open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны

**Чэмпіянат футбольнай лігі** () — другая па значнасьці футбольная ліга Ангельшчыны пасьля Прэм’ер-Лігі. Яна была створаная ў 2004 годзе замест Першага дывізіёну. У розыгрышы лігі бяруць удзел 24 клюбы. Паводле вынікаў кожнага сэзону дзьве найлепшыя каманды з выніковай табліцы прасоўваюцца ў Прэм’ер-Лігу. Клюбы, якія сканчваюць сэзон на месцах з трэцяга па шостае, выходзяць у турнір плэй-оф, пераможца якога таксама прасоўваецца ў найвышэйшы дывізіён. Тры клюбы, які занялі апошнія радкі, перасоўваюцца ў Першую лігу. Каб захаваць 24 клюбы, тры найлепшыя клюбы зь Першай лігі і тры найгоршых клюбы з Прэм’ер-Лігі далучаюцца да Футбольнае лігі. 

Чэмпіянат футбольнай лігі зьяўляецца найбагацейшым футбольным дывізіёнам, які не зьяўляецца найвышэйшым у сваёй краіне, і восьмым самы заможным дывізіёнам Эўропы паводле сваіх прыбыткаў. Сярэдняя наведвальнасьць матчаў дывізіёну ў сэзоне 2018—2019 гадоў склала 20181 чалавек, такім чынам гэтая ліга зьяўляецца самай наведвальнай сярод усіх футбольных ліг, які не зьяўляюцца найвышэйшымі ў сваіх краінах.

«Барнсьлі» зьяўляецца першым клюбам лігі, які атрымаў 1000 перамог. Гэтая гістарычная падзея адбылася 3 студзеня 2011 году, калі «Барнсьлі» ў хатнім матчы атрымаў перамогу над «Ковэнтры Сіці» зь лікам 2:1. «Барнсьлі», акрамя таго, зьяўляецца першым клюбам, які згуляў 3000 гульняў у дывізіёне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе
Блэкбэрн

**Блэ́кбэрн ** () — горад у графстве Ланкашыр, у Ангельшчыне, на рацэ Блэкбэрне, каля Лідс-Лівэрпулскага каналу, на вузьле чатырох чыгуначных дарог і зблізку багатых капалень каменнага вугля, за 38 км ад Манчэстэру. Блэкбэрн уяўляе сабой хутка разрасталы фабрычны горад, насельніцтва якога не перавышала ў 1821 годзе 21 940 чалавек, дасягнула ў 1888 годзе 119 039 чалавек, 105 085 у 2001 годзе.

У сваіх старых частках горад няправільна пабудаваны, мае ратушу, цудоўны парк, галерэю суконшчыкаў, біржу, 14 цэркваў, заснаваную ў 1567 годзе лацінскую школу і некалькі ланкастэрскіх, рамесны інстытут, бібліятэку і музэй. Ужо ў 1650 годзе Блэкбэрн славіўся сваімі льнянобумажными тканінамі, а цяпер прадзеньне і тканьнё грубых баваўняных матэрыяў уяўляе галоўную галіну мясцовай прамысловасьці, якае дае занятак звыш 30000 працоўным. Акрамя таго, у горадзе знаходзяць сабе занятак каля 4000 чалавек на фабрыках набіванага паркалю, на папяровых млынах, у каменнавугальных капальнях, у жалезных і машынабудаўнічых заводах, камнеломнях і іншых. Блэкбэрн мае 220 фабрыкаў, 250 майстэрняў. Блэкбэрн — радзіма Гаргрывза (Hargreaves), вынаходніка ткацкай машыны, вядомай пад назвай Spin-Jenny (1767 год), за гэта потым яго выгналі з гораду. 7 км паўночней, на рацэ Рыбл, ля вёскі Рыбчэстэр (1357 жых.) знаходзіцца ў маляўнічай мясцовасьці Стоўнігэрст, адкрытая ў 1794 годзе, езуіцкая калегія і галоўная каталіцкая сэмінарыя Ангельшчыны. Пышны будынак збудаваны пры Лізавеце, яно мае пры сабе вялікі парк і бібліятэку, музэй, маляўнічую галерэю і іншыя каштоўныя калекцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт мескай рады.
Блэкбэрн (неадназначнасьць)

**Блэкбэрн**:
* Блэкбэрн — горад у Ангельшчыне.
* Блэкбэрн (рака) — рака ў Ангельшчыне.
* Джозэф Гэнры Блэкбэрн — ангельскі шахматыст XIX-пачатак XX стагодзьдзя.
* Блэкбэрн Ровэрз — ангельскі футбольны клюб.

Некалькі населеных пунктаў з такой назвай ёсьць таксама ў ЗША, Аўстраліі й Новай Зэляндыі.
Follow the Reaper

***Follow the Reaper*** — трэці альбом гурту Children of Bodom, выдадзены 30 кастрычніка 2000 году.

## Зьмест
# «Follow the Reaper» — 3:47
# «Bodom After Midnight» — 3:43
# «Children of Decadence» — 5:34
# «Everytime I Die» — 4:03
# «Mask of Sanity» — 3:58
# «Taste of My Scythe» — 3:58
# «Hate Me!» — 4:44
# «Northern Comfort» — 3:48
# «Kissing the Shadows» — 4:32
# «Don’t Stop at the Top» (Scorpions кавэр) — 3:24 (бонус-трэк японскага выданьня)
# «Shot in the Dark» (Ozzy Osbourne кавэр) — 3:38 (бонус-трэк японскага выданьня)
# «Hellion» (W.A.S.P. кавэр) — 3:02 (бонус-трэк)

## Удзельнікі
* Алексі Лайга — сьпеў, гітара
* Аляксандар Куопала — гітара
* Янэ Вірман — клявішы
* Генка Сэпала — бас-гітара 
* Яска Раатыкайнэн — барабаны

Катэгорыя:Альбомы Children of Bodom
Are You Dead Yet?

***Are You Dead Yet?*** — пяты альбом гурту Children of Bodom, выдадзены 19 верасьня 2005 году.

## Сьпіс кампазыцыяў
Уся музыка напісана Алексі Лайга, акрамя сёмага трэка напісанага Алексі ЛайгаРупэ Латвала. Усе тэксы напісаны Алексі Лайга, акрамя шостага трэка напісанага Алексі ЛайгаКімбэрлі Госс.
# «Living Dead Beat» — 5:18
# «Are You Dead Yet?» — 3:54
# «If You Want Peace… Prepare for War» — 3:57
# «Punch Me I Bleed» — 4:51
# «In Your Face» — 4:16
# «Next in Line» — 4:19
# «Bastards of Bodom» — 3:29
# «Trashed, Lost & Strungout» — 4:01
# «We’re Not Gonna Fall» — 3:17

## Удзельнікі
* Алексі Лайга: сьпеў, гітара
* Роопэ Латвала: гітара
* Янэ Вірман: клявішы
* Генка Сэпала: бас-гітара
* Яска Раатыкайнэн: барабаны

Катэгорыя:Альбомы Children of Bodom
Орт

**Орт** ( — чвэрць) — срэбная манэта наміналам ў ¼ (16 ст. — 17 ст.), 1/5 і 1/8 (18 ст.) талера. Манэта бітая напачатку на землях сучаснай Нямеччыны (Брандэнбург, Прусія) і называная ортсталер, а потым распаўсюджаная ў Даніі, Нарвэгіі.

## Рэч Паспалітая
У Рэчы Паспалітай першыя орты былі выбіты ў 1608 годзе ў Гданьск на гарадской мынцы. Такім чынам Гданьск хацеў забясьпечыць сябе якаснай валютай дзеля разьлікаў з Эўропай. На авэрсе — выява караля, на рэвэрсе — герб гораду. Вага 6,80 грамаў, пасьля зьмяншалася.

Дзяржаўнае біцьцё каронных ортаў пачалося толькі ў 1618 годзе ў Быдгашчы. На каронных ортах на авэрсе выява караля, на рэвэрсе — дзяржаўны герб Рэчы Паспалітай. Пад час панаваньня Аўгуста III орт прыраўнялі да тымфу, пасьля чаго той перастаў існаваць як асобны намінал. Апошні орт Рэчы Паспалітай быў выбіты ў 1766 годзе.

У Вялікім Княстве Літоўскім орты біліся толькі адзін год — у 1664 годзе на мынцы Вільні. На авэрсе выява тагачаснага караля Яна Казімера, на рэвэрсе — Пагоня і лічба 18 (18 грошаў).

