Сабор Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Гомель)

**Царква саборная Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры першай траціны XIX стагодзьдзя ў Гомлі. Знаходзіцца на высокім беразе ракі Сажа, на тэрыторыі палацава-паркавага ансамблю Румянцавых і Паскевічаў і выходзіць галоўным фасадам на гістарычны Рынак, адна з кампазыцыйных дамінантаў пляцу. Дзее, катэдральны сабор Гомельскай япархіі. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Мураваную саборную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Гомлі збудавалі ў 1809—1824 гадох на сродкі графа Румянцава паводле праекту архітэктара Джона Кларка. Закладка сабора адбылася 18 кастрычніка 1809 году протярэем Янам Грыгаровічам, асьвячэньне — 9 траўня 1824 году.

У 1929 годзе савецкія ўлады зачынілі царкву. У 1932 годзе тут разьмясьцілі экспанаты краязнаўчага музэю, у 1935 годзе — аддзел гістарычнага музэю, а ў 1939 годзе — антырэлігійны аддзел. За часамі Другой сусьветнай вайны ў 1941 годзе царква зноў пачала дзеяць. У 1949—1951 гадох праводзіўся капітальны рамонт будынка царквы. У 1960 годзе савецкія ўлады зноў зачынілі царкву, у будынку якой у 1962—1988 гадох працаваў плянэтар.

1 жніўня 1988 году пачалося аднаўленьне будынка царквы, у верасьні 1989 году яго перадалі Беларускаму экзархату Маскоўскага патрыярхату. 7 студзеня 1990 году ў царкве адбылася першая літургія. У 1991—1992 гадох замест аднаўленьня аўтэнтычнай 1-яруснай званіцы збудавалі новую 2-ярусную. У 1996 годзе ў ахоўнай зоне збудавалі новы хрысьцільны храм у імя Яна Прадцечы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму. Мае цэнтрычную кампазыцыю. У пляне гэта выцягнуты крыж з разьвітым трансэптам, кароткім сярэднім нэфам і невялікімі рызьніцамі абапал алтарнай часткі. Сяродкрыжжа завяршаецца купалам на высокім сьветлавым барабане, які ў інтэр’еры абапіраецца на 4 слупы. Крылы трансэпта і нэфы накрываюцца пакатымі 2-схільнымі дахамі. На тарцах чатыры дарычныя 6-калённыя портыкі, з бакоў нэфа рады паўкалёнаў. У афармленьні фасадаў выкарыстоўваюцца асноўныя клясыцыстычныя элемэнты дэкору: трыгліфы на фрызе, сухарыкі, што падтрымліваюць карніз, паўкруглыя сандрыкі аконных праёмаў барабана.

У левай частцы трансэпта знаходзіцца магіла графа Румянцава, на якой стаіць копія скульптуры італьянскага майстра А. Кановы «Багіня міру», сьцены над магілай у абразах, сярод якіх копія з карціны італьянскага мастака Карэджа.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1901).jpg|1901 г.
Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1901) (2).jpg|1901 г.
Homiel, Saborny. Гомель, Саборны (1902).jpg|1902 г.
Homiel, Saborny. Гомель, Саборны (1909).jpg|1909 г.


Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1911).jpg|1911 г.
Homielski zamak. Гомельскі замак (1901-17) (4).jpg|да 1918 г.
Homielski zamak. Гомельскі замак (1901-17) (5).jpg|да 1918 г.
Homielski zamak. Гомельскі замак (1901-17) (2).jpg|да 1918 г.


Homielski zamak. Гомельскі замак (1913) (2).jpg|1913 г.
Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1913-19).jpg|1913—1918 гг.
Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (02.1917).jpg|люты 1917 г.
Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1918).jpg|1918 г.


Homiel, Paskievič, Kaplica. Гомель, Паскевіч, Капліца (1918).jpg|1918 г.
Homiel, Saborny. Гомель, Саборны (1918).jpg|1918 г.
Homiel, Saborny. Гомель, Саборны (1918) (2).jpg|1918 г.
Homielski zamak. Гомельскі замак (1918).jpg|1918 г.


Homielski zamak. Гомельскі замак (1918) (2).jpg|1918 г.
Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1929).jpg|1929 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1929).jpg|1929 г.
Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (2.05.1936).jpg|2 траўня 1936 г.


Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (A. Arciemjeŭ, 1937).jpg|А. Арцем'еў, 1937 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (A. Arciemjeŭ, 1937).jpg|А. Арцем'еў, 1937 г.
Homiel, Saborny. Гомель, Саборны (A. Arciemjeŭ, 1937).jpg|А. Арцем'еў, 1937 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (B. Bradocki, 10.1940).jpg|Б. Брадоцкі, кастрычнік 1940 г.


Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1941).jpg|1941 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1941) (2).jpg|1941 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1941) (3).jpg|1941 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1941) (4).jpg|1941 г.


Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (6.11.1941).jpg|6 лістапада 1941 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1941-43).jpg|1941—1943 гг.
Homielski zamak. Гомельскі замак (1941-43).jpg|1941—1943 гг.
Homielski zamak. Гомельскі замак (1941-43) (2).jpg|1941—1943 гг.


Homiel, Rynak-Saborny. Гомель, Рынак-Саборны (1942).jpg|1942 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (1942).jpg|1942 г.
Homiel. Гомель (1943) (2).jpg|1943 г.
Homiel, Sabornaja. Гомель, Саборная (S. Šymanski, 1949).jpg|С. Шыманскі, 1949 г.


### Сучасныя здымкі

Гомельскі палацава-паркавы комплекс. Званіца сабора.jpg|Галоўны фасад
Гомельскі палацава-паркавы комплекс. Бакавы фасад сабора.jpg|Бакавы фасад
Homieĺ, Pietrapaŭlaŭski. Гомель, Петрапаўлаўскі (2021) 01.jpg|З боку апсыды
Гомельскі палацава-паркавы комплекс. Іканастас сабора.JPG|Інтэр'ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Славутасьці Гомля