Кавалі (Брагінскі раён)

**Кавалі́** — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці. Кавалі ўваходзяць у склад Буркоўскага сельсавету.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

1 лютага 1728 году, як занатавана ў мэтрычнай кнізе Астраглядаўскага касьцёлу, ксёндз Сымон Францішак Яніцкі ахрысьціў Паўла, сына сялянаў Івана і Люцыі Лесінёнкаў, а кумамі выступілі Мацей Дземідзенка і Марыяна Паўлянка. 30 кастрычніка т. г. ахрышчаны Назар, сын сялянаў грэцкага абраду Верамея і Марыяны Саваў; за кумоў былі Назар Зелянкоўскі і параска Станіславіха. Усе – з хутару Кавалі.

У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 г.» адна частка вёскі Кавалі паказаная ў палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад серадзкага ваяводы Яна Канецпольскага дорпацкі падкаморы Аляксандар Антоні Бандынэлі, але іншая, імаверна, большая яе частка, – у заставе ў пана Сіліча. У 1733 годзе князь Міхал Сэрвацы з старэйшай галіны і апошні ў родзе Вішнявецкіх ці не ўпершыню падпісаўся як «hrabia... na Brahiniu», а гэта азначала, што ўся Брагінская фартуна, пасьля досыць працяглага перапынку, вярнулася да Вішнявецкіх.

На 1754 год з 14 двароў (каля 84 жыхароў) вёскі Кавалі Брагінскага маёнтку выплачвалася «do grodu» (Оўруцкага замку) 2 злотых і 5 грошаў, «na milicję» 8 злотых і 20 грошаў. У тым жа годзе маёнтак Брагін быў куплены ў княгіні Эльжбэты, дачкі Міхала Сэрвацыя, Вішнявецкай Міхалавай Замойскай за 550 000 злотых панам Францам Антоніем, сынам Мікалая, Ракіцкім, войскім ашмянскім.

Паводле візыты Чарнобыльскага дэканату 1785 году, хутар Кавалі, што месьціўся за мілю ад прыходзкай Брагінскай Сьвята-Траецкай царквы, складалі 17 гаспадароў альбо двароў (каля 102 жыхароў).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Кавалі – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 г. – у тэрытарыяльна ўпарадкаваным Рэчыцкім павеце спачатку Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 г. Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, Кавалі названыя ў пераліку паселішчаў, нібыта адабраных у стражніка польнага літоўскага Яна Мікалая Аскеркі ў «казённое ведомство за клятвопреступление», г. зн. за ўдзел у вызвольным паўстаньні 1794 года. Але Кавалі, Мікулічы, Байдакі, Зьвяняцкае, Пудакоў і іншыя паселішчы, якія раней належалі да Брагінскага маёнтку, пан М. Аскерка трымаў па сваёй жонцы пані Барбары Ракіцкай; на яе, імаверна, і былі запісаныя. Таму нядзіўна, што большасьць зь іх, урэшце, вернутыя сыну Рафалу Міхалу Аскерку, якому пашчасьціла вярнуцца зь сібірскай няволі. Гэта засьведчана кліравой ведамасьцю сяла Мікулічаў Богаяўленскай царквы 1801 году. І Кавалі, згодна з мэтрычнымі запісамі Брагінскай Траецкай царквы, у 1797 годзе былі не ў «казённом ведомстве», не ў кагосьці з расейскіх генэралаў, але — «владения господ Рокицких».

У кліравой ведамасьці Брагінскай Траецкай царквы за 1829 год пра вёску Кавалі сказана, што месьцілася яна за 7 вёрст, належала графу маршалу Міхалу Рафалаву сыну Ракіцкаму. Тады ў паселішчы налічвалася 11 і 1/2 двара з 46 асобамі мужчынскага і 41 жаночага полу верных.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Кавалі ў складзе Брагінскай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападзкага.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

## Насельніцтва
* 2010 год — 161 чалавек
* 1999 год — 162 чалавекі

## Асобы
* Міхась Раманюк — мастацтвазнаўца і этнограф

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Брагінскага раёну
Катэгорыя:Буркоўскі сельсавет