Народная гаспадарка СССР

**Наро́дная гаспада́рка СССР** — сукупнасьць прадпрыемстваў СССР, вытворчасьці, якія былі заснаваныя на сацыялістычнае ўласнасьці на сродкі вытворчасьці. Слова ***народнае*** па мысьлі савецкага партыйнага начальства павінна было ўказываць на тое, што ўласьнік у СССР — савецкі народ.

Народная гаспадарка СССР дзялілася на дзьве вялікія галіны дзейнасьці:
* вытворчая
** прамысловасьць
** сельская гаспадарка
** будаўніцтва
** перавозкі грузаў, сувязь па абслугоўваньню вытворчасьці
** збор, забясьпячэньне, раздача, рынак
* невытворчая
** ахова здароўя, грамадзкая апека
** навука, культура, навучаньне, мастацтва
** жыльлёва-камунальная гаспадарка, побытавае абслугоўваньне насельніцтва
** перавозкі людзей, сувязь па абслугоўваньню насельніцтва
** кіраваньне, страхаваньне

## Невытворчая
Невытворчая дзейнасьць народнае гаспадаркі ўключала галіны, якія чынілі лякарскае культурна-бытавое абслугоўваньне насельніцтва, кіраваньне, задумваньне і іншая грамадзка неабходная дзейнасьць. Невытворчая дзейнасьць мела вялікае значэньне для паляпшэньне ўмоваў работы, павышэньня ўзроўню жыцьця савецкага народу.

## Вытворчая
Вытворчая дзейнасьць народнае гаспадаркі ўключае ўсе галіны гаспадаркі, якія ствараюць і даюць насельніцтву рэчы (вырабы). У прамысловасьці, сельскае гаспадарцы, будаўніцтве ствараліся неабходныя для грамадзтва сродкі вытворчасьці (сыравіна, машыны, збудаваньні і інш.) і прадметы спажываньня (ежа, адзеньне, абутак і інш.). Перавозкі грузаў, сувязь па абслугоўваньню вытворчасьці, збор, забясьпячэньне, раздача, рынак таксама адносіцца да вытворчае дзейнасьці, бо яны дапамагаюць перадаваць вырабы іх спажыўцам.

Вядучая галіна вытворчае дзейнасьці — прамысловасьць. Аснову магутнасьці СССР складала ***цяжкая прамысловасьць***. Яе разьвіцьцё ў СССР ставілася вышэй за іншыя галіны гаспадаркі СССР. Напрыклад, сельская гаспадарка была ніжэй за цяжкую прамысловасьць, што было прычынаю голаду (у 1930-ыя гады) і пастаяннага недахопу харчаваньня ў СССР.

Цяжкая прамысловасьць савецкае дзяржавы была адна з самых разьвітых у сьвеці. Яна забясьпечвала вытворчасьць сродкаў вытворчасьці (сыравіны, машын, рухавікоў, прыладаў). У лёгкае і харчовае прамысловасьці ствараліся прадметы спажываньня (ежа, тканіны, адзеньне, абутак і г. д.). Стварэньне розных тавараў культурна-бытавога і гаспадарчага прызначэньня займалася меншая частка прадпрыемстваў, чым цяжкаю прамысловасьцю.

### Сельская гаспадарка
Сельская гаспадарка СССР забясьпечвала прамысловасьць сыравінаю, а насельніцтва — ежаю. Яна ўключала наступныя галіны:
* расьлінагадоўля
** вядзеньне садоў
** вядзеньне агародаў
** кормагадоўля
* жывёлагадоўля
** сьвінагадоўля
** скотагадоўля
** авечкагадоўля
** птушкагадоўля
** рыбагадоўля і інш.

### Будаўніцтва
Будаўніцтва СССР мела задачы будаваньня і перабудовы вытворчых будаў, збудаваньняў, жылых дамоў, дарог, бальніцаў, школаў і іншых нерухомасьцяў.

### Перавозкі
Возы (машыны) у СССР забясьпечвалі перавозкі безь перапынку і своечасовае задавальненьне патрэбаў народнае гаспадаркі і насельніцтва СССР.

### Сувязь
Сувязь СССР з дапамогаю новых для таго часу ведаў і дасягненьняў навукі змагло разьвіць новыя спосабы сувязі:
* радыё
* тэлеграф
* тэлебачаньне
* тэлефон
* пошта

З дапамогаю сувязі СССР і КПСС змагло аб’яднаць краіну ў адно цэлае. Простыя людзі змаглі ведаць, чуць навіны з усіх канцоў СССР.

## Злука
Гаспадарка СССР складаную будову і мноства галінаў. Яны разьвіваліся і зьмяняліся з-за патрабаваньняў часу.
Усе галіны народнае гаспадаркі СССР былі шчыльна зьвязаныя і рабілі разам для вытворчасьці, забясьпячэньня СССР патрэбнымі вырабамі. Усе галіны былі злучаныя ў ***Адзіную народнагаспадарчу злуку СССР***. Сярод злукаў можна выдзяліць:
* машынабудаўнічая
* па вытворасьці будаўнічых матэрыялаў
* паліўна-энэргетычная
* зямельнапрамысловая

### Машынабудаўнічая злука
Машынабудаўнічая злука забясьпечвала сродкамі работы ўсе галіны народнае гаспадаркі СССР, што ў сваю чаргу ўплывала на разьвіцьцё ўсяго СССР. Машынабудаўнічая злука складалася з наступных галінаў:
* энэргетычнае
* цяжкае
* вознае
* хімічнае і нафтавае
* будаўнічае
* дарожнага і камунальнага машынабудаваньня
* станкабудаўнічае і інструмэнтальнае
* электратэхнічнае
* электроннае прамысловасьці
* прыладабудаваньня
* аўтамабільнае прамысловасьці і інш.

КПСС і ўрад СССР разьвіваў перад усім машынабудаўнічую злуку па-над іншымі галінамі народнае гаспадаркі СССР. Асабліва разьвівалі станкабудаваньне, вытворчасьць вылічальных машынаў, прыладабудаваньня, электратэхнічнае і электроннае прамысловасьці. Ад узроўню іх разьвіцьця перад усім залежала навукова-тэхнічнае разьвіцьцё СССР.

### Злука па вытворчасьці будаўнічых матэрыялаў
Злука па вытворчасьці будаўнічых матэрыялаў ўключае наступныя галіны:
* чорная мэталюргія
* каляровая мэталюргія
* хімічная і нафтахімічная
* лясная
* папяровая і дзераваапрацоўчая
* прамысловасьць будаўнічых матэрыялаў

### Паліўна-энэргетычная злука
Паліўна-энэргетычная злука — сукупнасьць зьвязаных галінаў (вугальная, газавая, нафтавая, нафтапераапрацоўчая, электраэнэргетыка), дзе дзейнічаюць прадпрыемствы, якія дазваляюць здабываць, перавозіць і хаваць паліўна-энэргетычныя запасы (вугаль, нафта, газ і інш.), вырабляць і перадаваць да карыстальнікаў электраэнэргію.

### Зямельнапрамысловая злука
Зямельнапрамысловая злука — складаная міжгаліновая злука, якая мае тры падгаліны:
# Першая — вытворчасьць сродкаў вытворчасьці, якая мае ў сваім складзе вытворчасьць трактараў, сельскагаспадарчае будаўніцтва, машынабудаваньне для жывёлагадоўлі і кормавытворчасьці, машынабудаваньня для лёгкае і харчовае прамысловасьці, камбікармовая і мікрабіялягічная прамысловасьць і іншыя падгаліны прамысловасьці СССР. Тут уключалася будаўніцтва ў вёсках СССР.
# Другая — сапраўдная вясковая вытворчасьць (галіна расьлінагадоўлі і жывёлагадоўлі, аграхімічная і вэтэрынарна-санітарныя службы, асабістыя гаспадаркі калгасьнікаў).
# Трэцьцяе — галіны вытворчасьці, якія забясьпечваюць збор, захаваньне, пераапрацоўку сельскагаспадарчае сыравіны (харчовая, мяса-малочная, мукамольна-крупяная і інш.), а таксама грамады зьвязаныя з продажам тых вырабаў. Асноўная задача зямельнапрамысловае злукі — забясьпячэньне росту вытворчасьці сельскагаспадарчае вытворчасьці, забясьпячэньне насельніцтва харчаваньнем.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* СССР и страны мира в цифрах

Катэгорыя:СССР
Катэгорыя:Эканоміка СССР