Дуброўнік

**Дуброўнік** (, , па-далмацку і ) — горад у Харватыі. Месьціцца на беразе Адрыятычнага мора, на поўдні Далмацыі. Зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Дуброўніцка-Нерэтванскай жупаніі. Насельніцтва — 42 615 чалавек.

Стары горад Дуброўніку быў уключаны ў 1979 годзе ў Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО.  Ён лічыцца адным зь дзесяці найлепш захаваных сярэднявечных гарадоў, абкружаных мурам, у сьвеце.  

## Гісторыя

Лічыцца, што Дуброўнік (Рагуза) быў заснаваны ў VII стагодзьдзі ўцекачамі з Эпідаўру, які быў разбураны аварамі, або славянамі. Паселішча эпідаўраўцаў знаходзілася на невялічкай высьпе, якая называлася Ляўс і была аддзеленая ад кантынэнту каналам. Крыху пазьней насупраць выспы вырасла славянскае паселішча, якое назыалася Дубрава. У VII—X стагодзьдзях Рагуза знаходзілася пад уладай Бізантыі, але захоўвала пэўную самастойнасьць. Паступова раманскае і славянскае насельніцтва зьмяшалася, на месцы высахлага ў XII стагодзьдзі каналу была пракладзена галоўная вуліца гораду — Страдун.

У 1205–1358 гадох горад апынуўся пад уладай Вэнэцыянскае рэспублікі. У гэты час горад становіцца важным пастаўшчыком скураў, воску, срэбра і іншых мэталаў для Вэнэцыі. У 1235 годзе была ўведзена новая сыстэма кіраваньня горадам: князь (рэктар), які абіраўся на месяц, — Малое веча — Вялікае веча — Рада прызначаных (Сэнат). У студзені 1348 году ў Дуброўніку адбылася ўспышка чумы.

У сярэдзіне XIV стагодзьдзя ў Дуброўніку сфармавалася арыстыкратычная рэспубліка, дэвізам якой быў *«Свабода, або сьмерць!»*. У 1358 годзе Вэнэцыя пацярпела паразу ад вугорскага караля Лаяша Вялікага, і Дуброўнік прызнаў сюзэрэнытэт Вугоршчыны, які, аднак, ня быў істотным.

Найвышэйшага росквіту Рэспубліка дасягнула ў XV—XVI стагодзьдзях, умела балянсаваўшы паміж Вэнэцыяй і Асманскай імпэрыяй і выгадна гандляваўшы ў Міжземнамор’і. Мясцовыя купцы бывалі таксама і ў Індыі, і ў Амэрыцы.

6 красавіка 1667 году ў Рагузе адбыўся моцны землятрус, у якім загінула 5 тысячаў чалавек, у т.л. глава Рэспублікі — рэктар (князь). Большасьць будынкаў была разбурана, але паступова горад быў адбудаваны і набыў сучасны выгляд.

У 1806 годзе Дуброўнік (Рагуза) быў захоплены французамі, і праз два гады рэспубліка была ліквідавана. Але ўжо ў 1814 годзе ў горад увайшлі аўстрыйскія войскі, і ў 1815, у выніку пагадненьняў, заключаных на Венскім кангрэсе, Дуброўнік увайшоў у склад Аўстрыйскае імпэрыі.

У 1918 годзе, па сканчэньні Першай сусьветнай вайны і распадзе Аўстра-Вугоршчыны, горад, які цяпер стаў афіцыйна называцца Дуброўнік, увайшоў у склад Дзяржавы славенцаў, харватаў і сэрбаў, якая ў 1929 годзе становіцца Югаславіяй.

У 1979 годзе старая частка гораду была ўключана ў Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО.

Дуброўнік моцна пацярпеў падчас Вайны Харватыі за незалежнасьць (1991—1995 гг.). Па яе сканчэньні ў горадзе былі праведзены маштабныя рэстаўрацыйныя работы, і ён стаў адным з найважнейшых турыстычных цэнтраў Харватыі.

## Транспарт
Аэрапорт Дуброўніку разьмешчаны за 22 км на поўдзень ад гораду і зьяўляецца трэцім паводле велічыні ў Харватыі.

Канатная дарога злучае Дуброўнік з гарой Срдж.

Дзяржаўная аўтадарога 8 у паўночным кірунку вядзе праз мост Франьё Туджмана да граніцы з Босьніяй і Герцагавінай, а ў паўднёвым — праз аэрапорт да граніцы з Чарнагорыяй.

## Гаспадарка
На 2020 год у Дуброўніку месьціўся марскі грузаперавозчык «Атлянтычнае плаваньне».

## Славутасьці

* Стары горад з шматлікімі будынкамі ў гатычным, рэнэсансным і барочным стылях.
* Гарадзкі мур (XII стагодзьдзе) з бастыёнам Бокар, фартэцыяй Мінчэта, фортам Сьвятога Яна і брамамі Піле і Плочэ.
* Катэдра
* Касьцёл Сьвятога Блязыюса — у гонар заступніку гораду
* Касьцёл Сьвятога Спаса
* Касьцёл Сьвятога Ігнацыя
* Кляштар і касьцёл дамініканаў
* Кляштар і касьцёл францішканаў
* Кляштар Сьвятой Кляры
* Сынагога
* Царква Сьвятога Дабравешчаньня (сэрбская)
* Страдун — галоўная пешаходная вуліца гораду
* Пляц Ложы — галоўны пляц Старога гораду
* Пляц Гундуліча з помнікам паэту
* Княскі двор
* Палац Спонца
* Вялікі і Малы фантан Анофрыя
* Калёна Ролянда

### Музэі
* Археалягічны музэй
* Музэй гісторыі і культуры
* Музэй мараплаваньня
* Музэй Айчыннай вайны, прысьвечаны падзеям Вайны Харватыі за незалежнасьць

## Гарады-сябры
* Равэнна, Італія (з 1969 году)
* Вукавар, Харватыя (з 1993 году)
* Грац, Аўстрыя (з 1994 году)
* Гэльсынгборг, Швэцыя (з 1998 году)
* Рагуза, Італія (з 2000 году)
* Бад-Гомбург-фор-дэр-Гёэ, Нямеччына (з 2002 году)
* Сараева, Босьнія і Герцагавіна (з 2007 году)

## Асобы
* Іван Буніч Вучыч — харвацкі паэт
* Мілаван Глішыч — сэрбскі паэт
* Іван Гундуліч — харвацкі паэт
* Марын Држыч — харвацкі пісьменьнік

## Галерэя

Dubrovnik_-_Cathedral_of_the_Assumption_of_the_Virgin_Mary_8157.jpg|Катэдра
Dubrovnik D81 4017 (37941866864).jpg|Страдун — галоўная пешаходная вуліца гораду
Dubrovnik D81 3977 (38603495616).jpg|Вялікі фантан Анофрыя
Dubrovnik D81 4063 (37941768604).jpg|Порт
Dubrovnik D81 4075 (38627409632).jpg|Стары горад
Dubrovnik D81 4082 (37941710004).jpg|Найвышэйшы пункт гарадзкога муру


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Дуброўнік