Стэфанас Цыцыпас

**Стэ́фанас Цыцыпа́с** (,  12 жніўня 1998, Атэны, Грэцыя) — грэцкі тэнісіст, фіналіст Адкрытага чэмпіянату Аўстраліі 2023 году і Адкрытага чэмпіянату Францыі 2021 году ў адзінкавым разрадзе, былая трэцяя ракетка сьвету.

## Дзяцінства і паходжаньне
Нарадзіўся ў Атэнах 12 жніўня 1998 года ў сям’і Апосталяса Цыцыпаса і Юліі Апосталі (у дзяцінстве — Сальнікава). Маці Стэфанаса ў мінулым была савецкай тэнісісткай і ўваходзіла ў топ-200, а таксама ўдзельнічала ў Кубку Фэдэрацыяў.
Дзед паводле лініі маці таксама быў родам з СССР і быў прафэсійным футбалістам.

## Кар’ера
### 2017 год
Дэбютаваў на турнірах Вялікага шлема на Ралян Гарос 2017 году, дзе саступіў вэтэрану Іва Карлавічу з Харватыі ў першым коле спаборніцтваў. У кастрычніку добра выступіў на турніры ў Бэльгіі European Open. Будучы кваліфаерам дайшоў да паўфіналу. На шляху да паўфіналу ўзяў рэванш у Іва Карлавіча за паразу ў Францыі, а таксама атрымаў сваю першую перамогу над гульцом з топ-10 Давідам Гафэнам, які выступаў на дамашняй пляцоўцы й быў першым сеяным турніру. Гэты пасьпяховы выступ дазволіў Цыцыпасу падняцца ў першую сотню рэйтынгу АТП.

### 2018 год

На першым турніры Вялікага шлема склаў ракетку ўжо ў першым коле, дзе саступіў Дзянісу Шапавалаву з Канады у трох партыях. На грунтовым турніры ў Барсэлёне выйшаў у свой першы фінал турніру сэрыі АТП-500. На шляху абгуляў трох гульцоў з топ-20, уключна з аўстрыйцам Домінікам Тымам. У фінале анічога ня змог супрацьпаставіць Рафаэлю Надалю — *2-6 1-6*. Дзякуючы гэтаму выступу ўвайшоў у топ-50.
На Адкрытым чэмпіянаце Францыі прайшоў першы раўнд, але ў другім саступіў будучаму фіналісту Домініку Тыму.

На Ўімбэлдане ўпершыню за кар’еру ўвайшоў у лік сеяных і атрымаў 31-ы нумар пасеву. Змог дайсьці да 4 кола, на шляху перамог Грэгуара Барэра, Джарэда Дональдсана і Томаша Фабіяна. У 4 раўндзе саступіў амэрыканцу Джону Ізнэру у трох партыях — *4-6 <sup>8</sup>6-7 <sup>4</sup>6-7*. Пасьпяхова выступіў на амэрыканскай сэрыі турніраў на гардзе. Выйшаў у паўфінал Вашынгтону, а таксама дайшоў да фіналу спаборніцтваў на Роджэрз Кап у Канадзе. Абгуляў чатырох прадстаўнікоў топ-10, у тым ліку перамог Домініка Тыма ў другім коле *6-3 7-6<sup>6</sup>*, Новака Джокавіча ў трэцім *6-3 <sup>5</sup>6-7 6-3*, Аляксандра Зьверава ў чвэрцьфінале *3-6 7-6<sup>11</sup> 6-4*, Кевіна Андэрсана ў паўфінале *<sup>4</sup>6-7 6-4 7-6<sup>7</sup>*. У фінале турніру атрымаў паразу ад першай ракеткі сьвету Рафаэля Надаля *2-6 <sup>4</sup>6-7*.

На Адкрытым чэмпіянаце ЗША саступіў у другім раўндзе расейцу Даніілу Мядзьведзеву, будучы 15-м сеяным турніру. У кастрычніку 2018 году перамог на турніры ў Стакгольме, пераадолеўшы супраціў Фабіё Фаньіні і Эрнэстса Гулбіса. Напрыканцы сэзону заваяваў тытул на турніры Next Gen ATP Finals і быў названы самым прагрэсуючым гульцом АТП цягам сэзону.

### 2019 год

На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2019 году здолеў прабіцца да паўфіналу. Цягам турніру змог выбіць свайго куміра Роджэра Фэдэрэра ў чацьвертым коле спаборніцтваў. У паўфінале ізноў саступіў Рафаэлю Надалю. У лютым заваяваў свой другі тытул у кар’ере — Адкрытага чэмпіянату Буш-дзю-Рон 2019 году. На наступным тыдні дайшоў да фіналу ў Дубаі, дзе паразу Стэфанасу нанёс Роджэр Фэдэрэр. Гэты посьпех дазволіў Цыцыпасу прарвацца ў першую дзясятку рэйтынгу.

На грунтовым турніры ў Эштарыле здабыў тытул. Праз тыдзень дайшоў да фіналу турніру сэрыі Мастэрз-1000 у Мадрыдзе, дзе перамог Зьверава і Надаля, але саступіў Новаку Джокавічу. Ралян Гарос скончыў на стадыі 4 раўнду, дзе саступіў былому чэмпіёну Станісласу Ваўрынке ў пяці сэтах.

На Ўімбэлдане і US Open скончыў свой выступ ужо ў першым раўндзе, атрымаўшы паразу ад Томаша Фабіяна і Андрэя Рублёва. Але гэтыя няўдачы не перашкодзілі Стэфанасу кваліфікавацца на выніковы турнір ATP Finals. У групавых спаборніцтвах перамог Зьверава і Мядзьведзева, але саступіў Надалю. Гэта не перашкодзіла Цыцыпасу увайсьці да паўфіналу турніру, дзе ён разабраўся з Роджэрам Фэдэрэрам і выйшаў у фінал. У фінале ягоным супернікам быў Домінік Тым з Аўстрыі. Стэфанас аддаў першы сэт на тай-брэйку, але ўзяў наступныя дзьве партыі і стаў пераможцам турніру *<sup>6</sup>6-7 6-2 7-6<sup>4</sup>*.
Скончыў сэзон на шостым месцы рэйтынгу.

### 2020 год
На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі дайшоў толькі да 3 раўнду, дзе саступіў Мілашу Раонічу з Канады. Узяў тытул на турніры ў Марсэлі. Таксама ў трэцім раўндзе саступіў на Адкрытым чэмпіянаце ЗША, дзе сустркаўся з харватам Борнам Чорычам. Адкрыты чэмпіянат Францыі быў пасьпяховым для грэка. Яму ўдалося дасягнуць паўфіналу турніру. У першым коле адгуляўся зь ліку 0-2 паводле партыяў з Хаўмэ Мунарам *4-6 2-6 6-1 6-4 6-4*, у наступных 4 раўндах не аддаў ані сэту Паблё Куэвасу, Аляжу Бэдэнэ, Грыгору Дымітраву і Андрэю Рублёву перад тым, як саступіць першаму сеянаму Новаку Джокавічу ў пяці сэтах *3-6 2-6 7-5 6-4 1-6*.

### 2021 год
Аўстраліян Оўпэн пачаў з праходу ў паўфінал. На сваім шляху адолеў Жыля Сымона *6-1 6-2 6-1*, Танасі Какінакіса *<sup>5</sup>6-7 6-4 6-1 <sup>5</sup>6-7 6-4*, Мікаэля Імэра *6-4 6-1 6-1*. Італьянец Матэо Берэтыні зьняўся з матчу чацьвертага раўнду і Стэфанас без барацьбы прайшоў у чвэрцьфінал, дзе ягоным супэрнікам стаў Рафаэль Надаль. Пасьля паразы ў першых двух сэтах Цыцыпас здолеў перамагчы ў наступных 3 партыях — *3-6 2-6 7-6<sup>4</sup> 6-4 7-5*. Ён стаў толькі другім гульцом пасьля Фабіё Фаньіні, які змог перайграць Надаля пасьля ліку 0-2 паводле сэтаў. У паўфінале ня змог анічога супрацьпаставіць Даніілу Мядзьведзеву *4-6 2-6 5-7*.

На Адкрытым чэмпіянаце ЗША ён сутыкнуўся з нэгатыўным стаўленьнем празь ягоныя працяглыя перапынкі на прыбіральню. На турніры Мастэрз у Цынцынаці перад Адкрытым чэмпіянатам ЗША, падчас матчу супраць Аляксандра Зьверава, Цыцыпас браў перапынак больш чым на 10 хвілінаў, за час якога, паводле словаў нямецкага тэнісіста, грэк па тэлефоне кансультаваўся з бацькам. На Адкрытым чэмпіянаце ЗША Цыцыпас двойчы рабіў перапынак на прыбіральню, калі ён прайграваў свой матч першага раўнду супраць Эндзі Марэя, і нават прасіў спыніць матч. Марэй скардзіўся, што занадта доўгія перапынкі Цыцыпаса зьмяняюць імпульс гульні.

### 2022 год

На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2022 году Цыцыпас у трэці раз дакрочыў да паўфіналу, дзе сустрэўся з Даніілам Мядзьведзевым у матчы-рэваншы леташняга паўфіналу. Грэк зьведаў паразу ў чарговы раз, а таксама атрымаў парушэньне, бо ягоны бацька Апосталяс даваў параду на грэцкай мове. Цыцыпас пасьпяхова абараніў свой тытул на турніры Мастэрз у Монтэ-Карлё, перагуляўшы ў двух сэтах гішпанцам Алехандра Давідовіча Фокіна. На турніры ў Італіі тэнісіст трапіў у чвэрцьфінал, перамогшы ў другім раўндзе Грыгора Дымітрава, выратаваўшы пры гэтым два матчболы, і перагуляўшы Карэна Хачанава ў 1/8 фіналу. У чвэрцьфінале ён перамог Яніка Сынэра і выйшаў у свой трэці паўфінал запар на ўзроўні Мастэрз, зарабіўшы 30 перамог у сэзоне. У наступным паядынку грэк быў мацьней за Аляксандра Зьверава, атрымаўшы другую перамогу запар на грунце, але ў фінале саступіў Новаку Джокавічу.

Пасьля некалькіх раньніх паразаў на Адкрытым чэмпіянаце Штутгарту і Адкрытым чэмпіянаце Гале Цыцыпас здабыў свой першы тытул на травяных кортах пасьля таго, як атрымаў уайлдкард на Адкрытым чэмпіянаце Мальёркі, дзе перамог у трох напружаных сэтах гішпаца Рабэрта Баўтысту Агута. На Ўімбэлданскім турніры ў 2022 годзе Цыцыпас прайграў у матчы трэцяга кола Ніку Кірыясу ў чатырох сэтах. На US Open 2022 году Цыцыпас быў пасеяны пад чацьвертым нумарам, але ўжо ў першым раўндзе пацярпеў паразу ад кваліфікаванага Даніеля Эляі Галяна ў чатырох сэтах, не зважаючы на тое, што Цыцыпас выратаваў восем матчболаў. Пазьней браў удзел у турнірах у Астане, Стакгольме, Вене і Парыжу. На выніковых турніры Мастэрз саступіў Новаку Джокавіу.

### 2023 год

Сваю 250-ю перамогу тэнісіст запісаў свой рахунак на розыгрышы Аб’яднанага кубка 2023 году, калі перамог баўгара Грыгора Дымітрава. На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2023 году Цыцыпас перамог Кентана Аліса, Рынкі Хідзікату, Таляна Грыкспоора, Яніка Сынэра, Іржы Лэгечку і Карэна Хачанава на шляху да фіналу. Гэты фінал стаў для яго другім на турнірах Вялікага шлема пасьля галоўнага матчу Адкрытага чэмпіянату Францыі ў 2021 годзе. Як і некалькі гадоў таму, Цыцыпас трываў паразу ў фінале ад сэрба Новака Джокавіча. На Мастэрз у Індыян-Ўэлзе ён прайграў Джордану Томпсану ў першым раўндзе ў трох сэтах, а крыху пазьней выбыў з турніру ў Маямі пасьля паразы ад Карэна Хачанава ў двух сэтах ў чацьвертым раўндзе. Пасьля грэк выбыў у чацьвертым раўндзе на турніры ў Монтэ-Карлё.

У лістападзе ў Парыжы ён, перагуляўшы Аляксандра Зьверава, зафіксаваў сваю 50-ю перамогу ў кар’еры за сэзон, стаўшы за апошнія тры гады найлепшым паводле колькасьці перамог поруч з Андрэем Рублёвым. Гэта таксама была ягоная першая перамога над гульцом зь першай дзясяткі ў сэзоне. З гэтай перамогай ён кваліфікаваўся ў свой пяты запар фінал ATP. Гулец перамог Карэна Хачанава, пасеянага пад 16-м нумарам, зафіксаваўшы 300-ю перамогу ў сваёй кар’еры, аднак у паўфінале саступіў Грыгору Дымітраву.

### 2024 год
Пасьля павольнага пачатку сэзона грэк пачаў сэзон на грунтавых кортах турніру Мастэрз у Монтэ-Карлё, дзе быў сеяным з нумарам 12. Тэнісіст перамог Томаса Мартына Этчэвэры, Аляксандра Зьверава і Карэна Хачанава. Пры гэтым спатрэбілася на гэта яму ўсяго два сэты ў кожнай гульні. У паўфінале ў трох сэтах спартовец перамог Яніка Сынэра, пасьля чаго ў фінале сустрэўся з Каспэрам Руўдам. У выніку Цыцыпас здабыў сваю трэцюю перамогу ў Монтэ-Карлё. Крыху пазьней, у тым жа красавіку, гулец дакрочыў да фіналу Адкрытага чэмпіянату Барсэлёны, дзе, аднак, саступіў Руўду.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Грэцкія тэнісісты
Катэгорыя:Тэнісісты і тэнісісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году