open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Генэралы ордэна марыянаў

**Найвышэйшыя генэралы Супольнасьці Марыянаў Беззаганнага Пачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі** 

## Сьпіс

# 24 кастрычніка 1673-17 верасьня 1701 Станіслаў Папчынскі
# 11 кастрычніка 1702-8 лютага 1706, 10 сакавіка 1706-18 лютага 1710, 13 кастрычніка 1710-6 лістапада 1712, 6 лістапада 1712-23 верасьня 1715, 16 ліпеня 1725-17 чэрвеня 1728 Яўхім Казлоўскі
# 8 лютага-10 сакавіка 1706 Цыпрыян ад сьвятога Станіслава
# 18 лютага-13 кастрычніка 1710 Канстанцін ад сьвятога Казімера
# 23 кастрычніка 1715-31 жніўня 1722 Мацей Краеўскі
# 31 жніўня 1722-16 ліпеня 1725, 19 сакавіка 1743-3 лістапада 1744, 3 лістапада 1744-19 чэрвеня 1747 Анджэй Дэшпат
# 17 чэрвеня 1728-14 чэрвеня 1731 Юзаф Крулікоўскі
# 14 чэрвеня 1731-5 ліпеня 1734, 5 ліпеня 1734-12 сьнежня 1737, 8 жніўня 1741-19 сакавіка 1743 Бэрнард Астроўскі
# 12 сьнежня 1737-8 жніўня 1741, 19 чэрвеня 1747-12 лістапада 1750 Казімер Вышынскі
# 12 лістапада 1750-30 чэрвеня 1754, 30 чэрвеня 1754-4 жніўня 1760 Каятан Вэтыцкі
# 11 лістапада 1757-4 жніўня 1760 Цыпрыян Фіялкоўскі
# 4 жніўня 1760-11 верасьня 1763 Уладыслаў Канаброцкі
# 11 верасьня 1763-24 жніўня 1766, 24 жніўня 1766-6 чэрвеня 1770 Гіяцынт Васілеўскі
# 6 чэрвеня 1770-20 чэрвеня 1773, 20 чэрвеня 1773-9 чэрвеня 1776, 28 лютага 1793-29 кастрычніка 1793 Адрыян Ігнатоўскі
# 9 чэрвеня 1776-17 чэрвеня 1779, 17 чэрвеня 1779-23 сакавіка 1782, 29 верасьня 1782-10 чэрвеня 1785, 29 верасьня 1785-14 верасьня 1788 Раймонд Навіцкі
# 14 верасьня 1788-12 сакавіка 1789 Станіслаў Могень
# 12 сакавіка 1789-21 жніўня 1791, 21 жніўня 1791-28 лютага 1793 Ёзэф Мрас
# 29 кастрычніка 1793-30 верасьня 1811, 30 верасьня 1811-10 чэрвеня 1815, 29 верасьня 1817-30 верасьня 1823, 30 верасьня 1823-30 верасьня 1829 Тадэвуш Белавескі
# 10 чэрвеня 1815-29 верасьня 1817 Віктар Валангевіч
# 30 верасьня 1829-24 лютага 1835 Пляцыд Чубэрнатовіч
# 24 лютага 1835-30 верасьня 1835, 30 верасьня 1835-верасень 1841, верасень 1841—1844 Станіслаў Пужыцкі
# 1844-верасень 1847, верасень 1847-21 верасьня 1853 Ежы Нарушэвіч
# 21 верасьня 1853-9 студзеня 1858 Антоні Чарнеўскі
# 9 студзеня 1858-26 верасьня 1859, 26 верасьня 1859-9 лютага 1865 Аляксандар Роман Вільчынскі
# 12 лютага 1865-15 лістапада 1892 Ежы Чэснас
# 24 лістапада 1892-10 красавіка 1911 Вінцэнт Санкоўскі
# 14 ліпеня 1911-20 ліпеня 1923 бласлаўлёны Юры Матулевіч
# 27 ліпеня 1927-21 ліпеня 1933, 22 ліпеня 1939-14 траўня 1951 Пранцішкус Пятрус Бучыс
# 21 ліпеня 1933-22 ліпеня 1939 Андрэй Цікота
# 17 верасьня 1951-26 ліпеня 1957 Уладыслаў Мрочак
# 26 ліпеня 1957-2 ліпеня 1963 Станіслаў Шкутанс
# 2 ліпеня 1963-28 ліпеня 1969 Часлаў Сіповіч
# 28 ліпеня 1969-17 ліпеня 1975, 17 ліпеня 1975-15 траўня 1981 Джозэф Сельскі
# 15 траўня 1981-19 лістапада 1984 Фідэліс Грабоўскі
# 28 лістапада 1984-25 чэрвеня 1987, 25 чэрвеня 1987-24 чэрвеня 1993 Дональд Пятрайціс
# 24 чэрвеня 1993-2 ліпеня 1999 Адам Банецкі
# 2 ліпеня 1999-5 сакавіка 2005 Марк Гэроў
# 5 сакавіка 2005- Ян Рокаш

## Вонкавыя спасылкі

*Інфармацыя на афіцыйным сайце


Катэгорыя:Сьпісы
Беларускі арабскі альфабэт

**Белару́скі ара́бскі альфабэ́т** - альфабэт, створаны ў XVI стагодзьдзі як сродак запісу беларускай мовы з дапамогай арабскай пісьменнасьці. Ён складаецца з дваццаці васьмі графэм, зь некаторымі адрозьненьнямі ад звычайнага арабскага альфабэту:

* Для гукаў «ж», «ч» і «п», якія адсутнічаюць у арабскай мове, выкарыстоўваліся цюрска-пэрсыдзкія графэмы

پ چ ژ

* Для пазначэньня мяккіх гукаў «дз» і «ц» былі створаныя новыя графэмы
::ࢯ ࢮ

* Для гуку «ў» не было створана асобнай графэмы, ён запісваўся гэтак жа, як і «у»:

و&nbsp;

Беларускі арабскі альфабэт выкарыстоўваўся літоўскімі татарамі, якія жылі на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага. На працягу XIV—XVI стагодзьдзяў яны перасталі карыстацца ўласнай мовай і пачалі карыстацца літоўскай (старабеларускай), але запісанай арабскімі літарамі. Вядомая спадчына гэтай традыцыі пісьменнасьці — гэта беларускія кнігі-кітабы. Існавалі і польскія тэксты, запісаныя арабскім пісьмом. Мяркуецца, яны зьявіліся не раней за XVII ст.

## Табліца адпаведнасьці

Паўторныя літары і дыякрытычныя знакі:







### Галосныя
Галосныя, як і ў клясычнай арабіцы, перадаюць агаласоўкамі над ды пад зычнымі. На пачатку слова галосны пісаўся над ці под аліфам. Часам пасьля галоснага пісалі адпаведны яму паўзычны (пасьля А, Е, Э — аліф, пасьля І, Ы — аліф максура, пасьля У ды О — ўаў.

File:00-Fatha.png|thumb|200px|Галосныя А, Е, Э (на пачатку слова ) 
File:00-Kasra.png|thumb|200px|Галосныя І ды Ы (на пачатку слова )
File:00-Damma.png|thumb|200px|Галосныя У ды О (на пачатку слова )
File:00-Sukun.png|thumb|200px|Адсутнасьць галоснага
File:00-Taschdid.svg|thumb|200px|Падваеньне


## Крыніцы

## Літаратура
* Д-р Ян Станкевіч. Беларускія мусульмане і беларуская літаратура арабскім пісьмом. [Адбітка з гадавіка Беларускага Навуковага Таварыства, кн. I.] — Вільня : Друкарня Я. Левіна, 1933 ; Менск : Беларускае коопэрацыйна-выдавецкае таварыства «Адраджэньне», 1991 [факсімільн.]. — 3-е выд.

