У вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) касьцёл зруйнавалі, набажэнствы праводзіліся ў старой капліцы. У 1775 годзе на месцы драўлянага збудавалі мураваны касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Слонім апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе касьцёл атрымаў значныя пашкоджаньні. 

### Найноўшы час
У 1920-я гады помнік аднавілі. Па Другой Сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, які пазьней выкарыстоўвалі пад саляны склад.

У 1990 годзе касьцёл вярнулі каталікам, пачалася рэстаўрацыя помніка. У 1993 годзе адноўлены касьцёл наноў асьвяцілі.

## Архітэктура

Помнік архітэктуры віленскага барока. Гэта 1-нэфавая 2-вежавая базыліка пад 3-схільным дахам. Паміж яруснымі вежамі, завершанымі фігурнымі купаламі-банямі, узвышаецца шчыт, які плаўна пераходзіць у бакавыя валюты каля асновы. Роўніца галоўнага фасада ўвагнута-пукатая: лінія сьцяны выгінаецца ў пяці заломах, пазначаных пілястрамі. Фасад мае ярусны характар і ўпрыгожваецца нішамі з разьбянымі драўлянымі скульптурамі эвангелістаў Пятра і Паўла ў дынамічных разваротах. Партал галоўнага ўваходу, вокны і фігурны шчыт маюць акруглы абрыс. Бакавыя фасады ў прасьценках падзяляюцца роўнічнымі адзінарнымі пілястрамі.

Унутры касьцёла высокі нэф (14,1 м) перакрываецца цыліндрычнымі скляпеньнямі на папружных арках зь люнэтамі. Прэзьбітэрыюм аддзяляецца ад яго бакавымі ляпнымі алтарамі і парталам. Да алтарнай часткі далучаюцца бакавыя квадратныя ў пляне закрысьціі. Прастора інтэр’ера асьвятляецца высокімі аркавымі аконнымі праёмамі. У паўночнай частцы на трох арках з гранёнымі апорамі і крыжовых скляпеньнях умацоўвацца хоры, кулісы якіх маюць ілюзорны пэрспэктыўны росьпіс у тэхніцы грызайль. Інтэр’ер упрыгожваюць алтары і амбон, а таксама фрэскавы росьпіс скляпеньняў.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (1915) (1).jpg|Невядомы мастак, 1915 г.
Słonim, Ščara-Zamoście. Слонім, Шчара-Замосьце (L. Morisse, 16.10.1915).jpg|Л. Морыс, 16 кастрычніка 1915 г. 
Słonim, Zamoście. Слонім, Замосьце (R. Janas, 1916).jpg|Р. Янас, 1916 г.
Church of Saint Andrew in Slonim by Valery Sliunchanka 1.09.1975.JPG|В. Слюнчанка, 1 верасьня 1975 г.


### Гістарычныя здымкі

Słonim, Zamoście. Слонім, Замосьце (K. Branieŭski, 1912).jpg|К. Бранеўскі, 1912 г.
Słonim, Ščara-Zamoście. Слонім, Шчара-Замосьце (1915).jpg|1915 г.
Słonim, Zamoście. Слонім, Замосьце (A. Bodrov, 1915).jpg|А. Бадроў, 1915 г.
Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (1916).jpg|1916 г.


Słonim, Zamoście, Karotkaja. Слонім, Замосьце, Кароткая (1916).jpg|1916 г.
Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (1917).jpg|1917 г.
Słonim, Ščara-Zamoście. Слонім, Шчара-Замосьце (1917).jpg|1917 г.
Słonim, Zamoście, Fabryčnaja. Слонім, Замосьце, Фабрычная (1915-18).jpg|1915—1918 гг.


Słonim, Zamoście, Fabryčnaja. Слонім, Замосьце, Фабрычная (Č. Jaśman, 1925).jpg|Ч. Ясьман, 1925 г.
Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (K. Branieŭski, 1930-39) (2).jpg|К. Бранеўскі, 1930-я гг.
Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (K. Branieŭski, 1930-39) (3).jpg|К. Бранеўскі, 1930-я гг.
Słonim, Zamoście. Слонім, Замосьце (K. Branieŭski, 1930-39).jpg|К. Бранеўскі, 1930-я гг.


Słonim, Ščara-Zamoście. Слонім, Шчара-Замосьце (1933).jpg|1933 г.
Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (K. Branieŭski, 1935).jpg|К. Бранеўскі, 1935 г.
Słonim, Zamoście, Fara. Слонім, Замосьце, Фара (1937).jpg|1937 г.
Słonim, Ščara-Zamoście. Слонім, Шчара-Замосьце (1919-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Г. Слонім - Ансамбаль Андрэеўскага касьцёлу PICT3117.jpg|Агульны выгляд
Г. Слонім - Ансамбаль Андрэеўскага касьцёлу PICT3123.jpg|Фігура апостала
Г. Слонім - Ансамбаль Андрэеўскага касьцёлу PICT3124.jpg|Фігура апостала
Ансамбаль Андрэеўскага касьцёлу інт.jpg|Інтэр’ер 


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Слоніму