Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт

**Ме́нскі гарадзкі́ выкана́ўчы камітэ́т** — выканаўча-распарадчы орган мясцовага кіраваньня Менску, створаны ў сакавіку 1917 году.

Паводле 21-га артыкула Статуту Менску 2001 году, «у сваёй дзейнасьці падсправаздачны і падкантрольны прэзыдэнту Рэспублікі Беларусь і Савету міністраў Рэспублікі Беларусь у пытаньнях, якія ўваходзяць у кампэтэнцыю Ўраду Рэспублікі Беларусь, а таксама адказны перад Саветам у пытаньнях, якія адносяцца да кампэтэнцыі Савету». Забясьпечвае гаспадарчае, грамадзкае і культурнае разьвіцьцё Менску, а таксама паляпшэньне стану навакольля ў горадзе. Згодна з 25-м артыкулам «рашэньні выканаўчага камітэту прымаюцца простай большасьцю галасоў ад яго складу, падпісваюцца старшынёй і кіраўніком справаў выканаўчага камітэту». У 26-м артыкуле вызначалася, што «старшыня прызначаецца на пасаду прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь і зацьвярджаецца Саветам» дэпутатаў Менску. Пры гэтым, «першы намесьнік, намесьнікі старшыні выканаўчага камітэту прызначаюцца на пасаду старшынёй выканкаму па ўзгадненьні з прэзыдэнтам» Беларусі. Тым часам, «паўнамоцтвы першага намесьніка, намесьнікаў старшыні вызначаюцца старшынёй». Паводле 28-га артыкула, паседжаньні Менскага гарвыканкаму ладзяць «прынамсі 2 разы на месяц». Яго паседжаньні «правамоцныя, калі ў іх прымае ўдзел прынамсі 2/3 ўстаноўленага складу выканкаму».

## Паўнамоцтвы
Паводле 22-га артыкула Статуту Менску 2001 году, Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт меў паўнамоцтвы ў 5 галінах: 1) плянаваньні, бюджэтнай палітыцы і фінансах; 2) кіраваньні камунальнай уласнасьцю, узаемінах з прадпрыемствамі, установамі, арганізацыямі і аб'яднаньнямі на тэрыторыі гораду; 3) горадабудаўніцтве, землекарыстаньні і жыльлёва-камунальнай гаспадарцы; 4) сацыяльнай галіне і абароне навакольнага асяродзьдзя; 5) ладжаньні кіраваньня.

У 1-й галіне Менскі гарвыканкам:
* ладзіць рэвізію стану бюджэтных і пазабюджэтных сродкаў адміністрацыяў раёнаў Менску;
* надае льготы ў выплаце дзяржаўнага мыта і іншых абавязковых плацяжоў, якія пастапуюць у гарадзкі бюджэт;
* усталёўвае цэны, расцэнкі, надбаўкі і зьніжкі на тавары і паслугі, на якія ўстаноўлена дзяржаўнае рэгуляваньне;
* наглядае за выкананьнем заканадаўства аб цэнаўтварэньні ў межах Менску;
* бярэ ўдзел у заснаваньні ўстановаў на долевых пачатках і садзейнічае ўзьнікненьню ў горадзе ўстановаў розных формаў уласнасьці;
* разьмяшчае вольныя сродкі ва ўклады і каштоўныя паперы, у тым ліку ў паі, а таксама выдае пазыкі пад адсотак і безь яго ды ладзіць лятарэі;
* выступае заснавальнікам юрыдычных асобаў, у тым ліку страхавых і фінансава-крэдытных, такіх як банкаў;
* прымае рашэньне аб аўкцыёне і ладзіць атрыманьне ды мэтавае выкарыстаньне даходаў гарадзкога бюджэту;
* падае ў Міністэрства фінансаў Беларусі праект бюджэту горада на чарговы фінансавы год і справаздачу аб выкананьні бюджэту за папярэдні год;
* распрацоўвае і падае за зацьвярджэньне Менскаму гарадзкому Савету дэпутутаў праект бюджэту горада, а таксама прымае захады дзеля яго выкананьня;
* распрацоўвае і падае на ўхваленьне Савету дэпутатаў праекты стратэгічнага пляну, гадавога і пэрспэктыўнага прагнозу і праграмы грамадзка-гаспадарчага разьвіцьця Менску, а таксама забясьпечвае іх выкананьне;
*распрацоўвае стратэгію ўстойлівага разьвіцьця Менску і кіраваньня ім.

У 2-й галіне Менгарвыканкам:
# вядзе ўлік уласьнікаў нерухомасьці на землях Менску на падставе тэхнічнай інвэнтарызацыі;
# ладзіць дзяржаўны ўлік і спыненьне дзейнасьці індывідуальных прадпрымальнікаў і юрыдычных асобаў;
# распараджаецца камунальнай уласнасьцю паводле ўсталяванага Саветам дэпутатаў парадку;
# ажыцьцяўляе разьдзяржаўленьне і прыватызаваньне камунальнай уласнасьці;
# ухваляе рашэньні стварэньні, пераўтварэньні і закрыцьці камунальных установаў паводле вызначанага Саветам парадку, зацьвярджае парадак іх працы і ўзгадняе парадак працы ўстановаў іншых формаў уласнасьці;
# атрымлівае ад установаў Менску ўсіх формаў уласнасьці зьвесткі пра іх пляны і праекты мерапрыемстваў, якія закранаюць зацікаўленасьці месьцічаў праз грамадзкія, навакольныя і народанасельніцкія наступствы, а таксама ладзіць абавязковае ўзгадненьне такіх плянаў і праектаў;
# дае ў першачарговым парадку ў арэнду камунальныя будынкі і збудаваньні дзяржаўным органам Беларусі і дыпляматычным прадстаўніцтвам і консульствам замежных дзяржаваў, а таксама прадстаўніцтвам міжнародных арганізацыяў у Беларусі;
# ажыцьцяўляе на рашэньне прэзыдэнта і ўраду Беларусі паўнамоцтвы на валоданьне, карыстаньне і распараджэньне разьмешчанымі ў Менску будынкамі і збудаваньнямі ў рэспубліканскай уласнасьці.

У 3-й галіне Менгарвыканкам:
* узгадняе дзейнасьць установаў перавозак, вода- і энэргазабесьпячэньня ды наглядае за яе надзейнасьцю;
* перадае ва ўласнасьць, дае ў пажыцьцёвае спадчыннае валоданьне, карыстаньне і арэнду ды забірае зямельныя дзялянкі для разьмяшчэньня жылых дамоў, будынкаў і збудаваньняў;
* наглядае за выкананьне правілаў утрыманьня і выкарыстаньня дзяржаўнага і прыватнага жытла, а таксама прымяняе захады адказнасьці за іх парушэньне;
* вядзе гарадзкія зямельны і горадабудаўнічы кадастры;
* выдае дазвол на пошукавыя працы на зямельных дзялянках на тэрмін да году па ўзгадненьні зь іх уласьнікамі і карыстальнікамі;
* вырашае зямельныя спрэчкі;
* выкупае ў грамадзянаў зямельныя дзялянкі ў межах гораду;
* перадае паўнамоцтвы адміністрацыі свабоднай эканамічнай зоны «Менск» на адбіраньне і перадачу ў арэнду дзялянак;
* дае зямельныя дзялянкі ў карыстаньне, арэнду і пажыцьцёвае спадчыннае валоданьне, перадае іх ва ўласнасьць і адбірае іх;
* апавяшчае грамадзянаў пра наданьне зямельных дзялянак для разьмяшчэньня пабудоваў пры закрананьні іх зацікаўленасьцяў;
* усталёўвае парадак крэдытаваньня грамадзянаў у будаўніцтве жытла з выкарыстаньнем сродкаў жыльлёва-інвэстыцыйных фондаў і будуе сацыяльнае жытло;
* усталёўвае парадак вызначэньня памеру і пакрыцьця выдаткаў за створаную інфраструктуру шляхоў зносінаў пры наданьні зямельных дзялянак;
* прыцягвае сродкі юрыдычных асобаў у стварэньне грамадзкай і транспартнай інфраструктуры Менску;
* прыцягвае сродкі ўласьнікаў зь іх згоды на разьвіцьцё земляў Менску;
* ладзіць будаўніцтва, перабудову і ўтрыманьне ў Менску пабудоваў для сталічных функцыяў;
* заьвярджае горадабудаўнічыя, будаўнічыя і эксплюатацыйныя нормы і правілы Менску па ўзгадненьні з адпаведнымі дзяржаўнымі органамі;
* зацьвярджае праекты дэталёвай пляніроўкі Менску, правілы яго забудовы, нормы забесьпячэньня месьцічаў жылой плошчай і культурна-побытавымі пабудовамі;
* распрацоўвае з улікам меркаваньня адміністрацыяў раёнаў Менску і падае на ўхваленьне Менскіх гарадзкога і абласнога Саветаў дэпутатаў праекты адпаведнага генэральнага пляну разьвіцьця гораду і яго прадмесьцевай паласы;
* перадае частку паўнамоцтваў адміністрацыям раёнаў Менску ў праектаваньні будаўніцтва і эксплюатацыі пабудоваў і нагляду за імі;
* ладзіць адзіную палітыку ў галіне архітэктуры, будаўніцтва, добраўпарадкаваньня, утрыманьня, рамонту і перабудовы жыльлёвага фонду і жыльлёва-камунальных пабудоваў.

У 4-й галіне Менскі гарвыканкам:
# ладзіць экалягічную асьвету, адукацыю і выхаваньне месьцічак і месьцічаў, а таксама забясьпечвае іх патрэбнымі зьвесткамі ў галіне аховы навакольля;
# ажыцьцяўляе ў Менску дзяржаўны нагляд за выкарыстаньнем і аховай земляў, нетраў, вадаёмаў, лясоў, жывёльнага і расьліннага сьвету, а таксама за аховай атмасфэрнага паветра;
# распрацоўвае і падае на ўхваленьне ў Савет дэпутатаў тэрытарыяльныя праграмы і мерапрыемствы аховы навакольля і ўстойлівага выкарыстаньня прыродных багацьцяў, а таксама прымае захады дзеля іх ажыцьцяўленьня;
# прыпыняе будаўніцтва, перабудову, капітальны рамонту і выкарыстаньне пабудоваў у выпадку парушэньня будаўнічых, санітарных і экалягічных нормаў і правілаў на землях Менску;
# пляне і ажыцьцяўляе ахову навакольля ды наглядае за выкананьнем экалягічных нарматываў;
# бярэ ўдзел у стварэньні і забесьпячэньні працы краёвых і міжнародных сетак сувязі і інфармацыйных сетак;
# забясьпечвае законнасьць і грамадзкую бясьпеку ў Менску;
# садзейнічае выкананьню закону Беларусі аб вайсковай службе ўсімі службоўцамі, грамадзянамі і разьмешчанымі ў Менску ўстановамі;
# бярэ ўдзел у вызначэньні рэклямнай палітыкі ў Менску, каб вонкавая і іншая рэкляма была добрасумленнай, дакладнай, этычнай, даступнай для ўспрыманьня і бясшкоднай для месьцічак і месьцічаў;
# выступае заснавальнікам адукацыйных і навуковых установаў, а таксама сродкаў масавай інфармацыі Менску;
# садзейнічае разьвіцьцю народных традыцыяў і звычаяў на землях Менску;
# уносіць прапановы аб абвяшчэньні асабліва ахоўваных прыродных земляў і мясьцінаў, помнікаў гісторыі і культуры ў межах Менску і прадмесьцевай паласы;
# вырашае справы аховы здароўя, адукацыі, сацыяльнай абароны і культурнага забесьпячэньня гандлёвага, транспартнага, камунальнага і побытавага абслугоўваньня грамадзянаў у Менску, а таксама бароніць правы ўцекачоў.

У 5-й галіне Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт:
* прадстаўляе сталіцу Беларусі дачыненьнях з замежнымі дзяржавамі і міжнароднымі арганізацыямі;
* уносіць прапановы аб наданьні дзяржаўных узнагародаў і заахвочваньняў;
* разглядае звароты грамадзянаў і прымае па іх рашэньні;
* ладзіць прыём насельніцтва кіраўнікамі Менскага гарвыканкаму і яго падразьдзяленьняў;
* узаемадзейнічае з грамадзкімі аб’яднаньнямі і органамі тэрытарыяльнага грамадзкага самакіраваньня (ТГС);
* узаемадзейнічае з прафэсійнымі саюзамі ў вырашэньні грамадзка-гаспадарчых задачаў на падставе грамадзкай супрацы;
* апавяшчае насельніцтва пра найважнейшыя грамадзка-гаспадарчыя і грамадзянскія падзеі ў жыцьці Менску;
* забясьпечвае і бароніць зацікаўленасьці Менску ў судовым парадку і вышэйстаячых ды іншых органах дзяржаўнага кіраваньня;
* утварае камісіі, вызначае іх паўнамоцтвы і кіруе іх дзейнасьцю;
* адмяняе рашэньні адміністрацыяў раёнаў Менску, супярэчныя рашэньне Менскага гарадзкога Савету дэпутатаў і выканаўчага камітэту ды прынятыя з парушэньнем заканадаўства;
* усталёўвае межы кварталаў і мікрараёнаў у межах раёнаў Менску;
* ладзіць выбары, рэфэрэндумы і абмеркаваньне гарадзкіх і агульнакраёвых справаў;
* накіроўвае і ўзгадняе працу адміністрацыяў раёнаў Менску, наглядае за ёй і спрыяе іх дзейнасьці;
* стварае надзённую арганізацыйную будову дзеля ўдалай дзейнасьці гарадзкой выканаўчай улады, распрацаваную на навуковай аснове;
* распрацоўвае і падае на ўхваленьне Менскаму гарадзкому Савету дэпутатаў статут Менску і зьмяненьні ў яго.

## Падразьдзяленьні
На 2021 год Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт улучаў:
* 8 камітэтаў — 1) адукацыі, 2) архітэктуры і горадабудаўніцтва, 3) аховы здароўя, 4) будаўніцтва і інвэстыцыяў, 5) дзяржаўнай маёмасьці, 6) землеўпарадкаваньня, 7) працы, занятасьці і сацыяльнай абароны, 8) эканомікі;
* 7 галоўных управаў — 1) арганізацыйна-кадравай працы, 2) гандлю і паслугаў, 3) ідэалягічнай працы і справаў моладзі, 4) спорту і турызму, 5) унутраных справаў, 6) фінансавую, 7) юстыцыі;
* 6 управаў — 1) бухгальтарскага ўліку і справаздачнасьці, 2) гарадзкой гаспадаркі і энэргетыкі, 3) жыльлёвай палітыкі, 4) кантрольна-рэвізійную, 5) культуры, 6) працы са зваротамі грамадзянаў і юрыдычных асобаў;
* кіраўніцтва справамі і службу аднаго вакна.

### Міліцыя
Менгарвыканкам мае Галоўную ўправу ўнутраных справаў, якая мае ў сваім падпарадкаваньні 9 раённых управаў унутраных справаў (РУУС): Заводзкую, Кастрычніцкую, Ленінскую, Маскоўскую, Партызанскую, Першамайскую, Савецкую, Фрунзэнскую і Цэнтральную.

## Адміністрацыі
Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт мае ў падпарадкаваньні адміністрацыі 9 раёнаў: Заводзкага раёна, Кастрычніцкага, Ленінскага, Маскоўскага, Партызанскага, Першамайскага, Савецкага, Фрунзэнскага і Цэнтральнага.

## Старшыні
# Барыс Позерн (сакавік—ліпень 1917)
# Ісідор Любімаў (ліпень—жнівень 1917)
# Карл Ландар (верасень—кастрычнік 1917)
# Віктар Яркін (сакавік—травень 1919)
# Казімер Ціхоўскі (ліпень—верасень 1919)
# Віктар Яркін (сакавік—травень 1919)
# Кюсэ Фрыц (сьнежань 1920 — сьнежань 1921)
# Адольф Гетнер (студзень 1922 — сьнежань 1923)
# Сяргей Карп (студзень—сакавік 1924)
# Адам Славінскі (сакавік—ліпень 1924)
# Сьцяпан Яцкевіч (жнівень 1924 — красавік 1929)
# Нічыпар Аксючыц (красавік 1929 — сьнежань 1930)
# Восіп Валадзько (люты 1931 — сакавік 1933)
# Антон Каранеўскі (травень 1933 — студзень 1934)
# Емяльян Жуковіч (сакавік 1934 — чэрвень 1937)
# Канстанцін Бударын (верасень 1940 — чэрвень 1941, ліпень 1944 — жнівень 1945)
# Іван Паромчык (жнівень 1945 — сакавік 1946)
# Канстанцін Длугашэўскі (красавік 1946 — ліпень 1954)
# Васіль Шарапаў (ліпень 1954 — студзень 1968)
# Міхаіл Кавалёў (студзень 1968 — студзень 1977)
# Генадзь Барташэвіч (студзень—чэрвень 1977)
# Станіслаў Лукашэвіч (чэрвень 1977 — студзень 1980)
# Георгі Таразевіч (студзень 1980 — жнівень 1983)
# Валер Пячэньнікаў (жнівень 1983 — сьнежань 1985)
# Уладзімер Міхасёў (сьнежань 1985 — травень 1990)
# Міхаіл Марыніч (кастрычнік 1990 — красавік 1991)
# Аляксандар Герасіменка (красавік 1991 — студзень 1995)
# Уладзімер Ярмошын (студзень 1995 — люты 2000)
# Міхаіл Паўлаў (сакавік 2000 — чэрвень 2009)
# Мікалай Ладуцька (чэрвень 2010 — лістапад 2014)
# Андрэй Шорац (лістапад 2014 — лістапад 2018)
# Анатоль Сівак (лістапад 2018 — верасень 2020)
# Уладзімер Кухараў (зь верасьня 2020 году)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 


Катэгорыя:Гарадзкія выканаўчыя камітэты Беларусі
Катэгорыя:Гарадзкія выканаўчыя камітэты БССР
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:Праспэкт Незалежнасьці (Менск)
Катэгорыя:Маскоўскі раён (Менск)