open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сьвятлана Сакалоўская

**Сьвятлана Іванаўна Сакалоўская** нарадзілася ў 1970 годзе ў п.Кавалёва Віцебскае вобласьці. Вучылася ў сярэднае школе. 
У 1994 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны эканамічны ўнівэрсытэт, а ў 2003 годзе — Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь. Рабіць пачала ў 1988 годзе падатковым інспэктарам у фінансавым аддзеле Цэнтральнага райвыканкама г. Магілёва.  
У 1991—1995 гадах рабіла эканамістам, а затым намесьнікам загадчыка — начальнікам бюджэтнае інспэкцыі фінансавага аддзела Цэнтральнага райвыканкама г.Магілёва. 
З 1995 па 1997 год займала пасаду загадчыка сэктара Кантрольнай палаты Рэспублікі Беларусь па Магілёўскай вобласьці.

## КДК
У Камітэце дзяржаўнага кантролю робіць з 1999 году. Займала розныя пасады. Да 2003 год на пасадах загадчыка аддзела, начальніка ўправы, намесьніка старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Менскае вобласьці, да 2010 год займала пасаду намесьніка начальніка галоўнае ўправы — начальніка ўправы абласное ўправы Камітэта дзяржаўнага кантролю.
 У студзені 2010 году прызначылі першым намесьнікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Менскае вобласьці.

## Узнагароды
Узнагароджана:
* мэдаль "За працоўныя заслугі",
* мэдаль "Прэпадобная Эўфрасіньня Полацкая".

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Менскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Супрацоўнікі Камітэту дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь
Бабруйскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю

**Бабруйскі міжраённы камітэт дзяржаўнага кантролю** — міжраённы аддзел камітэту дзяржаўнага кантролю Беларусі. Акруга дзейнасьці — Магілеўская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 213826, Беларусь, Магілеўская вобласьць, м. Бабруйск, вул. К. Лібнэхта, 21а.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Магілеўскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Міжраённыя камітэты КДК РБ (Магілёўская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Магілёўскай вобласьці
Катэгорыя:Бабруйск
Алег Садоўскі

**Алег Віктаравіч Садоўскі** &mdash; нарадзіўся ў 1969 годзе ў Магілеве. Вучыўся у сярэдняе школе. У 1993 г. скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут. Рабіць пачаў у 1992 г. у ТАА "Сігма". З 1993 г. па 1995 г. рабіў інжынэрам камэрцыйнага аддзела і намесьнікам галоўнага бухгальтара МП "Арго". 
З 1995 г. па 1998 г. рабіў падатковым інспэктарам, старшым падатковы інспэктар інспэкцыі Дзяржаўнага падатковага камітэта па Кастрычніцкім раёне г. Магілёва.
 З 1998 г. пачаў рабіць у Камітэце дзяржаўнага кантролю Магілёўскае вобласьці. 
У траўні 2010 г. прызначаны першым намесьнікам старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Магілеўскай вобласьці.

## Глядзі таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Магілеўскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы КДК РБ
Катэгорыя:Старшыні абласных ўправаў КДК РБ
Катэгорыя:Старшыні абласных ўправаў КДК РБ (Магілеўская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Магілёўскай вобласьці
Катэгорыя:Магілёўская вобласьць
Катэгорыя:Магілёў
Управа ДФР КДК РБ па Берасьцейскай вобласьці

**Управа Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Берасьцейскай вобласьці** — абласны аддзел Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў. Акруга дзейнасьці — Берасьцейская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 224005, Беларусь, Берасьцейская вобласьць г. Берасьце, вул.Міцкевіча, 3.

У залежнасьці ад правапісу ўстанова мае розныя назвы:

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Абласныя ўправы ДФР КДК РБ
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці
Катэгорыя:Берасьцейская вобласьць
Баранавіцкі міжраённы аддзел ДФР КДК РБ па Берасьцейскай вобласьці

**Баранавіцкі міжраённы аддзел** — міжраённы аддзел Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў. Акруга дзейнасьці — Берасьцейская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 225320, Беларусь, Берасьцейская вобласьць г. Баранавічы, вул. Савецкая, 59.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Берасьцейскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі

Катэгорыя:Міжраённыя аддзелы ДФР КДК РБ (Берасьцейская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Берасьцейскай вобласьці
Катэгорыя:Баранавічы
Наваполацкі міжраённы аддзел ДФР КДК РБ па Віцебскай вобласьці

**Наваполацкі міжраённы аддзел** — міжраённы аддзел Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў. Акруга дзейнасьці — Віцебская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 211440, Беларусь, Віцебская вобласьць, г. Наваполацак, вул. Пятая лінія, 3.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Віцебскае вобласьці

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Міжраённыя аддзелы ДФР КДК РБ (Віцебская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Віцебскай вобласьці
Катэгорыя:Наваполацак
Жлобінскі міжраённы аддзел ДФР КДК РБ па Гомельскай вобласьці

**Жлобінскі міжраённы аддзел** — міжраённы аддзел Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў. Акруга дзейнасьці — Гомельская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 247210, Беларусь, Гомельская вобласьць, г. Жлобін, вул. Пятроўскага, 49а.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гомельскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Міжраённыя аддзелы ДФР КДК РБ
Катэгорыя:Міжраённыя аддзелы ДФР КДК РБ (Гомельская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Гомельская вобласьць
Катэгорыя:Жлобін
Ваўкавыскі міжраённы аддзел ДФР КДК РБ па Гарадзенскай вобласьці

**Ваўкавыскі міжраённы аддзел**' — міжраённы аддзел Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў. Акруга дзейнасьці — Гарадзенская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 231900, Беларусь, Гарадзенская вобласьць, г. Ваўкавыск, вул. Школьная, 6.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Гарадзенскае вобласьці

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Міжраённыя аддзелы ДФР КДК РБ (Гарадзенская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Ваўкавыскі раён
Менскі міжраённы аддзел ДФР КДК РБ па Менскай вобласьці і Менску

**Менскі міжраённы аддзел** — міжраённы аддзел Дэпартамэнту фінансавых расьсьледаваньняў. Акруга дзейнасьці — Менская вобласьць.

Знаходзіцца ў месцы: 220013, Беларусь, г. Менск, вул. П. Броўкі, д. 3, кв. 2.

## Глядзіце таксама
* Выканаўчая ўлада Беларусі
* Выканаўчая ўлада Менскае вобласьці
* Выканаўчая ўлада места Менск

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьледчы камітэт Беларусі.
* Міністэрства па падатках і зборах Беларусі.

Катэгорыя:Міжраённыя аддзелы ДФР КДК РБ (Менская вобласьць)
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Менску
Ігар Маршалаў

**Ігар Анатольевіч Маршалаў** — беларускі дзяржаўны дзеяч. Намесьнік Старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь — дырэктар Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў (2013–2023), амбасадар Беларусі ў Зымбабвэ з 2023 году. Знаходзіцца пад санкцыямі ЗША, ЕС ды іншых краін.

## Жыцьцяпіс
Ігар Маршалаў нарадзіўся ў 1972 годзе ў горадзе Шклове Магілёўскай вобласьці. Вучыўся ў сярэдняй школе. Пасьля яе заканчэньня вучыўся ў вучылішчы. У 1993 годзе скончыў Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу, дзе атрымаў дыплём з кваліфікацыяю «інжынэр-эканаміст». У 1998 годзе скончыў Беларускі камэрцыйны унівэрсытэт кіраваньня па спэцыяльнасьці «правазнаўства».

У лістападзе 1993 году прыняты на службу ў аддзел падатковых расьсьледаваньняў па горадзе Мазыру Дзяржаўнае падатковай інспэкцыі Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь па Гомельскае вобласьці.

Пазьней служыў на розных пасадах у органах фінансавых (падатковых) расьсьледаваньняў: ад старэйшага інспэктара міжраённага аддзела да намесьніка начальніка ўпраўленьня — начальніка сьледчага аддзела ўпраўленьня Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Гомельскае вобласьці.

З кастрычніка 2012 году па жнівень 2013 году Ігар Маршалаў займаў пасаду намесьніка дырэктара Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь.

9 жніўня 2013 году Указам Прэзыдэнта Беларусі прызначаны намесьнікам Старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь — дырэктарам Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў.

20 лістапада 2023 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Зымбабвэ. 12 жніўня 2024 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Ангола і Рэспубліцы Замбія па сумяшчальніцтве.

## Вучоба
У 1993 годзе скончыў Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу, дзе атрымаў дыплём з кваліфікацыяю «інжынэр-эканаміст».

У 1998 годзе скончыў Беларускі камэрцыйны унівэрсытэт кіраваньня па спэцыяльнасьці «правазнаўства».

У 2018 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці «міжнародныя адносіны».

## Узнагароды
Узнагароджаны мэдалямі «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

## Міжнародныя санкцыі
2 сьнежня 2021 году Маршалаў быў даданы ў Чорны сьпіс Эўразьвязу. 20 сьнежня Маршалава ў свой санкцыйны сьпіс уключыла Швайцарыя. 22 сьнежня да адпаведнага пакету санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Сэрбія, Чарнагорыя.

9 жніўня 2023 году Маршалаў быў ўнесены ў Сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША.

## Званьне
Генэрал-маёр фінансавай міліцыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шклове
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Дэпартамэнт фінансавых расьсьледваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Зымбабвэ
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Анголе
Катэгорыя:Генэрал-маёры
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Андрэй Пракапук

**Андрэй Андрэевіч Пракапук** — намесьнік дырэктара Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь. Займае пасаду з 7 ліпеня 2015 году.

## Жыцьцяпіс
Андрэй Пракапук нарадзіўся ў 1973 годзе ў горадзе Кобрынь Берасьцейскае вобласьці.

У 1995 годзе скончыў Берасьцейскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут па спэцыяльнасьці «фізычная культура», у 2002 годзе скончыў Берасьцейскі філіял установы адукацыі «Беларускі дзяржаўны унівэрсытэт» па спэцыяльнасьці «эканамічная кібэрнэтыка», а ў 2007 годзе — Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці «дзяржаўнае кіраваньне і ідэалёгія».

З кастрычніка 1995 году па жнівень 2002 году займаў пасады ад малодшага опэрупаўнаважанага да начальніка аддзяленьня па барацьбе з эканамічнаю злачыннасьцю крымінальнае міліцыі аддзела ўнутраных спраў Кобрынскага гаррайвыканкамаў Берасьцейскае вобласьці.

Са жніўня 2002 году па люты 2005 году Андрэй Пракапук служыў начальнікам Кобрынскага міжраённага аддзела ўпраўленьня Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Берасьцейскае вобласьці.

З лютага 2005 году па ліпень 2015 году займаў пасады начальніка апэратыўнага аддзела, намесьніка начальніка ўпраўленьня, начальніка ўпраўленьня Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Берасьцейскае вобласьці.

7 ліпеня 2015 году прызначаны намесьнікам дырэктара Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды
Узнагароджаны медалямі «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

## Міжнародныя санкцыі
2 сьнежня 2021 году Пракапук быў даданы ў Чорны сьпіс Эўразьвязу. 20 сьнежня Пракапука ў свой санкцыйны сьпіс уключыла Швайцарыя. 22 сьнежня да адпаведнага пакету санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Сэрбія, Чарнагорыя.

## Званьне
Палкоўнік фінансавай міліцыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

## Крыніцы

Катэгорыя:Выпускнікі Берасьцейскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Дэпартамэнт фінансавых расьсьледваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 1 ступені
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 2 ступені
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 3 ступені
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Шыпшына (неадназначнасьць)

**Шыпшы́на**:

*  — род кветкавых расьлінаў
* „Шыпшына“ — літаратурнае згуртаваньне беларусаў ФРН
Ленькі (Покрашаўскі сельсавет)

**Ле́нькі** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Покрашаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 364 чалавекі
* 2019 год — 351 чалавек

## Славутасьці

* Каталіцкая капліца Сьв. Ганны (пасьля 1990)
* Каплічка на могілках

## Крыніцы

Катэгорыя:Покрашаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Віктар Франськевіч

**Віктар Іванавіч Франськевіч** — намесьнік дырэктара Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь. Ён займае пасаду з 21 кастрычніка 2013 году.

## Жыццяпіс

### Вучоба і работа да 1993
Віктар Франськевіч нарадзіўся ў 1967 годзе у вёсцы Сіліцкае Крупскага раёну Менскай вобласьці, БССР. Вучыўся ў сярэдняе школе. Пасьля заканчэньня школы паступіў у вучэльню. У 1988 годзе скончыў Вольскую вышэйшую вайсковую вучэльню тылу, дзе далі дыплём з кваліфікацыяю «інжынэр-эканаміст». Пачаў працаваць у 1989 годзе на Барысаўскім заводзе буйнапанэльнага домабудаваньня.

### Фінансавае сьледзтва
У ліпені 1993 Віктар Франськевіч пачаў службу ў органах фінансавых расьсьледаваньняў. Да жніўня 2002 году займаў розныя пасады ў Барысаўскім міжраённым аддзеле падатковых расьсьледаваньняў Дзяржаўнай падатковай інспэкцыі па Менскае вобласьці і Барысаўскім міжраённым аддзеле ўправы Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Менскае вобласьці і м. Менску.

Са жніўня 2002 году па чэрвень 2011 году узначальваў Барысаўскі міжраённы аддзел управы Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь па Менскае вобласьці і м. Менску.

З чэрвеня 2011 году па кастрычнік 2013 году займаў пасады намесьніка начальніка ўпраўленьня і начальніка апэратыўнага ўправы Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь.

21 кастрычніка 2013 году прызначаны намесьнікам дырэктара Дэпартамэнта фінансавых расьсьледаваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь.

У 2015 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці «дзяржаўнае і мясцовае кіраваньне».

