Варавічы (Палескі раён)

**Ва́равічы** () — колішняе сяло ў Палескім раёне Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. У сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС жыхары былі адселеныя.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

23-м сакавіка 1499 году датаваны ліст вялікага князя літоўскага Аляксандра панам Міхайлу Паўшычу і Івашку Сямёнавічу на добры іхныя матчыныя Вараўцы, Бернаў, Кокатаў, якія трымалі не давёўшы свае на іх правы князі Іван і Леў Палубінскія :
Александръ, бож(е)ю м(и)л(о)стью.
Воеводе киевскому кн(ѧ)зю Дмитрею Пȣтѧтичу.
Жаловал намъ Михаило Павшичъ съ сестренъцомъ своимъ Ивашкомъ
Семеновичом на кн(ѧ)зꙗ Ивана и на кн(ѧ)зꙗ Л[ь]ва Полубенъскихъ ω именьꙗ
ω ωтчизну материзны ихъ, ω Варевцы, а ȣ Берновъ, а ω Кокотовъ. И мы перво
сего ω томъ неоднокротъ писывали до кн(ѧ)зꙗ Ивана а до кн(ѧ)зꙗ Л[ь]ва
Полубенъскихъ, абы ωни перед нами к праву стали и ω томъ с ними розъправили
сѧ. И ωни на листы и на приказанье наше передъ нами к праву не хотели стати
с ними ωчевисто.
Ино коли ωни передъ нами к праву стати не хотели, и ты бы Михаилу Павшичу
а Ивашку Семеновичу в тыи имен(ь)ꙗ, ȣ ωтчизну материзны ихъ, ȣ Варевцы, а ȣ
Берновъ, а ȣ Кокотовъ, ȣвѧзанье дал. А естли бы кн(ѧ)зю Ивану а кн(ѧ)зю Л[ь]ву
Полубенъскимъ ω томъ было до них которое дело, и ωни нехаи ихъ правомъ спирають,
а ω томъ с ними перед нами ωчевисте мовѧть.
П(и)санъ ȣ Вил(ь)ни, мар(та) 23 день. Индик[т]ъ 2.

7 жніўня 1510 году кароль Жыгімонт Стары, папярэдне прызнаўшы невінаватасьць оўруцкага зямяніна Івашкі Нямірыча ў здрадзе князя Глінскага, якому раней служыў, пацьвердзіў яму права на добры Вараўцы, якія трымаў за жонкай Хведзяй, дачкой Булгака (Івана) Лісіча. Імаверна, пан Нямірыч ня меў дзяцей, прынамсі, *«мужсъкого рожаю»*, таму маёнтак Вараўцы у 1522 годзе, згодна з пастановай суда, перайшоў у валоданьне пляменьніцы Булгака Лісіча пані Духны Волкаўны Сурынавай і яе сына Стася.

Пляменьнік князёў Івана і Льва Палубенскіх і іхны нашчадак пан Шчасны Герцык падаў чалабітную каралю Жыгімонту, каб вярнуць сабе добры, у ліку якіх сяло Варавічы. Пры гэтым паклаў перад манархам адпаведныя лісты-падараваньні ягонага брата Аляксандра. 2 сьнежня 1533 году гаспадар задаволіў просьбу шляхціча.  

Паноў Сурынаў падданыя,  з Вараўцаў або Варавічаў на рацэ Ушы Оўруцкай нядзелі згаданыя ў апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 году. У люстрацыі Оўруцкага замку таго ж 1552 г. сказана, што з шасьці службаў сяла Вараўцы паноў Станіслава і Няміра Сурынавічаў ішло «*падачкі*» паўтары капы (90) грошаў і мёду 8 . У іншым месцы прыведзеная зьвестка пра сяло Варавічы Хведара Уладыкі, з 5 дымоў (служба) якога выплачвалася 2 капы (120) грошаў і паўпяты кадзі мёду, «*а окромъ того подачки ани службы з нихъ жадное нетъ*». 

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (і Варавічы з прылегласьцямі) было далучана да Кароны Польскай.

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 1 дыму асадных сялянаў сяла Варавічаў пана Андрэя Сурына выбіралася 15 грошаў, з 2 асадных і 2 агароднікаў пана Гардзея Сурына выплачвалася адпаведна па 15 і па 6 грошаў, таксама з 4 дымоў асадных і 2 агароднікаў у тым жа сяле, застаўных ад пана Юрыя Бокія, — па 15 і па 6 грошаў.

Як засьведчана ў кнігах Кіеўскага гродзкага суда, у чэрвені 1589 году сурынаўскія Варавічы навечна і з грунтамі набыў кіеўскі падкаморы Шчасны Харлінскі.

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў усе свае маёнткі сынам Станіславу, Мікалаю і Юрыю з абавязкам выплаты іхным сёстрам па 3 000 польскіх злотых. Сяло Варавічы з фальваркам дасталіся Станіславу.

Паводле рэестру падаткаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1628 годзе з 5 дымоў osiadłych і з 10 агароднікаў sioła Warowicz пана Станіслава Харленскага, якое трымаў у заставе пан Тэадор Крыніцкі, за 6 пабораў выплачана адпаведна па 3 злотых і па 1 злотаму, 6 грошаў.

У дакумэнце пад назвай «Regestr wybierania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Абрагам Тышкевіч, пасэсар, з 33 дымоў «wsi Warowicz» заплаціў, як і належала, па 15 грошаў з дыму, г. зн. усяго 16 з паловай злотых. Адпаведна пры выплаце падымнага «dwoiego» ў 1640 годзе з тых жа 33 дымоў у сяле Варавічы сума склала 33 злотыя.

Зь люстрацыі падымнага падатку 1683 года вынікае, што ўсяго з 10 дымоў wsi Warowicze пана Караля Тышкевіча, пасэсара, да скарбу выплачвалася 3 злотых

У тарыфе 1754 году паведамляецца, што з 17 двароў сяла Варавічаў «do grodu» (Оўруцкага замку) выбіраліся 2 злотыя і 18 з паловай грошаў, «na milicję» — 9 злотых, 14 грошаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Варавічы апынуліся ў Расейскай імпэрыі.

У парэформавы пэрыяд сяло Варавічы адміністрацыйна належала да Мартыновіцкай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 86 двароў з 461 жыхаром, дзеялі праваслаўная царква і піўная.

### Найноўшы час

У 1925 годзе сяло Варавічы — у складзе Хабнаўскага раёну Кіеўскай акругі УССР.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.)
* Józef Krzywicki. Warowicze // Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1893. T. XIII. S. 16

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка Вярхоўнай Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Населеныя пункты Палескага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі