open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сургонт

**Сургонт** (*Сургунт*, *Сергант*), **Суркунт** (*Сурконт*), **Суркант** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сысыгунда, Сесекунда, Сергунда, Сурыгун або Сырыгун (Sisigunda, Sesecundus, Sesecundo, *Sergunda, Surrigvn, Syrrigvn) і Сургант (Surgant) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -сір- (-сер-, -сіс-) (імёны ліцьвінаў Сіргоўд, Сіргут, Сірмонт; германскія імёны Siriaud, Sergudo, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён', аснова -гунд- (-гунт-, -кунт-) (імёны ліцьвінаў Гунтар, Вігунт, Вірконт; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) — ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова -генд- (-гент-, -гінт-) (імёны ліцьвінаў Гінтэр, Агінт, Эйгінт; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) — ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'. Такім парадкам, імя Сурконт азначае «заклён бітвы».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jadut Surkanten son* (29 верасьня 1379 году); *Сурконту у Колтянех чоловекь* (1440—1492 гады); *Сурконътъ конокормца был, и того Сурконъта вызволил с тое службы великии князь Витовть* (10 ліпеня 1496 году); *з села Сурконтовичъ* (1567 год); *Surkonty: p. Kazimierz Surgont, p. Mikołaj Surgont, p. Aleksander Surgont*, *p. Samuel Surkont*, *p. Helena Surgontowa* (1690 год); *Marcin Surgont* (21 жніўня 1780 году); *Jakub Siergantt* (24 кастрычніка 1765 году); *Marcin Surgunt* (5 лютага 1781 году); *Parafia [[Дарсунішкі|dorsuniska]]… Surgontyszki — okolica szlachty* (1784 год); *Katarzyna Surguntowa* (9 кастрычніка 1794 году); *Jan Surgontt* (1810 год); *Leonard Surkunt* (1823 год).

## Носьбіты
* Сурконт — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера

Сургонты (Сурканты) гербаў Геральт і Гоўвальд — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага і Лідзкага паветаў.

Сургонты (Surgont) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Сургунты — літоўскі шляхецкі род.

На гістарычнай Лідчыне існуе вёска Сурканты, на гістарычнай Ковеншчыне — Сургонцішкі.

## Глядзіце таксама
* Сыры
* Гунт

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Водзь

**Водзь** (саманазва *ва́дзьдзялайн*; па-водзку: *vaďďalain*) — малалікі фіна-вугорскі народ, які пражывае ў Расеі.

## Расьсяленьне і колькасьць

ImageSize = width:700 height:300
PlotArea = left:50 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:13672
ScaleMajor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1732 color:gray1 width:1 
   from:0 till:13672 width:15  text:13&nbsp;672 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1848 color:gray1 width:1 
   from:0 till:5148 width:15  text:5148 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1926 color:gray1 width:1 
   from:0 till:705 width:15  text:705 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1959 color:gray1 width:1 
   from:0 till:230 width:15  text:230 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1989 color:gray1 width:1 
   from:0 till:62 width:15  text:62 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2002 color:gray1 width:1 
   from:0 till:73 width:15  text:73 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2010 color:gray1 width:1 
   from:0 till:64 width:15  text:64 textcolor:red fontsize:8px
Герын

**Герын** (*Гірын*, *Гірынь*, *Гарын*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Герын, Гірын або Гарын (Gerin, Girin, Girinus, Garin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gerinus.

У Прусіі бытавала імя *Garene*.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Герын (Geryn).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Полочане… а з мещанъ Кгирина* (каля 1492 году); *Гирина вдова* (1566 год); *Girin* (1671—1681 гады); *Hory: p. Tomasz Giryń* (1690 год); *xiędza Marcina Giryna, kommendarza [[Вяліж|Wieliskiego]]* (10 верасьня 1714 году); *Obrąb Pupiszki. Stanisław Gieryn. [[Краслаўка|Krasławski]]* (26 жніўня 1765 году); *Jegomość Pan Krzysztof Giryn* (7 лістапада 1765 году); *z Komkow… Janko syn Andrzeja Gieryn* (20 лютага 1816 году); *Elżbieta Girynowicz* (1861 год).

## Носьбіты
* Герын — адзін з палятынаў пры двары Карла Вялікага

Герыны — парафіяне касьцёлаў ў ваколіцах Дынабургу, якія ўпамінаюцца канцы XVIII—XIX стагодзьдзях.

Гірыны гербу Даленга — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету і Вільні.

Гірыні або Гірыны (Giryń, Giryn) гербу Зьнін — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў Сьвянцянаў і Аранаў.

Гарыновічы (Garynowicz) гербу Магіла — літоўскі шляхецкі род.

Герын (*Gerin*) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

На гістарычнай Ашмяншчыне існуюць вёскі Гірыны і Гірынішкі, у гістарычнай Прусіі — Гірэнэн.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ордэн Эстонскага Чырвонага Крыжа

**Ордэн Эстонскага Чырвонага Крыжа** (, ) — ордэн, заснаваны Таварыствам Эстонскага Чырвонага Крыжа ў 1920 року. Уручаецца ў адзначэньне гуманітарных заслугаў на карысьць эстонскага народу і за выратаваньне жыцьця.

## Клясы
Ордэн мае 6 клясаў:
* Пяць асноўных&nbsp;— 1-ы, 2-і, 3-і, 4-ы і 5-ы;
* Кляс мэдаля.

Крыжы ўсіх асноўных клясаў ордэна маюць падобны дызайн.

Сіняе адценьне муаравай стужкі ўсіх клясаў ордэна Эстонскага Чырвонага Крыжа у міжнароднай палітры колераў PANTONE вызначаецца як 297 MC.

## Глядзіце таксама
* Міжнародны рух Чырвонага Крыжа і Чырвонага Паўмесяца

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Эстонскі Чырвоны Крыж 

Катэгорыя:Узнагароды, якія зьявіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:1920 год у Эстоніі
Катэгорыя:Чырвоны Крыж і Чырвоны Паўмесяц
Вількін

**Вількін** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вілікін, Вілкін, Вількен або Вілегін (Willikin, Wilkin, Wilken, Willegin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) паходзіць ад гоцкага wilja 'воля', а аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен). Такім парадкам, імя Вількін азначае «пачатак волі» (тое ж, што і імя Гінвіл).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wilkin: *Vilkinius* (1255 год), *Wilkini* (1276 год).

У Памор’і адзначаліся прозьвішчы Wilkin і Wilcken.

У Прусіі бытавала імя Вількін: *Wilkyn* / *Wilkine* (1393 год).

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Вількен (Wilken, Wilkien).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Wilkyn von Labiow*, *Wilkine von Labiow* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *mlinarz Siman Wilkin* (1563 год); *po zeszłym ur. Janie Wilkinie* (13 траўня 1659 году); *po zmarłym bezpotomnie ur. Janie Wilkinie* (20 ліпеня 1661 году); *Franciszek [[Войшнар|Woysznar]] Wilkinowicz*, *Jan Wilkinowicz* (1690 год).

## Носьбіты
* Ігнаці Вількіновіч (1690—1757) — дзяяч Каталіцкай Царквы ў Вялікім Княстве Літоўскім

Вількіны (Wilkin) — вольныя людзі зь мястэчка Жалудку, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Вількіны  — літоўскі шляхецкі род зь Лідзкага павету.

У дэкрэце Лідзкага падкаморскага суду 1774 году ўпамінаўся грунт Вількінішкі.

У гістарычнай Прусіі існуе вёска Вількінэн.

## Глядзіце таксама
* Віла
* Гіна

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Труда

**Труда**, **Трут** (*Труць*, *Друт*, *Друта*, *Друць*), **Трод** (*Трот*), **Торт** (*Дорт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Труда, Друда або Дрода, Друт або Трут, пазьней Дрот або Трайтэ або Траўдэ (Trudo, Drudo, Drodo, Drutus, Trut, Drott, Treydte, Traude) — імя германскага паходжаньня (апроч таго, адзначалася паўночнагерманскае імя Thorth). Іменная аснова -друд- (-трут-, -трот-) паходзіць ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Друцейка (Дардзейка), Тартыла (Трудзіла, Друтэль, Друтыль), Труцень (Туртын), Бальтрут, Гаўдрут, Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута), Гертруда, Даматурт, Кондрут, Ператрут. Адзначаліся германскія імёны Drudeke, Trudila (Drudilo, Drutel), Trutin, Baltrudis, Gautrude, Genedrudis (Gintrudis), Gertrud (Gerdrud, Girtrudis), Domedrudis, Cundrud, Perethrud.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Truda (Trude), Trutel (Trutyl), Trutlin, Trutnar, Trutwin, Gertrud (Girtrud, Gertrudis, Girlrudis), Isintrud (Istrud).

У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Trutman.

У Прусіі бытавалі імёны: *Trude*, *Drutyn / Drutenne* (1396 год).

Германскія імёны Druda і Drudike гістарычна бытавалі ў Рызе.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *слуга княгининъ жо, на имя Труць* (каля 1516 году); *Стец Тортовичъ*, *Томко Дортович* (1528 год); *Добко Дортавич* (1536—1537 гады); *два чоловеки своих властъных, на имя Друтя Сотевича* (27 кастрычніка 1538 году); *села Друтишки… село Друтишки* (1554 год); *Ечисъ Трутовичъ… Павелъ Трутовичъ… Есько Трутовичъ* (1563 год); *Янъ Миколаевичъ Друтевичь* (1567 год); *Mikołaj Drut* (1621 год); *Trodziewicze* (1744 год); *Marianna Trutowicz* (1816 год); *Jan Trott* (1817 год); *Karolina Drutowicz* (1837 год); *Adam Trot* (1840 год).

## Носьбіты
* Сьвяты Труда ( 693 або 698) — абат Маастрыхту, Сьвяты
* Стэц Тортавіч — пералайскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Томка Дортавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Друт — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў 1621 годзе

Друты (Drutta) — прыгонныя зь вёсак Гернікішкаў і Малых Салкаў (каля Салечнікаў), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.   

Троты — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету.

Труты — літоўскі шляхецкі род.

На 1904 год існавала вёска Друціяны ў Красьнянскім павеце Смаленскай губэрні.

На 1906 год існаваў маёнтак Тродавічы ў Полацкім павеце Віцебскай губэрні.

На гістарычнай Полаччыне існуе вёска Тродавічы.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сьвяты Труда

**Труда** (; ? — 693 або 698) — абат Маастрыхту, Сьвяты.

## Біяграфія
Адданы служэньню Богу зь юнацтва, прыбыў да Сьвятога Рымагіла, біскупа Льежу, які скіраваў яго да Хлёдульфа, біскупа Мэцу. Па пасьвячэньні вярнуўся на радзіму, прапаведаваў Эвангельле і збудаваў касьцёл, асьвечаны каля 656 году Тэадардам Маастрыхцкім. Вакол зьбіраліся вучі і неўзабаве ўтварыўся кляштар, пазьней абацтва.

## Глядзіце таксама
* Труда

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Войнар

**Войнар** (*Вэйнэр*, *Вайнэр*, *Вэйнар*), **Вонар** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вунар (Wunar, Wunnere) і Вайнэр (Weiner) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) (імёны ліцьвінаў Вайнейка, Войнат, Гервойна; германскія імёны Vunnecho, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', ісьляндзкага vænn 'прыемны', нямецкага gewohnt 'задаволены' або ад асновы -він- (-вайн-), а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wojnar (Wojner, Wujner): Wuyner (1393 год), Woyner (1408 і 1422 гады), Voynar (1424, 1464 і 1490 гады), Woynar (1436, 1437, 1439, 1447, 1449, 1487 і 1497 гады), Waynar (1452 год).

У Памор’і адзначалася прозьвішча Weiner.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Павел Воинаровичъ* (1528 год); *[[Вісігерд (імя)|Визкгирд]] Воинарович… [[Бутвід|Бутвид]] Воинарович… Пац Воинарович* (1537—1538 гады); *бояринъ [[Астрына|остринъский]]… на землю Войшнаровъщину* (10 верасьня 1546 году); *села Вонаровичовъ* (1554 год); *Павелъ Юръевичъ Войнаровичъ* (1567 год); *Jan Weyner* (1737 год); *Waynerowicz* (15 лістапада 1796 году); *Anna Wejnarowicz* (1838 год).

## Носьбіты
* Кляўс Войнэр (Klaus Voyner) — мешчанін кракаўскага Казімежа, які ўпамінаецца ў 1423 годзе
* Павал Войнаравіч — відуклеўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Анджэй Вайнаровіч (Andrzej Wojnarowicz) — львоўскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1580 годзе
* Ян Войнар (Jan Wojnar) — львоўскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1595 і 1602 гадох
* Мэльхіёр Войнар (Melchior Wojnar) — львоўскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1649 годзе

Вайнаровічы (Wojnorowicz) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету.

Войнары (Wojnar) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

У 1683 годзе ўпаміналася вёска Войнараўка каля Малыну.

## Глядзіце таксама
* Война
* Геры

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Нафпліён

**На́фпліён**, **Наўплі, Наўплія**, ), радзей **Анаплі** () — гістарычны горад у Грэцыі, адзін з самых галоўных турыстычных цэнтраў краіны. Знаходзіцца на вышыні 10 мэтраў над узроўнем мора, на ўзьбярэжжы Аргалідзкай затокі, на ўсходнім «пальцы» паўвостраву Пэляпанэс, на паўвостраве Аргаліда, у 94 кілямэтрах на паўднёвы-захад ад Атэн і ў 38 км на паўночны ўсход ад Трыпалісу.

Найважнейшы марскі порт на ўсходзе Пэляпанэсу, з 1828 па 1833 гады быў першай сталіцай незалежнай Грэцыі. У царкоўных адносінах — цэнтар Аргалідзкай мітраполіі Эладзкай праваслаўнай царквы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сталіцы
Катэгорыя:Аргаліда
Катэгорыя:Гарады Грэцыі
Трыпаліс (Грэцыя)

**Трыпаліс** () — горад у Грэцыі, цэнтар Пэляпанэсу. Сталіца і найбуйнейшы горад ному Аркадыя. Разьмешчаны набліжай да руінаў антычных гарадоў Тэгеі і Мантынэі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Аргаліда
Катэгорыя:Гарады Грэцыі
Уладзіслаў Марозаў

**Уладзісла́ў Уладзімеравіч Маро́заў** ( 12 кастрычніка 2000 году) — беларускі футбаліст, нападнік дацкага клюбу «Кольдынг» (у арэндзе з партугальскага клюбу «Арока») і нацыянальнай зборнай Беларусі. Найлепшы футбаліст Беларусі 2023 году.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец берасьцейскага «Дынама», з 2017 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У ліпені 2018 году перайшоў у берасьцейскі «Рух», дзе стаў гуляць у асноўным складзе, дзе чаргаваў выхады ў пачатковым складзе і на зьмену партнэрам. Дапамог камандзе выйсьці ў найвышэйшую лігу, адзначыўшыся ў пераходных матчах з магілёўскім «Дняпром» трыма галамі. У 2020 годзе стаў гуляць пераважна за дубль «Руха». 18 красавіка 2020 году дэбютаваў у найвышэйшай лізе ў матчы супраць «Менску» (1:0), выйшаўны на зьмену ў канцы сустрэчы.

У пачатку 2021 году стаў трэнавацца зь «Іслаччу», якая ў лютым аформіла пераход нападніка. Стаў гульцом асноўнага складу, у сэзоне 2021 году часьцей выходзіў на замену. У студзені 2022 года падоўжыў кантракт з клюбам да лютага 2024 году. У сэзоне 2022 году спачатку выходзіў на дапамогу з лавы запасных, але з траўня замацаваўся ў галоўным складзе.

У студзені 2023 году перайшоў у менскае «Дынама». Футбаліст адразу замацаваўся ў складзе, і на працягу шэрагу матчаў адзначаўся галамі ў кожным матчы клюбу. Ад гульца пацярпелі «Іслач», «Славія», «Слуцак» і БАТЭ. Пры гэтым мазырчукі атрымалі ў сваю браму ад Марозава 2 пацэльных стрэла.

У якасьці асноўнага нападніка дапамог камандзе здабыць чэмпіёнскі тытул, а сам з 16 галамі стаў найлепшым бамбардзірам чэмпіянату Беларусі. Паводле вынікаў сэзону 2023 году быў прызнаны найлепшым нападнікам і найлепшым футбалістам чэмпіянату Беларусі.

У студзені 2024 году далучыўся да шэрагаў партугальскага клюбу «Арока». Ня здолеў замацавацца ў складзе партугальскай каманды, у выніку чаго гуляў у арэндзе спачатку ў «Пасуш дзі Фэрэйры», а потым у дацкім «Кольдынгу».

### Міжнародная
26 сакавіка 2019 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы першы тайм таварыскага матча супраць зборнай Летувы (1:0). У сакавіку 2023 года футбаліст быў выкліканы ў склад нацыянальнай зборнай Беларусі. Ён дэбютаваў у складзе зборнай 25 сакавіка 2023 году ў матчы супраць зборнай Швайцарыі, замяніўшы аднаклюбніка па «Дынама» Ўладзімера Хвашчынскага на 61 хвіліне. Дэбютны гол паклаў на свой рахунак 28 сакавіка 2023 году ў матчы супраць зборнай Румыніі (2:1).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Дзяніс Казлоўскі

**Дзяні́с Анато́левіч Казло́ўскі** ( 15 траўня 1993 году) — беларускі футбаліст, нападнік малдаўскага клюбу «Зымбру».

## Кар’ера
Выхаванец бабруйскай «Белшыны», з 2010 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У 2013 годзе прыцягваўся да асноўнай каманды, але гэтак і не згуляў за яе. З 2014 году гуляў у другой лізе за «Асіпавічы», а ў жніўні 2016 году перайшоў у «Гомельчыгунтранс», які з наступнага сэзону зьмяніў назву на «Лякаматыў». Спачатку чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, а з 2019 году замацаваўся ў аснове. У 2021 годзе выявіўся добрым бамбардзірам, забіўшы за сэзон 29 мячоў і стаўшы найлепшым бамбардзірам першай лігі.

У студзені 2022 году склаў угоду з салігорскім «Шахцёрам». 3 красавіка 2022 году дэбютаваў у найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць магілёўскім «Дняпром» (4:0). У салогірскай дружыне ня здолеў замацавацца і ўсё часьцей заставаўся на лаве запасных, гуляючы пераважна за дубль. У ліпені 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў «Гомель». Спачатку выходзіў на замену, пазьней стаў зьяўляцца і ў пачатковым складзе гомельскай каманды. У сьнежні 2022 году па заканчэньні арэнды павярнуўся ў «Шахцёр».

У лютым 2023 году скасаваў кантракт з салігорскім клюбам і падпісаў двухгадовае пагадненьне з «Гомлем». У ліпені 2024 году перайшоў у віцебскі «Макслайн», дзе цягам другой паловы сэзону правёў ажно 13 галоў. Пры гэтым апошнія пяць матчаў чэмпіёнату ён увогуле не пакідаў поле без галоў. На пачатку сьнежня склаў новае працоўнае пагадненьне з клюбам. У ліпені 2025 году прыяднаўся да Алега Кубарава ў малдаўскім «Зымбру».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Асьцёрская бажніца

**Юр’ева бажніца**, або **Асьцёрская бажніца** (Міхайлаўская царква) — помнік старажытнарускага дойлідзтва XI стагодзьдзя, разьмешчаны пры ўезьдзе ў Асьцёр з поўдня на высокім узгорку. Бажніца атрымала назву «Юр’ева» ў гонар свайго стваральніка Юрыя Даўгарукага, які ўпрыгожыў сваю прыдворную царкву фрэскамі, падобнымі да фрэсак Сафіі Кіеўскай.
Ят

**Ят** (*Яць*), **Ет**, **Ют** — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.

## Паходжаньне

Юта, Ёта або Юда (Juto, Joto, Judo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -ют- (-юд-, -ят-) паходзіць ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека), Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль), Юцень (Юдзін, Юцінь), Ютша, Біят (Біюць), Білят, Вілят, Даўят (Даўют), Карыят, Мінят (Мінют). Адзначаліся германскія імёны Jüttke (Jüdicke), Jutilo (Judel), Jutten (Judin), Jutsche, Byatt, Bilaeth, Wiliatus, Dowyatt (Daviato), Cariatto, Miniatus (Miniott).

Адпаведнасьць імя Ёт германскаму імю Joto сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Імя Юта гістарычна бытавала ў Польшчы.

У Прусіі бытавалі імёны *Jote* (1352 год), *Jotell / Judel* (1383, 1398 і 1419 гады), *Jvdenne* (1388, 1398 і 1399 гады), *Judute*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Яту семъица* (1440—1492 гады); *люди наших бортевъ… а Мотка Ятевича* (12 траўня 1511 году, 29 траўня 1511 году); *люди… Юта [[Манвіл|Монъвиловича]]* (22 жніўня 1523 году); *люди зъ [[Жыжмары|Жижморъ]]… [[Радзівіл (імя)|Радвилъ]] Ятевич*, *люди жыжморскии… Радвил Ятевич… Юхна Ятевича* (15 лістапада 1533 году); *бояре повету Ковенъского, на имя Андреи Ятовичъ… Онъдрея Етовича… Онъдрей Етовичъ* (9 жніўня 1539 году); *Ян Ятевич* (1 ліпеня 1542 году); *з роду Етовичов от Жеимъ Лукашу Павловичу, Мисю Анд[ры]яновичу, Юр’ю Андрыяновичу* (15 верасьня 1568 году); *Jerszy [s] Jatowicz* (1621 год); *od domu mieszczanina Andrzeja Kaptura Jutowicza* (1666 год); *Jana Jutowicza* (1666 год); *Marcin Jatowicz* (1667 год); *Jutowicz* (1671—1681 гады).

## Носьбіты
* Ят — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера
* Андрэй Етавіч — баярын Ковенскага павету, які ўпамінаецца ў 1539 годзе
* Шчасны Ятовіч — вількамірскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1597 годзе
* Сідар Ютовіч — жыхар вёскі Багданава (Полацкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1704 годзе

Яты (Jat) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету.

Ятовічы (Jatowicz) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Юта (Jutta) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

На гістарычнай Лідчыне існуюць вёскі Юцеўцы і Юцюны, на гістарычнай Браслаўшчыне — Юцішкі.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Канігайла

**Канігайла** (*Конкайл*), **Кунгайла** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча **Конгель** (*Кунігель*, *Гонгал*).

## Паходжаньне

Кунігіл, Конгал, Кунгель або Кунігель (Kunigil, Congallus, Cungelus, Cungel, Kunigel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -кон- (-кун-) (імёны ліцьвінаў Кондрут, Конрад, Якун; германскія імёны Cundrud, Konrad, Acun) паходзіць ад гоцкага koni- 'адважны' або германскага kunja, kuni '(хтосьці) з годнага, шляхецкага роду', а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'. Такім парадкам, імя Канігайла азначае «адважны свавольствам».

У Польшчы ў 1564 годзе адзначалася прозьвішча Kongiel.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Конънигаилу два чоловеки* (1440—1492 гады); *Congaylyszky* (29 лютага 1476 году); *Анъдреи Кунъкгелевичъ*, *Сутко Конкгаиловичъ* (1528 год); *Конкоил [[Мантывід (імя)|Монтвидович]]… Януш Конкгалович… Конкгойло Монтвидович* (1537—1538 гады); *Юхно Конкгоилович* (1 ліпеня 1542 году); *Янъ Кгонкголъ* (1567 год); *подданые… Мачулъ Кгуникгелъ* (5 ліпеня 1596 году); *пана Шымона Ваидота Конкгаиловича… Szymon Waydot Kongayłowicza* (2 чэрвеня 1597 году); *Hanna Kunigielowna* (1604 год); *Павел Кгонкгало* (1649 год); *Zofia Kunigiel* (1703 год); *Wincenty Kongiel* (9 лютага 1791 году).

## Носьбіты
* Канігайла — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера
* Андрэй Кунгелевіч — гедройцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Сутка Кангайлавіч — відуклеўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Павал Якубавіч Віткевіч Вайдот Кангайловіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1598 годзе
* Сымон Войдат Кангайловіч (Кунгайлавіч) — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1596—1600 гадох

Гонгелі (Gongiel) і Конгелі (Kongiel) — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся сяло Конгалы каля Таўрогаў і маёнтак Конгалішкі або Памушы ў Вількамірскім павеце.

У 1525 годзе ўпамінілася пустаўшчына Кунігелеўшчына каля Астрыны.

У гістарычнай Прусіі існуе вёска Кунігелен.

## Глядзіце таксама
* Кона
* Гайла

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Мардвін (імя)

**Мардвін**, **Мардзьвін** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча **Мордвін** (**Мортвін**).

## Паходжаньне

Мартвін або Мердувін (Martoin, Merduwinus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -мард- (-март-) (імёны ліцьвінаў Марціла, Мардвіл; германскія імёны Martilo, Martoaldus) паходзіць ад лацінскага імя Марцін або хрысьціянскага імя Мардас, а аснова -він- (імёны ліцьвінаў Бутвін, Монтвін, Радавін; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) — ад гоцкага wins 'сябар'. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *а бояре [[Кобрынь|кобрынскии]]… Моръдвинъ Кочанович* (10 чэрвеня 1491 году); *terram nostram dictam Mordwinowsczyna, quam post mortem eiusdem Morduin* (1512 год); *Юхно Мордвиновичъ*, *Мацъ а Мордвинъ, а Мартинъ кон* (1528 год); *Iwan, Bogdan, Makxym Mordwynowyczey… Wlasz Mordwynowycz… Hygnath Mordwynowycz* (1552—1555 гады); *Iwan Mordwinowicz* (4 красавіка 1657 году); *Franciszek Mordwin… Michał Mordwin* (1765 год).

## Носьбіты
* Юхна Мардвінавіч — мерацкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Мардвін — пінскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Міхал і Франц Мордвіны — шляхцічы Полацкага ваяводзтва, якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе

Мордвіны (Mordwin) гербаў Суліма і Сушынскі — літоўскі шляхецкі род зь Вільні, які меў уладаньні ў Віцебскай губэрні і Жамойці. З XVII ст. прыдомкам Мордвін карыстаўся шляхецкі род Шчодраў.

Тарасевічы з Мортвінаў — літоўскі шляхецкі род.

Мордвіны — парафіяне касьцёла ў Лепелі на 1816—1817 гады.

На 1910 год існаваў маёнтак Мардвінава ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні.

## Глядзіце таксама
* Март
* Віна
* Мардзьвін

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гінят

**Гінят** (*Генат*, *Гінат*, *Кінат*, *Кінят*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Генёд (Genniod) і Генад, Генат або Кінат (Genhadus, Gennat, Genat, Kynath) і Гетген (Hettgen) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'), аснова -аўд- (-од-, -от-) (імёны ліцьвінаў Аціла, Отаўт, Атмут; германскія імёны Otilo, Ottolt, Otmot) — ад гоцкага audags 'шчасьце, асалода', германскага *auð 'багацьце, спор', а аснова -гад- (-ад-, -ат-) (імёны ліцьвінаў Ядвіга, Гатман, Гатаўт; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад гоцкага *haþus, германскага hathu 'бой'.

Адпаведнасьць імя Генёт германскаму імю Genniod сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

У Прусіі бытавала імя Генат: *Genote* (1289 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Кинъяту Ясколдовичу чотыри чоловеки* (9 лістапада 1449 году); *Ивашко Кгинятовичъ*, *Мацко Кгинъятовичъ*, *Мартинъ Кгинятович*, *Самашко Гинятовичъ*, *Якубъ Кгинятовичъ*, *Янъ Кгинятович* (1528 год); *Григорь Кгинятъ* (1567 год); *дочъки его земянки господарьское повету Упитъского Альжбеты Анъдреевны Томашовое Лавъриновича Кгинъята и сына ее Юрья Томашевича Кгинъята* (10 ліпеня 1586 году); *земянка господаръская повету Упитъского Альжъбета Анъдреевъна Нацевича Томашовая Лавъриновича Кгинъята* (17 ліпеня 1586 году); *po śmierci Waska Giniatowca* (2-я палова XVI ст.); *Jan Giniat* (1621 год); *Jerzy Giniat*, *Andrzej Kuszleyko Giniatowicz… Dawid Kuszleyko Giniatowicz*, *Aleksander Giniat Kuszleyko* (1690 год); *Krystyna Ginat* (1801 год).

## Носьбіты
* Генёд — сын караля франкаў Мэравэя, пачынальніка дынастыі Мэравінгаў
* Гінят Яскольдавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе
* Бэрнат Кінятавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох
* Юры Тамашавіч Гінят — зямянін Ўпіцкага павету, сын Тамаша Лаўрынавіча
* Балтрамей Станіслававіч Гінятовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1587 годзе
* Ян Гінят — расенскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1621 году

Гіняты гербу Касьцеша і Гінятовічы гербу Касьцеша — літоўскія шляхецкія роды, якія мелі ўладаньні на Жамойці.

Кінатовічы (Kinatowicz) гербу Ястрабец — літоўскі шляхецкі род.

Генат (Genat, Gennat) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

У XVI ст. існаваў маёнтак Гінятавічы (*Гинятовичи*) у Жамойцкім старостве.

## Глядзіце таксама
* Гіна
* Гата
* Ота

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Дзір

**Дзір**, **Ды́ра**, **Тыр**  — мужчынскае імя і вытворнае прозьвішча.

## Паходжаньне

Дзіра, Дзір, Дзера або Цір, пазьней Дыр або Тыр (Dioro, Dýri, Deora, Tier, Diehr, Thier) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова дзір- (дзер-, цір-) паходзіць ад гоцкага dius, германскага tiur 'зьвер'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Дзярэйка, Тырэль, Тырун, Тырыш, Дырбут, Тырольдзь, Дэрвін (Дзеравін), Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман), Дзірмант (Дзермант), Дзерамер, Дырмот. Адзначаліся германскія імёны Diericke, Tyrell, Teoruni, Thiersch, Direbode, Tirold (Deorwald), Derwine (Direwine), Direman (Deormann, Derman, Tiermann), Dyrmond (Deormund, Tiermunt), Diormerus (Deormar), Dyrmodh (Deormod).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Derwinus.

У Прусіі бытавалі імёны *Dirke* (1299 год), *Tyrune / Terune / Derune* (1262 і 1299 гады), *Dirgethe* (1371 год).

У Польшчы ў 1637 годзе і ў XVIII ст. адзначалася прозьвішча Dyr.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Тыр (Tir, Tyr).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *тяглыхъ людеи у [[Высокі Двор|Высокодворъскомъ]] жо повете на имя… Енчука Дыревича* (29 траўня 1511 году); *Степану Диру* (1542 год); *Der* (1636 год); *na miejscu… Józefa Thirewicza* (1667 год); *Magdalena Tyriewiczowa* (12 чэрвеня 1798 году); *Tyr* (1861—1864 гады).

## Носьбіты
* Дзір ( 882) — вараг з дружыны Рурыка, кіеўскі князь у 864—882 гадох (кіраваў разам з Аскольдам)
* Сьцяпан Дзір — браслаўскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Якуб Тырэвіч (*Jakub Tyrewicz*) — вольны чалавек у Інфлянтах, які ўпамінаецца ў 1774 годзе

Дыры (Dyra) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў і вёскі Сьвінкі (каля Кабыльніку), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Дыры (Dyro) — прыгонныя зь вёскі Маркоўцаў (каля Данюшава), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Дырэвічы — літоўскі шляхецкі род

Тыры (Tyr, Thier) — літоўскія шляхецкія роды зь Віленскага павету.

На 1904 год існавала вёска Ціры ў Смаленскім павеце Смаленскай губэрні.

У гістарычнай Прусіі існуе вёска Тырова.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Цэнтральны банк Турэцкай Рэспублікі

**Цэнтральны банк Турэцкай Рэспублікі** () — цэнтральны банк Турэччыны.

## Гісторыя
У 1840 годзе распачаты выпуск банкнот казначэйства — першых турэцкіх банкнот. Банкноты казначэйства выпускаліся да 1862 году.

У 1847 годзе створаны першы турэцкі банк — Банк Дэсраадэт. У 1856 годзе створаны англа-францускі Атаманскі банк, які выконваў функцыі цэнтральнага банку. У 1863 годзе створаны Дзяржаўны Імпэрскі Атаманскі банк, якому былі перададзены функцыі цэнтральнага банку і права выпуску банкнот.

У пэрыяд Першай сусьветнай вайны манаполія банка на выпуск банкнот была прыпыненая, у 1915 годзе пачаты выпуск банкнот ўраду.

30 сьнежня 1925 году пачаты выпуск банкнот Вялікага Нацыянальнага сходу Турэччыны. 11 чэрвеня 1930 году прынятая пастанова Вялікага Нацыянальнага сходу аб стварэньні цэнтральнага банку. 3 кастрычніка 1931 году заснаваны Цэнтральны банк Турэцкай Рэспублікі, які пачаў апэрацыі 1 студзеня 1932 году.

## Сучаснасьць
Цяперашнія паўнамоцтвы і абавязкі цэнтральнага банку вызначаюцца адмысловым законам, прынятым 14 студзеня 1970 году. Згодна з законам, асноўнай мэтай банка зьяўляецца падтрымка эканамічнага разьвіцьця краіны. Для выкананьня гэтай мэты Банк надзелены паўнамоцтвамі па рэгуляваньні валютнага рынку і абароне сумесна з урадам канвэртавальнасьці турэцкай валюты — ліры.

У другой палове 1980 гадоў Банк пачаў апэрацыі на міжбанкаўскім валютным рынку.

Асноўнымі абавязкамі Цэнтрабанка Турцыі зьяўляюцца:

* правядзеньне апеэрацый на адкрытым рынку;
* абарона кошту турэцкай ліры;
* ўсталяваньне палітыкі абменнага курсу;
* вызначэньне рэзэрвовых патрабаваньняў;
* кіраваньне золата-валютным рэзэрвам краіны;
* рэгуляваньне грашовага звароту турэцкай ліры;
* забесьпячэньне стабільнасьці ў фінансавай сыстэме і кантролю над фінансавым рынкам.