## Вучоба
У 1988 годзе скончыў Вольскае вышэйшае ваеннае вучылішча тылу, дзе далі дыплём з кваліфікацыяю «інжынэр-эканаміст».

У 2015 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры Прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь па спэцыяльнасьці «дзяржаўнае і мясцовае кіраваньне».

## Узнагароды
Узнагароджаны мэдалямі «За бездакорную службу» I, II і III ступені.

## Міжнародныя санкцыі
9 жніўня 2023 году Франськевіч быў ўнесены ў Сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША.

## Званьне
Палкоўнік фінансавае міліцыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

## Крыніцы

Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Катэгорыя:Дэпартамэнт фінансавых расьсьледваньняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 1 ступені
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 2 ступені
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 3 ступені
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Шыпшына (літаратурнае аб’яднаньне)

**«Шыпшы́на»** — літаратурнае згуртаваньне беларусаў у Заходняй Нямеччыне, якое задзіночыла беларускіх літаратараў на першых этапах жыцьця на чужыне па Другой сусьветнай вайне.

## Гісторыя
Арганізацыя была створаная на адпаведным сходзе 9 студзеня 1945 году. На сходзе былі Натальля Арсеньнева, Юрка Віцьбіч, Уладзімер Сядура, Уладзімер Клішэвіч, Тодар Лебяда, Алесь Салавей, Мікола Цэлеш, Андрэй Чэмер, Вольга Таполя, Лявон Случчанін, Янка Золак. Тады ж Віцьбіч і Сядура былі абраныя, каб зьвярнуцца да Радаслава Астроўскага з мэтай афіцыйнага афармленьня арганізацыі, але ваенныя падзеі перашкодзілі.

Згуртаваньне аднавілася ў адным зь лягераў ДП на ўскраіне Рэгенсбургу 9 красавіка 1946 г. Яе аднаўляльнікамі сталі Юрка Віцьбіч, Натальля Арсеньнева, Янка Золак і Майсей Сяднёў. Хутка яно задзіночыла блізу ўсіх паэтаў і пісьменьнікаў на эміграцыі. Галінка шыпшыны з кветкамі і калючкамі стала сымбалем-эмблемай арганізацыі, а верш Уладзімера Дубоўкі «О, Беларусь, мая шыпшына» — паэтычным маніфэстам. Дэклярацыю «Шыпшыны» падпісала 12 пісьменьнікаў (Натальля Арсеньнева, Юрка Віцьбіч, Мікола Вярба, Янка Золак, Хведар Ільляшэвіч, Аўген Кавалеўскі, Уладзімер Клішэвіч, Алесь Салавей, Майсей Сяднёў, Уладзімер Сядура і Мікола Цэлеш). Пазьней да таварыства далучыліся таксама Міхась Кавыль, Уладзімер Дудзіцкі, Сымон Жамойда і Рыгор Крушына.

Па выхадзе апошняга нумара ў 1950 годзе і разьезьдзе сяброў таварыства арганізацыя фактычна спыніла сваё існаваньне.

## Часопіс
Аднайменны часопіс, будучы органам таварыства, выходзіў у 1946—1950 гадах, зьявілася ўсяго 9 нумараў. Рэдактарам быў Юрка Віцьбіч. У выданьні друкавала свае творы больш за 30 беларускіх аўтараў. Апрача таго, друкаваліся ў «Шыпшыне» творы 34 беларускіх пісьменьнікаў, якія жылі ў Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1945 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1950 годзе
Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Нямеччыны
Катэгорыя:Беларускія літаратурныя аб’яднаньні
Катэгорыя:1945 год у Бэрліне
Катэгорыя:1946 год у Рэгенсбургу
Сялява (неадназначнасьць)

**[[Сялява]]** — прэснаводная і паўпрахадная рыба роду сігаў.

## Мясьціны
* Сялява — возера ў Крупскім раёне Менскай вобласьці Беларусі,
* «Сялява» — рэспубліканскі краявідны заказьнік Беларусі.

## Постаці
* Аляксандар Сялява (нар. 1992) — беларускі футбаліст,
* Антон Сялява (1583—1655) — кіраўнік Ордэну базылянаў (1642—1655).
Пакутны тыдзень

**Пакутны тыдзень** — тыдзень успаміну збаўчых пакутаў Ісуса Хрыста ў Ерусаліме.

Дні гэтага тыдня з панядзелка да суботы ўключна прыпадаюць на Вялікі пост перад Вялікаднем. Пачынаецца ў Вербную нядзелю. Асноўныя набажэнствы прыпадаюць на: Вялікі чацьвер — успамін Таемнай вячэры, Вялікую пятніцу — ушанаваньне Пакутаў Хрыстовых на Жыватворным Крыжы, а таксама Сьвятую ноч — Велікоднае набажэнства. Іншыя назвы: Белы, Вялікі, Страсны, Сьветлы, Сьвяты і Чысты тыдзень.

## Дні

* *[[Вялікі панядзелак]]*. Іншая назва: Блакітны і Чысты панядзелак. Успамін пра патрэбу ў духоўным плёне празь веру і добрыя справы, малітву і пакаяньне. У хрысьціянскіх храмах распавядаюць пра ўсушэньне Ісусам Хрыстом бясплоднай смакоўніцы з пышнай лістотай, якая стала вобразам крывадушных кніжнікаў і фарысэяў у вонкавай набожнасьці, але бяз добрых пладоў веры. Падрыхтоўка міраварэньня ў царкве.
* *Вялікі [[аўторак]]*. Іншая назва: Чысты аўторак. Успамін прытчаў Ісуса Хрыста ў Ерусалімскім храме пра даніну кесару, уваскрасеньне мёртвых, Страшны суд, 10 дзеваў і адоранасьці.
* *Вялікая [[серада]]*. Іншая назва: Драўляная страсьць. Успамін пра грэшную жонку, якая абмыла сьлязьмі і памазала мірам ногі Ісуса Збаўцы на вечары ў Віфаніі ў доме пракажонага Сымона. Таксама згадваюць 30 срэбранікаў, за якія Юда Іскарыёт прадаў Ісуса юдэйскім старэйшынам.
* *Вялікі [[чацьвер]]*. Іншая назва: Чысты чацьвер. Успамін Таемнай вячэры, падчас якой Ісус Збаўца ўсталяваў новазапаветнае таінства прычасьця і абмыў ногі сваім 12 вучням у знак любові да іх. Таксама згадваюць малітву Ісуса ў Гэфсіманскім садзе і здраду Юды. Асьвячэньне міра.
* *Вялікая [[пятніца]]*. Іншыя назвы: Велікодная і Чырвоная пятніца. Успамін асуджэньня на сьмерць і збаўных пакутаў Ісуса Збаўцы, а таксама яго сьмерці. Чытаюць 12 Эвангельляў Запавету Сьвятых Страсьцей. У канцы вячэрні выносяць плашчаніцу Хрыста ў труне. У храме прычашчаюцца і прыносяць адтуль дадому запаленыя сьвечкі. Таксама рыхтуюць рошчыну для велікоднай бабкі, куліча і паскі.
* *[[Вялікая субота]]*. Іншая назва: Чырвоная субота. Успамін пахаваньня Ісуса Хрыста, знаходжаньня яго цела ў магіле і спасланьня душою ў пекла для абвяшчэньня перамогі над сьмерцю і збавеньня душаў, якія чакалі прышэсьця Збаўцы. У ерусалімскім храме Ўваскрасеньня Хрыстова сыходзіць жыватворны агонь.
* *[[Вялікдзень]]*. Сьветлае Ўваскрасеньне Хрыстова. Асьвячэньне пасак.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Пакутны тыдзень
Катэгорыя:Хрысьціянскія падзеі
Катэгорыя:Пасты
Анатоль Магіленка

**Анатоль Магіленка** (10 жніўня 1938, вёска Карабанавічы, Дубровенскі раён, Віцебская вобласьць — 02 верасьня 1997, Віцебск) — навуковец у галіне вэтэрынарыі, Чалец-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук Беларусі й Акадэміі Адукацыіі (1996), доктар вэтэрынарных навук (1990), прафэсар (1991) Віцебскай дзяржаўнай акадэмія вэтэрынарнай мэдыцыны. Акадэмік акадэміі аграрнай адукацыі Расеі (1996).

## Жыцьцяпіс
Пасьля заканчэньня ў 1959 годзе Гусеўскага сельскагаспадарчага тэхнікуму ў Калінінградзкай вобласьці працаваў да 1962 году заатэхнікам у саўгасе ў Омскай вобласьці Расеі. У 1964 годзе паступіў у Омскі вэтэрынарны інстытут, а скончыў Віцебскі вэтэрынарны інстытут у 1967 годзе. Пасьля заканчэньня інстытута працаваў старэйшым вэтэрынарным доктарам эпізаатолёгам і намесьнікам начальніка Жабінкаўскай раённай вэтэрынарнай станцыі да 1969 году. З 1969 году асьпірантура пры катэдры паталёгіі й тэрапіі ў Віцебскім вэтэрынарным інстытуце. У 1973 годзе абараніў дысэртацыю кандыдата вэтэрынарных навук. Застаўся працаваць асыстэнтам катэдры клінічнай дыягностыкі ў Віцебскім вэтэрынарным інстытуце. З 1981 году дацэнт катэдры клінічнай дыягностыкі.

У пэрыяд рэфармаваньня й станаўленьня вышэйшай сельскагаспадарчай адукацыі Беларусі працаваў прарэктарам па навучальнай працы з 1988 да 1995 году, адначасова 1991—1995 гадах загадчык катэдры клінічнай дыягностыкі.

Дысэртацыю навуковай ступені доктара вэтэрынарных навук абараняў у Ленінградзкім вэтэрынарным інстытуце ў 1990 годзе.

З 1995 да 1997 году прафэсар Анатоль Магіленка працаваў на пасадзе рэктара Віцебскай дзяржаўнай акадэмія вэтэрынарнай мэдыцыны.

## Навуковая дзейнасьць
Анатолем апублікавана больш за 230 прац, прысьвечаныя пытаньням вэтэрынарнай навукі й практыкі, а таксама ўдасканаленьню падрыхтоўкі вэтэрынарных лекараў. Навуковыя працы па разьвіцьці незаразных хвароб маладняку гаспадарчых жывёл, іх прафіляктыцы й лячэньні; імуннай рэактыўнасьці й імунапаталёгіі буйнай рагатай жывёлы. Распрацаваў спосаб комплекснага лячэньня вострай бронхапнэўманіі цялят. У 1996 годзе ён абраны чальцом-карэспандэнтам Беларускай Акадэміі адукацыі, Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь і акадэмікам Акадэміі аграрнай адукацыі Расейскай Фэдэрацыі.

## Выбраная бібліяграфія
* 
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* Ятусевіч А. І. Магіленка, Анатоль Філімонавіч. //  — С. 445.
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Магіленка Анатоль Філімонавіч. Беларусь у асобах і падзеях.
* Магіленка Анатоль Філімонавіч. УА «Віцебская ордэна „Знак Пашаны“ дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны»
* Магіленка, Анатоль Філімонавіч (доктар ветэрынарных навук; 1938—1997). Вучоныя Беларусі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне
Катэгорыя:Беларускія вэтэрынары
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі вэтэрынарнай мэдыцыны
Катэгорыя:Выкладчыкі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі вэтэрынарнай мэдыцыны
Катэгорыя:Рэктары Віцебскай дзяржаўнай акадэміі вэтэрынарнай мэдыцыны
Катэгорыя:Чальцы-карэспандэнты Акадэміі аграрных навук Беларусі
Вярцінскі

**Вярці́нскі** — беларускае і ўкраінскае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Аляксандар Вярцінскі (1889—1957)&nbsp;— расейскі эстрадны артыст, кінаактор, кампазытар, паэт
* Аляксей Вярцінскі (1956)&nbsp;— украінскі актор тэатру і кіно
* Анатоль Вярцінскі (1931—2022)&nbsp;— беларускі паэт, драматург, публіцыст, крытык, перакладнік

## Глядзіце таксама
* Вярцінская
Вынішчы

**Вынішчы** (да 2006 году — **Вы́нісцы**) — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Покрашаўскага сельсавету.

## Назва

У часы, калі слуцкія землі былі ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, група палякаў за нейкую правіннасьць была выселена з Польшчы і паселеная асобна ў Слуцкім княстве. Пра іх можна сказаць, што яны былі вынішчаны, бо назаўжды выселены з родных мясьцін. Адсюль і атрымала сваю першапачатковую назву Вынішчы.

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Наваградзкага ваяводзтва ВКЛ.

З 1745 году згадваецца капліца.

Да 1924 году ўваходзіла ў склад Грэскай волаьці Слуцкага павету Менскай губэрні.

У 1926 годзе згадваецца школа. Навучаньне праходзіла на беларускай або на польскай мове.

Падчас Вялікай Айчыннай вайны вёска ўцалела, як сьведчаць мясцовыя жыхары, дзякуючы веры. 19 лютага 1943 году ў вёсцы было пастаўлена пяць крыжоў. Ужо 23 лютага было спалена 9 вёсак, а Вынісцы ацалелі. З таго часу кожны год 19 лютага жыхары сталі хадзіць вакол вёскі, падыходзілі да кожнага крыжа і прасілі, каб Бог засьцярог ад вайны. Да крыжоў у Вынісцах і суседніх вёсках засталося асаблівае стаўленьне: кожны вернік час ад часу прывязвае да крыжа сьветлую хустку з вышытым на ёй крыжам.

У 1993 годзе пабудаваны новы касьцёл.

У 2006 годзе вёска Вынісцы была перайменавана ў Вынішчы.

## Насельніцтва
* 1897 год — 508 чалавек
* 1924 год — 690 чалавек
* 1998 год — 276 чалавек
* 2009 год — 181 чалавек

### Канфэсійны склад насельніцтва
У 1857 годзе ў вёсцы пражываў 181 чалавек каталіцкага веравызнаньня.

Паводле перапісу насельніцтва 1897 году, у вёсцы пражывала 107 чалавек праваслаўнага веравызнаньня, 387 чалавек каталіцкага веравызнаньня.

## Славутасьці
* Каталіцкая капліца на могілках (пасьля 1990)
* Капліца-надмагільле
* Каменныя крыжы

## Крыніцы

Катэгорыя:Покрашаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Амговіцкі заказьнік

**Амговіцкі заказьнік** — рэспубліканскі біялягічны заказьнік Беларусі, заснаваны ў сьнежні 2009 году на паўднёвым захадзе Пухавіцкага раёну і захадзе Старадароскага раёну Менскай вобласьці.

24 лютага 2009 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 1694, якой 1 студзеня 2010 году заснаваў Амговіцкі заказьнік для захаваньня месцаў існаваньня дзікіх жывёлаў і дзікарослых расьлінаў, улучаных у Чырвоную кнігу Беларусі. На землях заказьніка забаранілі асушэньне і прамысловую нарыхтоўку дзікарослых расьлінаў, зьнішчэньне дрэваў і хмызьнякоў, спальваньне рэштак нарыхтаванай драўніны пры лесасецы, прымяненьне атрутных рэчываў аховы расьлінаў і мінэральных угнаеньняў, развядзеньне агню, размяшчэньне намётавых мястэчак і аўтастаянак, высечку лесу галоўнага карыстаньня і разьмяшчэньне адкідаў. Узгадненьне Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя Беларусі патрабавалася на выпальваньне сухой расьліннасьці на пні, трысьнягу, чароту і зарасьнікаў, на рамонт мэліярацыйных вадацёкаў і распрацоўку карысных выкапняў, а таксама на выкараненьне чужародных відаў жывёлаў і расьлінаў. На паўднёвым захадзе Пухавіцкага раёну заказьнік займаў частку Жылін-Бродзкага і Селецкага лясьніцтваў (Шацкі сельсавет) «Слуцкай лясной гаспадаркі». Пры гэтым, у Пухавіцкім раёне пад заказьнік адвялі 901 га Жылін-Бродзкага лясьніцтва і 671,82 га Селецкага лясьніцтва, а ў Старадароскім раёне — 31,4 га сельскагаспадарчага вытворчага каапэратыва «Шчыткавічы», 414,14 га Жылін-Бродзкага лясьніцтва і 537,44 га Селецкага лясьніцтва. Кіраваць заказьнікам мелі Пухавіцкі і Старадароскі раённыя выканаўчыя камітэты.

## Глядзіце таксама
* Амговіцкі сельсавет

## Крыніцы

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Пухавіцкі раён
Катэгорыя:Старадароскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2009 годзе
Адамова (Слуцкі раён)

**Адамо́ва** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Покрашаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 26 чалавек
* 2019 год — 26 чалавек

## Флёра
У ваколіцах вёскі батанікамі былі адзначаны такія рэдкія і арэальныя віды расьлін, як Lathyrus niger, Bistorta officinalis, Tephroseris palustris,
Hieracium sylvularum, Anchusa officinalis, Hierochloѐ australis, Dentaria bulbifera, Thesium ebracteatum, Trifolium litwinowii, Arnica montana, Pulsatilla patens, Centaurea phrygia, Astragalus danicus, Aquilegia vulgaris, Laserpitium prutenicum і Koeleria mollis.

## Крыніцы

Катэгорыя:Покрашаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Гардарыкі

**Гардарыкі** (, ) — у старажытнаскандынаўскай эпічнай літаратуры назва тэрыторыі старажытнай Русі, на якой, паводле сьведчаньняў сучаснай археалёгіі, акрамя славянскага, існавала вялікая частка скандынаўскага (нарманскага) насельніцтва.

## Літаратурныя першакрыніцы
У X—XII стагодзьдзях тэрыторыя Русі ў швэдзкіх, нарвэскіх ды ісьляндзкіх крыніцах называлася *Garðar*.

Скандынаўская эпічная літаратура (Vinland Sagas) апісвала вэнэдаў, княствы палабскіх (балтыйскіх) славянаў. Першапачаткова пад «Гардарыкі» скандынавы падразумявалі паўночныя землі з фартэцыямі ўздоўж ракі Волхаў, якія пачыналіся зь Любшы і Старой Ладагі. Магчымай сталіцай Гардарыкі яны лічылі  (, Вялікі Ноўгарад).

У скандынаўскіх крыніцах XIV стагодзьдзя княствамі *Гардарыкі* называюцца Хольмгард (), Кэнугард () і Палтэск’я (), а таксама Альдэйг’юбарг (), Смалеск’я (), Сурсдалар (), Морамар () і Радстофа ().

Тры з вараскіх рунавых камянёў: G 114, Sö 338 і U 209 — пералічваюць скандынаваў, якія наведвалі .

## Этымалёгія
Слова  традыцыйна тлумачыцца як спалучэньне garðr + ríki: «краіна гарадоў» ці «валадарства гарадзішчаў», дзе першая частка паходзіць ад старажытнага балцка-славянскага слова «гард», што азначае «горад». Даўнія назвы местаў з канчаткам «-гард» захаваліся да нашых дзён, напрыклад, , Белагард. Такім чынам, *Гардарык* азначае шэраг якіх-кольвек населеных пунктаў, мястэчак і фартэцыяў.

## Глядзіце таксама
* Рускі каганат

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* Гардарікі // 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гісторыя Кіеўскай Русі
Катэгорыя:Паселішчы вікінгаў
Катэгорыя:Экзонімы
Катэгорыя:Старажытнаскандынаўская мова
Катэгорыя:Варагі
Покрашава

**По́крашава** раней таксама **По́каршаў** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Цэнтар Покрашаўскага сельсавету. Знаходзіцца за 18 км на поўнач ад Слуцку, за 85 км ад Менску.

## Насельніцтва
* 2009 год — 374 чалавек
* 2020 год — 519 жыхароў, 221 двары

## Асобы
* Міхась Кавыль (1915—2017) — беларускі паэт, рэдактар, грамадзкі дзеяч

## Славутасьці
* Брацкая магіла савецкіх воінаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Покрашаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Амяльнянскі заказьнік

**Амяльня́нскі заказьнік** — рэспубліканскі біялягічны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў жніўні 1979 году на паўднёвым захадзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

Утвораны на вярховым балоце Парэцкі Мох для захаваньня месцаў росту журавінаў. На 1994 год яго плошча складала 1786 га. Расьліннае покрыва было пераважна хваёва-мховым і хваёва-хмызьнякова-мховым. На ўскрайках і выспах балота сустракаліся хваёвыя, хваёва-бярозавыя і асінава-яловыя лясы. Пашырэньне меў балотны верас. На прылеглых сырых лугах шматлікім быў сібірскі касач, занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі. Месьціўся на паўночным усходзе Шацкага сельсавету на ўсход ад вёсак Слабада і Вецярэвічы, а таксама на поўнач ад Парэчча, якое прылягала да балота Парэцкі Мох.

## Крыніцы

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Пухавіцкі раён
Катэгорыя:Шацкі сельсавет
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Мацеевіцкі заказьнік

**Маце́евіцкі заказьнік** — рэспубліканскі біялягічны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў жніўні 1979 году на паўднёвым усходзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці пад назвай «Мацеевіцкае».

Утвораны для захаваньня месцаў росту журавінаў. На 2000 год плошча складала 1754 га. Заказьнік ахопліваў балота Мурашава. Пераважалі адкрытыя мховыя балоты, а таксама рэдкая хваёва-мховая і хмызьнякова-мховая расьліннасьць. На ўскрайках балотаў месьціліся хваёвыя і бярозавыя лясы чарнічнага і даўгамошнага відаў. Пасярод балота знаходзіліся выспы з урадлівымі дзярнова-падзолістымі глебамі, укрытымі высокапрадукцыйнымі яловымі, асінава-яловымі, хваёвымі і бярозавымі лясамі кісьлічнага, сніткавага і чарнічнага відаў.

27 сьнежня 2007 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 1833 «Аб рэспубліканскіх заказьніках», паводле якой зьмяніў назву заказьніка на Мацеевіцкі і пашырыў яго плошчу да 1802,19 га. Землі заказьніка сталі ахопліваць 535 га Блускага лясьніцтва і 1267,19 га Талькаўскага лясьніцтва ў «Пухавіцкай лясной гаспадарцы». Заказьнік месьціўся на поўдні Блускага сельсавету на ўсход ад Мацеевічаў і на захад ад Дзям’янаўкі, Насыцку і Талькі, а таксама на поўнач ад Каменкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Пухавіцкі раён
Катэгорыя:Блускі сельсавет
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Налісьнікі

**Налісьнікі** — тонкія бліны з пшанічнай мукі.

Муку з крухмалам раскалочваюць у вадзе або малацэ на рэдкае цеста і дадаюць яйка. Яечны бялок зьбіваюць у пену і падмешваюць патроху ў цеста, каб налісьнікі былі больш мяккімі і пышнымі. Цеста наліваюць на патэльню тонкім слоем, каб закрыць дно. У налісьнікі загортваюць тварог і мак, мятыя ягады і мёд, варэньне і скваркі, а таксама фарш з варанага мяса. Калі налісьнікі спажываюць без начыньня, то перагінаюць у 4 столкі і складваюць макацёр або рондаль, заліваюць сьмятанай або маслам і ставяць пад лёгкі дух у печ. Такія налісьнікі таксама ядуць з варэньнем і мёдам. У Прапойскім раёне іх выпякаюць з хлебнага цеста і тоўстымі. У Докшыцкім раёне тонкія бліны з аўсянай мукі называюць цадовікі. Рэцэпт налісьнікаў быў запісаны падчас этнаграфічнай экспэдыцыі ў Рэчыцкі раён.

## Складнікі
Для прыгатаваньня бяруць 2 шклянкі малака і 1,5 шклянкі мукі, 2 яйкі і 200 грамаў тварагу, 2 слаловыя лыжкі алею і 0,5 шклянкі сьмятаны.

## Прыгатаваньне
Муку разводзяць у шклянцы малака, пасьля чаго зьмешваюць. Затым уліваюць узьбітыя бялкі яек і 2-ю шклянку малака. Атрыманую сумесь мяшаюць да распушчэньня камякоў у аднародную вадкасьць. На прагрэтую патэльню наліваюць рэдкае цеста чарпаком, якім круцяць, каб цеста расплылося. Калі падрумяніцца адзін бок налісьніка, яго пераварочваюць і пякуць яшчэ пару хвілінаў на другім баку. На гатовыя налісьнікі кладуць начыньне з працёртага тварагу, ягадаў або павідла. Таксама для начыньня магчыма скарыстаць цёртыя яблыкі, сыр і мяса. Затым іх загортваюць у выглядзе канвэрта або трубачкі. Затым налісьнікі кладуць у гаршчок або рондаль, паліваюць зьверху сьмятанай або вяршкамі і ставяць у духоўку.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бліны
Катэгорыя:Стравы з мукі
Катэгорыя:Печаныя стравы
Катэгорыя:Беларускія стравы
Катэгорыя:Украінская кухня
Размах крылаў (настольная гульня)

**«Разма́х кры́лаў»** () — гульня на дошцы распрацоўніка Элізабэт Гаргрэйв, выдадзеная «Stonemaier Games» у 2019 року. З дапамогай картак гульцы займаюцца збудаваньнем рухавічка, які прываблівае птушак у іхнія запаведнікі. «Размах крылаў» стаў Гульнёй року сярод адмыслоўцаў у Нямеччыне і заваяваў яшчэ некалькі ўзнагародаў.

## Гульнявы працэс
Гульцы «Размаху крылаў» выкарыстоўваюць рэсурсы ежы на даданьне птушак, для кожнай зь якой зробленая індывідуальная ілюстраваная картка, у лясны, лугавы
або балотны арэалы на сваіх гульнявых дошках. З кожным арэалам зьвязанае асобнае дзеяньне: здабываньне ежы дзеля аплаты за птушак, адкладаньне птушыных яек і выцягваньне картак адпаведна. Цягам чатырох колаў гульцы па чарзе дадаюць у свае арэалы новых птушак альбо актывуюць зьвязаныя зь імі дзеяньні. Чым болей птушак дададзена ў арэал, тым лепей спрацоўваюць базавыя дзеяньні здабыцьця ежы, адкладаньня яек і выцягваньня картак. Акрамя таго, некаторыя птушкі маюць спэцыяльныя здольнасьці, якія спрацоўваюць пры актывацыі гульцом іхняга арэалу.

Напрыканцы гульцы атрымліваюць пункты перамогі за зьмешчаных на сваёй дошцы птушак, дасягнутыя мэты кожнага з чатырох колаў і бонусныя заданьні, адкладзеныя яйкі, назапашаную птушкамі ежу і карткі, зьмешчаныя пад карткамі птушак. Перамагае гулец з найбольшай колькасьцю пунктаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Гульні на дошцы пра біялёгію
Катэгорыя:Птушкі ў масавай культуры
Катэгорыя:Гульні на дошцы 2019 году
Пекалінскі заказьнік

**Пекалі́нскі заказьнік** — рэспубліканскі біялягічны заказьнік Беларусі, які існаваў у 2000—2023 гадох у Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці.

Утвораны для захаваньня лясоў з рэдкіх відамі жывёлаў і расьлінаў. Меў дробнаўзгорысты, градава-марэнны, узвышаны рэльеф з камамі. Хваёвыя лясы займалі 78 % земляў, бярозавыя — 13 % і яловыя — 8,5 %. Расьлінны сьвет налічваў 583 віды судзінкавых расьлінаў, у тым ліку занесеныя ў Чырвоную кнігу Беларусі: звычайны баранец, цёмна-чырвоны гайнік, пірамідальная гарлянка, зьмеегалоўнік Руйша, горны купальнік, кучаравая лілея, чарапіцавы шпажнік і даўгарогая ядрушка. Жывёльны сьвет улучаў 164 віды вусякоў і 85 відаў птушак, 20 відаў сысуноў, 7 відаў земнаводных і 4 віды паўзуноў. Сярод іх былі занесеныя ў Чырвоную кнігу віды вусякоў: рашэцісты і фіялетавы жужалі, каршачок і вялікая пераліўніца. Заказьнік месьціўся ў ваколіцах Пекаліну на ўсход ад Нацыянальнага аэрапорту «Менск».

У ліпені 2016 году бура паклала 10 кв.км лесу, што складала 47 % плошчы заказьніка. У выніку 20 сьнежня 2023 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 907, якой спыніў існаваньне заказьніка ў сувязі са стратай каштоўных прыродных комплексаў.

## Глядзіце таксама
* Пекалінскі сельсавет

## Крыніцы

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Пекалінскі сельсавет
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2000 годзе
Чарневіцкі заказьнік

**Чарне́віцкі заказьнік** — рэспубліканскі краявіды заказьнік Беларусі, абвешчаны ў студзені 2005 году на паўночным усходзе Менскай вобласьці.

Яго разьмясьцілі ў:
* Бярэзінскім раёне на 221 га СВК «Арэшкавічы» (Дзьмітравіцкі сельсавет) і 92 га СВК «Уша» (Бярэзінскі сельсавет), 15 га Вушанскага сельсавету, 1456 га Вушанскага лясьніцтва, 5197 га Арэшкавіцкага лясьніцтва і 582 га Дзьмітравіцкага лясьніцтва «Бярэзінскай лясной гаспадаркі», а таксама на 109 га земляў запасу;
* Барысаўскім раёне на 24 га УП «Гвардыя» (Вялікая Ўхалода) і 10 га «Азьдзяціцкага» СВК (Мётчанскі сельсавет), 1784 га Чэрнеўскага лясьніцтва «Барысаўскай досьледнай лясной гаспадаркі» і 7 га земляў запасу;
* Крупскім раёне на 683 га Гумноўскага лясьніцтва (Ухвала) «Крупскай лясной гаспадаркі».

Звыш 70 % земляў заказьніка месьцілася на поўначы Бярэзінскага раёну ў ваколіцах Арэшкавічаў, Манчы, Навасельля і Прудка. На захадзе заказьніка знаходзілася Снуя (Бярэзінскі сельсавет) на Бярэзіне і Чэрнеўка, а на ўсходзе — Вялікае балота. На захад ад Чарневіцкага заказьніка месьціліся Чарневічы (Барысаўскі раён). У заходнім лясным масіве прытокі Бобр, Вуша і Манча ўпадалі ў Бярэзіну. Лясы пакрывалі 88 % земляў заказьніка, сярод якіх на хваёвыя лясы прыпадала 69 %, яловыя і гузаватабярозавыя — па 8 %, чорнавольхавыя і пухнатабярозавыя — па 6 %, дубровы — 3 % і асінавыя лясы — каля 1 %. Расьлінны сьвет налічваў 526 відаў судзінкавых расьлінаў і 41 від мохападобных, у тым ліку 5 рэдкіх відаў дзікарослых расьлінаў, занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі: звычайны баранец, чарнічная вярба, дробнаплодная журавіна, горная чына і яйкападобны таемнік. Таксама ў межах заказьніка пражывала 2 віды рэдкіх жывёлаў, занесеных у Чырвоную кнігу: барсук і шэры журавель.

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Барысаўскі раён
Катэгорыя:Бярэзінскі раён
Катэгорыя:Крупскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2005 годзе
Мікола Аляхновіч (паэт)

**Мікалай Аляхновіч** (14 студзеня 1953, в. Валішча, Пінскі раён — 6 чэрвеня 2022, Берасьце) — беларускі літаратар, лінгвіст, кандыдат філялягічных навук, дацэнт.

## Жыцьцяпіс
Скончыў філялягічны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага пэдагагічнага інстытуту ў 1974 годзе. Пасьля атрыманьня дыплёму па разьмеркаваньні пачаў працаваць на пасадзе асыстэнта катэдры беларускай мовы. З восені 1974 па восень 1975 году служыў у войску, пасьля службы прадоўжыў працу ў інстытуце. У 1977 годзе абраны на пасаду старшага выкладчыка; з наступнага году паступіў у асьпірантуру пры катэдры беларускага мовазнаўства Менскага дзяржаўнага пэдагагічнага інстытуту імя М. Горкага.

У 1983 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю «Фразеалёгія беларускай літаратурнай мовы ХІХ — пачатку ХХ стст.» (навуковы кіраўнік — прафэсар Фёдар Янкоўскі). Кандыдат філялягічных навук (спэцыяльнасьць — «Беларуская мова»), з 26 сакавіка 1986 году — дацэнт.

Працаваў намесьнікам дэкану, а з 1987 па 1993 гады — дэканам філялягічнага факультэту Берасьцейскага пэдінстытутц. У 1993—1995 гадах працаваў на катэдры ўсходнеславянскай і балтыйскай філялёгіі факультэту гуманітарных навук Будапэшцкага ўнівэрсытэту імя Лоранда Этвеша (Вугоршчына). За гэты час ён надрукаваў у Вугошчыне шэраг артыкулаў, схіліў беларускіх літаратараў да публікацыі сваіх работ у Вугоршчыне.

З дапамогай калег і студэнтаў пераклаў вугорскіх паэтаў (Эндрэ Адзі, Атыла Іожэф, Дэжа Косталані, Арпад Тот, Лёрынц Саба, Міклаш Раднаці і інш.). Зьяўляецца аўтарам артыкула аб сучаснай беларускай мове ў вугорскую энцыкляпэдыі «Мовы сьвету», заснаванай прафэсарам Іштваном Фодарам.

Зь ліпеня 2013 году — дацэнт на катэдры беларускага мовазнаўства і дыялекталёгіі БрДУ імя Пушкіна. Аўтар каля 100 навуковых прац, у тым ліку 6 слоўнікаў і вучэбных дапаможнікаў.

Да 2021 году ўзначальваў абласную філію Саюза беларускіх пісьменьнікаў у Берасьці.

## Творчасьць
* 2006 — «Жыццёвае веры прадзіва», паэтычны зборнік
* 2010 — «Святло дарогі», паэтычны зборнік
* 2013 — «Такая тонкая размовы ніць», кніга перакладаў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія  на сайце Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
* 14 студзеня 2013 г. — 60 гадоў з дня нараджэння Мікалая Мікалаевіча Аляхновіча (1953), паэта, сайт Краязнаўства Берасьцейшчыны

Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Перакладчыкі з вугорскай мовы
Катэгорыя:Кандыдаты філялягічных навук
Катэгорыя:Выкладчыкі Берасьцейскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Белая Русь (заказьнік)

**«Бе́лая Русь»** — рэспубліканскі краявідны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў лютым 2015 году на поўначы Лагойскага раёну Менскай вобласьці.

4 лютага 2015 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 71 «Аб рэспубліканскіх заказьніках», паводле якой заснаваў заказьнік «Белая Русь» плошчай 44,6 кв.км на землях Казырскага (Гайненскі сельсавет) і Юркавіцкага лясьніцтваў (Швабскі сельсавет) «Лагойскай лясной гаспадаркі». Заказьнік перадалі ў кіраваньне Лагойскаму раённаму выканаўчаму камітэту. У заказьніку сустракалася 11 відаў рэдкіх расьлінаў, занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі, у тым ліку звычайны баранец, іржавы гайнік, кучаравая лілея, зьмеегалоўнік Руйша, клабучковая нэатыянта, шыракалісты прастрэл, гарохападобная чына і беспрыкветнічкавы ядранец. На землях заказьніка забаранілі мэліярацыю, самастойную высечку дрэваў і распальваньне агню. Заказьнік месьціўся на Плешчаніцкім узвышшы і займаў землі Хатынскага лесу ў ваколіцах мэмарыяльнага комплексу «Хатынь».

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Прырода Менскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Лагойскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2015 годзе
Замосьце (Слуцкі раён)

**Замо́сьце** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Покрашаўскага сельсавету.

Знаходзіцца за 25 км у напрамку на поўнач ад гораду Слуцку, за 90 км ад Менску, за 2 км на поўдзень ад аўтамабільнай дарогі .

У 1934—1937 гадах цэнтар Замасьцянскага нацыянальнага польскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1997 год — 769 жыхароў у 278 дварах.
* 2009 год — 538 чалавек

## Славутасьці
* Касьцёл Сьвятой Барбары (1649) — 
* Каля вёскі — гарадзішча.

## Асобы
* Адам Плуг (1823—1903), польскі і беларускі пісьменьнік, публіцыст.

## Крыніцы

Катэгорыя:Покрашаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Замасьцянскі нацыянальны польскі сельсавет

**Замасьця́нскі нацыя́нальны по́льскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слуцкага раёну Слуцкай акругі. Цэнтар сельсавета — вёска Замосьце.

Утвораны 20 лістапада 1934 году ў складзе Слуцкага раёну БССР у выніку рэарганізацыі Покрашаўскага нацыянальнага польскага сельсавету ў беларускі. З 21 чэрвеня 1935 году ў Слуцкай акрузе. Скасаваны ў 1937 годзе.

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / А. И. Карпачева и др. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Т. 1: (1917―1941 гг.). — Мн., «Беларусь», 1985. — 390 с.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Слуцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1934 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1937 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя польскія сельсаветы БССР
Касьцёл Сьвятой Барбары (Замосьце)

**Касьцёл Сьвято́й Барбары** — каталіцкі храм першай паловы XVII стагодзьдзя ў в. Замосьце Слуцкага раёну. Помнік рэспубліканскага значэньня.

## Гісторыя
Гістарычныя зьвесткі пра касьцёл вельмі скупыя. Вядома, што ён быў фундаваны ў 1620 годзе (або ў 1649 г.) мясцовым шляхціцам Андрэем Самуілам Вінкаю-Ратамскім, а ў XVII стагодзьдзі пры ім была місія езуітаў. У 1681—1683 гадах мастак Яцак Хіліцкі выканаў для касьцёлу 3 насьценныя кампазыцыі на гістарычныя тэмы.

У 1866 годзе прасьвечаны ў праваслаўную царкву. Пасьля 1920 году выкарыстоўваўся як культурная і гаспадарчая ўстанова. 3 1990-х гг. касьцёл пасьля рэстаўрацыі паводле праекту архітэктара В. Кондраля пачаў дзейнічаць.

## Архітэктура
Касьцёл уяўляе сабой мураваны аднанэфавы будынак, які складаецца з квадратнага ў пляне асноўнага аб’ёму, пяціграннай алтарнай апсіды і вежападобнага бабінца. Бабінец, пэўна, перабудаваны ў XIX ст., уяўляе сабой магутны прызматычны вежападобны чацьвярык з трохвугольным франтонам і руставаным арачным уваходам, звонку ня мае гарызантальных падзелаў, што надае яму асаблівую важкасьць. Грані апсіды прымыкаюць да нефа пад косым вуглом, нібы будаўнік імкнуўся надаць паўцыркульны абрыс. Па баках прылягаюць выцягнутыя ўпоперак сакрысьціі. Касьцёл накрыты агульным двухсхільным дахам, які над апсідай пераходзіць у вальмавы.

Муры нэфу аздобленыя тонкімі пілястрамі і завершаныя прафіляваным карнізам. Вокны высокія, з паўцыркульным завяршэньнем. Над ніжнім ярусам бабінца крыжовае скляпеньне, вокны з лучковымі завяршэньнямі. Над асноўным памяшканьнем плоская драўляная столь (першапачатковае перакрыцьце не захавалася). Калісьці ў галоўным алтары знаходзілася карціна «Укрыжаваньне» вядомага мастака Шымана Чаховіча.

## Крыніцы

## Літаратура
* Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. — Мн.: БелЭн, 1993. — 620 с — ISBN 5-85700-078-5.

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 
* 

Катэгорыя:Касьцёлы Слуцкага раёну
Катэгорыя:Гісторыка-культурныя каштоўнасьці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1649 годзе
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Рэнэсансныя збудаваньні Беларусі
Замосьце
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Сьвятой Барбары
Яцак Хіліцкі

**Яцак Хілі́цкі** — беларускі мастак XVII стагодзьдзя. Родам з сучаснай Гарадзеншчыны. У 1681—1683 гадах выканаў 3 насьценныя кампазыцыі на гістарычныя тэмы для Замосьценскага касьцёлу. У 1689 гадах размаляваў пляфоны на міталягічныя сюжэты ў палацы в. Замосьце Слуцкага раёну Менскай вобласьці.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Беларускія мастакі
Катэгорыя:Мастакі XVII стагодзьдзя
Зьміцер Глухоўскі

**Зьміцер Аляксеевіч Глухоўскі** (нар. 12 чэрвеня 1979, Масква) — расейскамоўны пісьменьнік, журналіст, сцэнарыст і радыёхост.

Аўтар постапакаліптычных раманаў «Мэтро 2033», «Мэтро 2034» і «Пост», раманаў-антыўтопіяў «Мэтро 2035» і «Будучыня», рэалістычнага рамана «Тэкст» і містычнага рамана «Змрок», зборніка «Апавяданьні пра Радзіму». Заснавальнік кніжнае сэрыяў "Сусьвет Мэтро 2033" і "Сусьвет Мэтро 2035". Ляўрэат кінапрэміі «Ніка» (2020) за «Лепшую сцэнарную працу» да фільма «Тэкст».

## Зноскі