open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дзьмітры Мікулёнак

**Дзьмі́тры Міха́йлавіч Мікулёнак** (1973, Менск) — беларускі дзяржаўны дзеяч, міністар архітэктуры і будаўніцтва Беларусі (2018—2020).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся і вырас у Менску. Скончыў будаўнічы факультэт БНТУ. Дзевяць гадоў працаваў у генпадрадным упраўленьні ААТ «МАПІД». У 2006 годзе стаў галоўным інжынэрам, а ў 2011 годзе — дырэктарам КУП «УКБ Мінгарвыканкаму».

18 жніўня 2018 прызначаны міністрам архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды
* мэдаль за ўзьвядзеньне комплексу «Мінск-Арэна»
* званьне «Будаўнік году»
* званьне «Мінчанін году» (2015)

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Міністры архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь
Сенькаў

**Се́нькаў** — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Запольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 6 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёну
Філіпава

Назву **Філіпава** маюць:

* Філіпава — былая вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Філіпава — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці
Шуляк-галубятнік

**Шуляк-галубятнік** (*Accipiter gentilis*)&nbsp;— драпежная птушка роду коршакаў сямейства ястрабіных.

## Марфалягічныя прыкметы
Памерам крыху большы за шэрую варону. Выражаны плоцевы дымарфізм&nbsp;— саміцы большыя за самцоў. Афарбоўка верху цела цёмная, шэра-бурая, ніжняя частка белаватая з папярочнымі шэрымі палоскамі. У маладых птушак верхняя частка, галава і зьнешняя частка крылаў бурыя, грудзі белыя з вэртыкальнымі бурымі палоскамі. У дарослага самца над вачыма выражаныя белыя «бровы». Колер вачэй у дарослых асобаў чырвоны або чырвона-карычневы, у маладых&nbsp;— яскрава-жоўты.

Маса самцоў 630—1100 г, даўжыня ў сярэднім 55&nbsp;см, размах крылаў 98—104&nbsp;см. Маса саміцаў 860—1360 г, даўжыня&nbsp;— 61&nbsp;см, размах крылаў&nbsp;— 105—115&nbsp;см.

## Арэал і месцы пражываньня
Шуляк-галубятнік пашыраны ў Эўропе, Азіі ды Паўночнай Амэрыцы. Засяляе пераважна хвойныя і ліставыя лясы. Аддае перавагу гнездаваньню ў лясох, багатых на старыя і высокія дрэвы, зь сярэдняй асьветленасьцю і невялікімі палянкамі або ўзьлескам непадалёк, для паляваньня.

## Колькасьць
Гэта адна з найпашыранейшых драпежных птушак Эўропы, ягоная колькасьць ацэньваецца ў 160—210 тыс. пар.

## Размнажэньне
Пэрыяд размнажэньня трывае з пачатку красавіка да сярэдзіны чэрвеня. Пара пачынае будаваць гняздо яшчэ за два месяцы да адкладаньня яек. Зазвычай гняздо разьмешчанае на галінцы каля камля або ў разгалінаваньні камля. Гняздо мае каля мэтру ў дыямэтры, разьмяшчаецца пераважна на вышыні 10—25&nbsp;м над зямлёю і будуецца з сухіх галінак, па краі трапляюцца хваёвыя іголкі зь сьвежаю хвояю. Адкладаньне яек трывае з пачатку&nbsp;— у другой дэкадзе красавіка. Зазвычай саміца адкладае 2—4 яйкі з інтэрвалам у 2—3 дні. Яйкі шурпатыя на дотык, блакітна-белага колеру. Выседжваньне трывае ў сярэднім 37 содняў. Птушаняты зазвычай зьяўляюцца ў гнёздах з ІІІ дэкады траўня. Маладыя птахі перабуваюць у гнязьдзе каля 45 содняў. Пасьля вылету моладзь яшчэ ня менш за два тыдні знаходзіцца ў раёне гнязда.

## Харчаваньне
Шуляк-галубятнік жывіцца пераважна птушкамі, якіх здабывае сам. 80—90&nbsp;% здабычы складаюць дразды, дзятлы, сойкі, шэрыя вароны, гракі, галубы. Значна радзей ён ловіць цецярукоў, арабкоў, маладых глушцоў, качак, свойскую птушку; зрэдку таксама зайцоў і вавёрак.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Жывёлы, апісаныя ў 1758 годзе
Катэгорыя:Ястрабіныя
Катэгорыя:Птушкі Азіі
Катэгорыя:Птушкі Паўночнай Амэрыкі
Катэгорыя:Птушкі Эўропы
Паршавічы

**Па́ршавічы** (*Паршэ́вічы*, *Па́ршывічы*; з 1964 году — *Бяро́завічы*) — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар Бярозавіцкага сельсавету.

На поўдзень ад вёскі праходзіць аўтастрада Гомель — Кобрынь . За 9 км знаходзіцца чыгуначная станцыя Малоткавічы на лініі Берасьце — Лунінец. На поўначы ад вёскі працякае Мерачанка, прыток Ясельды.

## Гісторыя
* 1492 г. — упершыню згадваецца ў дарчай грамаце пінскай княгіні Мар’і Сямёнавай на дварышча Фурсу Іванавічу.
* Сярэдзіна XVI ст. — у складзе Пінскага староства каралевы Боны Сфорцы, цэнтар войтаўства, у складзе Ставецкага двара.
* 1596 г. — у складзе Пінскага павету Берасьцейскага ваяводзтва ВКЛ, цэнтар войтаўства.
* 1793 г. — пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай вёска ўвайшла ў склад Расейскай імпэрыі.
* 1796 г. — у складзе Пінскага павету Менскай губэрні.
* 1878 г. — пабудавана Пакроўская царква.
* 1921—1939 гг. — у складзе Польшчы, вёска ў Жабчыцкай гміне Пінскага павету Палескага ваяводзтва.
* 1939 г. — у складзе БССР.
* 1940 г. — у складзе Жабчыцкага раёну Пінскай вобласьці, цэнтар сельсавету.
* Ліпень 1941 — ліпень 1944 г. — вёска акупаваная нямецкімі захопнікамі.
* 1957 г. — у складзе Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці.
* 1 жніўня 1964 г. — вёска Паршавічы перайменавана ў Бярозавічы, Паршавіцкі сельсавет — у Бярозавіцкі.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1886 год — 431 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1921 год — 750 жыхароў; 1940 год — 1048 жыхароў; 1957 год — 1833 жыхары; 1970 год — 1042 жыхары; 1999 год — 677 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 686 жыхароў; 2009 год — 630 жыхароў

## Славутасьці
* Пакроўская царква (1878) — 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Бярозавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Паняцічы (Берасьцейская вобласьць)

**Паня́цічы** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Бярозавіцкага сельсавету. На поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Паняцічы. 

