Мы ідзём шырокімі палямі

**«Мы ідзём шыро́кімі паля́мі»** (), **«Мы ідзём»** () — марш Расейскай вызваленчай арміі, якая ваявала на баку Нямеччыны за вызваленьне Расеі ад бальшавізму. Тэкст напісаў Анатоль Фляўмэ (пад псэўданімам А. Флораў) у чэрвені 1943 году, аўтар музыкі — Міхаіл Давыдаў. Песьня была запісаная на кружэлку ў Бэрліне ў аддзеле прапаганды «Вінэце» нямецкага Міністэрства прапаганды. Песьня таксама вядомая як **«Марш РВА»** () ды  **«Гімн РВА»** ().

## Гісторыя
Фляўмэ, сям’я якога эмігравала з Расеі ў Латвію па Грамадзянскай вайне, навучаўся на філялягічным факультэце Латвійскага ўнівэрсытэту, быў удзельнікам студэнцкага таварыства «Рутэніі». У аснову маршу РВА ён паклаў свой верш «*Той, хто верны нашаму дэвізу*» (), апублікаваны ў Рызе ў 1939 годзе ў паэтычным зборніку «*Сьпеўнік Рутэніі*» (). Паводле гісторыка Барыса Раўдзіна, песьня ў паэтычным і зьместавым пляне лепшая за больш раньнія маршы расейскіх калябарацыяністаў.
 
Немцы распаўсюджвалі тэкст маршу на ўлётках і плякатах. У зборніку «Сьпеўніку добраахвотніка» (), выдадзеным у 1943 годзе ў Нарве, былі апублікаваныя ноты. Упершыню песьня прагучала 22 жніўня 1943 году на пскоўскім радыё пад час параду, у якім удзельнічала першая гвардзейская брыгада РВА. Дзяяч Народна-працоўнага зьвязу Расьціслаў Палчанінаў, які наведаў акупаваны Пскоў у 1943 годзе, успамінаў, што пасьля прыезду ў мястэчка генэрала Ўласава мясцовы радыёвузел штодзень граў марш РВА.

Напрыканцы 1944 году на старонках газэты РВА «Заря» () была апублікаваная песьня пад назвай «Мы идём…» ().

У 1945 годзе пад час Праскага паўстаньня Першая дывізія РВА падняла бела-сіне-чырвоны сьцяг, выступіўшы супраць Нямеччыны. У ейным маршы тады зьявіўся новы куплет:

### Па вайне
Песьню выконвалі хор «Валаам», расейскі РСК-гурт «М.Д.П.», гурт «Садко».

Расейскі філёзаф Ігар Чубайс у 2016 годзе казаў, што марш РВА яму «карцее слухаць яшчэ й яшчэ» ().

## Мастацкасьць
У мэлёдыі выразна адчуваецца савецкі ўплыў, акрамя таго, аўтар тэксту Анатоль Фляўмэ ўжывае слова «*таварыш*» (), зьвяртаючыся да слухача. У той жа час уласаўцы абяцаюць перамагчы «*чырвоны гвалт*» () і «*будаваць новую Расею*» (). У тэксьце адчуваецца фаталізм — згадваюцца «сьціхнутыя пажарышчы» (), «грозныя бедзтвы» (), «суровая вайна» (). Пад час напісаньня дадзенае песьні Фляўмэ перапрацаваў адзін са сваіх даваенных вершаў. Ніжэй прыведзеныя ўрыўкі зь песьні й таго даваеннага верша.

;«Мы идём.» (1943)

Марш вперёд, железными рядами
В бой за Родину, за наш народ!
Только вера двигает горами,
Только смелость города берёт!

;«Тот, кто верен нашему девизу» (1939)

Что бы в жизни ни случилось с нами, —
Будем с верою глядеть вперёд,
Ибо вера двигает горами,
Ибо смелость города берёт!

Аўтарам музыкі пазначаны Міхаіл Давыдаў, хаця гэта мэлёдыя папулярнае «*Песьні пра Радзіму*» () Ісака Дунаеўскага й Васілія Лебедзева-Кумача («*Шырака краіна мая родная…*» (), 1936). Параўнаць таксама можна зь «Песьня абаронцаў Масквы» (; 1941), яны блізкія тэкстам:

;«Мы идём.» (1943)

Марш вперёд, железными рядами
В бой за Родину, за наш народ!
Только вера двигает горами,
Только смелость города берёт!

;«Песня защитников Москвы» (1941)

В атаку стальными рядами
Мы поступью твердой идем.
Родная столица за нами,
Врагам преградим путь огнем.

## Тэкст

;Паводле «Песенника добровольца» (1943)

Мы идем широкими полями
На восходе утренних лучей.
Мы идем на бой с большевиками
За свободу Родины своей.

Прыпеўка:

Марш вперед, железными рядами
В бой за Родину, за наш народ!
Только вера двигает горами,
Только смелость города берет!

Мы идем вдоль тлеющих пожарищ
В годы грозных бедствий и войны…
Приходи и ты к нам в полк, товарищ,
Если любишь Родину, как мы.

Скоро сломим красное насилье,
Боевой закончится поход;
Будет строить новую Россию
Закалённый в бедствиях народ.

Мы идем… Нам дальний путь не страшен,
Не страшна суровая война:
Крепко верим мы в победу нашу
И твою, любимая страна.

;Варыянт 1944 году

Мы идем широкими полями
На восходе утренних лучей.
Мы идем на бой с большевиками
За свободу Родины своей.

Прыпеўка:

Марш вперед, железными рядами
В бой за Родину, за наш народ!
Только вера двигает горами,
Только смелость города берет!

Мы идем вдоль тлеющих пожарищ
По развалинам родной страны.
Приходи и ты к нам в полк, товарищ,
Если любишь Родину, как мы.

Мы идем, нам дальний путь не страшен,
Не страшна суровая война.
Твердо верим мы в победу нашу
И твою, любимая страна.

;Варыянт 1945 году

Мы идем широкими полями,
На восходе утренних лучей.
Мы идем на бой с большевиками
За свободу Родины своей.

Прыпеўка:

Марш вперед, сплочёнными рядами,
В бой за Родину, за наш народ!
Только вера двигает горами,
Только смелость города берет!

Мы идем вдоль тлеющих пожарищ,
В годы тяжких бедствий и войны.
Приходи и ты к нам в полк, товарищ,
Если любишь Родину, как мы.

Мы идем, нам дальний путь не страшен,
Не страшна суровая война,
Твердо верим мы в победу нашу,
И твою, любимая страна!

Мы идем, над нами флаг трехцветный,
Льется песня по родным полям.
Наш напев подхватывают ветры
И несут к московским куполам.

;Беларускі пераклад, паводле варыянту 1945 году

Мы ідзём шырокімі палямі,
На ўзыходзе раньніх прамянёў.
Мы ідзём на бой з бальшавікамі,
За волю Бацькаўшчыны сваёй.

Прыпеўка:

Марш наперад, жалезнымі радамі,
На бой за Бацькаўшчыну, за наш народ!
Толькі вера рухае гарамі,
Толькі сьмеласьць гарады бярэ!

Мы ідзём уздоўж сьціхнутых пажарышчаў
У гады злыбед і вайны.
Прыхадзі і ты ў полк да нас, таварыш,
Калі любіш  Бацькаўшчыну, як мы.

Мы ідзём, нам далёкі шлях нястрашны,
Ня страшная суровая вайна.
Цьвёрда верым мы ў свабоду нашу
Ды тваю, любімая краіна!

Мы ідзём са сьцягам трохкаляровым,
Льлецца песьня па родных палях.
Наш напеў падхопліваюць вятры
І нясуць да маскоўскіх купалоў.

## Глядзіце таксама

* Сьпеўнік добраахвотніка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* РОА: Песенник добровольца

Катэгорыя:Песьні 1943 году
Катэгорыя:Чэрвень 1943 году
Катэгорыя:Расейская вызваленчая армія
Катэгорыя:Расейскамоўныя песьні
Катэгорыя:Расейскія патрыятычныя песьні
Катэгорыя:1943 год у СССР