Белкамунмаш

**«Белкамунмаш»** — дзяржаўнае прамысловае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў ліпені 1973 году ў якасьці Менскага рамонтнага трамвайна-тралейбуснага заводу.

Мае сваю прадуктовую лінію тралейбусаў, трамваяў і электробусаў пад таварным знакам «Вітаўт». Адно з найбуйнейшых прадпрыемстваў Беларусі ў галіне вытворчасьці і капітальнага рамонту грамадзкага электратранспарту.

## Вырабы

На 2019 год ААТ «Белкамунмаш» выпускала пад таварным знакам «Вітаўт»:
* 4 відаў тралейбусаў — 3-дзьверны «321» на 170 чалавек, 2-зьвенны 4-дзьверны «333» на 101 паяжджаніна, 2-дзьверны АКСМ-420 «Вітаўт» на 97 чалавек і 3-восевы 433 «Вітаўт Макс» на 170 падарожнікаў;
* 3 віды трамваяў — 3-дзьверны «621» на 159 чалавек, «802» на 165 паяжджанаў і сучленевы «843» на 230 чалавек;
* 3 віды электробусаў — «Альгерд Е321» з запасам ходу на 40 км і зьмяшчальнасьцю 83 чалавекі, Е420 «Вітаўт Электра» і 3-восевы Е433 «Вітаўт Макс Электра» на 153 паяжджаніны.

## Гісторыя

1 ліпеня 1973 году заснавалі «Менскі рамонтны трамвайна-тралейбусны завод» («Менскі РТТЗ»). На той час у Беларускай ССР працавалі: Віцебскі трамвай (1898), Менскі трамвай (1929), Менскі тралейбус (1952), Гомельскі тралейбус (1962) і Магілёўскі тралейбус (1970). У 1974 годзе адрамантавалі першы тралейбус. У тым годзе запусьцілі Гарадзенскі тралейбус і Наваполацкі трамвай. Прадпрыемства разьвівалася як шматфункцыянальнае і акрамя рамонту трамваяў і тралейбусаў выпускала тавары народнага спажываньня, сродкі мэханізацыі і прадукцыю камунальнай прызначэньня. Асноўнай спэцыялізацыяй было аднаўленьне тралейбусаў тыпу ЗІУ-682Б для абласных гарадоў Беларускай ССР, Кішынэва (Малдоўская ССР), Віньніцы (Украінская ССР), Курска (Расейская СФСР) і інш. У 1976 годзе прадпрыемства перайменавалі ў «Рамонтна-мэханічны завод» («РМЗ»).У 1978-м на заводзе адрамантавалі 1000-ы тралейбус, а ў 1982 г. — 2000-ы. Пасьля рэканструкцыі ў 1985—1987 гг. «Белкамкамунмаш» штогод рамантаваў да 400 машын і за ўвесь час адрамантаваў 7000 тралейбусаў і трамваеў.

У 1993 г. калектыў Белкамкамунмаша прыступіў да рэалізацыі дзяржаўнай праграмы разьвіцьця гарадзкога электрычнага транспарту ў Беларусі. У самыя кароткія тэрміны КБ завода падрыхтавала да вытворчасьці тралейбус уласнай распрацоўкі. Першая мадэль, АКСМ-101 (БКМ-101), сышла з канвэера ў 1994 г. і ў тым жа годзе менскія тралейбусы былі пастаўленыя ў Горадню, Менск, Уладзімер (Расея) і Улан-Батар (Манголія). Тралейбус АКСМ-101, які меў традыцыйную рэастатна-кантактарную сыстэму кіраваньня (РКСК), зьнешне мала адрозьніваўся ад ЗІУ-682. За год вырабілі 100 тралейбусаў. У 1996 годзе пачалі вытворчасьць АКСМ-201 з новым дызайнам кузава з элемэнтамі са шклоплястыку. У 1997 годзе распрацавалі нізкападлогавы тралейбус. Пры канцы 1990-х гадоў завод перайшоў ад капітальнага рамонту да вытворчасьці новых тралейбусаў і стаў называцца ВА «Белкамунмаш». У 2000 годзе выпусьцілі тралейбус АКСМ-321 і першы трамвай АКСМ-60102 з тырыстарна-імпульснай сыстэмай кіраваньня і дзьвюма маторнымі каляскамі. У 2003 годзе выпусьцілі трохсэкцыйны 26-мэтровы трамвай АКСМ-743 зь пераменным узроўнем падлогі і шасьцю дзьвярыма. Таксама «Белкамунмаш» выпускаў аўтамабілі хуткага рэагаваньня ЗіЛ-5301, машыны лесапажарнай аховы першага ходу МЛ-10 («Беларус-356»), пажарную аўтацыстэрну МАЗ-5434 і іншую прадукцыю для дарожнай, камунальнай і будаўнічай працы. У 2007 годзе выпусьцілі тралейбус 4-га пакаленьня АКСМ-420. У 2008 годзе пачалі вырабляць трамвай АКСМ-843 хуткасьцю да 120 км.

У 2009 годзе «Белкамунмаш» пачаў вытворчасьць першых сэрыйных паўнізкападлогавых трамвайных вагонаў мадэлі 62103. Аднасэкцыйны вагон з трыма дзьвярыма мог зьмяшчаць да 159 паяжджанаў, у тым ліку 29 месцаў для сядзеньня. Вагон разьвіваў хуткасьць да 62 км/гадз і меў даўжыню 15,7 м. Пасажырскі салён і кабіна кіроўцы мелі асобныя кандыцыянэры. Налічвалася 6 камэраў відэанагляду. Таксама ў салёне было 3 парты зарадкі тэлефонаў і яшчэ адзін у кабіне. У 2010 годзе чысты прыбытак склаў 12,6 млрд рублёў (4,2 млн $). У 2011 годзе ААТ «Белкамунмаш» утварыла холдынг з удзелам 2 УП «Навукова-тэхнічны вытворчы цэнтар» і «Сэрвісна-збытавы цэнтар», а таксама стварыла гібрыдны аўтобус А420.

Увесну 2012 году «Белкамунмаш» вырабіў паводле распрацоўкі польскага прадпрыемства «PESA» (Быдгашч) аднавагонны дызэль-цягнік ДП-1 на заказ Беларускай чыгункі. Тралейбусы прадпрыемства працавалі ў 7 гарадох Беларусі (то бок, ва ўсіх тралейбусных сыстэмах краіны), а таксама ў 32 гарадох Расеі, Манголіі, Малдовы, Латвіі, Казахстану, Кыргыстану і Сэрбіі.. У 2013 годзе выпусьцілі тралейбус АКСМ-43303А з дызэль-генэратарам. У 2014-м вырабілі АКСМ-32100D зь літ-тытанатным накапляльнікам. У 2016 годзе «Белкамунмаш» пачаў вырабляць электробусы «Вітаўт Макс Электра» (Е433). Да жніўня 2020 году «Белкамунмаш» паставіў электробусы ў 40 гарадоў 23 краінаў. У 2019 годзе пачалі вырабляць электробус «Альгерд Е321».

16 лютага 2022 году «Белкамунмаш» прадставіў свой 1-ы электрагрузавік «Вітаўт Трак Электра Прайм» памерам 10,5х2,6х4 мэтры з кузавам-фургонам на 44 кубамэтры. Яго грузападымальнасьць складала 7,8 тоны, а найбольшая хуткасьць — 90 км/гадзіна. Электрагрузавік аснасьцілі асынхронным цягавым электрарухавіком магутнасьцю 180 кіляват і літ-жалеза-фасфатнай батарэяй ёмістасьцю 273 кіляват/гадзіна ўласнай вытворчасьці. Прабег на адным зарадзе дасягаў 200 км. Сярэдні выдатак электраэнэргіі пры выкарыстаньні ўнутры горада складаў 1,1 кіляват/гадзіна. Сыстэма камбінаванай зарадкі (СКЗ) ўлучала 2 разэткі, што дазвалялі зарадзіць электрагрузавік за 90 хвілінаў. Для адпачынку кіроўцы ў кабіне ўсталявалі адкідное спальнае месца. Удасканаленая сыстэма дапамогі кіроўцу (УСДК) падтрымлівала аўтаматычнае экстранае тармажэньне. На распрацоўку і вытворчасьць 1-га ўзору электрагрузавіка спатрэбіўся роўна год.

У чэрвені 2022 году прадпрыемства ўлучылі ў санкцыйныя сьпісы ЭЗ (Чорны сьпіс Эўразьвязу) ды Швайцарыі. У 2022 годзе запусьцілі вытворчасьць цалкам нізкападлогавых трамвайных вагонаў мадэлі Т811 на аснове цялежкі ўласнай распрацоўкі. За 2022 год «Белкамунмаш» вырабіў 158 тралейбусаў, 8 машынакамплектаў з 13 трамвайных вагонаў і электробус. Гадавая выручка вырасла на 20 % да 161 млн рублёў. Вырабы паставілі ў 13 гарадоў, у тым ліку тралейбусы мадэлі 433 у Сараева (Босьнія і Герцагавіна). Да 2023 году выпусьцілі 140 трамваяў мадэлі 62103, якія працавалі ў 12 гарадах.

### Мадэлі тралейбусаў

* Мадэль 100 — дробнасэрыйны прататып
* Мадэль 101 — тралейбус першага пакаленьня
* Мадэль 201 — тралейбус другога пакаленьня
* Мадэль 213 — сучлянёны тралейбус другога пакаленьня
* Мадэль 221 — нізкападлогавы, уніфікаваны з аўтобусам МАЗ-103Т
* Мадэль 321 — нізкападлогавы трэцяга пакаленьня
* Мадэль 331 — нізкападлогавы асабліва вялікай умяшчальнасьці трэцяга пакаленьня
* Мадэль 333 — сучлянёны трохвосевы нізкападлогавы трэцяга пакаленьня
* Мадэль 42003 — нізкападлогавы чацьвёртага пакаленьня

### Мадэлі трамваяў

* 60102
* 62103
* 743 — сучлянёны
* Т811 — нізкападлогавы
* 843 і 84300М — сучлянёныя

### Кіраўнікі

* Іван Сафонаў (1988—2007)
* Уладзімер Кароль (з 2007 году)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 


Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Транспарт у Беларусі
Катэгорыя:Партызанскі раён (Менск)
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