## Месцы біцьця

### Мынцы ВКЛ

* Вільня — 1664 (на рэвэрсе літоўскага орту выбітая Пагоня замест гербу РП)

### Дзяржаўныя каронныя мынцы

* Быдгашч — 1618—1625, 1628, 1650—1652, 1677—1680, 1684—1686.
* Усхоў — 1650—1655
* Кракаў — 1655—1659, 1663—1664, 1667—1668
* Львоў — 1656—1657, 1660
* Познань — 1651—1659
* Ляйпцыг — 1698, 1704, 1752—1756

### Мескія мынцы

* Гданьск — 1608—1621, 1623—1626, 1650—1652, 1654—1664, 1666—1667, 1758—1760, 1763
* Торунь — 1630, 1650—1651, 1653—1655, 1655—1658 (біцьцё манэты швэдамі), 1660—1662
* Эльблёнг — 1650—1651, 1656—1658 (біцьцё манэты швэдамі), 1660—1662, 1665—1667

Катэгорыя:Нумізматыка
Катэгорыя:Манэты Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай
1730-я

**1730-я**

Стагодзьдзі: XVII стагодзьдзе - XVIII стагодзьдзе - XІX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1680-я
1690-я
1700-я
1710-я
1720-я
**1730-я**
1740-я
1750-я
1760-я
1770-я
1780-я


Гады: 
1730, 1731, 1732, 1733, 1734, 1735, 1736, 1737, 1738, 1739

----

## Асноўныя падзеі
*

Катэгорыя:1730-я
Чарнігаўская вобласьць

**Чарні́гаўская во́бласьць** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Ўкраіне. Плошча вобласьці складае 31 865 км². Насельніцтва — 1,152 млн чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтар — места Чарнігаў.

## Геаграфічныя зьвесткі

### Месцазнаходжаньне
Разьмешчаная на поўначы Ўкраіны. На тэрыторыі вобласьці, каля вёскі Пятроўкі, знаходзіцца крайні паўночны пункт Украіны. На ўсходзе мяжуе з Сумской вобласьцю, на поўдні — з Палтаўскай вобласьцю, на захадзе — з Кіеўскай вобласьцю. На поўначы мяжуе зь Беларусяй.

### Клімат
Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэднія тэмпэратуры ліпеня +18,4° — +19,9° С, студзеня — −6° — −8° С;. Сярэнярочная колькасьць ападкаў складае 500—600 мм. Працягласьць вэгетацыйнага пэрыяду — 150—160 дзён у рок.

### Рэльеф
Амаль уся тэрыторыя вобласьці ўваходзіць у склад Прыдняпроўскай нізіны, толькі невялікая частка на паўночным усходзе — у склад Сярэдняга ўзвышша. Паверхня ўяўляе сабой палога-хвалістую раўніну, якая мае агульны ўхіл з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад.

### Карысныя выкапні
Карысныя выкапні Чарнігаўшчыны — нафта, торф, фасфарыты, крэйда, вапна, каалін.

### Водныя аб’екты
Па тэрыторыі вобласьці цячэ 1200 рэчак агульнай даўжынёй каля 8,5 тыс. км. Найбольшыя рэкі — Дняпро, Дзясна з прытокамі Сейм, Асьцёр, Сноў, Убедзь, на поўдні — Удай.

## Гісторыя
Засяленьне тэрыторыі Чарнігаўшчыны пачалося яшчэ ў эпоху палеаліту — каля 100 тыс. рокаў таму. У IX ст. Чарнігаўска-Северская зямля ўвайшла ў склад г. зв. Кіеўскай Русі ў якасьці асобнага Чарнігаўскага княства. Пасьля заваяваньня яго манголамі ў ХІІІ ст., за ўладаньне гэтай зямлёй вяліся працяглыя войны паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Масковіяй, а з ХVІ ст. — Рэччу Паспалітай Абодвух Народаў і Масковіяй. З 1649 па 1764 рокі Чарнігаўшчына ў складзе некалькіх палкоў уваходзіла ў казацкую дзяржаву, Гетманшчыну. Пасьля ліквідацыі Гетманшчыны Расейскай імпэрыяй у 1796 року была створаная Маларасейская губэрня з цэнтрам у месьце Чарнігаў. Чарнігаўская вобласьць была ўтвораная 15 кастрычніка 1932 року ў межах УССР.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Вобласьць налічвае 22 адміністрацыйна-тэрытарыяльныя раёны, 15 местаў, зь якіх 3 — абласнога значэньня, 30 мястэчак, 60 пасёлкаў, 1429 вёсак.
Сунгача

міні|250пкс|Рака Сунгача**Сунгача** - рака ў КНР і Расеі, левы прыток Усуры, даўжыня — ад 180 да 210 км, зьмяняецца кожны год. Увесь працяг Сунгачы - дзяржаўная мяжа паміж КНР і РФ.

Рака выцякае з возера Ханка, вельмі багата рыбаю.

## Вонкавыя спасылкі
* Рака Сунгача (*[[расейская мова|па-расейску]]*)

Катэгорыя:Рэкі Расеі
Катэгорыя:Рэкі КНР
1720-я

**1720-я**

Стагодзьдзі: XVII стагодзьдзе - XVIII стагодзьдзе - XІX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1670-я
1680-я
1690-я
1700-я
1710-я
**1720-я**
1730-я
1740-я
1750-я
1760-я
1770-я


Гады: 
1720, 1721, 1722, 1723, 1724, 1725, 1726, 1727, 1728, 1729

----

## Асноўныя падзеі
*

Катэгорыя:1720-я
Ёган Штраўс

**Ёган Штраўс** () — імя трох знакамітых аўстрыйскіх кампазытараў::

* Ёган Штраўс I (1804—1849), альбо Ёган Штраўс Ст., кампазытар, папулярызатар вальсу
* Ёган Штраўс II (1825—1899), альбо Ёган Штраўс Мл., кампазытар, вядомы як "Кароль вальсу", сын Ёгана I. Аўтар *[[Die Fledermaus]]*
* Ёган Штраўс III (1866—1939), кампазытар, сын Эдуарда Штраўса і ўнук Ёгана I
Портсмут (футбольны клюб)

«**Портсмут**» () — ангельскі футбольны клюб з гораду Портсмуту. Заснаваны 5 красавіка 1898 году, хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Фратан Парк». «Портсмут» двойчы ў сваёй гісторыі станавіўся чэмпіёнам Ангельшчыны ў 1949 і 1950 гадох. Акрамя тага, на ліку клюбу маецца дзьве перамогі ў Кубку Ангельшчыны ў 1939 і 2008 гадох.

«Портсмут» толькі аднойчы браў удзел у эўрапейскіх спаборніцтвах, то бок у Кубку УЭФА 2008—2009 гадоў, што было вынікам перамогі ў фінале Кубка Ангельшчыны ў 2008 годзе. У гэты пэрыяд за клюб выступалі футбалісты з досьведам гульны за нацыянальную зборную Ангельшчыны, як то Глен Джонсан, Джэрмэйн Дэфо, Пітэр Краўч, Дэйвід Джэймз і Сол Кэмпбэл. У пэрыяд з 2003 па 2010 гады клюб выступаў у Прэм’ер-Лізе. Аднак, справы пагоршыліся ў 2010–2013 гадох, калі клюб двойчы падпадаў пад вонкавае кіраваньне праз высокую запазычанасьць. У выніку клюб быў вымушаны адправіцца ў Другую лігу, што зьяўлялася самай нізкага лігай, у якой браў удзел клюб пасьля сэзону 1979—1980 гадоў. Клюб быў выратаваны ад ліквідацыі пасьля таго як быў куплены арганізацыяй заўзятараў *[[Pompey Supports Trust]]*. Гэта зрабіла «Портсмут» самым буйным футбольным клюбам, які знаходзіўся пад кіраваньнем заўзятараў клюбу. 3 жніўня 2017 году клюб быў прададзены кампаніі *[[Tornante Company]]*, інвэстыцыйнай кампаніі, якая належыць былому генэральнаму дырэктару кампаніі «Дыснэй» Майклу Эйснэру.

## Дасягненьні
* **[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіянат Ангельшчыны]]**
** Чэмпіён: **2** (1949, 1950)
* **[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]**
** Пераможца: **2** (1939, 2008)
** Фіналіст: **3** (1929, 1934, 2010)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу

Катэгорыя:Портсмут
Сквэр Портсмут

**Сквэр Портсмут** — першы грамадзкі парк, адкрыты грамадзкасьцю Эрба Буэна, на паўвысьпе, якая стала горадам Сан-Францыска, перад залатой ліхаманкай 1848 году.

Катэгорыя:Сан-Францыска
Катэгорыя:Паркі ЗША
Кінгстан (Антарыё)

**Кінгстан** () — горад на поўдні канадзкай правінцыі Антарыё. Насельніцтва 117 207 жыхароў (2006), з прыгарадамі — 152 358. Порт на паўночна-ўсходнім узьбярэжжы возера Антарыё, у вытока Рака Сьвятога Лаўрына.

Вываз збожжа, леса. Хімічная прамысловасьць, транспартнае машынабудаваньне. 3 ВНУ, у тым ліку ўнівэрсытэт Кўінз. 2 тэатры. У XVII стагодзьдзі на месцы сучаснага Кінгстану знаходзілася індзейскае селішча; у 1673 годзе заснаваны Форт-Фронтэнак. Захоплены ангельцамі падчас сямігадовай вайны.

Непадалёк знаходзіцца ланцуг архіпэляга Тысяча выспаў. Часам Кінгстан завуць «Вапняковым горадам» («Limestone City») з-за шматлікіх будынкаў з гэтага мясцовага матэрыялу. Цэнтральная частка гораду разьмешчаная паміж рэкамі Катаракві () на ўсходзе і Малая Катаракві () на захадзе. Адміністрацыйны цэнтар акругі Фронтэнак.
 
## Выбітыя асобы
У горадзе нарадзіліся вядомыя хакеісты Дуг Гілмар і Браян Алэн, доўгі час жыл Бэрні Нікалз. Іншы вядомы выхадзец — канадзкі рок-музыкант Браян Адамс.
= Вонкавыя спасылкі =
* Афіцыйны сайт гораду
* Сайт расейскамоўнай грамады гораду Кінгстан


Катэгорыя:Порты Канады
Ньюкасл Юнайтэд

«**Ньюка́сл Юна́йтэд**» ( — «*Аб’яднаны футбольны клюб Ньюкаслу*») — прафэсійны ангельскі футбольны клюб з гораду Ньюкасл-апон-Тайн, на паўночным усходзе Ангельшчыны. Заснаваны ў 1892 годзе. Чатырохразовы чэмпіён Ангельшчыны, шасьціразовы ўладальнік Кубка Ангельшчыны. Хатні стадыён «Юнайтэд», «Сэнт-Джэймз Парк», быў адчынены ў 1880 годзе. Ён уваходзіць у чацьвёрку найбуйнейшых футбольных стадыёнаў у Ангельшчыне й умяшчае каля 52 тысячаў балельшчыкаў.

Клюб мае сталага суперніка «Сандэрлэнд», дэрбі зь якім мае назоў Тайр-Ўірскае дэрбі і праводзіцца з 1898 году. Традыцыйнымі колерамі клюбу ёсьць чорна-белыя паласатыя кашулі, чорныя трусы й чорныя шкарпэткі. Іхная традыцыйная эмблема мае элемэнты гарадзкога гербу, які ўключае ў сябе дзьвюх канярыбкаў.

## Сымболіка
### Эмблема
Цяперашняя эмблема «Ньюкасл Юнайтэд» была ўпершыню выкарыстана ў сэзоне 1888—1889 гадоў. Ейны дызайн заснаваны на гербе гораду, які знаходзіўся ў звароце яшчэ з XIV стагодзьдзя й быў афіцыйна прыняты ў 1954 годзе. Як на гербе Ньюкаслу, гэтак і на эмблеме мясцовага клюбу намаляваныя два гіпакампусы, якія «адлюстроўваюць моцную ўзаемасувязь Тайнсайду з морам». У арыгінальным гербе гораду «мітычныя марскія канькі» таксама выступаюць як захавальнікі замка Ньюкаслу. Матыў гэтага замка знайшоў адлюстраваньне й у эмблеме «сарокаў» — у выглядзе вежы, якая сыбалізуе самы раньні пэрыяд у гісторыі гораду. Залаты леў на вяршыні гэтай вежы таксама прысутнічае на абодвух геральдычных знаках. Але калі на гербе Ньюкаслу леў трымае вымпел з крыжам Сьвятога Георгія на традыцыйным белым фоне, то для эмблемы футбольнага клюбу гэты фон быў трансфармаваны ў блакітны. Поўнае зьмяненьне зьведаў і шчыт — цэнтральны элемэнт эмблемы, чыё першапачатковае напаўненьне замянілі чорна-белыя палосы з хатняй формы «Ньюкаслу».

У якасьці першай эмблемы, якую калі-небудзь выкарыстаў клюб, выступіў той жа герб Ньюкаслу-эпон-Тайну: ён зьявіўся на кашулях у фінале Кубка Ангельшчыны 1920 году, а таксама на некалькіх гульнях Лігі ў наступным сэзоне. Працягваючы ўзьнікаць на ўсіх кубкавых фіналах, герб больш не выкарыстоўваўся ва ўнутраным першынстве да 1969 году, калі ў некалькі зьмененым выглядзе стаў неад’емным атрыбутам формы «Ньюкаслу».

## Трафэі
* **[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе|Чэмпіён Ангельшчыны]]**:
** 1905, 1907, 1909, 1927
* **[[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Ангельшчыны]]**:
** 1910, 1924, 1932, 1951, 1952, 1955
* **[[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубак ангельскай лігі]]:
** 2025
* **Кубак УЭФА**:
** 1969
* **Кубак Інтэртота*':
** 2006

== Склад ==
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году''

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу
* Неафіцыйны сайт «Ньюкасл Юнайтэд ФК»
Портсмут (неадназначнасьць)

Існуе некалькі значэньняў слова **Портсмут**:

**[[Портсмут (горад)|Портсмут]]** — горад у графстве Гэмпшыр у Ангельшчыне.

## Населеныя пункты
### [[Дамініка]]
* **[[Портсмут (Дамініка)|Портсмут]]** — другі па велічыні горад краіны

### [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]
* **[[Портсмут (Паўночная Караліна)|Портсмут]]** — вёска ў Паўночнай Караліне
** Портсмут — выспа ў Паўночнай Караліне
* **[[Портсмут (Нью-Гэмпшыр)|Портсмут]]** — горад у Нью-Гэмпшыры
** Суднабудаўнічыя вэрфі Портсмут — база ВМС ЗША, тут была падпісаная Портсмутская мірная дамова
* **[[Портсмут (Агаё)|Портсмут]]** — горад у Агаё
* **[[Портсмут (Род-Айлэнд)|Портсмут]]** — мястэчка ў Род-Айлэндзе
* **[[Портсмут (Вірджынія)|Портсмут]]** — гарадская акруга ў Вірджыніі
* Портсмут — парк у Сан-Францыска

### [[Канада]]
* **[[Кінгстан (Антарыё)|Портсмут]]** — пасёлак, цяпер частка гораду Кінгстан

## Спорт
* **[[Портсмут (футбольны клюб)|Портсмут]]** — ангельскі футбольны клюб з Портсмуту
Портсмут (горад)

**Портсмут** — горад з насельніцтвам 189 000 чалавек, разьмешчаны ў графстве Гэмпшыр на паўднёвым беразе Ангельшчыны.
Ньюкасл

Назву **Ньюкасл** маюць наступныя геаграфічныя пункты:
*Ньюкасл-апон-Тайн — горад у графстве Тайн і Ўір, Вялікабрытанія
*Ньюкасл-пад-Лімам — горад у графстве Стафардшыр, Вялікабрытанія
*Ньюкасл — горад у штаце Новым Паўднёвым Ўэйлзе, Аўстралія
Сэнт-Джэймз Парк

**Сэнт-Джэймз Парк** — футбольны стадыён у Ньюкасьле, Ангельшчына, хатняя арэна футбольнага клюбу «Ньюкасл Юнайтэд». Умяшчальнасьць стадыёну складае 52 387 гледачоў, што робіць яго трэцім сярод клюбных і чацьвертым сярод усіх футбольных стадыёнаў Ангельшчыны па гэтым паказчыку.

