Брытанская вяшчальная карпарацыя

«**Брытанская вяшчальная карпарацыя**» («БВК»; ) — дзяржаўная тэлерадыёкампанія Вялікабрытаніі, заснаваная ў кастрычніку 1922 г. у Лёндане 6 прыватнымі прадпрыемствамі пад назовам «Брытанская вяшчальная *кампанія*».

1 студзеня 1927 г. урад Брытаніі выкупіў прадпрыемства і надаў яму сучасны назоў. Замежнае вяшчаньне са сьнежня 1932 г. праводзіць Сусьветная служба Бі-Бі-Сі. Паводле каралеўскага статуту, брытанскі манарх прызначае 12 папячыцеляў на параду міністраў ураду Брытаніі. У сваю чаргу папячыцелі абіраюць кіраўніка карпарацыі, дзейнасьць якой фінансуецца ў Брытаніі за кошт падатковых адлічэньняў з прыватных вытворцаў жывых тэлеперадачаў і адпаведных тэлепадпісчыкаў.

## Склад
На 2016 г. «Брытанская вяшчальная карпарацыя» ўлучала:
* 9 унутрыдзяржаўных тэлеканалаў: «БВК Адзін» (засн. 2 лістапада 1936 г.), «БВК Два» (засн. 20 красавіка 1964 г.), «БВК Тры» (сеціўны; засн. 9 лютага 2003 г. як «БВК Выбар»), «БВК Чатыры» (засн. 2 сакавіка 2002 г.),   (засн. 11 лютага 2002 г.),  (засн. 11 лютага 2002 г.),  (засн. 19 верасьня 2008 г. на гэльскай для Шатляндыі), «БВК-Навіны» (9 лістапада 1997 г.), «БВК-Парлямэнт» (засн. у студзені 1992 г. прыватна як Парлямэнцкі канал, выкуплены БВК 23 верасьня 1998 г.);
* 55 унутрыдзяржаўных радыёстанцыяў, зь іх:
** 10 агульнадзяржаўных: «БВК Радыё 1» (засн. 29 ліпеня 1945 г. як Лёгкая праграма БВК), «БВК Радыё 2» (засн. 30 верасьня 1967 г.), «БВК Радыё 3» (засн. 29 верасьня 1946 г. як Трэцяя праграма БВК), «БВК Радыё 4» (засн. 1 верасьня 1939 г. як Айчынная праграма БВК), «БВК Радыё 5 Ужывую» (засн. 27 жніўня 1990 г. як «БВК Радыё 5»), «БВК Радыё 5 Ужывую Спорт-Экстра» (засн. 2 лютага 2002 г.), «БВК Экстра» (засн. 16 жніўня 2002 г.), «БВК 6 Музыка» (засн. 11 сакавіка 2002 г.), «БВК 4 Экстра» (засн. 15 жніўня 2002 г. як «БВК7»), «БВК Азіяцкая сець» (засн. 1996 г.);
** 5 краёвых: «БВК Радыё гэльцаў» (на гэльскай мове для Шатляндыі; засн. 5 кастрычніка 1979 г. як «БВК Радыё вострава»), «БВК Радыё Шатляндыя» (засн. 23 верасьня 1978 г.), «БВК Радыё Кімру» (на валійскай мове для Ўэйлза; засн. 3 студзеня 1977 г.), «БВК Радыё Ўэйлз» (засн. 13 лістапада 1978 г.), «БВК Радыё Ольстэр» (засн. у студзені 1975 г.);
** 40 мясцовых у Ангельшчыне, першую зь якіх запусьцілі ў Лэстэры 8 лістапада 1967 г.;
* Радыё «Сусьветная служба Бі-Бі-Сі»;
* 3 тэлеканалы для замежжа: «Сусьветныя навіны БВК» (засн. 11 сакавіка 1991 г. як Тэлебачаньне «Сусьветнай службы Бі-Бі-Сі»), «Арабскае тэлебачаньне БВК» (засн. 11 сакавіка 2008 г. на арабскай мове), «Пэрсыдзкае тэлебачаньне БВК» (засн. 14 студзеня 2009 г. на пэрсыдзкай мове).

## Мінуўшчына

18 кастрычніка 1922 г. 6 прыватных прадпрыемстваў —  (, графства Эсэкс, Ангельшчына),  (Манчэстэр, графства Ланкашыр, Ангельшчына), «Радыёсувязь»,  (Рагбі, графства , Ангельшчына),  (Лёндан) і  (Нью-Ёрк, ЗША) — заснавалі ў Лёндане таварыства з абмежаванай адказнасьцю «Брытанская вяшчальная *кампанія*» («БВК»). Статутны капітал у £60,006 разьмеркавалі на 6 роўных дзеляў у выглядзе акцыяў цаной па £1. 14 лістапада 1922 г. «БВК» пачала вяшчаньне на сярэдніх хвалях зь лёнданскай радыёстанцыі  на сядзібе «Марконі». Першым дыктарам быў , які пачаў перадачу з навінаў аб  15 лістапада 1922 году. 15 сьнежня 1922 г. «БВК» атрымала ўлік. Першым галоўным інжынэрам «БВК» стаў  (1922—1929). На 31 сьнежня 1922 г. прадпрыемства налічвала 4 супрацоўнікі. 18 сакавіка 1923 г. кіраўнік  Нэвіл Чэмбэрлен выдаў прадпрыемству дазвол на вяшчаньне. У ліпені 1923 г. парлямэнт надаў «БВК» манаполію на радыёвяшчаньне ў Брытаніі, якая дзейнічала да 8 кастрычніка 1973 году. На 31 сьнежня 1923 г. прадпрыемства налічвала 177 супрацоўнікаў. На канец 1924 г. «БВК» мела 20 радыёперадавальнікаў у Брытаніі і 465 супрацоўнікаў.

1 студзеня 1927 г. урад Брытаніі выкупіў прадпрыемства і надаў сучасны назоў «Брытанская вяшчальная *карпарацыя*» («БВК»). У лістападзе 1929 г. Джон Бэрд пачаў досьледнае чорна-белае тэлевяшчаньне на частасьцях «БВК» у Лёндане, што мела 30-радковае разрозьненьне. 15 сакавіка 1932 г. «БВК» пераехала на сучасную сядзібу ў . 25 сьнежня 1932 г., на Раство Хрыстова, брытанскі кароль Георг V (1910—1936) стаў першым манархам Брытаніі, які выступіў на радыё «БВК». На заморскія ўладаньні зварот перадавала радыё «Імпэрская служба Бі-Бі-Сі», якую заснавалі 19 сьнежня 1932 году. 2 лістапада 1936 г. у лёнданскім палацы Аляксандры «БВК» пачала штодзённае чорна-белае тэлевяшчаньне з мэханічным 240-радковым разрозьненьнем, распрацаваным Бэрдам, і з электронным 405-радковым разрозьненьнем, распрацаваным у 1934 г. на прадпрыемстве  (Лёндан). З 1937 г. пакінулі толькі тэлебачаньне з элетронным разрозьненьнем. У студзені 1938 г. «БВК» наняла эгіпецкага радыёжурналіста Ахмада-Камаля Эфэндзі для стварэньня вяшчаньня на арабскай мове. 29 студзеня 1942 г. адбыўся першы выпуск радыёперадачы , якую да 1985 г. вёў . 7 чэрвеня 1946 г. аднавілі тэлевяшчаньне пасьля перапынку з 1 верасьня 1939 г., які пачаўся ў сувязі з Другой сусьветнай вайной. «БВК» заставалася адзіным тэлевяшчальнікам у Брытаніі да верасьня 1955 году.

19 ліпеня 1948 г. «БВК» упершыню пачала 68,5 гадзіны жывога тэлевяшчаньня з 14-х летніх Алімпійскіх гульняў, што праходзілі ў Лёндане да 14 жніўня. Паказ ажыцьцяўляўся для амаль 100 тыс. дамоў Брытаніі, якія мелі тэлевізары пераважна памерам 25 см на 20 см. 12 лютага 1950 г. у  (графства Дэван, Ангельшчына) «БВК» стала адным з 23 дзяржаўных вяшчальнікаў, якія заснавалі Эўрапейскі вяшчальны саюз (Жэнэва, Швайцарыя). У 1952 г. на «БВК» распрацавалі электронны апарат відэазапісу, які дазваляў запісаць да 15 хвілінаў відэа. У красавіку 1958 г. у лёнданскім раёне Пэдзінгтан заснавалі  для вытворчасьці гукавых эфэктаў і электронай музыкі. 16 кастрычніка 1958 г. пачаўся выпуск дзіцячай тэлеперадачы  (сьцяг адплыцьця), якая працягвала выходзіць на 2016 год. 29 чэрвеня 1960 г. у лёнданскім раёне Гэмэрсьміт адчынілі , які выкарыстоўваўся да 31 сакавіка 2013 году. 20 красавіка 1964 г. заснавалі тэлеканал  (анг. BBC2), які першым у Эўропе 1 ліпеня 1967 году перайшоў на каляровае вяшчаньне. У чэрвені 1967 г. «БВК» упершыню ажыцьцявіла жывое тэлевяшчаньне праз амэрыканскі спадарожнік  ().

У студзені 1970 г. «БВК» заключыла дамову аб супрацы з  (, графства ), што дазволіла стварыць ранішнія і вечаровыя перадачы на аснове пісьмовых падручнікаў для дыстанцыйнага навучаньня. У верасьні 1974 г. на тэлебачаньні «БВК» запусьцілі першы тэлетэкст , які працягваў выкарыстоўвацца да 23 кастрычніка 2012 году. 9 лістапада 1997 г. запусьцілі кругласодневы тэлеканал . У сьнежні 1997 г. запусьцілі ўласны вэб-сайт. 23 верасьня 1998 г. адчынілі першы лічбавы тэлеканал «БВК Выбар», які 9 лютага 2003 г. стаў называцца . 11 сакавіка 2008 г. заснавалі тэлеканал  на арабскай мове для замежнага вяшчаньня. 14 студзеня 2009 г. адчыніўся адпаведны тэлеканал  для вяшчаньня на Аўганістан, Іран, Таджыкістан і Ўзбэкістан. 20 чэрвеня 2011 г. упершыню ажыцьцявілі жывы *трохвымерны* паказ 125-га Ўімбэлданскага турніра па тэнісе, што праводзіўся ў Лёндане да 3 ліпеня. 

У 2015 г. даход «Брытанскай вяшчальнай карпарацыі» склаў 4805,1 млн фунтаў стэрлінгаў, зь іх £3735,4 млн (78%) склалі падатковыя адлічэньні з прыватных вытворцаў жывых тэлеперадачаў і адпаведных тэлепадпісчыкаў у Брытаніі. Рэшту (£1069,7 млн; 22%) склалі продажы ўласных перадачаў за мяжой. Выдаткі на дзейнасьць склалі £4914,3 млн, што прывяло да апэрацыйных стратаў у £109,2 млн. За 2015 г. на 9 тэлеканалаў «БВК» выдаткавала £2367,8 млн (48%), зь іх на тэлеканал «БВК Адзін» (анг. BBC One) пайшлі £1433,6 млн (29%; 61% выдаткаў на тэлеканалы). На 55 унутрыдзяржаўных радыёстанцыяў (10 агульнадзяржаўных, 5 краёвых і 40 мясцовых у Ангельшчыне) выдаткавалі 652,5 млн (13%), зь іх найбольш пайшло на  — £115,7 млн (2%; 18% выдаткаў на радыё). На вэб-сайт у 2015 г. выдаткавалі £201 млн (4%). Радыё «Сусьветная служба Бі-Бі-Сі» атрымала £253,6 млн (5%).

### Кіраўнікі
*  (14 сьнежня 1922 — 19 ліпеня 1938)
*  (19 ліпеня 1938 — 26 студзеня 1942)
*  (26 студзеня 1942 — 6 верасьня 1943)
*  (6 верасьня 1943 — 31 сакавіка 1944)
*  (31 сакавіка 1944 — чэрвень 1952)
* Базіль Нікалз (выканаўца абавязкаў; чэрвень — 1 сьнежня 1952)
*  (1 студзеня 1960 — 1 красавіка 1969)
*  (1 красавіка 1969 — 30 верасьня 1977)
*  (1 кастрычніка 1977 — 31 ліпеня 1982)
*  (31 ліпеня 1982 — 29 студзенz 1987)
*  (29 студзенz 1987 — 31 сьнежня 1992)
*  (31 сьнежня 1992 — 28 студзеня 2000)
*  (28 студзеня 2000 — 29 студзеня 2004)
*  (в.а.; 29 студзеня — 22 чэрвеня 2004)
*  (22 чэрвеня 2004 — 17 верасьня 2012)
*  (17 верасьня — 10 лістапада 2012)
*  (в.а.; 11 лістапада 2012 — 2 красавіка 2013)
*  (з 2 красавіка 2013 г.)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт для замежнага вяшчаньня


Катэгорыя:Зьявіліся ў 1922 годзе
Катэгорыя:Радыёвяшчальныя арганізацыі
Катэгорыя:Тэлевізійныя арганізацыі
Катэгорыя:Чальцы Эўрапейскага радыёвяшчальнага зьвязу
Катэгорыя:Брытанскія арганізацыі
Катэгорыя:Ўэстмінстэр
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі на ангельскай мове
Катэгорыя:Інфармацыйныя агенцтвы
Катэгорыя:Мэдыякампаніі
Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