Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар місіянэраў (Лыскаў)

**Касьцё́л Найсьвяце́йшай Тро́йцы і кля́штар місіянэ́раў** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдьзя ў Лыскаве. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на Пружанскай вуліцы. Твор архітэктуры віленскага барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаецца з касьцёла і кляштарнага корпуса. У 1841 року ўлады Расейскай імпэрыі зачынілі кляштар, касьцёл з савецкіх часоў знаходзіцца ў занядбаным стане і патрабуе кансэрвацыі і рэстаўрацыі. Ля касьцёла знаходзіцца магіла польскага паэта і драматурга Францішка Карпінскага.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1527 року ваявода віцебскі і староста жамойцкі Мацей Клочка заснаваў у Лыскаве драўляны касьцёл, перададзены Янам Быхаўцам у 1751 року манахам-місіянэрам. У 1763—1785 роках яны збудавалі на гэтым месцы мураваныя касьцёл і кляштар. Стылістыка, час будаваньня і рэгіён дазваляюць меркаваць, што ва ўзьвядзеньні комплексу ўзяў удзел прыдворны архітэктар Аляксандра Сапегі Ян Самуэль Бэкер, майстра барокавага клясыцызму. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 рок), калі Лыскаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. У 1818 року да касьцёла прыбудавалі вежу. 

Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1841 року расейскія ўлады ліквідавалі кляштар, касьцёл стаў парафіяльным. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1866 року расейскія ўлады гвалтоўна зачынілі касьцёл, будынак якога паводле праекту архітэктара Ф. Афанасьева перарабілі пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы), у выніку чаго ён набыў рысы клясыцызму.  

22 ліпеня 1880 року ад маланкі згарэў гонтавы дах, засталася толькі мураваная частка. У 1883—1884 роках архітэктар П. Залатароў правёў рамонт: зрабіў новыя скляпеньні, замяніў кроквенныя канструкцыі даху і пакрыцьцё.

### Найноўшы час
У 1921 року, за польскім часам, будынак касьцёла вярнулі каталікам.

За савецкім часам у кляштарным корпусе разьмясьцілася лекарская амбуляторыя. У 1950-я рокі будынак касьцёла моцна разбурылі. У 1960 року савецкія ўлады афіцыйна зачынілі касьцёл, касьцельнае начыньне перавезьлі ў Ружанскі касьцёл.

## Архітэктура
### Касьцёл
Помнік архітэктуры віленскага барока. Гэта 1-нэфавы 1-вежавы крыжападобны ў пляне будынак зь дзьвюма закрысьціямі абапал алтарнай апсыды. Нэф, апсыда і квадратныя аб'ёмы трансэпту накрываюцца ўзаемна пэрпэндыкулярнымі пакатымі дахамі. Дамінантай выступае 4-ярусная вежа на галоўным фасадзе, якая ня маючы ў пляне ніводнае простае лініі, магутнымі падугамі адыходзіць ад фасаднае сьцяны. Вуглы вежы ўмацоўваюцца слаістымі пілястрамі ў спалучэньні з паўкалёнамі і падпорнымі элемэнтамі ў выглядзе валютаў. Антаблемэнт падзяляе яе на высокую ніжнюю частку і верхнія ярусы тэлескапічнае будовы.

Унутраная прастора перакрываецца крыжовымі скляпеньнямі. Над уваходам месьцяцца вузкія арганныя хоры. Асноўнае памяшканьне зальнае. Інтэр’ер аздабляецца пілястрамі іянічнага і кампазыцыйнага ордэру, паміж якімі невялікія аркі, над якімі прастакутныя вокны. Калёны маюць размалёўку пад мармур. Усярэдзіне паўночнае капліцы ацалелі фрагмэнты манахромнае размалёўкі ў тэхніцы грызайль.

### Кляштар
Жылы корпус — 2-павярховы П-падобны ў пляне будынак. Галоўны ўсходні фасад павернуты ў бок касьцёлу. Сьцены пэрымэтрам апярэзваюцца пілястрамі. Бакавыя часткі фасаду падзяляюцца карнізнай цягай на 2 ярусы. Пілястры ніжняга ярусу апрацоўваюцца рустыкай. Вокны першага паверху знаходзяцца ў аркавых нішах, другога — акаймоўваюцца простымі ліштвамі.

Скляпеньні калідору цыліндрычныя з распалубкай, памяшканьняў — крыжовыя. Апроч жылых памяшканьняў, на першым паверсе разьмяшчаліся кавальня і сталоўка.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Łyskaŭ, Francišak Karpinski. Лыскаў, Францішак Карпінскі (N. Orda, 31.05.1877).jpg|Н. Орда, 31 траўня 1877 р.
Łyskaŭ, Francišak Karpinski. Лыскаў, Францішак Карпінскі (N. Orda, 1878).jpg|Паводле Н. Орды, 1878 р.
Łyskaŭ, Francišak Karpinski. Лыскаў, Францішак Карпінскі (N. Orda, 1878) (2).jpg|Паводле Н. Орды, 1878 р.
Łyskaŭ, Francišak Karpinski. Лыскаў, Францішак Карпінскі (1904).jpg|1904 р.


### Гістарычныя здымкі

Łyskaŭ, Rynak. Лыскаў, Рынак (1901-14).jpg|да 1915 р.
Łyskaŭ, Misijanerski. Лыскаў, Місіянэрскі (1920-29).jpg|1920-я рр.
Łyskaŭ, Pružanskaja, Misijanerski. Лыскаў, Пружанская, Місіянэрскі (1920-29).jpg|1920-я рр.
Łyskaŭ, Pružanskaja, Misijanerski. Лыскаў, Пружанская, Місіянэрскі (1925).jpg|1925 р.


Łyskaŭ, Misijanerski. Лыскаў, Місіянэрскі (1930-39).jpg|1930-я рр.
Łyskaŭ, Misijanerski. Лыскаў, Місіянэрскі (1935).jpg|1935 р.
Łyskaŭ, Misijanerski. Лыскаў, Місіянэрскі (1935) (2).jpg|1935 р.
Łyskaŭ, Pružanskaja, Misijanerski. Лыскаў, Пружанская, Місіянэрскі (1935).jpg|1935 р.


Łyskaŭ, Pružanskaja, Misijanerski. Лыскаў, Пружанская, Місіянэрскі (1935) (2).jpg|1935 р.
Łyskaŭ, Misijanerski. Лыскаў, Місіянэрскі (1941).jpg|1941 р.
Łyskaŭ, Misijanerski. Лыскаў, Місіянэрскі (1941) (2).jpg|1941 р.
Łyskaŭ, Pružanskaja, Misijanerski. Лыскаў, Пружанская, Місіянэрскі (1941).jpg|1941 р.


### Сучасныя здымкі

Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Лыскаў) 016.Jpeg|Бакавы фасад касьцёла
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Лыскава). Фрагмэнты. 07.jpg|Інтэр'ер касьцёла
Жылы корпус кляштару місіянэраў (Лыскаў) 004.Jpeg|Кляштар
Кляштар місіянэраў (Лыскава). Калідор на другім паверхе..JPG|Калідор на другім паверсе кляштару


## Сьвятары
* Юзэф Крапіўніцкі (1908—1909)
* Ота Сідаровіч (1919—?)
* Чэслаў Кардэль (1927—1933)
* Казімер Валентыновіч (1934—1935?)
* Францішак Матэльскі (1936—1937)
* Гераніюм Фейч (1936)
* Генрык Запёт (1936—1937)
* Станіслаў Перзхала (1937)
* Ян Ірвуць (1938—1939?)
* Алаізі Зелязьнік (1939)
* Міхал Варанецкі (1945—1946?)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Натальля Пракаповіч, Летапіс духоўнасьці: культавая архітэктура Пружаншчыны
*  

Катэгорыя:Лыскаў
Лыскаў
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Касьцёлы Пружанскага раёну
Лыскаў
Катэгорыя:Барочныя манастыры Беларусі