Палацава-паркавы комплекс Рушчыцаў

**Палацава-паркавы комплекс Рушчыцаў** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XVIII стагодзьдзя ў Багданаве. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка. Твор архітэктуры клясыцызму і традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаўся з старога драўлянага і новага мураванага палацаў (захаваліся падмуркі), двух вялікіх гаспадарчых будынкаў (цяпер кароўнікі), сьвірану і парку.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Сядзіба ў Багданаве існавала з другой паловы XVІ ст., калі яе разам зь вёскай заснаваў Багдан Сапега. У 1653 годзе яна перайшла да дачкі Казімера Мікалая Сапегі Барбары Валовіч. Потым сядзібай валодалі Пацы, Даніловічы, Чаховічы. Каля 1690 году ў Багданаве збудавалі апошні драўляны палац. За Чаховічамі ў 1697, 1742 і 1776 гадох складаліся інвэнтары сядзібы. Па сьмерці Віктара Чаховіча сядзіба перайшла да яго сына Казімера (памёр у 1834 годзе). У канцы XVIII ст. Казімер Чаховіч збудаваў мураваны палац.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па сьмерці ўдавы Казімера сядзібу прадалаі Фэрдынанду Рушчыцу (1786—1848), адвакату, жанатаму з Ганнай Чаховіч. Потым сядзібай валодалі яго сын Эдвард Фэрдынанд, жанаты з Альбінай Мюнх, унук Фэрдынанд, вядомы мастак, які нарадзіўся ў сядзібе ў 1870 годзе і рэгулярна прыязджаў сюды будучы студэнтам Пецярбургскай акадэміі мастацтваў, прафэсарам Школы выяўленчых мастацтваў у Варшаве, Кракаўскай акадэміі мастацтваў, катэдры малярства Віленскага ўнівэрсытэту. Тут жылі яго сёстры Вольга і Ганна. У 1912 годзе Фэрдынанд Рушчыц прыбудаваў да мураванага палаца вэранду. У сядзібе прайшлі апошнія яго чатыры гады жыцьця. Пэйзажы Багданава знайшлі адлюстраваньне ў работах «Зямля», «Млын», «У сьвет», «Эмігранты», «Вясна», «Зімняя казка», «Млын уночы».

### Найноўшы час

У ліпені 1944 году сядзіба згарэла.

## Архітэктура
Драўляны палац — помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта быў прастакутны зруб зь лістоўніцы.

Мураваны палац (меў назвы мур, скарбец) — помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта быў 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак з портыкам на двух калёнах. З паўночнага боку да яго далучалася вэранда, дах якой абапіраўся на шэсьць філяраў. Мураваны палац быў халодным, жылым быў драўляны палац. У кабінэтах, залях (зялёнай і жоўтай) і сталовым пакоі разьмяшчаліся мастацкія зборы, мастацкая майстэрня, бібліятэка, архіў. У доме былі кафляныя печы, каміны, люстры, мэбля першай паловы ХІХ ст. Асаблівую каштоўнасьць мелі сямейныя партрэты Рушчыцаў, Чаховічаў, Мунхаў, карціны Фэрдынанда Рушчыца і яго вучняў (за 1904—1907 гады). Захоўвалася таксама скульптура. У бібліятэцы налічвалася каля пяці тысячаў тамоў, сярод іх старажытныя выданьні на пэргаміне XVІ ст., кнігі на лацінскай, францускай, нямецкай, польскай і іншых мовах, у асноўным з права, гісторыі і літаратуры.

## Парк
Пэйзажны парк плошчай каля 4 га разьмяшчаўся вакол палацаў і ўздоўж ручая, прытока ракі Альшанкі. Існаваў стаў з выспай. Дрэвастой высокай якасьці месьціўся ў выглядзе невялікіх групаў і адзінкавых дрэваў на перасечаных тэрасах ручая. Цэнтральная ўязная алея працягласьцю 240 м вяла да драўлянага палаца на ўзвышшы.

У афармленьні параднай часткі парка, уязной алеі выкарыстоўваецца бяроза. З двух бакоў алеі разьмяшчаліся баскеты з садамі (цяпер тэрыторыя забудовы). Другі, заходні заезд у сядзібу афармляецца кляновай алеяй, а перад палацам — ядлоўцам. Акцэнтам пэрспэктывы на шляху абедзьвюх алеяў быў касьцёл Сьвятога Міхаіла.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (B. Tamaševič, 1896).jpg|Б. Тамашэвіч, 1896 г.
Ferdynand Ruszczyc - Stare gniazdo (1898).jpg|Ф. Рушчыц, 1898 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (F. Ruščyc, 20.10.1898).jpg|Ф. Рушчыц, 20.10.1898 г.
Bahdanaŭ, Alšanka. Багданаў, Альшанка (F. Ruščyc, 29.10.1898).jpg|Ф. Рушчыц, 29.10.1898 г.


Bahdanaŭ, Alšanka. Багданаў, Альшанка (F. Ruščyc, 29.10.1898) (2).jpg|Ф. Рушчыц, 29.10.1898 г.
Bahdanaŭ, Alšanka. Багданаў, Альшанка (F. Ruščyc, 6.11.1898).jpg|Ф. Рушчыц, 6.11.1898 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (F. Ruščyc, 1900).jpg|Ф. Рушчыц, 1900 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (F. Ruščyc, 1.04.1900).jpg|Ф. Рушчыц, 1.04.1900 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (F. Ruščyc, 1.04.1900) (2).jpg|Ф. Рушчыц, 1.04.1900 г.
Ferdynand Ruszczyc - Pustka (1901).jpg|Ф. Рушчыц, 1901 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (F. Ruščyc, 19.03.1901).jpg|Ф. Рушчыц, 19.03.1901 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (F. Ruščyc, 1.04.1901).jpg|Ф. Рушчыц, 1.04.1901 г.


Ruszczyc Old house.jpg|Ф. Рушчыц, 1903 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (F. Ruščyc, 11.08.1905).jpg|Ф. Рушчыц, 11.08.1905 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (F. Ruščyc, 29.07.1907).jpg|Ф. Рушчыц, 28.07.1907 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (F. Ruščyc, 29.11.1915).jpg|Ф. Рушчыц, 29.11.1915 г.


### Гістарычныя здымкі

Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1901-14).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1901-14) (2).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (J. Bułhak, 1901-14).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Stałovy. Багданаў, Рушчыц, Сталовы (J. Bułhak, 1901-14).jpg|Я. Булгак, да 1915 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (2).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (3).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (4).jpg|Я. Булгак, 1911 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (5).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (6).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (7).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1911) (8).jpg|Я. Булгак, 1911 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (J. Bułhak, 1911) (2).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (J. Bułhak, 1911) (3).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Salon. Багданаў, Рушчыц, Салён (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Stałovy. Багданаў, Рушчыц, Сталовы (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Stałovy. Багданаў, Рушчыц, Сталовы (J. Bułhak, 1911) (2).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Stałovy. Багданаў, Рушчыц, Сталовы (J. Bułhak, 1911) (3).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ferdynand Ruščyc. Багданаў, Фэрдынанд Рушчыц (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Dziciačy. Багданаў, Рушчыц, Дзіцячы (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Kabinet. Багданаў, Рушчыц, Кабінэт (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Zialony salon. Багданаў, Рушчыц, Зялёны салён (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Žoŭty salon. Багданаў, Рушчыц, Жоўты салён (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1916).jpg|1916 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1917).jpg|1917 г.
Bahdanaŭ. Багданаў (9.02.1917).jpg|9.02.1917 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1924).jpg|Я. Булгак, 1924 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1925).jpg|Я. Булгак, 1925 г.
Bahdanaŭ, Ferdynand Ruščyc. Багданаў, Фэрдынанд Рушчыц (1901-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1901-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1901-39) (2).jpg|да 1939 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (1901-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (1901-39) (2).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39) (2).jpg|да 1939 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39) (3).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39) (4).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39) (5).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39) (6).jpg|да 1939 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (1919-39) (7).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Alšanka, Ruščyc. Багданаў, Альшанка, Рушчыц (1919-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Alšanka, Ruščyc. Багданаў, Альшанка, Рушчыц (1919-39) (2).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Zialony salon. Багданаў, Рушчыц, Зялёны салён (1919-39).jpg|да 1939 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Zialony salon. Багданаў, Рушчыц, Зялёны салён (1919-39) (2).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Regina Ruščyc (Rouck). Багданаў, Рэгіна Рушчыц (Рук) (1901-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Kabinet. Багданаў, Рушчыц, Кабінэт (1919-39).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (1919-39).jpg|да 1939 г.


Bahdanaŭ, Ruščyc, Mur. Багданаў, Рушчыц, Мур (1919-39) (2).jpg|да 1939 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1937).jpg|Я. Булгак, 1937 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc. Багданаў, Рушчыц (J. Bułhak, 1938).jpg|Я. Булгак, 1938 г.
Bahdanaŭ, Ruščyc, Kabinet. Багданаў, Рушчыц, Кабінэт (J. Bułhak, 1939).jpg|Я. Булгак, 1939 г.


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Багданава