open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Першы Кантынэнтальны кангрэс

**Першы Кантынэнтальны кангрэс** (5 верасьня — 26 кастрычніка 1774 году) — зьезд дэпутатаў ад 12 амэрыканскіх калёніяў Вялікабрытаніі (з 13 калёніяў). Чыньнікам скліканьня паслужылі Невыносныя законы — законы, прынятыя брытанскім парлямэнтам і накіраваныя на прыпынак супраціву амэрыканскіх калёніяў які расьце. Кангрэс засядаў у Філадэлфіі, у Карпэнтанс Голе. У яго працы бралі ўдзел 56 прадстаўнікоў ад усіх амэрыканскіх калёніяў Вялікабрытаніі, за выключэньнем Джорджыі, Канады, Бэрмудзкіх, Багамскіх астравоў і астравоў Карыбскага мора. Падчас зьезду дэпутаты выпрацавалі шэраг важных дакумэнтаў, намерваючыся дамагацца для калёніяў права самакіраваньня.

## Вынікі працы Кангрэсу
Была выдадзена «Дэклярацыя права і скаргаў», якая ўтрымоўвала заяву пра правы амэрыканскіх калёніяў на «жыцьцё, волю і ўласнасьць», а таксама выяўляла пратэст супраць мытнае і падатковае палітыкі мэтраполіі.

Было прынята рашэньне пра аб’яву гандлёвага байкоту мэтраполіі. З 1 сьнежня 1774 году была забаронена як купля ангельскіх тавараў, так і продаж амэрыканскіх тавараў ангельцам. Гэта рашэньне было адказам на блякаду Бостану ангельскім флётам (глядзіце Бостанскае чаяваньне).

Таксама было прынята рашэньне пра скліканьне другога Кантынэнтальнага кангрэсу 10 траўня 1775 году.

## Дадатковыя зьвесткі
* Колькасьць тавараў, імпартуемых у амэрыканскія калёніі зь Вялікабрытаніі ў 1775 годзе звалілася на 97 % у параўнаньні з 1774 годам.
* Парушальнікаў гандлёвага байкоту ў якасьці пакараньня абшмароўвалі дзёгцем і абвальвалі ў пёрах.

Катэгорыя:Гісторыя ЗША
Катэгорыя:Амэрыканская рэвалюцыя
Міханавічы (пасёлак)

**Мі́ханавічы** — пасёлак у Менскім раёне Менскай вобласьці, на скрыжаваньні шашы  з . Міханавічы ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Міханавіцкага сельсавету. У пасёлку знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя.

## Насельніцтва
* 1999 год — 4047 чалавек
* 2010 год — 5351 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Міханавічы (вёска)

**Мі́ханавічы** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Міханавічы ўваходзяць у склад Міханавіцкага сельсавету. Вёска месьціцца на беразе ракі Сьвіслач.

## Насельніцтва
* 2010 год — 154 чалавекі
* 1999 год — 176 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Юзуфова

**Юзуфо́ва** — аграгарадок у Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Юзуфова ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Юзуфоўскага сельсавету. Аграгарадок месьціцца на беразе ракі Чарняўка з сажалкай.

## Насельніцтва
* 1999 год — 659 чалавек
* 2010 год — 704 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Міхаіл Зданевіч

**Зданевіч Міхаіл Аляксандравіч** (нарадзіўся ў 1943 годзе) — сьпявак (бас). Заслужаны артыст БССР (1979).

## Біяграфія
У 1963 скончыў Берасьцейскую музычную вучэльню па спэцыяльнасьці сьпевы. Затым вучыўся ў Беларускай кансэрваторыі (у клясе С. Д. Асколкава), якую скончыў у 1972. 

У 1969—1983 зьяўляўся салістам Беларускага тэатру опэры і балету. Ляўрэат Усесаюзнага конкурсу вакалістаў імя Глінкі (4-я пр., 1971).

Выкладае ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі (з 1983 — загадчык катэдры опэрнай падрыхтоўкі; з 2011 — загадчык катэдры опэрнай падрыхтоўкі і харэаграфіі). Дацэнт.

Кірунак яго навуковай працы — мэтодыка працы з вакалістамі і хорам ў опэрных пастаноўках, акторскае майстэрства, тэорыя і практыка харэаграфічнага мастацтва, мэтодыка балетмэйстарскай дзейнасьці.

## Літаратура
* Штейн С. Михаил Зданевич, певец академического Большого театра БССР // Сов. культура. 1974. 13 декабря.

## Вонкавыя спасылкі
* Зданевич Михаил Александрович (1943) / Вокально-энциклопедический словарь
* Кафедра оперной подготовки и хореографии

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1943 годзе
Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР
Катэгорыя:Беларускія опэрныя сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Ёган Зыгмунт Дэйбель

**Ёган Зы́гмунт Дэ́йбель** (, ; 1685—1690, Саксонія — 1752) — польскі архітэктар ракако саскага паходжаньня.

## Жыцьцяпіс
Ад 1719 року ў Польшчы, ад 1721 працаваў у варшаўскай управе каралеўскіх пабудоваў, ад 1726 — архітэктар караля Аўгуста II Моцнага. Афіцэр коннай артылерыі, у 1736 атрымаў званьне капітана, у 1746 — маёра.

Сын Крысьціян Готфрыд Дэйбель дэ Гамэраў (1725—1798) — польскі генэрал.

## Найістотнейшыя працы
* Саксонскі палац у Варшаве
* перабудова палацу ў Вілянаве
* перабудова палацу Чартарыскіх у Пулавах
* праектаваньне і перабудова палацу Браніцкіх у Беластоку
* перабудова палацу Сапегаў у Варшаве
* Блакітны палац у Варшаве (разам з Ё. Д. Аўхам і К. Ф. Пёпэльманам)
* Міраўскія кашары ў Варшаве
* Палац Урускіх у Варшаве
* палац Браніцкіх на Мядовай вуліцы ў Варшаве
* Сапегаўскі палац у Ружанах

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Architektura przedwojennej Warszawy. Jan Zygmunt Deybel von Hammerau

Катэгорыя:Польскія архітэктары
Катэгорыя:Нямецкія архітэктары
Катэгорыя:Афіцэры Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Памерлі ў 1752 годзе
Леанід Тышко

**Леанід Барысавіч Тышко** (9 лістапада 1945, Берасьце) — беларускі музыка, паэт, артыст вакальна-інструмэнтальнага ансамбля «Песьняры» (бас-гітара, бэк-вакал, вершы, 1968—1981), адзін з заснавальнікаў айчыннай школы ігры на бас-гітары. Заслужаны артыст БССР.