## Вонкавыя спасылкі

* Фатаграфіі стадыёна

Катэгорыя:Футбольныя стадыёны
Катэгорыя:Стадыёны Ангельшчыны
Катэгорыя:Ньюкасл
Hate Crew Deathroll

**Hate Crew Deathroll** — чацьверты альбом гурту Children of Bodom, выдадзены 7 студзеня 2003 году.

## Зьмест
Уся музыка напісана Алексі Лайга, акрамя шостага трэку напісанага Алексі Лайга / Аляксандар Куопала. Усе тэксы напісаны Алексі Лайга, акрамя трэцяга трэку напісанага Алексі Лайга, Аляксандарам Куопала і Генка Сэпалай.
# «Needled 24/7» — 4:08
# «Sixpounder» — 3:24
# «Chokehold (Cocked 'n' Loaded)» — 4:12
# «Bodom Beach Terror» — 4:35
# «Angels Don’t Kill» — 5:13
# «Triple Corpse Hammerblow» — 4:06
# «You’re Better Off Dead!» — 4:11
# «Lil' Bloodred Ridin' Hood» — 3:24
# «Hate Crew Deathroll» — 6:38 
# «Silent Scream» (бонус трэк для японскага выданьня й Limited Edition, кавэр на Slayer) — 3:16
# «Somebody Put Something In My Drink» (бонус трэк для японскага выданьня, кавэр на Ramones) — 3:18

## Удзельнікі
* Алексі Лайга — сьпеў, гітара
* Аляксандар Куопала — гітара
* Янэ Вірман — клявішы
* Генка Сэпала — бас-гітара
* Яска Раатыкайнэн — барабаны

Катэгорыя:Альбомы Children of Bodom
Болтан Ўандэрэрз

«**Болтан Ўандэрэрз**» (; назва перакладаецца як «Вандроўцы Болтану»; назва часта скарачаецца да «Болтан») — ангельскі футбольны клюб, які прадстаўляе горад Болтан. У сэзоне 2005—2006 каманда ўпершыню ў сваёй гісторыі прыняла ўдзел у міжнародным футбольным турніры пад эгідай УЭФА і дайшла да 1/16 фіналу Кубка УЭФА, дзе саступіла марсэльскаму «Алімпіку».

Клюб быў заснаваны ў 1874 годзе пад назвай «Крайст Чэрч» (*Царква Хрыста*). У 1997 годзе «Болтан Ўандэрэрз» пераехаў на стадыён «Рыбак». Да гэтага выступаў на арэне «Бурндэн Парк».

## Гісторыя
### Раньнія гады
Клюб быў заснаваны прыхаджанамі царкоўнай школы ў 1874 годзе пад назвай «Крайст Чэрч». У 1877 годзе каманда была перайменаваная й пачала насіць сучасную назву «Болтан Ўандэрэрз», а праз 11 гадоў клюб прыняў удзел у стварэньні Футбольнай лігі.

У Кубку Ангельшчыны сэзону 1887—1888 гадоў, «Болтан» прымаў удзел у зацяжным першым туры супраць «Эвэртану». Ўэйлскі паўабаронца Боб Робэртс забіў адзіны гол у першым матчы, але вынік быў прызнаны несапраўдным, бо «Болтан» выставіў не свайго гульца, Робэрта Струтэрза. Далей рушылі ўсьлед два нічыйныя матчы перш чым «Эвэртан» перамог у другой перагулёўцы матчу (усяго было згуляна чатыры матчы) зь лікам 2:1. Аднак, на гэты раз «Эвертан» дыскваліфікавалі за выстаўленьне на матч двух прафэсійных гульцоў, якія былі зарэгістраваныя як аматары, і перамога была прысуджана «Болтану». У другім раўндзе Болтан вылецеў з кубка, прайграўшы клюбу «Прэстан Норт Энд» зь лікам 9:1.

У 1894 годзе «Болтан» дайшоў да фіналу найстарэйшага турніру, Кубка Ангельшчыны, але прайграў «Нотс Каўнці» зь лікам 4:1 на стадыёне Гудысан Парк. Празь дзесяць гадоў клюб зноўку заняў другое месца ў турніры, прайграўшы зь лікам 1:0 «Манчэстэр Сіці» 23 красавіка 1904 году. 28 красавіка 1923 году «Болтан» перамог у кубку з трэцяй спробы, перамогшы «Ўэст Гэм Юнайтэд» зь лікам 2:0 на «Ўэмблі». Матч вядомы, як Фінал белага каня, на якім прысутнічала больш за 127 тысячаў заўзятараў. Нападаючы «Болтану» Дэйвід Джэк увайшоў у гісторыю як аўтар першага голу, забітага на лёнданскім стадыёне «Ўэмблі».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу.
* Асацыяцыя аматараў клюбу.
* Старонка клюбу на BBC.

Катэгорыя:Болтан
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1874 годзе
Арфа

**А́рфа** — шчыпковы струнны музычны інструмэнт.

Ён мае форму трыкутніка, які складаецца: па-першае, з рэзананснага корпуса-скрыні даўжынёю прыблізна ў 1 мэтр, які пашыраецца дадолу; ранейшая яго форма была чатырохкутная, цяперашняя жа — закругленая з аднаго боку; ён забяспечаны плоскаю дэкаю, зробленай звычайна з кляновага дрэва, у сярэдзіну якой па даўжыні корпуса прымацоўваецца вузкая і тонкая рэйка зь цвёрдага дрэва, у якой прабіваюцца адтуліны для пранізваньня жыльных струн; па-другое, зь верхняй часткі (у выглядзе вялікіх памераў грыфа), змеявыяўна выгнутай, прымацаванай да вяршыні корпуса, утваральнай зь ім востры кут; да гэтай часткі прымацаваны зьедлівыя для ўмацаваньня струн і іх наладжваньня; па-трэцяе, з пярэдняга бруса, які мае форму калоны, прызначэньне якога — аказваць супраціў сіле, выраблянай струнамі, нацягнутымі паміж грыфам і рэзанансным корпусам.

Бо арфа ўжо і ў ранейшы час мела значны гукавы абьём (пяць актаў), а памяшканьне для струн поўнай храматычнай гамы нядосыць, то ў арфе нацягнутыя струны толькі для здабывання гукаў дзіатанічнай гамы. На арфе без педалі можна згуляць толькі адну гаму. Для храматычных падвышэньняў у ранейшыя часы струны павінны былі быць укарочваемыя прыжыманьнем пальцаў у грыфа; пазней гэта прыжыманьне сталі вырабляць з дапамогай гаплікаў, прыводных у рух рукою. Такія арфы апыняліся вельмі няёмкімі для выканаўцаў; недахопы гэтыя былі ў значнай ступені ўхіленыя механізмам у педалях, вынайдзеным Якабам Хохбрукерам у 1720 г. Гэты майстар прымайстраваў да арфы сем педаляў, дзейнічалых на праваднікі, якія праз пустую прастору бруса праходзілі да грыфа і там прыводзілі гаплікі ў такое становішча, што яны, дужа прылягаючы да струн, выраблялі ва ўсім абьёме прылады храматычныя падвышэньні.

## Знакамітыя арфісты

* Мікола Бокса
* Мікола Бокса
* Вера Дулава
* Марсэль Турнье
* Альфонс Хассельманс
* Вольга Эрдзэлі
* Эмма Щетинина
* Семён Куликов
* Эмилия Москвитина
* Андрес Измайлов
* Мильда Агазарян
* Ирина Пашинская
* Ганна-Марыя Раўнапольская-Дын

## Дзяржаўны знак

Арфа была палітычным знакам Ірландыі на працягу шматлікіх стагодьдзяў. Яна ўпершыню была выкарыстаная для сімвалічнага малюнка Ірландыі ў Каралеўскім Сьцягу Караля Шатландыі Джэймса VI (ён жа Кароль Ангельшчыны Джэймс I), і з тых часоў фігуравала ва ўсіх Каралеўскіх Сьцягах Ангельшчыны, Брытаніі і Злучанага Каралеўства, хоць стыль малюнка з часам змяняўся. З 1922 года Незалежная Дзяржава Ірландыя працягвае выкарыстаць арфу, як дзяржаўны знак, захаваны на Вялікім Дзяржаўным Друку Ірландыі, на гербе, Прэзідэнцкім Сьцягу і Прэзідэнцкага Друку, а гэтак жа ў шэрагу іншых дзяржаўных знакаў і дакументаў. Арфа гэтак жа адлюстроўваецца на ірландскіх манетах, пачынальна са сярэднявечных, і да сучасных ірландскіх манет эўра.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Шчыпковыя музычныя інструмэнты
Асатаяк

**Асатаяк** — дрэўнеказаскі і дрэўнецюрскі ўдарны інструмэнт. Па форме нагадвае жазло або кій з плоскай галоўкай, упрыгожанай арнамэнтам і мэталічнымі кольцамі, падвескамі. Асатаяк меў адчынены і рэзкі гук. Для ўзмацненьня гучаньня прылады, баксы выкарысталі коныраў — званкі, якія прымацоўвалі да галоўкі асатаяка. Пры ўстрэсваньні інструмэнта коныраў дапаўнялі гучаньне мэталічным звонам.

## Выкарыстаньне
І асатаяк, і дангыра (бубен) былі атрыбутамі шаманскіх абрадаў, з-за чаго яны не атрымалі шырокага распаўсюджваньня ў музычным побыце народу. Ужо пачынаючы з пачатку 19 стагодзьдзя абодва інструмэнты сталі паступова забывацца, іх замяніў кобыз, які ўзяў на сябе ролю дадзеных ударных прылад.

Катэгорыя:Музычныя інструмэнты
Народны Рух Украіны

**Народны Рух Украіны** () — палітычная партыя сучаснай Украіны, а таксама назва аднайменнай грамадзкай арганізацыі. Лідэр партыі — Барыс Тарасюк. Адзін з папярэдніх кіраўнікоў — Вячаслаў Чарнавіл.

## Ідэалёгія
* Кансэрватызм
* Нацыянал-дэмакратыя
* Нацыяналізм

## Удзел у выбарах
На выбарах ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 1994 году партыя атрымала 27 мандатаў у Вярхоўнай Радзе Ўкраіны. На выбарах ў Вярхоўную Раду Ўкраіны 1998 году партыя атрымала 32 мандаты (9,4% галасоў) па партыйных сьпісах. Таксама прадстаўнікі партыі атрымалі перамогу ў 14 аднамандатных акругах. Партыя сфармавала другую па колькасьці фракцыю (пасьля Камуністычнай партыі Ўкраіны) у Вярхоўнай Радзе Ўкраіны. На выбарах у Вярхоўную раду Ўкраіны 2002 году, партыя прымала ўдзел у складзе выбарчага блёку Віктара Юшчанка «Наша Ўкраіна». У 2006 годзе партыя прымала ўдзел у выбарах у складзе блёку «Наша Ўкраіна». На выбарах у Вярхоўную раду Ўкраіны 2006 году блёк атрымаў 3 539 140 галасоў выбарцаў, або 13,95% (трэцяе месца). На датэрміновых выбарах у Вярхоўную раду Ўкраіны 2007 году партыя прымала ўдзел у складзе блёку «Наша Ўкраіна — Народная Самаабарона». Блёк атрымаў 3 301 282 галасы выбарцаў, або 14,15% (трэцяе месца). У Вярхоўнай Радзе блёк атрымаў 72 мандаты.

## Глядзіце таксама
* Вячаслаў Чарнавіл

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт партыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Ўкраіны
Катэгорыя:Народныя франты
Прэм’ер-Ліга 2006—2007 гадоў

**Прэм’ер-Ліга 2006—2007 гадоў** — 15-ы розыгрыш Прэм’ер-Лігі, які праходзіў з 19 жніўня 2006 году па 13 траўня 2007 году. Улічваючы іншыя дывізіёны, якія былі папярэднікамі Прэм’ер-Лігі і мелі статус найвышэйшага дывізіёну, гэта быў 108-ы розыгрыш чэмпіянату Ангельшчыны ў найвышэйшым дывізіёне.

«Манчэстэр Юнайтэд» выйграў свой дзявяты тытул у Прэм’ер-Лізе, які стаў шаснаццатым за ўсю гісторыю найвышэйшага дывізіёну.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Чэмпіёншыпу — «Рэдынг», «Шэфілд Юнайтэд» і «Ўотфард». Гэтыя клюбы замянілі «Бірмінггэм Сіці», «Ўэст Бромўіч Альбіён» і «Сандэрлэнд».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Вынікі на footballsite

Катэгорыя:Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе
Катэгорыя:2006 год у футболе
Катэгорыя:2007 год у футболе
Магілёўскі тралейбус

**Тралейбусны рух** ў Магілёве быў распачаты 19 студзеня 1970 году.
На гэты момант ў Магілёве працягласьць тралейбусных ліній складае — каля 81 км, 12 маршрутаў. Эксплюатуючай арганізацыяй зьяўляецца МГКУП «Гарэлектратранспарт» ў склад якога ўваходзіць адзін тралейбусны парк. На долю электратранспарту прыходзіцца 43 % ат усяго аб’ёму гарадзкіх перавозак, за 2007 год было перавезена 79,5 млн.чалавек.

## Эксплюатуючая арганізацыя
МГКУП «Гарэлектратранспарт»

### Тралейбусны парк
Вул. Чалюскінцаў, 139 (адчынены ў 1969 годзе)

## Гісторыя і пэрспэктывы разьвіцьця

### Гісторыя
Рух тралейбусаў у горадзе пачаўся 19 студзеня 1970 году. Першыя тралейбусы паехалі па маршруце Вакзал — Завод імя Куйбышава 18 лютага 1970 году. Найбольш новымі зьяўляюцца: 2,5 кілямэтровая лінія па вул. Першамайская ад Вакзала да чыгуначнага пераезду, з дыспэтчарскім пунктам (1997 год) і 6 кілямэтровая лінія ў напрамку завода «Магілёўтрансмаш» (1997 год) па вуліцам Грышына, Бялінскага (аднабаковы рух) і вул. Крупскай з вялікім разваротным кальцом ў канцы лініі (з сярэдзіны 2000-х гадоў кальцо дэмантавана), а таксама новае разваротное кальцо «Аблгаз» на праспэкце Шмідта.
Першапачаткова ў горад прыходзілі тралейбусы ЗІУ-5, але ў пачатку-сярэдзіне 1980-х гадоў яны былі замененыя на ЗІУ-682, а ў 1993—1994 у горад пачалі прыходзіць беларускія тралейбусы АКСМ-101. У 1993 ў Магілёў прыйшлі 2 тралейбуса Кіеў-11 вытворчасьці УП «Белкамунмаш» (нумары 270 і 297), №297 адпрацаваў да пачатку 2000-х гадоў, а №270 зараз выкарыстоўваецца ў якасьці тэхдапамогі (прычэп адрэзаны). З 1996—1997 гадоў пачаліся пастаўкі тралейбусаў АКСМ-201 і АКСМ-201.01, якія працягваліся да 2006 года. У 2004 годзе ў тралейбусны парк прыйшоў адзіны сучленены тралейбус АКСМ-333 і атрымаў нумар 022.

### Пэрспэктывы разьвіцьця
Плянуецца пабудова ліній па вул. Лазарэнкі ад Драмтэатру да вул. Касманаўтаў, па вул. Каралёва, праспэкце Міру, па вул. Якубоўскага ў жылы раён «Казіміроўка».

## Тралейбусная сетка
Характарыстыка маршрутнай тралейбуснай сеткі г. Магілёў (2007 год):

* Колькасьць тралейбусных маршрутаў — 12
* Працягласьць тралейбусных маршрутаў — 272 км
* Сярэдняя даўжыня маршрута — 22,6 км
* Колькасьць прыпыначных пунктаў — 112
* Колькасьць дыспэтчарскіх пунктаў — 4

## Рухомы склад
У Магілёве эксплюатуюцца тралейбусы мадэляў: ЗІУ-682, АКСМ-101, АКСМ-201, АКСМ-321, АКСМ-333
* У тым ліку:
** ЗІУ-682 — 34 шт.
** АКСМ-101 — 34 шт.
** АКСМ-201 — 46 шт.
** АКСМ-321 — 8 шт.
** АКСМ-333 — 1 шт.
** Кіеў-11 — 1 шт.

## Маршрутная сетка
* **Маршрут № 1**: Лазарэнкі — ДП ЦЭЦ-2
* **Маршрут № 2**: Завод «Магілёўтрансмаш» — ДП Зялёны Луг
* **Маршрут № 3**: Плошча Арджанікідзэ — ДП ЦЭЦ-2
* **Маршрут № 3к**: Плошча Арджанікідзэ — Аблгаз
* **Маршрут № 4**: ДП Пераезд — ДП Любуж
* **Маршрут № 5**: Вакзал — ДП ЦЭЦ-2
* **Маршрут № 5к**: Вакзал — Аблгаз
* **Маршрут № 6**: ДП Любуж — ДП ЦЭЦ-2
* **Маршрут № 7**: ДП Зялёны Луг — ДП Любуж
* **Маршрут № 8**: ДП Зялёны Луг — Вакзал
* **Маршрут № 10**: Плошча Арджанікідзэ — ДП Любуж

Катэгорыя:Транспарт Магілёва
Катэгорыя:Тралейбусныя сыстэмы Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1970 годзе
Прэм’ер-Ліга 2005—2006 гадоў

**Прэм’ер-Ліга 2005—2006 гадоў** — 14-ы розыгрыш Прэм’ер-Лігі, які праходзіў з 13 жніўня 2005 году па 7 траўня 2006 году. Улічваючы іншыя дывізіёны, якія былі папярэднікамі Прэм’ер-Лігі і мелі статус найвышэйшага дывізіёну, гэта быў 107-ы розыгрыш чэмпіянату Ангельшчыны ў найвышэйшым дывізіёне.

«Чэлсі» абараніў чэмпіёнства і тым самым здабыў свой другі тытул у Прэм’ер-Лізе, які стаў трэцім за ўсю гісторыю найвышэйшага дывізіёну.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Чэмпіёншыпу — «Сандэрлэнд», «Ўіган Атлетык» і «Ўэст Гэм Юнайтэд». Гэтыя клюбы замянілі «Крыстал Пэлас», «Норыдж Сіці» і «Саўтгэмптан».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Статыстыка сэзону

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Вынікі на footballsite

Катэгорыя:Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе
Катэгорыя:2005 год у футболе
Катэгорыя:2006 год у футболе
Мідлзбра

:*Гэты артыкул пра горад, артыкул пра футбольны клюб — [[Мідлзбра (футбольны клюб)]]*

**Мі́длзбра** () — вялікі горад на паўночным усходзе Ангельшчыны, які месьціцца ў графстве Паўночны Ёркшыр. Месьціцца на паўднёвым беразе ракі Тыс.

## Гісторыя
Мідлзбра пачынаўся як бэнэдыктынскі прыярат на паўднёвым беразе ракі Тыс. Ягоная назва, верагодна, паходзіць ад таго, што ён месьціўся пасярэдзіне паміж сьвятымі месцамі Дарэма і Ўітбі. Найбольш раньняя зафіксаваная форма назвы — «Мідылзбург». Існуе меркаваньне, назва таксама паходзіць ад «сярэдняй крэпасьці», бо ён манастыр паміж двума рэлігійнымі цэнтрамі. Таксама ёсьць меркаваньне, што назва паходзіць ад старажытнаангельскага асабістага імя ў спалучэньні з «горадам» ().

У 686 годзе манаскую кельлю асьвяціў сьвяты Катбэрт на просьбу сьвятой Гільды, абатысы Ўітбі. З часам яна ператварылася ў прыярат Мідлзбра. Маёнтак Мідылзбург належыў абацтву Ўітбі і прыярату Гізбара. Да моманту закрыцьця прыярату пасьля роспуску манастыроў Генрыхам VIII у 1537 годзе царкву ўтрымлівалі 12 манахаў-бэнэдыктынцаў, многія зь якіх пасьля сталі вікарыямі або рэктарамі ў розных местах Кліўлэнду.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт гораду.
Браніслаў Іванавіч

**Браніслаў Іванавіч** (;  22 лютага 1984 году, Срэмска-Мітравіца, СФРЮ) — былы сэрбскі футбаліст, абаронца. Выступаў у складзе зборнай Сэрбіі.

## Кар’ера
Пачаў прафэсійную кар’еру ў клюбе «Срэм» (Срэмска Мітравіца) у 2002 годзе. У 2003—2006 гадах гуляў за бялградзкі ОФК. У 2006—2008 гадах выступаў за маскоўскі «Лякаматыў». У 2006 годзе быў капітанам моладзевай зборнай Сэрбіі на чэмпіянаце Эўропы (U21) у Партугаліі. У фінальным турніры згуляў 4 матчы і забіў 1 гол. 16 студзеня 2008 году за 8,9 мільёну фунтаў, перайшоў зь «Лякаматыва» ў «Чэлсі», падпісаўшы кантракт на 3,5 году.

Дазвол на працу ў Ангельшчыне Іванавічу выдаў лёнданскі суд, які разглядаў пытаньне 14 студзеня аб выдачы 23-гадоваму абаронцу брытанскай доўгатэрміновай працоўнай візы. Справа вырашалася менавіта праз суд, паколькі за апошнія два гады футбаліст не правёў 75 адсоткаў матчаў за нацыянальную зборную, як таго патрабуе брытанскае працоўнае заканадаўства.

Нягледзячы на ​​вялікі кошт, які быў выплачаны за футбаліста, у сэзоне 2007—2008 гадоў ён гэтак і ня выйшаў на поле ў асноўным складзе. Тым ня менш, Браніслаў шмат разоў гуляў за рэзэрвовую каманду. У сувязі з гэтым, падчас летняга трансфэрнага вакна, зьявіліся чуткі аб сыходзе Іванавіча са «Стэмфард Брыдж» ў Італію. Часьцей за ўсё згадваліся «Ювэнтус» і «Мілян», якія мелі патрэбу ў той час у кваліфікаваных гульцах абарончай лініі. Аднак, пасьля прыходу новага трэнэра Луіса Фэліпэ Скалары, Іванавіч пачаў выступаць у таварыскіх матчах і матчах Прэм’ер-лігі.

Больш чым праз восем месяцаў свайго знаходжаньня ў «Чэлсі», Іванавіч правёў свой першы матч у Кубку футбольнай лігі супраць «Портсмуту», які завяршыўся перамогай «сініх» зь лікам 4:0. А першы дэбют у Прэм’ер-лізе адбыўся ў матчы супраць «Астан Вілы», у якім «сінія» перамаглі з рахункам 2:0. Першы гол Браніслаў забіў 8 красавіка 2009 году ў браму «Лівэрпулу» ў чвэрцьфінале Лігі чэмпіёнаў на стадыёне «Энфілд Роўд». У гэтым жа матчы адбыўся ягоны другі мяч за «Чэлсі». У выніку «сінія» атрымалі перамогу над мэрсісайдцамі зь лікам 1:3.

## Дасягненьні
**«Лякаматыў»**:
* Уладальнік Кубка Расеі: 2007
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Расеі: 2006
* У сьпісах 33 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Расеі: №1 (2007)

**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2010, 2015, 2017
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2009, 2010, 2012
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2014, 2015
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2009
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2012
* Пераможца Лігі Эўропы: 2013

**«Зэніт»**:
* Чэмпіён Расеі: 2019, 2020
* Уладальнік Кубка Расеі: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 
* 
* Профіль на сайце ФК «Чэлсі»
* 
* 
* Статыстыка на сайце «Клюб аматараў гісторыі і статыстыкі футбола»

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты
Рыкарду Карвальлю

**Рыкарду Албэрту Сылвэйра Карвальлю** (;  18 траўня 1978 году, Амаранці, Партугалія) — партугальскі футбаліст, які выступаў за нацыянальную зборную Партугаліі. Чэмпіён Эўропы 2016 году.

## Кар’ера
У 2004—2010 гадах — у складзе «Чэлсі».

Партугалія замяніла Італію ў якасьці асноўнай замежнай сілы клюбу з прыходам трэнэра Жузэ Маўрыньню. Цэнтральны абаронца быў проста неабходны, і новы трэнэр узяў таго абаронцу, якому давяраў больш за ўсё. Рыкарду, які гуляў ключавую ролю ў «Порту» ў тыя два пасьпяховыя гады, калі каманда заваявала мноства ўзнагародаў і тытулаў, заняў месца Марсэля Дэсаі. «Чэлсі» вельмі рады мець у сваіх шэрагах такога абаронцу, за якім палявалі шматлікія трэнэры футбольных клюбаў, уключаючы «Рэал Мадрыд». Гэты цэнтральны абаронца вылучаецца ня толькі актыўнай працай ног, але і выдатнай гульнёй галавой. Дзівосная гульня Рыкарду зьявілася ўпрыгожваньнем Эўра-2004, дзе ён быў у складзе сымбалічнай зборнай, складзенай УЭФА.

Кар’ера Рыкарду пачалася ў «Леса». Перад тым, як патрапіць у «Порту», ён быў аддадзены ў арэнду ў «Віторыю Сэтубал», а затым у «Алвэрку». Аднак, калі вэтэран каманды «Порту» цэнтральны абаронца Жоржу Кошта быў на паўгоду аддадзены ў «Чарлтан», Карвальлю прадставіўся шанец давесьці, што ён выдатны гулец, дзьверы да посьпеху для Рыкарду расхінуліся, і да яго нетутэйша па-сучаснасьці міжнароднае прызнаньне. Ён стала гуляў у Лізе чэмпіёнаў за «Порту», а ў апошні сэзон заняў месца Фэрнанда Коўту ў зборнай Партугаліі на Эўра-2004 пасьля паразы ў матчы з Грэцыяй.

28 траўня 2013 году «Манака» пацьвердзіў на сваім сайце, што яны склалі дамову з Рыкарду. Пераход Карвальлю быў дасягнуты на правах вольнага агента, бо пагадненьне з мадрыдзкім «Рэалам» сканчалася 1 ліпеня 2013 году. Карвальлю падпісаў гадавы кантракт з «Манака», з магчымасьцю падоўжыць яго яшчэ на адзін год.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Эўропы: 2016
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2004
* Уладальнік Кубка УЭФА: 2003
* Чэмпіён Партугаліі: 1999, 2003, 2004
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2003
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2005, 2006, 2010
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2007, 2009, 2010
* Чэмпіён Гішпаніі: 2012
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2011

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Рыкарду Карвальлю на National-Football-Teams.com
* Рыкарду Карвальлю на Soccerbase

Катэгорыя:Партугальскія футбалісты
Супэркубак Ангельшчыны па футболе

**Супэркубак Ангельшчыны па футболе** — ангельскі футбольны трафэй, які разгульваецца ў адным матчы паміж пераможцамі ангельскай Прэм’ер-Лігі і Кубка Ангельшчыны. У шматлікіх краінах існуюць падобныя супэркубкі (напрыклад, у Расеі). Калі каманда робіць «дубль» (выйгравае і чэмпіянат, і Кубак), тады яна гуляе з клюбам, які заняў другое месца ў Прэм’ер-Лізе. Матч, па традыцыі, праходзіў перад пачаткам наступнага сэзону на лёнданскім «Ўэмблі», затым, пакуль стадыён-легенда рэканструяваўся, на кардыфскім «Міленіюме». У 2007 годзе рэканструкцыя была завершаная, і першым, з 2000 году матчам на гэтым стадыёне стаў менавіта розыгрыш супэркубка. Некаторы час назад у выпадку, калі матч завяршаўся ўнічыю, пераможцамі аб’яўляліся абедзьве каманды-ўдзельніцы. Пасьля для выяўленьня пераможца сталі ўжывацца дадатковы час і сэрыя пасьляматчавых пэнальці.

Статус Супэркубка Ангельшчыны значна меней значны, чым статус ангельскай Прэм’ер-Лігі, Кубка Ангельшчыны або нават Кубка лігі. Звычайна матчы на Супэркубак лічацца ледзь не таварыскімі, і іх зыходу не надаецца адмысловага значэньня: так, у 2003 годзе Рой Кін паднімаў над сабой гэты трафэй бязь ценю ўсьмешкі на вуснах. Футбалісты ня ездзяць па горадзе на аўтобусе, акружаны фанатамі, і цяпер галоўная каштоўнасьць турніру складаецца ў прэзэнтацыі пачаткоўцаў.

Сродкі, заробленыя ад правядзеньні Супэркубка, ангельская фэдэрацыя футболу траціць на дабрачыннасьць.

Упершыню турнір быў праведзены ў 1908 годзе, замяніўшы падобны лёнданскі турнір.

## Гісторыя
Турнір не праводзіўся ў гады Першай і Другой сусьветных войнаў.

## Рэкорды
* З футбалістаў часьцей за ўсіх (6 разоў) заваёўвалі трафэй Рэй Клэмэнс і Раян Гігс.
* Самым галявым быў матч 1911 году паміж «Манчэстэр Юнайтэд» і «Суіндан Таўн» (8:4).
* У 1967 годзе голам адзначыўся брамнік «Тотэнгэму» Пэт Джэнінгс.

## Пераможцы

### Па колькасьці (толькі для клюбаў)

## Вонкавыя спасылкі
* Супэркубак на сайце ангельскай фэдэрацыі футболу
* Статыстыка на Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

Катэгорыя:Ангельскі футбол
Катэгорыя:Нацыянальныя футбольныя супэркубкі
О’Руркі

**О’Руркі** (, ; ) — графскі род. Прозьвішча паходзіць ад ірляндзкага: O' — «нашчадак», rű — «сябар», arc — «малы», ці «нашчадак малога сябра». Сам жа род паходзіў ад Артура, сына Рурка, караля конахцкага ў Ірляндыі ў XI ст. Ягоныя нашчадкі валодалі графствам Летрым. Шмат зь іх загінулі ў змаганьні з ангельцамі, гэтак у 1591 у Таўэры быў пазбаўлены галавы Брайн О’Рурк. У 1688 пасьля дэтранізацыі ангельскага караля Джэймза ІІ і пачатку змаганьня зь вільгельмітамі Ірляндыю пакінуў унук узгаданага сэр Брайн О’Рурк Малодшы. Пазьней ён уступіў у францускую армію. У 1760 ягоныя ўнукі, сыны францускага афіцэра Оўэна О’Рурка й Мэры О’Бэерн, браты Джон (? — 1786) і Карнэль (1736—1800) былі прынятыя на расейскую службу. Сын апошняга, Ёсіф (1772—1849) быў генэралам ад кавалерыі, удзельнічаў у баёх з французамі ў 1812 і 1813. 24 лістапада 1848 яму з сынамі й ягоным пляменьнікам — ротмістру Карнэлю, з сынамі, генэрал-маёру Вальдэмару і падпалкоўніку Морыцу Георгіевічам — было дазволена карыстацца графскім тытулам у Расеі. У 1898 унукі Ёсіфа Карнэлевіча Ёсіф Канстанцін (6 сакавіка 1869, Басін, Наваградзкі павет — 1917), і  Эдуард Аляксандар Уладзіслаў Міхайлавічы (13 кастрычніка 1876, Басін, Наваградзкі павет — 1943) былі ўнесеныя ў 5 частку РК Менскае губэрні. Апроч таго, О’Руркі былі занесеныя ў рыцарскія матрыкулы Ліфляндзкае губэрні і ў 5 частку РК Курскае й Палтаўскае губэрняў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* О’Рурк
* граф О’РУРК гэрбу ўласнага
* Генэалёгія й гісторыя роду О’Рурк

Катэгорыя:Беларускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Ірляндзкія шляхецкія роды
Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Францускія шляхецкія роды
Катэгорыя:Эстонскія шляхецкія роды
Хрэшчацік (станцыя мэтро)

**Хрэшчацік** () — станцыя Кіеўскага мэтрапалітэну, разьмешчаная на Сьвятошынска-Броварскай лініі. Адкрытая 6 лістапада 1960 году.

Зьяўляецца часткай перасадкавага вузла паміж Сьвятошынска-Броварскай і Абалонска-Церамкоўскай лініямі. Станцыя названая аднайменна з цэнтральнай вуліцай Кіева, на якой разьмяшчаецца адзін з выхадаў.

## Канструкцыя
Станцыя глыбокага залажэньня. Мае тры падземныя залі — сярэдняя і дзьве залі з пасадкавымі плятформамі. Залі станцыі злучаныя паміж сабой побач праходамі-парталамі, якія чаргуюцца зь пілёнамі. Сярэдняя заля мае 2 выхады. Заходні выхад злучаны эскалатарным тунэлем з трохлентачным аднамаршавым эскалатарам з наземным вэстыбюлем на вуліцы Крашчацік. Усходні выхад злучаны эскалатарным тунэлем з трохлентачным аднамаршавым эскалатарам з прамежкавым вэстыбюлем, які разьвятляецца на 2 выхады: да вэстыбюля на вуліцы Архітэктара Гарадзецкага і да эскалатарнага тунэлю з трохлентачным аднамаршавым эскалатарам, які вядзе да наземнага вэстыбюля на вуліцы Інстытуцкай.

## Вэстыбюлі
Станцыя мае 3 наземныя вэстыбюлі. Першы ўбудаваны ў дом № 19-А па вуліцы Крашчацік, другі таксама ўбудаваны ў дом № 13 па вуліцы Архітэктара Гарадзецкага, а трэці разьмешчаны па вуліцы Інстытуцкай, 6.

Побач з вэстыбюлем па вуліцы Крашчацік знаходзяцца Цэнтральны ўнівэрмаг і Кіеўская гарадзкая рада. Паблізу ад вэстыбюля па вуліцы Архітэктара Гарадзецкага знаходзяцца Пасаж, Украінскі драматычны тэатар імя Яна Франка, побач зь якім ёсьць усходы, якія вядуць да адміністрацыі Прэзыдэнта Ўкраіны і Дому з хімэрамі. Вэстыбюль па вуліцы Інстытуцкай разьмешчаны побач з гасьцініцай «Украіна», Міжнародным цэнтрам культуры і мастацтваў «Кастрычніцкі палац», Нацыянальным банкам Украіны, гандлёвым цэнтрам «Глёбус» на пляцы Незалежнасьці.

## Перасадкі
У сярэдзіне залі станцыі разьмешчаныя 2 праходы, па якіх можна перайсьці на станцыю «Пляц Незалежнасьці». Адзін з праходаў злучаны з эскалатарным тунэлем з чатырохлентачным аднамаршавым эскалатарам і ў гадзіны пік працуе толькі ў адным кірунку — пераход магчымы са станцыі «Пляц Незалежнасьці» на «Крашчацік». Другі праход злучаны зь пешаходным тунэлем, па якім дазволены пераход толькі ў адным кірунку — са станцыі «Крашчацік» на «Пляц Незалежнасьці».

## Фатаграфіі

Khreschatyk metro station Kiev 2010 12.jpg|Наземны вэстыбюль на вуліцы Крашчацік


## Рэжым працы
Адкрыцьцё — 05:40, закрыцьцё — 00:12.

**Адпраўленьне першага цягніка ў кірунку:**
* ст. «Лясная» — 5:59
* ст. «Акадэммястэчка» — 5:51

**Адпраўленьне апошняга цягніка ў кірунку:**
* ст. «Лясная» — 0:27
* ст. «Акадэммястэчка» — 0:20

**Расклад адпраўленьня цягнікоў у вячэрні час сутак (пасьля 22:00) у кірунку:**
* ст. «Лясная» — 22:54, 23:06, 23:18, 23:30, 23:41, 23:53, 0:04, 0:15, 0:27
* ст. «Акадэммястэчка» — 22:27, 22:39, 22:51, 23:02, 23:12, 23:22, 23:32, 23:42, 23:55, 0:07, 0:20

Пераход на станцыю «Пляц Незалежнасьці» працуе з 5:44 да 0:29.

## Вонкавыя спасылкі

* Зьвесткі на афіцыйным сайце Кіеўскага мэтрапалітэну 
* Старонка станцыі на неафіцыйным сайце Кіеўскага мэтрапалітэну
* Хрещатик (станція метро) на ВЕК 

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага мэтрапалітэну
Катэгорыя:Сьвятошынска-Броварская лінія мэтрапалітэну
Хрэшчацік

Назву **Хрэшчацік** маюць:

* Хрэшчацік — галоўная вуліца Кіева, разьмешчаная ў цэнтры гораду
* Хрэшчацік — вуліца ў горадзе Чаркасы
* Хрэшчацік — станцыя мэтро Сьвятошынска-Броварскай лініі Кіеўскага мэтрапалітэну

**Вёскі:**
* Хрэшчацік, Кралявецкі раён, Сумская вобласьць
* Хрэшчацік, Роменскі раён, Сумская вобласьць
* Хрэшчацік, Чаркаскі раён, Чаркаская вобласьць
* Хрэшчацік, Застаўнеўскі раён, Чарнавіцкая вобласьць
Сябры (неадназначнасьць)

**Сябры** могуць азначаць:

* Сябры — слой насельніцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім;
* «Сябры» — беларускі вакальна-інструмэнтальны ансамбаль;
* «Сябры» — камэдыйны тэлесэрыял ЗША;

## Глядзіце таксама
* Сяброўства
* Сябар
* Сябра
Мідлзбра (футбольны клюб)

«**Мідлзбра**» () — прафэсійны ангельскі футбольны клюб з гораду Мідлзбра, графства Паўночны Ёркшыр.

## Дасягненьні
* **[[Кубак ангельскай лігі па футболе|Уладальнік Кубка ангельскай лігі]]: 1**
** 2004
* **[[Кубак УЭФА]]:**
** Фіналіст 2005—2006

## Дадатковыя зьвесткі

* Клюбная крама «Бора» — другая па велічыні пасьля «МЮ».
* Першапачатковай мянушкай каманды была *The Scabs*.
* Як і шматлікія клюбы, заснаваныя ў канцы XIX стагодзьдзя, «Мідлзбра» зьявіўся па ініцыятыве гульцоў у крыкет.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу
* Сайт заўзятараў клюбу

Катэгорыя:Мідлзбра
Шуміліна

**Шумі́ліна** — мястэчка ў Беларусі, каля ракі Чарніцы. Адміністрацыйны цэнтар Шумілінскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 7525 чалавек. Знаходзіцца за 40 км ад Віцебску. Чыгуначная станцыя на лініі Віцебск — Полацак, аўтамабільныя дарогі на Віцебск, Полацак, Бешанковічы, Гарадок.

## Назва
Тапонім «Шуміліна» мае патранамічнае паходжаньне — ад прозьвішча Шуміла. У ХVІ стагодзьдзі на месцы сучаснага паселішча знаходзіліся «Шумілавы мшары».

## Гісторыя
Упершыню Шуміліна ўпамінаецца ў ХІХ ст. як вёска Ловаскай воласьці Полацкага павету Віцебскай губэрні. На 1866 год тут было 5 двароў і 13 будынкаў.

Па пракладаньні Рыска-Арлоўскай чыгункі ў 1866 годзе Шуміліна хутка стала мястэчкам, у якім зьявілася чыгуначная станцыя Сіроціна (з 22 траўня 1962 году — Баболіна).

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Шуміліна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Шуміліна вярнулі ў склад БССР, дзе яно стала цэнтрам Сіроцінскага раёну. У 1938 годзе Шуміліна атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У Другую сусьветную вайну з чэрвеня 1941 году да 23 чэрвеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

У 1962—1966 гадох Шуміліна ўваходзіла ў склад Віцебскага раёну. 3 верасьня 2008 году біскуп віцебскі Ўладзіслаў Блін асьвяціў у мястэчку помнік Яну Паўлу ІІ пры санктуарыі маці Божай Фацімскай.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія

* **XIX стагодзьдзе**: 1866 год — 38 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1906 год — 50 чал.
* **XIX стагодзьдзе**: 2006 год — 7,4 тыс. чал.; 2009 год — 7506 чал. (перапіс); 2010 год — 7,5 тыс. чал.; 2016 год — 7437 чал.; 2017 год — 7502 чал.; 2018 год — 7525 чал.

### Рэлігія
У канцы ХХ — пачатку XXI стагодзьдзяў у Шуміліне збудавалі манумэнтальны мураваны касьцёл Маці Божай Фацімскай сучаснай авангарднай архітэктуры і царкву.

### Адукацыя
У Шуміліне працуюць 2 сярэднія школы, юнацка-спартовая школа.

### Культура
Дзейнічаюць палац культуры, 2 бібліятэкі.

### Мас-мэдыя
У мястэчку выдаецца раённая газэта «Герой працы».

## Забудова
У 1968 і 1977 гадох зьявіліся генэральныя пляны Шуміліна. У цэнтры мястэчка пераважае 2—3-павярховая забудова. Вытворчая зона разьмяшчаецца ў паўночным раёне.

## Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.

## Турыстычная інфармацыя
Працуе Шумілінскі гістарычна-краязнаўчы музэй. Спыніцца можна ў местачковай гасьцініцы.

Захавалася чыгуначная станцыя 1-й паловы ХХ ст. Некалі ў Шуміліне існавала царква, зьнішчаная па 1926 годзе.

## Асобы
* Уладзімер Мацьвяйчук (нар. 1950) — беларускі палітык і дзяржаўны дзяяч

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
*  

## Вонкавыя спасылкі

* мяст. Шуміліна на Radzima.org
* Шуміліна на Прыдзвінскі крайн: Гісторыя і сучаснасць
* Здымкі на globustut.by
* Свята ў Шуміліне // Catholic.by, 13 траўня 2005

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумілінскага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Віцебскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі