Даўмонт (імя)

**Даўмонт** (*Даўмунд*, *Даўмунт*, *Даўмонд*, *Дамонт*), **Даўгімонт** (*Даўкмонт*) — мужчынскае імя і вытворныя ад яго прозьвішчы **Доўмант** (*Доўмунд*), **Домант** (*Домунд*, *Домунт*).

## Паходжаньне

Дамунд або Дамонд (Damundus, Damondus) і Дагімунд або Дагмунт (Dachimundus, Dagmunt) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны' або ад асновы -даг- (-дак-, -таг-), а аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Монтгерд, Валімонт, Жыгімонт; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці». Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Theumondo (Theu-mondo).

Германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне літоўскага шляхецкага прозьвішча Доўмунт (Dowmunt) сьцьвярджалася яшчэ ў артыкуле «Жамойць» Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда (1868 год).

Адпаведнасьць імя Даўмонт германскаму імю Dagamund (Daegmund) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — таксама сьцьвердзіў амэрыканскі лінгвіст Альфрэд Зэн.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Demundis.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Довъмонтъ* (Галіцка-Валынскі летапіс); *Довмонтъ… с Доумонтомъ съ пльсковичи на Литву* (*Доумонтъ*; Наўгародзкі першы летапіс); *псалъ Довмонтовъ писець* (па 1266 годзе); *Dovmundus* (1292 год); *передъ намесники полоцькими: перед Домонтом* (7 сакавіка 1399 — 25 сакавіка 1407 году); *у Доманта* (1410 — пачатак 1420-х гадоў); *nobilibus… Woitko Dolmontowicz* (22 траўня 1425 году); *Iewlaschonis Dowmunthowicz* (1 верасьня 1431 году); *Dewmunt Wolkowicz* (15 траўня 1432 году); *Некрашу Довкгимонътовичу земля Кгвоздева* (1440—1492 гады); *Домонтъ* або *Домантъ* (Наўгародзкі чацьверты летапіс і Сафійскі першы летапіс); *землицы покупили… у Степанка у Домонтовского* (каля 1466 — каля 1480 году); *Gabriele Domunthowicz* (10 чэрвеня 1471 году); *ducem Domunth, Jacobum fratrem germanum de Swyr* (*dux Domunth de [[Сьвір (мястэчка)|Swyr]]*; 1483 год); *Daumunt Butwidowicz* (31 кастрычніка 1484 году); *Павле Домантове* (XV ст.); *Домантъ* або *Домонтъ* (Ніканаўскі летапіс); *[[Упіцкі павет|Упитское]] волости… в бояр… у Васка Довмонтовича* (9 чэрвеня 1517 году); *Довмонт Билевичъ*, *Томъко Довмонтовичъ*, *Довмонтъ Маръковичъ… Томъко Довмонътович*, *Талюшъ Довкмонътовичъ*, *Павел Довмонътовичъ* (1528 год); *[[Нарбут (імя)|Нарбут]] Довмонтович… [[Нарымонт (імя)|Нармонтъ]] Довмонтович* (1537 год); *волости [[Горадня|Городеньское]]… землицу пустовъскую на имя Домонътовъщину* (20 лістапада 1552 году); *бояр господарских тогож повету Минского: князя Ивана Домонта* (2 кастрычніка 1557 году); *Петръ Домонтъ*, *Павелъ Томковичъ Домонтъ*, *Григорей Шимковичъ Домонтовичъ*, *Петръ Домонтовичъ*, *Петръ Домонтъ* (1567 год); *Johannes Domundns Lituanus* (1580 год); *pana Yana Pietrowicza Dowmonta… подпис руки писмом рускимъ тыми словы: Ян Петровичъ Довмонт властною рукою* (24 верасьня 1585 году); *еи милость панеи Ганъне Балтромеевне Довмонта Сесицкои* (4 сакавіка 1596 году); *Kasper z Dowmunta Siesicki* (3 ліпеня 1596 году); *Езофъ Станиславовичъ Довмонт рукою [властною] подписалъ* (11 кастрычніка 1597 году); *Daumondus* (Альбэрт Каяловіч, 1650 год); *Samuel Domontowicz* (сакавік — красавік 1656 году); *Pan Domont Karol* (7 ліпеня 1664 году); *Marcjan Domontowicz* (1667 год); *земянинъ гдрский воеводства Полоцкого, панъ Ерый Доминикъ Домонтовичъ… бояре нашы Харитонъ да Олехъно Балтромеевичы Домонтовичы… даный Глебу Юревичу Домонъту* (6 чэрвеня 1668 году); *Damontowicz* (1671—1681 гады); *paniej Krystyny Ihnatowiczówny Dowmątowej* (1690 год); *Dominicus Dowmont* (3 сьнежня 1708 году); *Dowmontowszczyzna* (1744 год); *Adam Domant* (1757 год); *Benedykt Domontt* (4 кастрычніка 1765 году); *Augustinus Dowmontt… Georgius Dowmontt* (20 і 25 верасьня 1778 году); *Andrzej Dowmuntt* (22 лютага 1780 год); *Parafia Kowarska… Dowmunty, okolica* (1784 год); *Szymon Dowmond… Adam Dowmond*, *Adam Dowmont x, Maciej Dowmond x, Bartłomiej Dowmond x*, *Adam Dowmunt* (9 лютага 1791 году); *Jerzy Domunt* (1793 год); *Józefa Dowmund* (1835 год); *Rozalia Daumont Domont* (1838 год); *Antonella Dowmontowicz* (1842 год).

## Носьбіты
* Даўмонт ( 1285) — меркаваны вялікі князь літоўскі
* Даўмонт (у праваслаўі Цімафей;  1299) — князь у Нальшанскай зямлі, служылы князь пскоўскі
* Даўмонт Воўкавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1432 годзе
* Яўлашка Даўмонтавіч ( па 1431) — літоўскі баярын, які ўжываў пячаць з рускім надпісам «Печать Евлашка Домонтова»
* Даўмонт Бутывідавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1484 годзе
* Даўмонт Білевіч — пянянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Томка Даўмонтавіч — жыжмарскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Даўмонт Маркавіч і Томка Даўмонтавіч — суміліскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Павал Даўмонтавіч — жаранскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Даўмонт — легендарны князь на Ўцяне, сын легендарнага князя літоўскага, жамойцкага і рускага Рамана
* Марцін Матушавіч Даўмонт Гедройц (1545—1621) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода амсьціслаўскі
* Міхал Даўмонт Сясіцкі ( 1713) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, ваявода менскі і амсьціслаўскі
* Андрэй, Матэвуш, Міхал і Станіслаў Доўманты — шляхцічы Полацкага ваяводзтва, якія ўпамінаюцца ў 1765 годзе
* Павал Аляксеевіч Дамантовіч — уладальнік зямлі ў Дрысенскім павеце на 1878 год

З XVI ст. прыдомкам Доўманд або Доўмунд (Доўмунт) карысталіся літоўскія шляхецкія роды Рукевічаў (Руковічаў) і Сясіцкіх гербу Гіпацэнтаўр.

Доўманты гербаў Пагоня, Баволя і Розьмер — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету.

Доўманты (Dowmont) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў Камаяў і Троцкага павету.

Долманты або Дольманты (Dołmont, Dolmont) і Доманты (Domont) — літоўскія шляхецкія роды з Троцкага павету.

Доманты Машэнскія гербу ўласнага — літоўскі княскі род.

Далмунты, Дамантовічы і Доўманты-Ляскатоўскія — літоўскія шляхецкія роды.

Даўмунтовічы (Dowmuntowicz) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род.

Дэмантовічы (Demontowicz) гербу Вяж — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на Жамойці.

Дамантовіч (Domontowicz), Доўмант (Dowmontt) і Доўмунт (Dowmunt) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся сяло Даўмонтавічы і маёнтак Дамонтавічы ў Наваградзкім ваяводзтве, маёнтак Даўмонтаўшчызна або Кублічы ў Полацкім ваяводзтве і фальварак Даўмонты ў Вількамірскім павеце.

У XVI ст. існавалі маёнтак Дамонты і рака Дамонта (*Домонта*) у Жамойцкім старостве.

На 1906 год існаваў маёнтак Доўмантаўшчына (Даўмантоўшчына) у Лепельскім павеце Віцебскай губэрні.

На гістарычнай Случчыне існуе вёска Домантавічы, на гістарычнай Ашмяншчыне — Дзяманты, у ваколіцах Залатаношы — Дамантава (упаміналася ў 1536 годзе).

## Глядзіце таксама
* Даўга
* Мунд

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны