open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Татавы дочкі

«**Татавы дочкі**» — першы арыгінальны расейскі сыткам, які выйшаў у 2007—2013 гадах на тэлеканале СТС. Складаецца з 410 сэрый (20 сэзонаў). Аўтары ідэі тэлесэрыялу Вячаслаў Муругаў і Аляксандар Раднянскі. У Беларусі «Татавы дочкі» трансьлююцца на тэлеканале ВТБ.

## Сюжэт
Ад галоўнага героя, сямейнага псыхатэрапэўта Сяргея Васьняцова, сышла жонка, пакінуўшы яму 5 дачок на апеку:
* Старэйшая, Маша — глямурная прыгажуня;
* Другая дочка, Даша — готка;
* Трэцяя дочка, Жэня — спартоўка-пацанка;
* Чацьвертая, Галіна Сяргееўна — вундэркінд;
* Малодшая, Паліна «Пугаўка» — маленькая гарэза й ласун.
Васьняцоў не апускае рукі з-за праблем, да яго хутка прыходзіць багатая кліентка з Рублёўкі Аксана, у якой ёсьць усё, акрамя сямейнага шчасьця…

Праз паўтара года вяртаецца жонка Сяргея Аляксеевіча і мама дзяўчынак, Людміла Сяргееўна. Аднак Сяргей Аляксеевіч, не дараваўшы здраду жонкі, зьяжджае да бацькоў у Краснаярск.

Прайшоў яшчэ год, і Васьняцоў прыяжджае ў Маскву на вясельле Дашы і Веніка. Неўзабаве ён канчаткова вырашае застацца ў сям’і.

## Ў ролях
* Андрэй Лявонаў — Сяргей Васьняцоў, тата
* Нона Грышаева — Людміла Васьняцова, мама, жонка Сяргея Аляксеевіча
* Міраслава Карповіч — Маша
* Анастасія Сіваева — Даша
* Дар’я Мельнікава — Жэня
* Лізавета Арзамасава — Галіна Сяргееўна
* Кацярына Старшова — Пугаўка
* Вольга Волкава — Антаніна Сямёнаўна, бабуля дзяўчынак, маці Людмілы Сяргееўны
* Аляксандр Самойленка — Андрэй Антонаў, стаматоляг, адзін Сяргея Васьняцова, зводны брат Людмілы Васьняцова
* Таццяна Арлова — сакратарка Тамара
* Міхаіл Казакоў — Ільля Паляжайкін, раней — хлопец Галіны Сяргееўны, цяпер — хлопец Каці
* Філіп Бледны — Венік, раней — аднакурсьнікі Машы, цяпер — муж Дашы
* Аляксандр Алешка — алігарх Васіль Фядотаў
* Марыя Сёмкіна — Аксана, жонка Фядотава
* Ніна Персиянінава — Таісія Кірылаўна, дырэктарка школы №69, настаўніца хіміі
* Ганна Дзімаў — Людміла Міхайлаўна, настаўніца расейскай і літаратуры
* Эдуард Радзюкевіч — Эдуард Радуевіч, раней — дырэктар агенства «Сьвята! Сьвята! Сьвята!», цяпер — загадчык гаспадаркі школы №69

## Тэхнічныя зьвесткі
Здымкі сэрыялу пачаліся 13 ліпеня 2007. Стваральнікамі і аранжыроўшчыкам загалоўнай песьні зьяуляюцца браты Крыстоўскія (група Uma2rmaH).

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка сэрыяла на сайце СТС
* Афіцыйны сайт сэрыяла

Катэгорыя:Тэлевізійныя сэрыялы
Катэгорыя:Тэлесэрыялы Расеі
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Буркіна-Фасо

**Адміністрацы́йна-тэрытарыя́льны падзе́л Буркіна́-Фасо́** — падзел тэрыторыі Буркіна-Фасо на пэўныя часткі ў мэтах эфэктыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіраваньня й мясцовага самакіраваньня. Згодна з падзелам Буркіна-Фасо падзяляецца на 13 рэгіёнаў.

## Рэгіёны

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Аднойчы ў Барахляндыі

***Адно́йчы ў Барахля́ндыі*** — сьвяточная кінаказка 2010 году ў жанры мюзыклу. Здымкі праходзілі ў лістападзе 2009 г. цягам двух тыдняў у 7 начных зьменаў у музэі пад адкрытым небам «Строчыцы» (Менскі раён) і менскай кавярні «Камяніца». Уся праца ад напісаньня сцэнару да канчатковага адгляду заняла 2 месяцы. Першы паказ стужкі адбыўся ў навагоднюю ноч на спадарожнікавым тэлеканале «Белсат». У першыя хвіліны Старога Новага 2011 году на Tut.by адбылася сеціўная прэм’ера тэлеказкі. 15 студзеня 2012 г. рэжысэр Мацей Сабураў выклаў запіс стужкі ў вольны доступ.

## Дзея
Адважны і нязграбны прынц Бадмінтон змагаецца за сэрца прынцэсы Бульвінеі. Іхняму каханьню супраціўляецца бацька прынцэсы кароль Барахлей ХІІ.
Усе правы на сьвяточную кінаказку належаць тэлеканалу Белсат.

## Ролі
Большасьць выканаўцаў былі акторамі Купалаўскага тэатру, якія мелі досьвед здымак у кіно:
* Кароль Барахлей XII — Алег Гарбуз
* Прынцэса Бульвінея — Ганна Хітрык
* Прынц Бадмінтон — Міхась Зуй
* Каралева Шамбэля — Сьвятлана Зелянкоўская
* Воўк-Заянчкоўскі — Сяргей Рудзеня
* Каргота — Натальля Качаткова
* Непралазенка — Арцём Бародзіч
* Дарадца — Андрэй Дробыш
* Пісар — Лявон Вольскі
* Чараўнік — Яўген Калмыкоў
* Скарбнік — Павал Яскевіч
* Цырымонімайстар — Сяргей Кавальскі
* Вартаўнікі — Міхась Есьман, Зьміцер Есяневіч
* Адлюстраваньне — Алег Хаменка
* Маргарыта Сьцяпанаўна — Ганна Вольская
* Містэр Падключальнік — Аляксандар Кухто
* Фройліны — Яўгенія Кульбачная, Ліза Лазарэвіч
* Чароўны Трусік — Мацей Сабураў

## Суправаджэньне
У стужцы выконваліся 7 песьняў на словы й музыку Лявона Вольскага:
# Дзяржава — гэта я (Алег Гарбуз);
# З гэтай вежы (Ганна Хітрык)
# Толькі так (Сяргей Рудзеня, Натальля Качаткова і Арцём Бародзіч)
# Усё — за каханьне (Міхась Зуй)
# Пусікі-сімпампусікі (Алег Гарбуз)
# Мужчыны як дзеці (Сьвятлана Зелянкоўская і Ганна Хітрык)
# Дай сьвятло нам, Сьвяты Мікалай (супольна).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы 2010 году
Катэгорыя:Беларускія фільмы 2010 году
Катэгорыя:Беларускія камэдыйныя фільмы
Катэгорыя:Беларускія музычныя фільмы
Катэгорыя:Беларускія сямейныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы-сэрыялы
Майкл Кэрык

**Майкл Эдрыен Кэрык** (;  28 чэрвеня 1981 году, Ўолсэнд, Ангельшчына) — колішні ангельскі футбаліст, паўабаронца. Выступаў за клюб «Манчэстэр Юнайтэд» і нацыянальную зборную Ангельшчыны. Ягоны пераход у «Манчэстэр Юнайтэд» з «Тотэнгэм Готспур» адбыўся летам 2006 году. У складзе зборнай дэбютаваў у 2001 годзе ва ўзросьце 19 гадоў у матчы са зборнай Мэксыкі.

У пачатку 2026 году быў прызначаны на пасаду галоўнага трэнэра «Манчэстэр Юнайтэд».

## Біяграфія
Прафэсійная футбольная кар’ера Кэрыка пачалася ў моладзевай акадэміі «Ўэст Гэм Юнайтэд» у 1998 годзе.

## Нацыянальная зборная
Майкл дэбютаваў за асноўную зборную Ангельшчыны ў траўні 2005 году падчас туру зборнай па ЗША.

## Дасягненьні
Манчэстэр Юнайтэд:
* Чэмпіён Ангельшчыны (4): 2007, 2008, 2009, 2011
* Уладальнік Кубка Футбольнай Лігі (3): 2006, 2009, 2010
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2008
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны (4): 2007, 2008, 2010, 2011
* Пераможца Клюбнага чэмпіянату сьвету: 2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Манчэстэр Юнайтэд»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Рыё Фэрдынанд

**Рыё Гэвін Фэрдынанд** (;  7 лістапада 1978 году, Лёндан, Ангельшчына) — колішні ангельскі футбаліст, які выступаў на пазыцыі абаронцы. Раней быў гульцом нацыянальнай зборнай Ангельшчыны, за якую правёў больш за 80 матчаў і прыняў удзел у трох чэмпіянатах сьвету ў ейным складзе. Перш за ўсё вядомы як гулец «Манчэстэр Юнайтэд», за які правёў больш за 10 гадоў.

## Біяграфія
Фэрдынанд пачаў гуляць у футбол за моладзевыя каманды розных клюбаў, спыніўшыся ў рэшце рэшт на клюбе «Ўэст Гэм Юнайтэд», у якім прабіўся з моладзевага складу ў асноўны склад і дэбютаваў у Прэм’ер-Лізе ў 1996 годзе.

## Нацыянальная зборная
Свой першы матч за нацыянальную зборную ён згуляў супраць каманды Камэруну ў 1997 годзе, стаўшы на той момант самым маладым абаронцам, які згуляў за зборную Ангельшчыны.

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны (6): 2003, 2007, 2008, 2009, 2011, 2013
* Уладальнік Кубка Футбольнай Лігі (2): 2006, 2009
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2008
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны (4): 2003, 2007, 2008, 2011
* Пераможца Клюбнага чэмпіянату сьвету: 2008

## Асабістае жыцьцё
Ягоны брат Антон Фэрдынанд і кузэн Лес Фэрдынанд таксама былі футбалістамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Профіль на сайце «Манчэстэр Юнайтэд»
* Статыстыка на Soccerbase

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Цытрынавая кісьля

**Цытры́навая кі́сьля** (2-гідроксі-1,2,3-прапантрыкарбонавая кісьля, 3-гідроксі-3-карбаксыпэнтандыёвая) () — крышталічнае рэчыва белага колеру, тэмпэратура плаўленьня 153 ° C, добра рашчыняльная ў вадзе, рашчыняльная ў этылявым сьпірце, маларашчыняльная ў дыэтылявам этэры. Слабая трохасноўная кісьля. Солі і этэры цытрынавай кісьлі называюцца цытратамі.

## Літаратура
* Лімонная кіслата // 

## Крыніцы

Катэгорыя:Харчовыя дабаўкі
Катэгорыя:Арганічныя кісьлі
Сыгма Оламаўц

«**Сы́гма**» () — чэскі футбольны клюб з гораду Оламаўцу. Заснаваны ў 1919 годзе. Уладальнік Кубка Чэхіі (2012, 2025).

## Гісторыя
Футбол у Оламаўцы зьявіўся на пачатку XX стагодзьдзя. У 1923 годзе быў створаны спартовы клюб «Оламаўц», а таксама у горадзе быў заснаваны і нямецкі клюб «Ольмюц». Сёньняшні клюб «Сыгма» бярэ свой пачатак з каманды «Гэйчын» з прадмесьця Оламаўцы. Фундатарам клюбу, які паўстаў у 1919 годзе, быў шаснаццацігадовы юнак Карэл Тацічак, які пазьней стаў ягоным першым старшынём. Разьвіцьцё клюбу ішло даволі пасярэдна, то бок на працягу 50 гадоў каманда гуляла ў найніжэйшых дывізіёнах, а ўсе дасягненні адразу ж мяняліся на новыя няўдачы. Пераломным стаў 1977 год, калі каманда прабілася ў першую чэскую рэгіянальную лігу. У складзе каманды гулялі такія гульцы, як то Ўласьціміл Палічка, Уласьціміл Пэтржэла, Іва Кнофлічак, Іржы Віт ды браты Фіяля. З гэтымі імёнамі і зьвязаны першыя посьпехі клюбу — у 1982 годзе пад кіраўніцтвам трэнэра Ўласьціміла Зэмана «Сыгма» прасунулася ў Першую лігу, але надоўга замацавацца клюб ня здолеў. Але ўжо праз год таленавіты трэнэр Карэл Брукнэр, які яшчэ толькі пачынаў свой трэнэрскі шлях, вярнуў каманду ў элітны дывізіён.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Оламаўц
Давід дэ Хэа

**Даві́д дэ Хэ́а Кінта́на** (;  7 лістапада 1990 году, Мадрыд, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, брамнік італьянскага клюбу «Фіярэнтына». Раней абараняў колеры нацыянальнай зборнай Гішпаніі.

## Біяграфія
Давід дэ Хэа ёсьць выпускніком кантэры мадрыдзкага «Атлетыка». 30 верасьня 2009 году Давід дэбютаваў у асноўным складзе клюбу; ягоны дэбют прыйшоўся на групавы матч Лігі чэмпіёнаў з партугальскім «Порту».

## Нацыянальная зборная
У 2011 годзе стаў чэмпіёнам Эўропы сярод моладзевых нацыянальных зборных.

## Дасягненьні
**«Атлетыка»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2010
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2010

**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2013
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2016
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2017, 2023
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2011, 2013, 2016
* Пераможца Лігі Эўропы: 20117

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Манчэстэр Юнайтэд»

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Тэмпэратура плаўленьня

**Тэмпэрату́ра плаўле́ньня і зацьвярдзе́ньня** — тэмпэратура, пры якой цьвёрдае крышталічнае цела зьдзяйсьняе пераход у вадкі стан і наадварот. Пры тэмпэратуры плаўленьня рэчыва можа знаходзіцца як у вадкім, так і ў цьвёрдым стане. Пры падвядзеньні дадатковага цяпла рэчыва пяройдзе ў вадкі стан, а тэмпэратура ня будзе мяняцца, пакуль усё рэчыва ў разгляданай сыстэме не расплавіцца. Пры адвядзеньні лішняга цяпла (астуджэньні) рэчыва будзе пераходзіць у цьвёрды стан (застываньне) і, пакуль яно не застыне цалкам, тэмпэратура ня зьменіцца.

Тэмпэратура плаўленьня/зацьвярдзеньня і тэмпэратура кіпеньня/кандэнсацыі лічацца важнымі фізычнымі ўласьцівасьцямі рэчыва. Тэмпэратура зацьвярдзеньня супадае з тэмпэратурай плаўленьня толькі для чыстага рэчыва.

Катэгорыя:Тэмпэратура
Тэмпэратура кіпеньня

**Тэмпэратура кіпеньня**, **пункт кіпеньня** — тэмпэратура, пры якой адбываецца кіпеньне вадкасьці, якая знаходзіцца пад сталым ціскам. Тэмпэратура кіпеньня адпавядае тэмпэратуры насычанага пару над плоскай паверхняй кіпячай вадкасьці, бо сама вадкасьць заўсёды крыху перагрэтая адносна тэмпэратуры кіпеньня.

Згодна з раўнаньнем Кляпэйрона-Кляўзыюса з ростам ціску тэмпэратура кіпеньня павялічваецца. Лімітавай тэмпэратурай кіпеньня зьяўляецца крытычная тэмпэратура рэчыва.

Катэгорыя:Тэмпэратура
Кіпеньне

**Кіпеньне** — працэс параўтварэньня ў вадкасьці (пераход рэчыва з вадкага ў газападобны стан), з узьнікненьнем межаў падзелу фаз. Тэмпэратура кіпеньня пры атмасфэрным ціску прыводзіцца звычайна як адна з асноўных фізыка-хімічных характарыстык хімічна чыстага рэчыва.

Кіпеньне зьяўляецца фазавых пераходам першага роду. Кіпеньне адбываецца значна больш інтэнсіўна за выпарэньне з паверхні, з-за ўтварэньня ачагоў параўтварэньня, абумоўленых як дасягнутай тэмпэратурай кіпеньня, так і наяўнасьцю дамешкаў.

Кіпячэньне — награваньне вадкасьці (звычайна вады) да тэмпэратуры кіпеньня — фізычны спосаб дэзынфэкцыі.

Катэгорыя:Тэрмадынаміка
Катэгорыя:Малекулярная фізыка
Аміяк

**Аміяк** — NH3, нітрыд вадароду, пры нармальных умовах — бескаляровы газ з рэзкім характэрным пахам (пах нашатырнага сьпірту), амаль удвая лягчэйшы за паветра, вельмі атрутны. Распушчальнасьць NH3 у вадзе надзвычай вялікая — каля 1200 аб’ёмаў (пры 0 ° C) або 700 аб’ёмаў (пры 20 ° C) у аб’ёме вады. У халадзільнай тэхніцы носіць назву R717, дзе R — Refrigerant (холадагент), 7 — тып холадагенту (неарганічнае злучэньне), 17 — малекулярная маса.

Малекула аміяку мае форму трыганальнай піраміды з атамам азоту ў вяршыні.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Злучэньні азоту
Катэгорыя:Злучэньні вадароду
Катэгорыя:Нітрыды
Катэгорыя:Рашчыньнікі
Катэгорыя:Газы
Бэнзол

**Бэнзо́ль** (**[[Вуглярод|C]]<sub>6</sub>[[Вадарод|H]]<sub>6</sub>**, **[[Фэнільная група|Ph]]H**) — орґанічнае хімічнае злучэньне, бескаляровая вадкасьць з прыемным саладкаватым пахам. Араматычны вуглевадарод. Бэнзоль ўваходзіць у склад бэнзіну, шырока ўжываецца ў прамысловасьці, зьяўляецца зыходнай сыравінай для вытворчасьці лекаў, розных плястмасаў, сынтэтычнай гумы, фарбавальнікаў. Хоць бэнзоль ўваходзіць у склад сырой нафты, у прамысловых маштабах ён сынтэзуецца зь іншых яе кампанэнтаў. Таксычны, канцэраген.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бэнзоль на The Periodic Table of Videos
* Міжнародная картка хімічнай бясьпекі
* Бэнзоль на ChemIDplus


Катэгорыя:Нафтапрадукты
Катэгорыя:Рашчыньнікі
Арганічныя рэчывы

**Арганічныя злучэньні**, або **арганічныя рэчывы** — вуглевадароды і іх вытворныя.

Арганічныя злучэньні, як правіла, маюць малекулярную будову, нізкія тэмпэратуры плаўленьня і кіпеньня, амаль усе гаручыя і параўнальна лёгка раскладаюцца пры награваньні. Для арганічных злучэньняў характэрная зьява ізамэрыі.

Аснова будовы арганічных злучэньняў — ланцугі з атамаў вугляроду, злучаных паміж сабою кавалентнымі сувязямі. Клясыфікацыя арганічных злучэньняў заснаваная на кратнасьці сувязяў паміж атамамі, тапалягічных асаблівасьцях вугляродных ланцугоў і наяўнасьці ў малекуле арганічных злучэньняў функцыянальных групаў. Усе гэтыя асаблівасьці будовы малекул арганічных злучэньняў цесна спалучаныя зь іх хімічнымі ўласьцівасьцямі.

Арганічных злучэньняў вядома каля 10 мільёнаў.
Магілёўхімвалакно

**Магілёўхімвалакно** — найбуйнейшае прадпрыемства Беларусі па вытворчасьці поліэтэрных валокнаў ды ніцяў, што знаходзіцца ў свабоднай эканамічнай зоне Магілёва. Большасьць вырабаў пастаўляе за мяжу ды складаецца з рамонтна-будаўнічай вытворчасьці і 4 заводаў:
* арганічнага сынтэза;
* сынтэтычнага валакна;
* поліэтэрных ніцяў;
* рамонтна-мэханічнага.

З 31 кастрычніка 2008 г. пасаду кіраўніка займае Сяргей Пузевіч.

Асноўнымі вырабамі прадпрыемства ёсьць:
* дымэтылтэрэфталят, поліэтылентэрэфталят, біядызэльнае паліва;
* поліэтэрныя валакно, жгут, кампазыт, напаўняльнік, ніць, палатно, стужка, тэрмаэлястапляст, шнур;
* бутэлька, пажаратушыльнік, пажарны рукаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Беларускія кампаніі
Катэгорыя:Магілёў
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Савецкія прадпрыемствы
Замошша (Пружанскі раён)

**Замо́шша** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Мокраўскага сельсавету.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Рудніцкай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні.

За польскім часам — у гміне Руднікі Пружанскага павету Палескага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 59 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Мокраўскі сельсавет
Каменюкі

**Камяню́кі**, **Каменюкі́** — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар Камянюцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 1250 чалавек
* 2010 год — 1119 чалавек

## Інфраструктура
У Каменюках разьмяшчаецца адміністрацыйны цэнтар нацыянальнага парку «Белавеская пушча».

## Турыстычная інфармацыя
* Стаянка каменнага веку і гарадзішча раньняга жалезнага веку Каменюкі-1
* Шматкультурнае паселішча Каменюкі-2
* Сядзіба Дзеда Мароза ў Белавескай пушчы
* Царква сьвятога Георгія (2000-я)
* Братэрская магіла (1941)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*  

Катэгорыя:Камянюцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Магілёўліфтмаш

**Магілёўліфтмаш** — прадпрыемства па вытворчасьці ліфтоў, заснаванае ў 1966 годзе ў Магілёве. Вырабляе пасажырскія, катэджныя, лякарневыя ды грузавыя ліфты грузападымальнасьцю да 6300 кіляграмаў і хуткасьцю да 2 мэтраў за сэкунду. Акрамя ліфтоў вырабляе эскалатары і траволаторы, плятформы для фізычна аслабленых асобаў, будаўнічыя пад’ёмнікі, мульчыроўщыкі, спажывецкія тавары. Мае зборачныя вытворчасьці й прадстаўніцтвы ў Казахстане (Паўладар), Расеі (Кстова, Ніжагародзкая вобласьць; Масква; Пецярбург) ды Ўкраіне (Вышгарад, Кіеўская вобласьць).
З 2014 году ААТ "Магілёўліфтмаш" стала кіруючай кампаніяй холдынгу "Магілёўліфтмаш". У склад холдынгу ўваходзяць наступныя прадпрыемствы: ААТ "Магілёўліфтмаш" (г. Магілёў); ААТ "Магілёўскі завод" Электрарухавік "(г. Магілёў); ААТ" Зеніт "(г. Магілёў); ААТ" Завод "Ветразь" (Віцебская вобл., Докшыцкі раён, г.п. Бегомоль). 
У 2014 годзе прадпрыемства прадало 11 тысячаў ліфтаў, у 2015 — 10 тысячаў, у 2016 і 2017 — больш за 12 тысячаў. Большасьць продажаў, а менавіта 66%, прыпадае на Расею, 19,2% — на Беларусь, 7,7% — на Ўкраіну, 5,6 — на Казахстан. Астатнія ліфты былі рэалізаваны ў Латвіі, Літве, Азэрбайджане і іншых краінах (дадзеныя на 2017 год).
З Кастрычніка 2014 г. пасаду кіраўніка займае Барыс Кавалеўскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Беларускія машынабудаўнічыя кампаніі
Катэгорыя:Эканоміка Магілёва
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:Машынабудаўнічыя кампаніі СССР
Вялікі Красьнік

**Вялі́кі Кра́сьнік** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавету. Знаходзіцца за 31 км на паўночны захад ад Пружанаў, 48 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Сухопальскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. Паводле перапісу 1897 року ў вёсцы 314 жыхароў, 54 двары, хлебазапасная крама. На пачатку XX стагодзьдзя 332 жыхары.

За польскім часам — асада сьпярша ў гміне Носкі, а з 1926 року — у гміне Руднікі Пружанскага павету Палескага ваяводзтва.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1970 год — 232 жыхары (перапіс); 1999 год — 88 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2003 год — 69 жыхароў, 34 двары; 2005 год — 59 жыхароў, 33 двары; 2010 год — 33 жыхары

## Транспарт
Аўтамабільная дарога  Доўгае — Сухопаль — Боркі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Сухопальскі сельсавет
Навадворцы

Назву **Навадворцы** маюць:

* Навадворцы — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Навадворцы — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Навадворцы — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці
Загор’е (Пружанскі раён)

**Заго́р’е** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Лінаўскага сельсавету.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Мікіціцкай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні, уласнасьць Андрэйкавічаў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 104 чалавекі
* 1999 год — 187 чалавек

## Турыстычная інфармацыя

* Мэмарыяльны куток Язэпа Крашэўскага з макетам сядзібы, ствараны вучнямі і настаўнікам гісторыі Загорскай школы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Лінаўскі сельсавет
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Габону

**Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Габону** — падзел тэрыторыі Габону на пэўныя часткі ў мэтах эфэктыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіраваньня й мясцовага самакіраваньня. Згодна з падзелам Габон падзяляецца на 9 правінцыяў.

## Правінцыі

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

Габон
Гудынге (камуна)

**Гу́дынге** () — камуна ў Швэцыі, у лэне Стакгольм, на поўдзень ад Стакгольму. Разьмешчана пераважна на паўвостраве Сёдэртэрн. Уваходзіць у склад Вялікага Стакгольму. Насельніцтва 113 920 чалавек (31 сьнежня 2023) — чатырнаццатая паводле колькасьці насельніцтва камуна Швэцыі (зь дзевятнаццаці камунаў у якіх насельніцтва перавышае 100 000 чалавек) і найбольш населенае прадмесьце Стакгольму. На тэрыторыі камуны знаходзіцца Сёдэртэрнская Вышэйшая школа, якую праз ангельскую называюць Унівэрсытэтам Паўднёвага Стакгольму.

## Крыніцы

Катэгорыя:Камуны лэну Стакгольм
Альшанікі 1

**Альша́нікі 1** — вёска ў Круглянскім сельсавеце Круглянскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Тапанаміка назвы
Назва вёскі паходзіць ад назвы дрэва — альха.

## Геаграфія
Вёска знаходзіцца прыкладна за 5 км на ўсход ад гарадзкога пасёлку Круглае. Разьмешчана на беразе рэчкі Сітня. Вёска ляжыць у межах Аршанска-Магілёўскай і Цэнтральна-Бярэзінскай раўнін.

## Гісторыя
У 1764 годзе ўладаром вёскі зьяўляўся Грушэцкі. На той час вёска ўваходзіла ў Аршанскі павет Магілёўскага ваяводзтва.

Да 17 ліпеня 1924 году вёска ў складзе Круглянскага раёну, уваходзіла у склад Аршанскай акругі Магілёўскай губэрні.

## Насельніцтва
* 2010 год — 18 чалавек
* 2007 год — 19 чалавек
* 1999 год — 23 чалавекі

## Сельская гаспадарка
Першыя калгасы на тэрыторыі вёскі зьявіліся ў 1930—1932 гады. Да 1952 году на тэрыторыі гаспадаркі існавалі калгасы «Чырвоны араты» і «VI Партзьезд». У 1952 годзе адбылося аб’яднаньне калгасаў у адзін — «Калгас імя Дзімітрава».

Сёньня вёска ў складзе МТФ «Альшанікі» (былы СВК «Калгас імя Дзімітрава»). У калгасе працуе 30 чалавек, абслугоўваючых 751 галаву буйнога рагатага скату.

## Адукацыя і вольны час
На тэрыторыі вёскі знаходзяцца:
* Вучэбна-пэдагагічны комплекс «Дзіцячы садок — пачатковая агульнаадукацыйная школа» на базе Альшаніцкай пачатковай школы (з 2010);
* Цэнтар сацыяльнага абслугоўваньня насельніцтва (з 2010);
* На базе сялянскага клюбу дзейнічае ансамбль «Лянок», які прымае ўдзел у канцэртах, ва ўсіх кутках Кругляншчыны і ў Магілёве. Ансамбль часта запрашаюць для правядзеньня народных абрадаў на вясельлях і іншых мерапрыемствах.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Круглянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Круглянскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Дзьмухавец

**Дзьмухавец** (*Taráxacum*, народныя назвы: малачай, багатка, коцікі, папок, дмухель, зубнік, жоўтая цыкор’я; таксама нарк. *адуванчык*) — род шматгадовых травяністых расьлін сямейства астравыя (*Asteraceae*).

## Этымалёгія назвы
Родавая назва паходзіць ад лацінізацыі арабскай (tharakhchakon) або пэрсыдзкай (talkh chakok) назвы іншай складанакветнай расьліны. Відавую назву (лац. officinále) — лекавы, расьліна атрымала ад (; майстэрня, аптэка) з-за ўжываньня расьліны ў якасьці лекавага сродку.

## Апісаньне
Дзьмухавец — гэта расьліна з галінастым, стрыжневым коранем таўшчынёй каля 2 см і даўжынёй да 60 см, у верхняй частцы пераходзіць у кароткае шматгаловае карэнішча. Лісьце голае, пёрыста-надрэзанае або суцэльнае, сабранае ў прыкаранёвую разетку.

Кветаносная стрэлка сакавітая, цыліндрычная, полая ўсярэдзіне, якая заканчваецца адзіночным кошыкам язычковых ярка-жоўтых кветак. Усе часткі расьліны ўтрымоўваюць густы белы малочнападобны сок. Квітнее дзьмухавец у траўні, плоданасіць пачынае сямянкамі зь белым чубком з чэрвеня.

## Крыніцы

## Літаратура

* 

Катэгорыя:Астравыя
Джгіры

**Джгіры**, таксама **Яршы** (*Gymnocephalus*, *Acerina*) — род рыб сямейства акунёвыя.

## Сьпіс відаў
* Gymnocephalus acerinus — ёрш-насар або біручок
* Gymnocephalus baloni — джгір (ёрш) Балона
* Gymnocephalus cernuus — звычайны ёрш
* Gymnocephalus schraetser — паласаты ёрш

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Касьцявыя рыбы
Сольна (камуна)

**Сольна** () — камуна ў Швэцыі, у лэне Стакгольме. Мяжуе з камунамі Стакгольмам, Сундбюбэргам, Салянтунай і Дандэрудам. Плошча 20,01 км² — адна з найменшых паводле плошчы камунаў Швэцыі (288 месца з 290). Насельніцтва на 30 верасьня 2017 году — 79 328 чалавек.

## Назва
Назва паходзіць ад старашвэдзкага *Solnø* — даслоўна «Сонечны востраў».

## Эканоміка
Сольна адна зь нямногіх камунаў Швэцыі, у якіх колькасьць рабочых месцаў перавышае колькасьць насельніцтва. Найбуйнейшымі работадаўцамі зьяўляюцца:

* Каралінскі ўнівэрсытэцкі шпіталь
* Каралінскі інстытут
* SAS
* Siemens
* Skanska

## Славутасьці

* Палац Гага — даўняя рэзыдэнцыя швэдзкіх каралёў, месца народзінаў Карла XVI Густава, з 2010 — афіцыйная рэзыдэнцыя кронпрынцэсы Вікторыі і прынца Даніеля
* Парк Гага
* Каралеўскі палац Ульрыксдаль
* Палац Карлбэрг
* Friends Arena  — стадыён, адкрыты ў 2012 годзе, хатні стадыён для нацыянальнай каманды Швэцыі па футболе і клюбу АІК
* Паўночныя могілкі

## Асобы
* Карл XVI Густаў — кароль Швэцыі, нарадзіўся ў Сольне
* Вікторыя — кронпрынцэса Швэцыі, жыве ў Сольне
* Прынц Даніель — жыве ў Сольне
* Эстэльле — швэдзкая прынцэса, дачка кронпрынцэсы Вікторыі і прынца Даніеля, нарадзілася ў Сольне
* Торстэн Флінк — швэдзкі актор, музыка й рэжысэр, нарадзіўся й вырас у Сольне
* Робэрт Ўэлз — швэдзкі кампазытар, вырас у Сульне
* Крыстэр Пэтэрсан — злачынца, адзін з асноўных падазроных у забойстве Ўляфа Пальмэ, нарадзіўся й памер у Сольне

## Крыніцы

Катэгорыя:Камуны лэну Стакгольм
Міхаіл Тумеля

**Міхаіл Браніслававіч Тумеля** (1963, Менск, цяпер Беларусь) — беларускі рэжысэр, аніматар. У працах дасьціпна асучасьнівае беларускую гісторыю і фальклёр. Выкарыстоўвае ўнікальную беларускую тэхніку выцінанкі.

У дзяцінстве маляваў мультгерояў, малюнкі якіх выразаў з часопіса «Савецкі экран». У 1978 годзе, у 15-гадовым узросьце, пачаў практыкаваньні ў цэху мультыплікацыі студыі «Беларусьфільм». У 1980 г. паступіў на архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытуту. Пасьля сканчэньня інстытуту атрымаў разьмеркаваньне на кінастудыю «Беларусьфільм», дзе працаваў расфарбоўнікам і фазоўнікам. У 1986 г. паступіў на  ў Маскву.

У 1989—1999 — рэжысэр менскай студыі «АФ-Цэнтр», адначасова ў 1998—2000 працаваў па кантракце на анімацыйных студыях у Маскве, Портлэндзе (ЗША) і Сэуле (Паўднёвая Карэя), у 1992—1993 вёў заняткі па асновах анімацыі на курсах пры к/с «Троицкий мост» (С.-Пецярбург).

Быў сувядоўцам праграмы «Мультыклюб» на беларускім тэлебачаньні ў 1994—2005. Зьняў шэраг рэклямных ролікаў і ТБ-заставак. Супрацоўнічае са студыямі «Пилот», «Панорама». Чалец АСІФА. Здымаўся ў дакумэнтальных сэрыялах «Мир анимации или анимации мира» (2001), «Фабрика чудес» (сэрыя «Режиссёр-мультипликатор», 2005), «Невесомая жизнь» (2006).

## Фільмаграфія

* 1988:  (рэжысэр),  (рэжысэр)
* 2000: «Мячык» (рэжысэр)
* 2006: «Непахісны Чэн» (рэжысэр)
* 2007: «Аповесьць мінулых гадоў»
* 2008: «Беларускія прымаўкі»
* 2010: «Выцінанка-выразанка»
* 2011: «Беларускія прымаўкі»
* 2012: «Як служыў жа я ў пана» (рэжысэр)

## Узнагароды
* «Выцінанкі-выразанкі» — прыз за лепшую рэжысуру на Адкрытым расейскім фэстывалі анімацыйнага кіно, Суздаль 2011

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Міхаіл Тумеля: Зрабіў бы «залаты» DVD беларускай анімацыі
* Ютуб Міхаіла Тумелі

Катэгорыя:Беларускія рэжысэры
Катэгорыя:Беларускія аніматары
Андрэй Лявонаў

**Андрэ́й Яўге́навіч Ляво́наў** () — савецкі і расейскі актор тэатра і кіно, Заслужаны артыст Расеі (1997).

Бацька — Яўген Лявонаў, савецкі і расейскі актор тэатра і кіно.

## Біяграфія
У 1979 годзе скончыў Вышэйшую тэатральную вучэльню імя Б. В. Шчукіна пры тэатры імя Я. Вахтангава (курс А. А. Казанскай), і быў прыняты ў трупу тэатра Ленком.

## Фільмаграфія
* 1984 — Час і сям’я Конвей
* 1990 — Падзямельле ведзьмаў
* 2002 — Жаночая лёгіка
* 2005 — Ясенін
* 2008 — Гэтым вечарам анёлы плакалі
* 2007—2013 — Татавы дочкі — Сяргей Васьняцоў, тата

## Вонкавыя спасылкі
* kino-teatr.ru

Катэгорыя:Расейскія акторы
Чжуаны

**Чжуаны** (па-чжуанскy: Bouчcueŋь/Bouxcuengh; па-кітайску: 壯族 ці 壮族) — народ з выразна акрэсьленымі этнічнымі прыкметамі, прадстаўнікі якога жывуць пераважна ў Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне КНР. Гавораць на чжуанскай мове. Яны захавалі сваю мову, самабытныя рысы, традыцыі і культуру. Спробы іншаземных заваёўнікаў асыміляваць былі няўдалымі.

## Краіны пражываньня

Агульная колькасьць чжуанаў ацэньваецца ў 18 540 000 чалавек (2010). У цяперашні час пражываюць на тэрыторыі Кітая (у тым ліку у Гуансі 16 200 000 чал., у Юньнані- 1 500 000, у Гуандуне — 600 000, у Хайнані — 50 000, у Хунані — 23 000, Чжэцзяні — 18 000 і інш., асабліва ў Пэкіне), Віетнаме (больш за 50 000), Лаосе (30 000), М’янме (25 000), Тайляндзе (20 000), Камбоджы (больш за 15 000), Японіі (10 000), Злучаных Штатах Амэрыкі (10 000). 72% чжуанаў пражываюць на вёсцы й толькі 28% у гарадох.

## Крыніцы

## Глядзіце таксама
* 2010, кітайскі перапіс

## Вонкавыя спасылкі
* Чжуаны ў Юньнане

Катэгорыя:Этнасы Азіі
*
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Замбіі

**Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Замбіі** — падзел тэрыторыі Замбіі на пэўныя часткі ў мэтах эфэктыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіраваньня й мясцовага самакіраваньня. Згодна з падзелам Замбія падзяляецца на 9 правінцыяў.

## Правінцыі

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

Замбія
Цэнтральная правінцыя (Замбія)

**Цэнтральная правінцыя** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца ў цэнтральнай частцы краіны, мяжуе на поўначы з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Адміністрацыйны цэнтар — Кабвэ. Плошча — 94 394 км², насельніцтва складае 697 000 чалавек (на 1991 год).

## Крыніцы
Усходняя правінцыя (Замбія)

**Усходняя правінцыя** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на ўсходзе краіны, мяжуе на ўсходзе з Малаві й на поўдні з Мазамбікам. Адміністрацыйны цэнтар — Чыпата. Плошча — 69 106 км², насельніцтва складае 1 306 173 чалавекі (на 2000 год).

## Крыніцы
Паўночная правінцыя (Замбія)

**Паўночная правінцыя** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на паўночным усходзе краіны, мяжуе з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга, Танзаніяй і Малаві. Адміністрацыйны цэнтар — Касама. Плошча — 147 826 км², насельніцтва складае 1 407 088 чалавек (на 2000 год).

## Крыніцы
Паўночна-заходняя правінцыя (Замбія)

**Паўночна-заходняя правінцыя** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на паўночным захадзе краіны, мяжуе з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга й Анголай. Адміністрацыйны цэнтар — Салвэзі. Плошча — 125 826 км², насельніцтва складае 583 350 чалавек (на 2000 год).

## Крыніцы
Паўднёвая правінцыя (Замбія)

**Паўднёвая правінцыя** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на поўдні краіны, мяжуе на поўдні з Намібіяй, Батсванай і Зымбабвэ. Адміністрацыйны цэнтар — Лівінгстан. Плошча — 85 283 км², насельніцтва складае 1 212 124 чалавекі (на 2005 год).

## Крыніцы
Капэрбэлт

**Капэрбэлт** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на поўначы краіны, мяжуе на поўначы з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Адміністрацыйны цэнтар — Ндала. Плошча — 31 328 км², насельніцтва складае 1 581 221 чалавек (на 2002 год). Правінцыя багата на медзь.

## Крыніцы
Заходняя правінцыя (Замбія)

**Заходняя правінцыя** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на захадзе краіны, мяжуе на захадзе з Намібіяй і Анголай. Адміністрацыйны цэнтар — Мангу. Плошча — 126 386 км², насельніцтва складае 770 000 чалавек (на 2000 год).

## Крыніцы
Луапула (правінцыя)

**Луапула** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на поўначы краіны, мяжуе на поўначы й захадзе з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Адміністрацыйны цэнтар — Манса. Плошча — 50 567 км², насельніцтва складае 775 353 чалавекі (на 2000 год). Асноўнай вытворчасьцю рэгіёну ёсьць рыбалоўства.

## Крыніцы
Лусака (правінцыя)

**Лусака** () — адна зь дзевяці правінцыяў Замбіі, якая месьціцца на поўдні краіны, мяжуе на поўдні з Мазамбікам і Зымбабвэ. Адміністрацыйны цэнтар — Лусака, які таксама зьяўляецца сталіцай краіны. Плошча — 21 896 км², насельніцтва складае 1 327 000 чалавек (на 1991 год).

## Крыніцы
Анры дэ ля Рашэжаклен

**Анры дэ ля Рашэжаклен** (; 30 жніўня 1772, Шатыён, Францыя — 28 студзеня 1794, каля Ньюае, Францыя) — самы малады з генэралаў францускіх раялістаў, якія супрацьстаялі рэспубліканцам у Вандэйскім паўстаньні падчас Францускай рэвалюцыі, нарадзіўся ў замку каля Шатыёну.

Анры дэ ля Рашэжаклен удзельнічаў у абароне палацу Цюільры 10 жніўня 1792 году ў якасьці афіцэра гвардыі караля Людовіка XVI. У красавіку 1793 году разам з Марысам д’Эльбэ й Шарлем дэ Баншамам пачаў барацьбу супраць войскаў першай Францускай рэспублікі. 20 кастрычніка Анры дэ ля Рашэжаклен быў абраны галоўнакамандуючым «Каралеўскай і каталіцкай арміі», замяніўшы на гэтым пасадзе д’Эльбэ, які быў цяжка паранены ў Шале. Тым ня менш, ягоная адвага ня здолела кампенсаваць ягоны недахоп вопыту й стратэгічных навыкаў.

Спрабуючы праводзіць партызанскую вайну супраць рэспубліканцаў, ён быў забіты варожым жаўнерам каля рэспубліканскага гораду Ньюае. Ягоны брат Люі стаў кіраўніком вандэйскіх раялістаў у 1813 годзе й спрыяў каралеўскім справам у 100-дзённы пэрыяд. Ён загінуў у бою ў Понт-дэ-Матыс 4 чэрвеня 1815 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Larochejacquelein is killed by the men whose life he spared. Nobility.org

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шатыёне
Катэгорыя:Францускія раялісты
Курганская вобласьць

**Курга́нская во́бласьць** () — вобласьць у цэнтральнай частцы Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — места Курган. Вобласьць уваходзіць ва Ўральскую фэдэральную акругу, мяжуе зь Сьвярдлоўскай, Цюменскай, Чалябінскай абласьцямі й з Казахстанам. Вобласьць утворана 6 лютага 1943 году, калі была вылучана ў асобную адміністратыўна-тэрытарыяльную адзінку зь некалькіх абласьцей.

## Геаграфія
Курганская вобласьць месьціцца на Паўднёвым Урале, у басейне рэк Табол і Ісеці.

### Рэльеф
Рэльеф вобласьці ў асноўным раўнінны, са невялікім нахілам на паўночны ўсход (абсалютныя вышыні складае ад 120 да 200 м).

### Клімат
Клімат рэзка-кантынэнтальны, характэрныя суровыя зімы й вельмі сьпякотнае лета.

## Гісторыя
У савецкі пэрыяд тэрыторыя сучаснай Курганскай вобласьці зьяўлялася складовай часткай Уральскай, а затым Чалябінскай і Омскай абласьцей.

Ордэн Леніна (1959).

## Насельніцтва
Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 2002 году колькасьць насельніцтва складала 911 тысяч чалавек. Найбуйнейшую нацыянальную групу складаюць расейцы (91,5%), потым татары (2,0%), башкіры (1,5%), казахі (1,5%), украінцы (1,1%).

## Эканоміка

### Прамысловасьць
На базе эвакуяваных у гады Вялікай Айчыннай вайны 16 прадпрыемстваў з заходніх абласьцёў краіны стала фармавацца мясцовая прамысловасьць. У гэтыя часы ў рэгіёне зьявіліся завод дрэваапрацоўчых станкоў, дарожных машынаў, «Курганскі завод колавых цягачоў імя Карбышава» (цяпер канцэрн «Русіч») і іншыя прадпрыемствы.

### Сельская гаспадарка
Галоўным прыродным багацьцем вобласьці зьяўляецца ўрадлівая зямля. Сельскагаспадарчыя ўгодзьдзі займаюць больш за 39% плошчы вобласьці. Лясы займаюць прыкладна пятую частку тэрыторыі вобласьці, то бок 1,7 млн га.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Урад Курганскай вобласьці
* Інфармацыйны партал вобласьці
* Курганская абласная Дума
* Курганская вобласьць у даведніку-каталёгу Ўся Расея

Катэгорыя:Вобласьці Расеі
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Леніна
Жак Таці

**Жак Таці** (), сапраўднае імя **Якаў Тацішчаў** (; 9 кастрычніка 1907, Ле Пэк — 5 лістапада 1982, Парыж) — францускі сцэнарыст, актор і рэжысэр, граф.

Катэгорыя:Францускія рэжысэры
Катэгорыя:Францускія сцэнарысты
Катэгорыя:Францускія акторы
Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Апалён Лімасол

«**Апалён**» () — кіпрскі футбольны клюб з гораду Лімасолу. Заснаваны ў 1954 годзе. Чатырохразовы чэмпіён Кіпру, дзевяціразовы ўладальнік Кубка Кіпру. Акрамя футбольнай дружыны ў структуру клюба ўваходзяць баскетбольная і валейбольная каманды.

## Гісторыя
У канцы 1953 году талака юнакоў пастанавіла стварыць нацыянальную і спартовую асацыяцыю з мэтай прасоўваньня адукацыі і сацыяльных навычкаў сваіх маладых сяброў. 14 красавіка 1954 году генэральная асамблея сябраў на чале зь іхным лідэрам Хрыстакісам Паўлідэсам прапанавала стварыць спартовую асацыяцыю пад назвай «Апалён». Асамблея ўхваліла прапанову і, такім чынам, ад гэтае даты лічыцца існаваньне клюбу. Першая адміністрацыйная рада каманды ўлучала сакратара, скарбніка і шэраг дарадцаў. Першы сэзон у Другім дывізіёне быў няўдалым, то бок у васьмі матчах клюб усе восем матчаў трываў паразы. У наступным яшчэ ў 1950-х «Апалён» здолеў прабіцца да Першага дывізіёну.

Па прасоўваньні ў эліту клюб доўгі час змагаўся толькі за месцы ў сярэдзіне табліцы. Прагрэс намеціўся ў сярэдзіне 1960-х. У 1965 годзе «Апалён» дасягнуў фіналу Кубка Кіпру, аднак тытул здабыла «Амонія», перагуляўшы апалёнцаў зь лікам 5:1. Праз год «Апалён» зноўку дайшоў да фінале і гэтым разам выгуляў кубак, перамогшы «Нэа Саляміну» зь лікам 4:2. У наступным годзе клюб захаваў тытул, абгуляўшы ў фінале 1967 году клюб «Алькі» зь лікам 1:0. Апасьля яшчэ 15 гадоў лімасолцы мусілі чакаць наступных тытулаў. У 1982 годзе ў клюба яшчэ быў шанец на перамогу, але ў фінальным двубою мацней за «Апалён» была «Амонія». У 1986 годзе айчынны кубак скарыўся «Апалёну», то бок у фінале быў перагуляны АПОЭЛ зь лікам 2:0.

У чэмпіянаце Кіпру ўвесь гэты час гульня ў клюба не складвалася. Усё зьмянілася з прызначэньнем нямецкага трэнэра Дытэльма Фэрнэра. Немец усталяваў дысцыпліну і культываваў працавітасьць. Ён здолеў спалучыць імпэт і здольнасьці маладых таленавітых футбалістаў з досьведам знаных футбалістаў, стварыўшы каманду, падрыхтаваную да змаганьня за першы радок. Такім чынам, у сэзоне 1990—1991 гадоў клюб упершыню здабыў перамогу ў чэмпіянаце краіны. У наступныя гады «Апалён» яшчэ здабыў некалькі тытулаў.

## Склад
: *Актуальны на 22 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Лімасол
Барталаміты

**Барталамі́ты** (камуні́сты;  — установа белага духавенства, якое жыве ў супольнасьці) — аб’яднаньне каталіцкага белага духавенства, заснаванае ў Нямеччыне ў 1640 годзе ксяндзом Барталамеем Гольцгаўзэрам. Яго чальцы абавязваліся:
* жыць сумесна,
* мець агульны прыбытак,
* дапамагаць адзін аднаму,
* клапаціцца пра сваю цнатлівасьць.

У 1680 годзе папа Інакенцыюс XI (Бэнэдэта Адэскалькі; 21 верасьня 1676 — 12 жніўня 1689) ухваліў Статут таварыства, паводле якога пажыцьцёва прызначаў яго галоўнага начальніка. Пры апошнім прызначаліся па 2 памочнікі і галоўныя наведвальнікі. Дыяцэзіяльныя начальнікі мелі падпарадкоўвацца біскупам. Мясцовыя грамады ўзначальваліся правадырамі. З II паловы 17 ст. таварыства пашырылася на іншыя краіны Эўропы. У Рэчы Паспалітай аб’яднаньне зьявілася ў 1683 року з ініцыятывы каралевы Марысенькі. Першы манаскі дом «бартошкаў» (такую мянушку яны атрымалі ў Польскім каралеўстве) паўстаў у Гуры-Кальварыі, другі — у Беражанах. Афіцыйная дзейнасьць у Польшчы завершылася ў 1850 року.

## Беларусь
У 1695—1836 гадох камуністы (назоў у Вялікім Княстве Літоўскім) мелі прадстаўніцтва ў Пінску (Берасьцейскае ваяводзтва, Вялікае Княства Літоўскае). У яго прадмесьці Каралін таварыству належаў касьцёл сьвятога Караля Барамэя, асьвечаны ў 1784 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1640 годзе
Катэгорыя:Камуністы
Катэгорыя:Каталіцкія ордэны
Гарадзкія лініі

**Гарадзкія лініі** — адзін зь відаў хуткаснага грамадзкага транспарту ў Менску, які злучае ўскрайкі аглямэрацыі з цэнтрам гораду.

На цяперашні момант дзьве лініі абслугоўваюць чатыры (з шасьці заплянаваных) цягнікі сэрыі ЭП<sup>г</sup> (Stadler FLIRT), пабудаваныя швайцарскай кампаніяй Stadler.

Першая лінія пралягае ад Менску-Пасажырскага да станцыі Беларусь, па якой электрычкі праходзяць да 18 разоў на дзень у кожным з кірункаў. Ад 10 кастрычніка 2011 году ў тэставым рэжыме працуе другая лінія, якая ідзе праз Калядзічы да Рудзенска: цягнікі праходзяць у кожным кірунку да чатырох разоў на дзень.

## Гісторыя
У сярэдзіне 2009 году Беларуская чыгунка аб’явіла пра пачатак інвэстпраекту па стварэньні сучастнага сродку грамадзкага транспарту — гарадзкой электрычкі. 19 сакавіка 2010 году Беларуская чыгунка падпісала кантракт з швайцарскай кампаніяй Stadler на пабудову 10 цягнікоў на працягу 2010-2012 гадоў. Цана аднаго цягніка склала каля 6 млн даляраў. Першыя два цягнікі былі дастаўленыя ў Беларусь у лютым 2011 году, а ў тэставым рэжыме першая лінія запрацавала ўжо 1 ліпеня таго ж году.

Рэгулярны рух на першай лініі пачаўся 10 верасьня 2011 году. На люты 2016 году 16 электрацягнікоў «Флірт» вытворчасьці «Штадлер Менск» хадзіла ў складзе гарадзкіх лініяў між Менскам і 3-ма гарадамі-спадарожнікамі — Заслаўем, Рудзенскам (Пухавіцкі раён) і Смалявічамі.

## Лініі

| valign="top" |

|}

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка Гарадзкіх лініяў 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 2011 годзе
Катэгорыя:Транспартная сыстэма Менску
Масьвінга (правінцыя)

**Масьвінга** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца на паўднёвым усходзе краіны, мяжуе з Мазамбікам і ПАР. Адміністрацыйны цэнтар — Масьвінга. Плошча — 56 566 км², насельніцтва складае 1 318 705 чалавек (на 2002 год).
 
## Крыніцы
Мідлэндс (Зымбабвэ)

**Мідлэндс** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца ў цэнтральнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтар — Гвэру. Плошча — 49 166 км², насельніцтва складае каля 1,5 млн чалавек (на 2002 год).

## Крыніцы
Паўднёвы Матабэлелэнд

**Паўднёвы Матабэлелэнд** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца на поўдні краіны, мяжуе з ПАР і Батсванай. Адміністрацыйны цэнтар — Гванда. Плошча — 54 172 км², насельніцтва складае каля 650 тыс. чалавек (на 2002 год).

## Крыніцы
Паўночны Матабэлелэнд

**Паўночны Матабэлелэнд** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца ў заходняй частцы краіны, мяжуе з Батсванай і Замбіяй. Адміністрацыйны цэнтар — Лупанэ. Плошча — 75 025 км², насельніцтва складае каля 700 тыс. чалавек (на 2002 год).

## Крыніцы
Заходні Машаналэнд

**Захо́дні Машаналэнд** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца на поўначы краіны, мяжуе на поўначы з Замбіяй. Адміністрацыйны цэнтар — Чыной. Плошча — 57 441 км², насельніцтва складае каля 1,2 млн чалавек (на 2002 год).

## Крыніцы
Манікалэнд

**Манікалэнд** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца на ўсходзе краіны, мяжуе на ўсходзе з Мазамбікам. Адміністрацыйны цэнтар — Мутарэ. Плошча — 36 459 км², насельніцтва складае каля 1,6 млн чалавек (на 2002 год).
 
## Крыніцы
Усходні Машаналэнд

**Усходні Машаналэнд** () — адна зь дзесяці правінцыяў Зымбабвэ, якая месьціцца ўва паўночна-ўсходней частцы краіны, мяжуе з Мазамбікам. Адміністрацыйны цэнтар — Марандэра. Плошча — 32 230 км², насельніцтва складае 1 125 355 чалавек (на 2002 год).
 
## Крыніцы
Булаваё

**Булаваё** () — другі паводле велічыні горад Зымбабвэ пасьля Харарэ, таксама мае статус правінцыі. Знаходзіцца ў 439 кілямэтрах на паўднёвы-захад ад сталіцы краіны. Насельніцтва налічвае 731 003 чалавек паводле зьвестак на 2007 год.

## Вядомыя жыхары
* Шарлен (нар. 1978) — княжна Манака.

## Гарады-сябры
*  Абэрдын, Вялікабрытанія (з 1986)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Зымбабвэ
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Зымбабвэ

**Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Зымбабвэ** — падзел тэрыторыі Зымбабвэ на пэўныя часткі ў мэтах эфэктыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіраваньня й мясцовага самакіраваньня. Згодна з падзелам Зымбабвэ падзяляецца на 8 правінцыяў і 2 гарады, якія маюць правінцыяльны статус.

## Правінцыі


Зымбабвэ
Герыт Схімэльпэнінк

**Герыт Схімэльпэнінк** (; 25 лютага 1794, Амстэрдам, Нідэрлянды — 4 кастрычніка 1863, Арнэм, Нідэрлянды) — нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч. Першы прэм’ер-міністар Нідэрляндаў з сакавіка па травень 1848 году.

## Вонкавыя спасылкі
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Нарадзіліся 25 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1794 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Амстэрдаме
Катэгорыя:Нідэрляндзкія палітыкі
Катэгорыя:Памерлі 4 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1863 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Арнэме
Гадэрсьфілд

**Га́дэрсьфілд** () — горад у акрузе Кэркліс () на захадзе графства Заходні Ёркшыр у Ангельшчыне, непадалёк ад зьліцьця рэкаў Колн і Голм, за 310 кілямэтраў ад Лёндану й за 16,6 кілямэтру ад Брэдфарду, найбліжэйшага буйнога населенага пункту.

Насельніцтва Гадэрсьфілду складае, паводле зьвестак перапісу 2001 году, 146 234 чалавекі, што дае магчымасьць займаць гораду 10-ы радок у сьпісе найбуйнейшых гарадоў Вялікабрытаніі. Гэта найбуйнейшы населены цэнтар акругі Кэркліс і ягоны адміністрацыйны цэнтар.

Гадэрсьфілд згуляў важную ролю ў індустрыяльнай рэвалюцыі Вялікабрытаніі. Сёньня гэта буйны прамысловы (вытворчасьць ваўняных тканінаў, фарбавальнікаў, машынабудаваньне), спартовы й адукацыйны цэнтар. Горад увайшоў у гісторыю як месца нараджэньня нацыянальнай рэгбійнай лігі й прэм’ер-міністра Гаральда Ўілсана.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Цэнтар гораду. Красавік 2007
* About Huddersfield
* Гісторыя Гадэрсьфілда
* www.geograph.co.uk : Фатаздымкі Гадэрсьфілду й навакольляў
Крыс Смолінг

**Крыстафэр Лойд Смолінг** (;  22 лістапада 1989 году, Лёндан, Ангельшчына) — ангельскі футбаліст, які выступае за саудаўскі клюб «Аль-Файга» і былы гулец нацыянальнай зборнай Ангельшчыны на пазыцыі абаронцы. Ягоны пераход у «Манчэстэр Юнайтэд» з «Фулгэму» адбыўся летам 2010 году. У складзе зборнай дэбютаваў у 2010 годзе.

## Біяграфія
Крыс нарадзіўся ў Грынўічы, Лёндан. Ва ўзросьце 9 гадоў пачаў гуляць за футбольную каманду «Ўолерслэйд Бойс».

## Нацыянальная зборная
13 лістапада 2010 году Смолінг быў выкліканы ў першую зборную Ангельшчыны на таварыскі матч супраць зборнай Францыі, які прайшоў 17 лістапада.

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2011, 2013
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2016
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2017
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2010, 2011, 2013
* Пераможца Лігі Эўропы: 2017

**«Рома»**:
* Пераможца Лігі канфэрэнцыяў: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Манчэстэр Юнайтэд»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Клецкага раёну

У Клецкім раёне знаходзяцца 30 аб’ектаў, якія ўключаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, зь іх: 2 — помнікі археалёгіі, 22 — помнікі архітэктуры, 6 — помнікі гісторыі.

## Помнікі археалёгіі

|}

## Помнікі архітэктуры

|}

## Помнікі гісторыі

|}

## Вонкавыя спасылкі

Клеччына
Гісторыка-культурныя каштоўнасьці
Дарэн Флэтчэр

**Дарэн Бар Флэтчэр** (;  1 лютага 1984 году, Эдынбург, Шатляндыя) — былы шатляндзкі футбаліст, паўабаронца. Гулец нацыянальнай зборнай Шатляндыі.

## Біяграфія
Флэтчэр перайшоў у моладзевую акадэмію «Манчэстэр Юнайтэд» у ліпені 2000 году, а ў лютым 2001 году падпісаў з клюбам прафэсійны кантракт. Першапачаткова ён выступаў па пазыцыі правага паўабаронцы й разглядаўся як магчымы пераемнік Дэйвіда Бэкгэма. У свае першыя сэзоны ў клюбе Флэтчэр прапусьціў шмат матчаў з-за траўмаў, а па ходу выступленьняў за рэзэрвовую каманду стаў выступаць таксама на пазыцыі цэнтральнага паўабаронцы. У сьнежні 2011 году перапыніў футбольную кар’еру з-за праблемаў са здароўем, аднак потым вярнуўся ў футбол.

У студзені 2015 году пасьля шматлікіх сэзонаў праведзеных за «Юнайтэд» свабодным агентам перайшоў у клюб «Ўэст Бромўіч Альбіён».

## Нацыянальная зборная
У цяперашні час Флэтчэр зьяўляецца гульцом асноўнага складу зборнай Шатляндыі. Ужо ў другім сваім матчы за зборную, які адбыўся 11 кастрычніка 2003 году, ён забіў пераможны гол у браму зборнай Летувы, выйшаўшы на замену.

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2007, 2008, 2009, 2011, 2013
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2004
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2010
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2003, 2007, 2008, 2010
* Пераможца Лігі Чэмпіёнаў: 2008
* Уладальнік клюбнага чэмпіянату сьвету: 2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Манчэстэр Юнайтэд»
* Статыстыка на Soccerbase
* Профіль на ESPN

Катэгорыя:Шатляндзкія футбалісты
Якаб дэ Кемпэнар

**Якаб Матэўс дэ Кемпэнар** (; 6 ліпеня 1793, Амстэрдам, Нідэрлянды — 12 лютага 1870, Арнэм, Нідэрлянды) — нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч. Прэм’ер-міністар Нідэрляндаў.

## Вонкавыя спасылкі
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Нарадзіліся 6 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1793 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Амстэрдаме
Катэгорыя:Нідэрляндзкія палітыкі
Катэгорыя:Памерлі 12 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1870 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Арнэме
Ёган Рудольф Торбэке

**Ёган Рудольф Торбэке** (; 15 студзеня 1798, Зволе, Нідэрлянды — 4 чэрвеня 1872, Гаага, Нідэрлянды) — нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч. Прэм’ер-міністар Нідэрляндаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Worldstatesmen.org

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1798 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зволе
Катэгорыя:Нідэрляндзкія палітыкі
Катэгорыя:Памерлі 4 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1872 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Гаазе