Глёса

**Глё́са** (*Glosa*) — міжнародная, штучная, дапаможная мова. Яе распачаў Ланцалот Гогбэн (*Lancelot HOGBEN*) у 1943 пад назвай *Interglossa*. Далейшае разьвіцьцё мовы зрабілі Рональд Кларк (*Ronald Clark*) і Ўэндзі Эшбі (*Wendy Ashby*) у 1972—1992 гадах.

## Асноўныя рысы
* Глёса — ізаляцыйная (isolating) ці аналітычная мова, то бок яна зусім ня мае флексіяў (прыставак, суфіксаў, канчаткаў), ніводнае слова не зьмяняецца, а ўжываецца ў сваёй слоўнікавай форме.
* Звычайнай граматыкі гэтая мова ня мае. Граматычныя функцыі (лік, склоны назоўнікаў, час дзеясловаў, роля словаў у сказе) выконваюць адмысловыя службовыя словы — як у кітайскай і некаторых іншых мовах.
* Словы не адносяцца да пэўнай часьціны мовы, а могуць ужывацца ў якасьці дзеяслова, назоўніка, і інш. — у залежнасьці ад кантэксту.
* Словы глосы складзены на аснове інтэрнацыянальных каранёў грэцкай і лацінскай моваў. Базавы слоўнік з 1000—2000 словаў звычайна дастатковы.
* Ужываецца лацінская абэцэда. Вымаўленьне — як у лацінскай мове. За выключэньнем: **C** = ч, **J** = й, **SC** = ш, **Q** = кв (ужываецца проста *q*, без наступнай *u*), **W** = ў, **X** = кс, **Y** = і. Дыфтонгаў няма (кожны галосны вымаўляецца асобна). Націск — звычайна на перадапошні склад.
* Складаныя словы ўтвараюцца шляхам складаньня іншых словаў, якія запісваюцца праз працяжнік: trans-natio-korporati — транснацыянальная карпарацыя.

## Прыклады

### Службовыя словы
* u feli — кот ці котка (адзіночны лік)
* plu feli — коткі (множны лік)
* poli feli — шмат котак
* tri feli — тры коткі
* fe — яна, у складаных словах утварае жаночы род
* an — ён, у складаных словах утварае мужчынскі род

* Fe ki ad urba — Яна ідзе ў горад. Без удакладненьня часу дзеяньня.
: Калі неабходна пазначыць час ужываюцца:
:* Fe nu ki — цяперашні (яна зараз ідзе)
:* Fe fu ki — будучы (яна будзе ісьці)
:* Fe pa ki — мінулы (яна раней ішла)
* sio — умоўны лад
* du — дзеяньне працягваецца, незакончанае трываньне
* fin — закончанае трываньне

* Qe — ці (для стварэньня пытальнага сказу)
* Qo — што
** Qo-lo — дзе
** qo-tem — калі

* ne — адмаўленьне: ne gravi — ня цяжкі
* no — антонім: no-gravi — лёгкі
* ni … ni … — ні … ні …

* ze(ro) = 0
* mo = 1
* bi = 2
* deka = 10
** mo mo = 11
** mo bi = 12
** bi ze = 20
** bi tri = 23
* mo hekto = 100
* mo kilo = 1000

### Простыя сказы
* Fe sporta tenis — Яна грае ў тэніс.
* Mi amo lekto — Я люблю чытаць.
* Mi fu lekto plu bibli — Я буду чытаць кнігі.
* An pa visita u teatra — Ён наведаў тэатар.
* Qe tu eko in Britain alo Suomi? — Ты жывеш у Брытаніі ці Фінлядыі?
* Qo-ka vi ne amo plu avi? — Чаму вы ня любіце птушак?
* Pe debi buli un hidro pre bibe id — Трэба гатаваць ваду перад тым як піць яе.

### Псальма 22
1 *Psalmus. Ex David.*
: U Teo es mi pastora. Mi ne fu fami;
2 An don a mi u kli in kloro agri.
: An duce mi para plu paci aqa;
3 An fresko mi spiritu.
: An duce mi in plu via de veri, pro an nima.
4 Klu kron mi gresi dia vali de umbra de morta, mi fobo nuli kako;
: Ka Tu es ko mi;
: Tu baci e Tu ovi-ru konsola mi
5 Tu prepar u tabla pro mi kontra mi plu anti-pe;
: Tu flu olea epi mi kefa;
: Mi kalici supra flu.
6 Sura, agata e pardo fu seqe mi panto di de bio;
: E mi fu eko in domi de Teo holo tem.

1. Псальма Давідава. 
Гасподзь — Пастыр мой; я ніякай нястачы ня мецьму: 
2. Ён пасьвіць мяне на пашах зялёных, на ціхія воды водзіць мяне. 
3. Ён душу маю мацуе, кіруе мяне на сьцежкі праўды дзеля імя Свайго. 
4. Калі я пайду далінай сьмяротнага ценю, не ўбаюся ліха, бо Ты са мною; Тваё жазло і твой посах — яны супакойваюць мяне. 
5. Ты перада мною паставіў трапезу на вачах у маіх ворагаў; намасьціў алеем галаву маю; чара мая перапоўнена. 
6. Так, ласка і мілажаль хай будуць са мною ва ўсе дні жыцьця майго, і я буду ў доме Гасподнім многія дні.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Glosa — шматмоўная інфармацыя пра глёсу.

Катэгорыя:Штучныя мовы