## Вонкавыя спасылкі
* Кітабы — унікальная зьява ў беларускай мове на pravapis.org

Катэгорыя:Беларуская мова
Катэгорыя:Арабскія альфабэты
Катэгорыя:Татары
У СССР сэксу няма

«**У СССР сэксу няма**» — крылатая фраза, крыніцай якой паслужыла выказваньне Людмілы Мікалаеўны Івановай — адной з удзельніц тэлемоста Ленінград — Бостан («Жанчыны кажуць з жанчынамі»), запісанага 28 чэрвеня і які выйшаў у этэр 17 ліпеня 1986 году.

## Гісторыя ўзьнікненьня фразы
У 1986 годзе тэлевядучыя Ўладзімер Познэр і Філ Донаг’ю арганізавалі адзін зь першых савецка-амэрыканскіх тэлемастоў, падчас якога паўстала гэтая фраза. Падставай да ўзньікненьня фразы стала выказваньне Людмілы Мікалаеўны Івановай, прадстаўніцы грамадзкай арганізацыі «Камітэт савецкіх жанчын». Аднак існуе некалькі вэрсіяў таго, што менавіта яна сказала.

### Вэрсія Познэра
Амэрыканская ўдзельніца пажалілася, што ў ЗША на тэлебачаньні рэклямныя ролікі эксплюатуюць сэксуальныя выявы і пацікавілася, ці няма падобнай сытуацыі ў СССР. Іванова адказала: «У нас сэксу няма…», якая тут жа патанула ўвогуле сьмеху, які заглушыў канчатак фразы: «…на тэлебачаньні». Ва ўжытак увайшла скажоная і выдраная з кантэксту частка фразы: «У СССР сэксу няма». Гэтая вэрсія пацьвярджаецца аповядам самога Познэра.

З аповяду Познэра, аднак, варта, што ён выпрабоўвае пачуцьцё віны перад жанчынай, якой гэты тэлемост, па яго словах, сапсаваў усё жыцьцё, і яго вэрсія, выказаная праз шмат гадоў, зьяўляецца, магчыма, запозьненай спробай выправіць няёмкасьць.

### Вэрсія Івановай
Сама Іванова, тым ня менш, у інтэрвію газэце «Камсамольская праўда» выкладае іншую вэрсію паходжаньня гэтай фразы:


Увогуле, пачаўся тэлемост, і адна амэрыканка кажа: ды вы з-за вайны ў Аўганістане наогул павінны перастаць займацца сэксам з вашымі мужчынамі — тады яны не пайдуць ваяваць. І пальцам увесь час тыкае. Я ёй і адказала: у СССР сэксу няма, а ёсьць каханьне. І вы падчас вайны ў Віетнаме таксама не пераставалі спаць са сваімі мужчынамі.Але ўсе запомнілі толькі пачатак фразы. А што, я не права? У нас жа сапраўды слова «сэкс» было амаль непрыстойным. Мы заўсёды займаліся не сэксам, а каханьнем. Вось гэта я і мела на ўвазе.


## Дадатковыя зьвесткі
* Фраза «Сэксу ў нас няма!» некалькі разоў гучыць у савецка-польскім фільме «Дэжа вю» (1988).
* Вэрсіі Познэра і Івановай адрозьніваюцца прынцыпова нават у тым, якое пытаньне паслужыла падставай для фразы. Адгэтуль відавочна, што адна з вэрсіяў зьяўляецца загадзя несапраўднай. Апублікаваньне запісу тэлемаста магло бы хоць бы часткова аднавіць ход падзеяў.

## Глядзіце таксама
* «Саюз бяз сэксу» — расейская тэлевізійная мэлядрама 2004 году. Назва фільму навеяна менавіта гэтай крылатай фразай, а сюжэт апавядае аб той эпосе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адказы людзей розных пакаленьняў аб сэксе ў СССР і Расеі

Катэгорыя:Ідэалягічныя клішэ
Катэгорыя:Перабудова
Катэгорыя:Сэкс
Катэгорыя:Расейскія фразы
Катэгорыя:Савецкія фразы
Катэгорыя:Падзеі 1986 году
Таўматаўакатангіангакоаўаўотаматэатурыпукакапікімаўнгахоронукупокануэнуакітанатаху

**Таўматаўакатангіангакоаўаўотаматэатурыпукакапікімаўнгахоронукупокануэнуакітанатаху** (, ) або як яго завуць для сьцісласьці **Таўматаўакатангіангакоаўаўотаматэапокануэнуакітанатаху** — узгорак вышынёй 300 м, зьмешчаны ў Новай Зэляндыі. Гэтыя назва часта скарачаецца мясцовымі жыхарамі да **Таўмата** для палягчэньня ў размовах.

Прыблізны пераклад гэтага слова гучыць так: «*Вяршыня ўзгорка, дзе Таматэа, мужчына зь вялікімі каленамі, які скочваўся, залазіў і праглынаў горы, вядомы як ядок зямлі, гуляў на сваёй [[насавая флейта|насавой флейце]] для сваёй каханай*». Гэты тапонім, які ўтрымлівае 82 літары (у беларускай транскрыпцыі), лічыцца самым доўгім у сьвеце.

Існуе некалькі вэрсіяў вымаўленьня гэтай назвы. Напрыклад, у Кнізе Рэкордаў Гінэса запісаная назва, якая складаецца з 92 літар (на ангельскай мове).

Даўжэйшая вэрсія назвы навей і больш фармальная, чым тая, якая карацей. Аднак мясцовыя жыхары сьцьвярджаюць, што даўжэйшая назва заўсёды выкарыстоўвалася мясцовымі маоры.

## Глядзіце таксама
* Ланвайр Пулгвінгіл
* Крун Тхэп Маханакхон Амон Ратанакосін Махінтараютхая Махадылок Пхоп Нопарат Ратчатані Бурыром Удомратчанівэт Махасатан Амон Піман Аватан Сатыт Сакатхатыйя Вітсанукам Прасіт (Бангкок) — афіцыйная назва гораду таксама лічыцца адной з найдаўжэйшых у сьвеце

## Вонкавыя спасылкі
* Спрэчка з нагоды самае доўгае назвы

Катэгорыя:Геаграфія Новай Зэляндыі
Катэгорыя:Самыя доўгія словы ў геаграфічных назвах
Катэгорыя:Сусьветныя рэкардсмэны
Запарожцы (карціна)

«**Запарожцы**» — карціна расейскага мастака Ільлі Рэпіна. Велізарнае пано (2,03 × 3,58 м) было пачата ў 1880 і скончана ў 1891 годзе.

Эцюды да карціны мастак пісаў у кубанскай станіцы Пашкаўскай, Кацярынаславе, у маёнтку Качанаўка Чарнігаўскай губэрні.

## Сюжэт

Па легендзе, ліст быў напісаны ў 1676 годзе кошавым атаманам Іванам Сірком «са ўсім кошам Запароскім» у адказ на ўльтыматум султана Асманскай імпэрыі Мэхмэда (Мухамэда) IV. Арыгінал ліста не захаваўся, аднак у 1870-х гадах кацярынаслаўскім этнографам-аматарам Я. П. Навіцкім была знойдзеная копія, зробленая ў XVIII стагодзьдзі. Ён перадаў яе гісторыку З. І. Яварніцкаму, які аднойчы зачытаў яе, як кур’ёз, сваім гасьцям, сярод якіх быў, у прыватнасьці, Ільля Рэпін. Мастак зацікавіўся сюжэтам і ў 1880 годзе пачаў першую сэрыю эцюдаў.

## Гісторыя стварэньня
Пасьля 1880 году Рэпін займаўся павольнай і доўгай сэрыяй эскізаў і падборам мадэляў. Для цэнтральных пэрсанажаў мастак абраў З. І. Яварніцкага — пісарчуком, а атаманам Сірком — кіеўскага генэрал-губэрнатара М. І. Драгамірава. Для казака ў белай кучомцы пазаваў журналіст і пісьменьнік Гіляроўскі. Першы скончаны эскіз алеем зьявіўся ў 1887 годзе. Рэпін падарыў яго Яварніцкаму. Пазьней Яварніцкі прадаў яго П. М. Трацьякову, і цяпер ён вісіць у Трацьцякоўскай галерэі.

Асноўны (можна сказаць, клясычны) варыянт карціны быў завершаны ў 1891 годзе. Пасьля першага публічнага агляду мастака крытыкавалі за тое, што па меркаваньні шматлікіх карціна была «гістарычна няпэўнай». Тым ня менш, лёс палатна склаўся ўдала. Пасьля посьпеху на некалькіх выставах у Расеі і за мяжой (Чыкага, Будапэшт, Мюнхэн, Стакгольм) карціну ў 1892 годзе купіў за 35 тыс. рублёў імпэратар Аляксандар III. Карціна заставалася ў царскім зборы да 1917 году, а пасьля рэвалюцыі апынулася ў зборы Расейскага музэю.

Яшчэ не завяршыўшы асноўны варыянт, Рэпін у 1889 годзе пачаў працу над другім, які ён так і ня скончыў. Гэтае палатно некалькі саступае па памерах першапачатковаму варыянту, і зьяўляецца, так сказаць, кулюарным асобнікам. Другі варыянт «Запарожцаў» мастак, паспрабаваў зрабіць больш «гістарычна пэўным», але відавочна апынуўся нездаволены вынікам і кінуў на паўдарогі. Захоўваецца ён цяпер у Харкаўскім мастацкім музэі.

## Літаратура
* Замечательные полотна. Сборник. Художник РСФСР, 1962 г.

## Вонкавыя спасылкі

* Гісторыя стварэньня і пэрсанажы карціны Рэпіна «Запарожцы»
* Запарожцы пішуць ліст турэцкаму султану

Катэгорыя:Карціны Ільлі Рэпіна
Катэгорыя:Казацтва
Катэгорыя:Карціны 1891 году
Партугалія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Партугалію на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у другім паўфінале прадставіла **[[Ваня Фэрнандэш]]** зь песьняй «Senhora do Mar». Песьня мінула ў фінал, заняўшы 13 месца і набраўшы 69 ачкоў.

## Нацыянальны адбор
Партугальская кампанія *RTP* запрасіла шэраг вядомых у краіне прадусараў, дазволіўшы ім абраць выканаўцаў і песьні. Фінал адбору мінуў 9 сакавіка.

## Галасаваньні

### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Партугалія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Польшча на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

На «Эўрабачаньні-2008» Польшчу прадставіла сьпявачка **Ісіс Гі** зь песьняй «For Life». Песьня па рашэньні журы мінула ў фінал, дзе заняла апошняе месца.

## Нацыянальны адбор




## Глядзіце таксама
* Польшча на конкурсе песьні Эўрабачаньне

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
FreeBSD

**FreeBSD** — UNIX-падобная свабодная апэрацыйная сыстэма, якая паходзіць ад AT&T UNIX праз BSD-галіну праз апэрацыйныя сыстэмы 386BSD і 4.4BSD. Працуе на сыстэмах, сумяшчальных з Intel x86 (у тым ліку Microsoft Xbox), а таксама на DEC Alpha, Sun UltraSPARC, IA-64, AMD64, PowerPC і NEC PC-98 архітэктурах.

Глядзіце таксама: NetBSD, OpenBSD, DragonflyBSD.

FreeBSD распрацоўваецца як суцэльная апэрацыйная сыстэма. Ядро, драйвэры прыладаў і ўсе утыліты карыстальніка, такія як абалонка загаднага радка, утрымліваюцца ў адзіным дрэве сыстэмы кантролю вэрсій (CVS). Гэтым адрозьніваецца ад іншых свабодных апэрацыйных сыстэм, такіх як Linux, дзе ядро, утыліты карыстальніка і праграмы распрацоўваюцца паасобку і зьбіраюцца разам асобнымі групамі як дыстрыбуцыі Linux.

## Гісторыя і распрацоўка
Распрацоўка FreeBSD пачалася ў 1993 годзе, абапіраючыся на неафіцыйны набор латак (patchkit), які падтрымліваўся карыстальнікамі 386BSD. Першым афіцыйным выданьнем FreeBSD стаў FreeBSD 1.0 у сьнежні 1993.

На аснове 5-й галіны дрэва вэрсій кампаніяй Apple Inc. быў выдзелены праект Darwin, які ляжыць у аснове АС MacOS X.

У 2003 годзе пад кіраўніцтвам Мэцью Дылана і на аснове 4-й галіны дрэва вэрсій быў выдзелены праект DragonflyBSD.

## Сумяшчальнасьць зь Linux
FreeBSD забясьпечвае двайковую сумяшчальнасьць з шэрагам іншых Unix-падобных апэрацыйных сыстэм, у тым ліку зь Linux. Гэта дазваляе выконваць пад FreeBSD праграмы, напісаныя для Linux, а таксама некаторыя камэрцыйныя праграмы, якія распаўсюджваюцца выключна ў двайковым выглядзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт FreeBSD
* Беларускі праект TrueBSD
* Праект па лякалізацыі FreeBSD
* FreeBSD  FreeBSD softwares & ports
* FreeBSD 8 FreeBSD 8 review (en)

Катэгорыя:Свабодныя апэрацыйныя сыстэмы
Аліцкі раён

**Аліцкі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў паўднёвай Летуве, адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Дзукія. Раён быў заснаваны ў 1950 годзе. У 1968 годзе часткі раёну ўвайшлі ў склад Прэнскага раёну, і ў склад Троцкага раёну, а ў 1969 годзе астатняя частка ў склад Варэнскага раёну. У 1970-х гадах раён быў адноўлены.

У раёне знаходзіцца два гарады (Сімна і Даўгі), тры мястэчкі (Бутрыманцы, Крагульча і Неманайцы) і каля 420 вёсак.

Аліцкі раён складаецца з 11 старостваў:

* Аліцкае староства (*Alytaus seniūnija*)
* Алавескае староства (*Alovės seniūnija*)
* Бутрыманіцкае староства (*Butrimonių seniūnija*)
* Даўгайскае староства (*Daugų seniūnija*)
* Кракалаіцкае староства (*Krokialaukio seniūnija*)
* Міраслаўскае староства (*Miroslavo seniūnija*)
* Неманайскае староства (*Nemunaičio seniūnija*)
* Півачынскае староства (*Pivašiūnų seniūnija*)
* Пуняскае староства (*Punios seniūnija*)
* Рацінінкаўскае староства (*Raitininkų seniūnija*)
* Сімнаскае староства (*Simno seniūnija*)

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Аліцкі павет
Катэгорыя:Дзукія
Катэгорыя:Раёны Летувы
Падабед

**Падабед** — беларускае прозьвішча. 

* Аляксандар Падабед — беларускі службовец.
* Аляксандар Падабед — беларускі актор.
* Ірына Падабед — намесьнік генэральнага дырэктара па камэрцыйных пытаньнях РУП «Белтэлекам».
* Юры Падабед — былы камандзір палка міліцыі адмысловага прызначэньня ГУУС Мінгарвыканкама.
* Язэп Падабед — беларускі паэт, публіцыст.

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Аляксандар Падабед

**Аляксандар Ігнатавіч Падабед** (1907, в. Лешчанская Гута, Чэрыкаўскі павет, Магілёўская губэрня (цяпер Краснапольскі раён Магілёўскай вобласьці) — ?) — беларускі службовец. 

Зь беларускай сялянскай сям'і. У 1930 уступіў у ВКП(б). Падчас арышту дырэктар Курганскага сьпіртагарэлачнага завода. Арыштаваны 14.10.1937. Абвінавачваўся ў «дывэрсійна-шкодніцкай дзейнасьці». 23.6.1939 справа была спынена. Далейшы лёс невядомы.

## Літаратура
* ПАДАБЕД Аляксандр Ігнатавіч // 
** Осуждены по 58-й... Книга памяти жертв политических репрессий Курганской области. Курган, 2002. Т. 1.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1907 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Краснапольскім раёне
Катэгорыя:Беларускія прамыслоўцы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Язэп Падабед

**Язэ́п То́даравіч Падабе́д** (псэўданімы: *Аркадзь Чабор*, *Аркадзь Чобар*; лістапад 1905, в. Ванькоўшчына, Ігуменскі павет, Менская губэрня (цяпер Пухавіцкі раён Менскай вобласьці) — 15 чэрвеня 1938, Чэлябінская вобласьць, РФСФСР) — беларускі паэт, публіцыст.

У 1925 годзе скончыў Менскі беларускі пэдагагічны тэхнікум. Працаваў у Клімавічах Магілёўскай вобласьці ў рэдакцыі акруговай газэты «Наш працаўнік». Публікаваць вершы пачаў у 1924 годзе; друкаваўся на старонках часопісаў «Маладняк» і «Полымя». Выступаў таксама з рэцэнзіямі і публіцыстыкай. Быў сябрам «Маладняка»; уваходзіў у рэдкалегію «Маладняка Калініншчыны». Пасьля 1928 году яго публікацыі ў пэрыёдыцы зьніклі. Арыштаваны ў 1936 годзе. Некаторы час знаходзіўся ў адным канцлягеры зь Я.Кіпелем. Далейшы лёс не апісаны.

13 сьнежня 1937 арыштаваны, 20 траўня асуджаны па артыкуле 72 "а" УК БССР на 7 гадоў зьняволеньня. Адпраўлены зь Віцебскай турмы ў Ухтпячляг, дзе быў 22 чэрвеня. Жыў у Жураўлёве Чалябінскай вобласьці Расеі. Памёр 15 чэрвеня 1938 года.

## Творы
* Вершы. Мн., 1926.

## Літаратура
* ПАДАБЕД Язэп Тодаравіч // 
*Подобеда Іосіф Фёдоровіч // Покаяние. Коми республиканский мартиролог жертв массовых политических репрессий. Том 8, ч. 3

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1905 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Румынія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Румынію на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у першым паўфінале прадставілі **Ніка і Влад Мірыта** зь песьняй «Pe-o margine de lume». Песьня мінула ў фінал, заняўшы 20 месца і набраўшы 45 ачкоў.

## Выканаўцы
* **Ніка** (*Нікалета Матэй*) — румынская поп-сьпявачка; некалькі разоў удзельнічала ў румынскіх нацыянальных адборах. Уладальніца шматлікіх узнагарод: заваёўвала прыз «*Лепшай сьпявачцы*» на Тэатральным фэсьце ў 1996, 1997, 1998 і 1999 гадах.
* **Влад Мірыта** — опэрны сьпявак; тэнар. Сьпяваў у хоры. З 2006 саліруе ў нацыянальнай опэры Бухарэста.

## Нацыянальны адбор
Было пададзена 284 заяўкі на ўдзел. У паўфіналах румынскага нацыянальнага адбору *Selecţia Naţională* прынялі ўдзел 24 песьні. Было таксама 4 запасных, якія замянілі бы конкурсныя ў выпадку іх дыскваліфікацыі.

### 1-ы паўфінал
Першы паўфінал мінуў 9 лютага; трансляваўся тэлекампаніямі *TVR 1* і *TVRi*.

### 2-і паўфінал
Мінуў 16 лютага.  

### Фінал
Мінуў 23 лютага.

## Галасаваньні
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Румынія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Сан-Марына на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Сан-Марына на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у першым паўфінале прадставіў гурт Mi Odio зь песьняй «Complice». Гурт не мінуў у фінал, заняўшы 19 месца ў першым паўфінале і набраўшы 5 балаў.

## Выканавец
Гурт завецца *«Mi Odio»* што па-італьянску азначае «Ненавіджу сябе». Гурт *«Mi Odio»* складаецца з трох італьянцаў і двух грамадзян Сан-Марына.

### Склад гурта
* Нікола Дэла Вала
* Паола Мацына
* Андрэа Марка Полік, «Polly»
* Франчэска Сансіні
* Алясандра Гобі

## Нацыянальны адбор
9 лютага 2008 быў адкрыты прыём заявак на ўдзел у адборачным туры. Усяго на адборачны тур у Сан-Марына было пададзена 50 заявак амаль са ўсёй Эўропы. Прымаючы рашэньне журы аддавала перавагу песьням на італьянскай мове. 11 сакавіка мінуў фінальны тур зачыненага адбору, перамогу ў якім атрымаў гурт *«Mi Odio»*.

## Галасаваньні паўфіналу

## Галасаваньні фіналу

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Сан-Марына на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008 (esckaz.com)

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Бітва пад Сталовічамі

**Бітва пад Сталовічамі** — бітва, якая адбылася ўночы на 23 верасьня 1771 пад мястэчкам Сталовічы паміж барскімі канфэдэрантамі і расейскім войскам.

Войска Суворава падышло да Сталовіч Брэст-Літоўскім трактам. Ад злоўленых польскіх уланаў стала вядома, што канфэдэранты стаяць на начлезе ў Сталавічах. Сувораў парушыўшы ўсе тагачасныя нормы вядзеньня бою, вырашыў ўдарыць нечакана ў ночы. Канфэдэранты чакалі расейскае войска зь іншага боку.

У першай лініі Сувораў выставіў пяхоту, ззаду артылерыю, за якою кавалерыя. Яшчэ да сьвітаньня расейскія жаўнеры паціху наблізіліся да мястэчка. Пасьля па сыгналу пачалася страляніна артылерыяй і стрэльбамі. Суздальскія грэнадэры пад началам маёра Кісялёва здолелі штыкавой атакаю прабіцца праз плаціну на балоце да мястэчка. За імі ў Сталовічы ўляцела коньніца падпалкоўніка Рылёва, якая рубіла і таптала ўсіх сустрэчных. Сярод канфэдэрантаў пачаўся тлум. Сам Агінскі выскачыўшы з пакою на кані спрабаваў беспасьпяхова зладзіць адпор.

Жаўнеры Кісялёва рушылі да кватэры Агінскага. Нарвэскія грэнадэры пад началам маёра Фэргіна выбівалі літоўскую пяхоту зь мястэчка. Пасьля далучыліся да Кісялёва. Аб’яднаныя расейскія сілы рушылі на літоўскае войска, што мела лягер на полі пад Сталовічамі й дзе месьцілася артылерыя.

Як адзначаў Сувораў, літоўская пяхота адбівалася мужна, але не падрыхтаваныя гарматы ня здолелі ня разу стрэліць. Пасьля некалькіх штыхавых атак расейцы выбілі і расьцярушылі канфэдэрантаў. У гэты час да месца бою падасьпелі ўланы Юзэфа Беляка і Карыцкага, якія акружылі тры расейскіх эскадроны. Расейская кавалерыя здолела прарубіцца і адысьці.

Польска-літоўскае войска таксама адышла ў бок Моўчадзі. Агінскі накіраваўся да прускай мяжы і зьехаў за граніцу.

Сувораў захапіў артылерыю, сьцягі, вайсковую касу, гетманскую булаву.

## Вынікі
Галоўнаю прычынаю паразы пад Сталовічамі было тое, што загад Агінскага выставіць варту ня быў выкананы, і гетман ня ведаў пра перамяшчэньне Суворава. Вялікую ролю адыграла і тое, што частка войска знаходзілася ў мястэчку (300 літоўскіх янычараў і 700 кавалерыстаў), а частка ў лягеры.

## Літаратура
* А. Сувораў. «Аўтабіяграфія. 28 кастрычніка 1790»

Катэгорыя:Бітвы Барскай канфэдэрацыі
Катэгорыя:Падзеі 1771 году
Катэгорыя:Гісторыя Баранавіцкага раёну
Славенія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Славенію прадставіла на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» сьпявачка **Рэбэка Дрэмэлі**, якая не мінула ў фінал конкурсу і заняла 11 месца з 36 баламі ў першым паўфінале.

## Нацыянальны адбор
Прыём заявак пачаўся 30 лістапада. Усяго 2 паўфіналы (1, 2 лютага), па 10 песень у кожным, у фінал (3 студзеня) па 5 песень з кожнага паўфіналу, а гэтым жа лікам супэрфінал, у якім удзельнічала 2 удзельнікі.

## Галасаваньне
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Сэрбія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Сэрбію на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» прадставіла сьпявачка Алена Тамашавіч. Песьня аўтаматычна мінула ў фінал, бо Сэрбія стала пераможцам конкурсу «Эўрабачаньне-2007». Сэрбія галасавала ў другім паўфінале, хоць не прымала ў ім удзелу.

## Нацыянальны адбор
Сэрбскі нацыянальны адбор «Беавізія-2008» мінуў 9 і 10 сакавіка 2008 году. Дваццаць песень прынялі ўдзел у адборы. Яны былі абраныя 7 чальцамі журы з 100 пададзеных заявак. У фінал выйшла 10 песень, а перамагла Алена Тамашэвіч зь песьняй «Oro».

## Галасаваньне
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня 

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Сапоцкінскі сельсавет

**Сапо́цкінскі сельсаве́т** (да 2014 году — *Сапо́цкінскі пасялко́вы саве́т*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Гарадзенскага раёну на мяжы з Польшчай і Летувой. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Сапоцкін.

## Гісторыя
23 студзеня 2014 году пасялковы савет ператвораны ў сельсавет з цэнтрам у мястэчку Сапоцкіне.

## Насельніцтва
На тэрыторыі пасялковага савету разьмешчаныя 49 вёсак, у якіх на 2008 год пражывала 3249 жыхароў.

## Прырода
На тэрыторыі пассавету знаходзяцца рэчкі Ігорка (мяжа зь Летувай), Марыха (часткова мяжа зь Летувай), Нёман (мяжа пасялковага савету), Чорная Ганча, Шляміца, беларуская частка Аўгустоўскага каналу, азёры Кавеня і Чорнае, беларускія часткі азёраў Вензавец і Шлямы. Тут знаходзіцца Аўгустоўская пушча, Сапоцкінскі біялягічны заказьнік.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* С. Харэўскі. Край за небакраем, або Беларуская Прусія «Наша Ніва», 2 красавіка 2009


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Гарадзенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Мабільная сувязь Соні

**«Мабільная сувязь Соні»**  — прамысловае прадпрыемства Японіі, якое існавала ў 2001—2021 гадох.

Было заснавана як сумеснае прадпрыемства швэдзкага вытворцы сродкаў сувязі «Эрыксан» і японскага вытворцы электроннай тэхнікі «Соні». Да 16 лютага 2012 году называлася «Мабільная сувязь Соні-Эрыксан», чыя штаб-кватэра была разьмешчаная ў Лёндане пры рэгістрацыі ў Швэцыі. 27 кастрычніка 2011 году «Соні» выкупіла 50% акцыяў у швэдзкай кампаніі «Эрыксан» за €1,05 млрд. Кампанія вырабляла мабільныя тэлефоны і аксэсуары да іх пад брэндам «Соні». 

## Гісторыя
У 2001 годзе Ян Вэрэбю дапамог стварыць кампанію «Мабільная сувязь Соні-Эрыксан», сумеснае прадпрыемства «Эрыксан» і «Соні» (кожная мела па 50% акцыяў). Ён заняў пасаду выканаўчага віцэ-прэзыдэнта карпарацыі і ўзначаліў службу продажаў і маркетынгу. 22 чэрвеня 2004 году пост прэзыдэнта кампаніі заняў Майлз Флінт. З 1 лістапада 2007 г. прэзыдэнтам зьяўляецца Хідэкі Каміяма. Паводле стану на 16 лістапада 2012 году пасаду прэзыдэнта ды генэральнага дырэктара «Мабільнай сувязі Соні» займаў Кунімаса Сузукі.

Выручка ў 2007 г. — €12,92 млрд (рост 18%, €10,96 млрд у 2006 г.), чысты прыбытак — €1,11 млрд (рост 11%, €997 млн). Апэрацыйны прыбытак у 2007 г. — €1,54 млрд (рост 22%, €1,26 млрд у 2006 г.). У 2007 годзе аб’ем продажаў тэлефонаў — 103,4 млн адзінак (рост 38%, 74,8 млн адзінак). «Соні-Эрыксан» актыўна супрацоўнічаў з Vodafone і вырабляў мноства тэлефонаў для звычайных GSM і 3G сетак. Дасьледчыя цэнтры кампаніі былі разьмешчаныя ў Швэцыі, Японіі, Кітаі, ЗША і Вялікабрытаніі. Паводле ацэнкі аналітыкаў ABI Research, ва II квартале 2008 «Соні-Эрыксан» займаў 5-е месца ў сьвеце па ліку прададзеных тэлефонаў (дзель рынка 8,3%) пасьля «Нокіі» (40,3%), Samsung Mobile (15,2%), Motorola (ок. 9,3%), LG (9,2%).. Паводле стану на сьнежань 2010 год у кампаніі працавалі каля 7 500 супрацоўнікаў. Паводле стану на трэці квартал 2012 году «Соні» быў трэцім у сьвеце вытворцам мабільных тэлефонаў паводле колькасьці продажу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Sony Ericsson
* Хідэкі (Дзік) Каміяма — прэзыдэнт Sony Ericsson Mobile Communications


Катэгорыя:Японскія кампаніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2021 годзе
Sony Ericsson K550

**Sony Ericsson K550** — мабільны тэлефон фірмы Sony Ericsson. Апарат фатаграфічнай сэрыі Cyber-shot, які належыць да сярэдняга сэгмэнту. Мадэль мае некаторыя абрысы дызайна старэйшых сэрыяў і адносна невялікую таўшчыню — 14 мм. Камэра падобная да K750, 2.0-Мп з аўтафокусам. Год выпуска — 2007.

K550
Украіна на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Украіну на конкурсе «Эўрабачаньне-2008» прадставіла Ані Лорак зь песьняй «Shady Lady». Ані Лорак заняла 2 месца з 230 баламі ў фінале, а ў другім паўфінале конкурсу 1 месца з 152 баламі.

## Нацыянальны адбор
**NTU** вырашыў сам адабраць выканаўца на ролю прадстаўніка Ўкраіны на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008», была адабраная Ані Лорак.

Песьню выбіралі на нацыянальным адборы. У фінале (23 лютага) удзельнічала 5 песень, якія павінна была прасьпяваць Ані Лорак.

### Песьні
* «Shady Lady» — кампазытар Філіп Кіркораў
* «The Dream of Bright a Day» — зробленая Ані Лорак, а тэкст быў напісаны **Жары Сакам**
* «I'm Your Melody» — напісаная кіеўскім аўтарам **Бажэні Кастрама**
* «Я стану морам»
* «Чакаю цябе»

## Галасаваньне
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня 

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Героі!

***Героі!*** — альбом беларускага музычнага гурта IQ48, выдадзены 17 лістапада 2008 году на музычным лэйбле West Records.

## Апісаньне
Дыск уключае ў сябе 12 кампазыцыяў, над якімі музыкі працавалі на працягу трох гадоў. Акрамя Міхала Анемпадыстава, які напісаў тэксты да песень «Сьвятло ў цемры» і «Схаванае сэрца», на дыску прысутнічаюць песьні і іншых пазаштатных аўтараў. Зьміцер Лукашук, вядомы па песьнях гурта «Крама», напісаў тэкст для «Будзе вайна», а Аляксандар Ролаў (экс-«Ляпис Трубецкой») — першапачатковую музыку і тэкст для песьні «Марсіяне».

Першая песьня («Сьвятло ў цемры») была запісаная ў 2005 годзе, літаральна праз пару месяцаў пасьля прэзэнтацыі першага альбома *[[Вар’яты]]*. «Сьвятло ў цемры» была запісаная ў Польшчы, а асноўны запіс пачалася ў 2007 годзе ў Беларусі. Тры з кампазыцыяў на альбоме («Схаванае сэрца», «Марсіяне», «Гэй, наперад!») пісаліся на студыі «Осмос», астатнія восем — на «Maple Tree Studio» з гукарэжысэрам Алегам Даманчуком. Зводзіў матэрыял гітарыст гурта «Пару рублёў» Павал Яноўскі.

Загалоўная на альбоме кампазыцыя «Героі» — песьня аб людзях, якія зьдзяйсьняюць подзьвігі, часам не падазраючы аб гэтым, аб людзях, якія жывуць чымсьці сапраўды стаялым і сучаснасьцю.

Прэзэнтацыя альбома «Героі» адбылася 12 сьнежня ў клюбе «Night Star».

## Зьмест
# «Марсіяне»
# «Гэй, наперад!»
# «Героі»
# «Схаванае сэрца»
# «Ляцець на ўсход»
# «Колькі не бяжы»
# «Вясна-красна»
# «Некалькі імгненьняў»
# «Сьвятло ў цемры»
# «Абрыдлі party, абрыдлі п’янкі»
# «Будзе вайна»
# «IQ48 у хаце»

*Бонус*: песьня «Чыво ты?», запісаная ў жывым этэры на «Эўрарадыё» ў красавіку 2008 году.
: *Музыка*: IQ48 (1—11); Beastie Boys, Lordi, Рык Рубін (12)
: *Словы*: Аляксандар Ролаў (1); Янка Купала (2); Яўген Бузоўскі (1, 3, 5, 10, 12); Міхал Анемпадыстаў (4, 9); Сяргей Машковіч (4); Аляксандар Ракавец (6—8); Зьміцер Лукашук (11).

## Удзельнікі
* Аляксандар «ASH» Ракавец: сьпеў
* Яўген «BuZZa» Бузоўскі: гітара, дадатковы сьпеў
* Кастусь Калесьнікаў: бас-гітара
* Антон Мацулевіч: бубны
* Дзяніс Дзеравенка: саксафон, клявішы

## Праца над дыскам
* Тэхнічнае забесьпячэньне: Антон Стаўскі
* PR: Маша Яр
* Прадусаваньне і мэнэджмэнт: Алена Скарабагатая, Марцін Полец
* Альбом запісаны ў студыях: MAPLETREE (3, 5-8, 10-12), OSMOS (1, 2, 4), REMBRANDT (9)
* Зьвядзеньне і мастэрынг: Павал Яноўскі (акрамя 4, 9), Сяргей «Шлёма» Лабандзіеўскі (4, 9)
* Дызайн: С. Шутаў

## Вонкавыя спасылкі
* Afisha.tut.by, IQ48 гераічна прэзэнтуюць новы альбом «Героі»

Катэгорыя:Альбомы IQ48
Турэччына на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Турэччыну на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у другім паўфінале прадставіў гурт *[[Mor ve Ötesi]]* зь песьняй «Deli» (). Песьня мінула ў фінал, заняўшы 7 месца і набраўшы 138 ачкоў.

## Выканавец
**Mor ve Ötesi** (літаральнае значэньне — *Фіялетавы і далей*) — турэцкі рок-гурт з Стамбулу. У цяперашні час удзельнікамі гурта зьяўляюцца Харун Тэкін, Кэрэм Кабадайы, Бурак Гювэн і Кэрэм Озьеген. У розны час у гурце гулялі Алпэр Тэкін і Дэрын Эсмэр. Гурт вядомы сваімі палітызаванымі тэкстамі. На момант удзелу ў конкурсе выпусьцілі 5 студыйных альбомаў.

## Нацыянальны адбор
З 5 выканаўцаў, у сьпіс якіх быў уключаны Таркан (пазьней адмовіўся ад удзелу), быў абраны гурт *Mor ve Ötesi*. 10 сьнежня генэральны мэнэджар тэлеканала *TRT* Ібрахім Сахін абвясьціў, што Турэччыну на конкурсе песьні «Эўрабачаньне» прадставіць гурт *[[Mor ve Ötesi]]*. Прэзэнтацыя іх песьні «Deli» мінула 15 лютага на тэлеканале *TRT1*. Песьня была абраная з трох варыянтаў, прапанаваных журы.

## Галасаваньні

### У паўфінале

### У фінале

## Глядзіце таксама
* Deli

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Турэччына на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Фінляндыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Фінляндыю на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у першым паўфінале прадставілі *[[Teräsbetoni]]* зь песьняй «Missä miehet ratsastaa». Песьня мінула ў фінал, заняўшы 21 месца і набраўшы 44 ачкі.

## Выканаўцы
**Teräsbetoni** () — фінскі гэві-мэтал-гурт, заснаваны ў Тампэрэ ў 2002 годзе. Дэбютны альбом *Metallitotuus* быў выпушчаны ў 2005 годзе. Стыль гурта шмат у чым нагадвае раньні Manowar, самі музыкі вызначаюць яго як «Тампэрскі баявы мэтал».

## Нацыянальны адбор
Мінуў у 5 раўндаў, апошні, фінальны мінуў 1 сакавіка 2008.

## Галасаваньні
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Фінляндыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Францыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

У 2008 годзе Францыю прадставіў сьпявак Сэбаст’ян Тэлер зь песьняй «Divine». Песьня «Divine» адзіная песьня на ангельскай мове ад Францыі на «Эўрабачаньні-2008», гэта выклікала незадаволенасьць у мясцовых палітыкаў, пераважна ў Франсуа-Мішэля Гано

## Нацыянальны адбор
Унутраны адбор у Францыі на кандыдатуру сьпевака, які прадставіць краіну на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008», праводзіўся ў лютым, а ў сакавіку ўжо афіцыйна быў зацьверджаны францускі сьпявак Сэбаст’ян Тэлер зь песьняй «Divine» («*Чароўна*»).

## Галасаваньне
### У другім паўфінале

### У фінале

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Эва Мэндэс

**Э́ва Мэ́ндэс** (; нарадзілася 5 сакавіка 1974 году, Маямі, штат Флорыда) — амэрыканская акторка.

## Біяграфія
### Раньнія гады
Эва Мэндэс нарадзілася ў Маямі ў сям'і кубінскіх імігрантаў, але вырасла ў Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія. Вучылася ў сярэдняй школе імя Гербэрта Гувэра ў Глендэйле, затым вучылася ва Ўнівэрсытэце штату Каліфорнія ў Нортрыджы на дызайнэра інтэр’ераў, але пакінула навучаньне дзеля акторскай кар’еры.

### Кар'ера
Мэндэс пачынала са здымак у рэкляме, відэакліпах (яна зьнялася ў кліпах «Hole In My Soul» групы Aerosmith і «Miami» Ўіла Сьміта) і гуляла эпізадычныя ролі ў тэлесэрыялах і фільмах з нізкім бюджэтам. Прарыў у яе акторскай кар'еры адбыўся пасьля фільма «Трэніравальны дзень», дзе яна выканала вядучую жаночую ролю. Фільм атрымаў некалькі ўзнагарод і быў цёпла сустрэты крытыкамі, а Мэндэс запомнілася яшчэ і тым, што паўстала ў карціне цалкам аголенай.

Пасьля гэтага акторку сталі запрашаць у сур'ёзныя праекты з моцным акторскім складам: у камэдыі «Затрымаўся ў табе» і «Правілы здыму: Мэтад Гітча», трылер «Па-за часам», баевікі «Падвойны фарсаж» і «Аднойчы ў Мэксыцы» (за апошні фільм Мэндэс атрымала намінацыю на Teen Choice Awards). У лютым 2007 году на экраны выйшаў фільм «Зманлівы гоншчык», у якім яна выканала ролю сяброўкі галоўнага героя, Зманлівага гоншчыка. 

Мэндэс зьяўляецца мадэльлю, якая рэклямуе прадукцыю кампаніі «Рэўлон». У 2006 годзе часопіс «Maxim» аддаў ёй 27 радок свайго рэйтынгу.

## Фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маямі
Катэгорыя:Акторкі ЗША
Харватыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Харватыю на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у другім паўфінале прадставілі *Kraljevi Ulice and 75 cents* зь песьняй «Romanca». Песьня мінула ў фінал, заняўшы 21 месца і набраўшы 44 ачкі.

## Выканавец
*Kraljevi Ulice and 75 cents* — гэта харвацкі ансамбль *Kraljevi Ulice* (*Каралі вуліц*), які выконвае харвацкую народную музыку і 75-гадовы Ладзіслаў Дземетэрфі «Laci».

## Нацыянальны адбор
24 песьні прынялі ўдзел у харвацкім адборы *Dora*. 14 песень было абрана з каля 200 песень, атрыманых у выніку адкрытага адбору. З гэтых 14 песень 22 лютага 6 лепшых вышлі ў фінал, які прайшоў 23 лютага, дзе да іх далучыліся яшчэ 6 песень, напісаных адмыслова запрошанымі кампазытарамі. 

## Галасаваньні
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Харватыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Май (лістота)

**Май** — у беларускай народнай культуры галінкі клёну (таксама часам аеру, бярозы, рабіны, дубу) разам зь лісьцем, якімі напярэдадні Сёмухі прыбіралі й упрыгожвалі двор і хату (перш за ўсё абразы й вокны). Назоў «май», верагодна, паходзіць ад царкоўнаславянскага найменьня месяцу травень — *май*, на які часьцей за ўсё й прыпадала сьвята. Напрыканцы лета-напачатку восені, калі ішло жніво й уборка ўраджаю, май, з мэтай аховы збожжа, бульбы й г.д. ад грызуноў, кідаўся ўва ўжо пустыя й прыбраныя засекі са словамі: *«Мышы, мышы, есьце май — нашу бульбу не чапай»* . Толькі пасьля гэтага ў засек клалі бульбу, збожжа й іншае.

## Заўвагі

Катэгорыя:Беларуская культура
Уладзімер Марзон

**Уладзі́мер Во́сіпавіч Марзо́н** (, м. Заслаўе, Менскі павет — ) — беларускі хірург.

У 1904 г. скончыў духоўную сэмінарыю. У 1905 годзе паступіў ва ўнівэрсытэт г. Санкт-Пецярбургу. Скончыў Юр’еўскі ўнівэрсытэт у 1911 годзе. Працаваў земскім лекарам Бабруйскага павету, хірургам Глускае ўчастковае бальніцы (1911—1913), хірургам Бабруйскае і іншых бальніц Менскае губэрні (1913—1915). Служыў ваенным хірургам (1915—1917), хірургам, загадчыкам хірургічнага аддзяленьня, загадчыкам Бабруйскае гарадзкое бальніцы (1917—1934). Кандыдат мэдычных навук, прафэсар (1935). Загадчык катэдры хірургіі і кансультант Магілёўскае абласное бальніцы (1934—1935). Загадчык катэдры апэратыўнае хірургіі Віцебскага мэдычнага інстытуту (1935—1941). Удзельнік нямецка-савецкай вайны. Супрацоўнік упраўленьняў Міністэрства аховы здароўя БССР (1943—1949), галоўны лекар бальніцы лекарска-санітарнага ўпраўленьня Міністэрства аховы здароўя БССР (1947—1949). Загадчык катэдры хірургіі (1947—1949), дырэктар (1949—1953) Беларускага інстытуту ўдасканаленьня лекараў.

Навуковыя працы прысьвечаныя дыягностыцы й эпідэміялёгіі хірургічных захворваньняў брушное поласьці, удасканаленьню апэратыўных мэтадаў лячэньня гінэкалягічных і ўралягічных хваробаў.

Заслужаны дзеяч навукі БССР (1938). Заслужаны лекар БССР (1948).

Імя У.Марзона ўвекавечана бабруйчанамі — буйнейшая больніца горада Бабруйска вядома месьцічам амаль выключна як Марзонаўка, хаця афіцыйна не мае імя У.Марзона.

## Вонкавыя спасылкі
* Морзон Владимир Осипович БелМАПО

Катэгорыя:Нарадзіліся 19 лістапада
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1881 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Заслаўі
Катэгорыя:Беларускія мэдыкі
Катэгорыя:Удзельнікі нямецка-савецкай вайны
Катэгорыя:Асобы Бабруйску
Катэгорыя:Кандыдаты мэдычных навук
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі БССР
Стэфан Крулікоўскі

**Стэфан Крулікоўскі**, партыйныя мянушкі: Агроднічак, Бартломей, Цыпран, Барташэвіч ( 1881—1937 ) — польскі сацыялістычны і камуністычны дзеяч.

З 1901 году быў сябрам Польскае сацыялістычнае партыі, потым — з 1906 — Польскае Сацыялістычнае Партыі-Левіцы. Быў сябрам Баявое арганізацыі Польскае Сацыялістычнае Партыі. Два разы, ў 1904 і 1906 году быў вязьням Х Павільёну Варшаўскае цытадэлі . У 1915—1917 гадох быў дэпартавалі ў Сыбір. Удзельнічаў у кастрычніцкім перавароце 1917 году.

Выкладаў ў маскоўскім грамадзянскім унівэрсытэце . Падчас першага Зьезду КП Польшы быў абраны чальцам ЦК . Быў сябрам польскае дэлегацыі на ІІІ Кангрэс Камуністычаскага інтэрнацыянала ў Маскве . Быў дэпутатам польскага Сойма І скліканьня (1922—1925), адмовіўся ад мандата (за антыпольскія выступы яму пагражаў арышт) і выехаў да Савецкага Саюза (мандат ахапіў Адальф Варскі) . З 1929 году зноў у СССР.

У 1937 годзе быў арыштаваны і забіты.

## Крыніцы

## Літаратура
* Paweł Samuś, *Edward Próchniak*, Książka i Wiedza, Warszawa 1983, ISBN 83-05-11166-0, 
* Stefan Król, *Cytadela Warszawska*, Książka i Wiedza, Warszawa 1978, 
*   Królikowski Stefan (w:) Encyklopedia WIEM, 
* Królikowski Stefan (w:) Encyklopedia Interia.pl. 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1881 годзе
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Вязьні Варшаўскай цытадэлі
Катэгорыя:Высланыя ў Сібір
Катэгорыя:Удзельнікі кастрычніцкага перавароту
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Памерлі ў 1937 годзе
Катэгорыя:Пакараныя палітыкі
Ігнацы Паўлоўскі

**Ігнацы Людвік Паўлоўскі** (; 4 лютага 1776-20 чэрвеня 1841) - рымска-каталіцкі дзеяч. Высьвечаны на сьвятара ў 1803, дапаможны біскуп камянецкі 23 чэрвеня 1828-1841, адначасова - тытулярны біскуп Мэгары, арцыбіскуп магілёўскі ад 1 сакавіка 1841. 

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія

Катэгорыя:Нарадзіліся 4 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1776 годзе
Катэгорыя:Камянецкія біскупы
Катэгорыя:Мэгарскія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Катэгорыя:Памерлі 20 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1841 годзе
1010-я

**1010-я**

Стагодзьдзі: X стагодзьдзе — XI стагодзьдзе — XIІ стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі:
960-я
970-я
980-я
990-я
1000-я
**1010-я**
1020-я
1030-я
1040-я
1050-я
1060-я


Гады:
1010, 1011, 1012, 1013, 1014, 1015, 1016, 1017, 1018, 1019

----

## Асноўныя падзеі
* Баўгарыя стала часткай Бізантыйскай імпэрыі
* першыя згадкі аб Берасьці

## Вонкавыя спасылкі
Ежы Юзэф Шэмбак

**Ежы Юзэф Элізэюш Шэмбак** (; 1851 — 7 жніўня 1905) — рымска-каталіцкі дзеяч, граф.

Сын Юзафа Мацея й Юзэфы з Машынскіх Шэмбакаў. Скончыў філязофскі факультэт Ягелонскага ўнівэрсытэту. Высьвечаны на сьвятара ў 1883 у Саратаве. Ад 1901 плоцкі біскуп, грунтоўна перабудаваў мясцовую катэдру. Ад 1903 магілёўскі арцыбіскуп. У 1905 падчас візытацыі архідыяцэзіі захварэў на тыфус. Памёр у родавым гнязьдзе Шэмбакаў — Парэмбе-Жэгоце пад Кракавам, дзе й быў пахаваны.

Ежы Юзэф Элізэюш
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1851 годзе
Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Плоцкія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Катэгорыя:Памерлі 7 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1905 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Малапольскім ваяводзтве
Раман Жулінскі

**Раман Жулінскі** (; пам. 5 жніўня 1864 году ў Варшаве) — польскі настаўнік (матэматык), чалец адміністрацыі Нацыянальнага ўрада падчас паўстаньня 1863—1864 гадоў.

