Загальцы

**Загальцы́** () — сяло ў Барадзянскай мястэчкавай тэрытарыяльнай грамадзе Бучанскага раёну Кіеўскай вобласьці Ўкраіны. 

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

15 траўня 1499 году вяпікі князь літоўскі Аляксандар пацьвердзіў права князя Івана Дашковіча Глінскага, яго княгіні і нашчадкаў, на вечнае валоданьне добрамі Ставок, Гастомель з даньнікамі ў Загальцах і Запрудзічах:*… вси тыи… имѣнья, Ставокъ, и Гостомль, и даньники въ Загалцохъ и въ Запрудичохъ, што выслужилъ онъ на отцы нашомъ короли его милости и на насъ, даемъ ему знову, даруемъ и записуемъ, и тымъ нашимъ листомъ вѣчно потвержаемъ князю Ивану и его  кнегини, и ихъ дѣтемъ и напотомъ будучымъ ихъ счадкомъ…*

Прывілеем ад 25 чэрвеня 1509 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт Стары падараваў «шляхотъне врожонымъ дворяномъ» Багдану, Андрэю і Зьмітру Івашэнцавічам, акрамя іншага, «*села... [[Апачычы|Опачичина]] на Припяти, а [[Мухаеды|Мухоедовичы]].., а Загальцы...*». У дакумэнце сказана, што фартуна належала яшчэ іхнаму дзядзьку пану Раману Івашэнцавічу, пазьней жа трымаў муж дачкі нябожчыка, а іхняй стрыечнай сястры, каралеўскі «зрадъца» князь Іван Львовіч Глінскі, былы ваявода кіеўскі.

Згаданыя Загальцы ў дароўнай грамаце ўнучкі пана Сямёна Хведаравіча Полаза Фенны свайму другому, пасьля Мельхіёра Насілоўскага,  мужу пану Шчаснаму Харлінскаму, пісанай 6 сьнежня 1568 году: *Я, Фенна Дмитровна Любецкая, жона пана Щасного Харлинского, дворенина и  господара короля его милости, вызнаваю и явно чиню сим моим листомъ всим посполите и кожному з особна, кому того чтучи слышати нинешним и напотом будучимъ: што перво сего матка моя небожчица кнегиня Дмитровая Романовича Любецкая кнегиня Фенна Семеновна Полозовна небожчику брату моему а сыну своему князю Богушу Дмитровичу Любецкому зостала винна певную суму пенезеи две тысечи копъ грошеи личбы литовское, которую взявши до рукъ своих, на потребы свое властные обернула и в тои суме двохъ тисечах копахъ грошеи заставила сыну своему а брату моему именя свое отчизные, дедизные, материстые у повете Киевскомъ лежачие, тоестъ… [[Хвойнікі|Хоиники]], [[Астрагляды|Остроглядовичи]], [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Новоселки]], [[Гладкавічы|Глядковичи]], [[Хвосьніца|Хвостницу]], Ставокъ, Сосновую, половицу [[Лапатычы|Лопатина]], Загайцы, Гостомлъ, [[Вітачоў|Вытечов]], [[Бышаў|Бышов]], [[Бугаеў (Кіеўская вобласьць)|Бугаювъ]], землю Злобицкую, три дворища в месте Киевскомъ а дворище, на которомъ былъ двор небожчика деда моего пана Семена Полоза, которые именя и дворища вышеи мененые въ тои суме его милости малжонкови моему заделати и нагородити а на часы пришлыи и потомныи его милост охотнеишимъ и прихилнеишимъ уделати... Писан в Луцку, лета Божего нароженя тисеча пятсот шестдесят осмого, месеца декабра, шостого дня* 

### Карона Каралеўства Польскага

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскай зямлі (ваяводзтва) на 1581 год, з 3 дымоў асадных сялянаў і 1 агародніка сяла Загальцы пана Шчаснага Харлінскага, падкаморага кіеўскага, з 5 дымоў асадных і 1 агародніка таго ж сяла пана Макаравіча выбіралася адпаведна па 15 грошаў і 6 грошаў.

13 студзеня 1591 году Войцех Карвоўскі і сын яго Аўгустын засьведчылі акт «вячыстага продажу» князю Ўладыславу Збараскаму сваёй маетнасьці ў Кіеўскім павеце, а менавіта – сяла Кухары зь селішчамі над рэкамі Цецераў і Ірша, сёлаў Скугрын, Ясеніцы з гарадзішчам Матыжын... над ракой Здвыж, сяла Загальцы і інш.

26 чэрвеня 1600 году Шчасны Харлінскі запісаў Загальцы сыну Юрыю, зазначыў пры тым, што дажыцьцёва ўладальніцай сяла застаецца яго маці Катарына з роду князёў Збараскіх.

21 красавіка 1625 году панства Крыштаф і Ганна зь Яловічаў Малінскіх Макаравічы Івашэнцавічы заставілі Аляксандру і Тэадоры Балычанцы Алексічам мястэчка Казятычы/Барадзянка, сёлы Дружня, Аляксандрава Воля, Загальцы Малыя або Качалы, Загальцы Вялікія за суму ў 19 650 злотых. Згодна з тарыфам падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, з 2 osiadłych дымоў сяла Загальцаў пана Крыштафа Макаравіча, якое трымаў у заставе пан Аляксандар Алексіч, выбіралася па тры злотых.

У 1640 годзе Крыштаф Макаравіч прадаў Барадзянскі маёнтак Андрэю Драгаеўскаму. У транзакцыі вялося пра двор і мястэчка Казятычы альбо Барадзянка з фальваркам, сяло Дружня з дваром і фальваркам, сёлы Загальцы, Качалы, Пяскоўка, Аляксандравая Воля, Новая Грэбля з падданымі  й няцяглымі, з  й путнымі, з агароднікамі й падсуседкамі, з усімі працамі, чыншамі ды інш./.

У 1659 годзе ігумен Феадосій  і  чарняцы Міхайлаўскага манастыра выкарысталі зручны момант, каб завалодаць шляхецкімі добрамі, білі чалом маскоўскаму цару Аляксею Міхайлавічу. 31 сьнежня т. г. манарх выдаў пажаданую для іх грамату: *...И мы, великий гсдр цр и великий княз, Алексий Михайлович всея Великия и Малыя и Белыя Россиі самодержец, Михайловского мнстра игумена Феодосия з братиею пожаловали теми шляхетскими маетностями: [[Барадзянка|Бородянкою]], Новою Греблею, Загалцами, да на Полесю за Припетю двема деревенками: [[Масаны|Мосанами]] и [[Краснасельле (Хвойніцкі раён)|Красносельем]] со всеми доходи буде те маетности нне впусте и никто ими не владеет и впредь о тих маетностях спору и челобитя от казаков не будет велели владеть им и на те маетности велели им дат ншу великого гсдря жаловалную грамоту за ншею гсдрскою печатью и по ншей гсдрской милости Михайловского мнстра игумену Феодосию з братиею и хто по нем иний игумен и братия будут тими маетностями, селцом Бородянком доходи всякия збирать попрежнему, как имано напред сего.
Дана ся нша царскаго величества жалованная грамота в ншем црстующем граде Москве лета от создания миру 7168 мсца декабра 31 дня.*

У хуткім часе тое маскоўскае падараваньне пацьвердзіў унівэрсалам украінскі гэтман Юрый Хмяльніцкі:*...Всей старшине и черни Войска его царского вел: Запор: и всякого стану людем, которым колвекъ о томъ ведати належит. Іжъ яко его царское вел. изволил з побожности своей, пожаловавши на монастыр святого Золотоверхого Михайла Киевский, надал повагою своею царскою оной для выживленя братіи маетности лядскіе, называемыи Бородянку, Новую Греблю и Загальце, а на Полесю за Припетю, Мосаны и Красноселля: так и мы не в чом воле и наданя его царского вел: не нарушаючи, ведлуг грамоты царской, мы иж вновъ наданыи маетности вышменованыи от его царского вел: сим нашим варуемъ уневерсаломъ, абы нехто з старшины и черни Войска его царского вел: Запорозкого и всякого стану людей помененым законникам моныстыра Золотоверхо[го] Михайловского Киевского в обнятю вышъменованых маетностий в спокойном держаню и пожитковъ з ных уживаню найменшею не был перешкодою и нехто в тые маетности не втручался, под срокгим каранем войсковым и повторе напоминаемъ. З Чигрина, 22 фебруаріа, року 1660. Юрей Хмелницкий, рукою власною.*

Пасьля Андрусаўскага замірэньня 1667 году, Барадзянка і Загальцы вярнуліся да паноў-шляхты, падданых Рэчы Паспалітай. Паводле тарыфу падымнага падатку Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 24 дымоў (×6 — каля 144 жыхароў) сяла Загальцы пана Андрэя Драгаеўскага, харунжага люблінскага, выбіралася 9 злотых.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Загальцы апынуліся ў Расейскай імпэрыі. З 1797 году сяло — у межах Кіеўскага павету Кіеўскай губэрні.

### Найноўшы час

У 1925 годзе сяло Загальцы — у складзе Барадзянскага раёну Кіеўскай акругі УССР.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.)

Катэгорыя:Населеныя пункты Кіеўскай вобласьці