У 1964 скончыў музычную вучэльню ў Берасьці па клясе домры.

Службу ў шэрагах Савецкай арміі праходзіў ва Ўруччы разам з будучымі музыкамі «Песьняроў» Уладзімерам Мулявіным і Валерам Яшкіным. Затым разам зь імі працаваў у філярмоніі ў Менску, дзе былі інструмэнталістамі, потым сталі акампануючай групай у жаночым ансамблі «Лявонiха». У 1968 увайшоў у склад ВІА «Лявоны». У 1970 годзе менавіта бас-гітарыст Леанід Тышко прапанаваў зьмяніць назву ансамбля «Лявоны» на новую — «Песьняры».

У сакавіку 1981, пасьля вялікіх гастроляў па Лацінскай Амэрыцы і ўзьніклых там непаразуменьняў, добраахвотна пакінуў «Песьняры». Стаў другім музыкам з «залатога складу» ансамбля, які пакінуў групу на вяршыні яго посьпеху. 8 гадоў разам з родным братам Эдуардам Тышко граў у рэстаранах гасьцініцы «Юбілейная» і «Каменный цветок» у Менску, яшчэ некалькі гадоў займаўся выкладчыцкай дзейнасьцю, а затым пакінуў Беларусь.

З 1991 разам з другой жонкай і сынам жыве ў Ізраілі ў г. Хайфа, па-ранейшаму піша вершы, час ад часу прыязджае на Бацькаўшчыну. Разам з жонкай спрабуе атрымаць пэнсію ў Беларусі, аднак ня можа яе дамагчыся, бо ў 1991 у іх забралі беларускае грамадзянства. У 2009 на запрашэньне Ўладзіслава Місевіча Леанід Тышко выступіў з «Беларускімі Песьнярамі» ў Палацы Рэспублікі, прыняў удзел у юбілейным канцэрце на фэсьце «Залаты шлягер» у Магілёве.

## Вонкавыя спасылкі
* Виктор Лашков. Л.Тышко: Человек, который придумал название «Песняры» (Советская Белоруссия, 25.05.1998, N133-134)
* Израильский музыкант стал в Беларуси «изменником» родины
* Валентин Пепеляев. Ностальжи под струнный звон
* Информация о музыканте. Тышко Леонид Борисович

Катэгорыя:Песьняры
Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Ізраільскія музыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Берасьці
Катэгорыя:Заслужаныя артысты БССР
Буцэвічы

**Буцэ́вічы** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Буцэвічы ўваходзяць у склад Юзуфоўскага сельсавету. Вёска месьціцца на беразе ракі Чарняўка.

## Насельніцтва
* 1999 год — 43 чалавекі
* 2010 год — 28 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Абрыцкая Слабада

**Абры́цкая Слабада́** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе , недалёка ад шашы . Абрыцкая Слабада ўваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 2 чалавекі
* 2010 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Буды (Менская вобласьць)

**Бу́ды** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Буды ўваходзяць у склад Юзуфоўскага сельсавету. Каля вёскі месьціцца выток ракі Лукавая.

## Насельніцтва
* 1999 год — 5 чалавек
* 2010 год — 4 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Жукаўка (Менскі раён)

**Жу́каўка** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на скрыжаваньні шашы  з . Жукаўка ўваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавету. Каля вёскі працякае рака Лукавая.

## Насельніцтва
* 1999 год — 30 чалавек
* 2010 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Быстрыцкі сельсавет (Капыльскі раён)

**Бы́стрыцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Блеўчыцы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Капыльскага раёну Слуцкай акругі з цэнтрам у вёсцы Быстрыца. У 1939 годзе цэнтар сельсавету перанесены ў вёску Блеўчыцы. 16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Блеўчыцкі.

## Літаратура
*  С. 105
*  С. 144, 147

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Капыльскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Пукаўскі сельсавет

**Пу́каўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Пукава.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Грэскага раёну Слуцкай акругі. 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Капыльскага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены адноўленаму Грэскаму раёну. 17 сьнежня 1956 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Капыльскага раёну.

24 траўня 1960 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Слабада-Кучынскаму сельсавету.

## Літаратура
*  С. 168
*  С. 105
*  С. 208

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Капыльскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1960 годзе
Смоліцкі сельсавет

**Смо́ліцкі сельсаве́т**, **Смалічо́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Смалічы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Чырвонаслабодзкага раёну Слуцкай акругі. 8 жніўня 1959 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Капыльскага раёну.

24 траўня 1960 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Бучацінскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 6

## Літаратура
*  С. 105
*  С. 175
*  С. 224
*  С. 44

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Капыльскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1960 годзе
Евангелевіцкі сельсавет

**Еванге́левіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Евангелевічы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Капыльскага раёну Слуцкай акругі з цэнтрам у вёсцы Евангелевічы.

У 1929 годзе Евангелевічы перайменаваны ў Ванелевічы. У сувязі з гэтым сельсавет быў перайменаваны ў Ванелевіцкі.

## Літаратура
*  С. 105
*  С. 148

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Капыльскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1929 годзе
Гапаэль Хайфа

«**Гапаэль**» () — ізраільскі футбольны клюб з гораду Хайфы. Заснаваны ў 1924 годзе. Чэмпіён Ізраілю (1999), трохразовы ўладальнік Кубка Ізраілю.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Хайфа
Казекава

**Казе́кава** — вёска ў Беларусі, каля ракі Чарняўкі. Уваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавету Менскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе .

## Назва

Казэка (Kaseke) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова газ- (каз-) (імёны ліцьвінаў Казіль, Казмар; германскія імёны Cazilo, Gazmar), магчыма, паходзіць ад гоцкага bigitan 'знайсьці' або ад асновы -гед- (-гад-, -гід-).

## Насельніцтва
* 1999 год — 130 чалавек
* 2010 год — 76 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Мацкі (Юзуфоўскі сельсавет)

**Мацкі́** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе , недалёка ад шашы . Мацкі ўваходзяць у склад Юзуфоўскага сельсавету. На вясковых могілках стаяць руіны Царквы сьв. Яна, пабудаванай у 18 ст.

## Насельніцтва
* 1999 год — 28 чалавек
* 2010 год — 17 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Сады

**Сады́** (раней — *Скна́равічы*) — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Сады ўваходзяць у склад Юзуфоўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 16 стагодзьдзі сяло, ва ўладаньні шляхты. Знаходзілася ў Менскім павеце Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. У 1567 годзе сяло, уладальнікам якога быў К. В. Тышкевіч, згадана ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага, у Менскім ваяводзтве. У 1667 годзе маёнтак, які складаўся з чатырох дымоў, уладальнік — К. Уніхоўскі. У 1791 годзе вёска, у складзе маёнтку Жабаўшчына, каталіцкае ўладаньне, частка Менскай парафіі. Перайшла ў склад Расейскай імпэрыі пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе. У 1800 годзе была ўласнасьцю Менскага Петрапаўлаўскага праваслаўнага кляштара. У 1815 годзе мела 28 гаспадарак, 178 чалавек насельніцтва, ва ўладаньні Менскага Богаяўленскага манастыра. У 1858 годзе ўжо ва ўладаньні казны. У 1886 годзе ў вёсцы жылі 78 чалавек, мелася 7 гаспадарак. Уваходзіла ў склад Бяларуцкай воласьці Менскага павету Менскай губэрні. Паводле перапісу насельніцтва Расейскай імпэрыі 1897 году, у вёсцы жылі 218 чалавек, 36 гаспадарак, была хлебазапасная крама. Ад 1909 году ў вёсцы была народная вучэльня. У 1917 годзе 53 гаспадаркі, у якіх жылі 278 чалавек. Ад лютага да сьнежню 1918 году вёска акупаваная войскамі кайзэраўскай Нямеччыны. Ад ліпеня 1919 году напрацягу прыкладна аднаго году — войскамі Польшчы. Ад 1919 году ў складзе БССР. У 1924 годзе адкрылася працоўная школа, у якой навучаліся 149 дзетак. Ад 20 жніўня 1924 году вёска знаходзілася ў складзе Навадворчкага сельсавету Заслаўскага раёну Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). У 1926 годзе ў вёсцы жылі 280 чалавек, 58 гаспадарак. 13 чэрвеня 1929 году перададзеная Рагаўскому сельсавету. 20 лютага 1938 году ўключаная ў склад Менскай вобласьці. Пад час Вялікай Айчыннай вайны ад канца чэрвеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году акупаваная нямецкімі войскамі. Ад 8 жніўня 1959 году ў Менскім раёне, ад 19 сакавіка 1974 году — ў Юзуфоўскім сельсавеце. У 1997 годзе ў вёсцы было 35 жыхароў, 19 гаспадарак. Адносілася да саўгасу «Буцэвічы», цэнтрам якога зьяўляецца вёска Юзуфова. У 2010 годзе пачала працаваць крама.

## Насельніцтва
* 1999 год — 46 чалавек
* 2010 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Юзуфоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Стыў Балмэр

**Сты́вэн Э́нтані Ба́лмэр** (;  24 сакавіка 1956 году, Дэтройт, ЗША) — амэрыканскі прадпрымальнік, які стаў мільярдэрам у выніку працы на пасадах старшыні (ліпень 1998 — люты 2001) і генэральнага дырэктара (студзень 2000 — люты 2014) карпарацыі «Майкрасофт». 44-ы ў сьпісе найбагацейшых людзей у сьвеце паводле вэрсіі часопісу Forbes (сакавік 2012). Кавалер францускага Ордэна Ганаровага легіёну (2011).

## Паходжаньне
Дзед Стыва Балмэра па мацярынскай лініі Шлёма Дворкін і прадзед жылі і былі пахаваныя ў Пінску (Беларусь). Шлёма Дворкін працаваў у кравецкай майстэрні, што знаходзілася ў прадмесьці Пінску&nbsp;— Малоткавічах, а дзядзька Стыва валодаў пякарняй у Пінску.

25 кастрычніка 2007 году Стыў Балмэр разам зь сястрой, якая ў той дзень адзначала 50-гадовы юбілей, прыяжджаў у Пінск (Берасьцейская вобласьць). Госьці наведалі Музэй Беларускага Палесься, магілу прадзеда, былую пякарню дзядзькі і сынагогу.

## Жыцьцяпіс
Стыў Балмэр нарадзіўся ў сям’і амэрыканскага швайцарца і амэрыканскай жыдоўкі. У 1977 скончыў Гарвардзкі ўнівэрсытэт са ступеньню бакаляўра матэматычных ды эканамічных навук. Пасьля на працягу двух рокаў працаваў намесьнікам загадніка вытворчасьці кампаніі Procter & Gamble.

У 1980, пакінуўшы заняткі ў Стэнфардзкай вышэйшай школе бізнэсу, Балмэр на запрашэньне Біла Гейтса, зь якім вучыўся ва ўнівэрсытэце, пераходзіць у Майкрасофт. Кіраваў распрацоўкаю першых вэрсій апэрацыйных сыстэмаў MS-DOS і Windows, ачольваў розныя аддзяленьні кампаніі. У ліпені 1998 року стаў прэзыдэнтам карпарацыі, а 13 студзеня 2008 замяніў Біла Гейтса на пасадзе генэральнага дырэктара кампаніі «Майкрасофт».

У 1990 ажаніўся з супрацоўніцай «Майкрасофт» Коні Снайдэр, маюць трох дзяцей.

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Стыў Балмер, генэральны дырэктар карпарацыі Microsoft
* Сьпіс мільярдэраў паводле Forbes

Катэгорыя:Майкрасофт
Катэгорыя:Выпускнікі Гарвардзкага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Асобы Дэтройту
Катэгорыя:Прадпрымальнікі ЗША
Катэгорыя:Мільярдэры ЗША
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Ганаровага легіёну
Міхаіл Бэрнард Мукасей

**Міхаі́л Мукасе́й**, паводле амэрыканскага вымаўленьня **Майкл М’юкэ́йзі** (, ; 28 ліпеня 1941, Нью-Ёрк) — амэрыканскі юрыст з жыдоўскай сям’і беларускага паходжаньня. Былы судзьдзя ў Нью-Ёрку і Генэральны пракурор ЗША (2007—2009), другі Генэральны пракурор жыдоўскага паходжаньня пасьля Эдварда Леві.

## Жыцьцяпіс
Міхаіл Мукасей нарадзіўся ў сям’і эмігранта з Расейскай імпэрыі, які нарадзіўся каля Баранавічаў (Беларусь) і зьехаў у ЗША ў 1921.

Пасьля сканчэньня ў 1959 жыдоўскае школы Міхаіл навучаўся ў Калюмбійскім унівэрсытэце, які скончыў у 1967 са ступеньню бакаляўра мастацтваў. У 1967 атрымаў ступень бакаляўра права Ельскай школы права. Практыкаваў у Нью-Ёрку цягам 20 гадоў. У 1987 прызначаны судзьдзём фэдэральнае акругі паўднёвага раёну Нью-Ёрку і служыў на гэтым посьце цягам 18 рокаў. У чэрвені 2006 вярнуўся да прыватнае практыкі.

У верасьні 2007 прыняў прапанову прэзыдэнта Буша заняць месца Альбэрта Гансалеза на пасадзе Генэральнага пракурора. У лістападзе Сэнат ЗША падтрымаў ягоную кандыдатуру 53 галасамі «за» супраць 40.

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

* Біяграфічны каталёг фэдэральных судзьдзяў

Катэгорыя:Амэрыканцы беларускага паходжаньня
Катэгорыя:Габрэі ў ЗША
Катэгорыя:Выпускнікі Калюмбійскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Супрацоўнікі адміністрацыі Джорджа Буша-малодшага
Катэгорыя:Генэральныя пракуроры ЗША
Лукіская турма

**Лукі́ская турма́** () — вядомая віленская турма; знаходзіцца ў цэнтры Вільні па адрасе скрыжаваньне Лукішкі 6 (). Збудаваная ў 1901—1904 гадах.

## Гісторыя
Турэмны комплекс пабудаваны ў 1901—1904 гг. выкарыстоўвалася як месца зьняволеньня палітычных апанэнтаў улады падчас царскай Расеі, Польскай Рэспублікі (1922—1939), нямецкай акупацыі (1941—1944) і СССР (1940—1941).

Пасьля атрыманьня незалежнасьці, у Летуве выкарыстоўвалася як сьледчы ізалятар. Зачынена 2 ліпеня 2019 году(далучана да Віленскай папраўчай калёніі), сьледчы ізалятар перанесены.

У 2019 годзе ў турме прайшлі здымкі 4-га сэзону амэрыканскага сэрыялу «Дзіўныя рэчы».

У 2022 годзе Лукіскую турму перадалі ў арэнду прыватнай кампаніі. Цяпер там «зона мастацтва і музэю», каток і месца для адпачынку

## Вядомыя зьняволеныя
* Максім Гарэцкі — у 1922 годзе за сувязь зь віленскімі камуністамі.
* Францішак Аляхновіч — менавіта тут пачаў пісаць п’есу «На Антокалі»
* Максім Танк — па справе рэвалюцыйнай чыннасьці правёў тут каля двух гадоў, выдаваў у турме рукапісны часопіс «Краты»
* Барыс Кіт, Рыгор Шырма, Янка Хвораст — зьняволеныя па справе Таварыства беларускай школы
* Уладзіслаў Паўлюкоўскі — зьняволены ў 1926, у 1927 вызвалены
* Міхась Машара — арыштаваны ў 1928 і прысуджаны да чатырох гадоў зьняволеньня; яго першы зборнік «Малюнкі» вынесла з турмы і апублікавала Зоська Верас.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт турмы

Катэгорыя:Будынкі і збудаваньні Вільні
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1904 годзе
Катэгорыя:Турмы НКУС
Катэгорыя:Галакост у Летуве
Катэгорыя:Турмы Летувы
Турма
Замасточча (Менскі раён)

**Замасто́чча** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе , недалёка ад шашы . Замасточча ўваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету. Вёска месьціцца на беразе ракі Сямёнаўка.

## Насельніцтва
* 1999 год — 2015 чалавек
* 2010 год — 2310 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Пралом (часопіс)

«**Прало́м**» — рукапісны часопіс, выдаваны Яўгенам Скурко (М. Танкам) і Янкам Гарохам у Віленскай рускай гімназіі імя Пушкіна ў 1931—1932 гадах. Сьвет пабачылі толькі два нумары.

## Гісторыя
Першы нумар быў перапісаны ад рукі ў двух экзэмплярах. Я. Гарох упрыгожыў вокладку сымбалічным малюнкам пралому ў турэмнай сьцяне, празь які прабівалася сонца. Тут Максім Танк зьмясьціў свае першыя вершы пад псэўданімам «А. Граніт». Першы нумар часопісу не захаваўся, аднак адзін з асобнікаў «Пралому» быў перавезены ў БССР і кіраўнік замежнай рэдакцыі ЦК КПЗБ Леапольд Родзевіч уключыў дэбютныя вершы ў «Хрэстаматыю заходнебеларускай літаратуры», якая выйшла ў Менску ў 1933 годзе (празаічныя імпрэсіі «Штандар», «Нашы дні», «Гаротнікі прачнуліся»).

Другі нумар часопіса выдаваўся ў лютым 1932 году, паводле сьведчаньняў М. Танка, старэйшымі таварышамі з падпольля. Тэкст быў размножаны на гектографе і амаль усе 500 асобнікаў былі накіраваныя на Наваградчыну. На гэтую падзею прагучаў ускосны пісьмовы водгук у справаздачы наваградзкага ваяводы ў міністэрства ўнутраных справаў:

У другім нумары пралому быў зьмешчаны першы праграмны верш М. Танка «Там, дзе стаяў безрабочы», падпісаны тым жа псэўданімам Я. Граніт.

## Літаратура
* Калеснік, Ул. А. Максім Танк : Нарыс жыцця і творчасці / Ул. А. Калеснік. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1981. — 189 с.

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Максім Танк
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1931 годзе
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьніклі ў 1932 годзе
Краты (часопіс)

«**Краты**» — рукапісны часопіс, заснаваны ў канцы 1933 году Максімам Танкам і пазьней выдаваны зьняволенымі Лукіскай турмы. Усяго выйшла шэсьць нумароў. Выдаваньнем часопіса ў 1934 займаліся арганізатары Літаратурнага фронту сялянскіх і рабочых пісьменьнікаў Валянцін Таўлай, Піліп Пестрак, П. Радзюк.

Адзін зь першых яго чытачоў так ахарактарызаваў выданьне:

## Літаратура
* Калеснік, Ул. А. Максім Танк : Нарыс жыцця і творчасці / Ул. А. Калеснік. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1981. — 189 с.

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Максім Танк
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1933 годзе
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Зьніклі ў 1934 годзе
Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі
Страдзецкі сельсавет

**Стра́дзецкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Страдзеч.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Берасьцейскага раёну Берасьцейскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Страдзеч. 16 ліпеня 1954 году ў склад Гершонскага сельсавету перададзеныя вёскі Заказанка і Прылукі, у склад сельсавету ўключаны вёскі Збунін Ляплёўскага сельсавету і Дурычы Мяднянскага сельсавету, цэнтар сельсавету перанесены ў Дурычы і ў сувязі з гэтым сельсавет перайменаваны ў Дурыцкі, які перададзены ў склад Дамачаўскага раёну. 

8 верасьня 1959 году Дурыцкі сельсавет Берасьцейскага раёну (з 17 сьнежня 1956 году) скасаваны, тэрыторыя далучаная да Мяднянскага сельсавету, вёска Страдзеч перададзеная ў склад Гершонскага сельсавету.

1 чэрвеня 2007 году вёскі Аркадзія, Бярнады, Гершоны, Кацельня Баярская, Міцькі перададзеныя ў падпарадкаваньне гораду Берасьце.

27 лістапада 2007 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Гершоны ў вёску Страдзеч.

21 сьнежня 2007 году вёскі Аркадзія, Бярнады, Гершоны, Кацельня Баярская, Міцькі выключаныя з складу сельсавету, а сельсавет перайменаваны з Гершонскага ў Страдзецкі.

17 верасьня 2013 году сельсавет скасаваны, яго землі зь вёскамі Заказанка, Прылукі і Страдзеч перададзеныя ў склад Дурыцкага сельсавету

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 3

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 136—137
*  С. 351
*  С. 67, 244
*  С. 158

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2007 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Прывольны

**Прыво́льны** — пасёлак у Менскім раёне Менскай вобласьці, на шашы . Прывольны ўваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1961 чалавек
* 1999 год — 2007 чалавек

## Інфраструктура
У пасёлку дзейнічае Беларуская машынавыпрабавальная станцыя (заснаваная ў 1948 г., былая Заходняя МВС).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Беларуская МВС

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Яўхімова

**Яўхімо́ва** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на скрыжаваньні шашы  з . Яўхімова ўваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 94 чалавекі
* 1999 год — 34 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Сіняло

**Сіняло́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Сьвіслачы. Уваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету Менскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе , недалёка ад шашы .

## Назва

Сяніла (Senilo) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1909 год — 273 чалавекі ў вёсцы Сіняле Пелікшы, 126 чалавек у вёсцы Сіняле Прушынскай і 94 чалавекі ў вёсцы Сіняле Фрыбеса
* 1999 год — 220 чалавек
* 2010 год — 162 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Лебядзінец

**Лебядзі́нец** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, недалёка ад шашы . Лебядзінец уваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 32 чалавекі
* 1999 год — 45 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Ян Самуэль Бэкер

**Ян Самуэ́ль Бэ́кер** (гады жыцьця дакладна ня вызначаныя) — саксонскі дойлід XVIII стагодзьдзя, вучань Яна Зыгмунта Дэйбля.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся на пачатку 1730-х у Саксоніі. Магчыма, навучаўся ў майстэрні дрэздэнскага архітэктара , пасьля якой быў прыняты ў Саксонскі будаўнічы дэпартамэнт.

У сярэдзіне XVIII стагодзьдзя зьявіўся ў ВКЛ. З 60-х рокаў працаваў у князёў Сапегаў.

Удзельнічаў у праектаваньні Дзярэчынскага палацу, перабудове палацу, касьцёлу дамініканаў, Петрапаўлаўскае царквы і кляштару базыльянаў у Ружанах. За сваю працу над палацам архітэктар атрымаў ад Сапегаў пажыцьцёвую пэнсію 2160, а пасьля 2520 злотых.

Паводле інвэнтару 1793 року вядома, што за Бэкерам лічылася аднапавярховая драўляная хата ў Ружанах, а апошняе дакумэнтальнае пацьверджаньне яго пражываньня тут датаванае 1808. Апошнія пэнсійныя выплаты зьдзейсьненыя ў Менску, дзе, магчыма, і памёр дойлід.

Сярод ягоных іншых працаў касьцёл сьв. Станіслава ў Няміраве. Акрамя праекту перабудовы ружанскіх уладаньняў Сапегаў, захаваліся таксама й праекты для іхніх уладаньняў у Вільні, Высокім, Дзярэчыне, Крыстыянпалі. Дзякуючы Самуэлю Бэкеру палацава-паркавае мастацтва на Беларусі дасягнула якаснага эўрапейскага ўзроўню, а ягоныя творы сталі ўзорам беларускага клясыцызму.

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал

Катэгорыя:Беларускія архітэктары
Катэгорыя:Нямецкія архітэктары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1730-я гады
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нямеччыне
Архіў уніяцкіх мітрапалітаў

**Архіў уніяцкіх мітрапалітаў** — каштоўны архіў па гісторыі ня толькі царкоўнай уніі, але й па гісторыі самага вялікага ў часавых межах пэрыяду гісторыі — пэрыяду Вялікага Княства Літоўскага.

На працягу існаваньня ўніяцкай царквы пры мітрапалітах існавала свая канцылярыя, у якой назапашваліся дакумэнты рознага характару. Зь цягам часу гэтыя матэрыялы склалі вялікі комплекс, сёньня вядомы пад назовам «Архіў уніяцкіх мітрапалітаў».

Велізарная частка архіва ўніятаў захоўваецца ў Расейскім дзяржаўным гістарычным архіве ў Санкт-Пецярбургу, у фондзе № 823, і мае назоў «Канцылярыя мітрапаліта грэка-ўніяцкіх цэркваў у Расеі». У фондзе сабрана 5850 адзінак захоўваньня, якія ахопліваюць прамежак часу ад 1470 па 1871 год. Надзвычай багатая й разнастайная інфармацыя пра унію на Беларусі зьмяшчаецца таксама ў архівах і рукапісных аддзелах бібліятэк Летувы, Польшчы, Расеі, Украіны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Грэка-каталіцкая царква на Беларусі
Перасудавіцкі сельсавет

**Перасу́давіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Перасудавічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Высокаўскі сельсавет у складзе Бярозаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Перасудавіцкі. 21 лістапада 1977 году сельсавет перайменаваны ў Высокаўскі.

1 сакавіка 2002 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя Стрыгінскаму сельсавету.

## Літаратура
*  С. 168

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Бярозаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1954 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1977 годзе
Любашаўскі сельсавет

**Люба́шаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ганцавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Любашава.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Ганцавіцкі сельсавет у складзе Ганцавіцкага раёну Пінскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Любашаўскі. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Ляхавіцкага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Ганцавіцкаму раёну.

Да 1975 году існаваў хутар Карчомка, да 1976 году — хутары Гута і Пасекі, з канца 1990-х гадоў — вёска Кругліца.

## Літаратура
*  С. 219 
*  С. 249


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ганцавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1954 годзе
Ганцавіцкі сельсавет (Ганцавіцкі раён)

**Га́нцавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ганцавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ганцавічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Ганцавіцкі сельсавет у складзе Ганцавіцкага раёну Пінскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Любашаўскі.

## Літаратура
*  С. 219

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ганцавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Зарэчча (Менскі раён)

**Зарэ́чча** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Зарэчча ўваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету. Вёска месьціцца на беразе ракі Сямёнаўка.

## Насельніцтва
* 2010 год — 80 чалавек
* 1999 год — 47 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Каралінскі сельсавет

Назву **Каралі́нскі [[сельсавет]]** маюць:

* Каралінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Каралінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Пінскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Каралінскі раён
Каралінскі сельсавет (Дарагічынскі раён)

**Каралі́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Каралін.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Дарагічынскага раёну Пінскай вобласьці.

## Літаратура
*  С. 245

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Першамайскі сельсавет (Дарагічынскі раён)

**Першама́йскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Першамайск.

## Гісторыя
8 жніўня 1959 году да Дарагічынскага раёну далучаны Першамайскі сельсавет скасаванага Антопальскага раёну.

## Літаратура
*  С. 245

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дарагічынскага раёну
Казімер Кабылінскі

**Казі́мер Маце́й Кабылі́нскі** (; 25 лютага 1816,  — 4 лістапада 1863) — удзельнік паўстаньня 1863—1864 рокаў.

## Жыцьцяпіс
Валодаў маёнткам Залясяны.

Спачатку загадваў конным аддзелам у паўстанчым атрадзе пад даводзтвам Валерыя Ўрублеўскага. Разам зь ім у аддзеле былі й ягоныя сыны Адольф і Ўладыслаў, зяць Рафал Карыцкі,  з  Адольф і пляменьнік Адольф Навасельскі, які стаў ягоным ад’ютантам.

Вядома, што  коньнікі Кабылінскага захапілі Ружаны, акружылі казарму і абаззброілі жаўнераў. Царскія войскі пазьней дагналі паўстанцаў ля Вялікага Кута, аднак у баі атрымалі паразу і адышлі, пакінуўшы сваіх забітых і параненых на полі.

17—18 ліпеня 1863 року аб’яднаныя сілы Казімера Кабылінскага (56 коньнікаў), Фэлікса Гурскага (46 коньнікаў) і Міхала Квапішэўскага (38 конных) атрымалі перамогу над казакамі ў бітве пад Шапятовам.

Увосені атрад Кабылінскага дзейнічаў у ваколіцах Калушына (цяпер у Мазавецкім ваяводзтве). Браў удзел у баях з расейскімі войскамі 27 кастрычніка пад Куфлевам, 29 кастрычніка пад Чырвонкай. У абодвух выпадках паўстанцы атрымалі паразу. Пасьля гэтага да атраду Кабылінскага далучыліся конныя аддзелы Казімера Нарбута і Людвіка Лютынскага.

На загад палкоўніка Адама Андрэя Зялінскага аб’яднаны атрад рушыў у бок Мінску на дапамогу, па дарозе злучыўшыся з коньніцай Міхала Гейдэнрайха-Крука. 4 лістапада ў баі паміж Меняй, Сёдлай і Пясэчнай аб’яднаныя атрады паўстанцаў процістаялі войскам капітана Гальштэйна. У гэтым баі паўстанцы страцілі 20 чалавек забітымі, сярод якіх быў і Казімер Кабылінскі. Пасьля ягонай гібелі 200-асобавы ліцьвінскі атрад быў аб’яднаны з коньнікамі Янкоўскага, Лянецкага, Зялінскага і Крука.

Меў жонку Вікторыю з Казаковічаў.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Нарадзіліся 25 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1816 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Беластоцкім павеце
Катэгорыя:Памерлі 4 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў 1863 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Мазавецкім ваяводзтве
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Веткаўскага раёну

У Веткаўскім раёне знаходзяцца 57 аб’ектаў, якія ўключаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, зь іх: 34 — помнікі археалёгіі, 4 — помнікі архітэктуры, 19 — помнікі гісторыі.

## Помнікі археалёгіі

|}

## Помнікі архітэктуры

|}

## Помнікі гісторыі

|}

Веткаўшчына
Гісторыка-культурныя каштоўнасьці
Глыбоцкі сельсавет

Назву **Глыбо́цкі [[сельсавет]]** маюць:

* Глыбоцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Глыбоцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёну Гомельскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Глыбокаўскі сельсавет
* Глыбоцкі раён
Аляксееўка (Менская вобласьць)

**Аляксе́еўка** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на дарозе . Аляксееўка ўваходзіць у склад Міханавіцкага сельсавету. Празь вёску працякае рака Грэбенка.

## Насельніцтва
* 2010 год — 89 чалавек
* 1999 год — 60 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Бардзілаўка

**Бардзі́лаўка** — вёска ў Беларусі, каля ракі Грэбенкі. Уваходзіць у склад Міханавіцкага сельсавету Менскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіцца на аўтамабільнай дарозе .

## Назва

Бардзіла (Bardilo) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Да нядаўняга часу ў вёсцы працавала няпоўная сярэдняя школа, будынак якой прадаецца.

## Насельніцтва
* 1909 год — 302 чалавекі ў вёсцы Бардзілаўцы Забалоцкай і 376 чалавек у вёсцы Бардзілаўцы Лешніцкай
* 1999 год — 206 чалавек
* 2010 год — 172 чалавекі

## Забудова
Складаецца зь некалькіх частак. Мае некалькі вулічных адгалінаваньняў. У ​​вёсцы некалькі сотняў дамоў. На поўначы разьмешчана в. Аляксееўка, на ўсходзе — дачны пасёлак «Узгор’е», на поўдні — газанапаўняльная станцыя. У вёсцы ёсьць крама.

## Гаспадарка
У вёсцы разьмяшчаюцца жывёлагадоўчыя фэрмы. Ёсьць піларама, якая цяпер знаходзіцца на рэканструкцыі.

## Камунікацыі
У вёсцы ёсьць вулічнае асьвятленьне. Цэнтральная дарога асфальтаваная. Ёсьць грамадзкія калёнкі, але яны не працуюць.

## Транспарт і дарогі
Цэнтральная вясковая дарога Н-9061 асфальтаваная, ёсьць неасфальтаваныя адгалінаваньні. У Бардзiлаўку некалькі разоў на дзень прыбывае прыгарадны аўтобус. Таксама ў вёску ходзіць маршрутнае таксi.

## Асобы
* Леанід Бачыла — былы першы намесьнік міністра аўтатранспарту БССР

## Крыніцы

Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Дуброва (Лугаваслабадзкі сельсавет)

**Дубро́ва** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці. Дуброва ўваходзіць у склад Лугаваслабадзкога сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 39 чалавек
* 1999 год — 39 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугаваслабадзкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Ігнатычы

**Ігнатычы**, таксама **Ігнацічы** (з 1960-х гадоў — *Калі́ніна*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Пцічы. Уваходзяць у склад Міханавіцкага сельсавету Менскага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 62 чалавекі. Знаходзяцца на шашы .

## Насельніцтва
* 1999 год — 96 чалавек
* 2010 год — 62 чалавекі

## Асобы
* Сяргей Запрудзкі (нар. 1957) — мовазнаўца

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Глыбоцкі сельсавет (Жабінкаўскі раён)

**Глыбо́цкі сельсавет**, **Глыбо́каўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Цэнтрам сельсавету была вёска Глыбокае.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Глыбоцкі сельсавет у складзе Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Літаратура
*  С. 311
*  С. 360

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабінкаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Кацягі

**Каця́гі** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на паміж дарогамі  і . Кацягі ўваходзяць у склад Міханавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 247 чалавек
* 1999 год — 234 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Міханавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Пінкавічы

**Пі́нкавічы** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці, на левым беразе ракі Піны. Пінкавічы ўваходзяць у склад і зьяўляецца цэнтрам Пінкавіцкага сельсавету. Празь вёску праходзіць аўтастрада .

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1960 год — 1306 чал.; 1999 год — 3898 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 4036 чал., 1274 двары; 2010 год — 3651 чал.

На 2005 год чацьверты велічынёй сельскі населены пункт у Берасьцейскай вобласьці (пасьля Альшанаў, Рубелю і Моталю).

## Інфармацыя для турыстаў
* Царква Покрыва Прасьвятой Багародзіцы
* Музэй народнага паэта Беларусі Якуба Коласа
* Памятны знак (валун) у гонар экспэдыцыі Луізы Арнэр Бойд, якая адбылася ўвосень 1934 году

### Страчаная спадчына
* Царква Сьвятога прарока Ільлі
* Капліца.
* Будынак управы Пінкавіцкай гміны Пінскага павету, а ў апошнія гады тут разьмяшчалася Пінкавіцкая дзіцячая бібліятэка. 

Каплічка ў Пінкавічах.jpg|Язэп Драздовіч. Каплічка ў Пінкавічах. 1926
Pinkavičy, Pakroŭskaja. Пінкавічы, Пакроўская (J. Drazdovič, 1926).jpg|Язэп Драздовіч. Царква ў Пінкавічах. 1926
Ільінская царква на пінкавіцкім полі. Я. Драздовіч. 1926.jpg|Язэп Драздовіч. Ільінская царква на пінкавіцкім полі. 1926


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фото Плянэта
* Купальле-2012 Пінкавічы
* Юбілейныя вёскі Пінскага р-на ў 2008 г.
* Вёска Пінкавічы на Radzima.org
* Пінкавічы: Якуб Колас у глыбіні Палесься
* Вось яны — Пінкавічы, вось гэты дом…
* Прагноз надвор’я ў вёсцы Пінкавічы

Катэгорыя:Пінкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Сацкі сельсавет

**Са́цкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Цэнтрам сельсавету была вёска Сакі.

## Гісторыя
8 жніўня 1959 году да Камянецкага раёну далучаны Сацкі сельсавет скасаванага Жабінкаўскага раёну.

## Літаратура
*  С. 7
*  С. 360

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Жабінкаўскага раёну
Даманаўскі сельсавет

**Дама́наўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Даманава.

## Гісторыя
14 кастрычніка 1957 году да Івацэвіцкага раёну далучаны Даманаўскі сельсавет скасаванага Быценскага раёну.

Скасаваны 9 жніўня 2022 году. Усе вёскі і землі увайшлі ў склад Быценскага сельсавету.

## Літаратура
*  С. 468


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2022 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Івацэвіцкага раёну
Квасевіцкі сельсавет

**Квасе́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Квасевічы.

## Гісторыя
17 верасьня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Бялавічы, Запольле, Старажоўшчына і Хадоркі — скасаванага Косаўскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Косаўскі гарадзкі савет

**Ко́саўскі гарадзкі́ савет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Косаў.

## Гісторыя
1 красавіка 1968 году створаны ў складзе Івацэвіцкага раёну ў сувязі з перадачай вёсак Бялавічы і Запольле скасаванага Бялавіцкага сельсавету ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне да Косаўскага гарадзкога савету.

У 1970 годзе ў складзе гарадзкога савету ўжо былі вёскі Старажоўшчына і Хадоркі.

16 лютага 1987 году гарадзкі савет рэарганізаваны ў сельсавет.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1974 году — 5
* 1 студзеня 1980 году — 5
* 1 студзеня 1981 году — 5
* 1 студзеня 1986 году — 5

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя гарадзкія саветы Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Гарадзкія саветы, створаныя ў 1968 годзе
Катэгорыя:Гарадзкія саветы, скасаваныя ў 1987 годзе
Жытлінскі сельсавет

**Жы́тлінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Хадакі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Жытлінскі сельсавет у складзе Косаўскага раёну Берасьцейскае вобласьці.

26 чэрвеня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Вулька Аброўская, Козікі — ліквідаванага Козіцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 467


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Падстарынскі сельсавет

**Падстары́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Падстарынь.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Падстарынскі сельсавет у складзе Косаўскага раёну Берасьцейскае вобласьці.

Скасаваны 9 жніўня 2022 году. Усе вёскі і землі увайшлі ў склад Яглевіцкага сельсавету.

## Літаратура
*  С. 467


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2022 годзе
Бялавіцкі сельсавет (Івацэвіцкі раён)

**Бяла́віцкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бялавічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 года створаны ў складзе Косаўскага (з 20 верасьня 1947 году — Івацэвіцкага, з 25 сьнежня 1962 году — Бярозаўскага раёну, 6 студзеня 1965 году — Івацэвіцкага) раёну Берасьцейскае вобласьці БССР. 31 сакавіка 1959 года да сельсавету далучаная тэрыторыя скасаванага Альшаніцкага сельсавету. 1 красавіка 1968 году сельсавет скасаваны.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 2

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 467
*  С. 212
*  С. 113

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1968 годзе
Целяханскі сельсавет (Івацэвіцкі раён)

**Целяха́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Целяханы.

## Гісторыя
26 чэрвеня 2013 году Целяханскі пасялковы савет ператвораны ў сельсавет, у склад якога перададзеныя ўсе населеныя пункты — Бабровічы, Выганашчы — ліквідаванага Выганашчанскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2013 годзе
Апалін Гафмейстар

**Апалі́нар (Апалін, Апалё́н) Гафме́йстар** (; 1825, Берасьце, Расейская імпэрыя — 1 ліпеня 1890, Кракаў, Вялікае княства Кракаўскае) — дзяяч польскага і беларускага рэвалюцыйнага руху, адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў; мэмуарыст.

## Жыцьцяпіс
Паходзіў з пратэстанцкага нямецкага роду. Бацька — палкоўнік расейскага войска Павал Гафмейстар, маці паходзіла з Курляндыі, з роду баронаў Штакельбергаў, была пратэстантка. Сын Гафмейстараў, аднак, як і бацька, быў ахрышчаны каталіком, хоць пазьней, з прагматычных мэтаў, бацька намаўляў яго стаць пратэстантам. У хуткім часе пасьля нараджэньня Апаліна сям’я Гафмейстараў пераехала ў Сімбірск, дзе бацька каля шасьці гадоў служыў паліцмайстарам. Пасьля сьмерці ўладальніка в. Шастакова расейскага генэрала Альбэрга, які прыходзіўся дзядзькам маці Апаліна Гафмейстара, сям’я вярнулася ў Беларусь. Бацька з маленства выхоўваў свайго сына ў спартанскім духу.

Апалінар Гафмейстар навучаўся ў Варшаўскай гімназіі. Потым паступіў у Бэрлінскі ўнівэрсытэт, дзе быў сябрам таемнага студэнцкага гуртка. Вучобу ва ўнівэрсытэце ня скончыў.

У 1845 актыўна далучыўся да дзейнасьці студэнцкага гуртка, праз год зьехаў на Літву дзеля падрыхтоўкі паўстаньня. Жыў ва ўладаньнях бацькоў у Шастакове Берасьцейскага павету. У тым самым годзе спрабаваў узьняць паўстаньне. Аднак быў арыштаваны і атрымаў вырак два гады турэмнага зьняволеньня па г. зв. «справе Рэра». На пачатку 1848 публічна ганьбаваны ў Вільні і накіраваны ў арыштанцкую роту , дзе сядзеў адначасна з Тарасам Шаўчэнкам. Тамсама сустракаўся з Зыгмунтам Серакоўскім. Пасьля перасланы ў Арэнбург.

У 1857 імпэратар Аляксандар II аб’явіў амністыю. Пасьля гэтага Апалін Гафмейстар вярнуўся ў Шастакова пад таемны нагляд паліцыі. Вядома, што ён прыязна ставіўся да сялянаў, намагаўся іх вызваліць. Адчыніў школу для вясковых дзяцей і заняўся сельскай гаспадаркай.

Падчас нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863 року прызначаны цывільным ваяводзкім кіраўніком паўднёвага Гарадзенскага, пасьля Берасьцейскага ваяводзтва. Супрацоўнічаў з Кастусём Каліноўскім. У 1864 арыштаваны і сасланы на катаргу ў Сыбір, сьпярша ва Ўсольле, пасьля ў Табольск. У 1873 дзякуючы спрыяньню аўстрыйскай амбасады вызвалены і атрымаў эміграцыйны пашпарт бяз права вяртаньня ў Расею. Рэшту жыцьця правёў сьпярша ў Бродах на Галіччыне, пасьля ў Кракаве. Навернуты з пратэстанцтва ў каталіцтва айцом Вацлавам Навакоўскім. Пахаваны на Ракавіцкіх могілках.

Да нас дайшла частка ягоных мэмуараў у выглядзе ліста да Агатона Гілера (1882).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1825 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Берасьці
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Высланыя ў Сібір
Катэгорыя:Расейскія эмігранты
Катэгорыя:Польскія мэмуарысты
Катэгорыя:Памерлі ў Кракаве
Катэгорыя:Пахаваныя на Ракавіцкіх могілках у Кракаве
Каленкавіцкі сельсавет (Камянецкі раён)

**Кале́нкавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўлялася вёска Каленкавічы.

## Гісторыя
17 красавіка 1962 году да Камянецкага раёну далучаны Бушміцкі сельсавет скасаванага Высокаўскага раёну. 26 ліпеня 1968 году Бушміцкі сельсавет быў перайменаваны ў Каленкавіцкі.

23 чэрвеня 2011 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Амелянец, Бобінка, Ваўкаставец, Каленкавічы, Падбур’е, Радзевічы, Сіпурка, Сьвінева, Юўсічы — перададзеныя ў склад Вярховіцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 8

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Камянецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1968 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2011 годзе
Кругаварот рэчываў у біясфэры

**Кругаварот** — цыклічны, шматразова паўтаральны працэс сумеснага ўзаемазьвязанага ператварэньня й перасоўваньня рэчываў.

## Кругавароты
* Геалягічны — працэс міграцыі рэчываў пад уплывам абіятычных чыньнікаў: выветрываньне, эрозія, рух вод. Жывыя арганізмы не бяруць удзелу ў гэтым працэсе.
* Біялягічны (біятычны) - бесперапынны цыклічны перанос і пераразьмеркаваньне рэчываў у межах экалягічных сыстэм рознага ўзроўню - ад асобных экасыстэт да біясфэры ў цэлым. У ім бяруць удзел усе жывыя арганізмы. Яго аснова — энэргія сонца, якая паглынаецца фататрофнымі арганізмамі й пераўтвараецца ў энэргію сувязі першаснага арганічнага рэчыва, якое ўжываюць жывёліны.

## Глядзіце таксама
* Кругаварот азоту ў біясфэры

## Крыніцы

Катэгорыя:Зямля
Катэгорыя:Экалёгія
Магільнянскі сельсавет

Назву **Магільня́нскі [[сельсавет]]** маюць:

* Магільнянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Янаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Магільнянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўзьдзенскага раёну Менскай вобласьці