Быў сябрам «белых». Падчас паўстаньня быў дырэктарам аддзелу пошты ў урадах Караля Маеўскага і Рамуальда Траўгута. Арыштаваны 6 сакавіка 1864 году, быў вязьнем Х Павільёну Варшаўскае цытадэлі. 30 ліпеня прыгавораны сьмерцю на шыбеніцы, павешаны быў 5 жніўня каля цытадэлі, разам з Траўгутам, Юзафам Тачыскім, Рафалам Краеўскім і Янам Езяранскім.

Напісаў падручнік *Zasady rachunku różniczkowego i całkowego* (1859).

## Літаратура
* Stefan Król, *Cytadela Warszawska*, Książka i Wiedza, Warszawa 1978, с. 144, 
* ''Żuliński Roman'' (w:) Internetowa encyklopedia PWN, 
* ''Żuliński Roman'' (w:) Encyklopedia WIEM, 
* ''Żuliński Roman'' (w:) Encyklopedia Internautica. 

Катэгорыя:Польскія настаўнікі
Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Вязьні Варшаўскай цытадэлі
Катэгорыя:Памерлі 5 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1864 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Катэгорыя:Павешаныя
Чэхія на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

На «Эўрабачаньні-2008» Чэхію прадставіла сьпявачка **Тэрэза Керндлава** зь песьняй «Have Some Fun». Песьня не мінула ў фінал, заняўшы перадапошняе месца.

## Нацыянальны адбор
26 студзеня 2008 мінуў нацыянальны адбор.




## Глядзіце таксама
* Чэхія на конкурсе песьні Эўрабачаньне

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Праслухаць усе песьні нацыянальнага адбору Чэхіі

Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Чарнагорыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Чарнагорыю на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» прадстаўляў Стэфан Філіпавіч.

## Выканавец
Стэфан Філіпавіч — чарнагорскі поп-сьпявак. Нарадзіўся ў чарнагорскім горадзе Тытаград (цяпер Падгорыца). Удзельнік шматлікіх музычных фэстаў.

## Нацыянальны адбор
Чарнагорскі тэлеканал RTCG правёў два адборы ў рамках Montenegrosong-2008 — спачатку, 27 студзеня, шляхам тэлевізійнага фіналу з тэлегаласаваньнем быў абраны сьпявак, які прадставіць краіну на конкурсе «Эўрабачаньне-2008». Затым былі прапанаваныя некалькі варыянтаў песень. Камісія RTCG абрала зь іх песьню для Бялграду. Фінал адбору адбыўся 3 лютага, прэзэнтацыя песьні — 8 сакавіка.

У адборы прыняло ўдзел 6 удзельнікаў:

## Галасаваньні

### У паўфінале

### У фінале

## Глядзіце таксама
* Чарнагорыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт нацыянальнага адбору Чарнагорыі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Антоні Фіялкоўскі

**Анто́ні Фіялко́ўскі** (; 13 чэрвеня 1797, Лепель, Віцебская губэрня — 1883) — рымска-каталіцкі дзяяч.

Навучаўся ў Полацкай езуіцкай акадэміі, у галоўнай духоўнай сэмінарыі пры Віленскім ўнівэрсытэце. Прафэсар багаслоўскіх навук і касьцёльнае гісторыі ў Віленскай дыяцэзіяльнай сэмінарыі й Віленскім унівэрсытэце, а пасьля яго закрыцьця — у Віленскай каталіцкай духоўнай акадэміі (рэктар ад 1842). Ад 25 чэрвеня 1858 тытулярны біскуп Тэнэсуса й дапаможны біскуп Камянецкае дыяцэзіі. Ад 23 сакавіка 1860 камянецкі біскуп, ад 23 лютага 1872 магілёўскі арцыбіскуп. Садзейнічаў пашырэньню расейскае мовы сярод каталіцкага насельніцтва, браў удзел у складаньні першага каталіцкага катэхізысу на расейскай мове. Ягонымі клопатамі ў Санкт-Пецярбургу былі заснаваныя мітрапаліцкі касьцёл і дыяцэзіяльная сэмінарыя, якой ён запаветваў усю сваю багатую бібліятэку.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія

Катэгорыя:Тэнэсускія біскупы
Катэгорыя:Камянецкія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Апэрацыя Вясна

**Апэра́цыя «Вясна́»** () — апэрацыя масавай дэпартацыі насельніцтва зь Летувіскай ССР, якая была праведзеная 22-23 траўня 1948 году. Паводле савецкіх зьвестак, апэрацыя ахапіла 39,7 тыс. челавек. Гэта была найбольшая дэпартацыя ў гісторыі Летувы.

Падставай для апэрацыі была пастанова Савета Міністраў СССР № 417 ад 21 лютага 1948 году. Апэрацыя была накіраваная на ліквідацыю г. зв. *лясных бандаў* і іх памагатых, але ахвярамі дэпартацыі станавіліся таксама заможныя гаспадары, якія не жадалі ўступаць у калгасы — часьцей за ўсё летувісы, але таксама палякі і беларусы.

## Крыніцы
* Наша Ніва, 60‑я гадавіна масавай дэпартацыі зь Літвы
* Как «порабощали» Прибалтику 

Катэгорыя:Рэпрэсіі ў СССР
Катэгорыя:Гісторыя Летувы
Катэгорыя:Падзеі 1948 году
Швайцарыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

Швайцарыю на конкурсе песьні «Эўрабачаньне-2008» у другім паўфінале прадставіў Паолё Мэнэгуці зь песьняй «Era Stupendo». Выканавец не мінуў у фінал, заняўшы 13 месца і набраўшы 47 ачкоў.

## Выканавец
Паолё Мэнэгуці — сьпявак і аўтар песень. Нарадзіўся ў горадзе Мэндрысія (Швайцарыя). Удзельнік *Viña del Mar* і *Сан-Рэма*. Вядомы ў італа-моўнай часткі Швайцарыі і ў Італіі. Выпусьціў 8 альбомаў (апошні ў 2008), 7 зь якіх сталі «плацінавымі».

## Нацыянальны адбор
Заяўкі на ўдзел у нацыянальным адборы прымаліся да 22 кастрычніка. Прэтэндэнт павінен быў мець хоць бы адзін зьняты відэакліп і знаходзіцца ў топ-чартах. Журы, якія складаліся з трох чалавек (кіраўнікі асноўных тэлеканалаў), быў абраны Паолё Мэнэгуці.

## Галасаваньні
### У паўфінале

### У фінале

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня
* Швайцарыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008 (esckaz.com)

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008
Швэцыя на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008

У 2008 годзе Швэцыю прадставіла Шарлёта Пэрэлі зь песьняй «Hero». Песьня з дапамогай журы выйшла з паўфіналу, заняўшы ў фінале 18 месца і набраўшы 47 ачкоў.

## Нацыянальны адбор
Нацыянальны адбор «Melodifestivalen 2008» мінуў у 6 этапаў:
*Паўфінал 1: 9 лютага, Scandinavium, Гётэборг
*Паўфінал 2: 16 лютага, ABB Arena, Вэстэрос
*Паўфінал 3: 23 лютага, Cloetta Center, Лінчэпінг
*Паўфінал 4: 1 сакавіка, Telenor Arena Karlskrona, Карльскруна 
*Другі шанец: 8 сакавіка, Arena Arctica, Кіруна 
*Фінал: 15 сакавіка, Globen, Стакгольм

Была атрымана рэкордная колькасьць заявак на ўдзел у нацыянальным адборы — 3434. 28 зь іх прынялі ўдзел у паўфіналах. Да іх былі дададзеныя 4 адмыслова запрошаныя выканаўцы.




## Галасаваньні
### У паўфінале

### У фінале

## Глядзіце таксама
* Конкурс песьні Эўрабачаньне-2008

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт конкурсу песьні
* Старонка Швэцыі на сайце ESCKaz
* Мэлёдыфэстывален — сайт нацыянальнага адбору

2008
Катэгорыя:Краіны на конкурсе песьні Эўрабачаньне-2008