## Уласнасьць
Уласнасьць цэнтральнага банку Турэцкай Рэспублікі падзелена на 4 пакета акцый. Пакет А належыць выключна турэцкаму казначэйству. Пакеты B і C выдзяляюцца Нацыянальным банкам, якія дзейнічаюць у Турцыі, банкамі, адрознымі ад нацыянальных банкаў і прывілеяваным кампаніям. Акцыі пакету D налеажат камэрцыйным установам Турэччыны, рэальным і юрыдычным асобам турэцкай нацыянальнасьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Турэччына
Катэгорыя:Турэччына
Катэгорыя:Эканоміка Эўрапейскага Зьвязу
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе
Турэцкая ліра

**Турэцкая ліра** () — грашовая адзінка Турэччыны і дэ-факта незалежнай Турэцкай Рэспублікі Паўночнага Кіпру.

Ліра падзяляецца на 100 курушаў (). Сымбаль — TL, ISO 4217 код — TRY.

## Гісторыя
Уведзена ў 1844 годзе. У 2007 годзе праведзена дэнамінацыя (г. зв. новая турэцкая ліра,  — 6 знакаў, з 1 студзеня 2009 слова «новая» адкінутае).

## Манэты
Новыя манэты выпушчаныя наміналам 1, 5, 10, 25, 50 курушаў і 1 ліра. У адрозьненьне ад папярэдняй сэрыі на адваротным баку ўсіх манэт намаляваныя аднатыпныя партрэты Ататурка і назва дзяржавы. На авэрсе — намінал, нацыянальны арнамэнт і год чаканкі.

## Банкноты
Асаблівасьць партрэту Ататурка на банкнотах складаецца ў тым, што адзін і той жа партрэт паступова разгортваецца са становішча ў профіль (самы дробны намінал) у анфас (самы буйны намінал).

## Крыніцы

Катэгорыя:Валюты
Катэгорыя:Эўрапейскія валюты
Катэгорыя:Азіяцкія валюты
Катэгорыя:Валюты ў звароце
Катэгорыя:Эканоміка Турэччыны
Ыйдыр

**Ыйдыр** () — горад на ўсходзе Турэччыны. Адміністрацыйны цэнтар правінцыі Ыйдыр.

Горад у гістарычнай Армэніі, у правінцыі Айрарат, ранейшая назва Сурб Мары. У сярэднявеччы быў вядомы як Цалакер. Пасьля расейска-пэрсыдзкай вайны горад быў далучаны ў склад Расейскай імпэрыі, і з 1828 па 1917 гады быў павятовым горадам Сурмалінскага павету Эрыванскай губэрні. У горадзе разьмяшчалася адна армянская школа, адна армянская царква, паштовая і тэлеграфная станцыі. У 1918—1920 гадах — у складзе Рэспублікі Армэнія.

У 1920 годзе падчас турэцка-армянскай вайны Ыйдыр быў заняты войскамі Турэччыны, а армяне, якія складалі большую частку насельніцтва гораду, былі забітыя або выгнаныя. Паводле Карскай дамовы ўвайшоў у склад Турэччыны.

## Галерэя

Файл:Iğdır'dan bir görünüm.jpg| Вуліцы гораду
Файл:Iğdır Ovası.jpg|Травяная раўніна
Файл:A view of Igdir city centre.jpg|Цэнтральная вуліца
Файл:Iğdır Koçbaşlı mezar.png|надмагільны камень
Файл:IgdirGenocideMuseum.jpg|Помнік генацыду турак
Файл:Naz Eyleme Oyunu.jpg|Выкананьне танцу «Наз элямя» ў Ыгдыре (чэрвень 2005 году)


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Гарады Турэччыны
Пошта Сэрбіі

**«Пошта Сэрбіі»** — дзяржаўнае прадпрыемства Сэрбіі, заснаванае ў сьнежні 1989 году.

На 2023 год мела 1900 аддзяленьняў і каля 15 000 супрацоўнікаў. Валодала 24 % паёў банка «Паштовая ашчадніца». Аказвала звыш 580 відаў паслуг.

## Мінуўшчына
28 сьнежня 1989 году Скупшчына Сэрбіі ўхваліла Пастанову аб заснаваньні дзяржаўнага прадпрыемства «Паштова-тэлеграфна-тэлефонная сувязь Сэрбіі». У 1997 годзе стварылі дачыннае прадпрыемства «Тэлекам Сэрбіі». У 2002 годзе стварылі службу хуткай дастаўкі. У 2009 годзе ўвялі адпраўку хуткай пошты за мяжу. У 2010 годзе «Пошта Сэрбіі» ўкараніла апраграмаваньне кіраваньня сродкамі і стварыла кампутарную сетку паштовай сувязі. Таксама ў 2010 годзе паштовы адрасны код «Пошты Сэрбіі» ўлучылі ва ўнівэрсальную базу паштовых індэксаў Сусьветнага паштовага зьвязу (Швайцарыя).

У 2011 годзе ўвялі паслугу дастаўкі тавараў за мяжу для прадпрымальнікаў. У 2013 годзе паштовае аддзяленьне «Нові Сад» на 0,45 га. У 2014 годзе распачало працу аддзяленьне «Бялград» плошчай 2,8 га з аўтаматызаваным сартаваньнем. У 2015 годзе ўвялі аўтаматычнае сартаваньне адпраўленьняў і грузаў па ўсёй паштовай сетцы. У 2016-м «Пошта Сэрбіі» пачала ладзіць абмен валюты без камісіі. У 2017 годзе стварылі паштовы дастасунак для смартфонаў, каб тэлефанаваць кур'еру, сачыць за станам адпраўленьня і атрымліваць зьвесткі пра паштовыя аддзяленьні і цэны ў іх. У 2018 годзе пачалі аказваць паслугу міжнароднай дастаўкі тавара са зборам аплаты за яго. У 2019 годзе набылі новае памяшканьне плошчай 2060 кв.м для паштовага аддзяленьня «Крагуевац».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Задаць пытаньне

Катэгорыя:Паштовыя арганізацыі
Катэгорыя:Эканоміка Сэрбіі
Катэгорыя:Сэрбскія арганізацыі
Катэгорыя:Бялград
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1989 годзе
Даўмен

**Даўме́н**, **Даўма́н**, **Даўмі́н** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча **Доўман**.

## Паходжаньне

Даман (Daman) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек', а аснова -мін- (-мен-) (імёны ліцьвінаў Мінят, Асьміна, Гальмін; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) — ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць', minthi 'памяць'. Такім парадкам, імя Даўмен (Даўмін) азначае «здольны мысьленьнем» (тое ж, што і імя Міндаў).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Dauman.

У ваколіцах Русі (Прусія) адзначалася прозьвішча Daumann.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Даўмановіч (Dowmanowicz).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Добко Далминович* (1538 год); *з Довманъ* (1567 год); *люди тяглые того имен’я… Довмин Богдановичъ* (20 красавіка 1598 году); *Далминович* (XVI ст.); *po… Dowmenie Federkowiczu* (26 сакавіка 1658 году).

## Носьбіты
* Даўмен Федзярковіч — пінскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1658 годзе

Доўман (Dowmon) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Сьвянцянаў.

На гістарычнай Упіччыне існуе вёска Даўмяны.

## Глядзіце таксама
* Даўга
* Ман
* Мена

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сэтумаа

**Сэтумаа** (, ) — гістарычная вобласьць пасяленьня народу сэту, у літаральным перакладзе *«зямля сэту»*. Падзелена адміністрацыйна на дзьве часткі: адна частка знаходзяцца ў Эстоніі (у паветах Пыльвамаа і Вырумаа), іншая знаходзіцца ў Пячорскім раёне Пскоўскай вобласьці на тэрыторыі Расейскай Фэдэрацыі.

Паводле Тартускай мірнай дамовы паміж Эстоніяй і Савецкай Расеяй ад 2 лютага 1920 году, увесь Пячорскі край (заходняя частка Пскоўскага павету) адышоў да Эстоніі. З Сэтумаа ўтварылі павет з назвай Пэсэрымаа (Пячорскі павет), павятовым цэнтрам сталі Пячоры ().

23 жніўня 1944 году была створана Пскоўская вобласьць. 16 студзеня 1945 году аднабаковым указам Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету РСФСР у яе ўвайшоў Пячорскі раён, арганізаваны з 8 валасьцей і г. Пячоры, якія ўваходзілі раней у склад Эстоніі. Мяжа паміж РСФСР і Эстонскай ССР падзяліла Сетумаа напалову.

## Літаратура
* Reissar, Leo. 1996. *Setumaa läbi sajandite: Petserimaa.* Tallinn: Kupar, 1996. ISBN 9985-61-088-1

Катэгорыя:Сэтумаа
Катэгорыя:Геаграфія Вырумаа
Катэгорыя:Геаграфія Пскоўскай вобласьці
Катэгорыя:Геаграфія Пылвамаа
Пячоры

**Пячоры** (, ) — горад (з 1776 году) у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Пячорскага раёну Пскоўскай вобласьці. Насельніцтва 12,7 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1473 годзе.

У горадзе разьмешчаны Пскова-Пячорскі Сьвята-Ўсьпенскі мужчынскі манастыр. Самы заходні горад у Расеі, не ўлічваючы Калінінградзкую вобласьць.

## Крыніцы

## Спасылкі

Катэгорыя:Гарады Пскоўскай вобласьці
Зман Бога

***Зман Бога*** () — кніга 2006 году брытанскага эвалюцыйнага біёляга, этоляга Рычарда Докінза, прафэсара ў Новым каледжы Оксфарда, а таксама на момант публікацыі, катэдры Чарлза Сымоні па грамадзкаму разуменьню навукі ў Оксфардзкім ўнівэрсытэту.

У *«Змане Бога*» Докінз сцьвярджае, што звышнатуральнага стваральніка, Бога, амаль напэўна не існуе, і што вера ў асабістага бога кваліфікуецца як зман, якое ён вызначае як устойлівае ілжывае перакананьне, якое трымаецца насуперак моцным супярэчлівым доказам. Ён з сымпатыяй ставіцца да заявы Робэрта Пірсыга ў *Lila* (1991), што «калі адзін чалавек пакутуе ад ілюзіі, гэта называецца вар’яцтвам. Калі многія людзі пакутуюць ад ілюзіі, гэта называецца рэлігіяй». Шматлікімі прыкладамі ён тлумачыць, што рэлігія не патрэбна, каб быць маральным арынтырам, і што карані рэлігіі і маралі можна растлумачыць нерэлігійнымі тэрмінамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кнігі пра атэізм
Полымя (літаратурнае аб’яднаньне)

**«По́лымя»** — беларускае літаратурна-мастацкае аб’яднаньне, якое існавала ад сьнежня 1926 году да 27 траўня 1932-га.

Ініцыятары стварэньня й сябры аб’яднаньня: Янка Купала, Якуб Колас, Цішка Гартны, Міхайла Грамыка, Алесь Гурло, Уладзіслаў Галубок, Янка Нёманскі, Міхаіл Піятуховіч, Алесь Сянкевіч, а таксама нядаўнія сябры аб’яднаньня «Маладняк» Міхась Чарот, Міхась Зарэцкі, Анатоль Вольны, Алесь Дудар, Андрэй Александровіч, Васіль Сташэўскі.

Чальцы праўленьня: Якуб Колас, Цішка Гартны, Міхась Чарот; кандыдаты: Міхась Зарэцкі, Янка Нёманскі, Васіль Сташэўскі. 16 студзеня 1928 году зацьверджаны статут аб'яднаньня.

Асноўнымі задачамі былі разьвіцьцё беларускай мастацкай літаратуры праз узмацненьне творчае працы сваіх сяброў, афармленьне й замацаваньне ў беларускай літаратуры пралетарскае ідэалёгіі з удасканаленьнем нацыянальнае формы. Значная ўвага аддавалася разьвіцьцю крытыкі, павышэньню прафэсійнага ўзроўню й агульнаадукацыйных ведаў сяброў аб’яднаньня, беражліваму стаўленьню да культурнае спадчыны. Наладжвала літаратурныя вечары, сустрэчы з працоўнымі, ладзіла паездкі пісьменьніцкіх дэлегацый у Ленінград, Харкаў, Кіеў і інш. Выступала за памяркоўныя адносіны й творчае супрацоўніцтва з іншымі літаратурнымі аб’яднаньнямі савецкай Беларусі, імкнулася ўраўнаважыць крайнія тэндэнцыі ў літаратурным руху канца 1920-х — пачатку 1930-х гадоў. Аднак гэта не заўсёды атрымлівалася, праз неаднароднасьць складу аб’яднаньня й розныя погляды ейных сяброў. Часта крытыка аб’яднаньня была непасьлядоўнай і неаб’ектыўнай у ацэнцы зьяў. 

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* Кузьма Хромчанка. «Полымя». //  — С. 481.
* Кузьма Хромчанка. «Полымя». //  — С. 544, 545.
*  С. 344.


Катэгорыя:Беларускія творчыя аб’яднаньні і калектывы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1927 годзе
Люб

**Люб**, **Люба** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Імя Люба або Люва (Leubo, Lubo, Liuba, Liuvo) можа мець як славянскае, так і германскае паходжаньне. Іменная аснова -люб- паходзіць ад гоцкага liufs, германскага leuba, стараверхненямецкага liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Любейка, Любель, Любень, Любш, Любар, Любарт (Любэрт, Лібарт, Лібэрт). Адзначаліся германскія імёны Lubbiko (Liubbecha), Liubilo (Liebel), Luben, Lubisch, Luber, Lubert (Liubhart, Liebert). Апроч таго, існуе іменная аснова ліб-, якая можа паходзіць ад асновы люб-.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Libing, Lubart (Lubhard, Lubard, Lubert, Libert, Libard), Libelt.

У Прусіі бытавалі імёны *Lube*, *Lubico / Lubike / Lubeke* (1313 год), *Luban* (1361 і 1388 гады), *Lubene / Lubin* (1331 год), *Lubart / Lubert* (1420 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *а в Люба Радивиловича* (18 лютага 1509 году); *бояр наших жомоитскихъ на имя… а в Миколая а в Трумпана Любовичов* (30 лютага 1514 году); *земль пустых в [[Абольцы|Оболцохъ]]… на имя Любовы [[Мунд|Мондевича]] а Сенковы Малышковича, а Петровы Мишковича…* (12 жніўня і 17 верасьян 1519 году); *Zanko, Czymon Lubowyczy* (1552—1555 гады); *Piothr a Szyman Liubowiczy… Jakob Lubowic… Iwan Lubowic… Michal Lubowic* (1558 год); *Sczesny Lubicz, Jakub Luba* (2 траўня 1558 году); *ziemian Lubow*, *p. Stanislawowi Lubie*, *Jacub Luba* (1563 год); *Станиславъ Люба з Любина*, *Янъ Станиславовичъ Люба з Любина* (1565 год); *pana Krzysztopha Luby* (20 ліпеня 1624 году); *pana Krzysztopa Lubę* (29 кастрычніка 1624 году); *Jarosz Lubowicz* (1641 год); *Ja xiądz Jerzy Lubowicz, protopopa Wilenski* (29 верасьня 1725 году); *Lubow* (1744 год); *Michael Lubowicz* (31 студзеня 1773 году); *Jowchim Lubicz* (28 сьнежня 1778 году).

## Носьбіты
* Люба I (Liuba I;  571 або 572) — кароль вэстготаў
* Люба II (Liuba II; 583—603) — кароль вэстготаў
* Люб ( 830) — князь вільцаў-люцічаў
* Люб Радзівілавіч — зямянін Віленскага павету, які ўпамінаецца ў 1509 годзе
* Васіль Любовіч — жыхар вёскі Бродніцы (Наваградзкае ваяводзтва), які ўпамінаецца ў 1696 годзе

Любовічы (Lubowicz) гербу Любіч — літоўскі шляхецкі род.

Любовіч (Lubowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На 1904 год існавала вёска Любішкі ў Гжацкім павеце Смаленскай губэрні.

На 1904 год існавалі дзьве вёскі і дзьве сядзібы з назвай Любестава ў Рослаўскім павеце Смаленскай губэрні (адзначалася старажытнае германскае імя Leubastes, Liebesta).

Назву Любавічы маюць вёскі на гістарычных Амсьціслаўшчыне, Аршаншчыне, Берасьцейшчыне, Віцебшчыне і Піншчыне. На гістарычнай Браслаўшчыне існуе вёска Любішкі.

## Глядзіце таксама
* Ліба

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Палац княгіні Любіцы

**Палац княгіні Любіцы** () — былая рэзыдэнцыя жонкі князя Мілаша Абрэнавіча княгіні Любіцы і яе сыноў плошчай 1400 м². Знаходзіцца ў цэнтры Бялграду на вуліцы Князя Сіма Маркавіча, д.8. Помнік архітэктуры.

## Гісторыя
Будынак пабудаваны ў якасьці афіцыйнай княжацкай рэзыдэнцыі ў 1829—1830 гадах пад кіраўніцтвам архітэктара Хаджы-Ніколы Жыўкавіча, піянэра сэрбскай архітэктуры. Дом — тыповы прадстаўнік гарадзкой архітэктуры першай паловы XIX стагодзьдзя і адносіцца да сэрбска-балканскага стылю.

З прыходам да ўлады Аляксандра Карагеоргіевіча ў 1842 годзе будынак спачатку служыла ліцэем, а пасьля касацыйным і апэляцыйным судом, мастацкім музэем, царкоўным музэем, домам для састарэлых, інстытутам па ахове помнікаў культуры Сэрбіі і ў наш час зьяўляецца часткай Музэя гораду, дзе праводзяцца выставы. У сутарэньнях палацу ёсьць вялікая заля, дзе Нацыянальны музэй таксама арганізуе выставы. Пастаянную экспазыцыю ў Палацы складае арыгінальная мэбля, выкананая ў балканскіх і іншых стылях таго часу (клясыцызм, бідэрмаэр, нэабарока).

Традыцыйныя элемэнты архітэктуры максымальна выяўляюцца ва ўнутранай арганізацыі прасторы першага паверху, а таксама канструкцыі даху з выступаючым карнізамі, пакрытымі дахоўкай. Да 1842 году ў ім жылі чальцы княжацкай сям’і, пасьля чаго ён неаднаразова зьмяняў сваё прызначэньне і гаспадароў. У пэрыяд 1972—1979 гады ў ім праводзіліся рэстаўрацыйныя працы. Рэстаўрацыя фасада і рэканструкцыя агародж вялася з 2003 па 2004 год.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Палац княгіні Любіцы — Турыстычная арганізацыя Бялграда  
* КОНАК КНЕГИЊЕ ЉУБИЦЕ — Музэй гораду Бялграду  
* КОНАК КЊЕГИЊЕ ЉУБИЦЕ — spomenicikulture 
* Прынцэса Любіца 
* Споменик културе од изузетног значаја Конак кнегиње Љубице — beogradskonasledje.rs 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1830 годзе
Катэгорыя:Музэі Бялграду
Катэгорыя:Славутасьці Сэрбіі
Катэгорыя:Палацы Сэрбіі
Катэгорыя:Збудаваньні Бялграду
Катэгорыя:Музэі Сэрбіі
Катэгорыя:Славутасьці Сэрбіі
Белы анёл

**Белы анёл** () — фрэска з царквы Ушэсьця сэрбскага праваслаўнага манастыру Мілешава, адзін з шэдэўраў сэрбскага і праваслаўнага мастацтва.

## Гісторыя

Датуецца XIII стагодзьдзем і ставіцца да пэрыяду Палеалёгаўскага адраджэньня. У XVI стагодзьдзі па-над гэтым малюнкам быў напісаны новы, які быў выдалены ў ходзе рэстаўрацыйных работ у XX стагодзьдзі. Фрэска знаходзіцца на паўднёвым баку храму і ўваходзіць у кампазыцыю Жонкі-міраносіцы.

## Апісаньне
Анёл, апрануты ў белы хітон, сядзіць на камяні і сваёй рукой паказвае жонкам-міраносіцам на пустую грабніцу Хрыста.

## Вонкавыя спасылкі
* White Angel, Ressurection fresco  

Катэгорыя:Сэрбскае мастацтва
Катэгорыя:Фрэскі
Катэгорыя:Анёлы ў культуры