open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Драўляныя цэрквы Марамурэшу

**Драўляныя цэрквы гістарычнай вобласьці Марамурэш** — аб’ект Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО, які аб’ядноўвае восем драўляных цэркваў, разьмешчаных у гістарычнай вобласьці Марамурэш у Карпатах у Румыніі. Усе гэтыя цэрквы праваслаўныя, і ўсе былі пабудаваны ў XVII і XVIII стагодзьдзях, хаця яны трохі адрозьніваюцца архітэктурным стылем і даюць уяўленьне аб традыцыях драўлянага дойлідзтва ў Паўднёвых Карпатах. Для ўсіх цэркваў характэрны высокія званіцы з заходняга боку.

У Марамурэшы існавала і існуе традыцыя драўлянай архітэктуры прынамсі ад XVIII стагодзьдзя. Храмы будаваліся зь бярвеньня. У наш час у румынскай частцы Марамурэшу захаваліся 42 драўляныя цэрквы, каля траціны зь іх пабудаваныя ў XVII—XVIII стагодзьдзях.

У аб’ект уключаны:

* Царква Сьвятога Мікалая (Будэшці, 1643)
* Царква ў Бырсане (Бырсана, 1711)
* Царква Сьвятой Параскевы (Дэсешты, 1770)
* Царква ў Іеўд Дэал (Іеўд, XVIII стагодзьдзе)
* Царква ў Паіеніле Ізеі (Паіеніле Ізеі, 1604)
* Царква арханёлаў Міхаіла і Гаўрыіла (Плопіш, 1796/1798)
* Царква арханёлаў Міхаіла і Гаўрыіла (Рогаз, 1663)
* Царква сьвятых Арханёлаў (Шурдэшты, 1766)

## Вонкавыя спасылкі
* Alexandru Babos, Tracing a Sacred Building Tradition. Wooden Churches, Carpenters and Founders in Maramures until the Turn of the 18th Century

Катэгорыя:Драўляныя хрысьціянскія храмы Румыніі
Катэгорыя:Марамурэш
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Румыніі
Плятаніяс (футбольны клюб)

«**Плятаніяс**» — грэцкі футбольны клюб з гораду Плятаніясу. Заснаваны ў 1931 годзе, адроджаны ў 2023 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Плятаніяс
Дэцэбал

**Дэцэба́л** (; ? — 106) — кароль дакаў (87—106).

Пасьля перамогі над рымлянамі ў вайне пры імпэратару Даміцыяне ў 89 годзе Дэцэбал дамовіўся аб міры, паводле якога Рым павінен быў штогод выплачваць дакам субсыдыі. Кароль займаўся ўмацаваньнем дзяржавы, заснаваў прагрэсіўныя формы ўнутранага кіраваньня.

У выніку войнаў з рымскім імпэратарам Траянам (101—102 і 105—106) тэрыторыя дакаў была захоплена і ператворана ў рымскую правінцыю Дакія. Пасьля падзеньня сталіцы дакаў Дэцэбал уцёк у горы, нейкі час вёў партызанскую барацьбу супраць рымлян. Пераканаўшыся ў беспасьпяховасьці змаганьня, учыніў самагубства.

## Крыніцы

Катэгорыя:Манархі Эўропы
Катэгорыя:Палітыкі-самагубцы
Катэгорыя:Памерлі ў 106 годзе
Катэгорыя:Каралі дакійскія
Белавескі павет

**Белаве́скі паве́т** — павет Беластоцкага Польскай Рэспублікі. Сядзіба — вёска Белавежа.

## Мінуўшчына
Створаны з часткі былога Пружанскага павету (гміны Масева, Белавежа і Сухопаль) ды Берасьцейскага павету (гміны Палоўцы, Вярховічы, Дзьмітравічы, Дварцы) Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі пад праўленьнем Часовага кіраўніцтва прыфрантавымі і этапавымі тэрыторыямі 12 сьнежня 1920 году. Ужо 19 лютага 1921 году быў далучаны да Беластоцкага ваяводзтва, прычым гміны былога Берасьцейскага павету адыйшлі да новаўтворанага павету Берасьце-над-Бугам. Па рашэньні ўраду 11 ліпеня 1922 году (дзейнага з 1 жніўня 1922 году) павет быў ліквідаваны і ўключаны ў Бельскі павет.

У цяперашні час тэрыторыі павету адносяцца да Камянецкага раёну і Пружанскага раёну Беларусі ды Гайнаўскага павету Польшчы.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

### Гміны
* Масева
* Белавежа
* Сухопаль

### Мястэчкі
* Нараўка

## Насельніцтва
Паводле вынікаў перапісу 1931 року насельніцтва павету складала 108 600 чалавек, шчыльнасьць — 41 чал. на км². Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 1921 г. у павеце пражывала 8921 (49,9%) беларус, 7955 (44,5%) палякаў, 841 (4,7%) габрэй, 117 (0,7%) расейцаў, 36 (0,2%) украінцаў (у перапісе былі запісаныя як русіны), 5 немцаў, 2 эстонцы, 1 армянін ды 1 славак. 78,6% (14058) жыхароў павету былі праваслаўнымі, 13,2% (2363) каталікамі, 7,5% (1349) юдаістамі, 0,6% (106) пратэстантамі і 2 жыхары мусульманамі.

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польскай Рэспублікі (1918—1939)
* Беластоцкае ваяводзтва

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Былыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі
Катэгорыя:Паветы Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беластоцкае ваяводзтва (1919—1939)
Катэгорыя:Былыя паветы
Катэгорыя:Гісторыя Пружанскага раёну
Сахарэва

**Сахарэва** (, па-падляску: *Sacharevo*) — лясны хутар ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Вёска знаходзіцца на паляне ў Белавескай пушчы, побач працякае рака Правая Лясная.

## Насельніцтва
Жыхары Сахарэва этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Дзьмітра Салунскага ў Гайнаўцы) ды палякі-каталікі (парафія сьв. Кірыла ды Мятода ў Гайнаўцы). 

## Гісторыя
Пушчанскае ўрочышча Сахарэва было вядомае ўжо ў 18 ст., але хутар у ім быў створаны толькі ў 20 ст.. У міжваенны пэрыяд Сахарэва прыналежала да гміны Белавежа Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Пасьля Другой сусьветнай вайны Сахарэва была далучане да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Скрыплева

**Скрыпле́ва** (, па-падляску: *Kaźmirê*) — невялікая вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Вёска знаходзіцца на мяжы Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары Скрыплева этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах) ды палякі-каталікі (парафія Ўзьдзьвіжаньня Крыжа ў Гайнаўцы). 

## Гісторыя
Першым жыхарам Скрыплева ў другой палове 18 ст. быў Казімір Лапінскі (родам з Лапаў). Ад яго імя ўзялася падляская назва вёскі. У міжваенны пэрыяд Скрыплева прыналежала да гміны Белавежа Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 40 жыхароў (16 каталікоў і 24 праваслаўныя, усе запісаныя палякамі) Пасьля Другой сусьветнай вайны Скрыплева была далучане да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сасноўка (Падляскае ваяводзтва)

**Сасноўка** (, па-падляску: *Sosnôvka*) — невялікі прысёлак вёскі Арэшкава ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Сасноўка знаодзіцца на мяжы зь Белавескай пушчай.

## Насельніцтва
Жыхары Сасноўкі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Узьнясеньня Гасподняга ў Арэшкаве).

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Сасноўка прыналежала да гміны Белавежа Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва, а пасьля Другой сусьветнай вайны была далучаная да гміны Гайнаўка.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Тапіла

**Тапі́ла** (, па-падляску: *Topiło*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Вёска знаходзіцца на паляне ў Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Узьнясеньня Гасподняга ў Арэшкаве) ды палякі-каталікі (парафія сьв. Кірыла ды Мятода ў Гайнаўцы).

## Гісторыя

Гісторыя Тапіла пачалася ў 20-ых гадах 20 ст., калі ангельская кампанія  пабудавала лінію вузкакалейкі з Гайнаўкі ў Старыну. Тады разпачаўся працэс заснаваньня адзінага ляснога пасёлку з навакольных пушчанскіх пасёлкаў лясных працаўнікоў (разьмяшчаліся яны ў пушчанскіх урочышчах з назвамі Бэльведэр, Новы Гданск). Спачатку пасёлак атрымаў неафіцыйную назву Апошні Грош, а пасьля Басэйн (на рэчцы Пярэбель былі пабудаваныя вадасховішча, у якіх вытрымоўвалі драўніну да адпраўкі ў тартак). Пасьля да вёскі была прызначаная назва Тапіла ад пушчанскага ўрочышча непадалёк. У міжваенны пэрыяд Тапіла прыналежала да гміны Белавежа Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. 27 траўня 1945 году пад Тапілам адбылася сутычка паміж партызанамі 5 Віленскай Брыгады Арміі Краёвай ды атрадамі НКВД. Пасьля Другой сусьветнай вайны  Тапіла была далучане да гміны Гайнаўка. З 90-х гадоў Тапіла лічыцца турыстычнай вёскай (прыяжджаюць тут турыстычныя цягнікі з Гайнаўкі). У вёсцы былі ўсталяваныя памятныя крыжы для лясьнікоў памардаваных у час Другой сусьветнай вайны немцамі ды саветамі.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сьпіс прэзыдэнтаў Румыніі

**Прэзыдэнт Румыніі** () — кіраўнік дзяржавы Румынія. Пасада заснавана ў 1947 годзе пасьля скасаваньня манархіі; да 29 сакавіка 1974 году называлася **Старшыня Дзяржаўнага савету** (). Рэзыдэнцыяй прэзыдэнта зьяўляецца палац Катрачэні.


Румынія
Буды Лясныя

**Бу́ды Лясны́я** (, па-падляску: *Budy*) — лясны хутар ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Разьмяшчаецца на паляне ў Белавескай пушчы, побач зь вёскай Буды.

## Насельніцтва
Жыхары Лясных Будаў этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам ды палякі-каталікі. 

## Гісторыя
Лясныя Буды былі заснаваныя як лясьнічоўка пры вёсцы Буды. У міжваенны пэрыяд Лясныя Буды прыналежалі да гміны Белавежа Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва, а пасьля Другой сусьветнай вайны былі далучаныя да гміны Гайнаўка.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сарочая Ножка

**Сарочая Ножка** (, па-падляску: *Łukašê/Jasiê*) — прысёлак вёскі Навасады ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Сарочая Ножка прылягае да Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары Сарочай Ножкі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах) ды палякі-каталікі (парафія Ўзьдзьвіжаньня Крыжа ў Гайнаўцы). 

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Сарочая Ножка прыналежала да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 42 жыхароў (8 каталікоў і 34 праваслаўныя; 9 жыхароў было палякамі, 32 беларусамі і 1 расейцам). 20 чэрвеня 1945 г. фашысты высялілі жыхароў Сарочай Ножкі, а самую вёску спалілі. Пасьля Другой сусьветнай вайны Сарочая Ножка была далучаная да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Альховая Кладка

**Альховая Кладка** (, па-падляску: *Ontošê/Ivaniuki*) — прысёлак вёскі Барысаўка ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

## Насельніцтва
Жыхары  Альховай Кладкі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Апостала Якава ў Ласінцы) ды палякі-каталікі (парафія Ўзьдзьвіжаньня Крыжа ў Гайнаўцы). 

## Гісторыя
Альховая Кладка была ўзгаданая ўжо ў 1639 годзе (хаця невядома, ці была гэта толькі пушчанскае ўрочышча, ці нейкая вёска). Праўдападобна ў 18 ст. існавала лесьнічоўка з назвай Альховая Буда. Толькі ў 1792 годзе яе жыхары атрымалі надзел 2 валокаў зямлі. У міжваенны пэрыяд Альховая Кладка прыналежала да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 38 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы). Пасьля Другой сусьветнай вайны Альховая Кладка была далучаная да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Смаляны Садак

**Смаляны Садак** (, па-падляску: *Vorobjê*) — прысёлак вёскі Навасады ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Смаляны Садак прылягае да Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары Смалянога Садку этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах).

## Гісторыя
Першымі вядомымі жыхарамі Смалянога Садку (1795 г.) былі стражнікі Белавескай пушчы Даніла Ўрублеўскі (праўдападобна ад ягонай сямі пайшла падляская назва вёскі) ды Якаў Мораз. У міжваенны пэрыяд Смаляны Садак прыналежаў да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 30 жыхароў (усе праваслаўныя; 29 беларусаў і 1 расеец). Пасьля Другой сусьветнай вайны Смаляны Садак быў далучаны да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Савін Груд

**Савіны Груд** (, па-падляску: *Pojedynaki*, *Savin Hrud*) — невялікая вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Савіны Груд прылягае да Белавескай пушчы.

Афіцыйная назва вёскі (*Gród*) на польскай мове зьяўляецца памылковай, так як ніколі тут не было ніводнага гарадзішча. Беларускае слова *груд* было памылкова спалянізаване.

## Насельніцтва
Жыхары Савінага Груду этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах).

## Гісторыя
Першыя пісьмовыя запісы пра Савін Груд адносяцца да 1792 году, калі пражывалі ў ім стралцы-ахоўнікі Белавескай пушчы Давід Калішук, Павал Яноўскі ды Антон Яноўскі. У міжваенны пэрыяд Смаляны Садак прыналежаў да гміны Белавежа Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут пражывалі тут 63 жыхары (1 каталік і 62 праваслаўныя, усе запісаныя пагалоўна палякамі).

У час вайны вёска была спаленая, а жыхары выгнаныя. Вярнуліся пасьля вайны). Пасьля Другой сусьветнай вайны Савіны Груд быў далучаны да гміны Гайнаўка. Пасьля заняпаду ў 1970-х гадах (жыхары інтэнсіўна выяжджалі ў горад), вёска з 1990-х гадоў пачала ажываць (былі пабудаваныя 23 новыя домы).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Вялікая Румынія

**Вялі́кая Румы́нія** () — ідэя максымальнага пашырэньня граніцы Румыніі. Рэалізавалася падчас існаваньня Каралеўства Румынія, калі пасьля аб’яднаньня Румыніі і абвяшчэньня яе незалежнасьці падчас узброеных канфліктаў і войнаў граніцы дзяржавы былі максымальна пашыраны.

## Гісторыя
Падчас Другой Балканскай вайны ў склад Румыніі ўвайшла Паўднёвая Дабруджа, затым, пасьля распаду Расейскай імпэрыі, у Бэсарабіі была абвешчана Малдоўская Дэмакратычная Рэспубліка, якая аб’ядналася з Румыніяй. Пасьля распаду Аўстра-Вугоршчыны падчас Чэхаславацка-вугорскай вайны Трансыльванія і Букавіна таксама аб’ядналіся зь ёй. Пэрыяд паміж 1918 і 1940 гадамі быў часам найбольшага пашырэньня граніцаў дзяржавы. Пасьля бэсарабска-букавінскага паходу РСЧА, тэрытарыяльных саступак Вугоршчыны і Баўгарыі тэрыторыя Румыніі значна паменшылася. Гэта спрычынілася да зьмены ўраду на пранямецкі.

## Апагей

З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны Румынія зноў пачала пашырацца. Гітлер дазволіў Румыніі забраць Бэсарабію і Заднястроўе, дзе ў яе складзе ўтварылася Трансністрыя. У нацыяналістычнай румынскай літаратуры, якая выдавалася ў той час, пісалася, што за Днястром жывуць абруселыя румыны, а ўся тэрыторыя ад Прут да Паўднёвага Буга гістарычна цесна зьвязана з Румыніяй і павінна належыць ёй. Ужо падчас германскага наступу на Савецкага Саюза ў румынскай прэсе пісалася пра магчымую перадачу Румыніі тэрыторыяў да Дняпра. У газэце «Курэнтул» быў выдадзены матэрыял, у якім пісалася пра неабходнасьць пашырыць тэрыторыю дзяржавы да Уральскіх гор і такім чынам забясьпечыць стварэньне «Румынскай імпэрыі да варотаў Азіі».

## Паражэньне
Аднак ідэя не была рэалізавана ў сувязі з контрнаступам савецкіх войскаў. Пасьля паражэньня Румыніі ў Другой сусьветнай вайне было зноў афіцыйна замацавана аддзяленьне ад Румыніі Бэсарабіі і Паўночнай Букавіны, у той час як адрынутая ад Вугоршчыны Паўночная Трансыльванія была Румыніі вернутая. У наш час, пасьля распаду СССР і падзеньня рэжыму Чаўшэску ў Румыніі, спробаў рэалізаваць ідэю Вялікай Румыніі ў межах 1918—1940 гг. афіцыйна не рабілася, аднак ідэя стварэньня аб’яднанай дзяржавы Румыніі і Малдовы (у яе міжнародных прызнаных граніцах) карыстаецца папулярнасьцю.

## Глядзіце таксама
* Рух за аб’яднаньне Румыніі і Малдовы
* Вялікая Румынія (партыя)

## Крыніцы

## Літаратура
* Scurtu, Ioan: *Viața cotidiană a românilor în perioada interbelică*, Editura Rao, București, 2001.
* Sebe, Mihai: *Ideea de Europa în România interbelică*, Institutul European din România, București, 2010.
* Sebe, Mihai: *Perspective românești cu privire la planurile interbelice de creare a unei «Confederații dunărene». Spre o Strategie europeană a Dunării avant la lettre*, Institutul European din România, București, 2011.

Катэгорыя:Палітычныя рухі
Катэгорыя:Румынская палітыка
Катэгорыя:Зьмяненьні тэрыторыі Румыніі
Румынія
Катэгорыя:Аб’яднаньні дзяржаваў
Катэгорыя:Румынска-савецкія стасункі
Катэгорыя:Румынскі нацыяналізм
Дубінская Фэрма

**Дубі́нская Фэ́рма** (, па-падляску: *Ferma*) — прысёлак вёскі Навасады ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

## Насельніцтва
Жыхары Дубінскай Фэрмы этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах) ды палякі-каталікі (парафія Ўзьдзьвіжаньня Крыжа ў Гайнаўцы). 

## Гісторыя
Дубінская Фэрма была заснаваная ў 1639 годзе як фальварак пры вёсцы Дубіны на 15 валоках зямлі. У 18 ст. існаваў тут гарэлачны завод і бровар. У міжваенны пэрыяд Дубінская Фэрма прыналежала да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 28 жыхароў (10 каталікоў палякаў і 18 праваслаўных беларусаў) Пасьля Другой сусьветнай вайны Дубінская Фэрма была далучаная да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Звадзецкае

**Звадзецкае** (, па-падляску: *Tadeušê*) — прысёлак вёскі Навасады ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Звадзецкае прылягае да Белавескай пушчы. Побач з прысёлкам праходзіць чыгуначны шлях з Седльцаў у Ваўкавыск.

## Насельніцтва
Жыхары Звадзецкага этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах).

## Гісторыя
Пісьмовыя згадкі пра Звадзецкае датуюцца 1639 годам. У міжваенны пэрыяд Звадзецкае прыналежала да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 35 жыхароў (усе праваслаўныя; 5 палякаў і 30 беларусаў). Пасьля Другой сусьветнай вайны Звадзецкае было далучанае да гміны Гайнаўка. З 1968 году ў вёсцы дзейнічае дрэвапераапрацоўчы завод *ВасБел*, які зь цягам часу заняў большую частку невялікага Звадзецкага.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Яскі ўнівэрсытэт

**Яскі ўнівэрсытэт імя [[Аляксандру Яан Куза|Аляксандру Яана Кузы]]** () — найбуйнейшая вышэйшая навучальная ўстанова Румыніі, якая знаходзіцца ў горадзе Ясы. Адкрыцьцё адбылася 26 кастрычніка 1860 году. Першапачаткова дзейнічалі тры факультэты: юрыдычны, філязофскі і тэалягічны. У наш час дзейнічае 15 факультэтаў. У ім навучаецца больш за 40&nbsp;000 студэнтаў, выкладаюць 870 выкладчыкаў.

Пры ўнівэрсытэце дзейнічае астранамічная абсэрваторыя, біёляга-геаграфічны дасьледчы цэнтральны музэй прыродазнаўчай гісторыі. Фонд Цэнтральнай унівэрсытэцкай бібліятэкі імя М. Эмінэску налічвае каля 2,5 млн кніг.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Румынскія ўнівэрсытэты
Унівэрсытэт
Максім Грачыха

**Максі́м Грачы́ха** ( 10 чэрвеня 1993 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца пінскай «Хвалі».

## Кар’ера
З 2010 году выступаў за дубль «Віцебску». Пасьля страты «Віцебскам» месца ў Найвышэйшай лізе паводле вынікаў сэзону 2011 году апынуўся ў асноўным складзе каманды. У 2012—2013 гадах звычайна толькі выходзіў на замену, а ў першай палове 2014 году ўжо трывала зьяўляўся ў пачатковым складзе віцебскага клюбу. Максім застаўся ў «Віцебску» і па выхадзе ў Найвышэйшую лігу паводле вынікаў сэзону 2014 году. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 3 траўня 2015 году, выйшаўшы на замену ў матчы супраць берасьцейскага «Дынама» (2:3). Аднак, у мацнейшым дывізіёне замацавацца ня здолеў, усяго толькі 6 разоў зьявіўшыся на полі пасьля выхаду на замену. У пачатку жніўня 2015 году была дасягнута дамоўленасьць аб пераходзе футбаліста ў «Слонім» на правах арэнды.

У студзені 2016 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Віцебск». У лютым праходзіў прагляд у «Нафтане», але беспасьпяхова. У выніку, узмоцніў склад «Воршы», дзе замацаваўся ў асноўным складзе. У студзені 2017 году склаў трохгадовую ўгоду зь менскім «Тарпэда». У першай палове сэзону 2017 году гуляў у стартавым складзе, пазьней пачаў пераважна выходзіць на замену. У сакавіку 2018 году на ўзаемную згоду бакоў пакінуў «Тарпэда». Неўзабаве пачаў трэнавацца з сталічным «Промнем» і ў красавіку быў заяўлены за клюб на чэмпіянат Беларусі. Выступаў перадусім за клюбны дубль, а ў галоўнай камандзе толькі аднойчы выйшаў на поле. У выніку паўабаронца ўжо ў чэрвені 2018 году зышоў з каманды. У жніўні 2018 году зноў далучыўся да «Воршы», дзе стаў асноўным гульцом, толькі ў другой палове 2019 году часьцей выходзіў на замену.

У сакавіку 2020 году далучыўся да пінскай «Хвалі», дзе замацаваўся ў першай адзінаццатцы. У лютым 2021 году падоўжыў кантракт з клюбам. У сэзоне 2021 году пераважна выходзіў на замену, толькі з кастрычніка пачаў трывала гуляць у асноўным складзе. У студзені 2022 году яшчэ на год падоўжыў пагадненьне з «Хваляй». У 2022 годзе рэгулярна гуляў у стартавым складзе каманды. У сакавіку 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам да сканчэньня сэзону 2023 году. У сьнежні 2023 году зноў падоўжыў пагадненьне з «Хваляй». Аднак ужо ўлетку наступнага году перайшоў у іншы першалігавы клюб «Ніва» з Доўбізны. У клюбе, які да заканчэньня чэмпіянату змагаўся за выхад у Найвышэйшую лігу, быў футбалістам ратацыі. Перад пачаткам новага сэзону зноў вярнуўся да «Хвалі».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксандар Кучараў

**Аляксандар Кучараў** ( 22 студзеня 1995 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Воршы».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец пастаўскай акадэміі ПМЦ. У 2011 годзе далучыўся да менскага «Дынама», дзе пачаў выступаць за клюбны дубль. Ужо на наступны сэзон трывала замацаваўся ў рэзэрвовай камандзе.

Перад сэзонам 2015 году быў пераведзены ў першую каманду дынамаўцаў, разам зь якой выпраўвіўся на перадсэзонныя зборы ў Турэччыну. 4 траўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 82-й хвіліне матчу супраць «Тарпэда-БелАЗ» (4:0), аднак больш у сэзоне не зьяўляўся ў складзе асноўнай каманды, выступаючы за дубль. 22 ліпеня 2015 году быў выпраўлены ў арэнду ў «Бярозу-2010», дзе перадусім выходзіў на замену ў канцы матчаў.

У студзені 2016 году, пакінуўшы «Дынама», перайшоў у «Віцебск». У складзе «Віцебску» таксама гуляў пераважна за дубль. У ліпені 2016 году на правах арэнды далучыўся да «Воршы», дзе стаў гульцом асноўнага складу. У 14 матчах забіў 5 галоў. Па заканчэньні сэзону вярнуўся ў «Віцебск». Разам зь віцебскай камандай пачынаў падрыхтоўку да сэзону 2017 году, але ў сакавіку кантракт з паўабаронцам быў скасаваны.

Пасьля зыходу зь «Віцебску» далучыўся да менскага «Тарпэда», зь якім у выніку склаў дамову тэрмінам на тры гады. У сэзоне 2017 году пераважна толькі выходзіў на замену. У сьнежні 2017 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў «Тарпэда». У пачатку 2018 году праходзіў прагляд у наваполацкім «Нафтане», аднак сэзон 2018 году пачаў у складзе шацілавіцкага «Хіміка». У лютым 2019 году зноў стаў гульцом «Воршы», дзе замацаваўся ў якасьці аднаго з асноўных гульцоў. У студзені 2020 году папоўніў склад «Нафтану». Рэгулярна гуляў за каманду, чаргуючы выхады ў пачатковым складзе і на замену. У лютым 2023 году чарговы раз прыяднаўся да «Воршы». Пакінуў клюб у ліпені 2023 году. З жніўня 2023 году пачаў выступаць за каманду «Ворша-ФСК» у Другой лізе, а ў пачатку 2024 году вярнуўся ў «Воршу».

### Міжнародная
Выступаў за юнацкія зборныя да 17 і 19 гадоў. 13 жніўня 2014 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Малдовы. Усяго правёў за зборную два матчы ў 2014 годзе.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце менскага «Дынама»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Пераходы (Гайнаўскі павет)

**Пераходы** (, па-падляску: *Perechody*, *Oksentije*) — прысёлак вёскі Навасады ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Пераходы прылягаюць да Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары Пераходаў этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Дубінах).

## Гісторыя
У 18 ст. існавала пушчанскае ўрочышча Пераход, а з 1795 году існуюць пісьмовыя зьвесткі пра існаваньне невялікага ляснога пасяленьня. У міжваенны пэрыяд Пераходы прыналежалі да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут пражывалі тут 21 жыхары (2 каталікі і 19 праваслаўных, 15 жыхароў было запісаных палякамі, 6 беларусамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Пераходы былі далучаныя да гміны Гайнаўка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сьвентакшыскія горы

**Сьвентакшыскія горы** ( — «горы Сьвятога Крыжа») — горны хрыбет у Польшчы, найбольш высокая частка Келецка-Сандамірскага ўзвышша.

Працягласьць хрыбта складае каля 80 км. Вышэйшая кропка — гара Агата (613,96 м). Горы складзеныя кварцытамі, граўвакамі, пясчанікамі і вапнякамі, часта перакрытымі друзлымі (у прыватнасьці, марэннымі) адкладамі. Пераважае ўзгорыста-градавы рэльеф. Ля падножжаў гары растуць дубовыя і хваёвыя, на схілах — букавыя і піхтавыя лясы.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Геаграфія Сьвентакшыскага ваяводзтва
Катэгорыя:Горы Польшчы
Скрыжалі

**Скрыжалі** — у Бібліі каменныя пліты з выбітымі на іх 10 запаветамі (законамі), якія Бог перадаў Майсею на гары Сынай. У пераносным сэнсе — «рарытэтныя носьбіты-захавальнікі» важнай, сакральнай, эпахальнай інфармацыі.

Катэгорыя:Біблія
Галяковая Шыя

**Галяковая Шыя** (, па-падляску: *Holakova Šyja*) — прысёлак вёскі Васількова ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Звадзецкае прылягае да Белавескай пушчы. Ля прысёлку праходзіць ваяводзкая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары Галяковай Шыі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Апостала Якава ў Ласінцы).

## Гісторыя
Галяковую Шыю заснавалі выхадцы зь Берасьцейскага ваяводзтва, якія пасяляліся тут да 1789 году як асочнікі-ахоўнукі Белавескай пушчы. У 1811 годзе было тут 12 хатаў. У міжваенны пэрыяд Галяковая Шыя прыналежала да гміны Масева Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 23 жыхары (усе праваслаўныя; 13 зь іх было запісаных палякамі, 10 беларусамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Галяковая Шыя была далучаная да гміны Гайнаўка.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Чарлёнка Лясная

**Чарлёнка Лясная** (, па-падляску: *Čerlonka Leśničuvka*) — пасяленьне працаўнікоў лясной адміністрацыі ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Разьмяшчаецца на паляне ў Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары Лясной Чарлёнкі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Мікалая ў Белавежы) ды палякі-каталікі (парафія сьв. Кірыла ды Мятода ў Гайнаўцы)

## Гісторыя
Лясная Чарлёнка была заснаваная толькі пасьля Другой сусьветнай вайны ў цэнтары польскай часткі Белавескай пушчы, непадалёк ад ранейшага пасяленьня Чарлёнка.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Майдан (Гайнаўскі павет)

**Майдан** (, па-падляску: *Majdan*) — прысёлак вёскі Тапілы ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Майдан знаходзіцца на паляне ў Белавескай пушчы.

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Нязнаны Бор

**Нязнаны Бор** (, па-падляску: *Neznany Bôr*) — былая сядзіба лясьніцтва Нязнаны Бор ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Гайнаўка.

Майдан знаходзіцца на паляне ў Белавескай пушчы, побач зь вядомым з 18 ст. урочышчам з такой самой назвай. Непадалёк з пасяленьнем знаходзіцца чыгуначны прыпынак на нядзейнай лініі Гайнаўка — Белавежа. Адзіным жыхарам пасяленьня на сёньняшні дзень зьяўляецца Уладзімеж Цімашэвіч.

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Rzeczpospolita (газэта)

**Rzeczpospolita** — адна з буйнейшых польскіх штодзённых газэт зь сярэднім накладам 93 920 асобнікаў. У некаторыя гады наклад дасягаў 260 тысячаў. Назву можна перакласьці як «Агульная справа» ці «Рэспубліка».

Выходзіць кожны дзень, акрамя нядзелі. Друкавалася ў фармаце *broadsheet*, але 15 кастрычніка 2007 зьмяніла фармат выданьня на *compact*. Выданьне прытрымліваецца больш элітарнага і сур’ёзнага вобразу, чым, напрыклад, яе асноўны канкурэнт — лібэральная Gazeta Wyborcza. Палітычна Rzeczpospolita лічыцца памяркоўна кансэрватыўнай, але не падтрымлівае ніводную сучасную польскую партыю.

Характэрнай асаблівасьцю зьяўляецца падзел газэты на тры тэматычныя разьдзелы ў розных колерах: навіны — белыя, бізнэс — зялёны, юрыдычны разьдзел — жоўты. Разам з гэтымі штотыднёвымі разьдзеламі існуе некалькі дадаткаў, якія выдаюцца раз ці два на тыдзень і прысьвечаныя аўтамабілям, кар’еры, тэлебачаньню, падарожжам. Суботні выпуск газэты дапоўнены разьдзелам пад назвай PlusMius, дзе друкуюцца эсэ аб палітыцы, гісторыі і культуры, якія пішуць вядомыя польскія журналісты, літаратара ці палітыкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Польскія газэты
Катэгорыя:Газэты на польскай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1982 годзе
Kultura

**Kultura** — польскі эмігранцкі штомесячны часопіс, што выдаваўся ў 1947—2000 гг. Стаўся культурна-палітычным цэнтрам для польскай эміграцыі пасьля Другой сусьветнай вайны зь вялікім уплывам на Народную Польшчу.

Часопіс выдаваўся напачатку ў Рыме, а пасьля ў Парыжы. Заснавальнікам і галоўным рэдактарам быў Ежы Гедройц. У выданьні друкаваліся палемічныя артыкулы Нобэлеўскіх лаўратаў Чэслава Мілаша ды Віславы Шымборскай, а таксама іншых польскіх інтэлектуалаў, такіх як Вітальда Ґамбровіча, Марэка Гласко, Юзэфа Чапскага, Анджэя Бабкоўскага, Анджэя Хцюка ды інш.

## Крыніцы

Катэгорыя:Польскія часопісы
Катэгорыя:Польская Народная Рэспубліка
Катэгорыя:Часопісы на польскай мове

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1947 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2000 годзе
Клёд Жыру

**Клёд Жыру́** (; нарадзіўся 12 студзеня 1988 году, Гэрст, Канада) — канадзкі хакеіст, гулец клюбу «Атава Сэнатарз», які выступае ў НХЛ, і нацыянальнай зборнай Канады.

## Кар’ера
Выступаў у малодшых канадзкіх дывізіёнах. У 2006 годзе быў задрафтаваны ў 1 раўндзе пад агульным 22 нумарам клюбам «Філадэлфія Флаерз». У НХЛ дэбютаваў у матчы супраць «Атава Сэнатарз» 19 лютага 2008 году. Аднак пасьля быў пераведзены ў фарм-клюб каманды, з-за ня вельмі ўдалага збору. У канцы 2008 году вярнуўся ў асноўны склад клюбу. 31 сьнежня атрымаў першы пункт у лізе ў матчы супраць «Ванкувэр Кэнакс».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гэрсьце (Антарыё)
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Камбэрлэнд Градс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гатыно Алімпік»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Філадэлфія Фэнтамз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Філадэлфія Флаерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Айсбэрэн» Бэрлін
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Флорыда Пантэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Атава Сэнатарз»
Давід Савар

**Даві́д Сава́р** (;  22 кастрычніка 1990 году, Сэнт-Ясэнт, Канада) — колішні канадзкі хакеіст, які выступаў пераважна за клюбы НХЛ. Быў гульцом нацыянальнай зборнай Канады. Выступаючы яшчэ ў канадзкіх лігах станавіўся ўладальнікам некалькіх пэрсанальных трафэяў.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сэнт-Ясэнце (Квэбэк)
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бэ-Камо Дракар»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Манктан Ўайлдкэтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Спрынгфілд Фэлканз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Каламбус Блю Джэкетс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Тампа Бэй Лайтнінг»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Манрэаль Канадыенз»
Джордан Эбэрле

**Джо́рдан Э́бэрле** (; нарадзіўся 15 траўня 1990 году, Рэджайна, Канада) — канадзкі хакеіст, гулец клюбу «Сіетл Кракен», які выступае ў НХЛ, і нацыянальнай зборнай Канады. У 2008 годзе на драфце быў абраны клюбам «Эдмантан Ойлерз» ужо ў першым раўндзе. У 2012 годзе быў удзельнікам матчу ўсіх зорак НХЛ. У складзе нацыянальнай зборнай Канады быў удзельнікам чэмпіянатаў сьвету 2010, 2011, 2012, 2013, 2015 і 2018 гадоў. У 2017 перайшоў у клюб «Нью-Ёрк Айлэндэрз», паводле абмену паміж клюбамі на Раяна Строўма.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рэджайне
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Рэджайна Пэтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Спрынгфілд Фэлканз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Эдмантан Ойлерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Аклагома-Сіці Баранз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нью-Ёрк Айлэндэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Сіетл Кракен»
Тайлер Сэгін

**Та́йлер Сэгі́н** (;  31 студзеня 1992 году, Брамптан, Канада) — канадзкі хакеіст, гулец клюбу «Далас Старз», які выступае ў НХЛ і нацыянальнай зборнай Канады. Быў задрафтаваны клюбам «Бостан Бруінз» у 2010 годзе і ўжо ў першы свой сэзон стаў уладальнікам Кубка Стэнлі. Сэзон 2011—2012 году скончыў з паказчыкам плюс-мінус +34, што сталася найлепшым паказчыкам у НХЛ таго сэзону. Падчас лакаўту выступаў за швайцарскі «Біль». У 2013 годзе быў абменены ў клюб «Далас Старз», дзе паводле вынікаў рэгулярнага сэзону 2013—2014 гадоў Тайлер у зьвязку з Джэймі Бэнам, капітанам «Старз», склаў адну з самых выніковых параў нападнікаў у НХЛ.

## Дасягненьні
* Уладальнік Кубка Стэнлі: 2011

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на NHL.com
* Старонка на The Internet Hockey Database

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брамптане
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Плімут Ўэйлерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бостан Бруінз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Біль»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Далас Старз»
Катэгорыя:Уладальнікі Кубка Стэнлі
Патрык Лушняк

**Па́трык Лу́шняк** (;  6 лістапада 1988 году, П’ешцяны, Чэхаславаччына) — славацкі хакеіст клюбу «Гумэннэ». Пачаў кар’еру на радзіме, пасьля чаго правёў некаторы час у Канадзе і Чэхіі. Прыняў удзел у чэмпіянаце сьвету 2015 году ў складзе нацыянальнай зборнай Славаччыны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка сайце ХК «Юнацтва-Менск»
* Старонка на Elite Prospects
* Старонка на The Internet Hockey Database

Катэгорыя:Нарадзіліся ў П’ешцянах
Катэгорыя:Славацкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Славаччыны
Катэгорыя:Хакеісты клюбу ШХК П’ешцяны
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Садбэры Ўулвз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ацэларжы» Тршынец
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Скаліца»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Піраты» Хомутаў
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юнацтва-Менск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Слован» Браціслава
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Зволен»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Кошыцы»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нітра»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Попрад»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Скаліца»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ліптаўскі Мікулаш»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Топальчаны»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гумэннэ»
Кубак Чэхіі па футболе

**Кубак Чэхіі па футболе** () — штогадовы кубак Чэхіі, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы і ладзіцца Футбольнай асацыяцыяй Чэхіі. У спаборніцтве прымаюць удзел 135 камандаў, якія на ўзор Кубка Ангельшччыны, найстарэйшага спаборніцтва такога тыпу ў сьвеце, прадстаўляюць каманды з усяго спэктру чэскіх футбольных ліг, гуляючы на выбываньне. Першы розыгрыш ладзіўся ў 1993 годзе па разьдзеле Чэхаславаччыны на ўласна Чэхію і Славаччыну. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца праская «Спарта», якія выйгравала спаборніцтва 8 разоў.

Дзейны фармат прадугледжвае падзел спаборніцтва на некалькі этапаў. У папярэдні раўнд або першы раўнд трапляюць толькі каманды з найніжэйшых дывізіёнаў чэскай лігі. Затым у другі раўнд трапляюць 11 камандаў зь бягучага сэзону Першай лігі, да якіх у трэцім раўндзе далучаюцца чатыры найлепшыя каманды з папярэдняга сэзону і дзейны чэмпіён. Гульні ладзяцца ў адзін раўнд на полі каманды з больш ніжэйшай лігі.

## Пераможцы
* Спарта — 8 разоў
* Славія — 7 разоў
* Ябланец, Слован, Вікторыя Жыжкаў, Млада Болеслаў, Тэпліцы, Сыгма — 2
* Банік Острава, Вікторыя Пльзень, Градэц Кралавэ, Зьлін, Славацка  — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Чэскі футбол
Чэхія
Яўген Лісавец

**Яўге́н Лісаве́ц** ( 12 лістапада 1994 году, Горадня, Беларусь) — беларускі хакеіст, абаронца «Нёману» і нацыянальнай зборнай Беларусі. Найлепшы хакеіст Беларусі 2017 году.

## Кар’ера
Клюбную кар’еру пачаў у гарадзенскім «Нёмане», за які дэбютаваў у сэзоне 2012—2013 гадоў у беларускай экстралізе і адразу стаў чэмпіёнам краіны. У наступным сэзоне працягнуў выступы за гарадзенскі клюб, аднак некалькі матчаў правёў і за менскае «Дынама» ў КХЛ. У сэзоне 2014—2015 гадоў стала пачаў выступаць за менскі клюб. У 2024 годзе вярнуўся да шыхтаў сталічнага «Дынама», але на пачатку 2025 годзе быў адкамандаваны ў «Берасьце». У міжсэзоньні 2025 году доўга ня мог знайсьці клюб, у выніку чаго пагадзіўся на вяртаньне ў «Нёман».

## Дасягненьні
* Чэмпіён Беларусі: 2013, 2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ХК «Дынама» Менск
* Старонка на афіцыйным сайце КХЛ
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Салават Юлаеў» Уфа
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Віцязь» Падольск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Адмірал» Уладзівасток
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Берасьце»
Юнас Энрат

**Ю́нас Э́нрат** (; нарадзіўся 25 чэрвеня 1988 году, Стакгольм, Швэцыя) — швэдзкі хакеіст, гулец клюбу «Эрэбру» і нацыянальнай зборнай Швэцыі.

## Кар’ера
На драфце НХЛ 2006 году Энрат быў абраны ў 2 раўндзе пад агульным 46-м нумарам клюбам «Бафала Сэйбрз». Ён стаў найлепшым эўрапейскім брамнікам на драфце.

У 2007 годзе Энрат увайшоў у лік чатырох прэтэндэнтаў на званьне найлепшага пачаткоўца Швэдзкай элітнай сэрыі 2008 году, аднак узнагароду ў выніку атрымаў іншы брамнік. Рэгулярны сэзон 2007—2008 гадоў Юнас скончыў у якасьці найлепшага брамніка з найлепшым працэнтам адбітых кідкоў і каэфіцыентам надзейнасьці.

31 траўня 2008 году Энрат падпісаў трохгадовы кантракт з камандай НХЛ «Бафала Сэйбрз». У новым клюбе брамнік дэбютаваў 7 лістапада 2009 году матчам супраць «Бостан Бруінз», у якім Энрат прапусьціў 4 галы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Стакгольме
Катэгорыя:Швэдзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Швэцыі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Сёдэртэлье»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Портлэнд Пайрэтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бафала Сэйбрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Далас Старз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лос-Анджэлес Кінгс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Таронта Мэйпл Ліфс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Таронта Марліс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Сан-Дыега Галз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Эрэбру»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Клягенфурт»
Яўген Дадонаў

**Яўге́н Дадо́наў** (;  12 сакавіка 1989 году, Чалябінск, СССР) — расейскі хакеіст, гулец клюбу «Нью-Джэрзі Дэвілз», які выступае ў НХЛ і нацыянальнай зборнай Расеі. У 2007 годзе быў задрафтаваны клюбам «Флорыда Пантэрз» пад агульным 71 нумарам. У сэзоне 2014—2015 гадоў у КХЛ стаў уладальнікам Кубка Гагарына і, акрамя таго, з 15 забітымі шайбамі ўсталяваў рэкорд галявых кідкоў плэй-оф КХЛ. У 2014 годзе разам са зборнай Расеі стаў чэмпіёнам сьвету, які праходзіў у Менску. сэзоне 2016—2017 гадоў у КХЛ зноўку стаў уладальнікам кубка Гагарына ў складзе клюбу СКА.

## Дасягненьні
**«Данбас»:**
* Уладальнік Кантынэнтальнага кубка: 2013

**СКА:**
* Уладальнік Кубка Гагарына: 2015, 2017

**Расея:**
* Чэмпіён сьвету: 2014
* Срэбраны прызэр чэмпіянату сьвету: 2015
* Бронзавы прызэр чэмпіянату сьвету: 2016, 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на The Internet Hockey Database
* Старонка на EliteProspects.com
* Старонка на Eurohockey.com

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінску
Катэгорыя:Расейскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Расеі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Трактар» Чалябінск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Рочэстэр Амэрыканз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Флорыда Пантэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Сан-Антоніё Рэмпэйдж»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шарлот Чэкерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Данбас» Данецк
Катэгорыя:Хакеісты клюбу СКА Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Атава Сэнатарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Вэгас Голдэн Найтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Манрэаль Канадыенз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Далас Старз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нью-Джэрзі Дэвілз»
Міхал Ярдан

**Міха́л Ярда́н** (;  17 ліпеня 1990 году, Зьлін, Чэхаславаччына) — чэскі хакеіст, гулец фінскага клюбу «Лахці Пэліканз» і нацыянальнай зборнай Чэхіі. На драфце НХЛ 2008 году быў абраны ў 4-м раўндзе пад агульным 105 нумарам клюбам «Караліна Гарыкейнз». Да гэтага выступаў у шэрагу амэрыканскіх лігаў. У канцы 2016 году перабраўся ў Расею, дзе спачатку выступаў за казанскі «Ак Барс», а потым за «Амур».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зьліне
Катэгорыя:Чэскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Чэхіі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ўіндзар Сьпітфаерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Плімут Ўэйлерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шарлот Чэкерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Караліна Гарыкейнз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ак Барс» Казань
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Амур» Хабараўск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Рапэрсьвіль-Ёна Лэйкерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лахці Пэліканз»
Лукашына

Назву **Лукашына** маюць:

* Лукашына — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Лукашына — вёска ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці
Пабеднае

Назву **Пабеднае** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Пабеднае (да 1964 году — Стары Фальварак) — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці
* Пабеднае (да 1964 году — Ракаедаўшчына) — вёска ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Пабедная
* Пабеда
* Перамога
* Перамогі
Віктар Анціпін

**Ві́ктар Анці́пін** (;  6 сьнежня 1992 году, Вусьць-Каменагорск, Казахстан) — расейскі хакеіст, гулец расейскага клюбу «Амур», які выступае ў КХЛ і нацыянальнай зборнай Расеі. У магнітагорскім клюбе выступаў з 2012 году, падчас лакаўту ў НХЛ гуляў у зьвязку зь Сяргеем Ганчаром. Ёсьць сынам былога казахстанскага хакеіста Ўладзімера Анціпіна.

## Дасягненьні
* Уладальнік Кубка Харламава: 2010
* Уладальнік Кубка Гагарына: 2014, 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на KHL.ru
* Старонка на The Internet Hockey Database
* Старонка на EliteProspects.com

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Аскемене
Катэгорыя:Расейскія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Расеі
Катэгорыя:Уладальнікі Кубка Гагарына
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Стальныя Лісы» Магнітагорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мэталюрг» Магнітагорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бафала Сэйбрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу СКА Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Віцязь» Падольск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Салават Юлаеў» Уфа
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Трактар» Чалябінск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Барыс» Астана
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лада» Тальяці
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Амур» Хабараўск
Матыяс Пляхта

**Ма́тыяс Пля́хта** (; нарадзіўся 16 траўня 1991 году, Фрайбург-ім-Брайсгаў, Нямеччына) — нямецкі хакеіст польскага паходжаньня, гулец клюбу «Адлер Мангайм» і нацыянальнай зборнай Нямеччыны. Сын былога польскага хакеіста, цяпер трэнэра Яцэка Плахты.

## Дасягненьні
**Адлер Мангайм**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2015, 2019

Нямеччына:
* Срэбны прызэр Алімпійскіх гульняў: 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Фрайбургу
Катэгорыя:Немцы польскага паходжаньня
Катэгорыя:Нямецкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Нямеччыны
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гайльбронэр Фалькен» Гайльброн
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Адлер Мангайм»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Спрынгфілд Фэлканз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ўілкс-Барэ-Скрэнтан Пінгвінз»
Саша Трэй

**Саша Трэй** (; нарадзіўся 11 лістапада 1987 году, Грэнобль, Францыя) — францускі хакеіст, гулец клюбу «Брулё дэ Лю» і нацыянальнай зборнай Францыі. Да таго Саша шмат сэзонаў правёў у Швэцыі і Чэхіі. Родны брат Сашы Ярык Трэй таксама зьяўляецца хакеістам.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Францыі: 2007, 2016, 2019, 2022, 2023
* Уладальнік Кубка Францыі: 2007, 2016, 2023
* Уладальнік Кубка францускай лігі: 2008
* Уладальнік Кантынэнтальнага кубка: 2016
* Чэмпіён Швэцыі: 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Грэноблі
Катэгорыя:Францускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Францыі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Брулё дэ Лю» Грэнобль
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Фэр’естад» Карльстад
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Кладна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Спарта» Прага
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Штраўбінг Тайгерз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Драгон» Руан
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Пардубіцы
Дэн Гэм’юз

**Дэн Гэ́м’юз** (; нарадзіўся 13 сьнежня 1982 году, Сьмітэрз, Канада) — колішні канадзкі хакеіст, які выступаў у НХЛ і нацыянальнай зборнай Канады. На драфце НХЛ 2001 году быў абраны ў 1-м раўндзе пад агульным 12 нумарам клюбам «Нэшвіл Прэдатарз». Адгуляўшы пасьля гэтага адзін год у фарм-клюбе «Нэшвілу» ў АХЛ, з 2003 году Гэм’юс стаўся асноўным гульцом «драпежнікаў» у наймацнейшай лізе Паўночнай Амэрыкі. Зь перапынкам на адзін год лакаўту ён абараняў колеры «Прэдатарз» на працягу шасьці сэзонаў. У 2010 годзе ў якасьці вольнага агента перайшоў у склад «Ванкувэр Кэнакс». У першы сэзон у новым клюбе дайшоў да фіналу Кубка Стэнлі.

У 2007 годзе ўпершыню ў складзе нацыянальнай зборнай Канады прыняў удзел у чэмпіянатах сьвету па хакеі, дзе стаў чэмпіёнам сьвету. У 2008 і 2009 гадох атрымліваў срэбраныя мэдалі на сусьветных форумах. У 2014 годзе разам са зборнай стаў алімпійскім чэмпіёнам.

## Дасягненьні
* Чэмпіён сьвету: 2007
* Срэбраны прызэр чэмпіянату сьвету: 2008, 2009
* Алімпійскі чэмпіён: 2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на NHL.com
* Старонка на The Internet Hockey Database

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Сьмітэрзе (Брытанская Калумбія)
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Прынс Джордж Кугарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мілўокі Эдміралз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нэшвіл Прэдатарз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ванкувэр Кэнакс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Далас Старз»
Катэгорыя:Канадзкія хакеісты і хакеісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Хакеісты і хакеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 году
Томас Опэнгаймэр

**Томас Опэнгаймэр** (; нарадзіўся 16 сьнежня 1988 году, Пайсэнбэрг, Нямеччына) — колішні нямецкі хакеіст, гулец нацыянальнай зборнай Нямеччыны.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пайсэнбэргу
Катэгорыя:Нямецкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Нямеччыны
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Франкфурт Лаянз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гамбург Фрызэрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Інгальштат»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Айсбэрэн» Бэрлін