Наданьне аўтакефаліі Ўкраінскай праваслаўнай царкве

**Нада́ньне аўтакефа́ліі Ўкраі́нскай правасла́ўнай царкве́** — дзеяньні дзяржаўнай і царкоўнай улады ва Ўкраіне і мацярынскай Канстантынопальскай царквы, накіраваныя на стварэньне адзінай Памеснай Праваслаўнай Царквы ва Ўкраіне і стварэньня аўтакефаліі. Адным з магчымых спосабаў наданьня аўтакефаліі будзе папярэдняе аб’яднаньне праваслаўных цэркваў Украіны, а менавіта , УПЦ КП і часткі  і абраньне прадстаяцеля адзінай  праваслаўнай царквы Ўкраіны.

14 верасьня 2018 году архіяпіскап Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы Сьвятаслаў заявіў: «Мы, вядома, падтрымліваем гэтае рашэньне» канстантынопальскага патрыярха надаць Украінскай праваслаўнай царкве аўтакефалію. Таксама архіяпіскап Сьвятаслаў удакладніў: «Наша мэта — таксама легалізавацца ў Беларусі і афіцыйна атрымаць статус аўтакефаліі. … Каноны, як вядома, вымагаюць для асобнага праваслаўнага народу асобнай царквы. Гэта 34-е апостальскае правіла. … Тое, што Беларусь, як праваслаўная дзяржава, ня мае свайго незалежнага першагерарха — гэта парушэньне канонаў».

## Перадача заявы аб наданьні аўтакефаліі

18 красавіка 2018 г. Пятро Парашэнка сустрэўся зь  , мітрапалітам  і патрыярхам  і афіцыйна перадаў подпісы 40 архірэяў Кіеўскага патрыярхату, 12 архірэяў аўтакефальнай царквы і каля 10 архірэяў Маскоўскага патрыярхату да Ўсяленскага Патрыярха аб наданьні томасу аб аўтакефаліі Ўкраінскай царквы.

19 красавіка 2018 г. Вярхоўная Рада Украіны прыняла за № 2410-VIII пастанову аб падтрымцы заявы Прэзыдэнта Ўкраіны да Ўсяленскага Патрыярха Варфаламея аб наданьні томасу аб аўтакефаліі Праваслаўнай Царквы ва Ўкраіне. У той жа дзень гэтую пастанову падпісаў Старшыня Вярхоўнай Рады Ўкраіны.

20 красавіка 2018 г. намесьнік кіраўніка прэзыдэнцкай адміністрацыі Расьціслаў Паўленка вылецеў у Стамбул для перадачы Ўсяленскаму Патрыярху Варфаламею зварот аб наданьні томасу аб аўтакефаліі Праваслаўнай Царквы ва Ўкраіне.

## Архірэйскі сабор у Канстантынопалі
На адкрыцьці Архірэйскага сабора Канстантынопальскай Царквы 1 верасьня ва Стамбуле   прачытаў даклад, у якім адзначыў што: «Масква на працягу многіх стагоддзяў распараджалася Кіеўскай мітраполіяй, праваслаўнай царквой у Украіне, без ведама Канстантынопаля». На Архірэйскім саборы Канстантынопальскай царквы ў Стамбуле 2 верасьня біскупы прынялі што «Канстантынопальскі патрыярхат можа аказваць аўтакефалію без якіх-небудзь узгадненьняў».

## Сусьветная Патрыярхія апублікавала дакумэнты
У канцы верасьня 2018 г.  апублікавала дасьледаваньне гістарычных царкоўных дакумэнтаў, у якіх даказала, што Канстантынопаль ніколі не аддаваў Кіеўскую мітраполію ў  Расейскай праваслаўнай царквы.

## Сынод Канстантынопальскай праваслаўнай царквы
9-11 кастрычніка адбыўся сынод Канстантынопальскай праваслаўнай царквы, на якім было вырашана:

* 1) Пацьвердзіць ўжо прынятае рашэньне аб тым, каб  прыступіў да аказаньня аўтакефаліі Царквы Ўкраіны.
* 2) Аднавіць на сёньняшні дзень Стаўрапігію  ў Кіеве, адну зь яго шматлікіх стаўрапігій ва Ўкраіне, якія заўсёды там існавалі.
* 3) Прыняць і разгледзець просьбу аб апэляцыі ад , Макарыя Малетіча і іх пасьлядоўнікаў, якія апынуліся ў схізмы не з  прычын, у адпаведнасьці з  Канстантынопальскага патрыярха атрымліваць такія звароты ад  і іншых сьвятароў з усіх аўтакефальных Цэркваў. Такім чынам, згаданыя вышэй асобы былі кананічна адноўлены ў сваім біскупскім або  , таксама было адноўлена зносіны іх вернікаў з Царквою.
* 4) Адмяніць абавязацельствы Сынадальнага ліста 1686 г., выдадзенага пры абставінах таго часу, якое аказваў ў парадку  права Патрыярху Маскоўскаму высьвечваць Кіеўскага мітрапаліта, абранага саборам духавенства і вернікаў яго эпархіі, які павінен успамінаць Сусьветнага Патрыярха як свайго першагерарха па любым набажэнствам, абвяшчаючы і пацьвярджаючы сваю кананічную залежнасьць ад Маці-Царквы Канстантынопаля.
* 5) Зьвярнуцца да ўсіх уцягнутым бакам з заклікам ўстрымлівацца ад захапленьня цэркваў, манастыроў і іншай маёмасьці, а таксама ад любых іншых гвалтоўных дзеяньняў і помсты, каб перамагалі мір і любоў Хрыста.

## Наступствы для Беларускай Царквы
На думку , пасьля адкліканьня Сынадальнага ліста 1686 г., якім права  Кіеўскага мітрапаліта перадавалася Маскоўскай патрыярхіі (часова), разам з усёй былой Кіеўскай мітраполіяй пад  Канстантынопаля таксама **de-jure** вернутая і Беларуская праваслаўная царква, якая была часткай Кіеўскай мітраполіі. Фактычна былі вернутыя пад кіраваньне Кіеўскага патрыярха ўсе япархіі, якія ўваходзілі ў склад Кіеўскай мітраполіі ў той час, а менавіта Холмская, Пярэмыскія, Львоўская (Галіцкая), Луцкая, Уладзімер-Валынская, Кіеўская, Белгародзкая, Чарнігаўская, Берасьцейская, Тураўская (Турава-Пінская), Полацкая, Аршанская і Амсьціслаўска-Магілёўская (Беларуская), Смаленская, Бранская.

### Сынод РПЦ у Беларусі
Гэта першы ў гісторыі надзвычайны сынод Маскоўскага патрыярхата за межамі Расеі. Паседжаньне сыноду адбылося ў памяшканьні Менскай эпархіі. Прэс-сакратар патрыярха Кірыла сьвятар  заявіў, што сынод РПЦ МП рыхтуе «адэкватны і жорсткі» адказ на рашэньне КПЦ даць томас аб аўтакефаліі.  на саборы Расейскай праваслаўнай царквы ў г. Менску прадстаўляе яе старшыня мітрапаліт Ануфрый (Беразоўскі), а таксама мітрапаліт Запароскі і Мелітопальскі Лука (Коваленко). На паседжаньні сынод Расейскай праваслаўнай царквы вырашыў разарваць эўхарыстычныя зносіны са Сусьветным патрыярхатам.

У рашэньні гэтага сыноду сказана: «З гэтага часу і аж да адмовы Канстантынопальскага Патрыярхата ад прынятых ім антыкананічны рашэнняў для ўсіх сьвятароў Расейскай праваслаўнай царквы немагчыма канцэлебрацыі з духоўнымі Канстантынопальскай Царквы, а для вернікаў — удзел у сакрамэнтах, якія ажыццяўляюцца ў яе храмах». Такім чынам, РПЦ і УПЦ МП (як частка РПЦ) пайшлі на схізму. Але так як РПЦ мае зносіны з Антыахійскай ПЦ, Грузінскай ПЦ і іншымі Праваслаўнымі Цэрквамі якія ў сваю чаргу маюць зносіны з так званай РПЦ з «раскольніцкаю і ерэтычнаю Канстантынопальскаю ПЦ» то і сама РПЦ становіцца раскольніцкаю і ерэтычнаю.

## Юрысдыкцыя
Пасьля пастановы сыноду Сусьветнага патрыярхату аб адмене юрысдыкцыі Расейскай праваслаўнай царквы над украінскім эпіскапатам ўсе праваслаўныя архірэі Ўкраіны (зарэгістраваныя  ў ) лічацца слугамі Сусьветнага пасаду, незалежна ад таго, да якой праваслаўнай царквы яны належалі да таго, і з гэтай прычыны маюць чакаць распараджэньня Сусьветнага патрыярхату адносна сваіх далейшых дзеяньняў.

### Заканадаўства

18 кастрычніка 2018 г. у Вярхоўнай Радзе 237 галасамі «за» было прынята законапраект № 9208, пададзены Прэзыдэнтам Парашэнка 17 кастрычніка пра тое, што Андрэеўская царква Нацыянальнага запаведніка «Сафія Кіеўская» перадаецца ў бязвыплатнае пастаяннае карыстаньне Сусьветнага патрыярхату для зьдзяйсьненьня набажэнстваў і абрадаў (пры гэтым Андрэеўская царква застаецца ў дзяржаўнай уласнасьці). У ёй заплянавана разьмяшчэньне стаўрапігіі Сусьветнага патрыярхату, што фактычна будзе выконваць ролю амбасады Сусьветнага Патрыярха.

У Вярхоўнай Радзе зарэгістраваны законапраекты № 5309 («адносна назвы рэлігійных арганізацый») і № 4128 («па зьмяненьні рэлігійнымі суполкамі падпарадкаванасьці»), закліканыя ўпарадкаваць некаторыя арганізацыйныя пытаньні.

3 лістапада 2018 г. Прэзыдэнт Украіны і Сусьветны Патрыярх падпісалі пагадненьне аб супрацоўніцтве.

### Каноны
У працэсе вырашэньня наданьня томасу ўкраінскаму праваслаўю выявілася, што Расейскай праваслаўнай царкве сусьветны патрыярх ніколі не надаваў томасу на права абвяшчэньня аўтакефаліі і стварэньня Маскоўскай патрыярхіі.

У канцы верасьня 2018 году Сусьветная Патрыярхія абнародавала даклад «Сусьветны прастол і Украінская Царква. Кажуць дакумэнты», прысьвечаны абгрунтаваньню тэзіса, што Канстантынопальскі Патрыярхат ніколі не аддаваў Кіеўскую мітраполію ў кананічную тэрыторыю Русейскай Праваслаўнай Царквы, а толькі дазваляў Маскоўскаму патрыярху хіратонію кіеўскага мітраполіта.

Сусьветны Патрыярх абвясьцілі аднаўленьне сваёй кананічнай тэрыторыі без права ўмешвацца РПЦ МП ў справы Украіны, абвясьціў незаконным і палітызаваным акт Расейскай Праваслаўнай Царквы  супраць ўкраінскага хрысьціяніна і гетмана Івана Мазэпы.

## Цікавыя факты
На  на в. Крыт 21 чэрвеня 2016 г. Расейская праваслаўная царква была абвінавачаная ў ерасі этнафілетызма (гл. «Сусьветны сабор»). Абвінавачваньні абвясьціў кіпрскі архіяпіскап Хрызастом II.

## Глядзіце таксама
* Праваслаўная царква Ўкраіны
* Канстантынопальска-маскоўская схізма
* Каляндарная рэформа ва Ўкраіне
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Український день на Фанарі
* Єдина помісна Православна Церква: спроба 2018
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Візити до Варфоломія з проханням про автокефалію відбувалися ще на зорі незалежності України,&nbsp;— академік Жулинський
* ФСБ ні перед чим не зупиниться, щоби зірвати надання Томосу УПЦ,&nbsp;— Людмила Филипович
* Емісари з сусідньої країни намагалися підкупити єрархів, щоби зірвати процес автокефалії,&nbsp;— Порошенко
* 
* 
* Предстоятель УАПЦ Макарій: Я не претендую на роль глави Помісної Церкви
* «Патріарх Варфоломій прийняв рішення щодо Томосу Українській Церкві»,&nbsp;— отець Кирило Говорун
* Пропагандистська війна проти отримання Україною Томосу
* 
* Вселенський Патріарх зараз ще більше зацікавлений у вирішенні проблем Православ’я в Україні,&nbsp;— прес-служба Константинополя
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя хрысьціянства ва Ўкраіне
Катэгорыя:Кананічнае права
Катэгорыя:Царкоўнае права
Катэгорыя:Праваслаўная царква Ўкраіны
Катэгорыя:Канстантынопальскі патрыярхат
Катэгорыя:Рэлігійнае права
Катэгорыя:Падзеі 2018 году