Бутрым

**Бутрым** (*Батрым*, *Бутрымка*, *Путрым*), **Будрым** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бодэрым (Bauderrim) і Рэмбод, Рымбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbodes, Rimbotus, Rimboto) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-) (у старажытных тэкстах *bod* праз доўгае *о* пісалася як *baud*), а аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымель, Рыман, Рымунд; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань» (тое ж, што і Рымбут). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Bothram.

Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. 

Бытаваньне імя Бутрым (*Бутримъ*) адзначалася яшчэ за часамі Русі, прытым у мазавецкіх і падляскіх дыялектах польскай мовы «butrym, butryn» — гэта каржакаватае, плотнае дзіця; нязграбны, тоўсты чалавек, а паводле слоўніка Ўладзімера Даля «бутрим» — упарты, непаслухмяны, пахмурны чалавек. Летувіскія аўтары называюць усе пералічанымі славянскія словы і старажытнае рускае імя «балтызмамі».

У Прусіі бытавала імя *Butrymme*.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Путрым (Putrym).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Buttrim* (Летапісец вялікіх князёў літоўскіх); *Butrim Souiczouicz* (1387—1394 гады); *па(н) Бутри(м)* (20 траўня 1407 году); *Butrim de [[Жырмуны|Zirmuny]]*, *cum Butrymo*, *Butrim* (*Butrym*; 2 кастрычніка 1413 год); *Butrim* (22 верасьня, 24 кастрычніка і 27 лістапада 1414 году, 12 і 26 траўня 1415 году, 26 кастрычніка 1416 году, 19 красавіка 1437 году); *Johanne Buttrim de [[Жырмуны|Szzyrmuni]]* (26 студзеня 1416 году); *Johannes Butrim Smolnensis* (27 верасьня 1422 году); *Buttrym*; *Jorge Butrym* (1432 год); *Georgij fratris Butrim [sigilla]* (20 студзеня 1433 году); *Georgius Butrym* (22 сакавіка 1433 году); *her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]* (17 кастрычніка 1435 году); *Wladislaus alias Butrin* (1445 год); *her Butrinco*; *ego Anna filia generosa domini Butrimi legitima* (1476—1477 гады); *Бутримко Якубовичъ* (9 верасьня 1488 году); *Бутримъ Олехновичъ* (2 ліпеня 1493 году); *Бутрим Довкгин(т)ович* (31 сакавіка 1495 году, 31 жніўня 1496 году); *Бутрымъ Якубовичъ Немировичъ* (25 лістапада 1500 году); *дворанина нашого Бутрима Якубовича* (24 ліпеня 1501 году); *Мартинъ Якубовичъ Бутримъ* (16 красавіка 1502 году); *купил в Ывашка а въ Бутрима Яновичовъ* (11 верасьня 1504 году); *famuli domini Martini Butrim* (25 траўня 1505 году); *Бутрим(ъ) Немирович(ъ)* (1506 год, 23 ліпеня 1507 году, 8 лютага і 15 траўня 1509 году, 19 кастрычніка 1510 году, 19 верасьня 1561 году); *Ego Nicolaus Butrym heres in [[Граўжышкі|Grawszyszki]]* (1507 год); *homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Coreiwa Butrimowicza… Stanka Butrymowicza* (16 жніўня 1511 году); *unum hominem, dictum Butrim* (9 сьнежня 1519 году); *люди… а Бутрыма [[Агіла|Екгиловича]]* (22 жніўня 1522 году); *Янко Бутримович* (12 і 24 жніўня 1524 году); *Бутримъ Микулич*, *Станислав Бутримович*, *Петръ Бутримович*, *Амъброс Бутримович… Григор Бутрымовичъ*, *Адамъ Бутримовичъ*, *Пашко Бутримовичъ… Богушъ Бутримовичъ*, *Амъброжеи Бутримовичъ*, *Станиславъ Бутримовичъ*, *Мартинъ Бутримъ*, *Мартинъ Бутримович*, *Матеи Бутримовичъ… Миколаи Бутримовичъ*, *Миколаи Бутримовичъ*, *Янко Бутримовичъ*, *Бутримъ Довнаровичъ*, *Миколаи Бутримовичъ*, *Бутримъ Навдовичъ*, *Богданъ Бутримовичъ*, *Бутрым Олехновичъ*, *Янъ Бутрымовичъ… Бутрымъ Монковичъ… Юри Бутърымовичъ* (1528 год); *Бутрымъ* (11 лютага 1531 году); *Стецко Бутримович* (1536—1537 гады); *[[Мінейка (імя)|Минеико]] Будримович* (1537—1538 гады); *Бутрим Петрович* (29 сакавіка 1542 году); *люди добрые и тому моему листу добре сведоми… Бутрымъ Петрашевич… а Бутрыма Петровича* (20 кастрычніка 1542 году); *мещане [[Мазыр|Мозырские]]… Ходоръ Бутримовичь* (1552 год); *у Бутрыма Белевича* (27 красавіка 1558 году); *Butrym Piotrasskowic* (1558 год); *Миколаи Бутрымовичъ*, *Якубъ Бүтрымовичъ*, *Марътынъ Бутрымович* (1565 год); *з Бутримовичъ*, *Якубъ Бутримовичъ*, *Мартинъ з Микуличъ Бутримовичъ*, *Андрей Бутримовичъ*, *Матей Бутрымъ Якубовичъ*, *Мартинъ Бутримовичъ* (1567 год); *Ивашъка Бутримовича* (14—16 студзеня 1579 году); *домомъ Ивана Бутримовича* (27 красавіка 1579 году); *Aleksiey Butrymowicz* (21 жніўня 1599 году); *Петро Бутрименко… Максим Бутрименко… Лукян Бутрименко… Бутрим Попович* (1649 год); *Nicolaus Butrymowicz* (1675—1677 гады); *Zachar Butrym… Chalim Butrym… Łukian Butrym… Kuźma Butrym* (1722 год); *Butrymowicze… Butrymowszczyzna* (1744 год); *Marianna Butrimowicz* (1758 год); *Parafia [[Неманойці|niemonoyska]]… Butrymowicze folwarczek* (1784 год); *Marianna Botrymowicz* (1815 год).

## Носьбіты
* Бутрым ( 1382) — пляменьнік маці Вітаўта, пакараны сьмерцю на загад вялікага князя Ягайлы ў якасьці помсты за забойства старосты лідзкага Вайдылы
* Ян Бутрым ( да 1428) — маршалак гаспадарскі і намесьнік смаленскі, меў сына Юрыя; пачынальнік роду Бутрымовічаў
* Бутрым Кезгайла (у каталіцтве Ўладзіслаў;  да 1445) — літоўскі баярын
* Бутрым Алехнавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1493 годзе
* Бутрым Даўгінтавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1495 і 1496 гадох
* Бутрым Якубавіч Неміровіч (да 1488 — па 1523) — цівун віленскі
* Марцін Якубавіч Бутрым — намесьнік вялёнскі, які ўпамінаецца ў 1502 годзе
* Бутрым Янавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1504 годзе
* Станчык Бутрымавіч — ковенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1523 годзе
* Бутрым Мікуліч — наваградзкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч — медніцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пётар Бутрымавіч — кернаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амброс і Грыгор Бутрымавічы — вількамірскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Адам Бутрымавіч — тавянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Пашка і Богуш Бутрымавічы — пянянскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Амбражэй Бутрымавіч — гедройцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Станіслаў Бутрымавіч і Марцін Бутрым — баяры Ковенскага павету, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Марцін Бутрымавіч — суміліскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мацей і Мікалай Бутрымавічы — высакадворскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — радунскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Янка Бутрымавіч — астрынскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Доўнаравіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Мікалай Бутрымавіч — слонімскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Наўдавіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Багдан Бутрымавіч — троцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Бутрым Алехнавіч, Ян Бутрымавіч, Бутрым Монкавіч і Юры Бутрымавіч — вялёнскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Сьцецька Бутрымавіч — гарадзенскі баярын, які ўпамінаецца ў 1536/1537 годзе
* Бутрым Пятровіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1542 годзе
* Мікалай Рыгоравіч Бутрымовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1591 годзе
* Захар, Халімон, Лук’ян і Кузьма Бутрымы — жыхары мястэчка Астроўны (Віцебскае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1714 годзе
* Мікалай Батрымовіч — шляхціч Лідзкага павету, які ўпамінаецца ў 1728 годзе
* Мацей Бутрымовіч (1745—1814) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мечнік, падстароста і лоўчы пінскі
* Андрыян Бутрымовіч — прэор Барунскага базылянскага манастыра ў 1794 годзе
* «Бутрым Няміра» — п’еса Францішка Аляхновіча, напісаная ў 1906 годзе паводле легенды Вацлава Ластоўскага «Каменная труна»

Бутрымовічы (Butrymowicz) — прыгонныя зь вёскі Буракоў (Троцкі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Бутрымы гербу Тапор — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

Бутрымы-Пакрамовічы і Бутрымы-Строўпі — літоўскія шляхецкія роды.

Будрымы (Budrym) гербу Тапор — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Шаўляў.

Бутрым (Butrym) і Бутрымовіч (Butrymowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся сёлы Бартламееўка або Бутрымаўка-Волчкавічы і Бутрымаўка або Балтрамееўка ў Рэчыцкім павеце.

У 1690 годзе ўпаміналася мясцовасьць Бабяны Бутрымавічы ў Жамойцкім старостве.

На 1900—1905 гады існавала вёска Бутрымы ў Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні, на 1900 год — вёска і маёнтак Бутрымавічы ў Троцкім павеце Віленскай губэрні.

На 1904 год існавалі вёскі з назвай Бутрымава ў Бельскім і Духаўшчынскім паветах Смаленскай губэрні.

На 1909 год існаваў фальварак Бутрымаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні.

На 1910 год існавалі вёска і фальварак Бутрымава (Бутрымова) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні.

На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Бутрымава, на гістарычнай Гарадзеншчыне — Бутрымаўцы. Назву Бутрыманцы маюць вёскі на гістарычных Віленшчыне і Троччыне.

## Глядзіце таксама
* Бода
* Бота
* Рым

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны