4 сьнежня

## Падзеі
* 771 — Карл Вялікі стаў адзінаўладным правіцелем Франкскага каралеўства
* 1154 — ангельскі кардынал Нікалас Брэйксьпір абраны папам рымскім Адрыянам IV
* 1563 — скончыўся Трыдэнцкі сабор Каталіцкай Царквы, які зь перапынкамі доўжыўся 18 гадоў
* 1665 — пачала дзейнічаць Берасьцейская мынца
* 1674 — францускія езуіты заснавалі Чыкага
* 1808 — Напалеон скасаваў Інквізыцыю ў Гішпаніі
* 1918 — прэзыдэнт ЗША Ўудра Ўілсан адплыў у Эўропу для ўдзелу ў Вэрсальскай мірнай канфэрэнцыі. Гэта быў першы выпадак, калі найвышэйшая асоба Злучаных Штатаў выехала за межы краіны
* 1939 — у складзе БССР была ўтвораная Беластоцкая вобласьць
* 1948 — Дзяржаўны камітэт Савета міністраў СССР па ўкараненьні перадавой тэхнікі ў народную гаспадарку зарэгістраваў за нумарам 10475 вынаходніцтва І. С. Брукам і Б. І. Рамеевым лічбавай электронай вылічальнай машыны
* 1971 — пад час канцэрту Фрэнка Запы спалена казіно ў Монтрэ, падзея ўвекавечана ў песьні гурта Deep Purple «Smoke on the Water» (Дым над вадою)
* 1976 — Элізабэт Тэйлар у сёмы раз узяла шлюб
* 1989 — Генэральная Асамблея ААН ухваліла Міжнародную канвэнцыю аб барацьбе зь вярбоўкаю, выкарыстаньнем, фінансаваньнем і навучаньнем наймітаў
* 1989 — у Маскве кіраўнікі Баўгарыі, Вугоршчыны, ГДР, Польшчы ды СССР асудзілі ўвод іхніх войскаў у Чэхаславакію ў жніўні 1968 году
* 1997 — у Атаве 125 краін падпісалі Канвэнцыю аб забароне ўжываньня, назапашваньня, вырабу і передачы супрацьпяхотных мін і аб іх зьнішчэньні. Сярод краін, якія адмовіліся падпісаць гэты дакумэнт, былі Кітай, Расея, ЗША

## Нараджэньні
* 34 — Аўл Пэрсій Флак, рымскі паэт-сатырык
* 1595 — Жан Шаплен, францускі пісьменьнік, тэарэтык літаратуры, адзін з арганізатараў і першых сябраў Францускай акадэміі
* 1750 — Анры Грэгуар, дзеяч Вялікай францускай рэвалюцыі
* 1751 — Джавані Піндэмонтэ, італьянскі паэт і драматург
* 1825 — Аляксей Пляшчаеў, расейскі пісьменьнік, петрашавец
* 1854 — Васо Абашыдзе, грузінскі актор і рэжысэр
* 1866 — Васіль Кандзінскі, расейскі мастак, тэарэтык абстракцыянізму
* 1875 — Райнэр Марыя Рыльке, нямецкі паэт
* 1892 — Франсіска Франка, гішпанскі дыктатар
* 1901 — Мікалай Сіманаў, савецкі актор тэатра і кіно, народны артыст СССР (1950)
* 1921 — Дзіна Дурбін, канада-амэрыканская кінаактрыса
* 1935 — Сьцепаніда Сьцепанюк, легендарная беларуская ткачыха, народны майстар Беларусі
* 1945 — Раман Ціменчык, літаратуразнавец, дасьледчык расейскай літаратуры пачатка 20 стагодзьдзя
* 1963 — Сяргей Бубка, украінскі спартовец, чэмпіён Алімпійскіх гульняў (1988)
* 1970 — Андрэй Глухараў, гітарыст гішпанска-украінскага рок-гурта «Джын»

## Сьмерці
* 1131 — Амар Хаям, пэрсыдзкі і таджыцкі паэт, матэматык, філёзаф
* 1270 — Ціба V Шампанскі, граф Шампані
* 1334 — Іаан XXII, папа рымскі
* 1533 — Васіль III, вялікі князь маскоўскі
* 1642 — Кардынал Рышэльё, францускі палітык
* 1679 — Томас Гобс, ангельскі філёзаф-матэрыяліст і матэматык
* 1680 — Томас Бартолін, дацкі анатам, які адкрыў лімфатычную сыстэму чалавека
* 1732 — Джон Гай, ангельскі паэт і драматург
* 1773 — Антон Ласенка, расейскі мастак
* 1798 — Люіджы Ґальвані, італійскі фізык і біёляг
* 1860 — Сяргей Трубяцкой, дэкабрыст
* 1893 — Джон Тындаль, ангельскі фізык, які растлумачыў, чаму ў неба блакітны колер
* 1900 — Аляксандар Шэлер, расейскі пісьменьнік («Жизнь Шупова», «Господа Обносковы», «Гнилые болота»)
* 1900 — Вільгельм Марыя Хубэртус Лейбль, нямецкі мастак-рэаліст
* 1932 — Густаў Майрынк, аўстрыйскі пісьменьнік
* 1933 — Штэфан Гэоргэ, нямецкі паэт-сымбаліст
* 1935 — Шарль Рышэ, францускі імуноляг і фізыёляг, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі 1913 году
* 1942 — Вера Харужая, беларуская падпольніца, партызанка
* 1945 — Томас Гант Морган, амэрыканскі біёляг, генэтык, прэзыдэнт Акадэміі навук ЗША, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі 1933 году «за адкрыцьці, якія зьвязаныя з рольлю храмасомаў у спадчынасьці»
* 1972 — Мікалай Аладаў, беларускі кампазытар і пэдагог
* 1976 — Томі Болін, амэрыканскі гітарыст, які зьмяніў у «Deep Purple» Рычы Блэкмара
* 1987 — Рубэн Мамулян, амэрыканскі кінарэжысэр армянскага паходжаньня
* 1990 — Фрыдрых Дурэнмат, швайцарскі пісьменьнік
* 1993 — Фрэнк Заппа, амэрыканскі рок-музыка
* 2005:
** Францішак Бартуль, грамадзка-палітычны дзяяч беларускай эміграцыі
** Грэг Хофман, амэрыканскі прадусар

## Сьвяты
* Увядзеньне ў храм Прасьвятой Багародзіцы
* Мэксыка — Дзень рамесьнікаў
* Тонга — Дзень аб’яўленьня дзяржавы