open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Міхалін

Назву **Міхалін** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Міхалін — вёска ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Міхалін — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Міхал
* Міхалаў
* Міхалеўшчына
* Міхалёва
* Міхалёў
* Міхалёўка
* Міхалёўцы
* Міхалёўшчына
* Міхалі
* Міхаліна
* Міхалінава
* Міхалінак
* Міхалінка
* Міхалінкі
* Міхаліно
* Міхалішкі
* Міхалкавічы
* Міхалкі
* Міхалова
* Міхалоў
* Міхалоўка
* Міхалпольле
* Міхальцы
Кісялёвабудзкі сельсавет

**Кісялёвабу́дзкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клімавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Кісялёва Буда.

## Гісторыя
23 верасьня 2011 году ліквідаваная вёска Фёдараўка.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клімавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Родненскі сельсавет

**Ро́дненскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клімавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Родня.

## Гісторыя
21 сьнежня 2011 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Асмолавічы, Лазовіца, Узьдзевічы, Фядотаўка, Шумоўка ліквідаванага Лазовіцкага сельсавету, а населеныя пункты Васькоўка, Заходы, Казусёўка, Малашкавічы, Мацяёўка, Сураў, Якубаўка перададзеныя з Родненскага ў Галіцкі сельсавет.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клімавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Баханскі сельсавет (Хоцімскі раён)

**Баха́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Хоцімскага раёну, мяжуе зь Бярозкаўскім, Бяседавіцкім і Янаўскім сельсаветамі. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Баханы. Старшыня — Наталя Кундзікава. Насельніцтва 612 чал. (2010).

## Гісторыя
На 2007 год:
* Населеных пунктаў — 4
* Агульная плошча — 56 км²
* Колькасьць насельніцтва — 684 чалавекі
* Непаўналетніх — 104
* Працаздольных — 293

## Крыніцы

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету разьмешчаны: СПК «Калгас „Чырвоны Маяк“», сярэдняя школа, дзіцячы сад, 3 фэльчарска-акушэрскія пункты, 2 Дамы культуры, 2 бібліятэкі, 2 аддзяленьні сувязі, 3 крамы.

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Хоцімскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Велікаліпаўскі сельсавет

**Велікалі́паўскі сельсаве́т**, **Лі́паўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы Хоцімскага раёну, мяжуе зь Бяседавіцкім і Янаўскім сельсаветамі, Бранскай і Смаленскай абласьцямі Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ліпаўка. Старшыня — Пётар Брагіня. Насельніцтва 832 чал. (2010).

## Гісторыя
На 2007 год:
* Населеных пунктаў — 5
* Агульная плошча — 100,4 км²
* Колькасьць насельніцтва — 949 чалавек
* Непаўналетніх — 184
* Працаздольных — 513

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету разьмешчаны: СПК «Ліпаўка», сярэдняя школа, дзіцячы сад, 2 фэльчарска-акушэрскія пункты, 2 Дамы культуры, 2 бібліятэкі, 2 аддзяленьні сувязі, 3 крамы, комплексна-прыёмны пункт.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 225
*  С. 124
*  С. 94

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Забялышынскі сельсавет

**Забялы́шынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Хоцімскага раёну, мяжуе з Трасьцінскім і Янаўскім сельсаветамі, Клімавіцкім раёнам, Смаленскай вобласьцю Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Забялышын. Старшыня — Міхал Байкаў. Насельніцтва 957 чал. (2010).

## Гісторыя
На 2007 год:
* Населеных пунктаў — 8
* Агульны плошча — 72,4 км²
* Колькасьць насельніцтва — 1057 чалавек
* Непаўналетніх — 201
* Працаздольных — 493

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету разьмешчаны: УКСП «Саўгас «Забялышын», сярэдняя школа, дзіцячы сад, сельская ўчастковая лякарня, Дом культуры, 2 бібліятэкі, аддзяленьне сувязі, дом сацыяльных паслуг, Дом вэтэранаў, аддзяленьне АСБ «Беларусбанк», 3 крамы, Забялышынскае лясьніцтва, комплексна-прыёмны пункт, Забялышынскі вытворчы ўчастак Клімавіцкага лікёра-гарэлкавага заводу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Хоцімскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Трасьцінскі сельсавет

**Трасьці́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіцца ў паўночнай частцы Хоцімскага раёну, мяжуе з Забялышынскім, Чарняўскім і Янаўскім сельсаветамі. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Трасьціно. Старшыня — Алена Смалякова. Насельніцтва на 2010 год — 1056 чалавек.

## Гісторыя
На 2007 год: населеных пунктаў — 6, агульная плошча — 68,3 км², колькасьць насельніцтва — 828 чалавек (непаўналетніх — 114, працаздольных — 417).

23 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Азёраўка, Альшоў 2, Бесядзкі Прудок, Васілёўка 1, Васілёўка 2, Дружба, Канаўка, Круглы, Малуноўка, Пагранічнік, Шаладонаўка, Янаўка — ліквідаванага Янаўскага сельсавету.

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету разьмешчаны: УКСП «Саўгас „Забялышын“», сярэдняя школа, дзіцячы сад, фэльчарска-акушэрскі пункт, Дом культуры, сельскі клюб, 2 бібліятэкі, аддзяленьне сувязі, комплексна-прыёмны пункт.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Хоцімскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Бяседавіцкі сельсавет

**Бясе́давіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы Хоцімскага раёну, мяжуе з Батаеўскім, Велікаліпаўскім, Янаўскім сельсаветамі, Бранскай вобласьцю Расейскай Фэдэрацыі. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бяседавічы. Старшыня — Тамара Керымава. Насельніцтва 672 чал. (2010).

## Гісторыя
На 2007 год:
* Населеных пунктаў — 7
* Агульны плошча — 74,2 км²
* Колькасьць насельніцтва — 777 чалавек
* Непаўналетніх — 138
* Працаздольных — 393

28 сьнежня 2012 году ліквідаваны пасёлак Міхайлаўскі (Каты).

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету разьмешчаны: СПК «Калгас «Іскра»», навучальна-пэдагагічны комплекс сярэдняя школа-сад, Дом культуры, 3 сельскія клюбы, 3 бібліятэкі, 3 фэльчарска-акушэрскія пункты, аддзяленьне сувязі, 4 крамы, комплексна-прыёмны пункт побытавага абслугоўваньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну
Чарняўскі сельсавет

**Чарня́ўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзіўся ў заходняй частцы Хоцімскага раёну, межаваў зь Бярозкаўскім і Трасьцінскім сельсаветамі, Касьцюковіцкім раёнам. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Чарняўка. Старшыня — Ала Салміна.

## Гісторыя
На 2007 год:
* Населеных пунктаў — 10
* Агульны плошча — 58,4 км²
* Колькасьць насельніцтва — 611 чалавек
* Непаўналетніх — 132
* Працаздольных — 290

5 сьнежня 2011 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Аляксандравічы, Андронаўшчына, Арцюхоўка, Ельня, Кляноўка, Крынічка, Марцінаўка, Новы Пуць, Селішча, Чарняўка — перададзеныя ў склад Бярозкаўскага сельсавету.

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету былі разьмешчаны: СПК «Авангард-Ельня», сярэдняя школа, дзіцячы сад, сельская мэдычная амбуляторыя, аптэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, 2 аддзяленьні сувязі, 2 крамы, 2 дамы культуры, 2 бібліятэкі, комплексна-прыёмны пункт.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хоцімскага раёну
Перароў

Назву **Пераро́ў** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Перароў — вёска ў Пружанскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Перароў — вёска ў Жыткавіцкім раёне 

## Глядзіце таксама
* Перароўскі Млынок
Янаўскі сельсавет (Хоцімскі раён)

**Я́наўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Хоцімскага раёну Магілёўскай вобласьці. Знаходзілася ў паўночнай частцы Хоцімскага раёну, межавала з Баханскім, Бяседавіцкім, Велікаліпаўскім, Трасьцінскім сельсаветамі. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Хоцімск (не ўваходзіла). Старшыня — Віктар Хайноўскі.

## Гісторыя
На 2007 год: населеных пунктаў — 12; агульная плошча — 100,9 км²; колькасьць насельніцтва — 417 чалавек (непаўналетніх — 53, працаздольных — 179).

23 сьнежня 2009 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Азёраўка, Альшоў 2, Бесядзкі Прудок, Васілёўка 1, Васілёўка 2, Дружба, Канаўка, Круглы, Малуноўка, Пагранічнік, Шаладонаўка, Янаўка — перададзеныя ў склад Трасьцінскага сельсавету.

## Інфраструктура
На тэрыторыі сельсавету былі разьмешчаныя: СПК «Калгас «III Інтэрнацыянал», 2 сельскія клюбы, 2 бібліятэкі, 2 фэльчарска-акушэрскія пункты, 2 крамы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Хоцімскага раёну

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Хоцімскага раёну
Баброўнікі (Беластоцкі павет)

**Баброўнікі** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, на левым беразе ракі Сьвіслач, на мяжы зь Беларусьсю, на шашы . Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Валілы

**Валілы** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Гісторыя
* Бітва пад Валіламі (1863)

## Інфармацыя для турыстаў
### Помнікі архітэктуры
* Сядзібны парк (XIX ст.)

## Ураджэнцы
* Лявон Тарасэвіч (нар. 1957) — беларускі мастак у Польшчы.

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Валілы-Станцыя

**Валілы-Станцыя** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, на шашы , за 1 км на поўнач ад Гарадку. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Зубкі (Падляскае ваяводзтва)

**Зубкі** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, за 5 км на захад ад мяжы зь Беларусьсю. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Каралёў Мост

**Каралёў Мост** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Інфармацыя для турыстаў

### Помнікі архітэктуры
* Капліца Сьв. Ганны (каля 1840 г.);
* Царква Сьв. Ганны (1913—1914 гг.). Іканастас паходзіць з царквы ў Горадні.  

### Дадатковыя зьвесткі
У Каралёвым Мосьце разгортваюцца падзеі польскай камэдыйнай трылёгіі «*U Pana Boga…»*: 
* *[[У Бога за пазухай (фільм)|«U Pana Boga za piecem» («У Бога за пазухай»)]]* (1998), 
* *«U Pana Boga w ogródku»* (2007), 
* *«U Pana Boga za miedzą»* (прэм’ера 19 чэрвеня 2009 году).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Нарэйкі (Падляскае ваяводзтва)

**Нарэ́йкі** () — вёска ў Польшчы, каля ракі Сьвіслачы. Уваходзяць у склад гміны Гарадок Беластоцкага павету Падляскага ваяводзтва. Знаходзяцца за 1 км на захад ад мяжы зь Беларусьсю.

## Назва

Норыка (Noriko) — імя германскага паходжаньня. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Аляксей Карпюк

**Аляксей Карпюк** (14 красавіка 1920, в. Страшава каля Гарадку, цяпер Падляскае ваяводзтва, Польшча — 14 ліпеня 1992, Горадня) — беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзяяч. Лідэр вольнадумнай інтэлігенцыі Горадні.

## Жыцьцяпіс
Аляксей Карпюк — камандзір і арганізатар партызанскага атрада імя Каліноўскага. Атрад пачаў дзейнічаць у траўні 1944 году. Аляксея Карпюка савецкія карныя службы пачалі вінаваціць у службе на немцаў. Па іх мысьлі, Аляксей Карпюк падазрона ўцёк з канцлягеру, а перад тым плаціў немцам маркамі. Аляксандар Амільяновіч рабіў у газэце «Ніва». Ён паехаў у музэй места Штутова, дзе высьветліў, што рабы канцлягеру ў Штутове мелі штомесяц невялікую капу рэйхсмарак. Гэта ратавала Аляксея Карпюка ад савецкіх карных органаў, які быў адным з удзельнікаў лясных (партызанскіх) сотняў каля места Гарадок.

Аляксей Карпюк гаварыў Сакрату Яновічу аб плоцкія насільствы савецкіх ваякаў над нямецкімі жанчынамі ў 1944&mdash;1945 гг.

## Узнагароды
* ордэн Чырвонага Сьцяга; 
* ордэн Айчыннай вайны I ступені;
* ордэн Айчыннай вайны II ступені;
* залаты крыж польскага ордэна «Віртуці Мілітары»;
* мэдалі.

### Творчыя ўзнагароды
* Заслужаны работнік культуры БССР (1980); 
* Ляўрэат Літаратурнай прэміі СП БССР імя І. Мележа (1986) за кнігу «Сучасны канфлікт».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Творы на «Беларускай Палічцы»

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры БССР
Гарадок (гміна)

**Гмі́на Гарадо́к** () — вясковая гміна ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гарадок.

## Разьмяшчэньне
Мяжуе з гмінамі Крынкі, Міхалова, Супрасьля, Шудзялова і Заблудаў, а таксама з Рэспублікай Беларусь.

## Нацыянальны склад
Паводле Першага ўсеагульнага перапісу насельніцтва 1921 г. у Польшчы, большасьць жыхароў тагачаснай гміны Гарадок назвалі сябе беларусамі (1752 чалавекі, што складала 40% усіх жыхароў гміны). Астатнія жыхары гміны задэкляравалі наступныя нацыянальнасьці: жыды (1432 чалавекі, 33% насельніцтва), палякі (1211 чалавек, 27% насельніцтва), немцы (5 чалавек) і русін (1 чалавек)  .

Паводле вынікаў Усенароднага перапісу насельніцтва 2002 году 76,1 % жыхароў гміны дэкляравалі польскую нацыянальнасьць, а 23,07 % — беларускую. Гэты вынік дазволіў выкарыстоўваць у гміне польска-беларускую двухмоўную геаграфічную намэнклятуру і ўвесьці беларускую мову ў якасьці дапаможнай.

Па выніках Нацыянальнага перапісу насельніцтва 2011 г. доля беларусаў ў этнічнай структуры жыхароў гміны апусьцілася ніжэй за 20%, праз што беларусы страцілі правы, згаданыя вышэй.

## Ураджэнцы
* Кастусь Каліноўскі (1838, Мастаўляны — 1864) — нацыянальны герой Беларусі, Летувы і Польшчы, адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызваленчага паўстаньня 1863—1864 гадоў
* Аляксей Карпюк (1920, Страшава — 1992) — беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзяяч
* Лёнік Тарасэвіч (нар. 1957, Валілы) — беларускі мастак у Польшчы

### Культурныя падзеі
* Басовішча — штогадовы фэст беларускай альтэрнатыўнай і рок-музыкі
* «Сяброўская бяседа»
* «Спатканьні абрадавых калектываў» («Spotkania zespołów obrzędowych»)
* «Дні Гарадку» («Dni Gródka»)

### Лякальная прэса
* газэта «Wiadomości Gródeckie — Haradockija Nawiny»

### Арганізацыі
* Гарадоцкі цэнтар культуры (Gródecki Ośrodek Kultury)
* Таварыства сяброў Гарадоцкай зямлі (Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Gródeckiej)

## Помнікі архітэктуры
**[[Гарадок (Беластоцкі павет)|Гарадок]]**:
* Замкавая гара;
* Праваслаўная царква Нараджэньня Сьвятой Багародзіцы, пабудаваная ў 1946—1947 на месцы, дзе хутчэй за ўсё знаходзілася першая ў Гарадку царква, пабудаваная Хадкевічамі ў XV ст.
* Капліца на праваслаўных могілках Заступніцтва Сьвятой Багародзіцы (1862 год), драўляны зруб.
* Рыма-каталіцкі касьцёл Найсьвяцейшага сэрцы Езуса, пабудаваны 1933—1936. Галоўны і бакавыя алтары выкананы ў стылі барока.
* Жыдоўскія могілкі.

*а таксама*:
* Драўляны двор з канца XVIII стагодзьдзя ў вёсцы Мялешкі-Калёнія
* Капліца Сьв. Ганны (каля 1840 г.) у вёсцы Каралёў Мост
* Праваслаўная царква Сьв. Ганны (1913—1914 гг.), іканастас паходзіць з царквы ў Горадні, у вёсцы Каралёў Мост
* Праваслаўная царква Сьв. Яна Тэоляга (1862 г., разбудаваная ў 1908—1909) у вёсцы Мастаўляны
* Грэка-каталіцкая капліца, цяпер праваслаўная могілкавая (канец XVIII ст.) у вёсцы Мастаўляны
* Праваслаўная каплічка (каля 1850 году) у вёсцы Навасёлкі
* Сядзібны парк (XIX ст.) у вёсцы Валілы

## Крыніцы
Зубкі

Назву **Зубкі́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Зубкі — вёска ў Глыбоцкім раёне
** Зубкі — вёска ў Лёзьненскім раёне

* Менская вобласьць:
** Зубкі — вёска ў Клецкім раёне

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Зубкі — вёска ў Беластоцкім павеце

## Глядзіце таксама
* Зубава 
* Зубкавічы
Руда

Назву **Руда́** маюць:

* Руда — від карысных выкапняў, прыроднае мінэральнае ўтварэньне, якое зьмяшчае злучэньні карысных кампанэнтаў (мінэралаў, мэталаў) у канцэнтрацыях, якія робяць выманьне гэтых мінэралаў эканамічна мэтазгодным.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Руда — вёска ў Івацэвіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Руда — вёска ў Бешанковіцкім раёне
** Руда — былы хутар у Мёрскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Руда — вёска ў Наваградзкім раёне
** Руда — былы хутар у Слонімскім раёне

* Менская вобласьць:
** Руда — вёска ў Клецкім раёне

### [[Польшча]]
* Руда — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва

## Падвойныя назвы
* Новая Руда
* Руда Яварская
* Руда Ліпічанская
* Старая Руда

## Глядзіце таксама
* Рудава
* Рудакі
* Рудакова
* Рудаўка
* Рудка
* Рудкі
* Руды
Пераходы

Назву **Перахо́ды** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Пераходы — вёска ў Смаргонскім раёне
** Пераходы — вёска ў Шчучынскім раёне

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Пераходы — вёска ў Гайнаўскім павеце

## Глядзіце таксама
* Пераход 
* Пераходцы
Дэйвід Льюіс (Лош)

**Дэйвід Льюіс (Лош)** (1909, Сьвіслач — 1981) — канадскі палітык.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сьвіслачы
Катэгорыя:Беларускія жыды
Самуэль Белкін

**Самуэ́ль Бе́лкін** (1911, Сьвіслач — 1976) — выбітны дзеяч юдаізму ў ЗША.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сьвіслачы
Катэгорыя:Беларускія жыды
Аарон Котлер

**Ааро́н Ко́тлер** (1891, Сьвіслач — 1962) — лідэр артадаксальнага юдаізму на землях гістарычнай Літвы і ў ЗША.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1891 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сьвіслачы
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Памерлі ў 1962 годзе
Marks & Spencer

**Marks & Spencer** — буйная брытанская гандлёвая сетка, якая дзейнічае на рынку вопраткі і харчаваньня. 
Сузаснавальнікам кампаніі напрыканцы 19 ст. быў ураджэнец Слоніму Міхал Маркс.

## Вонкавыя спасылкі
* Marks & Spencer — афіцыйная старонка

Катэгорыя:Гандлёвыя маркі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1884 годзе
Катэгорыя:Гандлёвыя дамы
Татарка (Асіпавіцкі раён)

**Тата́рка** — мястэчка ў Беларусі, каля вытоку ракі Ваўчанкі. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 698 чалавек. Знаходзіцца за 12 км на паўднёвы ўсход ад Асіпавічаў, за 148 км на паўднёвы захад ад Магілёва, за 4 км на паўднёвы захад ад шашы  (). Чыгуначная станцыя на лініі Менск — Бабруйск.

## Гісторыя

Упершыню Татарка ўпамінаецца ў 2-й палове XIX стагодзьдзя як вёска ў Бабруйскам павеце. З 1873 году тут пачала працаваць станцыя Лібаўска-Роменскай чыгункі.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Татарка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП (б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Татарку вярнулі БССР, у Асіпавіцкім раёне Бабруйскай акругі, з 1938 году ў Магілёўскай вобласьці. У 1944—1954 гадох у Бабруйскай вобласьці. З 1949 году працоўны пасёлак.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 год — 0,3 тыс. чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1939 год — 0,8 тыс. чал.; 1970 год — 1,6 тыс. чал.; 1989 год — 1,2 тыс. чал.; 1991 год — 1 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 1 тыс. чал.; 2006 год — 900 чал.; 2009 год — 771 чал. (перапіс); 2016 год — 720 чал.; 2017 год — 705 чал.; 2018 год — 698 чал.

### Інфраструктура
У Татарцы працуюць дашкольная ўстанова, сярэдняя і музычная школы, амбуляторыя, паліклініка, клюб, пошта.

## Эканоміка
Прадпрыемствы паліўнай прамысловасьці.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Магілёўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Ялізава

**Ялі́зава** — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Бярэзіне. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 2459 чалавек. Знаходзіцца за 28 км на паўночны ўсход ад Асіпавічаў, за 106 км паўднёвы захад ад Магілёва, на шашы . Чыгуначная станцыя на лініі Магілёў — Асіпавічы.

## Назва
Тапонім Ялізава ўтварыўся ад імя зямянкі Лізаветы Вялікапольскай.

## Гісторыя
У XIX стагодзьдзі ў Ялізаве збудавалі палац і заснавалі маёнтак. У 1900 годзе сфармавалася вёска. У 1901—1916 гадох ува ўрочышчы Ялізаве працаваў лесапільны завод, які вырабляў дошкі з хвойных і паркет зь цьвёрдых лісьцевых пародаў. У 1910 годзе завод меў 2 паравыя машыны, працавалі 52 чал. Частка дошак ішла на Ялізаўскую гуту, збудаваны ў 1912 годзе. У пачатку ХХ стагодзьдзя Ялізава ўваходзіла ў склад Сьвіслацкай воласьці Бабруйскага павету, у вёсцы было 9 двароў, працавала школа. На 1917 год у Ялізаве было 50 двароў.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ялізава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП (б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Ялізава вярнулі БССР, у Сьвіслацкі, з 1931 году ў Асіпавіцкі раён. Па пабудове ў 1931 годзе чыгункі Магілёў — Асіпавічы за 1 км ад вёскі пачала працаваць станцыя Сьвіслач (з 1955 году Ялізава). 27 верасьня 1938 году Ялізава атрымала афіцыйны статус працоўнага пасёлку.

У Другую сусьветную вайну з канца чэрвеня 1941 да 29 чэрвеня 1944 году Ялізава знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. З 1944 году мястэчка ўваходзіла ў склад Бабруйскай, з 1954 году Магілёўскай вобласьці, з 25 сьнежня 1962 году ў Бабруйскім, з 6 студзеня 1965 году ў Асіпавіцкім раёне.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 год — 200 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1901 год — 56 чал.; 1914 год — 247 чал.; 1939 год — 4502 чал.; 1970 год — 3,2 тыс. чал.; 1989 год — 3438 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2002 год — 3,3 тыс. чал.; 2006 год — 2900 чал.; 2009 год — 2672 чал. (перапіс); 2016 год — 2491 чал.; 2017 год — 2484 чал.; 2018 год — 2459 чал.

### Інфраструктура
У Ялізаве працуюць сярэдняя школа, лякарня, 2 бібліятэкі, дом культуры.

## Эканоміка

Шклозавод, прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
У Ялізаве знаходзіцца гарадзішча жалезнага веку і эпохі Русі.

## Асобы
* Геральд Асьвяцінскі (1932—2006) — беларускі тэатральны дзяяч
* Уладзімер Зіноўскі (нар. 1955) — старшыня Нацыянальнага статыстычнага камітэту Рэспублікі Беларусь (з 1998 году)
* Людміла Хейдарава (нар. 1952) — беларуская пісьменьніца

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Магілёўскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Татарская мова

**Тата́рская мо́ва** (; , )— адна зь цюрскіх моваў. Распаўсюджаная ў Расеі, пераважна ў Татарстане, таксама ў Башкартастане.

## Вонкавыя спасылкі

* Інфармацыйна-даведкавы партал «Татар теле».
* Татарскія рэсурсы.
* Татарская газета на расейскай, ангельскай і татарскай (кадоўка Cyrillic Windows−1251).
* Татары Самарскай вобласьці — Кароткая інфармацыя аб татарскай мове, пісьменнасьці і асаблівасьцях мовы татараў Самарскай вобласьці.
* Татарская клясычная паэзія.
* Татарская электронная бібліятэка.
* Усё для вывучэньня татарскае мовы.

### СМІ
* «Новый Век» — Тэлекампанія зь мяшаным татарска-расейскай трансьляцыяй.
* Мәгариф — Грамадзка-пэдагагічны навукова-папулярны часопіс.
* Мәгьрифәт — Штотыднёвік Міністэрства адукацыі Татарстана.
* Рассылка пра татарскую культуру.


Катэгорыя:Мовы Расеі
Катэгорыя:Мовы Кітаю
Глуша

**Глу́ша** — колішняе мястэчка, цяпер пасёлак у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар Глушанскага сельсавету. Насельніцтва на 2009 год — 1319 чалавек.

Знаходзіцца за 29 км на захад ад Бабруйску, за 30 км на паўднёвы ўсход ад Асіпавічаў, на аўтадарогах Бабруйск — Слуцак () і Асіпавічы — Глуша ().

## Гісторыя
Паселішча заснаванае ў сувязі з будаўніцтвам шклозавода (1896) і разьвіцьцём дрэваапрацоўчых промыслаў. З 1924 году ўваходзіў у 1-ы Бабруйскі, з 1927 году ў Бабруйскі раён. У 1931—1960 гадах цэнтар Рымаўцаўскага сельсавету. З 1935 году працоўны пасёлак. 23 сьнежня 2011 году статус паніжаны да пасёлку.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1999 год — 1600 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 1500 чал.; 2006 год — 1400 чал.; 2009 год — 1319 чал. (перапіс)

## Эканоміка
Шклозавод, прадпрыемствы харчовай прамысловасьці.

## Асобы
* Алесь Адамовіч (1927—1994) — беларускі пісьменьнік

## Крыніцы

## Літаратура
* Глуша // 
* Hłusza  //  S. 562

Катэгорыя:Глушанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бабруйскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Міхаіл Хвастоў

**Міхаі́л Міха́йлавіч Хвасто́ў** (нар. 27 чэрвеня 1949 году ў вёсцы Казлоўшчына ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці) — беларускі палітык і дыплямат.

Скончыў Менскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут замежных моваў і БДУ. 8 жніўня 1994 году і 21 студзеня 1997 году быў прызначаны намесьнікам міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

З 1 кастрычніка 1997 году да 11 жніўня 2000 году быў Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Канадзе. Пасьля павароту з Канады каротка быў памочнікам Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь. 27 лістапада 2000 году прызначаны быў намесьнікам прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь і міністрам замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

24 верасьня 2001 году быў зноў прызначаны міністрам замежных справаў Рэспублікі Беларусь. 21 сакавіка 2003 году быў адстаўлены з пасады міністра й адначасова прызначаны амбасадарам у Злучаных Штатах Амэрыкі й Мэксыцы па сумяшчальніцтве.

4 чэрвеня 2009 году быў прызначаны Пастаянным прадстаўнікам Рэспублікі Беларусь пры аддзеле Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў і іншых міжнародных арганізацыях у Жэнэве. Вызвалены ад гэтай пасады 22 жніўня 2015 году.

24 чэрвеня 1999 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кто есть кто в Республике Беларусь 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пастаўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Памочнікі прэзыдэнта Беларусі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў ЗША
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Мэксыцы
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Канадзе
Катэгорыя:Намесьнікі прэм’ер-міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём „100 гадоў дыпляматычнай службе Беларусі“
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Пастаяннага арбітражнага трыбуналу
Градзянка

**Градзя́нка** — вёска (раней працоўны пасёлак) у Асіпавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Цэнтар Градзянскага сельсавету. Чыгуначная станцыя на лініі Градзянка — Вярэйцы — Асіпавічы.

## Гісторыя
Заснаваная ў канцы 19 стагодзьдзя ў сувязі з разгортваньнем лесараспрацовак у навакольных лясах ды будаўніцтвам чыгункі. У 1907 годзе невялікае ўрочышча з 1 дваром ды 7 жыхарамі ў Пагарэльскай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні. Працаваў лесапільны завод. Ад 24 верасьня 1924 году цэнтар сельсавету. Ад 15 ліпеня 1935 рабочы пасёлак. У Вялікую айчынную вайну вёска была спаленая, 350 жыхароў загубленыя. Разьмешчаны лесапункт Асіпавіцкага леспрамгасу, філія Асіпавіцкай фабрыкі канцтавараў, лясьніцтва, лесасклад, аўтамабільная станцыя, аптэка, амбуляторыя, бальніца, сярэдняя школа, бібліятэка, клюб, аддзяленьні сувязі ды ашчаднага банку, АТС, КБА, радыёвузел, сталовая, 4 крамы.

## Насельніцтва
* 2010 год — 401 жыхар
* 2007 год — 464 жыхары, 213 двароў
* 1999 год — 600 жыхароў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Градзянка на Radzima.org

Катэгорыя:Градзянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Асіпавіцкага раёну
Казлоўшчына (неадназначнасьць)

Назву **Казло́ўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Казлоўшчына — вёска ў Дрысенскім раёне
** Казлоўшчына — вёска ў Пастаўскім раёне
** Казлоўшчына — хутар у Шаркоўшчынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Казлоўшчына — вёска ў Ашмянскім раёне
** Казлоўшчына — мястэчка ў Зьдзецельскім раёне

## Глядзіце таксама
* Казлова
* Казловічы
* Казловы Луг
* Казлоў
* Казлоўка
* Казлоўцы
* Казлы
* Казьлякевічы
* Казьляны
Валер Цапкала

**Вале́р Вільямавіч Цапка́ла** (**Цэпкала**) ( 22 лютага 1965, Горадня, БССР) — беларускі палітык і дыплямат.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 22 лютага 1965 году ў Горадні. Быў адзіным дзіцем у сям’і інжынэраў-хімікаў Віляма і Ніны Цапкалаў, якія былі накіраваныя ў Горадню па размеркаваньні на будаўніцтва азотнага завода, дзе адпрацавалі ўсё жыцьцё. Бацька скончыў Адэскі політэхнічны інстытут, маці — Харкаўскі інжынэрна-эканамічны інстытут.

Вучыўся ў гарадзенскай сярэдняй школе № 14 з паглыбленым вывучэньнем ангельскай мовы, захапляўся гісторыяй. У 1982—1984 гадах вучыўся ў Беларускім тэхналягічным інстытуце. У 1984 годзе прызваны ў армію (адтэрміноўка студэнтам у той час была адмененая), праходзіў службу ў элітных ракетных войсках стратэгічнага прызначэньня ў Хмяльніцкім.

Пасля службы ў арміі ў 1986 годзе адразу паступіў у Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных зносін, які скончыў з адзнакай у 1991 годзе па спецыяльнасьці «Міжнародныя зносіны». Пасля вучобы застаўся ў аспірантуры гэтага ж інстытуту, у 1992 годзе скончыў яе на «выдатна», выкладаў у МДІМЗ, стаў кандыдатам юрыдычных навук.

З 8 жніўня 1994 году да 20 студзеня 1997 году быў першым намесьнікам Міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

24 лютага 1997 году быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Злучаных Штатах Амэрыкі й Мэксыцы па сумяшчальніцтве , адстаўлены з гэтых пасадаў быў 2 красавіка 2002 году.

У 2020 годзе абвясьціў пра пляны балатавацца ў прэзыдэнты Беларусі. Але ня быў зарэгістраваны як кандыдат і быў вымушаны зьехаць зь Беларусі адразу ў Расею, потым ва Ўкраіну і Польшчу.

Цяпер працуе ў Латвіі. Па словах кіраўніка ягонай прэс-службы Аляксея Урбана, ён быў аб’яўлены ў вышук у Расеі і Беларусі «па палітычных матывах».

6 студзеня 2021 году Валер Цапкала абвясьціў аб стварэньні Беларускага Дэмакратычнага форуму з мэтай аб’яднаць «усё разумныя сілы ў канстытуцыйных пераўтварэньнях як разумную альтэрнатыву народнай большасьці ў адказ на псэўданацыянальны Усенародны сход».

У кастрычніку 2022 году МУС Беларусі прызнала групу грамадзян, аб'яднаную пад кіраўніцтвам Валера Цапкалы, у тым ліку яго сайты і старонкі ў сацыяльных сетках, экстрэмісцкім фармаваньнем.

7 красавіка 2023 году Менскі абласны суд завочна прыгаварыў Валерыя Цапкалу да 17 гадоў калёніі.

## Сям’я
* Жонка — Вераніка Цапкала, беларуская грамадзкая актывістка, палітык.
* Мае двух сыноў, Пётара й Андрэя.
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кто есть кто в Республике Беларусь 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні
Катэгорыя:Кандыдаты юрыдычных навук
Катэгорыя:Савецкія дыпляматы
Катэгорыя:Намесьнікі міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў ЗША
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Мэксыцы
Катэгорыя:Памочнікі прэзыдэнта Беларусі
Катэгорыя:Незарэгістраваныя кандыдаты ў прэзыдэнты Рэспублікі Беларусі (2020)
Катэгорыя:Завочна асуджаныя
Катэгорыя:Палітыкі ў выгнаньні
Казлоўшчына (Пастаўскі раён)

**Казло́ўшчына** — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці, на правым беразе ракі Ласіцы, за 14 км на паўночны ўсход ад Варапаева. Казлоўшчына ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Казлоўшчынскага сельсавету. На могілках у 1843 годзе пабудаваная капліца-пахавальня Друцкіх-Любецкіх.

## Насельніцтва
* 2010 год — 189 чалавек
* 1999 год — 258 чалавек

## Асобы
* Міхаіл Хвастоў (нар. 27 чэрвеня 1949 году) — беларускі палітык і дыплямат

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Казлоўшчына на Radzima.org

Катэгорыя:Казлоўшчынскі сельсавет (Пастаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Казлоўшчынскі сельсавет (Пастаўскі раён)

**Казло́ўшчынскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Казлоўшчына.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Дунілавіцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай). 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Глыбоцкага раёну. 25 сьнежня 1962 году сельсавет перададзены Пастаўскаму раёну.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 43

## Літаратура
*  С. 52, 53, 314
*  С. 430
*  С. 233

## Вонкавыя спасылкі
* Пасялковы і сельсаветы Пастаўскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Сувальскі павет

**Сува́льскі паве́т** () — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Сувалкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Паветы Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Судовія
Аўгустоўскі павет

**Аўгустоўскі павет** () — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы. Адміністрацыйны цэнтар — горад Аўгустоў.

## Асобы

* Шыман Канарскі (1808 — 1839) — дзяяч нацыянальна-вызваленчага руху ў Польшчы, Літве і на Беларусі.
Монькаўскі павет

**Мо́нькаўскі паве́т** () — павет ў Падляскім ваяводзтве Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Монькі.

## Ураджэнцы
* Вацлаў Пянткоўскі (1902, в. Ясенуўка — 1991) — каталіцкі царкоўны дзяяч. Стваральнік нелегальнай каталіцкай духоўнай сэмінарыі.
Ломжынскі павет

**Ломжынскі павет** () — павет ў Падляскім ваяводзтве Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Ломжа.
Гайнаўскі павет

**Га́йнаўскі паве́т** () — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы. Створаны ў 1998 року ў выніку тэрытарыяльна-адміністрацыйнай рэформы. Адміністрацыйны цэнтар — горад Гайнаўка. Акрамя яе, у складзе павету знаходзіцца яшчэ адно места — Кляшчэлі.

На паўднёвым захадзе Гайнаўскі павет мяжуе зь Сямяціцкім, на захадзе — зь Бельскім, на поўначы — зь Беластоцкім паветам, а на ўсходзе — з Пружанскім раёнам Берасьцейскай вобласьці ды  Сьвіслацкім раёнам Гарадзенскай вобласьці (Беларусь).

## Гісторыя

Тэрыторыя сёньняшняга Гайнаўскага павету зьяўляецца комплексам земляў, якія прыналежалі да Падляскага ды Берасьцейскага ваяводзтваў ВКЛ. Тэрыторыя была вельмі слаба заселяная да 16 ст., калі пачаўся працэс валочнае памеры і высечваньне Бельскай ды Белавескай пушчаў. Раней на абшары сёньняшняга Гайнаўскага павету існавала толькі места Нараў і некаторыя вёскі. Працэс засяленьня пачаўся галоўным чынам з заходняга і паўднёвага кірункаў ад Бельску і новастворанага гораду Кляшчэлі і закончыўся на сёньняшняй заходняй і паўднёвай мяжах Белавескай пушчы. На поўнач ад Белавескай пушчы з канца 16 і на пачатку 17 стагодзьдзяў былі заснаваныя вёскі навокал новастворанага мястэчка Нараўка, з 17 ст. вядома таксама пра існаваньне Белавежы як цэнтру адмінстраваньня Белавескай пушчы.

Пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай абшар сёньняшняй заходняй часткі павету апынулася пад уладаньнем Каралеўства Прусіі, а ўсходняя да Слонімскай губэрні Расейскай імпэрыі, пры чым мяжа паміж імі праходзіла амаль дакладна як мяжа паміж Падляскім і Берасьцейскім ваяводзтвамі Рэчы Пасцпалітай. Пасьля Тыльзыцкага пагадненьня заходняя частка 1807 г. адыйшла у склад Беластоцкай вобласьці Расейскай імпэрыі. З 1842 г. у складзе Пружанскага, Берасьцэйскага ды Бельскага паветаў Гарадзенскай губэрні.

Пасьля Першай сусьветнай вайны абшар сёньняшнага павету пачаткова знайшоўся ў складзе Бельскага (заходняя частка) ды Белавескага паветаў Беластоцкага ваяводзтва. Пасьля скасаваньня Белавескага павету ў 1922 г. амаль уся тэрыторыя прыналежала да ўзгаданага Бельскага павету (толькі некалькі вёскаў сёньняшняга Гайнаўскага павету прыналежала да Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. Толькі ў міжваенным пэрыядзе Гайнаўка стала разьвівацца як лякальны гандлёвы цэнтар, але толькі ў ліпені 1934 г. стала цэнтрам самастойнай гміны. Пасьля 1939 г. большасьць тэрыторыі была ўключаная ў склад Берасьцейскай вобласьці, некаторыя толькі часткі былі далучаныя да Беластоцкай вобласьці.

Пасьля Другой сусьветнай вайны тэрыторыя прыналежала да Бельскага павету, але ў 1953 г. быў упершыню створаны Гайнаўскі павет. Праіснаваў да 1975 г., калі адміністрацыйная рэформа ліквідавала паветы ў Польшчы. Сёньняшні Гайнаўскі павет існуе безспынна ад 1 студзеня 1999 г..

## Ураджэнцы
* Ігар Абрамаў-Неверлі (1903, Зьвярынец — 1987) — польскі пісьменьнік і пэдагог.

## Крыніцы
Бельскі павет (Падляскае ваяводзтва)

**Бельскі павет** () — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы. Створаны ў 1998 року ў выніку тэрытарыяльна-адміністрацыйнай рэформы. Адміністрацыйны цэнтар — горад Бельск-Падляскі. Акрамя яго, у складзе павету знаходзіцца яшчэ адно места — Бранск.

На поўдні Бельскі павет мяжуе зь Сямяціцкім паветам, на захадзе — зь Высокамазавецкім, на поўначы — зь Беластоцкі, а на ўсходзе — з Гайнаўскі паветам.

## Гісторыя
Бельск зьяўляўся цэнтральным пунктам для станаўленьня будучага Бельскага павету. Першыя згадкі пра бельскае гарадзішча адносяцца да XIII ст., калі гэтыя землі падлягалі Галіцка-Валынскаму княству. Першапачаткова адміністрацыйным цэнтрам было Берасьце, але ў XIII ст. больш значны ўплыў на будучыя землі Бельскага павету аказваў Дарагічын. Праўдападобна каля 1320 году бельская земля ўпершыню трапляе ў склад ВКЛ, але на працягу XIV ст. неаднаразова апынялася ў руках мазавецкіх князёў. Фінальна бельская земля адыйшла да князя Вітаўта каля 1405 г. і з 1413 г. у складзе дарагічынскай зямлі ўваходзіла ў Троцкае ваяводзтва. Яшчэ з канца XIV ст. абшар сёньняшняга Бельскага павету (асабліва ягоная заходняя частка) засяляўся дробнай шляхтай мазавецкай, а абшар у навакольлі Бельску ды на ўсход ад яго з канца XV ст. і асабліва ў XVI ст. засяляўся мужыкамі з раёну Дарагічына і Берасьця, а таксама баярамі зь Літвы. Прыватная ўласнасьць земляў на захадзе сёньняшняга павету і вялікакняская (а з 1569 г. каралеўская) утрымалася да канца XIX ст. Бельская земля ўвайшла ў 1513 г. у склад Падляскага ваяводзтва і зь ім у выніку Люблінскай уніі была ўключаная ў 1569 г. у склад Кароны Каралеўства Польскага. Пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай абшар сёньняшняга павету апынуўся пад уладаньнем Каралеўства Прусіі, а пасьля Тыльзыцкага пагадненьня 1807 г. адышоў у склад Беластоцкай вобласьці Расейскай імпэрыі. З 1842 г. у складзе Гарадзенскай губэрні. Пасьля Першай сусьветнай вайны па рашэньні польскай Рады міністраў быў створаны Бельскі павет у складзе Беластоцкага ваяводзтва. Ахопліваў ён сабою таксама абшары сёньняшніх Гайнаўскага і Сямяціцкага паветаў. Быў зьліквідаваны 14 студзеня 1940 г. і падзелены на Бельскі, Бранскі, Цеханавецкі, Кляшчэляўскі і Сямяціцкі раёны. Пасьля Другой сусьветнай вайны ў 1952 г. з даваеннага Бельскага павету быў адлучаны новаствораны Сямяціцкі павет, а ў 1953 г. Гайнаўскі. Бельскі павет быў ліквідаваны на аснове адміністрацыйнай рэформы ў 1973 г. і адноўлены ў 1998 г..

## Асобы

* Міхаіл Рукевіч (1794— 1841) — удзельнік дваранскага рэвалюцыйнага руху пачатку XIX стагодзьдзя, ініцыятар стварэньня «Таварыства вайсковых сяброў»

## Крыніцы
Граеўскі павет

**Грае́ўскі паве́т** () — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Граева.
Сямятыцкі павет

**Сямятыцкі павет**, **Сямяціцкі павет** () — павет у Падляскім ваяводзтве Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Сямятычы.

На захадзе Сямятыцкі павет мяжуе з Сакалоўскім паветам Мазавецкага ваяводзтва, на поўдні — Сядлецкім ды Ласіцкім паветамі Мазавецкага ваяводзтва ды Бельскім паветам Люблінскага, на поўначы — Высокамазавецкім, Бельскім ды Гайнаўскім паветамі Падляскага ваяводзтва, а на ўсходзе — з Камянецкім раёнам Берасьцейскай вобласьці (Беларусь). 

Каля 30% жыхароў Сямятыцкага павету — праваслаўныя. Паводле перапісу насельніцтва 2002 г. ўсходнюю частку павету (гміны Нурэц-Станцыя ды Мілейчыцы) засяляюць ў значнай колькасьці беларусы. 

## Крыніцы
Сейненскі павет

**Сейненскі павет** () — павет ў Падляскім ваяводзтве Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Сейны.

## Ураджэнцы
* Альбінас Жукаўскас (1912—1987) — летувіскі паэт


Катэгорыя:Судовія
Гміна Штабін

**Гміна Штабін** () — сельская гміна ў Аўгустоўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Штабін.

## Гісторыя

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Аўгустоўскі павет
Гміна Навінка

**Гміна Навінка** () — сельская гміна ў Аўгустоўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Навінка.

Катэгорыя:Аўгустоўскі павет
Барглаў Касьцельны (гміна)

**Ба́рглаў Касьце́льны** () — сельская гміна ў Аўгустоўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Барглаў Касьцельны.

Катэгорыя:Аўгустоўскі павет
Белавежа (гміна)

**Гмі́на Белаве́жа** () — вясковая гміна ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Белавежа.

## Гісторыя
Першапачаткова ўваходзіла ў склад Пружанскага павету. 12 сьнежня 1920 уключаная ў новаўтвораны Белавескі павет пад Кіраўніцтвам прыфрантавымі і этапавымі тэрыторыямі.

19 лютага 1921 року Белавескі павет увайшоў у склад Беластоцкага ваяводзтва. Пасьля скасаваньня павету 1 жніўня 1922 року гміна Белавежа была ўлучаная ў склад Бельскага павету.

Гміна ахоплівала абшары Белавескай пушчы. Па вайне тэрыторыя гміны была падзеленая між Польскай Народнай Рэспублікай (разам зь сядзібай Белавежай) і Савецкім Саюзам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Кляшчэлі (гміна)

**Гміна Кляшчэлі** () — вяскова-гарадзкая гміна ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.

Паводле перапісу насельніцтва з 2011 г. ў гміне перажывае 2781 чалавек, з чаго 1377 у саміх Кляшчэлях. Паводле перапісу насельніцтва з 2002 г. каля 42% жыхароў гміны прадакляравала беларускую нацыяналнасьць.

На захадзе гміна мяжуе з гмінай Боцькі, а з поўначы з гмінай Орля Бельскага павету. На ўсходзе мяжуе з гмінай Дубічы Царкоўныя Гайнаўскага павету ды Вярховіцкім сельсаветам Камянецкага раёну. На поўдзень ад гміны Кляшчэлі ляжаць гміна Чаромха Гайнаўскага павету ды гміна Мілейчыцы Сямяціцкага павету.

Адміністрацыйны цэнтар — горад Кляшчэлі.

## Гісторыя
Землі, на якіх разьмяшчаецца гміна Кляшчэлі да 1569 году ўваходзілі ў склад Падляскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Мястэчка Кляшчэлі, заснаванае ў 1506 годзе, заселянае было амаль выключна рускім насельніцтвам. Пасьля далучэньня Падляшша да Кароны Польскага Каралеўства Кляшчэлі да падзелаў Рэчы Паспалітай заставаліся каралеўскай уласнасьцю. У 1795—1807 гадах Кляшчэлі з воласьцяй адносілася да Наваўсходняй Прусіі, а ў 1807—1842 гадах у складзе Бельскага павету прыналежалі да Беластоцкай вобласьці. З 1842 году да Першай сусьветнай вайны была тут Гарадзенская губэрня. У 1919 годзе была створаная гміна Кляшчэлі ў рамках Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва Польскай рэспублікі. У 1939—1941 гадах існаваў Кляшчэльскі раён Берасьцейскай вобласьці ў рамках БССР. Пасьля Другой сусьветнай вайны з гміны Кляшчэлі была выдзеленая Чаромха.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Чыжы (гміна)

**Гмі́на Чы́жы** () — сельская гміна ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Чыжы.

З 7 лютага 2010 году беларуская мова мае ў гміне статус дапаможнай мовы.

Гміна Чыжы мяжуе з гмінамі Нараў, Гайнаўка і Дубічы Царкоўныя Гайнаўскага павету ды гмінамі Белск-Падляскі і Орля Бельскага павету.

## Нацыянальны склад
Згодна з вынікамі польскага нацыянальнага перапісу 2002 году, палякамі задэкляравала сябе 16,83% жыхароў гміны, 0,97% назвала сябе ўкраінцамі, 81,81% — беларусамі (гміна з найбольшай доляй беларусаў у насельніцтве серад гмінаў Польшчы).

## Гісторыя
Тэрыторыя сёньняшняй гміны Чыжы была заселяная ўжо ў канцы IX ст., па што сьведчыць гарадзішча ў Збучу. Паводле археалягічных дасьледваньняў, яно было заснаванае заходнеславянскімі плямёнамі і было пакінутае ў першай палове XI ст. Да XV—XVI стагодзьдзяў землі сёньняшняй гміны Чыжы заняла Бельская пушча, якая кантралявалася адміністрацыйным цэнтрам у Бельску. У XII—XIV стагодзьдзях абшар шматразова пераходзіў з-пад панаваньня мазавецкіх князёў пад панаваньне князёў галіцка-валынскіх. На працягу XIV ст. Падяшша было далучанае да Вялікага Княства Літоўскага. У складзе Бельскай зямлі абшар знаходзіўся ў Троцкім, а з 1513 г. у Падляскім ваяводзтве. З 1569 г. быў далучаны да Кароны Каралеўства Польскага. Амаль усе вёскі ў гміне былі заснаваныя на землях каралеўскай Бельскай пушчы ў XVI ст. Пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай праз кароткі пэрыяд (1795—1807 г.) была тут Новая Ўсходняя Прусія, а пасьля Тыльзыцкага міру 1807 г. Беластоцкая вобласьць і з 1842 г. Гарадзенская губэрня. Пасьля Першай сусьветнай вайны абшар сёньняшняй гміны Чыжы апынуўся ў складзе Бельскага павету ў некалькіх гмінах (Ласінка, Орля, Пасынкі). З 1939 году ў складзе Бельскага раёну Беластоцкай вобласьці БССР, а ў 1914—1944 гадах у Беластоцкай акрузе Трэцяга райху. У 1945 годзе абшар конча апынуўся ў межах Польшчы, а з 1952 году існуе як гміна Чыжы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына


Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Нараўка (гміна)

**Гміна Нараўка** () — сельская гміна ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы.

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Нараўка.

На паўднёвым ўсходзе гміна Нараўка мяжуе з гмінай Белавежа, на паўднёвым захадзе і захадзе — зь гмінай Гайнаўка Гайнаўскага павету, на поўначы — з гмінай Міхалова Беластоцкага павету, а на ўсходзе — з Сьвіслацкім раёнам Гарадзенскай вобласьці (Беларусь).

З 16 чэрвеня 2009 году беларуская мова мае ў гміне статус дапаможнай мовы.

## Гісторыя
Абшар сёньняшняй гміны Нараўка засяляўся з раньняга сярэднявечча ўсходнімі славянамі ды балтамі. Войны спынілі асадніцтва ў гэтым раёне і месца паноўна зарасло лесам. У 15-16 ст. большую частку земляў паміж ракамі Нараўка і Нараў займала пушча з адміністрацыйным цэнтрам у Воўпе. На пачатку 16 ст. было створанае ялоўскае стараства з цэнтрам у Ялаўцы, што паспрыяла разьвіцьцю асадніцтва на поўдзень ад Нарві. Абшар сёньняшняй гміны Нараўка быў выдзеляны зь вялікакняжацкіх валоданьняў і праўдападобна пад канец 16 ст. пераданы князям Масальскім. Ставрылі яны тут *добра нараўкоўскія* з 4 цэнтрамі ў Старым Ляўкове, Гарадзіску, Семяноўцы ды Луцы (усе гэтыя вёскі ў пеўны час атрымоўвалі падвойныя назвы з дадаткам Нараўка). Напрацягу 18 ст. нараўкоўскі ключ сямя Масаьльскіх распрадавала іншым уладальнікам. У канцы 18 ст. закончыўся працэс засяленьня нараўкоўскага ключа. Адміністарцыйна землі прыналежалі галоўным чынам да Ваўкавыскага павету Наваградзкага ваяводзтва ВКЛ. Нараўкоўскія добра мяжавалі з Белавескай пушчай ды Падляскім ваяводзтвам. Пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай абшар апынуўся ў складзе Пружанскага ды Ваўкавыскага паветаў Гарадзенскай губэрніі. Пасьля Першай сусьветнай вайны праз абшар сёньняшняй гміны Нараўка праходзіла мяжа паміж Бельскім (гміна Масева з цэнтрам у Нараўцы) ды Ваўкавыскім (гміна Тарнаполь з цэнтрам у Луцы) паветамі Беластоцкага ваяводзтва.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет