Юры Сянько

**Ю́ры Аляксе́евіч Сянько́** ( у 1967 годзе, в. Даўгінава, Карэліцкі раён, Гарадзенская вобласьць, цяпер Беларусь) — дзяржаўны дзяяч Рэспублікі Беларусь.

Пяты старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэту Рэспублікі Беларусь (2014—2020), амбасадар Беларусі ў Кітаі (2020—2023), старшыня Фэдэрацыі прафсаюзаў Беларусі (ад 2024 году). Дзяржаўны дарадца мытнай службы 3-га рангу.

## Жыцьцяпіс
Пры канцы 1980-х гадоў служыў у Савецкім войску ў Берасьці (Беларуская ССР). У чэрвені 1991 году стаў інспэктарам Гарадзенскай рэгіянальнай мытні. Улетку 1992 году скончыў Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт. Пачынаў кар’еру мытніка на пункце пропуску «Брузгі» ў Гарадзенскім раёне, што тады дзейнічаў пад адкрытым небам і са сродкаў сувязі аснашчаўся толькі таксафонам. Да 2002 году працаваў на Гарадзенскай рэгіянальнай мытні на пасадах старэйшага інспэктара, галоўнага інспэктара, начальніка аддзелу і намесьніка начальніка. У 2002—2011 гадах быў начальнікам Гарадзенскай рэгіянальнай мытні. У 2006 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь. З красавіка 2011 году да 6 лістапада 2014 году — начальнік Менскай рэгіянальнай мытні.

5 лістапада 2013 году Юры Сянько паведаміў пра рост міжнародных паштовых адпраўленьняў празь Менскую рэгіянальную мытню з больш як 3 млн у 2012 годзе да звыш 6 млн за няпоўны 2013 год. Сянько зьвязаў павелічэньне з ростам пакупак празь Сеціва. Ён адзначыў: «У сувязі з гэтым цяпер у некаторыя дні мы працуем да 21:00. Таксама не спыняецца праца па суботах і нядзелях. У пэрспэктыве — пераход да кругласодневага рэжыму працы. Яшчэ ў будучым мы плянуем адкрыць як мінімум 2 дадатковыя пункты міжнароднага паштовага абмену». 16 сьнежня 2013 году Юры Сянько згадаў, што афармленьне дэклярацыяў на Менскай рэгіянальнай мытні вырасла ў 1,5 разы з 800 за дзень у 2011 годзе да 1200 ў 2013-м. За 11 месяцаў 2013 году празь яе прайшло 18 млн тонаў грузаў. У выніку штодня ў дзяржаўны бюджэт Беларусі сталі зьбіраць мытаў амаль на 100 млрд рублёў ($12,262 млн). Гэтаму паспрыяла адкрыцьцё новага пункту мытнага кантролю ў вёсцы Шчытомірычы на поўдні Менскага раёну некалькімі месяцамі раней. Пры новай мытні разьмясьцілі 2 склады, гасьцініцу на 20 нумароў з 2 ложкамі ў кожным, кавярню, мыйню для грузавікоў, стаянку на 140 месцаў, пажарнае дэпо і 2 кантрольна-прапускныя пункты. Грузы непасрэдна да складоў дастаўлялі і па чыгунцы. На пляцоўцы ставала месца для 156 кантэйнэраў. Кампутарная сыстэма кантролю дастаўкі апавяшчала, якія грузавікі і зь якіх памежных пераходаў прыедуць на мытню. Іх накіроўвалі з транзытнай дэклярацыяй для дагляду, відэазапіс якога захоўвалі звыш 3 месяцаў. Ступеню размытненьня грузаў адлюстроўваў вэб-сайт «Белмытнасэрвісу». 21 лютага 2014 году начальнік Менскай рэгіянальнай мытні заявіў: «У сувязі з ростам гандлёвых зносінаў празь інтэрнэт-крамы з выкарыстаньнем пошты рэзка ўзрасла загружанасьць мытных службаў па кантролі міжнародных адпраўленьняў. … Хоць інтэрнэт-гандаль толькі за апошні год узрос на 25-30%, наша служба пасьпяхова спраўляецца з аб’ёмамі, хоць працуе ў ёй толькі 19 чалавек». Пагатоў нагрузка на «Менскую пошту», куды дастаўлялі ўсю міжнародную карэспандэнцыю, узрасла з 4,5 млн пасылак у 2012 годзе да 6,8 млн у 2013-м. Зьмест усіх паштовых адпраўленьняў зьвяралі праз рэнтген-апарат. Празь яго штодня праходзіла да 2500 пасылак агульнай вагой звыш 13 тонаў. За 2013 год выявілі 20 выпадкаў перасылкі наркотыкаў і зброі.

### Старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэту
6 лістапада 2014 году А. Лукашэнка прызначыў Юрыя Сянька 5-м старшынём Дзяржаўнага мытнага камітэту Рэспублікі Беларусь. 25 лютага 2016 году Сянько адкрыў у Магілёве па вуліцы Крупскай першы ў вобласьці транспартна-лягістычны цэнтар «Магілёў-Белмытнясэрвіс» для размытненьня грузаў. Цэнтар прапаноўваў халадзільныя камэры для захоўваньня грузаў, паслугі пагрузачна-разгрузачнай тэхнікі і ўпаковачнага абсталяваньня. Таксама цэнтар меў уласныя чыгуначныя пад’язныя шляхі. 29 красавіка 2016 году Юры Сянько прадставіў Андрэя Кавальчука ў якасьці новага начальніка Гарадзенскай рэгіянальнай мытні. Сянько дадаў, што цягам 2 месяцаў «Гарадзенскай рэгіянальнай мытні трэба будзе вырашыць пытаньне аб далучэнні да яе некалькіх падразьдзяленьняў Ашмянскай мытні. Лідзкі і Вярэнаўскі мытныя пасты будуць кіравацца з Горадні». 30 траўня 2016 году Сянько параўнаў умовы зьнешняга гандлю ў краінах Мытнага зьвязу ЭАЭЗ пры ўзгадненьні Мытнага кодэксу: «максымальны давер суб’ектам гаспадараньня і, як сьледзтва, — пашырэньне прымяненьня інстытуту ўпаўнаважанага эканамічнага апэратара. У Беларусі сёньня іх 325, у Расеі — 130, у Казахстане — 3». 14 ліпеня 2016 году на аўтадарожным пункце пропуску «Прывалка» (Гарадзенскі раён) Юры Сянько сустрэўся з кіраўніком мытнага дэпартамэнту Мінфіну Летувы Арунасам Адамэнасам. Бакі дамовіліся, што ў пункце пропуску «Лоша — Шумск» (Віленскі раён) транспартныя сродкі ўпаўнаважаных эканамічных апэратараў будуць праходзіць толькі памежны дагляд.

19 верасьня 2016 году Юры Сянько паведаміў, што «ў наступныя паўтара месяца на пункце пропуску „Брузгі“ мы правядзём экспэрымэнт. Плянуем, што некаторыя дэклярацыі будуць падавацца грузавымі транспартнымі сродкамі ў электронным выглядзе. Супрацоўнік мытні ня будзе да іх нават дакранацца рукамі. Прымаць рашэньне і выдаваць дазвол на транзыт будзе кампутар. Астатнія фармальнасьці, зьвязаныя з далейшай апрацоўкай гэтай электроннай дэклярацыі, будуць праводзіць падразьдзяленьні аналізу рызык». Пастаўленую задачу аблягчаў бокс паглыбленага надгляду, што ўлучаў: 1) мэталадэтэктар, 2) камэры на гнуткіх ручках для разгляду дна з патаемнымі пустотамі, 3) лазэрны дальнамер для вызначэньня схаваных нішаў у аўтамабілі, 4) сканэр схаваных пустотаў «Ватсан». У дадатак 18 сьнежня 2015 году ў «Брузгах» запрацаваў інсцэкцыйна-надглядальны рэнтген коштам 2,5 млн эўра, які прасьвечваў грузавік за 15 хвілінаў без разгрузкі. Дагэтуль падобны надгляд займаў ад гадзіны да дня. «Брузгі» былі найбольшым пунктам пропуску ў Гарадзенскай вобласьці, які быў здольны прапусьціць за дзень звыш 1000 грузавікоў, 4000 легкавікоў і звыш 400 аўтобусаў. 26 верасьня 2016 году старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэту прапанаваў А. Лукашэнку зьменшыць спагненьні з прадпрыемстваў за парушэньні Мытнага кодэксу. 17 кастрычніка 2016 году Юры Сянько прыняў удзел у адкрыцьці лягістычнага цэнтру «Белпошты» ў Нацыянальным аэрапорце «Менск». Агульная плошча новага будынка амаль 5-кратна пераўзыходзіла ранейшую ўстанову міжнароднага паштовага абмену, што дзейнічала ў аэрапорце з чэрвеня 2016 году. Сянько заўважыў, што гэта дазволіць наглядаць на месцы ўсе паштовыя адпраўленьні, якія паступаюць у Беларусь паветрам. Раней даводзілася адвозіць іх у сталіцу, што запавольвала дастаўку. У 2014 годзе ва ўмовах усплёску інтэрнэт-пакупак з замежных сайтаў надгляд партыі пасылак займаў да тыдня. Увядзеньне цэнтру скараціла гэты тэрмін да 2 дзён, бо той мог прымаць каля 100 000 паштовых адпраўленьняў за дзень. Пагатоў нагрузка з пачатку году вырасла з 5000 да 10 000 пасылак на дзень. Паветрам прыходзіла каля 30% міжнародных паштовых адпраўленьняў, зь якіх каля 60% складалі тавары з замежных сайтаў.

17 студзеня 2017 году старшыня Дзяржаўнага мытнага камітэту паведаміў, што «па выніках 2016 году 70% партыяў тавараў у працэдуры мытнага транзыту аформлена беларускімі мытнікамі на працягу ня больш як 10 хвілін» дзякуючы пробнаму ўкараненьню аўтаматычнага выпуску. 11 жніўня 2017 году Юры Сянько паведаміў, што 1 кастрычніка Ашмянскую мытню скасуюць і ўлучаць у склад Гарадзенскай рэгіянальнай мытні. Пагатоў кіраўніцтва Ашмянскай мытні мелі перавесьці ў памежныя пункты мытнага афармленьня. У выніку шырэйшых зьмяненьняў скарачалі 20 супрацоўнікаў Дзяржаўнага мытнага камітэту Беларусі і 100 супрацоўнікаў мытнай службы. Яшчэ 407 мытнікаў пераводзілі на тэхнічныя пасады. 22 верасьня 2017 году Сянько адзначыў, што «павышэньне транзытнай прывабнасьці Беларусі і стварэньне камфортных умоваў для бізнэсу сёлета ўжо дазволілі павялічыць адлічэньні ў бюджэт амаль на 250 млн даляраў у параўнаньні з аналягічным пэрыядам мінулага году». Пагатоў колькасьць перамешчаных грузаў і людзей вырасла амаль на траціну. 17 лістапада 2017 году ў Менску Юры Сянько сустрэўся з намесьнікам начальніка службы даходаў Мінфіну Грузіі Вахтангам Дашкарадзэ. Бакі падпісалі міжурадавае Пагадненьне «Аб сыстэме садзейнічаньня ўзаемнаму гандлю».

25 студзеня 2018 году Юры Сянько паведаміў, што за 2017 год аўтаматычна выпусьцілі 91 300 імпартных, транзытных і экспартных дэклярацыяў. У выніку ашчадзілі 2 месяцы працы найбольшага пункту пропуску «Казловічы» (Берасьцейскі раён). Таксама ў 2017 годзе на мытню паставілі інспэкцыйны рэнтген коштам звыш 5 млн эўра для надгляду тавараў на чыгунцы. Па словах Сянька, за 2017 год Дзяржаўны мытны камітэт Беларусі выявіў 613 выпадкаў правозу 9600 тонаў тавараў вартасьцю $9 млн, што падпадалі пад расейскае харчовае эмбарга, якое 6 жніўня 2014 году прэзыдэнт Уладзімер Пуцін увёў  супраць дзяржаваў-удзельніцаў Эўразьвязу, АПАД і Ўкраіны. У выніку мытная служба Беларускі распачала 11 крымінальных справаў за падачу несапраўдных фітасанітарных пасьведчаньняў замежных дзяржаваў пры размытненьні гародніны і рыбы, якую везьлі ў Расею. Таксама на мытні ўзбудзілі 41 крымінальную справу за незаконнае перамяшчэньне дурманаў, што было на 17% больш чым у 2016 годзе. У выніку канфіскавалі звыш тоны дурманаў, што больш як 60-кратна перавышала паказьнік 2016 году. Пагатоў 80% наркотыкаў везьлі ў Расею. Агулам у 2017 годзе мытні Беларусі выявілі 32 000 парушэньняў Мытнага кодэксу і ўзбудзілі 209 крымінальных справаў. Сьледчы камітэт Рэспублікі Беларусь распачаў па матэрыялах мытні 111 крымінальных справаў. З удзелам мытні выявілі яшчэ 67 злачынстваў. 30 студзеня 2018 году Сянько паведаміў А. Лукашэнку, што збор мытаў у 2017 годзе параўнальна з 2016-м вырас на $412 млн. 6-7 траўня 2018 году ў Абу Дабі (Аб’яднаныя Арабскія Эміраты) Юры Сянько прыняў удзел у 4-м паседжаньні Сумеснага камітэту па супрацы між урадамі ААЭ і Беларусі. Па выніках сустрэчы кіраўнікі мытных службаў падпісалі міжурадавае Пагадненьне «Аб супрацы і ўзаемадапамозе ў мытных справах». 29 траўня 2018 году Сянько паведаміў: «За 4 месяцы гэтага году мы сабралі на $315 млн больш у параўнаньні з аналягічным пэрыядам мінулага году. Рост склаў каля 15%. … За студзень — красавік 2018 году праз мытную мяжу краіны прайшлі больш за 2,6 млн аўтамабіляў і каля 40 млн тон тавараў. Сёлета каля 87% партыяў тавараў, што вывозіліся з мытнай тэрыторыі ЭАЭЗ, выпушчаныя беларускімі мытнікамі менш чым за 10 хвілін».

17 ліпеня 2018 году Сянько паведаміў А. Лукашэнку, што мытні Беларусі выдаткавалі звыш 108 000 чалавека-гадзінаў на 4700 надглядаў паводле і ад часу ўвядзеньня расейскага харчовага эмбарга 6 жніўня 2014 году. У выніку ўзбудзілі 2200 адміністрацыйных і 30 крымінальных справаў за правоз 25 000 тонаў тавараў на суму звыш 40,8 млн беларускіх рублёў. За 1-е паўгодзьдзе 2018 году збор мытаў у дзяржаўны скарб вырас на 33,6% да 4,6 млрд рублёў ($2,255 млрд) параўнальна 1-м паўгодзьдзем 2017 году. Юры Сянько таксама паведаміў, што 1 студзеня 2019 году мытня «Менск-2» пры нацыянальным аэрапорце ўвойдзе ў склад Менскай рэгіянальнай мытні. Лік падразьдзяленьняў на ўзроўні аддзелаў мелі скараціць з 56 да 45. У выніку прадугледжваўся перавод 59 супрацоўнікаў ва ўнутраныя пункты мытнага афармленьня і памежныя пункты пропуску для пашпартнага кантролю. У кастрычніку 2018 году Юры Сянько прыняў удзел у адкрыцьці пункту мытнага афармленьня (ПМА) ў індустрыяльным парку «Вялікі камень» (Смалявіцкі раён). Новы ПМА ўлучаў стаянку на 125 грузавікоў, склад часовага захоўваньня і мытны склад, кожны зь якіх меў плошчу па 5000 кв.м. Адкрыцьцю папярэднічала падпісаньне пагадненьня з кіраўніцтвам мытнай службы Кітаю. ПМА мог размытніць прынамсі 20 000 аўтамабіляў за год.

2 студзеня 2019 году Юры Сянько паведаміў, што грамадзяне Беларусі «з 1 студзеня могуць бязмытна ўвозіць у ЭАЭЗ тавары для асабістага карыстаньня на суму, ня большую за 500 эўра, вага якіх не перавышае 25 кг. Да гэтага норма бязмытнага ўвозу складала 1500 эўра і 50 кг». 24 студзеня 2019 году Сянько паведаміў А. Лукашэнку, што збор мытных плацяжоў у 2018 годзе вырас амаль на траціну да 9,46 млрд рублёў ($4,637 млрд) параўнальна з 2017 годам. Пагатоў сабраныя мытнямі плацяжы ўлучалі падатак на дададзеную вартасьць, акцызы і вывазныя мыты, а таксама ўвазныя мыты на $567 млн, якія пералічылі ў бюджэт Эўразійскага эканамічнага зьвязу. Пасьля пераразьмеркаваньня між дзяржавамі ЭАЭЗ на карысьць Армэніі і Кыргыстану ў Беларусь вярнулі $77 млн (14%), што Сянько назваў «не зусім справядлівай» сытуацыяй і адзначыў, што «рашэньне пакуль ня знойдзена». Юры Сянько таксама паведаміў пра выяўленьне мытнай службай Беларусі ў 2018 годзе 130 буйных партыяў дурманаў, усе зь якіх накіроўваліся ў Расею. На загад А. Лукашэнкі 1 студзеня 2019 году Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь перадаў Дзяржаўнаму мытнаму камітэту тэхнічныя паўнамоцтвы на буйных пунктах пропуску «Бігосава» (Дрысенскі раён) і «Казловічы». Сянько адзначыў, што ў выніку ў «Казловічах» за першыя 20 дзён аформілі на 1000 грузавікоў больш, чым летась, што павялічыла прапускную здольнасьць на 27%.

19 лістапада 2020 году Сянько быў вызвалены ад пасады старшыні ДМК і прызначаны амбасадарам Беларусі ў Кітаі.

### Пасьля 2020 году
Юры Сянько быў вызвалены ад пасады амбасадара 20 лістапада 2023 году. У красавіку 2024 году ён ачоліў Фэдэрацыю прафсаюзаў Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1967 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэліцкім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Кітаі
Катэгорыя:Старшыні Фэдэрацыі прафсаюзаў Беларусі