Абхаская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка

**Абхаская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка** (коратка **ААССР**, **Абхаская ССР**, або **Абхазія**, ) — самапраўная рэспубліка на поўдні СССР, на паўночным-захадзе Закаўказьзя і ў складзе Грузінскае ССР. З паўднёвага-ўсходу на паўночны-захад амывалася Чорным морам. Плошча ААССР 8,6 тыс. км².

## Насельніцтва
Насельніцтва паводле стану на 1985 год — 526 000 чал., зь іх мяшчан 48%. Абхазаў ААССР было 83 000 чалавек па стане на 1979 год. Астатнія былі грузіны (іх было 213 000 чал.), расейцы, армяне і інш.

## Адміністрацыйны падзел
Абхазская АССР ня мела абласьцей. Яна дзялілася на 5 раёнаў.

ААССР мела 6 местаў, 4 пасёлкаў гарадзкога тыпу.

Сталіца Абхаскае АССР — Сухумі.

## Геаграфія
Абхаская АССР амывалася Чорным морам. Была разьмешчаная на схіле Вялікага Каўказу і на Калхідзкі падоле. Надвор’е ў Абхаскае АССР было гарачае і марское. Сярэдняя цеплыня студзеня на памор’і 4—7 Ц, у гарах ад 2 да —2 Ц, ліпеня адпаведна 22—24 Ц і 16—18 Ц. Ападкаў ад 1 300 да 2 400 мм у год.

Асноўныя рэкі — Кадоры, Бзыбь. Возера: Рыца.

Лясы займалі 55% зямель Абхаскае АССР. На памор’і расла трапічная расьліннасьць. Запаведнікі: Рыцынскі, Піцунда-Мюсэрскі.

## Мінулае
У 6 ст. да н. э. на землях Абхаскае АССР было Калхідзкае царства. У канцы 1 ст. н. э. былі княствы абазгаў, апсілаў і інш. У 8 ст. ўзьнікла Абхаская народнасьць. У 8 ст. ўзьнікла Абхаскае царства (з 975 г. — злучанае з Грузіяю). У другое палове 13 ст. заваяванае манголамі. У 16 ст. землі Абхаскае АССР стала часкаю Асманскае дзяржавы. У 17 ст. існавала Абхаскае царства ў складзе Асманскае дзяржавы. У 1810 годзе землі Абхаскае АССР сталі часткаю Расеі. З 1864 году землі Абхаскае АССР у складзе Расеі пад назваю **Сухумская акруга**. У ліпені 1866 году адбылося паўстаньне. Колькасьць удзельнікаў была каля 20 000 чалавек. Расейскае войска разагналі паўстанцаў. У 1917—1921 землі Абхаскае АССР былі ў складзе Грузіі. 4 сакавіка 1921 году створаная ***Абхаская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка***. З 16 сьнежня 1921 Абхаская ССР — у складзе Грузінскае ССР, з 1931 году Абхазія на правах ***Аўтаномнае Савецкае Сацыялістычнае Рэспублікі***.

З 1990 году Абхазія стала незалежнаю дзяржаваю. 25 жніўня 1990 года Абхазія была агалошаная незалежнаю **Абхаскаю Савецкаю Сацыялістычнаю Рэспублікай**, што пярэчыла Канстытуцыі СССР.

## Узнагароды
Абхаская АССР была ўзнагароджаная наступнымі ордэнамі СССР:
* Леніна (1935)
* Кастрычніцкае рэвалюцыі (1971)
* Дружбы народаў (1972)

## Кампартыя
У Абхаскае АССР не было кампартыі з выкарыстаньнем назвы ***абхаская***, а была часткаю **'Камуністычнае партыі Грузіі*** (коратка ***КПГ***), пачала сваю дзейнасьць у 1920 годзе. Яна ўзьнікла пад назваю ***Камуністычная партыя (бальшавікоў) Грузіі**''.

## Гаспадарка
Пад уладаю бальшавікоў Абхаская АССР пераўтварылася з сялянскае краіны ў прамыслова-земляробчую. Важнейшыя галіны прамысловасьці:
* харчовасмакавая прамысловасьць
** чайная
** тытунёвая
** вінаробчая
** кансэрвовая
* лёгкая прамысловасьць
** абутковая
** гарбарная
** выраб баваўняных тканінаў
* дзераваапрацоўка
* машынабудаўніцтва
* выраб будаўнічых матэрыялаў
* здабыча каменнага вугалю

Найвялікшыя электрастанцыі — Ткварчэльская ГРЭС, Сухумская ГЭС.

### Сельская гаспадарка
Важнейшыя сельска-гаспадарчыя вырабы:
* чай
* цытрусавыя
* тытунь
* алеі.

Было разьвіта вытворчасць агародніны і садавіны. Былі пасевы кукурузы. Мелася пчалярства, зьверагадоўлю.

### Адпачынак
Былі курорты: Гагра, Піцунда, Новы Афон, Гудаўта.

### Транспарт
Абхаская АССР мела чыгунку і дарогі. Чыгунка была з Тбілісі ў Наварасійск.

Галоўная марская прыстань — Сухумі.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сацыялістычныя рэспублікі
Катэгорыя:Колішнія непрызнаныя дзяржавы
Катэгорыя:Аўтаномныя рэспублікі Грузінскай ССР
Катэгорыя:Гісторыя Абхазіі
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1931 годзе
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, скасаваныя ў 1992 годзе