Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар бэрнардынак (Вільня)

**Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар бэрнардынак** — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у Вільні. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы Старога Места, на рагу вуліцаў Сьвятога Міхала і Бэрнардынскай. У будынках дзее Музэй касьцельнай спадчыны. Твор архітэктуры рэнэсансу з элемэнтамі готыкі і барока. Аб’ект Рэгістру культурных каштоўнасьцяў Летувы.

Комплекс Віленскага бэрнардынскага кляштару складаецца з касьцёла, званіцы, кляштарнага корпуса і гаспадарчых пабудоваў, аточаных мурам з брамай. Ад пачатку прызначаўся пад пахавальню роду Сапегаў, тут заховаўся цудоўны абраз Маці Божай Сапежынскай.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Кляштар бэрнардынак у Вільні заснавала ў 1495 годзе дачка віленскага ваяводы Г. Аляхновіч, якая стала ігуменьняй. Ад пачатку ён знаходзіўся на Зарэччы, а манашкі карысталіся касьцёлам бэрнардынаў. У 1594—1596 гадох Леў Сапега перарабіў свой палац пад кляштар, набыў дзеля яго некалькі дамоў і пляцаў і заснаваў касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла. Адзінай умовай фундацыі было: маліцца за караля і вялікага князя, сэнат, усю краіну і за сям’ю фундатара. На кляштар, у якім налічвалася 24 манашкі, фундатар запісаў мястэчкі Стары і Белы (Новы) Лепель зь вёскамі Стаямі, Леплем, а таксама Белу, Бароўну, Залесьсе, Слабаду, Зорніцу, Зежлін, Пелевіж у Полацкім ваяводзтве і Кежы ў Віленскім. Канцлер падараваў у галоўны алтар касьцёла старажытны абраз Маці Божай («Мадонна Сапегаў»). Касьцёл стаў пахавальняй роду Сапегаў: Льва Сапегі, яго жонак Дароты зь Фірлеяў і Альжбеты з Радзівілаў, сыноў Крыштапа і Яна Станіслава ды іншых.

29 красавіка 1596 году бэрнардынкі з працэсіяй перайшлі з Зарэчча ў новы кляштар. У 1625 годзе скончылася будаваньне касьцёла.

За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) у 1655 годзе касьцёл і кляштар спалілі і разрабавалі маскоўскія захопнікі: зьнікла ўсё каштоўнае начыньне, а нябожчыкаў выкінулі з мэталічных трунаў. Па выгнаньні акупантаў гетман Павал Ян Сапега ў 1661 годзе аднавіў касьцёл, ігуменьня Канстанцыя Сакалінская перапахавала фундатара ў асобнай драўлянай труне, астатніх — у агульнай.

13 лютага 1670 году камісія біскупа прызнала абраз Маці Божай цудоўным, а 8 верасьня 1750 году адбылася яго каранацыя (цяпер знаходзіцца ў архікатэдральным касьцёле). У канцы XVII ст. збудавалі кляштарную званіцу ў стылі раньняга барока. У 1703 годзе да касьцёла прыбудавалі галерэю з дарычнымі калёнамі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Вільня апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольанага паўстаньня (1863—1864) у 1864 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар, а ў 1885 годзе — зачынілі касьцёл. У 1905 годзе касьцёл вярнулі роду Сапегаў як фамільную пахавальню. У 1906—1912 гадох праводзілася яго рэстаўрацыя.

### Найноўшы час
У 1919 годзе ў кляштар вярнуліся сёстры-бэрнардынкі. У Другую сусьветную вайну ў касьцёле адпраўляў набажэнствы на беларускай мове ксёндз Адам Станкевіч, арыштаваны савецкімі ўладамі ў 1944 годзе.

У 1948 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёа. У 1968 годзе будынак касьцёла перадалі Музэю архітэктуры.

У 1993 годзе кляштарны комплекс вярнулі каталікам, 18 кастрычніка 2009 году ў касьцёле адкрыўся Музэй касьцельнай спадчыны.

## Архітэктура
Касьцёл — помнік рэнэсансу з элемэнтамі готыкі і барока. Гэта 1-нэфавая прастакутная ў пляне пабудова. Фасад з 6-граннымі вежамі з бакоў завяршаецца фігурным франтонам.

Усярэдзіне цыліндрычнае скляпеньне на распалубках аздабляецца ляпнымі ўзорамі накшталт гатычных нэрвюраў.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Church of St. Michail, Vilnius Lithuania.jpg|XIX ст.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (XIX).jpg|XIX ст.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (XIX) (2).jpg|XIX ст.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (K. Vitkoŭski, 1898).jpg|К. Віткоўскі, 1898 г.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (W. Güthlen, 1915-18).jpg|В. Гютлен, 1915—1918 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (W. Güthlen, 1915-18) (2).jpg|В. Гютлен, 1915—1918 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (F. Krause, 1915-18).jpg|Ф. Краўзэ, 1915—1918 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Bohuš-Siestrancevič, 1918).jpg|С. Богуш-Сестранцэвіч, 1918 г.


### Гістарычныя здымкі

Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Čachovič, 1870-80).jpg|Ю. Чаховіч, 1870—1880 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Čachovič, 1870-80) (2).jpg|Ю. Чаховіч, 1870—1880 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Čachovič, 1870-80) (3).jpg|Ю. Чаховіч, 1870—1880 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Čachovič, 1870-80) (4).jpg|Ю. Чаховіч, 1870—1880 гг.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1895-1905).jpg|С. Флёры, 1895—1905 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1895-1905) (2).jpg|С. Флёры, 1895—1905 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1895-1905) (3).jpg|С. Флёры, 1895—1905 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1895-1905) (4).jpg|С. Флёры, 1895—1905 гг.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1896).jpg|С. Флёры, 1896 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1896) (2).jpg|С. Флёры, 1896 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1900).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (U. Zahorski, 1902).jpg|С. Загорскі, 1902 г.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1905-10).jpg|С. Флёры, 1905—1910 гг.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (1907).jpg|1907 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (1910).jpg|1910 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1913).jpg|Я. Булгак, 1913 г.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1914).jpg|Я. Булгак, 1914 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1914) (2).jpg|Я. Булгак, 1914 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1913-14) (2).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1901-14).jpg|С. Флёры, да 1915 г.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (S. Fleury, 1901-14) (2).jpg|С. Флёры, да 1915 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (1900-14).jpg|да 1915 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1918) (2).jpg|Я. Булгак, 1918 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1918) (3).jpg|Я. Булгак, 1918 г.


Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (H. Poddębski, 1937).jpg|Г. Паддэмбскі, 1937 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1938).jpg|Я. Булгак, 1938 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (J. Bułhak, 1919-39).jpg|Я. Булгак, да 1939 г.
Vilnia, Śviatoha Michała, Bernardynski. Вільня, Сьвятога Міхала, Бэрнардынскі (1921-39).jpg|да 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Šv Mykolo bažnyčia.tif|Агульны выгляд
Church of St. Michael in Vilnius02(js).jpg|Галоўны фасад
Vilniaus Šv. Mykolo bažnyčios interjeras - pagrindinė Bažnytinio paveldo muziejaus ekspozicinė erdvė.jpg|Інтэр’ер
Tombstone for Leonas Sapiega01(js).jpg|Надмагільле Льва Сапегі


Tombstone for Theodora Kristina Sapiega01(js).jpg|Надмагільле Тэадоры Крыстыны Сапегі
Вільня. Касцёл Святога Міхала (03).jpg|Надмагільле Крыштапа Сапегі
ChurchStMichaelVilnius10.jpg|Надмагільле Яна Станіслава Сапегі
Procesijų galerija bažnyčios šventoriuje.jpg|Рэшткі галерэі


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Міхала
Вільня