Мікалай Статкевіч

**Мікала́й (Міко́ла) Ві́ктаравіч Статке́віч** ( 1956; в. Лядна, Слуцкі раён, Менская вобласьць, цяпер Беларусь) — беларускі палітык.

Лідэр Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада). Адзін са стваральнікаў грамадзкага аб’яднаньня «Беларускае аб’яднаньне вайскоўцаў». Кандыдат тэхнічных навук, падпалкоўнік запасу.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і настаўнікаў. У 1978 годзе скончыў Менскую вышэйшую інжынэрную зэнітна-ракетную вучэльню СПА. У 1978—1982 гадох служыў у войску ў Мурманскай вобласьці. Там стаў сябрам КПСС, зь якой выйшаў у 1991 годзе на знак пратэсту супраць прыдушэньня антысавецкіх дэманстрацыяў у Вільні. У 1982 годзе паступіў у ад’юнктуру Менскай вышэйшай інжынэрнай зэнітна-ракетнай вучэльні. У 1993 годзе яго звольнілі зь беларускага войска за месяц да абароны доктарскай дысэртацыі за выступленьне супраць Дамовы аб калектыўнай бясьпецы з Армэніяй і Таджыкістанам, дзе ішла вайна. У выніку розгаласу Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь ухваліў дамову з агаворкай не пасылаць беларускіх жаўнераў у месцы ваенных дзеяньняў.

У 1995 годзе абраны старшынём БСДГ замест Алега Трусава. Пасьля аб’яднаньня з Сацыял-дэмакратычнай партыяй Народнай згоды і стварэньня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) стаў старшынём БСДП (НГ).

З 2003 году — лідэр «Эўрапейскай кааліцыі». 31 траўня 2005 году разам з Паўлам Севярынцам быў асуджаны да трох гадоў прымусовай працы за арганізацыю пратэстаў апазыцыі супраць фальшаваньня вынікаў кастрычніцкіх выбараў у Палату прадстаўнікоў 2004 году. У 2006 годзе міжнародная арганізацыя «Amnesty International» прызнала Мікалая Статкевіча вязьнем сумленьня. У ліпені 2007 году вызвалены па амністыі.

У 2009 годзе кангрэс «Эўрапейскай кааліцыі» вылучыў Мікалая Статкевіча кандыдатам у прэзыдэнты. У 2010 годзе зарэгістраваны кандыдатам на выбарах прэзыдэнта Беларусі. 26 траўня 2011 году асуджаны да шасьці гадоў пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму. 22 жніўня 2015 году Мікалай Статкевіч быў памілаваны і выпушчаны на волю.

14 сьнежня 2021 году Гомельскі абласны суд на выязным паседжаньні ў сьледчым ізалятары вырак Статкевіча да 14 гадоў зьняволеньня ў калёніі асаблівага рэжыму за ладжаньне масавых беспарадкаў (ч. 1 арт. 293 Крымінальнага кодэксу Беларусі). Разам зь ім выраклі яшчэ 5 чалавек. Паводле 4-х артыкулаў Крымінальнага кодэксу блогера Сяргея Ціханоўскага — да 18 гадоў зняволеньня, праграміста Зьмітра Папова за мадэрацыю сацсетак і апэратара Арцёма Сакава — да 16 гадоў узмоцненага рэжыму. Журналіста Беларускай службы Радыё «Свабода» Ігара Лосіка і блогера Ўладзімера Цыгановіча — да 15 гадоў узмоцненага рэжыму паводле 2-х артыкулаў КК Беларусі. Таксама з 6 абвінавачаных пастанавілі спагнаць 3,5 млн рублёў (1,4 млн даляраў). Вырак вынес судзьдзя Мікалай Доля.

11 верасьня 2025 году быў вызвалены сярод 52-х палітвязьняў пасьля сустрэчы прадстаўніка прэзыдэнта ЗША Джона Коўла з Аляксандрам Лукашэнкам. Сярод адначасна вызваленых было 38 грамадзянаў Беларусі, у тым ліку старшыня кансорцыюму «ЭўраБеларусь» Уладзімер Мацкевіч, былы старшыня Беларускага прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці Генадзь Фядыніч, старшыня Беларускага кангрэсу дэмакратычных прафсаюзаў Аляксандар Ярашук, галоўны рэдактар тыднёвіка «Рэгіянальная газэта» Аляксандар Манцэвіч і журналіст газэты «Новы час» Мікалай Дзядок. Памілаваныя іншаземцы паходзілі з 6 краінаў Эўропы, зь іх 10 з 3-х суседніх краінаў Эўразьвязу. Аднак Статкевіч адмовіўся пакідаць краіну і пасьля гэтага быў адвезены назад у Беларусь у калёнію. 21 студзеня 2026 году Мікалай Статкевіч перанёс інсульт у зьняволеньні. 19 лютага таго ж году ён быў вызвалены.

## Узнагароды
* Тры мэдалі Ўзброеных Сілаў СССР.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт Мікалая Статкевіча
* Старонка на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ»
* Афіцыйны сайт БСДП (НГ) (копія) 
* Старонка Мікалая Статкевіча на праекце election.in-by.net
* YouTube канал Міколы Статкевіча

Катэгорыя:Палітыкі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь (2010)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Сябры Беларускай сацыял-дэмакратычнай Грамады
Катэгорыя:Сябры КПСС
Катэгорыя:Кандыдаты тэхнічных навук
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Сахарава
Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Беларускія вязьні сумленьня паводле „Міжнароднай амністыі“