## Насельніцтва
* 1999 год — 160 жыхароў
* 2009 год — 116 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Бярозавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Тэгесталёгія

**Тэгесталёгія** (ад  — «дыванок») — калекцыянаваньне  піва. Людзі, якія займаюцца гэтым хобі, называюцца тэгесталягісты. Найбольшым тэгесталягістам зьяўляецца аўстрыец Леа Піскер, які трапіў у Кнігу рэкордаў Гінэса як уладальнік калекцыі ў  бірдэкеляў з 192 краінаў сьвету.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Форум тэгесталягістаў 
* Бачына брытанскіх калекцыянэраў бірдэкеляў

Катэгорыя:Бірафілія
Выжлавічы

**Вы́жлавічы** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Бярозавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі ў 1495 годзе, калі пінская княгіня Мар’я «дала 3 чалавекі» ў Выжлавічах земяніну Опахну Рыгоравічу Курэйшу. Каралева Бона пацьвердзіла атрыманьне ў спадчыну «айчыны» яго сыну Івану. Пазьней вёска становіцца ўласнасьцю Гадэбскіх, з 1663 году — Крысьціны з Улятоўскіх Война-Ясянецкіх. У XVIII стагодзьдзі Выжлавічы належаць кашталяну троцкаму Копцу, які стаў полацкім ваяводам, а затым роду Хржаноўскіх. Аляксандар Хржаноўскі ў канцы XIX стагодзьдзя меў 2044 дзесяціны зямлі. З гэтага часу дзейнічала народнае вучылішча (настаўнік А. Кухта).

Існавала царква Параскевы Пятніцы. У 1759 годзе пры сьвятары Юзэфе Акаронку з грэка-каталіцызму ў праваслаўе перайшло 319 мужчынаў і 311 жанчынаў.

У 1920—1930-я гады ўладальніцай маёнтку зьяўлялася Вольга Тыэдзел (279,9 га ральлі, 140,3 га лугоў, 1241,6 га лесу, 53,8 га бязьзямельля, 40,9 га іншай зямлі). Яе ўласнасьць падвяргалася Парцэляцыі — дзяржаўнаму скарачэньню прыватных зямельных уладаньняў да пэўнага ліміту. Забраныя землі атрымалі былыя вайскоўцы, так званыя асаднікі: Уладзіслаў Заморскі, Томаш Мышко, Браніслаў Цыбульскі, Баляслаў Яскульскі і іншыя. Калёнія пасяленцаў называлася Калесьце.

У лютым 1934 году па заданьні ЦК КПЗБ у Пінскі павет для арганізацыі падпольнай працы быў накіраваны беларускі пісьменьнік Піліп Пестрак. Некаторы час ён жыў у Выжлавічах у доме Паўла Глінскага.

## Насельніцтва
* 1999 год — 223 жыхары
* 2009 год — 176 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў
* Прысядзібны парк пры былой сядзібе Хржаноўскіх

## Асобы
* Марыя Бяспалая (нар. 1948) — беларускі гісторык

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Выжлавічы на Radzima.org

Катэгорыя:Бярозавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Буна Сар

**Буна́ Сар** (;  31 студзеня 1992 году) — сэнэгальскі футбаліст, абаронца клюбу «Мэц». Нарадзіўся ў Францыі, але абраў радзіму бацькоў, каб абараняць ейныя колеры.

## Дасягненьні
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2021, 2022, 2023
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2021
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2020

**Сэнэгал**:
* Уладальнік Кубка афрыканскіх нацыяў: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Катэгорыя:Сэнэгальскія футбалісты
Павал Уцюпін

**Па́вал Уладзі́меравіч Уцю́пін** ( в. Папоўка, Харольскі раён, Прыморскі край, РСФСР, СССР) — беларускі эканаміст і дзяржаўны дзеяч.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і Любові і Ўладзімера Ўцюпіных, што паходзілі з Кургана. Бацька быў ваенным, таму сям’я шмат пераяжджала па СССР, у выніку асеўшы ў Барысаве.

Вучыўся ў гімназіі ў Барысаве. Скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўнівэрсытэт, эканаміст, магістар эканамічных навук; Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь, спэцыяліст у вобласьці міжнародных адносін.

Працаваў намесьнікам дырэктара па зьнешнеэканамічных сувязях малога прадпрыемства «Дубль В», начальнікам аддзелу зьнешнеэканамічных сувязяў вытворча-камэрцыйнай фірмы «УТВ», эканамістам плянава-эканамічнага аддзелу сумеснага прадпрыемства «ФрэБор» у горадзе Барысаве. Пасьля заканчэньня асьпірантуры Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту быў дарадчыкам, галоўным дарадчыкам старшыні Магілёўскага аблвыканкаму.

З 2006 году займаў пасаду намесьніка генэральнага дырэктара па эканоміцы і фінансам адкрытага акцыянэрнага таварыства «Белшына».

У 2008 годзе Ўцюпін быў абраны чальцом Савета Рэспублікі ад Магілёўскай вобласьці. 
 
У парадку пераводу пастановай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 8 лістапада 2011 г. № 1494 прызначаны намесьнікам Міністра прамысловасьці Рэспублікі Беларусь.

Са студзеня 2017 году — намесьнік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь. 18 жніўня 2018 году прызначаны Міністрам прамысловасьці Беларусі. 20 ліпеня 2020 быў прызначаны амбасадарам Беларусі ў Казахстане. Займаў гэтую пасаду да 14 студзеня 2025 году, калі быў прызначаны намеснікам Міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я
Маці Любоў Уцюпіна працавала настаўніцай малодшых клясаў. Мае малодшую сястру Крысьціна, якая працуе юрысконсультам.

У БДЭУ пазнаёміўся з будучай жонкай Александрынай, якая паходзіла з Новалукомля. У  2005 годзе пара ажанілася. Маюць дваіх дзяцей, старэйшай дачцэ Сафіі — 12 гадоў. Сыну Андрэю — 10 (2018).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Павал Уладзімеравіч Уцюпін

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Прыморскім краі
Катэгорыя:Міністры прамысловасьці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Асобы Барысава
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Казахстане
Катэгорыя:Намесьнікі міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Амлет

**Амле́т** ()&nbsp;— страва францускай кухні, прыгатаваная са зьлёгку ўзьбітых яйкаў, абсмажаных на патэльні.

У францускі амлет не прынята дадаваць малако, ваду, муку і г.&nbsp;д. Амлет абсмажваецца на масьле з аднаго боку, пакуль ён амаль цалкам не загусьцее; перад тым, як падаць, яго скручваюць у трубачку ці напалам. У адрозьненьне ад суфле, страва не павінна быць пышнай, таму пры смажаньні патэльню не закрываюць накрыўкай. Перад тым, як скруціць амлет, яго можна заправіць начыньнем.

У розных нацыянальных кухнях ёсьць свае разнавіднасьці амлету: італьянская фрытата, гішпанская тартылья, японскія *ому-райсу* і *ому-соба*, з рысам і дарамі мора і інш.

## Крыніцы


Катэгорыя:Француская кухня
Мука

**Мука́** — прадукт харчаваньня, які атрымліваецца ў выніку перамолваньня збожжа розных культураў. Мука можа вырабляцца з такіх сартоў хлебных збожжавых культураў як пшаніца, поўба, жыта, грэчка, авёс, ячмень, проса, кукуруза, рыс і дагуса. Асноўную масу мукі выпрацоўваюць з пшаніцы. Зьяўляецца неабходным складнікам пры вырабе хлеба. Пшанічную пякарную муку падразьдзяляюць на сарты: крупчатку, вышэйшы, першы, другі, шатраваную.

## Глядзіце таксама
* Цеста
* Млын


Катэгорыя:Пякарная вытворчасьць
Катэгорыя:Кандытарская вытворчасьць
Катэгорыя:Асноўныя харчовыя прадукты
Цеста

**Це́ста** — асноўны паўфабрыкат у хлебапякарнай, абараначнай, кандытарскай і макароннай вытворчасьцях, а таксама пры падрыхтоўцы мучных вырабаў у хатніх умовах, гамагенная сумесь, якая ўтвараецца пры замешваньні мукі зь іншымі інгрэдыентамі. Акрамя мукі, у склад цеста звычайна ўваходзяць вада або малако, дрожджы, соль, цукар, алей, яйкі.

## Віды цеста
* Бісквітнае цеста. Выкарыстоўваецца длю вырабу тартоў і пірожных.
* Бліннае цеста
* Дрожджавае цеста. Выкарыстоўваецца для вырабу хлеба і піражкоў.
* Заварное цеста.
* Пясочнае цеста. Выкарыстоўваецца для вырабу печыва і коржыкаў.
* Прэснае цеста
* Здобнае цеста. Разнавіднасьць дрожджавага цеста. Выкарыстоўваецца для вырабу булачак.
* Слоенае цеста. Зь яго гатуюць пірожанае торт «Напалеон».
* Паветранае цеста
Вялікае княства Рускае

* Вялікае княства Рускае (1658—1659)
* Вялікае княства Рускае (1432—1435)
Зьміцер Круты

**Зьміцер Мікала́евіч Круты́** (, Бялынічы) — беларускі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь з 27 чэрвеня 2024 году.

Міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (2018—2019), першы віцэ-прэм'ер (2019—2020), намесьнік кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта (2020—2022), амбасадар Расеі (2022—2024).

## Жыцьцяпіс
У 1998—2003 гадах вучыўся ў Беларускім дзяржаўным тэхналягічным унівэрсытэце. Са жніўня па кастрычнік 2003 году інжынэр катэдры эканомікі і кіраваньня на прадпрыемствах хіміка-ляснога комплексу Беларускага дзяржаўнага тэхналягічнага ўнівэрсытэту. У 2004 годзе скончыў асьпірантуру БДТУ.

У 2004—2006 гадах вядучы, галоўны эканаміст сэктару арганізацыі аплаты працы і цэнаўтварэньня ўпраўленьня эканомікі і інвэстыцый Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь. У 2006—2010 гадах намесьнік начальніка ўпраўленьня ляснога комплексу галоўнага ўпраўленьня аграпрамысловага і лясной комплексаў Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь.

У 2010 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь.

У 2010—2014 гадах намесьнік начальніка галоўнага ўпраўленьня аграпрамысловага і ляснога комплексаў — начальнік упраўленьня ляснога комплексу Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь. У 2014—2017 гадах намесьнік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь

З 27 студзеня 2017 г. — Першы намесьнік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь. 18 жніўня 2018 году прызначаны Міністрам эканомікі Беларусі.

29 лістапада 2019 прызначаны першым намесьнікам прэм’ер-міністра, 4 чэрвеня 2020 – намесьнікам кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта.

31 жніўня 2020 году Круты быў уключаны ў сьпіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Летуву.

1 жніўня 2022 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Беларусі у Расейскай Фэдэрацыі.

27 чэрвеня 2024 году прызначаны кіраўніком Адміністрацыі прэзыдэнта.

## Сям’я
Жанаты. Мае дваіх дзяцей.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Крутой Дзмітрый Мікалаевіч

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бялынічах
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага тэхналягічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Расеі
Катэгорыя:Кіраўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь
Вялікае княства Рускае (1432—1435)

**Вялікае княства Рускае** — фэадальная дзяржава са сталіцай у Полацку, якая існавала зь верасьня 1432 па лета 1435, і займала Полацкую, Віцебскую, Смаленскую землі, а таксама ўсю Ўкраіну ў складзе Вялікага Княства Літоўскага ў межах 1-й чвэрці 15 ст. Утварылася пад кіраўніцтвам дэтранізаванага вялікага князя Сьвідрыгайлы ў выніку выбуху грамадзянскай вайны ў ВКЛ і завастрэньня ўнутрыдзяржаўнага канфэсійнага канфлікту. Палітычная ўлада ў княстве належала пераважна да рускіх праваслаўных фэадалаў. Княства намінальна спыніла сваё існаваньне пасьля ваеннага паражэньня Сьвідрыгайлы ў бітве пад Вількамірам (1435).

Катэгорыя:Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя Полацку
Рускае (1432—1435)
Новая Слабодка (Быхаўскі раён)

**Но́вая Слабо́дка** — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Чарнаборскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 11 чалавек
* 1999 год — 29 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Чарнаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Быхаўскага раёну
Гета (Данія)

**Ге́та** — тэрмін, якім улады і СМІ Даніі называюць сацыяльна праблемныя раёны зь пераважным неэўрапейскім насельніцтвам. Сьпіс гета апублікаваны Міністэрствам транспарту, будаўніцтва і жыльля Даніі.

## Крытэры
Каб трапіць у сьпіс гета, раёну дастаткова адпавядаць 3 зь 5 крытэраў:
* Вялікая колькасьць жыхароў ня маюць працы і адукацыі. Прызнаецца толькі адукацыя, зацьверджаная дацкім урадам;
* Вялікая колькасьць жыхароў толькі з пачатковай адукацыяй;
* Вялікая колькасьць жыхароў зь нізкім узроўнем даходаў;
* Вялікая колькасьць жыхароў, асуджаных за злачынствы (прынамсі ўтрая большая колькасьць, чым у сярэднім па краіне);
* Больш за палову жыхароў паходзяць не з краінаў Захаду ці зьяўляюцца нашчадкамі мігрантаў не з краінаў Захаду.

Гэтым крытэрам  адпавядалі 30 гета. Калі раён трапляе ў сьпіс гета чатыры гады запар, ён заносіцца ў сьпіс *суворых гета*.  налічвалася 16 такіх гета. Асобы, якія атрымліваюць сацыяльную дапамогу: ці то выплаты, ці то адукацыю, ці то інтэграцыю ў грамадзтва — ня маюць права сяліцца ў гэткіх гета.

## Крыніцы
Чарнільны сьцяг

**Чарнільны сьцяг** (, *Дэгель ГаДыё*) — самаробны сьцяг Ізраілю, узьняты ў часе араба-ізраільскай вайны 1948 року ў гонар узяцьця Ум Рашрашу.

## Мінуўшчына

5 сакавіка 1949 Ізраіль распачаў апэрацыю «Уўда», апошні ваенны манэўр вайны. 10 сакавіка Армія абароны Ізраілю дасягнула берагоў Чырвонага мора на захад ад Акабы і бяз бою заняла места Ум Рашраш на месцы біблійнага Элату. У апэрацыі бралі ўдзел брыгады «Нэгеў» і «Галані». Выявілася, што яны ня маюць з сабой ізраільскага сьцягу, тады жаўнеры зрабілі яго зь белай тканіны, намалявалі чарніламі дзьве паласы і прышылі Зорку Давіда, вырваную з мэдыцынскай аптэчкі. Узьняў «чарнільны» сьцяг камандзір 8-га батальёну «Нэгеву» Абрагам Адан.

У Эйляце пастаўленая бронзавая скульптура ў гонар гэтай падзеі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Араба-ізраільская вайна (1948—1949)
Катэгорыя:1949 год у Ізраілі
Катэгорыя:Эйлят
Катэгорыя:Сьцягі ў мастацтве
Нэгеў

**Нэгеў** (, па-стар.-габ.: הַנֶגֶב, ) — пустыня і сэміарыдны рэгіён у паўднёвым Ізраілі (займае каля 60% тэрыторыі краіны). Плошча —  км². На ўсходзе абмежаваны далінай Га Араба, на поўдні затокай Акаба, на захадзе Міжземным морам і Сынайскай пустыняй, на поўначы распасьціраецца да Юдэйскай пустыні, Юдэйскіх гораў ды ўзьбярэжнай раўніны.

## Вонкавыя спасылкі
* Sde Boker archive of articles on the Negev
* Israel's Negev Information Site
* Photos of Negev

Катэгорыя:Паўднёвая акруга Ізраілю
Катэгорыя:Пустыні Ізраілю
Катэгорыя:Славутасьці Ізраілю
Юркава

Назву **Юркава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Юркава — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Юркава — вёска ў Дрысенскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Юркава — вёска ў Горацкім раёне

## Падвойныя назвы
* Юркава Сьцяна

## Глядзіце таксама
* Юркавічы
* Юркаўка
* Юркаўляны
* Юркаўшчына
* Юрковічы
* Юркоўшчына
14-ы полк урадавай сувязі

**14-ы асобны полк урадавай сувязі** (14 апус) — воінская частка Камітэту дзяржаўнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь, што месьціцца ў Маладэчне (Менская вобласьць).

Знаходзіцца ў Маладэчне на Замкавай вуліцы, д. 17. Вайсковая частка 04152. Забясьпечвае сувязь прэзыдэнта Беларусі ў ходзе працоўных паездак па абласьцях краіны.

## Мінуўшчына
25 жніўня 1991 году Вярхоўны Савет БССР зацьвердзіў Закон «Аб наданьні статусу канстытуцыйнага закона Дэклярацыі Вярхоўнага Савета БССР аб дзяржаўным сувэрэнітэце БССР» (Дзень Адраджэньня). У выніку зімовы заклік вайскоўцаў 14-ага асобнага палка ўрадавай сувязі (14 АПУС), які стварылі ў Маладэчне ў сакавіку 1956 году, прысягнуў на вернасьць Беларусі. У 1992 годзе полк падначалілі Міністэрству абароны Рэспублікі Беларусь. Празь некалькі месяцаў полк вярнулі ў падначаленьне Камітэту дзяржаўнай бясьпекі Рэспублікі Беларусь. 14-ы полк урадавай сувязі ўдзельнічаў у найбольшых вучэньнях Узброеных сілаў Рэспублікі Беларусь 2000-х гадоў: «Нёман-2001», «Бярэзіна-2002», «Чыстае неба – 2003», «Шчыт Айчыны – 2004» і «Восень-2008». У 2-й палове 2000-х гадоў прылады сувязі перавялі на лічбавы спосаб перадачы зьвестак, увялі ў дзеяньне мэтралягічную лябараторыю, палігон сувязі і ўнутраную лічбавую аўтаматычную тэлефонную станцыю (АТС) для абслугоўваньня абанэнтаў. У казармы правялі гарачую ваду. Для патрэбаў вайскоўцаў усталявалі пральныя машыны. Адначасна 14-ы полк урадавай сувязі пачаў удзельнічаць у сумесных вучэньнях з Узброенымі сіламі Расеі: «Шчыт Саюзу – 2006», «Захад-2009» і «Захад-2013». У 2017 годзе большасьць вайскоўцаў 14-га палка, якія скончылі тэрміновую службу, перайшлі на працу ў сілавыя ведамствы і Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь. На 2018 год полк меў некалькі грузавікоў «МАЗ», абсталяваных вузламі шыфраванай сувязі.

### Камандзіры
* Пётар Безкаравайны (1986—1993)
* Валер Гаршкоў (з 2013 году)

## Крыніцы

Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні Беларусі
Катэгорыя:Войска ў Маладэчне
Катэгорыя:Сувязь у Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Зорка Вэнэра (песьня)

**Зорка Вэнэра** — песьня (раманс) Сымона Рак-Міхайлоўскага на верш «Зорка Вэнэра» Максіма Багдановіча.

## Словы

Зорка Вэнэра ўзышла над зямлёю,
Сьветлыя згадкі з сабой прывяла…
Помніш, калі я спаткаўся з табою,
Зорка Вэнэра ўзышла.

З гэтай пары я пачаў углядацца
Ў неба начное і зорку шукаў.
Ціхім каханьнем к табе разгарацца
З гэтай пары я пачаў.

Але расстацца нам час наступае;
Пэўна, ўжо доля такая у нас.
Моцна кахаў я цябе, дарагая,
Але расстацца нам час.

Буду ў далёкім краю я нудзіцца,
Ў сэрцы любоў затаіўшы сваю;
Кожную ночку на зорку дзівіцца
Буду ў далёкім краю.

Глянь іншы раз на яе, — у расстаньні
Там зь ёй зліём мы пагляды свае…
Каб хоць на міг уваскросла каханьне,
Глянь іншы раз на яе…


## Выкарыстаньне ў опэры і аўтарства
Раманс «Зорка Вэнэра» стаў лейтматывам опэры кампазытара Юрыя Семянякі, пастаўленай на лібрэта Алеся Бачылы ў 1970 годзе пад кіраўніцтвам дырыгента Кірыла Ціханава рэжысэрам Сямёнам Штэйнам. З-за таго, што С. Рак-Міхайлоўскі быў рэпрэсаваны, аўтарства раманса ў даведачнай літаратуры падавалася народным, а пасьля выкарыстаньня музыкі ў опэры аўтарам памылкова лічылі Юрыя Семяняку.

Катэгорыя:Беларускія песьні
Валішча

**Валі́шча** (таксама — *Зава́льле*) — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар Валішчанскага сельсавету. Празь вёску праходзіць аўтастрада Івацэвічы — Столін .

## Гісторыя
* 1558 год — упершыню згадваецца як ўрочышча ў каралеўскай пушчы, дзе адбываліся «ловы пінскія», тут праходзіла мяжа пушчаў ад ваколіц Парэчча.
* Канец XIX стагодзьдзя — фальварак знаходзіцца ва ўласнасьці Краскоўскіх
* 4 красавіка — 21 траўня 1919 году — у ваколіцах праходзяць баі паміж 34-м пяхотным палком палескіх стралкоў і часткамі Чырвонай Арміі.
* Красавік 1944 году — нацысты спалілі 4 двары, забілі 2 чалавек.
* Студзень 1965 году — створаны Валішчанскі сельсавет

## Насельніцтва
* 2009 год — 688 чалавек
* 1999 год — 739 чалавек
* 1990 год — 766 чалавек, 342 двароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Валішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Азарычы (Берасьцейская вобласьць)

**Аза́рычы** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Валішчанскага сельсавету. На паўднёвым усходзе вёскі праходзіць аўтастрада Івацэвічы — Столін . У вёсцы ёсьць крама тавараў паўсядзённага попыту, аддзяленьне сувязі. Вёска — малая радзіма літаратара Сяргея Мікалаевіча Баран.

## Гісторыя
* 1557 г. — першая згадка, вёска Азарычы — каралеўскае ўладаньне.
* XVIII ст. — селішча пераходзіць да Агінскіх.
* Канец XVIII ст. — на сродкі Міхала Казімера Агінскага будуецца ўніяцкая царква.
* Пасьля Другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) увайшла ў склад Расейскай імпэрыі.
* 1796 г. — улучаная ў склад Пінскага павету Менскай губэрні.
* 1866 г. — пры падтрымцы Пуслоўскіх, уладальнікаў маёнтку, будуецца Пакроўская царква (зруйнавана ў 1960-я гады).
* 1860-я гг. — у вёсцы налічвалася 40 гаспадарак.
* 1880-я гг. — 45 двароў.
* 1897 г. — 102 двары.
* 1921 г. — ўключаная ў склад Целяханскай гміны Косаўскага павету Палескага ваяводзтва Польшчы.
* 1935 г. — перададзеная ў склад Івацэвіцкага павету.
* 1940 г. — улучная ў склад Калонскага сельсавету Целяханскага раёну Пінскай вобласьці.
* 1941 г. — у вёсцы налічвалася 160 гаспадарак. 
* Люты 1944 г. — фашысты зьнішчылі 16 гаспадарак, забілі 17 чалавек.
* 1964 г. — здадзена ў эксплюатацыю новая школа на 280 месцаў.
* У 1969 годзе цэнтар калгасу імя Жданава.

## Насельніцтва
* 2009 год — 368 чалавек
* 1999 год — 486 чалавек
* 1990 год — 443 чалавек, 210 двароў
* 1969 год — 935 жыхароў, 227 двароў
* 1921 год — 385 жыхароў, 52 двары
* пачатак XX стагодзьдзя — 1028 жыхароў, 114 двароў

## Славутасьці
Непадалёк ад вёскі знаходзяцца:
* Агінскі канал (1767—1783 гг.).
* Нямецкія абарончыя збудаваньні Першай сусьветнай вайны (1915—1918 гг.).

## Крыніцы

Катэгорыя:Валішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Хваросна

**Хваро́сна** (таксама — *Хво́расна*) — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Валішчанскага сельсавету.

## Гісторыя
* Канец XIX стагодзьдзя — знаходзіцца ва ўласнасьці Статкоўскіх, насельніцтва складае 90 чалавек;
* Міжваенны пэрыяд ХХ ст. — уладальнікамі зьяўляюцца Мурамцава;
* 1940—1960 гг. — зьяўляецца цэнтрам аднайменнага сельсавету;
* 1960—1965 гг. — уваходзіць у склад Лагішынскага пасялковага савету;
* Травень 1965 году — уключана ў склад Валішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 205 чалавек
* 1999 год — 294 чалавекі
* 1998 год — 287 чалавек, 147 двароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Валішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Петрапаўлаўскі сабор

**Петрапаўлаўскі сабор** — назва шэрагу сабораў у імя апосталаў Пятра і Паўла.

## Беларусь
* Петрапаўлаўскі сабор — катэдральны сабор у Гомелі.
* Петрапаўлаўскі сабор — праваслаўны сабор у Менску, помнік архітэктуры XVII ст.

## Расея
* Петрапаўлаўскі сабор — сабор у Санкт-Пецярбургу, пахавальня расейскіх імпэратараў.
Марган Сансон

**Марган Сансон** (;  18 жніўня 1994 году) — францускі футбаліст, паўабаронца клюбу «Ніцца».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Клятная

**Клятна́я** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Валішчанскага сельсавету. На захадзе ад вёскі знаходзіцца возера Гошча.

## Гісторыя
* Пачатак XVII стагодзьдзя — зьяўляецца ўласнасьцю Цярлецкіх. Пазьней (да 1939 году) — уласнасьць Скірмунтаў;
* Пачатак XX стагодзьдзе — насельніцтва складае 89 чалавек;
* Красавік 1944 году — нацысты спалілі 32 двары, забілі 12 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2009 год — 256 чалавек
* 1999 год — 376 чалавек
* 1998 год — 373 чалавекі, 173 двары

## Крыніцы

Катэгорыя:Валішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Сакалоўка (Берасьцейская вобласьць)

**Сакало́ўка** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Валішчанскага сельсавету.

## Гісторыя
* З XVI стагодзьдзя тут знаходзіліся каралеўскія землі ў складзе Азарыцкага стараства.
* У XIX стагодзьдзі ў вёсцы было 19 двароў, маёнткам валодалі Скірмунты.

## Насельніцтва
* 2009 год — 208 чалавек
* 1999 год — 334 чалавекі
* 1990 год — 347 чалавек, 138 двароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Валішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Канстанцін Шульган

**Канстанці́н Шульга́н** — беларускі дзяржаўны дзяяч, міністар сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь (2018—2025).

У 1989 годзе скончыў Менскую вышэйшую інжынэрную зэнітна-ракетную вучэльню супрацьпаветранай абароны. З чэрвеня 1989 году па студзень 1995 году праходзіў службу на пасадах інжынэра трэцяга аддзелу в/ч 51458 і старэйшага афіцэра чацьвёртага аддзелу Дзяржаўнага цэнтру бясьпекі інфармацыі пры Міністэрстве абароны Беларусі. Пасьля па чэрвень 2008 году займаў пасады старшага афіцэра, галоўнага спэцыяліста, начальніка групы, начальніка аддзела ў структуры Дзяржаўнага цэнтру бясьпекі інфармацыі пры Савеце Бясьпекі Беларусі.

У 2008—2013 гадах служыў на афіцэрскіх пасадах у Апэратыўна-аналітычным цэнтры пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусі. У красавіку 2016 году прызначаны намесьнікам начальніка ААЦ. Да 2018 году працаваў на гэтай пасадзе. У кастрычніку 2017 году Лукашэнка адхіліў усё кіраўніцтва Цэнтру ад працы ў сувязі з апэратыўна-сьледчай праверкай. 18 жніўня 2018 году ачоліў Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь. Вызвалены ад гэтай пасады 3 сакавіка 2025 году.

Унесены ў санкцыйныя сьпісы краінаў Балтыі і Канады.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Канстанцін Шульган, жыцьцяпіс на БЕЛТА

Катэгорыя:Міністры сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бярозе
Альхавец

Назву **Альхавец** маюць:

* Альхавец — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Альхавец — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Альхавец — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці
Пяценка

**Пя́ценка** — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Клятнянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Клятнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Глускага раёну
Гарадзішча (пасёлак, Пінскі раён)

**Гарадзі́шча** — пасёлак у Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавету. На захадзе пасёлку знаходзіцца возера Гарадзішчанскае.

## Насельніцтва
* 2010 год — 785 чалавек
* 1999 год — 896 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)
Андрэ-Франк Замбо Ангіса

**Андрэ-Франк Замбо Ангіса** (;  16 лістапада 1995 году) — камэрунскі футбаліст, паўабаронца італьянскага клюбу «Напалі» і нацыянальнай зборнай Камэруну.

## Дасягненьні
**«Напалі»**:
* Чэмпіён Італіі: 2023, 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Камэрунскія футбалісты
Грады

Назву **Гра́ды** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Грады — пасёлак у Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Грады — вёска ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Града
* Градаўшчына
* Градзьдзё
* Градкі
* Падградка
Грады (Берасьцейская вобласьць)

**Гра́ды** (таксама — *Грады́*) — пасёлак у Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 9 чалавек
* 1999 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Падарэсьсе

**Падарэ́сьсе** — вёска ў Старадароскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Дражнаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 444 чалавекі
* 1999 год — 589 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дражнаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Старадароскага раёну
Крывічы-1 (вадасховішча)

**Крывічы-1** ці **возера Пачапава** — вадасховішча ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі, за 2 км на ўсход ад вёскі Пачапава. Выкарыстоўваецца для ўвільгатненьня зямель, а таксама як месца адпачынку, для купаньня і аматарскага рыбалоўства.

Вадасховішча створана ў 1986 годзе па праекце Палесьсегіправаднасу. Вадасховішча наліўное, сэзоннага рэгуляваньня, напаўняецца за кошт сьцёку зь зімовага і летняга польдэраў «Крывічы-1» і «Крывічы-4». Па праекце прызначалася для ўвільгатненьня зямель і рыбаразьвядзеньня.

Плошча паверхні 0,47 км². Найбольшая даўжыня 0,93 км, найбольшая шырыня 0,69 км, сярэдняя шырыня 0,5 км. Найбольшая глыбіня 3,91 м. Поўня аб’ём вады ў вадасховішчы 1,84 млн м³, карысны аб’ём вады ў вадасховішчы 1,58млн м³. Вадазбор раўнінны забалочаны. Плошча вадазбору 15,84 км². Сярэдні шматгадовы сьцёк складае 0,84 млн м³. Падпітка вадасховішча — зьмешаная, зь зь перавагай сьнегавой.

Каля вадасховішча вёскі Пачапава, Заазер’е, Гарадзішча.

## Апісаньне збудаваньняў
* Агароджваючая дамба — земляная, даўжынёй 2860 м, насыпная, ўмеранага профілю, дрэнаваная на працягу 915 м, максымальная вышыня дамбы — 3,4 м, шырыня дамбы на яе грэбні — 4,5 м.
* Лоўчы канал
* Вадавыпуск — прызначаны для падачы вады на ўвільгатненьне зямель і складаецца з уваходнага агалоўку, трубаправоду дыямэтрам 400 мм, выхаднога агалоўку, на якім устаноўлены гасільнік. Вадавыпуск разьлічаны на пропуск расходу вады — 0,40 м³/с.
* Помпавая станцыя, сумешчаная з вадавыпускам, — заглыбленая, камэрная, абсталяваная чатырма помпамі агульнай прадукцыйнасьцю 3,5 м³/с.

## Вонкавыя спасылкі
* Вадасховішча Крывічы-1, Он-лайн часопіс аб фідэрнай рыбалцы

Катэгорыя:Вадасховішчы Берасьцейскай вобласьці
Катэгорыя:Вадасховішчы Пінскага раёну
Заазер’е (Берасьцейская вобласьць)

**Заазе́р’е** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавету. На ўсходзе знаходзіцца возера Гарадзішчанскае, за 2 км на поўдзень — возера Пачапава. Празь вёску праходзіць аўтастрада .

## Насельніцтва
* 2009 год — 227 чалавек
* 1999 год — 219 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)
Сафонава

Назву **Сафонава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Сафонава — вёска ў Дрысенскім раёне
** Сафонава — вёска ў Полацкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Сафонава — вёска ў Горацкім раёне

### [[Расея]]
* Сафонава — горад у Смаленскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Сафановіч
* Сафонаў
* Сафонаўка
* Сафонаўская
Пачапава (Пінскі раён)

**Пача́пава** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавету. На ўсход ад вёскі (2 км) знаходзіцца возера Пачапава, якое яшчэ называецца *водасховішча Крывічы-1*.

## Насельніцтва
* 2009 год — 878 чалавек
* 1999 год — 866 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
У вёсцы месьціцца санаторый «Ясельда».

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)
Валер Жэрмэн

**Валер Жэрмэн** (;  17 красавіка 1990 году) — колішні францускі футбаліст, нападнік. Валер ёсьць сынам былога гульца зборнай Францыі і марсэльскага клюбу «Алімпік» Бруно Жэрмэна.

## Дасягненьні
**«Манака»**:
* Чэмпіён Францыі: 2017

**«Санфрэччэ Хірасіма»**:
* Уладальнік Кубка японскай лігі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Бярозаўская ДРЭС

**Бяро́заўская дзяржа́ўная раё́нная электраста́нцыя** — цеплавая электрастанцыя ў Белаазёрску Бярозаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Першая электрастанцыя блёчнага тыпу на Беларусі, другая паводле магутнасьці (900 МВт) пасьля Лукомскай. Занесеная ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцей Рэспублікі Беларусі.

## Мінуўшчына
Рашэньне пра будаўніцтва электрастанцыі было прынятае ў чэрвені 1957 року ў сувязі зь неабходнасьцю электрыфікацыі заходніх раёнаў Беларусі. 1 сакавіка 1958 року ўтвораная дырэкцыя электрастанцыі.

Будаўніцтва пачалося 5 кастрычніка 1960 року, дзеля абслугоўваньня электрастанцыі непадалёк быў заснаваны працоўны пасёлак Бярозаўскі (з 1970 року — места). 13 сьнежня 1961 року ўведзены ў эксплюатацыю першы энэргаблёк, у верасьні 1962 року — другі, у жніўні 1963 року — трэці, у верасьні 1964 року — чацьверты, у сьнежні 1966 року — пяты, у верасьні 1967 року — шосты. У выніку ДРЭС выйшла на праектную велічыню 920 МВт. У 1968 року ДРЭС прысвоенае імя 50-годзьдзя БССР.

На будаўніцтве ДРЭС і ў іншых месцах гораду ў розныя гады працавалі вядомыя беларускія пісьменьнікі — Зінаіда Дудзюк, Ніна Мацяш, Віктар Супрунчук. Дакумэнтальную аповесьць «Белаазёрскі дзёньнік» (1963) Уладзімер Дадзіёмаў прысьвяціў будаўнікам Бярозаўскай ДРЭС. У гонар дырэктара Бярозаўскай ДРЭС у 1961—1968 рр. Уладзімера Міхайлавіча Глінскага названая вуліца ў Белаазёрску.

У 2003—2005 роках адбылася рэканструкцыя 3-га і 4-га энэргаблёкаў ДРЭС. У 2011—2014 рр. праведзеная рэканструкцыя энэргаблёку №5 і ўвядзеньне новага энэргаблёку №7; астатнія энэргаблёкі паступова будуць выведзеныя з эксплюатацыі з прычыны неэфэктыўнасьці. Працавала на мазуце і прыродным газе. Празь Беларускую энэргасыстэму была злучаная з энэргасыстэмай Польшчы. На сакавік 2014 году ўдзельны выдатак паліва пры вытворчасьці энэргіі складаў 360 грам/кіляват-гадзіна.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 410—411

## Вонкавыя спасылкі

* БелНДПІЭнэргаПрам 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1987 годзе
Катэгорыя:Электрастанцыі Берасьцейскай вобласьці
Катэгорыя:Белаазёрск
Катэгорыя:Цеплавыя электрастанцыі Беларусі
Калантаі

**Калантаі́** (таксама — *Каланта́і*) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 33 чалавекі
* 1999 год — 55 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Падарожжа з Жыгамонтам. Калантаі

Катэгорыя:Субацкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Кузавіна

**Кузаві́на** — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Паршынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 95 чалавек
* 1999 год — 137 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Паршынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Горацкага раёну
Мокрадзь

Назву **Мокрадзь** маюць:

* Мокрадзь — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Мокрадзь — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці
Бясхлебічы

**Бясхле́бічы** (з 1964 году — *Сасно́вічы*) — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дубайскага сельсавету. На поўдні вёскі працякае рака Піна.

## Насельніцтва
* 1999 год — 95 чалавек
* 2009 год — 53 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дубайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Перахрэсьце (Пінскі раён)

**Перахрэ́сьце** (таксама — *Пярэ́храсьце*) — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дубайскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 31 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дубайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Вулька Гарадзішчанская

**Ву́лька Гарадзі́шчанская** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Гісторыя
З 1667 году вёска адносілася да Гарадзішчанскага бэнэдыктынскага кляштара.

У канцы XIX стагодзьдзя пражывала 160 чалавек, пераважна шляхецкага паходжаньня. На паўночным усходзе ад паселішча ў лесе знаходзілася капліца, у вёсцы — царква (не захаваліся).

Прыблізна ў ноч з 23 на 24 чэрвеня 1941 году за 2—3 кілямэтры ад вёскі, у лесе, супрацоўнікі НКУС зьвязалі паміж сабою калючым дротам 53 вязьні зь пінскай турмы і закапалі жыўцом. Трагедыю на ўласныя вочы пабачыў вясковец, які па прыходзе нацыстаў распавёў ім пра тое, што бачыў у лесе. 12 ліпеня 1941 году пры прысутнасьці лекараў, мясцовых жыхароў і немцаў прайшла эксгумацыя. Словы вяскоўца аказаліся праўдаю. 2 лістапада 1991 году тут быў усталяваны крыж.

Да Другой сусьветнай вайны ў вёсцы было 202 двары і 731 жыхар. У чэрвені 1943 году фашысты зьнішчылі 174 двары, расстралялі 275 чалавек.

## Насельніцтва
* 2009 год — 273 чалавекі
* 1999 год — 356 чалавек
* 1998 год — 337 чалавек, 163 гаспадаркі

## Інфармацыя для турыстаў
* Крыж з надпісам «Ахвярам сталінізму. Чэрвень 1941 года» на магіле ахвяр рэпрэсіяў
* Помнік ахвярам фашызму
* Помнік археалёгіі — селішча 4—3 тысячагодзьдзяў да н. э.

## Асобы
* Васіль Амяльковіч (1966—1987) — загінуў падчас службы ў савецкім войску ў Аўганістане. Пахаваны на вясковых могілках.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Максім Ляпэс

**Максім Ляпэс** (;  4 сьнежня 1997 году) — францускі футбаліст, паўабаронца клюбу «Парыж».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Ермакі (Магілёўская вобласьць)

**Ермакі́** — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Добраўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 12 чалавек
* 2010 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Добраўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Горацкага раёну
Вяз (Берасьцейская вобласьць)

**Вяз** — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Загародзкага сельсавету. На захадзе вёскі знаходзіцца вадасховішча Пагост.

## Гісторыя
Да 2014 году вёска ўваходзіла ў склад Навадворскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 313 чалавек
* 1999 год — 435 чалавек
* 1998 год — 444 чалавекі, 150 гаспадарак

## Інфармацыя для турыстаў
У ваколіцах вёскі выяўлены археалягічныя помнікі:

* Стаянка часоў нэаліту (5—4 тыс. да н. э.);
* Стаянка мэзаліту (8—5 тыс. да н. э.).

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Загародзкі сельсавет
Вяз (неадназначнасьць)

Назву **Вяз** маюць:

* Вяз (лат. Ulmus) — род дрэваў сямейства Вязавыя. 

## Населеныя пункты
### Беларусь
* Вяз — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
Калавуравічы

**Калаву́равічы** (таксама — *Калау́равічы*) — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар Калавуравіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вёска зьяўляецца радавым гняздом шляхетнага роду Калаўраў гербу «Астоя», таксама пражывалі шляхецкія сем’і Пратасовіцкіх, Колбаў і іншыя.

## Насельніцтва
* 2009 год — 188 чалавек
* 1999 год — 283 чалавекі
* 1998 год — 264 чалавекі, 104 гаспадаркі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пінскага раёну
Катэгорыя:Калавуравіцкі сельсавет
Мастацкі твор

**Мастацкі твор** — апісальны або інфарматыўны твор мастацтва, які апісвае, часткова ці цалкам, аб’екты або падзеі, якія не зьяўляюцца рэальнымі і ўяўнымі, а вынайдзенымі і прыдуманымі аўтарам. Да мастацкіх твораў адносяцца творы літаратуры, тэатра і кіно. Мастацкія творы адрозьніваюцца ад дакумэнтальных фільмаў ці кнігаў, як то біяграфічных або гістарычных, якія маюць справу з рэальнымі або, па меншай меры, прынятымі за рэальнасьць, падзеямі, апісаньнямі і назіраньнямі.

## Прыдуманае
Найважнейшай характарыстыкай мастацкай літаратуры зьяўляецца тое, што апісваюцца прыдуманыя падзеі з прыдуманымі людзьмі ці адное з двух. Такія падзеі ў рэальным сьвеце маглі не адбывацца, такіх людзей магло не існаваць, апісаныя месцы можна не адшукаць на мапе. Выдумка мастацкага твору заўсёды дапаўняецца выдумкай чалавека, які ўспрымае мастацкі твор. Напрыклад, ўспрыманьне карціны Роя Ліхтэнштайна «Oh, Jeff...I Love You, Too...But...» немагчыма без стварэньня гледачом вобраза Джэфа, якога на самай карціне бракуе.

У тэорыі фантастычнасьць і рэалізм зьяўляюцца тэрмінамі, якія паказваюць на долю выдуманага і фактычнага ў прыдуманым апавяданьні. Аповяд лічыцца фантастычным, калі мае вельмі высокую долю прыдуманых элемэнтаў. Творы ў стылі фэнтэзі ці фантастыкі зьяўляюцца мастакім творамі з высокім адсоткам прыдуманага, у той час як аповяд лічыцца рэалістычным, калі падабенства выдуманага сьвету да рэальнага вельмі высокі, а частка выдуманага ў ім нязначны. Рэалізм не абавязкова зьвязаны з эпохай рэалізму або рэалістычным стылем. Блытаніна адпаведных сэнсавых значэньняў часьцяком вядзе да блытаніны адносна сэнсу «рэалістычнасьці» і «фантазіі».

Такія літаратурныя пэрсанажы як то Дон Кіхот з раману «Хітрамудры ідальга Дон Кіхот Ляманчаскі» Мігеля Сэрвантэса зьяўляюцца цалкам выдуманымі. Няма надзейных крыніцаў, якія бы сьведчылі пра ягонае існаваньне. Іншая справа з такімі пэрсанажамі як з Напалеонам у рамане Віктора Юго «Адрынутыя». Напалеон з раману адпавядае сваёй біяграфіі, мае адпаведны зьнешні выгляд і ўчынкі, якія зьдзяйсьняў сапраўдны Напалеон, гісторыя жыцьця якога досыць задакумэнтаваная. Магчыма, што фактычныя пэрсанажы мастацкіх твораў ажыцьцяўляюць выдуманыя ўчынкі. Паколькі тоеснасьць рэальнага і фіктыўнага чалавека можа быць выведзена толькі з пэўнага біяграфічнага матэрыялу, такая сытуацыя ёсьць даволі складанай справай, аднак яна не зьяўляецца рэдкасьцю. Напрыклад, у «Сымфоніі Напалеона» Энтані Бэрджэса сустракаецца эпізод размовы за сталом сям’і Банапартаў. Гэтая гутарка ёсьць выдумкай, але яна ўсё ж служыць для ілюстрацыі і крытыкі гістарычнага Напалеона і ягоных учынкаў.

У мастацкіх творах сустракаюцца як выдуманыя, так і нявыдуманыя месцы. Гэтак горад Мідлмарч у рамане Джорджа Эліёта ёсьць прыдуманым, у той час Парыж у рамане «У пошуках страчанага часу» Марсэля Пруста адпавядае рэальнаму Парыжу. Часта выдумка пераплятаецца з рэальнасьцю, напрыклад, у фактычных месцах могуць малявацца выдуманыя вуліцы. У рамане Пруста Парыж не прыдуманы, але ж мястэчка Бальбэк ёсьць фікцыяй.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мастацкі твор: методыка аналізу (архітэктура, жывапіс, скульптура). Рэпазыторый БДПУ.

Катэгорыя:Мастацтва
Міхалёва (Вялейскі раён)

**Міхалёва** — колішні фальварак на тэрыторыі сучаснага Вязынскага сельсавету Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Фальварак знаходзіўся паміж вёскамі Азярэц і Паняцічы, каля шляху Вялейка—Вязынь.

Фальварак упершыню згадваецца ў XIX стагодзьдзі. Уваходзіў у склад Вязынскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні.

За часам міжваеннай Польшчы населены пункт, тады пад назвай Michalewo, належаў да гміны Вязынь, якая ўваходзіла ў склад Вялейскага павету, з 1926 году ў складзе Віленскага ваяводзтва. Бліжэйшая рымскакаталіцка парафія — Ільля, праваслаўная — Вязынь. Паводле вынікаў дзяржаўнага статыстычнага сьпісу (ад 1921 году), у фальварку заставаўся 1 хатні будынак, у якім жылі 1 мужчына і 3 жанчыны (3 рымскіх каталікоў, 1 праваслаўны/-ая; 3 палякі, 1 беларус/-ка). Пазьней у населеным пункце зямельныя ўчасткі атрымалі польскія вайскоўцы: Пётар Анджэеўскі, Уладыслаў Кухарскі, Рудольф Кучынскі ды Ян Охаль. Дзеці зь Міхалёва хадзілі ў 1-клясную школу ў Паняцічах.

У дакладным, але прыватным сьпісе Быстрыцкага, азначаны як «пасада». У выніках статыстычнага сьпісу ды на мапе ад 1931 году пазначаны як «фальварак». У афіцыйным даведніку з 1938 году пазначаны як «пасада», у якай была 7 будынкаў ды 37 жыхараў (па стану на 9 сьнежня 1931 году). . 

Невядома калі быў ліквідаваны населены пункт.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Вялейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Валеры Патароча

**Вале́ры Патароча** ( 16 красавіка 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпраму».

## Кар’ера
Выхаванец рэчыцкай ДЮСШ-2. Маладым хлопцам трапіў у структуру менскага «Дынама». З 2013 году пачаў выступаць за дубль сталічнага клюбу, а на наступны год замацаваўся ў складзе, аднак да асноўнай каманды не прыцягваўся.

У лютым 2016 году знаходзіўся на праглядзе ў жодзінскім «Тарпэда-БелАЗ», але клюбу не падышоў і ў выніку пачаў сэзон 2016 году ў складзе шацілавіцкага «Хіміка». У верасьні 2016 году перабраўся ў клюб «Партызан» з другога дывізіёну Славаччыны, дзе спаборнічаў паўтары сэзоны. У першай палове 2018 году гуляў у клюбе чацьвертага дывізіёну Чэхіі «Сокал». У жніўні 2018 году вярнуўся ў Беларусь, папоўніўшы склад клюбу «Смалявічы». Ня здолеў замацавацца ў асноўнай камадзе ды пачаў часьцей выступаць за дубль.

З студзеня 2019 году пачаў трэнавацца з рэчыцкім «Спадарожнікам» і ў лютым афіцыйна далучыўся да каманды. Здолеў замацавацца ў пачатковым складзе рэчыцкага клюбу. У студзені 2020 году стала вядома, што паўабаронца застаецца ў «Спадарожніку» на сэзон 2020 году. У гэтым сэзоне быў адным зь лідэраў каманды, стаўны ейным найлепшым бамбардзірам, чым дапамог атрымаць перамогу ў Першай лізе. У студзені 2021 году праходзіў прагляд у расейскай «Тамі», але беспасьпяхова. У лютым далучыўся да берасьцейскага «Дынама» і неўзабаве падпісаў кантракт. Прапусьціў пачатак сэзону 2021 году праз траўмы. Толькі зь верасьня пачаў выходзіць на поле, а з кастрычніка пачаў гуляць у стартавым складзе.

У студзені 2022 году прыяднаўся да мазырскай «Славіі». Замацаваўся ў асноўным складзе мазырчукоў. У сьнежні 2022 году падоўжыў кантракт з «Славіяй». Большую частку сэзону 2023 году прапусьціў праз праблемы з здароўем. У сьнежні 2023 году пакінуў мазырскі клюб. У студзені 2024 году ўзмоцніў склад бабруйскай «Белшыны». Стаў лідэрам каманды, набраўшы цягам сэзону Першай лігі 13+16 паводле сыстэмы гол+пас. У лютым 2025 году быў аб’яўлены як футбаліст расейскага «Амкару», але перад пачаткам другога кола апрануў кашулю першалігавага «Паперпраму».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты