Алесь Петрашкевіч

**Але́сь (Алякса́ндар Леані́давіч або Ляво́навіч) Петрашке́віч** (1 траўня 1930, в. Пярэвалачня, Талачынскі раён — 24 жніўня 2012) — беларускі гісторык, драматург і сцэнарыст. Кандыдат гістарычных навук (1967), заслужаны работнік культуры Беларусі (1975), ляўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1976) за ўдзел у падрыхтоўцы і выданьні Беларускай Савецкай Энцыкляпэдыі. Узнагароджаны Ордэнам «Знак Пашаны». Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР ад 1974 году.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і сялянаў. У 1955 годзе скончыў юрыдычны факультэт БДУ.

Працаваў у ЦК ЛКСМБ, ЦК КПБ. У 1967 годзе ў Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КП Беларусі абараніў дысэртацыю на званьне кандыдата гістарычных навук па тэме «Камсамол Беларусі — актыўны памочнік Камуністычнай партыі ў мабілізацыі моладзі на выкананьне сямігадовага пляну разьвіцьця народнай гаспадаркі (1959—1965 гг.)» пад навуковым кіраўніцтвам Міхаіла Шкляра. У 1967—1975, 1979—1991 адказны сакратар, намесьнік галоўнага рэдактара ў выдавецтве «Беларуская Савецкая Энцыкляпэдыя». У 1975—1976 гадах быў рэктарам Менскага інстытуту культуры (цяпер БДУКМ). У 1991—1998 кіраўнік арганізацыйна-мэтадычнага цэнтру па выданьні кніжнай сэрыі «Памяць». 11 сьнежня 1998 г. абраны адказным сакратаром Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны.

## Творчасьць
Творчы шлях пачаў у сярэдзіне 1950-х. Аўтар п’ес «Напісанае застаецца» (1978, пастаўленая Беларускім тэатрам імя Я. Купалы ў 1979, асобнае выданьне ў 1982), «Трывога» (1974), «Злавеснае рэха» (1984), «Куды ноч, туды сон» («Ка-та-стро-фа», 1987, пастаўлена ў 1988), «Кары егіпецкія» (1966), «Адкуль грэх?» (1970, пастаўлена Беларускім тэатрам імя Я. Купалы ў 1969), «Злыдзень» (1979, пастаўленая Магілёўскім абласным тэатрам драмы і камэдыі ў 1973), «Укралі кодэкс» (1976), «Соль» (1981), «Русь Кіеўская» («Гора і слава», 1983, пастаўленая ў 1982), «Змова» (1986, пастаўленая ў 1983), «У спадчыну — жыццё» (1986, пастаўленая Беларускім рэспубліканскім тэатрам юнага гледача ў 1985), «Мой друг, Вялікі Чалавек» (пастаўленая ў 1986), «Мост упоперак ракі» (1986), «Прарок для Айчыны» (тэлеспэктакль, 1990), «Дзівак чалавек» (1996), «Інтэлігент» (1999), «Меч Рагвалода», «Воля на крыжы», «Прагноз на пасьлязаўтра» (2000), «Приласкать и уничтожить!», «На Дзяржавай ― знак Пагоні», «Крыжовы шлях на Грунвальд», «Расплата за здраду», «Каралеўска-царская пастка», «Рупнасць дзяржаўцы», «Змушаная авантура», «Час усё адкрые», «Сьмерць або Перамога», «Жазлом жалезным», «Рыцар Свабоды», «Апошні збройны чын», «Белорусский вопрос?», «Наканавана быць Прарокам», «Дагарэла свечачка…» (паст. 1997), дылёгіі «Супрацьборства» і «Вынішчэньне». Напісаў лібрэта да опэры «Новая зямля» паводле аднайменнага раману Якуба Коласа (пастаўленая Дзяржаўным тэатрам опэры і балету Беларусі ў 1982). Аўтар сцэнароў мастацкіх і дакумэнтальных фільмаў. Суаўтар сцэнара 5-сэрыйнага фільму «Час выбраў нас». Сцэнарыст мастацкага фільму «Уваскрэсная ноч» (1977), навукова-папулярнага фільму «Францыск, сын Скарынін» і дакумэнтальных фільмаў «Уздоўж і ўпоперак Дняпра» (1990), «Гетман найвышэйшы» (1992). У 2008 годзе выйшла кніга ўспамінаў «Крыніцы і каламуць».

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Петрашкевіч Алесь // 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Талачынскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1930 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся 1 траўня
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Беларускія сцэнарысты
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Катэгорыя:Заслужаныя работнікі культуры БССР
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
Катэгорыя:Памерлі ў 2012 годзе
Катэгорыя:Памерлі 24 жніўня