open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Лагазінка

**Лагазі́нка**, **Лаго́зійка** — рака ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Гайна (басэйн Дняпра).

Даўжыня ракі 14 км.

Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,8 м/км. Пачынаецца за 2 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Сялец, вусьце на заходняй ускраіне вёскі Дабрэнева. Цячэ па Менскім узвышшы. Рэчышча каналізаванае на працягу 6 км (ад вёскі Лагаза да вусьця). На рацэ каля паўночнай ускраіны вёскі Лагаза плаціна і сажалка (плошча 0,22 км²).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Ліст карты N-35-68. Выданне 1988 г. Стан мясцовасці на 1984 г.

Катэгорыя:Рэкі Менскай вобласьці
Катэгорыя:Рэкі Лагойскага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Церахі (Лагойскі раён)

**Церахі́** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 75 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Родзевічы (Лагойскі раён)

**Ро́дзевічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Гайны. Уваходзяць у склад Гайненскага сельсавету Лагойскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Грода, Рода або Руда (Hrodo, Roda, Ruodo) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1654 г. у каралеўскім фундушы для касьцёлу ў Гайне як вёска Рудзевічы ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1909 год — 260 чалавек у вёсцы Родзевічах і 8 чалавек у маёнтку Родзевічах
* 2009 год — 65 чалавек
* 2019 год — 53 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Прудэнці дэ Марайс

**Прудэ́нці Жазэ́ дэ Мара́йс і Ба́рус** (; 4 кастрычніка 1841 — 3 сьнежня 1902) — бразыльскі праўнік і палітык, трэці прэзыдэнт Бразыліі. Марайс быў першым прэзыдэнтам краіны, якога абралі непасрэдна ўсеагульным галасаваньнем у адпаведнасьці з артыкуламі канстытуцыі краіны. Таксама ён ёсьць першым кіраўніком, які цалкам адбыў свой тэрмін. Ягонае прэзыдэнцтва, якое трывала з 15 лістапада 1894 году па 14 лістапада 1898 году, было азмрочанае вайной Канудус, сялянскім паўстаньнем на паўночным усходзе краіны, якое было здушанае бразільскай арміяй. За ягонай кадэнцыяй таксама Бразылія перапыніла стасункі з Партугаліяй. Пасьпяхова апасродкавала бакі брытанская каралева Вікторыя. Да прэзыдэнцкае пасады Марайс займаў пасаду губэрнатара штата Сан-Паўлу і ачольваў Сэнат з 1891 па 1894 гады. Ягоным імём названы горад Прэзыдэнці-Прудэнці, які месьціцца ў заходняй частцы штату Сан-Паўлу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Прудэнці дэ Марайс. Acervo Histórico.

Катэгорыя:Прэзыдэнты Бразыліі
Жардынопаліс (Сан-Паўлу)

**Жардыно́паліс** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 45 тысяч чалавек. Ёсьць прадмесьцем Рыбэйран-Прэту. Лічыцца нацыянальнай сталіцай манга.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Крузэйру (неадназначнасьць)

Назва **Крузэйру** () перакладаецца як «вялікі крыж» і адсылае да:

## Геаграфія
* Крузэйру — горад у Бразыліі

## Футбол
* Крузэйру — футбольны клюб з Бэлу-Арызонці
* Крузэйру — футбольны клюб з Ітапарангі
* Крузэйру — футбольны клюб з Кашуэйрыньні
* Крузэйру — футбольны клюб з Крус-дас-Алмасу
* Крузэйру — футбольны клюб з Порту-Вэльлю

## Іншае
* Крузэйру — нацыянальны сымбаль Бразыліі
* Крузэйру — колішняя валюта Бразыліі
* O Cruzeiro — бразыльскі часопіс
Дамашы (Лагойскі раён)

**Дамашы́** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Сьліжанкі. Уваходзяць у склад Гайненскага сельсавету Лагойскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Доміш (Domisch) — імя германскага паходжаньня. Імёны Домаш і Думаш гістарычна бытавалі ў Польшчы: *Paulich filius Domas* (1204 год), *Domas* (1244 і 1249 гады), *Dumas* (1413 год).

## Насельніцтва
* 1909 год — 247 чалавек
* 2009 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Міхалкавічы

**Міха́лкавічыы́** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 58 чалавек

## Асобы
* Язэп Гладкі (1890—1972) — грамадзкі дзеяч, фальклярыст, этнограф.
* Дзяніс Урбановіч (нар. 1989) — грамадзкі дзеяч.
* Восіф Беластоцкі (1919—1981) — Герой Сацыялістычнай Працы (1974).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Нарбутава

**Нарбу́тава** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Грамніцы. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету Лагойскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Нарпод, пазьней Нарпот або Нарбот (Norpod, Norpoth, Narbot) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) паходзіць ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-). Такім парадкам, імя Нарбут азначае «захаваны корань» (тое ж, што і імя Бутнар).

Адпаведнасьць імя Нарбут германскаму імю Norpod сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nierbota.

## Насельніцтва
* 1909 год — 44 чалавекі
* 2009 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Пуцілава

**Пуці́лава** (таксама *Пуціло́ва*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Іліі. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету Лагойскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Пуціла або Поціла, пазьней Потэль (Putilo, Potilo, Potel) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Мураванка (Менская вобласьць)

**Мурава́нка** (таксама *Мурава́ны Двор, м.*) — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 11 чалавек

## Спадчына
* Сядзіба Мураваны Двор (не захавалася)

## Галерэя

Muravany Dvor. Мураваны Двор (1927).jpg|Сядзіба ў 1927 годзе
Muravany Dvor. Мураваны Двор (1928).jpg|Сядзіба ў 1928 годзе
Мураванка. Сядзіба Мураваны Двор (03).jpg|Рэшткі сядзібы Мураваны Двор у 2008 годзе


## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Tor Band

«**TOR BAND**» — беларускі музычны рок-гурт з Рагачову. Стаў вядомы дзякуючы песьням «Мы не народзец», «Жыве», «Кто, если не ты?!», а кліпы — мільённыя прагляды на youtube. Пазыцыянуе сябе ў слогане «Граем сумленнае музло!».

## Удзельнікі
* Зьміцер Галавач — *вакаліст*
* Яўген Бурло — *барабаншчык*
* Андрэй Ярэмчык  — *бас-гітарыст*

Вакаліст Зьміцер Галавач зьяўляецца аўтарам песень. Навучаўся ў Магілёве, а пасьля зьехаў у Маскву. Там ён пражыў 12 гадоў і вярнуўся ў Рагачоў, дзе працаваў фатаграфам да 2022 году. Барабаншчык Яўген Бурло працаваў гукарэжысэрам у рагачоўскім Доме культуры да 2022 году. Андрэй Ярэмчык працаваў настаўнікам у школе да 2022 году.

## Гісторыя
Зьміцер Галавач прыкладна ў 2010-я гады прывёз у родны Рагачоў з Масквы сваіх знаёмых рок-музыкаў, каб даць землякам канцэрт. У ДК ён пазнаёміўся зь Яўгенам Бурло. Яны разам стварылі «Sex», які нават праехаўся па Ўкраіне з турам.

Пасьля новы мэнэджар гурту прапанаваў зьмяніць назву на «Ойра!», гурт выступіў ў Кіеве ў Зялёным тэатры разам зь «Ляпісам Трубяцкім», Louna, Lumen и FPG. Пазьней выступаў разам з расейскай сьпявачкай Юляй Коган, якая тады сышла з гурту «Ленинград».

У 2017 годзе пасьля канфлікту з мэнэджарам музыкі далі гурту новую назву — «Tor Band».

Гурт стаў вядомым у 2020-м годзе дзякуючы песьні «Мы не народзец!», якая стала стала гітом. Кліп сабраў мільён праглядаў на YouTube. Столькі ж набралі песьні «Жыве», «Кто, если не ты?!». Аўтарытэтны музычны крытык Арцём Троіцкі называў песьні Tor Band самай яскравай зьявай у беларускай музыцы 2020-га.

"Я прынес песьню ў красавіку — тады яшчэ не было ніякіх пратэстаў, нікога не закрывалі, усё было добра і роўна, — казаў Зьміцер Галавач у інтэрвію Onliner.by у 2020-м. — Па сутнасьці, мы не маглі плянаваць такую рэакцыю, таму што песьня першапачаткова не плянавалася як пратэставая.

Летам 2020 году з-за папярэджаньняў ад мясцовых уладаў з гурту сышоў бас-гітарыст Павал Дземянцей.

28 кастрычніка 2022 году ўсіх удзельнікаў гурту разам з жонкамі затрымалі ў Рагачове сілавікі. Іх перавезьлі ў жлобінскі ІЧУ — ім прызначылі па 15 сутак арышту. Аднак пасьля 15 дзён у ізалятары часовага ўтрыманьня музыкі разам з жонкамі ня выйшлі на волю.

У студзені 2023 году стала вядома, што на ўдзельнікаў гурту завялі крымінальную справу, а КДБ абвясьціў гурт «экстрэмісцкім фармаваньнем».

31 кастрычніка 2023 стаў вядомы прысуд музыкам Tor Band:
* Зьміцер Галавач — 9 гадоў узмоцненага рэжыму;
* Яўген Бурло — 8 гадоў узмоцненага рэжыму;
* Андрусь Ярэмчык — 7,5 гадоў узмоцненага рэжыму.
Акрамя таго, кожнаму прысудзілі па 100 базавых велічыняў штрафу, іх канфіскаваныя мабільныя тэлефоны пайшлі ў даход дзяржавы. Таксама ў даход дзяржавы пайшоў канфіскаваны ноўтбук Зьмітра Галавача.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны акаўнт гурту на Youtube
* Акаўнт гурту ў Instagram
* Пяць фактаў пра гурт Tor Band, удзельнікаў якога затрымалі ў Рагачове

Катэгорыя:Беларускія рок-гурты
Катэгорыя:Беларускія панк-рок-гурты
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні
Красны Бор (Лагойскі раён)

**Кра́сны Бор** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету.

Да 24 траўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Кузевіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Слабада (Гайненскі сельсавет)

**Слабада́** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавету. Разьмешчана за 14 км на паўночны захад ад Лагойску, 53 км ад Менску, 44 км ад чыгуначнай станцыі Смалявічы на лініі Менск—Орша.

## Гісторыя
У пачатку XIX стагодзьдзя ў складзе маёнтку Мураваны Двор, у Барысаўскім павеце Менскай губэрні, уласнасьць памешчыкаў Няплюевых. Паводле рэвізіі 1811 году, 72 душы мужчынскага полу, належала стацкаму саветніку І. Няплюеву. З 1838 года ўласнасьць памешчыка С. Смаляка і яго жонкі Кацярыны. У 1846 годзе 124 сялянскія душы, у Айнаравіцкай воласьці Барысаўскага павету Менскай губэрні. У 1866 годзе ў вёсцы адкрыта школа. У 1870 годзе 79 душ мужчынскага полу, уласнасьць памешчыцы К. Смаляк. У 1877 годзе Міністэрствам асьветы адкрыта штатная школа, для яе ўзьведзены ўласны будынак.

У 1886 годзе цэнтар Гайна-Слабодзкай воласьці, царкоўна-прыходская школа, бровар, вадзяны млын, за 1 вярсту маёнтак Мураваны Двор. Меліся вадзяны млын, карчма, народнае вучылішча.

У 1897 годзе працавалі хлебазапасны магазін, піцейны дом, цэнтар воласьці. У 1905 годзе 19 гаспадарак, якія валодалі 396 дзесяцінамі зямлі, уваходзілі ў Тайна-Слабодзкую сельскую грамаду. У 1909 годзе пабудавана драўляная капліца. Была прыпісана да Усьпенскай царквы ў в. Гайна.

На базе дарэвалюцыйнай школы ў 1917 годзе створана пачатковая школа, якую наведвалі дзеці з 7 вёсак. З лютага да сьнежня 1918 году вёска захопленая войскамі кайзераўскай Нямеччыны, з жніўня 1919 году да ліпеня 1920 году — польскімі войскамі.

З 1919 году ў БССР. У 1924 годзе ў школе вучыўся 61 слабодзкі вучань. З 20 жніўня 1924 года цэнтар Слабадзкога сельсавету Лагойскага раёну Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). З 20 лютага 1938 году ў Менскай вобласьці. У вёсцы створаны калгас «Іскра».

У Вялікую Айчынную вайну з пачатку ліпеня 1941 году да пачатку ліпеня 1944 году вёска акупаваная нямецка-фашыскімі захопнікамі, якія спалілі 1 двор, загубілі 4 жыхароў, 2 вывезьлі ў Нямеччыну. 18 вяскоўцаў загінулі на фронце, 8 — у партызанскай барацьбе.

## Насельніцтва
* 1800 — 20 двароў, 145 жыхароў
* 1886 — 21 двор, 170 жыхароў
* 1897 — 44 двары, 309 жыхароў
* 1909 — 52 двары, 327 жыхароў
* 1917 — 75 двароў, 391 жыхар
* 1941 — 60 двароў, 273 жыхары
* 1969 — 63 двары, 190 жыхароў
* 2003 — 38 гаспадарак, 88 жыхароў
* 2009 год — 83 чалавек

## Асобы
* Ніл Гілевіч — народны паэт Беларусі
* Мікола Гіль — беларускі пісьменьнік, журналіст, перакладчык. Брат Ніла Гілевіча.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гайненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Засоўе

**Засо́ўе** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1725 годзе згадваецца як вёска ў складзе фальварку Амнішава ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 265 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Хуан Паблё Варгас

**Хуа́н Па́блё Ва́ргас Ка́мпас** (;  6 чэрвеня 1995 году) — костарыканскі футбаліст, абаронца мэксыканскага клюбу «Пуэбля» і нацыянальнай зборнай Коста-Рыкі.

## Кар’ера
Варгас займаўся футболам у акадэміі клюбу «Аляхуэленсэ». На заканчэньні навучаньня быў далучаны да складу асноўнай дружыны клюбу галоўным трэнэрам Оскарам Рамірэсам 30 траўня 2013 году. Гулец некалькі гадоў чакаў на дэбют, які адбыўся падчас розыгрышу чэмпіянату Коста-Рыкі 2015 году. Гэтак Варгас зьявіўся ў пачатковым складзе ў матчы супраць «Лімону» 18 лютага 2015 году. Некаторы час футбаліст правёў у складзе іншых костарыканскіх клюбаў, як то «Бэлен» і «Эрэдыяна». Гэтак жа ў арэнду 1 жніўня 2018 году спартовец выправіўся ў калюмбійскі клюб «Дэпортэс Таліма». Выступаючы за гэты клюб, Варгас атрымаў досьвед гульні ў Кубку Лібэртадорэс. Гэтак 12 сакавіка 2019 году гулец згуляў у гасьцявым паядынку супраць аргентынскай «Бокі Хуніёрс».

3 студзеня 2020 году Варгас далучыўся да табару калюмбійскага клюбу «Мільянарыяс» паводле дамовы арэнды, але з правам выкупу. На набыцьці абаронцы настойваў трэнэр Альбэрта Гамэра. 26 студзеня адбыўся дэбют гульца ў складзе новай каманды ў матчы супраць «Дэпартыва» з гораду Паста, але клюб атрымаў паразу зь лікам 1:2. У канцы году абаронца ўлучыў мяч у браму клюбу «Баяка Чыко», дапамогшы сталічнай дружыне здабыць перамогу зь лікам 2:0. У сваім першым сэзоне абаронца замацаваўся ў асноўным складзе. Ужо 30 сьнежня 2020 году была абвешчана, што гулец стаў паўнавартасным футбалістам клюбу, склаўшы дамову з клюбам тэрмінам да сьнежня 2023 году.

## Дасягненьні
**«Мільянарыяс»**:
* Чэмпіён Калюмбіі: 2023(а)
* Уладальнік Кубка Калюмбіі: 2022
* Уладальнік Супэркубка Калюмбіі: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Костарыканскія футбалісты
Натан Аке

**На́тан А́ке** (;  18 лютага 1995 году) — нідэрляндзкі футбаліст, абаронца ангельскага клюбу «Манчэстэр Сіці» і нацыянальнай зборнай Нідэрляндаў. Звычайна займае пазыцыю цэнтральнага абаронцы, але часам можа згуляць на левым флянзе.

## Кар’ера
Пачаў займацца футболам у роднай Гаазе ў акадэміі клюбу «АДО Дэн Гааг», але ў веку 12 гадоў далучыўся да акадэміі «Фэеноорду». Патэнцыял хлопца запрыкмецілі скаўты ангельскага «Чэлсі» і запрасілі юнака да сабе. Дэбютаваў Аке ў складзе «Чэлсі» ўжо 26 сьнежня 2012 году ў матчы Прэм’ер-лігі супраць «Норыдж Сіці», калі замяніў на пляцоўцы Хуана Мату ў дадатковы час. Аднак, хутка замацавацца ў складзе абаронца ня здолеў. Наступнымі гадамі ён пераважна праводзіў час у арэндах. Асаблівай стала арэнда ва «Ўотфард», які павярнуўся ў найвышэйшы ангельскі дывізіён і чакаў падмацаваньня з мэтай захаваньня месца ў эліце. Гулец дэбютаваў за клюб у нацыянальным першынстве 19 верасьня 2015 году ў матчы супраць «Ньюкасл Юнайтэд», калі зьявіўся на полі з лавы запасных. Свой першы гол забіў у матчы супраць «Лівэрпулу» празь некалькі месяцаў пасьля таго. У гэты пэрыяд Аке выкарыстоўваўся пераважна на левым флянзе абароны. 29 чэрвеня 2016 году Аке далучыўся ўжо да «Борнмута» на правах арэнды на сэзон 2016—2017 гадоў. Гулец замацаваў у складзе, але ў сярэдзіне сэзону быў адкліканы да «Чэлсі», дзе таксама выходзіў часам на пляцоўку. Па сканчэньні сэзон Аке вярнуўся ў «Борнмут» ужо як паўнавартасны футбаліст клюбу. 5 жніўня 2020 году нідэрляндзец стаў гульцом «Манчэстэр Сіці» за 41 млн фунтаў стэрлінгаў. Першыя сэзоны абаронца яшчэ быў гульцом ратацыі, але ў сэзоне 2022—2023 гадоў ужо замацаваўся ў асноўным складзе дружыны.

## Дасягненьні
**«Чэлсі»**:
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2015
* Пераможца Лігі Эўропы: 2013

**«Манчэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2021, 2022, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2023
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2021, 2026
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2024
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2023
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2023
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нідэрляндзкія футбалісты
Польскі народны ўнівэрсытэт у Берасьці

**Польскі народны ўнівэрсытэт у Берасьці** — недзяржаўная навучальная ўстанова, якая дзейнічала на пачатку 1990-х гадоў у Берасьці, мэтай якой была арганізацыя інтэлектуальнага жыцьця польскае меншасьці ў Беларусі, дапамога ў працэсе адраджэньня яе нацыянальнае ідэнтычнасьці, а таксама папулярызацыя пытаньняў ў галіне гісторыі й літаратуры й польскай культуры; праводзіў сваю дзяйнасьць у асноўным у форме штомесячных сэсіяў, дзе вучоныя з Польшчы чыталі лекцыі ў супрацоўніцтве з навукоўцамі зь Беларусі, Літвы й Украіны; спачатку ў чатырох польскіх народных унівэрсытэтах Беларусі.

Катэгорыя:Палякі на Беларусі
Катэгорыя:Унівэрсытэты Берасьця
Польскі адчынены ўнівэрсытэт імя Тадэвуша Касьцюшкі

**Польскі адчынены ўнівэрсытэт імя Тадэвуша Касьцюшкі ў Берасьці** () – недзяржаўная навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў 1990-я годы ў Берасьці. Ставіла сабе мэту павышэньне ведаў наконт польскае гісторыі й культуры. Накіравана была на жыхароў Берасьця й вобласьці.

## Характарыстыка
У 1999 годзе пасаду рэктара Польскага адчыненага ўнівэрсытэта займала дацэнт Алена Ківако, якая была таксама арганізатарам навучання польскае мовы ў Берасьцейскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя Алаксандра Пушкіна. Праграма лекцыі на 1999 год для жыхароў Берасьця і Берасьцейскае вобласьці ўключала ў сябе тэмы: грамадзка-палітычная дзейнасьць Адама Міцкевіча для незалежнасьці Айчыны, Фрыдэрык Шапэн (1810—1849) — самы знакаміты польскі кампазытар, міжнародная сытуацыя Польшчы ў перададні другай сусьветнай вайны (60 гадавіна абарончай вайны), грамадзка-палітычная й экаманічная сітуацыя III Рэчы Паспалітай. Унівэрсытэт плянаваў каксама сесію, прысвечаную Канстытуцыі 3 Мая — Для выратавання нашай Айчыны і яе межаў, а таксама сесію, прысвечаную 81 гадавіне аднаўлення незалежнасьці Польшчы.

Катэгорыя:Палякі на Беларусі
Катэгорыя:Унівэрсытэты Берасьця
Джон Мэйджар

**Сэр Джон Мэйджар** (;  29 сакавіка 1943 году) — брытанскі былы палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі і лідэра Кансэрватыўнай партыі з 1990 па 1997 гады, а таксама быў дэпутатам парлямэнту з 1979 году па 2001 год. Да таго, як стаць прэм’ер-міністрам, Мэйджар займаў пасаду міністра замежных справаў і канцлера скарбніцы ў трэцім урадзе Тэтчэр.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Партрэты Мэджара. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Джэймз Калаган

**Джэймз Калаган** (;  27 сакавіка 1912 году — 26 сакавіка 2005 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з 1976 па 1979 гады і быў лідэрам Лейбарысцкай партыі з 1976 па 1980 гады. Калаган быў адзіным чалавекам, які займаў усе чатыры вялікія дзяржаўныя пасады, выконваючы абавязкі канцлера скарбніцы з 1964 па 1967 гады, міністра ўнутраных справаў з 1967 па 1970 гады і міністра замежных справаў з 1974 па 1976 гады. Ён быў дэпутатам парлямэнту з 1945 па 1987 гады. Паходзіў з рабочай клясы з Портсмуту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Джэймз Калаган. Downing Street.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
TaskRabbit

**Taskrabbit** — анлайн і мабільнай пляцоўка, якая спалучае фрылянсэраў зь мясцовым попытам, дазваляючы спажыўцам знайсьці дапамогу ў паўсядзённых справах, у тым ліку зборцы мэблі, перавозцы, дастаўцы й працы рознарабочым. Заснаваная ў 2008 годзе Ліяй Буск, кампанія атрымала 37,7 мільёна доляраў фінансаваньня па стане на 2012 год і ў цяперашні час мае дзясяткі тысячаў «Выканальнікаў» (), даступных для дапамогі спажыўцам у самых розных катэгорыях. 

Буск заснавала Taskrabbit, калі ў яе не было часу купляць корм для сабак, заснаваўшы гэта на ідэі *«суседзі дапамагаюць суседзям»*. У 2017 годзе кампанія Taskrabbit была набыта групай INGKA (IKEA). У 2022 годзе Taskrabbit абвясьціла, што закрые свае фізычныя офісы, у тым ліку штаб-кватэру ў Сан-Францыска, і ператворыцца ў аддаленую кампанію. Гэта было часткай хвалі некалькіх буйных тэхналягічных кампаніяў, якія закрываюць штаб-кватэры ў Сан-Францыска пасьля пандэміі COVID-19.

## Крыніцы

Катэгорыя:Фрылянс
Гаральд Ўілсан

**Джэймз Гаральд Ўілсан** (;  11 сакавіка 1916 году — 24 траўня 1995 году) — брытанскі палітык, які двойчы быў прэм’ер-міністрам Вялікабрытаніі з кастрычніка 1964 году па чэрвень 1970 году, а таксама з сакавіка 1974 году па красавік 1976 году. Займаў пасаду лідэра Лейбарысцкай партыі з 1963 па 1976 гады і быў дэпутатам парлямэнту з 1945 па 1983 гады.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гаральд Ўілсан. Downing Street.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Preply

**Preply** () — гэта вэб- і мабільная аплікацыя для вывучэньня моваў й плятформа для электроннага навучаньня. Кампанія знаходзіцца ў ЗША й мае супрацоўнікаў у 30 краінах Эўропы, Паўночнае Амэрыкі, Паўднёвае Амэрыкі, Афрыкі й Азіі. Preply мае 400 супрацоўнікаў 58 розных нацыянальнасьцяў.

Па стане на 2022 год Preply аб’ядноўвае больш за 140 000 тутараў, якія выкладаюць 50 моваў з 203 краінаў сьвету.

## Гісторыя
Кампанія была заснавана ў 2012 годзе ўкраінскімі прадпрымальнікамі Кірылам Бігаем, Зьмітром Валошыным і Сержам Лук’янавым. Вэб-сайт preply.com быў адноўлены ў лістападзе 2013 году з акцэнтам на анлайн-вывучэньне мовы.

Па стане на верасень 2021 году праграма атрымала 50,6 мільёнаў даляраў інвэстыцыяў у агульнай складанасьці 8 раўндаў фінансаваньня.

У ліпені 2022 году Preply прыцягнула дадатковыя 50 мільёнаў даляраў інвэстыцыяў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вывучэньне моваў
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2012 годзе
Эдўард Гіт

**Эдўард Гіт** (;  9 ліпеня 1916 году — 17 ліпеня 2005 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з 1970 па 1974 гады і быў лідэрам Кансэрватыўнай партыі з 1965 па 1975 гады. Гіт таксама 51 год быў дэпутатам парлямэнту з 1950 па 2001 гады. Па-за палітыкай Гіт быў яхтсмэнам, музыкам і пісьменьнікам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Партрэты Гіта. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Аляксандар Дуглас-Г’юм

**Аляксандар Фрэдэрык Дуглас-Г’юм** (;  2 ліпеня 1903 году — 9 кастрычніка 1995 году) — брытанскі палітык Кансэрватыўнай партыі, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з кастрычніка 1963 году па кастрычнік 1964 году. Вылучаўся тым, што быў апошнім прэм’ер-міністрам, які ў той жа час быў сябрам Палаты лордаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Партрэты Дуглас-Г’юма. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Буда (Лагойскі раён)

**Бу́да** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1707 годзе згадваецца як фальварак у складзе маёнтку Дзьвінаса ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 13 чалавек

## Вядомыя асобы
* Анатоль Жук (нар. 1938) — беларускі дзяржаўны дзеяч.

## Крыніцы

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Энтані Ідэн

**Ро́бэрт Э́нтані І́дэн** (;  12 чэрвеня 1897 году — 14 студзеня 1977 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з 1955 па 1957 гады. Належыў на Кансэрватыўнае партыі. Быў першым з 15 прэм’ераў, якіх прызначала каралева Лізавета II.

Хутка прасунуўся ў палітыку яшчэ ў маладосьці, стаўшы дэпутатам парлямэнту. Працаваў міністрам замежных справаў, перш чым сысьці ў знак пратэсту на палітыку супакоўваньня Нэвілам Чэмбэрленам фашысцкага рэжыму Мусаліні ў Італіі. Ідэн зноў займаў гэтую пасаду на працягу большай часткі Другой сусьветнай вайны, а ў трэці раз у пачатку 1950-х гадоў. Быў намесьнікам Ўінстана Чэрчыла амаль 15 гадоў, а потым зьмяніў яго на пасадах лідэра Кансэрватыўнай партыі і прэм’ер-міністра ў 1955 годзе. Празь месяц пасьля таго здабыў перамогу на ўсеагульных выбарах. Рэпутацыя Ідэна як кваліфікаванага дыплямата была запэцканая ў 1956 годзе, калі ЗША адмовіліся падтрымаць ангельска-францускі ваенны адказ на Суэцкі крызіс, які крытыкі па партыйных лініях разглядалі як гістарычную няўдачу брытанскае замежнае палітыкі, што сыгналізавала аб сыходзе Вялікабрытаніі з Блізкага Усходу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Партрэты Ідэна. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Юрылава

**Юры́лава** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавету.

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Ізьбішчанскага сельсаветe.

## Насельніцтва
* 2009 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Сакавічы (Лагойскі раён)

**Са́кавічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Дзьвінасы. Уваходзяць у склад Задор’еўскага сельсавету Лагойскім раёне Менскай вобласьці.

## Назва

Сака, пазьней Зак (Sacco, Sack) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Ізьбішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 107 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Гаральд Макмілан

**Морыс Гаральд Макмілан** (;  10 лютага 1894 году — 29 сьнежня 1986 году) — брытанскі палітык і дзяржаўны дзяяч, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з 1957 па 1963 гады. Належыў на Кансэрватыўнае партыі. Частаў быў героем карыкатураў вядомы як «Супэр Мак», бо быў вядомы сваім прагматызмам, дасьціпнасьцю і непахіснасьцю.

Макмілан быў моцна паранены, калі служыў афіцэрам пяхоты падчас Першай сусьветнай вайны. На працягу ўсяго жыцьця жыў з болем. Па вайне далучыўся да сваёй сямейнай справы ў галіне кнігадрукарства, але потым увайшоў у парлямэнт па выніках усеагульных выбараў 1924 году. Страціўшы сваё месца ў 1929 годзе, ён вярнуў яго ўжо ў 1931 годзе, неўзабаве пасьля таго, як жорстка выказаўся супраць высокага ўзроўню беспрацоўя ў Стоктоне-он-Тыс. Быў пратэжэ прэм’ер-міністра Ўінстана Чэрчыла. У 1950-я гады Макмілан займаў пасаду міністра замежных справаў і канцлера скарбніцы пры Энтані Ідэне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гаральд Макмілан. Downing Street.
* Партрэты Гіта. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Стэнлі Болдўін

**Стэнлі Болдўін** (;  3 жніўня 1867 году — 14 сьнежня 1947 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з траўня 1923 году па студзень 1924 году, а таксама зь лістапада 1924 году па чэрвень 1929 году і з чэрвеня 1935 году па травень 1937 году. Належыў да Кансэрватыўнай партыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Партрэты Ідэна. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Ізьбішча (Лагойскі раён)

**Ізьбі́шча** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавету. Знаходзіцца за 57 кілямэтраў на паўночны захад ад г. Лагойск, 97 кмад Менску

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска была цэнтрам Ізьбішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1997 год — 459 чалавек, 165 двароў
* 2009 год — 327 чалавек

## Славутасьці
* Курганны могільнік за два кілямэтры на паўднёвы захад ад вёскі Ізьбішча ля дарогі на вёску Выгар, быў выяўлены ў 1980 годзе Міхаілам Лашанковым і Міхасём Чарняўскім. Ён налічваў ня менш за 120 насыпаў.
* Пры абсьледаваньні берагоў Дзьвінасы ў 1985 г. Міхась Чарняўскі адкрыў селішча, разьмешчанае за 50–70 м ад могільніка, ва ўрочышчы Калыскаўка, на першай надпойменнай тэрасе правага берага ракі Дзьвінаса. Селішча перасякае гравійная дарога, якая вядзе зь вёскі Ізьбішча ў вёску Выгар. Помнік дасьледавалі ў 1987—1989 гг. Казей В. У., а ў 1990–1991 гг. — Георгі Штыхаў, 1997. Знойдзены фрагмэнты раньнекругавых пасудзін Х–ХІ стст., кераміка XVII–XIX стст. Культурныя напляставаньні займаюць плошчу прыкладна 24 тыс. кв. м.
* Царква (19 стагодзьдзе)
* Вайсковы мэмарыял

## Інфраструктура
* Сярэдняя школа
* Дом культуры
* Бібліятэка
* Вэтэрынарныя аптэка
* Аддзяленьне сувязі

## Крыніцы

## Літаратура
* Ізбішча.  //  — С. 150.
* В. У. Казей. Г.В. Штыхаў. Ізбішча.  //  
* Валянцін Казей. Георгі Штыхаў. Ізбішча. //  
* 
* Штыхаў Г.В., В. У. Казей. Ізбішча. //  — С. 281, 282.

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Ізьбішча (археалягічны помнік)

**Ізьбішча** — археалягічны помнік, складаецца з курганнага могільніку і селішча.

**Курганны могільнік** X — пачатку XII ст. — на поўдзень ад вёскі Ізьбішча (Лагойскі раён, Менская вобласьць), на беразе ракі Дзьвінаса. Цягнецца паласой (400х80 м) паралельна селішчу, налічваў звыш 120 насыпаў. Вызначана некалькі відаў пахавальнага абраду: крэмацыя, інгумацыя (дамінуючы) з шырокім выкарыстаньнем падкурганных ямаў, кэнатафы. Характарызуецца шырокім выкарыстаньнем агню і вялікай колькасьці камянёў, наяўнасьцю вялікай колькасьці бытавой керамікі ў пахаваньнях, а таксама жалезных сякер ў мужчынскіх пахаваньнях і шкляных пацерак — у жаночых, арыентацыяй значнай колькасьці памерлых галавой на поўнач.

**Селішча** 2-й чвэрці 1-га тысячагодзьдзя — за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі, ва ўрочышчы Калысаўка, 30-50 м ад могільніка, на правым беразе ракі Дзьвінаса. Памеры 300х150 м. Выяўлены рэшткі печаў, выкладзеных з каменю, ачагі, гаспадарчыя ямы, кераміка банцараўскай культуры і культуры доўгіх курганоў паўночнай Беларусі. Найбольшая колькасьць матэрыялаў датуецца X—XI ст. Належала полацкім крывічам.

## Літаратура
* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1999. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2
 
Катэгорыя:Селішчы Лагойскага раёну
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Катэгорыя:Курганныя могільнікі Лагойскага раёну
Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты ў Беларусі
Амнішава

**Амні́шава** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавету.

У 1924—1954 гадах цэнтар Амнішаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1725 годзе згадваецца як вёска і фальварак Амнішаў у Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 15 чалавек

## Славутасьці
* Капліца на могілках (1816)

### Страчаная спадчына
* Траецкі касьцёл


Amnišava, Kaplica. Амнішава, Капліца (1906).jpg|Капліца. 1906
Amnišava, Kaplica. Амнішава, Капліца (1914).jpg|Капліца. 1914
Amnišava, Trajecki. Амнішава, Траецкі (1900).jpg|Траецкі касьцёл. 1900


## Крыніцы

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Мэгдзі Тарэмі

**Мэгдзі́ Тарэмі́** (;  18 ліпеня 1992 году) — іранскі футбаліст, нападнік грэцкага клюбу «Алімпіякос» і нацыянальнай зборнай Ірану.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў кар’еры ў малых клюбах Ірану, але пасьля сэзону 2014—2015 гадоў далучыўся да складу «Пэрсэпаліса», падпісаўшы кантракт да чэрвеня 2016 году. Ён дэбютаваў у матчы супраць «Нафта», калі зьявіўся на пляцоўцы на апошніх хвілінах матчу, які скончыўся зь лікам 1:1. 15 жніўня 2014 году трапна пацэліў мяч у браму «Зоб Агану». Ягоны мяч стаўся адзіным у сустрэчы. 8 красавіка 2015 году Тарэмі забіў з пэнальці ў пераможным матчы супраць саудаўскага клюбу «Аль-Наср» (1:0) у розыгрышы Лігі чэмпіёнаў АФК. Хутка стаў найлепшым бамбардзірам клюбам. За выдатную гульню прыцягнуў увагу катарскага клюбу «Аль-Гарафа». 23 ліпеня 2019 году падпісаў двухгадовы кантракт з партугальскім клюбам «Рыю Аві». Адразу ж у першым матчы адзначыўся хет-трыкам 23 жніўня 2019 году. Пацярпеў ад дзеяньняў гульца клюба «Авіш». Дэбютны сэзон Тарэмі скончыў з 18 галоў на сваім рахунку. Такі посьпех прывёў да набыцьця футбаліста клюбам «Порту».

### Міжнародная
Тарэмі дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Ірану ў матчы супраць зборнай Узбэкістану ў таварыскім матчы 11 чэрвеня 2015 году. 3 верасьня 2015 году іранец забіў свае першыя галы пры вынішчальнай перамозе 6:0 над зборнай Гуаму ў адборачным матчы чэмпіянату сьвету 2018 году.

## Дасягненьні
**«Пэрсэпаліс»**:
* Чэмпіён Ірану: 2017
* Уладальнік Супэркубка Ірану: 2017

**«Аль-Гарафа»**:
* Уладальнік Кубка зорак Катару: 2019

**«Порту»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2022
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2022, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка партугальскае лігі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2020, 2022

**«Алімпіякос»**:
* Уладальнік Супэркубка Грэцыі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Іранскія футбалісты
Рубэн Дыяш

**Ру́бэн Ды́яш** (;  14 траўня 1997 году) — партугальскі футбаліст, цэнтральны абаронца ангельскага клюбу «Манчэстэр Сіці» і нацыянальнай зборнай Партугаліі. Лічыцца адным з найлепшых абаронцаў у сьвеце. Шырока вядомы сваім абарончым майстэрствам, кантролем і здольнасьцю добра гуляць у паветры. Дыяш прайшоў падрыхтоўку ў моладзевай акадэміі «Бэнфікі». Дэбютаваў у складзе другой каманды клюбу ў 2015 годзе, а да галоўнай дрыжыны клюбу далучыўся ў 2017 годзе. У першым жа сэзоне быў абраны найлепшым маладым гульцом чэмпіянату. У наступным сэзоне 2018—2019 гадоў Дыяш здабыў разам з «Бэнфікай» перамогу ў лізе, а потым і Супэркубак Партугаліі. Паводле вынікаў сэзону быў улучаны ў сымбалічную зборную Прымэйры-Ліга. У верасьні 2020 году склаў дамову з ангельскім клюбам «Манчэстэр Сіці». Ангельцы выдаткавалі 68 мільёнаў эўра, што, такім чынам, зрабіла гульца другім паводле сумы трансфэру футбалістам партугальскай лігі.

## Дасягненьні
**«Бэнфіка»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2019
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2019

**«Манчэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2021, 2022, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2023
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2021, 2026
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2024
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2023
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2023
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2023

**Партугалія**:
* Пераможца Лігі нацыяў УЭФА: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Партугальскія футбалісты
Бронная Гара (неадназначнасьць)

**Бро́нная Гара́** можа азначаць:

* Бронная Гара — вёска ў Бярозаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Бронная Гара — станцыя Беларускай чыгункі
* Бронная гара — месца нацысцкіх масавых расстрэлаў
Вялікая ціхаакіянская сьмецьцевая пляма

**Вялі́кая ціхаакія́нская сьме́цьцевая пля́ма** (Ціхаакіянскі сьмецьцевы вір, Сьмецьцевая пляма ў Паўно́чным Ці́хім акія́не) — акіянская сьмецьцевая пляма ў паўночнай частцы Ціхага акіяну.

Знаходзіцца паміж 135° і 155° заходняй даўгаты ды 35° і 42° паўночнай шыраты. Сабранае тут сьмецьце трапіла з краінаў  (Азія, Паўднёвая і Паўночная Амэрыка). Пляма складаецца з «усходняй» часткі — ад Каліфорніі да Гаваяў — і «заходняй» — ад Гаваяў да Японіі. Гэта ня цэльныя кавалкі плывучых астравоў сьмецьця, а раскіданыя на вялікай плошчы аскепкі, якія з гэтай прычыны цяжка заўважыць са спадарожніка альбо нават плыўцам ці нырцам, якія трапляюць у гэтую зону. Большую частку плямы складаюць мікраскапічныя часьцінкі памерам меней за пазногаць — так званы мікраплястык, які плавае ў верхнім слоі вады. Паводле ацэнкі адмыслоўцаў з The Ocean Cleanup, плошча плямы складае 1,6 млн км² (2018) і пастаянна павялічваецца: з 1945 року ейная плошча павялічвалася ў 10 разоў кожнае дзесяцігодзьдзе. Падобныя плямы існуюць і ў Атлянтычным ды Індыйскім акіянах, што пагражае марской экалёгіі і біяразнастайнасьці.

## Мінуўшчына

У 1997 годзе амэрыканскі яхцмэн Чарльз Мур натрапіў на Вялікую плястыкавую юшку на поўначы Ціхага акіяну. Цягам тыдня яму сустракалася багата плястыкавых пляшак, зубных шчотак і пакетаў. Праз 2 гады капітан Мур вярнуўся ў тыя мясьціны, дзе заўважыў суцэльную плястыкавую юшку на глыбіні 10 м. У плястыкавым віры сабралося да 100 000 плястыкавых прадметаў на 1 кв.км. Яго плошча перавысіла плошчу ЗША, а вага дасягнула 120 млн тонаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Водныя сьмецьцевыя плямы
Катэгорыя:Ціхі акіян
Twitch

**Twitch** — відэастрымінгавы сэрвіс, які спэцыялізуецца на тэматыцы кампутарных гульняў, у тым ліку трансляцыях геймплэю й кіберспартыўных змаганьняў. Відэё на пляцоўцы Twitch мажліва праглядаць як у рэальным часе, так і па запыту. Twitch належыць *Twitch Interactive* – даччынай кампаніі Amazon. Сэрвіс быў створаны ў 2011 годзе адасабленьнем ад падобнага сэрвісу justin.tv, які мае шырэйшую тэматыку, з мэтай размежаваць трафік і вызваліць асноўныя серверы. Апроч кампутарных гульняў, Twitch праводзіць трансляцыі і відэё іншае тэматыкі, напрыклад, музычных выступаў ці змаганьняў па покеры.

Катэгорыя:Відэахостынг
Resident Evil Village

***Resident Evil Village*** () — кампутарная гульня ў жанры survival horror. Дзясятая ў асноўнае сэрыі *[[Resident Evil]]* і працяг *[[Resident Evil 7: Biohazard]]*. У якасьці распрацоўніка і выдаўца гульні выступае кампанія Capcom.

Гульня была анансаваная 11 чэрвеня 2020 году ў рамках прэзэнтацыі PlayStation 5, яе выхад адбыўся 7 траўня 2021 году для Windows, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One і Xbox Series X/S. 6 чэрвеня 2022 году быў анансаваны выхад гульні на macOS. 13 верасня 2022 года была анансаваная хмарная вэрсія гульні для Nintendo Switch. Галоўным героем гульні зноў выступае Ітан Уінтэрс, пратаганіст *Resident Evil 7: Biohazard*, які ў выніку неназваных падзеяў аказваецца ў загадкавай засьнежанай вёсцы — месцы дзеяньня гульні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Resident Evil
Абраз Маці Божай Браслаўскай

**Абраз Маці Божай Браслаўскай**, **абраз Маці Божай Валадаркі азёраў** — адна з хрысьціянскіх сьвятыняў на Беларусі. Знаходзіцца ў галоўным алтары касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі (г. Браслаў, Віцебская вобласьць).

## Гісторыя
На тэрыторыі браслаўскай парафіі быў праваслаўны манастыр, які ўзьнік у XV ст. па фундацыі віленскага ваяводы Войцеха Манівіда на адным з 15 астравоў возера Несьпіш. У 1596 Браслаўскі манастыр прыняў Унію, і ў ім пачалі працу манахі-базыльяне. Тут, за тры кілямэтры ад Браславу, знаходзілася асабліва шанаваная вернікамі цудадзейная ікона Маці Божай, якой вернікі аддавалі пашану падчас сьвятаў і якую яны называлі таксама Маці Божай Манастырскай.

Гравюра з выявай абразу Маці Божай Манастырскай датуецца 30-і—40-і гадамі XVIII ст. Пашырэньню культу сьвятыні спрыяў браслаўскі архімандрыт Геранім Нэрэзій, які ў 1774 г. у друкарні віленскіх базыльянаў выдаў кнігу гамілій пра Божую Маці, прамоўленых у сьценах царквы манастыра.

З актаў віленскага архіву вядомы трагічны лёс манастыра базыльянаў. У 1832 годзе ад удару маланкі ўспыхнуў пажар, які зьнішчыў усе пабудовы. Ацалеў толькі абраз Маці Божай. Мясцовае паданьне гаворыць, што манахі-базыльяне самі падпалілі свой манастыр падчас буры, баючыся, што пасьля касацыі закону базыльянаў і Уніі ён будзе аддадзены праваслаўным. Ацалелы ў пажары абраз быў схаваны і пазьней зьмешчаны ў новазбудаваным браслаўскім касьцёле ля Замкавай гары. Лёс цудатворнага абраза ў пэрыяд з часу пажару ў манастыры базыльянаў і да зьяўленьня яго ў сьценах браслаўскага касьцёлу дагэтуль застаецца невядомым.

У 1950—1953 гадах касьцёл быў зачынены. У 1974 годзе адбылося аднаўленьне алтароў. 15 жніўня 1974 адбылося першае набажэнства перад адноўленым цудатворным абразом Маці Божай.

У 1999 годзе дыяцэзіяльны біскуп новаўтворанай Віцебскай дыяцэзіі Ўладзіслаў Блін прызначыў браслаўскі касьцёл пад тытулам Нараджэньня Маці Божай марыйным санктуарыем Маці Божай Валадаркі азёраў.

У сакавіку 2009 году Папа Рымскі Бэнэдыкт XVI блаславіў кароны для браслаўскага цудатворнага абраза. 22 жніўня ў Браславе архібіскуп Кёльнскі кардынал Ёахім Майснэр зьдзейсьніў каранацыю папскімі каронамі цудатворнага абраза Маці Божай Валадаркі азёраў. Гэта сёмы выпадак ускладаньня Папскіх каронаў на цудатворныя абразы ў каталіцкіх храмах Беларусі і першы — на Віцебшчыне. Апякуюць Санктуарыюм Маці Божай Валадаркі азёраў ксяндзы-сальватарыяне.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абразы Беларусі
Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы
Катэгорыя:Хрысьціянства ў Беларусі
Катэгорыя:Браслаў
Любоў збаўленчая

**Любо́ў збаўле́нчая** можа азначаць:

* „Любоў збаўленчая“ — раман Фрэнсын Рывэрз 1991 року
* „Любоў збаўленчая“ — нямы фільм ЗША 1916 року
* „Любоў збаўленчая“ — фільм ЗША 2022 року паводле раману Фрэнсын Рывэрз
Выгар

**Выгар** — тапонім.

## Беларусь
* Выгар (Лагойскі раён)

## Расея
* Выгар (Угранскае сельскае паселішча)
* Выгар (Усходзкае сельскае паселішча)
Лесьнікі (Лагойскі раён)

**Лесьнікі́** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавету.

Да 1977 году вёска ўваходзіла ў склад Ізьбішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 28 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Задор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Салем аль-Даўсары

**Салем Мугамэд аль-Даўсары** (;  19 жніўня 1991 году) — саудаўскі футбаліст, ўінгер клюбу «Аль-Гіляль» і нацыянальнай зборнай Саудаўскай Арабіі. У 2018 годзе гулец выправіўся ў арэнду ў гішпанскі клюб «Вільярэал», дзе згуляў толькі аднойчы, зьявіўшыся на замену ў матчы супраць мадрыдзкага «Рэалу» (2:2). 24 лістапада 2019 году забіў важны гол у браму японскай «Уравы Рэд Даймандс», дзякуючы чаму «Аль-Гіляль» здабыў перамогу ў Лізе чэмпіёнаў АФК.

## Дасягненьні
**«Аль-Гіляль»**:
* Чэмпіён Саудаўскай Арабіі: 2017, 2018, 2020, 2021, 2022, 2024
* Уладальнік Кубка Саудаўскай Арабіі: 2015, 2017, 2020, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка прынца Саудаўскай Арабіі: 2012, 2013, 2016
* Уладальнік Супэркубка Саудаўскай Арабіі: 2015, 2018, 2021, 2023
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў АФК: 2019, 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Саудаўскія футбалісты
Катэгорыя:Саудаўскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Віктар Бэртольд

**Віктар Бэртольд** (, 16 студзеня 1921 года, Вайдэ, Курзэмэ, Латвія — 28 лютага 2009 года, Латвія) — латвійскі лясьнік, пэдагог і рыбак, апошні носьбіт ліўскае мовы ў Латвіі. Віктар Бэртольд быў перадапошнім у сьвеце чалавекам, для каго ліўская мова была роднаю.

## Крыніцы

Катэгорыя:Асобы Латвіі
Астурыйская мова

**Астурыйская мова** — раманская мова, належыць да астурлеонскай падгрупы ібэра-раманскіх моў, уяўляла сабою дыялектны кантынуўм. Іншы пашыраны пункт гледжаньня лічыць увесь гэты дыялектны кантынуўм адным астурлеёнскай мовай. З гэтага пункту гледжаньня астурыйская зьяўляецца адной з пісьмовых варыянтаў астурлеёнскай. Назва «астурыйская мова» ці «бабле» належыць да той часткі гэтага кантынуўму, якая знаходзіцца на тэрыторыі гішпанскай аўтаномнай супольнасьці Астурыя (іншыя лякальныя варыянты — мірандская мова у Партугаліі і леёнская, эстрэмадурская, кантабрыйская мова ў адпаведных рэгіёнах Гішпаніі).

Афіцыйнага статусу не мае, аднак законы ўстанаўліваюць, што ўлады павінны падтрымліваць яе захаваньне і вывучэньне. Рух за асобны статус астурлеёнскіх гаворак ад гішпанскай мовы распачаў Рамон Мэнэндас Пэдаль у 1906 годзе. У 1980 годзе астурыйскі варыянт кадыфікаваны «Акадэміяй астурыйскай мовы».

## Крыніцы

Катэгорыя:Астур-леёнскія мовы
Катэгорыя:Мовы Гішпаніі
Катэгорыя:Культура Астурыі
Эндру Бонар Ло

**Эндру Бонар Ло** (;  16 верасьня 1858 году — 30 кастрычніка 1923 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з кастрычніка 1922 году па травень 1923 году. Належыў да Кансэрватыўнай партыі.

Нарадзіўся ў брытанскай калёніі Нью-Брансўік, якая на сёньня ёсьць канадзкай правінцыяй. Паходзіў з шатляндцаў і ольстэрскіх шатляндцаў. Ло пераехаў у Шатландыю ў 1870 годзе. Кінуў школу ў 19-гадовым веку, каб працаваць у прамысловасьці, стаўшы заможным чалавекам да трыццаці гадоў. Ён увайшоў у Палату абшчынаў на ўсеагульных выбарах 1900 гоуа. У 1902 годзе ён стаў малодшым міністрам, парлямэнцкім сакратаром Рады ў справах гандлю. Як лідэр Кансэрватыўнай партыі і лідэр апазыцыі, засяродзіўся на тарыфнай рэформе і змагаўся супраць гоўмрула.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Эндру Бонар Ло. Downing Street.
* Партрэты Ло. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Дэйвід Лойд Джордж

**Дэйвід Лойд Джордж** (;  16 верасьня 1858 году — 30 кастрычніка 1923 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з 1916 па 1922 гады. Ён быў палітыкам Лібэральнай партыі з Ўэйлзу. Ягоная дзейнасьць прыпала на Першую сусьветную вайну. Палітык чыніў сацыяльныя рэформы, улучаючы Закон аб нацыянальным страхаваньні 1911 году. Важную ролю згудяў падчас Парыскай мірнай канфэрэнцыі, а таксама вёў перамовы аб стварэньні Ірляндзкай свабоднай дзяржавы ды вылучэньні Цакрвы Ўэйлза з-пад агульнай Царквы Ангельшчыны. Лойд Джордж быў апошнім прэм’ер-міністрам Лібэральнай партыі. Партыя страціла свой уплыў адразу пасьля сыходу палітыка з пасады прэм’ер-міністра.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дэйвід Лойд Джордж. Downing Street.
* Партрэты Лойд Джорджа. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Гэнры Кэмпбэл-Бэнэрман

Сэр **Гэнры Кэмпбэл-Бэнэрман** (;  16 верасьня 1858 году — 30 кастрычніка 1923 году) — брытанскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі з 1905 па 1908 гады і быў лідэрам Лібэральнай партыі з 1899 па 1908 гады. Ён таксама двойчы займаў пасаду дзяржсакратара па вайне, у кабінэтах Гладстана і Прымроўза. Ён быў пачынальнікам на пасадзе Першага лорду скарбу. Апошні лідэр Лібэральнай партыі, які трымаў парлямэнцкую большасьць.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гэнры Кэмпбэл-Бэнэрман. Downing Street.
* Партрэты Кэмпбэл-Бэнэрмана. Нацыянальная партрэтная галерэя.

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Вялікабрытаніі
Кансэрватыўная партыя (Вялікабрытанія)

**Кансэрватыўная і юніянісцкая партыя** () — адна з дзьвюх асноўных палітычных партыяў Вялікабрытаніі поруч зь Лейбарысцкай партыяй. Апошнім часам партыя ёсьць кіроўнай з 2010 году, здабываючы перамогі на ўсеагульных выбарах. Партыя мае права-цэнтрысцкі кірунак палітычнага спэктру і ахоплівае розныя ідэалягічныя фракцыі, уключаючы кансэрватызм, тэтчызм і традыцыяналісцкі кансэрватызм. Сваім прадстаўнікоў партыя мае амаль на ўсіх дзяржаўных структурах, як то ў парлямэнце Вялікабрытаніі, Палаце лордаў, Лёнданскай асамблеі, парлямэнце Шатляндыі і Ўэйлза, мэрыях і мясцовых радах. Штогод ладзіцца канфэрэнцыя Кансэрватыўнай партыі, дзеля ўзгадненьня палітыкі партыі і ейнага асноўнага кірунка.

Кансэрватыўная партыя была заснаваная ў 1834 годзе, калі вылучылася з партыі Торы. Партыя была адной зь дзьвюх дамінуючых палітычных партыяў краіны XIX стагодзьдзя поруч зь Лібэральнай партыяй. У 1912 годзе Лібэральная юніянісцкая партыя аб’ядналася з кансэрватарамі, каб сфармаваць агульную моцную палітычную структуру. Да шэрагай партыі належылі і належаць такія палітыкі, як то Бэнджамін Дызраэлі, Ўінстан Чэрчыль, Маргарэт Тэтчэр, Дэйвід Кэмэран, Тэрэза Мэй, Борыс Джонсан, Ліз Трас, Рышы Сунак ды іншыя.

Партыя, як правіла, прытрымліваецца лібэральнай эканамічнай палітыкі, якая спрыяе свабоднаму рынку, у тым ліку праз дэрэгуляцыю, прыватызацыю і маркетызацыю, але гістарычна раней выступала за палітыку пратэкцыянізму. Партыя падтрымлівае брытанскі юніянізм, выступаючы супраць стварэньня Аб’яднанай Ірляндыі, а таксама шатляндскай і валійскай незалежнасьці. Кансэрватары мелі розныя падыходы да Эўрапейскага Зьвязу, але праз паўсталы эўраскептыцызм, ініцыявала выхад Вялікабрытаніі з ЭЗ. Тым ня менш, у абароннай палітыцы партыя мае прыхільнасьць да сяброўства ў Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Палітычныя партыі Вялікабрытаніі