Тарпэда Менск

«**Тарпэда**» — беларускі футбольны клюб з гораду Менску, заснаваны ў 1947 годзе. Пасьля першага кола сэзону 2019 году адмовіўся ад удзелу ў Найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Афіцыйны гімн клюбу напісаны гуртом «Чырвоным па Белым (ЧпБ)».

## Гісторыя

Клюб быў заснаваны 26 жніўня 1947 году. У савецкія часы клюб гуляў у чэмпіянаце БССР, пяць разоў аўтазаводцы атрымлівалі ў ім перамогу. З 1992 году «Тарпэда» ўдзельнічала ў Найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Найбольшы посьпех клюб меў у пачатку 2000-х, калі двойчы атрымаў чацьвертае месца. У 2005 годзе клюб з-за фінансавых цяжкасьцяў перайшоў у другую лігу, у якой адразу перамог. Але адразу пасьля гэтага «Тарпэда» спыніла сваё існаваньне. База клюбу была перададзена новаму клюбу, які ўтварыўся на аснове менскай «Зьмены» — ФК «Менск».

### Першае адраджэньне
У 2007 годзе клюб быў адроджаны аматарамі і заявіўся ў чэмпіянат Менску (чацьверты ўзровень беларускіх ліг). У лютым 2014 году клюб атрымаў пасьведчаньне аб дзяржаўнай рэгістрацыі. У красавіку 2014 году «Тарпэда» папоўніла склад удзельнікаў другой лігі. 

У ліпені 2015 году стала вядома аб пачатку супрацоўніцтва «Тарпэда» з расейскай кампаніяй «Мірком». Неўзабаве да складу «Тарпэда» далучыўся шэраг моцных для ўзроўня Другой лігі гульцоў, і сталічная каманда здолела выйсьці ў фінальны этап, апынуўшыся вышэй за аднаго з галоўных фаварытаў сэзону — пінскую «Хвалю». У фінальным этапе «Тарпэда» таксама выступала пасьпяхова і ўжо за два туры да фінішу гарантавала выхад у Першую лігу. Параза ў апошнім туры, аднак, адкінула менчукоў на выніковы трэці радок. Гэтым дружына гарантавала сабе права на ўдзел у першай лізе ў 2016 годзе. 

У Першай лізе каманда значна абнавіла склад, запрасіўшы ў склад у асноўным маладых гульцоў, якія не праходзілі ў склад клюбаў Найвышэйшай лігі. Галоўным трэнэрам быў прызначаны Павал Бацюта. Аднак, каманда хутка апусьцілася ў канец турнірнай табліцы, пасьля чаго ўлетку галоўным трэнэрам замест Бацюты стаў Андрэй Пышнік, а каманда папоўнілася шэрагам новых футбалістаў. У выніку, «Тарпэда» здолела ўзьняцца ў табліцы на 9-ы радок пры 14 удзельніках.

Перад сэзонам 2018 году Беларуская фэдэрацыя футболу адмовілася разглядаць дакумэнты клюбу «Крумкачы» на атрыманьне ліцэнзіі на ўдзел у найвышэйшай лізе, у выніку іх месца заняло «Тарпэда», якое заняла трэцяе месца ў першай лізе ў сэзоне 2017 году. 

У сэзоне 2019 году пасьля неблагога пачатку, калі менчукі здабылі перамогу над «Іслаччу» і нічыю зь «Віцебскам», справы ў каманды пайшлі горш, бо яна апынулася ў канцы табліцы. У траўні 2019 году асноўны спонсар «Тарпэда», Міхаіл Міраненкаў, адмовіўся ад фінансаваньня каманды, і амаль два месяцы яна існавала бяз грошай. У ліпені футбалісты сталі масава пакідаць клюб, аднак дырэктар Андрэй Салангін намагаўся знайсьці фінансаваньне і магчымасьць працягнуць выступы ў чэмпіянаце. У двух апошніх матчах, як то 28 ліпеня ў Кубку Беларусі супраць «Клецку» і 3 жніўня супраць БАТЭ, «Тарпэда» было скамплектаванае пераважна з гульцоў моладзевага складу, а дасьведчанымі гульцамі былі толькі капітан Сяргей Лынько і малдаўскі легіянэр Яўген Аанча, які да таго папоўніў быў склад. Пасьля сканчэньня першага кола сэзону 2019 году каманда адмовілася ад далейшага ўдзелу ў найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі, ва ўсіх астатніх матчах камандзе былі залічаныя тэхнічныя паразы.

### Другое адраджэньне
У красавіку 2020 году «Тарпэда» плянавала заявіцца ў Другую лігу, аднак ня трапіла ў канчатковы сьпіс удзельнікаў. Клюбныя каманды працягвалі выступаць на аматарскім і юнацкім узроўнях. У пачатку сэзону 2021 году фан-рух клюбу адмовіўся падтрымліваць клюб, пакуль у краіне працягваюцца палітычныя судовыя справы, зьбіцьцё і забойства людей за ўласныя меркаваньні.

У сакавіку 2022 году «Тарпэда» далучылася да ліку ўдзельнікаў Другой лігі. У дывізіёне гораду Менску каманда доўгі час рухалася ўверсе табліцы, аднак у выніку саступіла асноўным канкурэнтам, заняла трэцяе месца і ня здолела выйсьці ў фінальны этап.

## Папярэднія назвы
* 1947—1998: «Тарпэда»
* 1999—2002: «Тарпэда-МАЗ»
* 2003—2005: «Тарпэда-СКА»
* з 2007: «Тарпэда»

## Дасягненьні
### БССР
* Пераможца чэмпіянату БССР: 1947, 1962, 1966, 1967, 1969

### Беларусь
* Пераможца другой лігі чэмпіянату Беларусі: 2005
* Фіналіст Кубка Беларусі: 1999—2000
* Найлепшае дасягненьне ў найвышэйшай лізе — 4 месца (2002, 2003)
* Пераможца аматарскага Кубка Менску: 2008, 2009

## Статыстыка выступленьняў
### Чэмпіянат і Кубак Беларусі

## Галоўныя трэнэры
* Мікалай Бранфілаў (2014—2015)
* Павал Бацюта (сакавік — чэрвень 2016 году)
* Андрэй Пышнік (чэрвень 2016 году — сьнежань 2017 году)
* Сяргей Кабельскі (студзень — чэрвень 2018 году)
* Леанід Лагун (чэрвень — жнівень 2018 году)
* Уладзімер Нявінскі (жнівень 2018 году — жнівень 2019 году)

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Менску
Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1947 годзе
Катэгорыя:1947 год у Менску