Новадзявяткавічы

**Новадзявя́ткавічы**, **Новыя Дзявяткавічы** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Грыўды. Цэнтар сельсавету Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва на 2009 год — 622 чалавекі. Знаходзяцца за 29 км на паўднёвы захад ад места і за 30 км ад чыгуначнай станцыі Слоніму.

Дзявяткавічы — даўняе мястэчка гістарычнай Слонімшчыны (частка Наваградчыны). Да нашага часу тут захаваўся збудаваны ў пераходным стылі ад барока да клясыцызму касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла, помнік архітэктуры XVIII ст., часткова зруйнаваны расейскімі ўладамі. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся палац Сьлізьняў, помнік архітэктуры XIX ст., узарваны савецкімі партызанамі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Дзявяткавічы датуецца 11 траўня 1598 году, калі яны ўваходзілі ў склад Слонімскага павету Наваградзкага ваяводзтва і знаходзіліся ў валоданьні роду Мялешкаў.

У 1677 годзе Тэадор Мялешка прадаў сваю частку маёнтку Аляксандру Казімеру Сьлізьню. У 1779 годзе Тадэвуш Сьлізень збудаваў драўляны касьцёл у *Старых Дзявяткавічах*, а потым, у 1786 годзе, мураваны (Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла) у *Новых*. Апошні будаваўся ў стылі барока як пахавальня роду.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Дзявяткавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Слонімскім павеце Гарадзенскай губэрні. У гэты час *Старыя Дзявяткавічы* перайшлі ў валоданьне роду Калупайлаў. У сярэдзіне XIX ст. Альфрэд Сьлізень збудаваў у *Новых Дзявяткавічах* мураваны палац у ангельскім стылі. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня ў 1866 годзе расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі тутэйшы касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Дзявяткавічы занялі войскі Нямецкай імпэрыі


Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (K. Kagnavicki, 1805).jpg|Касьцёл. К. Кагнавіцкі, 
Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1867).jpg|Касьцёл, абмеры 1867 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1862).jpg|Палац, 1862 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (N. Orda, 1861-77).jpg|Палац. Н. Орда, 1860—77 гг.


Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (8).jpg|Палац. К. Чарноцкі, 1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (7).jpg|Палац. К. Чарноцкі, 1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925).jpg|Палац. К. Чарноцкі, 1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (K. Čarnocki, 1925) (6).jpg|Палац. К. Чарноцкі, 1925 г.


### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дзявяткавічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Дзявяткавічы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Слонімскага павету Наваградзкага ваяводзтва. У гэты час будынак колішняга касьцёла вярнулі каталікам.

У 1939 годзе Дзявяткавічы ўвайшлі ў БССР, дзе ў 1940 годзе сталі цэнтрам сельсавету Слонімскага раёну. Статус паселішча панізілі да вёскі. За часамі Другой сусьветнай вайны ў 1944 годзе савецкія партызаны ўзарвалі палац Сьлізьняў. На 2000 году ў вёсцы было 227 двароў. У 2000-я гады Новадзявяткавічы атрымалі афіцыйны статус «аграгарадку».


Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1925).jpg|Палац, 1925 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1919-39) (2).jpg|Палац, да 1939 г.
Dziaviatkavičy, Ślizień. Дзявяткавічы, Сьлізень (1919-39).jpg|Палац, да 1939 г.
Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1944-49).jpg|Касьцёл, да 1950 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 2000 год — 624 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2009 год — 622 чал.

### Інфраструктура
У Новадзявяткавічах працуюць сярэдняя і музычная школы, амбуляторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (1786)
* Могілкі старыя каталіцкія: капліцы-пахавальні Сьлізьняў
* Палацава-паркавы комплекс Сьлізьняў (XIX ст.)

### Страчаная спадчына
* Палац Сьлізьняў (XIX ст.)

## Галерэя

Novadzieviatkavičy. Новадзевяткавічы (2011).jpg|Касьцёл
Novadzieviatkavičy, kaścioł (3.04.2011).jpg|Касьцёл з боку апсыды
Новадзевяткавічы. Капліцы-пахавальні (01).jpg|Капліца-пахавальня
Новадзевяткавічы. Капліцы-пахавальні (08).jpg|Руіны капліцы-пахавальні


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* Прокофьева С., Прокофьев И. Девятковичи новые и старые // Газета Слонімская. № 279, 10 кастрычніка 2002.

## Вонкавыя спасылкі
* Новадзявяткавічы, Radzima.org

Катэгорыя:Новадзявяткавічы