Байт (кампутар)

**[[ПЭВМ]] «Байт»** — 8-разрадны дамашні кампутар, клён кампутара ZX Spectrum. Выпускаўся з 1989—1990 року на Берасьцейскім электрамэханічным заводзе (БЭМЗ). З 1992—1993 року аб’ём вытворчасьці пайшоў на спад у сувязі з аб’ектыўнай эканамічнай сытуацыяй, зьвязанай з развалам СССР.

Кампутар быў дапрацаваны ў параўнаньні з ZX Spectrum, меў альтэрнатыўную пэрыфэрыю айчыннае вытворчасьці і меў вялікую папулярнасьць, нягледзячы на шэраг недапрацовак. Прадаваўся на тэрыторыі СССР, пазьней у Беларусі, Расеі, Украіне.

Агульная колькасьць кампутараў, выпушчаных Берасьцейскім вытворчым аб’яднаньнем сродкаў вылічальнай тэхнікі (БВА СВТ), куды ўваходзіў БЭМЗ, невядомая.

## Апісаньне

### Характарыстыкі

Працэсар — савецкая мікрасхема КР1858ВМ1, аналяг Zilog Z80.

«Байт» меў 48 кілябайтаў апэратыўнае памяці і 2 пераключальных ROM па 16 Кб, адно зь іх — з кірылічным шрыфтам. Пераключэньне русіфікаванага і арыгінальнага ROM зьдзяйсьнялася націсканьнем кнопкі «Совмест» на тарцавой паверхні. «Байт» даваў магчымасьць пашыраць RAM да 128 КБ на зьнешнім кантролеры. Таксама была магчымая замена ROM BASIC-48 на BASIC-128.

### Адрозьненьні ад ZX Spectrum

* 3-хканальны музычны сынтэзатар (КР580ВИ53) у дадатак да стандартнага спэктрумаўскага дынаміку.
* Клявіятурны джойстык, які дубляваў клявішы зьнешняга джойстыка.
* Пашыраная клявіятура нагадвала клявіятуру IBM PC, мела нанесеную на клявішы кірыліцу.
* SECAM-кодэр для падлучэньня да ТВ-выхаду савецкіх тэлевізараў.

### Мадыфікацыя «Байт-01»

* дазваляў працаваць з кантролерам зьнешніх прыстрояў (КЗП, замест магнітафону ў «Байта»).
* Аб’ём RAM — 128 КБ.
* Скасаваны рэжым сумяшчальнасьці, кнопка «Совмест» замененая на «Откл. звука».
* Для працы ў CP/M зьявіўся новы графічны рэжым — 512*192 пунктаў у радку.

### Раздымы
* «ТБ» — да тэлевізару.
* «RGB» — да RGB-манітору.
* «МФ» — да касэтнага магнітафону.
* «Сыст» — да зьнешніх інтэрфэйсаў: кантролера зьнешніх прыстрояў, друкаркі, Beta Disk Interface.
* «Сілкаваньне».
* «Джойстык» — да зьнешняга джойстыка.

### Зьнешнія носьбіты

* У якасьці тыповага прыстрою для счытваньня і запісу праграмаў да раздыму «МФ» падключаўся касэтны магнітафон. Носьбітам інфармацыі служыла клясычная магнітафонная касэта тыпу МК 60, якая дазваляла захоўваць да 500 Кб інфармацыі. Працягласьць загрузкі праграмаў сярэдняга аб’ёму складала ў сярэднім 2-3 хвіліны.
* Для працы з НГМД і НЦМД выкарыстоўваліся наступныя штатныя магчымасьці.
# КЗП — заводзкая распрацоўка адмыслова для «Байту-01». Кантролер уяўляў сабой падабенства сучаснага Midi Tower-корпусу зь некалькімі НГМД і НЦМД і падключаўся цераз раздым «Сист» адмысловым адаптарам. КЗП дазваляў падлучаць НГМД, НЦМД, паралельны і пасьлядоўны парты, лякальную сетку. Быў прызначаны для працы ў АС CP/M.
# Пэрыфэрыя ZX Spectrum, якая падключалася цераз «родныя» зьнешнія інтэрфэйсы ZX Spectrum, такія як DISCiPLE, Beta Disk Interface, ZX Interface 1, ZX Interface 2. Пэрыфэрыя пад дадзенымі інтэрфэйсамі працавала альбо з дапамогаю стандартовых камандаў Sinclair BASIC, альбо пад кіраваньнем DOS-падобных сыстэмаў, напрыклад TR-DOS.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Spectrum-сумяшчальныя кампутары «Байт» і «Байт-01»
* Вобразы гульняў і праграмаў для «Байту» ў фармаце TZX

Катэгорыя:Клёны ZX Spectrum
Катэгорыя:Беларускія кампутары