Гарыет Бічэр-Стоў

**Га́рыет Элі́забэт Бі́чэр-Стоў** (; 14 чэрвеня 1811, Лічфілд, Канэктыкут, ЗША — 1 ліпеня 1896, Гэтфард, Канэктыкут, ЗША) — амэрыканская пісьменьніца, аўтарка раману *«[[Хаціна дзядзькі Тома]]»*. Гэты твор займеў мільёнаў чытачоў, стаўшы ўплывовым як у ЗША, гэтак і Вялікабрытаніі, актывізуючы антырабскаўладальніцкія сілы на поўначы ЗША і выклікаючы злосьць на поўдні краіны. Бічэр-Стоў агулам напісала 30 кнігаў, у тым ліку раманы, тры падарожныя мэмуары, а таксама зборнікі артыкулаў і лістоў. Яна мела значны ўплыў як сваімі літаратурнымі творамі, гэтак і публічнай пазыцыяй і дыскусіямі па сацыяльных праблемах свайго часу.

## Жыцьцяпіс
Гарыет Элізабэт нарадзілася ў сям’і вядомага багаслова і прапаведніка Лімана Бічэра. Малодшы брат Генры Ўорд Бічэр таксама стаў прапаведнікам. Выхоўвалася ў пурытанскай традыцыі і непрыняцьці рабства. Доўгі час будучая пісьменьніца была настаўніцай у заснаванай ейнай сястрой школе для дзяўчынак. У 1836 годзе выйшла замуж за Кельвіна Эліса Стоў, прафэсара багаслоўя ў Андавэры (Масачусэтс).

У сваіх літаратурных творах яна выступіла гарачай заступніцай жаночае адукацыі і зьнішчэньня рабаўладаньня. Самы вядомы раман Гарыет Бічэр-Стоў — *«[[Хаціна дзядзькі Тома]]»* (1852) — у першы ж год разышоўся ў Амэрыцы накладам 350 000, а агулам у 600 000 асобнікаў, вытрымаў 35 выданьняў у Ангельшчыне і быў перакладзены на 20 моваў. У адказ на праклёны і абвінавачаньні, якія пасыпаліся на Бічэр-Стоў за гэтую казань вызваленьня неграў з боку рабаўладальнікаў і іхніх паплечнікаў, яна выдала *«Ключ»* («Key to uncle Tom’s Cabin»), у якім яскрава засьведчыла, што сюжэт для раману ўзяты ёю наўпрост з жыцьця, часта нават да мізэрных падрабзянасьцяў.

Пісала таксама вершы, пераважна на рэлігійныя тэмы. У 1869 годзе надрукавала ў адным амэрыканскім часопісе артыкул «Сапраўдная гісторыя жыцьця жонкі Байрана», у якім узьвяла на вялікага паэта абвінавачаньне ў пералюбным сужыцьці са зводнай сястрой. Артыкул выклікаў усеагульнае абурэньне ў Амэрыцы і Эўропе, і хоць Бічэр-Стоў намагалася апраўдацца і пацьвердзіць абвінавачаньне новымі фактамі ў кнізе «Lady Byron vindicated» (Бостан, 1869), аднак ёй ніхто не паверыў, і ўся гэтая гісторыя можа быць патлумачаная толькі пурытанскай нецярплівасьцю асяродзьдзя, у якім Бічэр-Стоў жыла з часу свайго замужжа.

Хата ў Брансўіку (штат Мэн), дзе была напісаная *«[[Хаціна дзядзькі Тома]]»*, знаходзіцца ў сьпісе найістотнейшых славутасьцяў ЗША.

## Бібліяграфія
* «Нарыс з новаангельскага жыцьця» /  (1834)
* «Мэйфлаўэр, або Нарысы нораваў і характараў нашчадкаў пілігрымаў» /  (1843, 21 вып., Бостан, 1882)
* «Хаціна дзядзькі Тома» /  (1852)
*  (1853)
* Sunny memories of foreign lands (Бостан, 1854, 2 т.)
*  (Бостан, 1856)
*  (Бостан, 1859)
* «Пэрліна вострава Ор» /  (1862)
* «Людзі нашых дзён» /  (1868)
*  (1869)
* Little Pussy Willow (1870)
* «Апраўданьне лэдзі Байран» /  (1870)
* «Мая жонка і я» /  (Бостан, 1871)
* «Бела-ружовая тыранія» /  (Бостан, 1871)
* «Олдтаўнскія аповеды ля каміну, распаведзеныя Сэмам Лоўсанам» /  (Бостан, 1872)
* Palmetto leaves (Бостан, 1873)
* «Мы і суседзі» /  (1875)
* Footsteps of the master (Бостан, 1876)
* Poganuc People (1878)
* A dog’s mission (Бостан, 1881)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Цэнтар Гарыет Бічэр-Стоў
* Жыцьцяпіс

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лічфілдзе (Канэктыкут)
Катэгорыя:Літаратары і літаратаркі ЗША
Катэгорыя:Абаліцыяністы ЗША
Катэгорыя:Англіканскія сьвятыя
Катэгорыя:Жанчыны віктарыянскай эпохі