open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гоў Эгэд Іглз Дэвэнтэр

«**Гоў Эгэд Іглз**» () — нідэрляндзкі футбольны клюб з гораду Дэвэнтэру. Заснаваны ў 1902 годзе. Чатырохразовы чэмпіён Нідэрляндаў (1917, 1922, 1930, 1933) і ўладальнік Кубка Нідэрляндаў (2025).

## Гісторыя
Клюб быў заснаваны ў 1902 годзе пад назовам «Бі Кўік». Неўзабаве назва была зьмененая ў 1905 годзе на запыт Нідэрляндзкай футбольнай асацыяцыі, то бок клюбы стаў менавацца «Го Эгэд». Клюб дэбютаваў у другім дывізіёне нідэрляндзкага першынства. У 1911 годзе клюб прасунуўся ў найвышэйшую лігу, трапіўшы ва ўсходні дывізіён. У 1916 годзе клюб здабыў перамогу ў сваім дывізіён і трапіў у плэй-оф, каб паспаборнічаць за чэмпіёнскі тытул зь іншымі рэгіянальнымі пераможцамі. «Го Эгэд» атрымаў паразу ад «Вілема II» і скончыў свае выступы. Праз год каманда паўтарыла свой шлях, але гэтым разам здабыла тытул чэмпіёна краіны. У 1922, 1930 і 1933 гадах дэвэнтэрцы былі чэмпіёнамі Нідэрляндаў. У міжваенны час клюб агулам быў адным з самых пасьпяховых у краінах.

З прафэсійным статусам, які быў набыты ў 1954 годзе, вынікі «Го Эгэд» былі першапачаткова няўдалымі. У 1956 годзе клюб скончыў чэмпіянат у перадапошнім месцы і апусьціўся у Твээдэдывізію. Але ў 1959 годзе ён вярнуўся ў Ээрстэдывізію. У 1963 годзе дэвэнтэрцы ўзвысіліся да Эрэдывізію. Наступныя дваццаць гадоў клюб працягваў выступаць у найвышэйшым дывізіёне. Асабліва пасьпяховых вынікаў каманда здабывала ў другой палове 1960-х гадоў. Гэтак у пэрыяд з 1966 па 1969 гады «Го Эгэд» чатыры разы запар завяршаў сэзон у першай пяцёрцы дружынаў, а ў сэзон 1967—1968 гадоў каманда нават здабыла бронзавыя мэдалі, прапусьціўшы наперад толькі «Аякс» і «Фэеноорд». Прыкладна ў гэты ж час клюб даходзіў да паўфіналаў Кубка Нідэрляндаў, а ў 1965 годзе нават рушыў і далей у фінал, дзе прагуляў «Фэеноорду». У ліпені 1971 году на запыт трэнэра Бары Г’юза прафэсійная каманда была вылучана з складу арганізацыі, і, каб аддзяліцца, ад яе прафэсійная каманда абрала назоў «Го Эгэд Іглз», спасылаючыся на герб гораду, які зьмяшчае выяву арлу. У сэзоне 1971—1972 гадоў клюб стаў адзіным, хто здолеў перамагчы цягам турніру «Аякс».

У 1970-х і пачатку 1980-х гадоў «Го Эгэд Іглз» быў стабільным удзельнікам Эрэдывізіі, але ў 1987 годзе клюб страціў месца ў элітным дывізіёне. У час з 1992 па 1996 год клюб зноў спаборнічаў у найвышэйшым дывізіёне, але пасьля гэтага доўгі час браў удзел у розыгрышы Эрстэдывізіі. Часткова, праз тое, што клюб стала адкладваў будаўніцтва новага стадыёну ўзьніклі фінансавыя цяжкасьці. Толькі дзякуючы дапамозе інвэстараў клюб здолеў выжыць у лістападзе 2003 году, але з таго часу кантроль над клюб перайшоў да прыватнікаў.

## Тытулы
* **[[Чэмпіянат Нідэрляндаў па футболе|Чэмпіён Нідэрляндаў]]**: 4
** 1917, 1922, 1930, 1933
* **Уладальнік [[Кубак Нідэрляндаў па футболе|Кубка Нідэрляндаў]]**: 1
** 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Дэвэнтэр
Вуліца Ленінская (Магілёў)

**Вуліца Ленінская** (былыя назвы *Ветраная*, *Вялікая Садовая*, *Інжэнэрная*)  — вуліца ў цэнтры Магілёва. Бярэ свой пачатак ад Савецкай плошчы да вул. Курака. Працягласьць вуліцы 1490 м.

## Гісторыя
Вуліца зьяўляецца адной з найстарэйшых у горадзе. Вядомая з XVI стагодзьдзя, калі сфармавалася Гандлёвая плошча, ад якой разыходзіліся ў паўночным кірунку дзьве галоўныя вуліцы-дарогі — Шклоўская (цяпер вул. Першамайская) і Ветраная. Сваю назву вуліца атрымала ў гонар Ветранай брамы абарончага валу.

Сучаснае аблічча вуліцы стала складвацца ў 1930-я гады. Аднак плянамэрная забудова пачалася пасьля Другой Сусьветнай вайны, калі паводле генэральнага пляну Магілёва 1947-1950 гадоў, праводзілася рэканструкцыя і аднаўленьне цэнтральнай частцы гораду. Вялікую ролю ў фармаваньні вуліцы граюць помнікі гісторыі, жылой і грамадзянскай архітэктуры XVIII — пачатку XX стагодзьдзяў як, напрыклад, будынак былой гарадзкой управы — дом № 1. Адзіны комплекс з домам № 1 складаюць дамы XIX ст.: № 3, 5/1, 5/2.

Дом № 25 — палац каталіцкага арцыбіскупа Станіслава Богуша-Сестранцэвіча.

Захаваўся будынак Магілёўскай мужчынскай гімназіі, у якой вучыліся будучыя выдаўцы шматтомнага энцыкляпэдычнага слоўніка браты Аляксандр і Ігнат Гранат, першы прэзыдэнт сэнату Гавайскіх выспаў Мікалай Судзілоўскі, галоўнакамандуючы сэрбскай арміяй, Туркестанскі генэрал-губэрнатар Міхаіл Чарняеў, матэматык, географ, геафізык, астраном, дасьледнік Поўначы Ота Шміт.

## Сучаснасьць

У 2004 г. вуліца Ленінская, якая захавала найбольшую колькасьць дамоў XIX ст., стала пешаходнай вуліцай — зонай адпачынку месьцічаў.

На вуліцы разьмешчаны некаторыя вучэбныя карпусы і інтэрнаты Магілёўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя Аркадзя Куляшова і Беларуска-Расейскага ўнівэрсытэту, Магілёўскі дзяржаўны каледж мастацтваў, Магілёўскі дзяржаўны музычны каледж імя М. А. Рымскага-Корсакава, мастацкі музэй Бялыніцкага-Бірулі, музэй гісторыі гораду, кінатэатар «Радзіма».

Да вуліцы прымыкаюць сквэры: Тэатральны, Лютэранскі, Камсамольскі, Міронава, 40-годзьдзя Перамогі.

На той частцы вуліцы, дзе дазволены аўтамабільны рух, разьмешчаны Магілёўскі аўтавакзал, швейная фабрыка «Вясьнянка», завод Строммашына.

## Глядзіце таксама
* Ліцэй Беларуска-Расейскага ўнівэрсытэту

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Магілёўскі дзяржаўны каледж мастацтваў
* Магілёўскі дзяржаўны музычны каледж імя М. А. Рымскага-Корсакава
* МШФ «Вясьнянка»
* ААТ "Магілёўскі завод « Строммашына »

Катэгорыя:Вуліцы Магілёва
Катэгорыя:Пешаходныя вуліцы
Бэфруа

**Бэфруа́** (, таксама — вечавая вежа, вежа гарадзкой (мескай) рады) — вежа, якая была ўласьцівай для шэрагу сярэднявечных гарадоў.

## Ад вартавай вежы да ратушы
Першапачаткова бэфруа служылі вартавымі вежамі, на якіх вісеў набатны звон. Падобная вежа ўяўляла сабою сымбаль свабоды гораду. Паступова ў памяшканьні вежаў сталі разьмяшчаць залі пасяджэньняў гарадзкой рады, месца для заховы казны, дакумэнтаў, пячатак, гандлёвыя памяшканьні. Паколькі ўнутры вежаў бракавала месца, у падножжа бэфруа сталі дабудоўваць спэцыяльныя будынкі. Такім чынам, бэфруа паступова пераўтварылася ў ратушу.

## Геаграфія
Бэфруа зьявіліся ў Ангельшчыне і існавалі ў Фляндрыі і сумежных зь ёй раёнах Францыі й Нідэрляндаў. У нашыя дні большая частка бэфруа захавалася ў Бэльгіі. Больш за 50 бэфруа Бэльгіі і Францыі занесены ў Сьпіс сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО. Бэфруа Брусэльскай ратушы не ўваходзіць у гэты сьпіс бэфруа, бо яна ўжо лічыцца часткай аб’екту Брусэльскага цэнтральнага пляцу, унесенага асобна ў Сьпіс сусьветнай спадчыны.

Катэгорыя:Архітэктура Бэльгіі
Катэгорыя:Архітэктура Нідэрляндаў
Катэгорыя:Архітэктура Францыі
Катэгорыя:Вежы
Царква Казанскага абразу Божай Маці (Мурава)

**Царква́ Каза́нскага абра́зу Бо́жай Ма́ці** — праваслаўны храм у Мураве Берасьцейскае япархіі, асьвечаная 21 ліпеня 1996 року, у дзень памяці Казанскага абразу Божай Маці.

## Мінуўшчына
Прыкладна ў 1800 року ў Мураве айцец Антоні Клачкоўскі збудаваў царкву, якая неўзабаве згарэла. Другая царква, збудаваная ў 1855 року і асьвечаная ў гонар Сьвятой Тройцы, была зруйнаваная Саветамі ў 1964, а на ейным месцы пастаўлены вясковы клюб.

Сучасная царква паўстала на ахвяраваньні вернікаў і пры фінансавай падтрымцы мясцовага калгасу імя Калініна. Будаўніцтва пачалося ў 1990 року пасьля стварэньня Сьвята-Траецкага прыходу і першых ахвяраваньняў. Для пабудовы было абранае новае месца паміж вёскамі Мурава і Навасёлкі. 21 ліпеня 1996 царква была асьвечаная ў гонар Казанскага абразу Божай Маці

У 2013 годзе праведзены капітальны рамонт.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Праваслаўе.By 

Катэгорыя:Храмы пад тытулам Найсьвяцейшай Панны Марыі
Мурава
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе
Церамкі (станцыя мэтро)

**Церамкі** () — станцыя Кіеўскага мэтрапалітэну, разьмешчаная на Абалонска-Церамкоўскай лініі. Зьяўляецца апошняй станцыяй на лініі. Адкрытая 6 лістапада 2013 году.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс станцыяў Кіеўскага мэтрапалітэну

## Вонкавыя спасылкі

* Старонка пра адкрыццё станцыі на афіцыйным сайце Кіеўскага мэтрапалітэну

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага мэтрапалітэну
Катэгорыя:Абалонска-Церамкоўская лінія Кіеўскага мэтрапалітэну
Сюрстрэмінг

**Сюрстрэмінг** () — швэдзкі нацыянальны прадукт, які ўяўляе сабой кансэрваваны квашаны селядзец. Першапачаткова сюрстрэмінг выраблялі толькі на Высокім беразе, але цяпер яго вытворчасьцью займаюцца практычна на ўсім узьбярэжжы Норлянду.

## Гатаваньне
Селядзец ловяць у красавіку да нерасту. Галаву і вантробы выдаляюць, але ікру пакідаюць для смаку. Апэндыкс таксама пакідаюць, паколькі ў ім зьмяшчаюцца фэрмэнты, істотна важныя для разьмякчэньня. Селядзец на некалькі дзён кладуць у бочкі зь зьедлівым тузлукам (канцэнтраваным саляным растворам), каб выдаліць кроў і тлушч). Затым рыбу перакладаюць у бочачкі зь менш канцэнтраваным тузлукам, дзе яна разьмягчаецца і кісьне яшчэ прыкладна два месяцы. У ліпені яе закрываюць у банкі і ставяць у халоднае месца. Якасьць канчатковага прадукту вызначаецца канцэнтрацыяй тузлука і тэмпэратурай, пры якой захоўваюцца бочачкі. Рыба працягвае кіснуць нават пасьля таго, як яе закрываюць у банкі.

Падчас працэсу закісаньня ўласныя фэрмэнты прадукту і бактэрыі ўтвараюць прапіёнавую кісьлю, бутанавую кісьлю і воцатную кісьлю, а таксама серавадарод, што надае рыбе рэзкі непрыемны пах.

## Ужываньне

Швэды ядуць сюрстрэмінг з варанай бульбай, памідорамі, сырой цыбуляй або з хлябцамі з маслам. Таксама сюрстрэмінг можа выкарыстоўвацца для прыгатаваньня бутэрбродаў. Найбольш распаўсюджаныя напоі, якія ўжываюцца зь сюрстрэмінгам: піва, шнапс, малако або швэдзкі аналяг квасу (муст). Некаторыя вытанчаныя гурманы заядаюць рыбу брусьніцамі і запіваюць малаком.

## Дадатковыя зьвесткі
* 4 чэрвеня 2005 году першы ў сьвеце Музэй сюрстрэмінгу быў адкрыты ў Шэпсмальме, што за 30 км на поўнач ад Эрншэльдсьвіку, гораду ў паўночнай частцы Высокага берагу.
* У красавіку 2006 году некаторыя буйныя авіякампаніі, такія як Air France і British Airways, забаранілі правоз кансэрваванага сюрстрэмінгу, растлумачыўшы гэта патэнцыйнай «выбуханебясьпечнасьцю» банак. У выніку, у Стакгольмскім аэрапорце Арлянда быў спынены продаж прадукта.

## Крыніцы

## Літаратура
* Ringblom, Fredrik and Westerlund, Örjan (2009) ''En handbok surströmming'' Grenadine. . 

## Вонкавыя спасылкі
* Партал: Surstromming.se
* Музэй сюрстрэмінгу ў Шэпсмальме (Швэцыя)

Катэгорыя:Кансэрвы
Катэгорыя:Рыбныя стравы
Катэгорыя:Швэдзкая кухня
Оскар I

**О́скар I** (, пры нараджэньні Жазэф-Франсуа-Аска́р Бэрнадот, , 1799—1859) — другі з дому Бэрнадотаў кароль Швэцыі і Нарвэгіі (з 1844).

Сын генэрала Жана–Батыста Бэрнадота (пазьней — напалеонаўскага маршала, а затым — караля Швэцыі Карла XIV Югана) і яго жонкі Дэзыдэрыі (імя пры нараджэньні — *Дэзірэ Кляра*), былой нявесты Напалеона Банапарта. Атрымаў незвычайнае для Францыі імя Аскар на хвалі сэнтымэнталісцкай моды на скандынаўскія імёны (у францускай мове націск заўсёды прыпадае на апошні склад, у незалежнасьці ад паходжаньня імя); пра тое, што бацьку Аскара, а значыць, і яму самому, наканавана заняць трон двух скандынаўскіх каралеўстваў, Бэрнадоты не падазравалі.

У 1811 пасьля абраньня бацькі спадчыньнікам швэдзкага стальцу, 12-гадовы Аскар прыбыў у Швэцыю і, у адрозьненьне ад бацькоў, добра авалодаў швэдзкай мовай. Яшчэ пры жыцьці бацькі граў прыкметную палітычную ролю (з-за хваробаў караля і моўнага бар’еру паміж ім і міністрамі); быў віцэ-каралём Нарвэгіі. Да моманту ўзыходжаньня на сталец (1844) быў вельмі папулярны. Імкнуўся падкрэсьліваць раўнапраўе швэдзкага і нарвэскага каралеўстваў. У 1844 быў уведзены сумесны швэдзка-нарвэскі сьцяг (гэтак званая «селядцовая салата»), а ў 1847 быў зацьверджаны нарвэскі Ордэн Сьвятога Оляфа.

## Сям'я
Меў ад шлюбу з Жазэфінай Лёйхтэнбэрскай, дачкі Яўгена Багарнэ і ўнучкі імпэратрыцы Жазэфіны дзяцей:
* Карл XV (1826—1872) — кароль Швэцыі і Нарвэгіі
* Прынц Густаў (1827—1852) — герцаг Упляндзкі
* Оскар II (1829—1907) — кароль Швэцыі і Нарвэгіі
* Яўгенія (1830—1889)
* Аўгуст (1831—1873) — герцаг Далярнскі,

а таксама меў трох пазашлюбных дзяцей, якія іранічна зваліся «прынцамі Ляпляндыі»:
* ад сувязі з акторкай Эміліяй Гёгквіст:
** Ельмар Гёгквіст, (18.06.1839, Гамбург — 1874, Лёндан)
** Макс Гёгквіст, (12.08.1840, Стакгольм — 1872, Кітай)
* ад сувязі з Жакет Лёвэн’ельм:
** Аскарыя (1819)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Каралі Швэцыі
Катэгорыя:Каралі Нарвэгіі
Катэгорыя:Бэрнадоты
Эрвін Ромэль

**Эрвін Яганэс Ойген Ромэль** (; 15 лістапада 1891, Гайдэнгайм, Вюртэмбэрг, Нямеччына — 14 кастрычніка 1944, Гэрлінген, Трэці Райх) — нямецкі (нацысцкі) ваенны дзяяч, з 1942 — генэрал-фэльдмаршал. Найбольшую вядомасьць набыў як галоўнакамандуючы нямецкімі войскамі ў Паўночнай Афрыцы ў 1941—1943 гадах, адкуль зьявілася яго мянушка — *[[Пустэльня|Пустэльны]] ліс*.

## Глядзіце таксама
* Манфрэд Ромэль

Катэгорыя:Трэці райх
Манфрэд Ромэль

**Манфрэд Ромэль** (, 24 сьнежня 1928, Штутгарт, Нямеччына — 7 лістапада 2013, тамсама) — нямецкі палітык (ХДС), з 1974 да 1996 — обэрбурмістар Штутгарту. Сын нацысцкага фэльдмаршала Эрвіна Ромэля.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нямеччыне
Катэгорыя:Нямецкія палітыкі
Катэгорыя:Штутгарт
Катэгорыя:Памерлі ў Бадэн-Вюртэмбэргу
Карабюкспор Карабюк

«**Карабюкспор**» () — турэцкі футбольны клюб з гораду Карабюку. Заснаваны ў 1969 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Карабюк
Міклаш Хорці

**Міклаш Хорці** (; 18 чэрвеня 1868, Кендэрэш, Вугоршчына — 9 лютага 1957) — дзяржаўны дзяяч Вугоршчыны. Контар-адмірал (1918).

## Жыцьцяпіс
Скончыў вайскова-марскую акадэмію ў г. Фіюме (цяпер Рыека ў Харватыі), служыў у ВМФ Аўстра-Вугоршчыны. У Першую сусьветную вайну камандаваў крэйсэрам, ВМФ (з 1918); у 1918 здушыў паўстаньне вайсковых маракоў у порце Котар (цяпер у Чарнагорыі). 3 1919 вайсковы міністар вугорскага ўраду ў г. Сэгед, галоўнакамандуючы нацыянальнай арміяй, якая дзейнічала супраць Вугорскай Савецкай Рэспублікі. Пасьля яе падзеньня праводзіў белы тэрор. 3 1 сакавіка 1920 рэгент (правіцель) Вугорскага каралеўства (якое ня мела караля). Устанавіў аўтарытарны рэжым, у зьнешняй палітыцы з 1930-х г. арыентаваўся на нацысцкую Нямеччыну, на баку якой Вугоршчына ўдзельнічала (з 1941) у вайне супраць СССР. Аднак у 1944 намагаўся заключыць перамір’е з СССР, шукаў кантакты з ЗША і Вялікабрытаніяй, за што ў кастрычніку 1944 скінуты нямецкімі і мясцовымі фашыстамі і інтэрнаваны ў Баварыі. 3 1949 жыў у Партугаліі.

## Літаратура
* Хорці // 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Аўстра-Вугоршчыне
Катэгорыя:Вугорскія палітыкі
Катэгорыя:Адміралы Аўстра-Вугоршчыны
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Лідэры краін-удзельніц Другой сусьветнай вайны
Катэгорыя:Вугорскія кіраўнікі
Катэгорыя:Рэгенты
Катэгорыя:Пахаваныя ў Аўстрыі
Оскар II

**О́скар II** (, 21 студзеня 1829 — 8 сьнежня 1907) — кароль Швэцыі ў 1872—1907 гадах з дынастыі Бэрнадотаў, сын Оскара I і Жазэфіны Лёйхтэнбэрскай. Уступіў на сталец пасьля свайго брата Карла XV, які не пакінуў сыноў. У апошнія гады па стане здароўя фактычна ўлада знаходзілася ў руках кронпрынца, будучага караля Густава V. Меў чын нямецкага грос-адмірала (13 ліпеня 1905).

Апошні швэдзкі кароль Нарвэгіі (1872—1905); у 1905 асабістая ўнія Швэцыі і Нарвэгіі скасаваная, і нарвэжцы абралі на сталец прынца Карла Дацкага, які прыняў імя Гокан VII. Гокан VII прыпадаў траюрадным пляменьнікам Оскару (сын дачкі Карла XV).

## Сям’я

З 1857 году Оскар быў жанаты з Сафіяй Насаўскай (1836—1913), ад якой у яго было чацьвёра сыноў:
* Густаў V (1858—1950), кароль Швэцыі
* Оскар (1859—1953), герцаг Готляндзкі, Граф Бэрнадот Вісбарскі
* Карл (1861—1951), герцаг Вэстэр’ётляндзкі
* Яўген (1865—1947), герцаг Нэрке, быў адным з самых вядомых швэдзкіх мастакоў.

## Літаратура
* Elgklou, Lars: Bernadotte-suvun tarina. Suom. Suom. Salmenoja, Margit. Salmenoja, Margit. Hämeenlinna: Arvi A. Hämeenlinna: Arvi A. Karisto Oy, 1981. ISBN 951-23-1749-4. Karisto Oy, 1981. ISBN 951-23-1749-4.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Каралі Швэцыі
Катэгорыя:Каралі Нарвэгіі
Катэгорыя:Бэрнадоты
Катэгорыя:Асобы на марках
Барадуліна

Назву **Барадуліна** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Барадуліна — вёска ў Аршанскім раёне
** Барадуліна — былая вёска ў Дрысенскім раёне
Рамірэс

**Рамі́рэс Са́нтас да Насымэ́нта** (;  24 сакавіка 1987 году, Рыю-дэ-Жанэйру, Бразылія) — былы бразыльскі футбаліст, паўабаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Бразыліі.

## Клюбная кар’ера
### У Бразыліі
Рамірэс зьяўляецца выхаванцам клюбу «Жаінвіл», у якім дэбютаваў у 2004 годзе. У чэрвені 2007 году Рамірэс перайшоў у клюб «Крузэйру», які заплаціў за трансфэр гульца 350 тысяч даляраў. Ужо ў першым сэзоне Дорывал Жуніёр, галоўны трэнэр «Крузэйра», даверыў месца дыспэтчара Рамірэсу, які апраўдаў надзеі, ускладзеныя на яго, стаўшы лідэрам каманды, часьцей асыстуючы партнэрам, аднак і зьнярэдку забіваючы галы.

Але найлепшым сэзонам Рамірэса ў «Крузэйра» стаў 2008 год, калі гулец стаў найлепшым бамбардзірам сваёй каманды ў Кубку Лібэртадорэс, а на ўнутранай арэне «бліскаў» ня меней яскрава, атрымаўшы срэбраны мяч найлепшага гульца, выступаўчы на месцы атакуючага паўабаронцы ў чэмпіянаце Бразыліі.

### «Бэнфіка»
20 сакавіка 2009 году Рамірэс падпісаў кантракт з партугальскай «Бэнфікай», якая заплаціла за трансфэр футбаліста 7,5 млн эўра. Футбаліст таксама ўваходзіў у сфэру інтарэсаў расейскага ЦСКА, аднак ніякіх рэальных крокаў па ягонай куплі армейцы не рабілі. Рамірэс дэбютаваў у складзе «Бэнфікі» ў матчы супраць клюбу «Віторыя» (Гімарайнш) і адразу ж забіў гол.

### «Чэлсі»
5 жніўня 2010 году Рамірэс дасягнуў дамоўленасьці аб пераходзе ў ангельскі клюб «Чэлсі», які заплаціў за трансфэр паўабаронцы 22 млн эўра.

## Міжнародная кар’ера
У 2008 годзе Рамірэс у складзе зборнай Бразыліі паехаў на Алімпіяду, замяніўшы траўмаванага Рабіньню, але там ён гуляў, у асноўным, выходзячы на замену. У 2010 годзе Рамірэс у складзе зборнай гуляў на чэмпіянаце сьвету, дзе правёў 4 першыя гульні сваёй каманды, але толькі ў матчы супраць зборнай Чылі выйшаў на поле ў стартавым складзе. Апошнюю гульню зборнай гулец прапусьціў з-за дыскваліфікацыі.

## Дасягненьні
**«Крузэйру»**:
* Чэмпіён штату Мінас-Жэйрас: 2008, 2009

**«Бэнфіка»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2010
* Уладальнік Кубка партугальскай лігі: 2010

**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2015
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2012
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2015
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2012
* Пераможца Лігі Эўропы: 2013

**«Палмэйрас»**:
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2020

**Бразылія**:
* Уладальнік Кубка канфэдэрацыяў: 2009
* Бронзавы прызэр Алімпійскіх гульняў: 2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Чэлсі»
* Профіль на Transfermarkt
* Статыстыка на Soccerbase
* Статыстыка на Guardian

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2008 году
Дэніел Старыдж

**Дэ́ніел А́ндрэ Ста́рыдж** (;  1 верасьня 1989 году, Бірмінггэм, Ангельшчына) — колішні ангельскі футбаліст, нападнік. Мае на сваім рахунку матчу ў складзе нацыянальнай зборнай Ангельшчыны.

## Клюбная кар’ера
Дэніел зьяўляецца выхаванцам футбольных клюбаў «Астан Віла», «Ковэнтры Сіці» і «Манчэстэр Сіці». Прафэсійную кар’еру пачаў мінавіта ў манчэстэрскім клюбе.

### «Чэлсі»
Сваёй гульнёй за гэтую каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнэрскага штабу клюбу «Чэлсі», да складу якога далучыўся 3 ліпеня 2009 году на правах вольнага агента. Згуляў за лёнданскі клюб наступныя два сэзоны сваёй гульнявой кар’еры. За гэты час заваяваў тытул чэмпіёна Ангельшчыны і станавіўся ўладальнікам кубка краіны, аднак гэтак і не атрымаў статусу асноўнага гульца, таму 31 студзеня 2011 году быў аддадзены на правах арэнды да канца сэзону ў «Болтан Ўандэрэрз».

У склад «Чэлсі» вярнуўся ўлетку 2011 году, адначасова з прыходам у каманду новага трэнэра — Андрэ Вілаша-Боаша, якому спадабаўся гулец і Дэніел стаў часьцяком выходзіць у стартавым складзе каманды. Аднак пасьля вызваленьня партугальскага спэцыяліста з пасады Старыдж зноўку атрымаў ролю гульца рэзэрвы.

### «Лівэрпул»
2 студзеня 2013 году нападнік падпісаў пяцігадовы кантракт зь «Лівэрпулам», сума трансфэра засталася невядомай.

6 студзеня Дэніел дэбютаваў за новы клюб у матчы трэцяга раўнду Кубка Ангельшчыны супраць «Мэнсьфілд Таўн», дзе адзначыўся забітым мячом. У сваім першым матчы ў чэмпіянаце нападнік таксама вызначыўся ў гульні супраць «Манчэстэр Юнайтэд» на «Олд Трафард». Дзякуючы добрай гульні Дэніел стаўся асноўным гульцом клюбу.

## Міжнародная кар’ера
Старыдж выступаў як за юнацкія, гэтак і за моладзевыя каманды зборнай Ангельшчыны. 15 лістапада 2011 году дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Ангельшчыны ў таварыскай гульні супраць зборнай Швэцыі, якая скончылася перамогай ангельцаў зь лікам 1:0.

## Дасягненьні
**Чэлсі**
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2010
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2010, 2012
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2012

**Лівэрпул**
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Катэгорыя:Брытанскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Лістапад (неадназначнасьць)

**Лістапа́д** — значэньні:

* **[[Лістапад]]**&nbsp;— адзінаццаты месяц року;
* Лістапад&nbsp;— ападаньне лісьця ўвосені;
* «Лістапад»&nbsp;— кінафэстываль у Беларусі;
* «Лістапад»&nbsp;— грузінскі мастацкі фільм 1966 року.

## Асобы
* &nbsp;— украінская паэтка
* &nbsp;— чэскі пісьменьнік
* Юры Лістапад&nbsp;— беларускі палітычны дзяяч, публіцыст, удзельнік Слуцкага збройнага чыну
Сьвятло і цені

***Сьвятло́ і це́ні*** — пяты альбом у творчасьці Тацьцяны Беланогай, выдадзены ў 2013 годзе.

## Зьмест
# «Музыка» (прысьвячаецца сьпеваку Мануэлю Агухэтасу)
# «Там, за акіянам»
# «Анёлы»
# «Распавядзі»
# «Крыніца срэбра»
# «Кола»
# «Будынак з чорнымі вокнамі»
# «Нябачныя танкі»
# «Чацьвертая сусьветная вайна»
# «Бесхрыбетнасць»
# «Мама»
# «Вакол сваёй краіны»
# «Пакідаеш мяне, але заўжды са мною»
# «Мёртвая трава»

## Канцэпцыя
Канцэпцыя альбома — чалавек як поле змаганьня дабра і зла. «Сьвятло і цені» прысьвечаны памяці Вольгі Рамановіч, выкладчыцы францускай мовы, якая ўпершыню пераклала з францускай на беларускую мэмуары Міхала Клеафаса Агінскага. Яна пайшла ў іншы сьвет у 33 гады.
Назва альбому паходзіць з вершу «Шляхі Ігната Буйніцкага» Уладзімера Караткевіча.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Альбомы Тацьцяны Беланогай
Катэгорыя:Беларуская музыка
Шэр (дэпартамэнт)

**Шэр** () — дэпартамэнт у геаграфічным цэнтры Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Цэнтар. Парадкавы нумар 18. Адміністрацыйны цэнтар — Бурж. Насельніцтва 311 257 чалавек (2010 г.).

Плошча тэрыторыі 7 235 км². Дэпартамэнт быў створаны ў 1790, атрымаўшы назву ад ракі Шэр. Гістарычна быў часткай правінцыі Бэры.

Дэпартамэнт уключае 3 акругі, 35 кантоны і 290 камунаў.

## Крыніцы
Шэр (неадназначнасьць)

**Шэр** мае наступныя значэньні:

## Асобы
* Шэр — амэрыканская поп-сьпявачка і акторка
* Фабіан Шэр — швайцарскі футбаліст

## Геаграфія
* Шэр — дэпартамэнт у Францыі
* Шэр — рака ў Францыі

## Глядзіце таксама
* Люар і Шэр
* Шээр
Шэр (рака)

**Шэр** () — рака ў Францыі, левы прыток Люары. Даўжыня 367,8 км, у тым ліку 120 км суднаходныя. Несуднаходная частка паміж Манлюсонам і Сэнт-Амандам (65 км) абыходзіцца Манлюсонскім каналам. Сярэдні расход вады 95,9 м ³/с.

Бэрыйскі канал злучае Шэр таксама зь Люарай.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Рэкі Францыі
Карэз

**Карэз** () — дэпартамэнт на поўдні цэнтральнай часткі Францыі, адзін з дэпартамэнтаў рэгіёну Нувэль-Акітэн (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёну Лімузэн). Парадкавы нумар 19. Адміністрацыйны цэнтар — Цюль. Найбуйнейшы горад — Брыў-ля-Гаярд. Насельніцтва дэпартамэнту складае 243 551 чалавек (2010 г.).

Дэпартамэнт дзеліцца на тры часткі — горную (найвышэйшы пункт — гара Бэсу, 978 м), раўнінную і даліну ракі Брыў. Уключае 3 акругі, 37 кантонаў і 286 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпартамэнты Францыі
Адрыяну Карэя

**Адрыяну Карэя Клару** (;  26 кастрычніка 1984 году, Курытыба, Бразылія) — колішні бразыльскі футбаліст, абаронца. Раней выступаў за нацыянальную зборную Бразыліі. Адрыяну зьяўляецца адным зь нешматлікіх гульцоў у прафэсійным футболе, якія здольныя згуляць у якасьці абаронцы ці паўабаронцы па абодва бакі поля.

## Кар’ера
### Клюбная
Сваю прафэсійную кар’еру Адрыяну пачаў у клюбе з роднага гораду «Курытыба», дэбютаваўшы ў складзе яшчэ ня маючы 18 гадоў. У студзені 2005 году ён далучыўся да гішпанскага клюбу «Сэвільля», падпісаўшы кантракт на 4,5 году. Дэбютаваў у Ля Лізе ў хатнім матчы супраць «Барсэлёны», дзе андалюзійцы атрымалі паразу зь лікам 0:4. У наступных сэзонах Адрыяну займаў розныя пазыцыі з роўным посьпехам. Разам з клюбам атрымаў шэраг трафэяў.

16 ліпеня 2010 году Адрыяну падпісаў кантракт з «Барсэлёнай» па сыстэме «4+1». Каталёнскі клюб выклаў за гульца 9,5 млн эўра. Кантракт гульца зьмясьціў пункт выкупу гульца ў памеры ня менш за 90 млн эўра. У новым клюбе Карэя атрымаў кашулю з нумарам 21, якая да таго належала ўкраінскаму абаронцу Дзьмітрыю Чыгрынскаму. Дэбютаваў Адрыяну ў перадсэзонным таварыскім матчы супраць клюбу «Валэренга», выйшаўшы на замену ў другім тайме, 14 жніўня ён упершыню зьявіўся ў афіцыйным матчы ў гульні на Супэркубак Гішпаніі, дзе каталёнцы саступілі былому клюбу Адрыяну «Сэвільлі» зь лікам 1:3.

### Міжнародная
13 ліпеня 2003 году ва ўзросьце 18 гадоў Адрыяну дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Бразыліі. У складзе зборнай быў удзельнікам розыгрышу Залатога кубка КОНКАКАФ 2003 году ў ЗША і Мэксыцы, дзе разам з камандай заваяваў срэбраныя мэдалі, розыгрышу Кубка Амэрыкі 2004 году ў Пэру, а таксама Кубка Амэрыкі 2011 году ў Аргентыне.

## Дасягненьні
**«Курытыба»**:
* Чэмпіён штату Парана: 2003, 2004

**«Сэвільля»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2007, 2010
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2007
* Уладальнік Кубка УЭФА: 2006, 2007
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2006

**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2011, 2013, 2015, 2016
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2012, 2015, 2016
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2010, 2011, 2013
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2011, 2015
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2011, 2015
* Пераможца клюбнага чэмпіянат сьвету: 2011, 2015

**«Бэшыкташ»**:
* Чэмпіён Турэччыны: 2017

**Бразылія**:
* Уладальнік Кубка Амэрыкі: 2004

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Барсэлёна»
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Transfermarkt
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Марк Бартра

**Марк Бартра Арэгаль** (;  15 студзеня 1991 году, Сант-Жаўмэ-дэльс-Думэньш, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, абаронца клюбу «Бэтыс». Гуляе на пазыцыі цэнтральнага абаронцы.

## Кар’ера
Да футбольнай акадэміі «Барсэлёны» Марк далучыўся ў 11 гадоў, пасьля таго як некаторы час правёў у футбольнай акадэміі «Эспанёлу». У 2009 годзе быў прасунуты ў складу клюбу «Барсэлёна-Б».

14 лютага 2010 году, празь месяц пасьля свайго 19-годзьдзя, Бартра дэбютаваў у складзе клюбу «Барсэлёна», выйшаўшы на замену Хэфрэну Суарэсу на апошнія 30 хвілінаў матчу супраць «Атлетыка», які скончыўся паразай каталёнцаў зь лікам 1:2 на стадыёне «Вісэнтэ Кальдэрон».

## Дасягненьні
**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2010, 2011, 2013, 2015, 2016
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2012, 2015, 2016
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2013
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2011, 2015
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2015
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2015

**«Барусія»**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2017

**«Бэтыс»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Барсэлёна»
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Futbolme
* Профіль на Transfermarkt

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Дыегу да Сылва Коста

**Дые́гу да Сы́лва Ко́ста** (;  7 кастрычніка 1988 году, Лагарту, Бразылія) — бразыльскі й гішпанскі футбаліст, нападнік. Былы гулец нацыянальнай зборнай Гішпаніі.

## Кар’ера

### Клюбная
Дыегу Коста пачынаў гуляць у футбол у штаце Сан-Паўлу. У лютым 2006 году падпісаў кантракт з партугальскім клюбам «Брага», але выступаў толькі за рэзэрвовую каманду клюбу. Улетку 2006 году на правах арэнды адправіўся ў клюб «Пінафіел».

У сьнежні 2006 году быў прададзены ў «Атлетыка» за 1,5 млн эўра, аднак неўзабаве быў арэндаваны «Брагай» да канца сэзону. У тым сэзоне Дыегу Коста забіў свой першы гол за «Брагу» ў браму італьянскай «Пармы» ў розыгрышы Кубка УЭФА. Наступныя два сэзоны Коста правёў у арэндзе ў «Сэльце» й «Альбасэтэ». 8 ліпеня 2009 году Коста перайшоў у «Вальядалід» як частка ўгоды аб пераходзе Сэрхіё Асэнха ў «Атлетыка». Аднак у наступным сэзоне вярнуўся ў «Атлетыка», дзяўючы выдатным выступам за клюб.

У канцы ліпеня 2011 году на перадсэзонным зборы «Атлетыка» Дыегу Коста атрымаў сур’ёзную траўму калена, з-за якой прапусьціў палову сэзона. У студзені нападнік на правах арэнды перайшоў у «Раё Вальекана», у складзе якога ў 16 матчах забіў 10 мячоў. Улетку 2012 году вярнуўся ў «Атлетыка». Улетку 2013 году ангельскі «Лівэрпул» намагаўся выкупіць гульца, але зьдзелка не адбылася, а ўжо на старце новага сэзону 2012—2013 гадоў пасьля сыходу з клюбу Радамэля Фалькао Дыегу стаўся сапраўдным лідэрам клюбу, стала забіваючы мячы за «матрацнікаў».

Калі Дыегу прайшоў мэдычны агляд у чэрвені, «Чэлсі» 1 ліпеня 2014 году абвесьціла пацьвердзіла дамоўленасьць, якая была дасягнута з мадрыдзкім «Атлетыка» на пераход Косты. Паводле дамовы «Чэлсі» выплаціў за гульца 32 млн фунтаў стэрлінгаў. 15 ліпеня лёнданскі клюб афіцыйна пацьвердзіў завяршэньне зьдзелкі. Дыегу Коста падпісаў кантракт на пяць гадоў, зарабляючы пры гэтам 150 тысячаў фунтаў на тыдзень.

### Міжнародная
Дыегу Коста быў выкліканы ў зборную Бразыліі 4 сакавіка 2013 году для ўдзелу ў таварыскіх гульнях супраць зборных Італіі й Расеі. Дэбютаваў у зборнай, выйшаўшы на замену ў гульні супраць Італіі, якая скончылася зь лікам 2:2.

Аднак у кастрычніку 2013 году Дыегу атрымаў выклік у зборную Гішпаніі, паколькі валодае яшчэ й гішпанскім грамадзянствам. Коста зрабіў канатковы выбар на карысьць гішпанскай каманды, зрабіўшы афіцыйны запыт у ФІФА на дазвол удзелу ў міжнародных матчых на баку зборнай Гішпаніі. 5 сакавіка 2014 году Коста дэбютаваў у складзе зборнай Гішпаніі ў таварыскім матчы супраць зборнай Італіі.

## Дасягненьні
**«Атлетыка»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2014, 2021
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2013
* Пераможца Лігі Эўропы: 2018
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2010, 2012, 2018

**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2015, 2017
* Уладальнік Кубка лігі: 2015

**«Атлетыку Мінэйру»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2021
* Уладальнік Кубка Бразыліі: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Атлетыка» Мадрыд
* 
* 
* 
* Профіль на BDFutbol
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Кеплер Лавэран Ліма Фэрэйра

**Кеплер Лавэран Ліма Фэрэйра**, больш вядомы як **Пэпі** ( (Pepe);  26 лютага 1983 году, Масэё, Бразылія) — колішні партугальскі футбаліст бразыльскага паходжаньня, абаронца. Шмат гадоў абараняў колеры нацыянальнай зборнай Партугаліі. Чэмпіён Эўропы 2016 году.

## Кар’ера
### Клюбная
Пэпі зьяўляецца выхаванцам бразыльскага футболу. 18-гадовым юнаком перабраўся ў Партугалію, дзе дэбютаваў у дарослым футболе ў 2001 годзе выступамі за каманду клюбу «Марытыму» з вострава Мадэйра. Ужо з наступнага году стаў асноўным гульцом каманды. Правёў у «Марытыму» тры сэзоны, прыняўшы ўдзел у 63 матчах чэмпіянату.

Сваёй гульнёй за каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнэрскага штабу клюбу «Порту», да складу якога далучыўся ў 2004 годзе. Згуляў за клюб з Порту наступныя тры сэзоны сваёй гульнявой кар’еры. Гуляючы ў складзе «Порту» таксама выходзіў на поле ў асноўным складзе каманды. За гэты час двойчы выйграваў чэмпіянаты краіны й розыгрышы нацыянальнага кубка. У 2004 годзе стаў у складзе «Порту» ўладальнікам Міжкантынэнтальнага кубка.

Да складу мадрыдзкага «Рэалу» далучыўся ў 2007 годзе.

### Міжнародная
У жніўні 2007 году атрымаў грамадзянства Партугаліі й тым жа месяцам быў упершыню выкліканы ў зборную Партугаліі. Разам са зборнай браў удзел у шматлікіх міжнарожных спаборніцтвах. 

## Дасягненьні
**«Порту»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2006, 2007, 2020, 2022
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2006, 2020, 2022, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка партугальскае лігі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2004, 2006, 2020, 2022
* Уладальнік Міжкантынэнтальнага кубка: 2004

**«Рэал»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2008, 2012, 2017
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2011, 2014
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2008, 2012
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2014, 2016, 2017
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2014
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2014, 2016

**Партугалія**:
* Чэмпіён Эўропы: 2016
* Пераможца Лігі нацыяў УЭФА: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Рэал» Мадрыд
* Профіль на BDFutbol
* Профіль на Transfermarkt
* Статыстыка на National Football Teams
* Статыстыка на ForaDeJogo

Катэгорыя:Партугальскія футбалісты
Міхаіл Стакун

**Міхаі́л Во́сіпавіч Стаку́н** (1893, Нідзяны, Віленскі павет, Віленская губэрня, цяпер Астравецкі раён, Гарадзенская вобласьць — 27 красавіка 1943, Тамбоў, РСФСР) — савецкі партыйны й дзяржаўны дзеяч.

## Біяграфія
З 1909 працаваў рабочым на заводах Санкт-Пецярбургу, Рыгі, Рэвеля. У 1912 уступіў у РСДРП(б). За ўдзел у рэвалюцыйным руху неаднаразова арыштаваны. Са студзеня 1917 у імпэрскай арміі. Пасьля Лютаўскай рэвалюцыі адзін з арганізатараў Чырвонай гвардыі, чалец выканкаму Выбарскага райсавету ў Петраградзе. З 1918 на гаспадарчай, з 1924 на партыйнай рабоце. У 1931 скончыў курсы марксізму-ленінізму пры ЦК ВКП(б). Са студзеня 1935 упаўнаважаны Наркамату харчовай прамысловасьці СССР пры СНК БССР, з чэрвеня 1935 1-ы сакратар Гомельскага гаркому КП(б)Б і чалец ЦК КП(б)Б. На гэтай пасадзе актыўна ўдзельнічаў у барацьбе з «ворагамі народу». Выступаючы на XVI зьезьдзе КП(б)Б падчас абвінавачваньняў супраць Старшыні ЦВК БССР А. Чарвякова, ён сказаў: 

З 7 ліпеня па 13 лістапада 1937 дэ-юрэ Старшыня ЦВК БССР. Фактычна быў абраны на XVI зьезьдзе КП(б)Б чальцом Бюро ЦК КПБ(б)Б як старшыня ЦВК БССР. 25 кастрычніка Пленум ЦК КП(б)Б вывеў М. Стакуна з чальцоў Бюро ЦК і чальцоў ЦК КП(б)Б і зьняў з пасады Старшыні ЦВК БССР у сувязі зь яго арыштам (да 25 кастрычніка).

Прыцягнуты да крымінальнай адказнасьці за «антысавецкую дзейнасьць». Некалькі гадоў ён знаходзіўся ў турме, дзе падвяргаўся катаваньням. На судзе Вайсковай калегіі Вярхоўнага суда СССР 

27—29 траўня 1940 Вайсковая калегія Вярхоўнага суду СССР вынесла М. Стакуну апраўдальны прыгавор, аднак пленум Вярхоўнага суду СССР 29 ліпеня 1940 яго скасаваў. Справа была спыненая ў сувязі са сьмерцю Стакуна ў турме г. Тамбова. У 1954 годзе быў рэабілітаваны.

## Крыніцы й заўвагі

## Літаратура
* Иоффе, Э. Г. От Мясникова до Малофеева: кто руководил БССР / Э. Г. Иоффе. — Мн.: Беларусь, 2008. — 287 с. — С. 179—181. — ISBN 978-985-01-0803-6
* Фалей, Я. Стакун Міхаіл Восіпавіч / Яўгенія Фалей // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. Т. 6: У 2 кн. Кн. 1: Пузыны — Усая / БелЭн; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: БелЭн, 2001. — 591 с.: іл. – С. 395. — ISBN 985-11-0214-8.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віленскім павеце (Расейская імпэрыя)
Катэгорыя:Палітыкі БССР
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі ў Тамбове
Леандру Кастан

**Леандру Кастан ды Сылва** (;  5 лістапада 1986 году, Жау, Бразылія) — былы бразыльскі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Леандру пачынаў прафэсійную кар’еру ў камандзе роднага гораду Жау «XV лістапада», але яшчэ ў юнацкім узросьце яго запрыкмецілі скаўты «Атлетыку Мінэйру», дзе Леандру працягнуў навучаньне. У 2005 годзе дэбютаваў у Сэрыі А ў складзе новага клюбу. Але той сэзон быў вельмі няўдалым для клюбу з Бэлу-Арызонці, які выляцеў у Сэрыю B. Леандру Кастан аднак дапамог сваёй камандзе ў наступным годзе вярнуцца ў эліту, а ў 2007 годзе адправіўся ў швэдзкі «Гэльсынгборг».

У Швэцыі Леандру правёў толькі адзін сэзон, пасьпеўшы адзначыцца ў эўракубках голам у браму нідэрляндзкага ПСВ. У 2008 годзе перайшоў у «Грэмію Баруэры», а ў 2010 годзе далучыўся да табару клюбу «Карынтыянс». У 2011 годзе «Карынтыянс» стаў чэмпіёнам Бразыліі, а ў 2012 годзе ўпершыню ў сваёй гісторыі дайшоў да фіналу і выйграў Кубак Лібэртадорэс. Леандру Кастан трапіў у сымбалічную зборную гэтага турніру.

2 ліпеня 2012 году было абвешчана аб пераходзе Леандру ў італьянскую «Рому» за 5,5 млн эўра. У новым клюбе гулец атрымаў месца ў стартавым складзе дзякуючы шэрагу пасьпяховых выступаў. Свой першы год за «Рому» забіў 8 сьнежня 2012 году ў матчы супраць «Фіярэнтыны», які скончыўся перамогаў рымскага клюбу зь лікам 4:2.

### Міжнародная
Дэбютаваў за нацыянальную зборную Бразыліі ў гульні супраць зборнай Японіі 16 кастрычніка 2012 году, якая прайша на стадыёне ва Ўроцлаве.

## Дасягненьні
**«Карынтыянс»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2011
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на CBF
* Профіль на Soccerway

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Жэрвініё

**Жэрвэ́ Лямб Яо́ Куасі́** (), больш вядомы як **Жэрвініё** (;  27 траўня 1987 году, Аньяма, Кот д’Івуар) — івуарыйскі футбаліст, нападнік нацыянальнай зборнай Кот д’Івуару. Сваю мянушку атрымаў ад аднаго бразыльскага трэнэра яшчэ выступаючы на радзіме.

## Кар’ера
### Клюбная
Жэрвініё распачаў кар’еру ў юнацкай камандзе абіджанскага клюбу «АСЭК Мімозас», дзе правёў пяць гадоў. Менавіта ў гэтым клюбе ад бразыльскага трэнэра атрымаў мянушку «Жэрвініё». Неўзабаве футбаліст перайшоў у клюб другога івуарыйскага дывізіёна «Тумадзі», дзе некаторы час гуляў разам з братамі Яя, Калё й Ібраімам Турэ.

Праз два гады Куасі перайшоў у бэльгійскі чэмпіянат, дзе да 2007 году гуляў у складзе «Бэвэрэну». У сэзоне 2007—2008 гадоў выступаў у францускім чэмпіянаце ў клюбе «Ле-Ман» разам са сваім суайчыньнікам Рамарыкам. Пасьля добрага сэзону ў «Ле-Мане» футбалістам зацікавіліся скаўты некалькіх клюбаў, як то «Манака», «Пары Сэн-Жэрмэн», «Алімпік» Марсэль і «Арсэнал». Але ў выніку 21 ліпеня 2009 году Жэрвініё падпісаў трохгадовы кантракт з клюбам «Ліль».

18 ліпеня 2011 году перайшоў у лёнданскі «Арсэнал», падпісаўшы з клюбам доўгатэрміновы кантракт. У сваім дэбютным матчы ў Прэм’ер-Лізе супраць «Ньюкасл Юнайтэд» гулец быў ​​выдалены з поля на 76-й хвіліне пасьля сваркі з Джоі Бартанам. 19 жніўня 2013 году футбаліст падпісаў кантракт з італьянскім клюбам «Рома» тэрмінам да 30 чэрвеня 2017 году. 25 жніўня 2013 году дэбютаваў за «Рому» у матчы 1-га туру чэмпіянату Італіі 2013—2014 гадоў у гасьцёх супраць «Ліворна».

### Міжнародная
У лістападзе 2007 году Жэрвініё быў выкліканы ў галоўную зборную краіны на таварыскія матчы супраць зборных Анголы й Катару, а пазьней запрошаны ў склад зборнай на Кубак афрыканскіх нацыяў 2008 году. 15 чэрвеня 2010 году Жэрвініё згуляў свой ​​першы матч на чэмпіянаце сьвету 2010 году. Ён адгуляў 82 хвіліны супраць зборнай Партугаліі й быў названы найлепшым гульцом матчу паводле вэрсіі гледачоў ITV1.

## Дасягненьні
**«Ліль»**:
* Чэмпіён Францыі: 2011
* Уладальнік Кубка Францыі: 2011

**«Трабзанспор»**:
* Чэмпіён Турэччыны: 2022

**Кот-д’Івуар**:
* Уладальнік Кубка афрыканскіх нацыяў: 2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Профіль на Ligue 1
* Профіль на ESPN
* Статыстыка на Soccerbase

Катэгорыя:Івуарыйскія футбалісты
Катэгорыя:Івуарыйскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Хуан Суньіга

**Хуан Камілё Суньіга Маскера** (;  14 сьнежня 1985 году, Чыгарода, Калюмбія) — колішні калюмбійскі футбаліст, паўабаронца. У 2005—2015 гадах выступаў за нацыянальную зборную Калюмбіі.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай школы клюбу «Атлетыка Насьяналь». Дарослую футбольную кар’еру пачаў у 2002 годзе ў асноўнай камандзе таго ж клюбу, у якім правёў шэсьць з паловай сэзонаў, прыняўшы ўдзел у 123 матчах чэмпіянату. Большасьць часу, праведзенага ў складзе «Атлетыка Насьяналь», быў асноўным гульцом каманды й дапамог клюбу за гэты час тройчы выйграць чэмпіянат Калюмбіі.

На працягу сэзону 2008—2009 гадоў абараняў колеры італьянскай «Сіены». Да табару клюбу «Напалі» далучыўся 26 чэрвеня 2009 году.

### Міжнародная
9 сакавіка 2005 году дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе зборнай Калюмбіі ў таварыскай гульні супраць зборнай ЗША. Другі матч за зборную для Хуана, які адбыўся больш чым праз два гады, таксама быў супраць зборнай ЗША. Але на гэты раз паўднёваамэрыканцы мінімальна перамаглі.

## Дасягненьні
**«Атлетыка Насьяналь»**:
* Чэмпіён Калюмбіі: 2005 (А), 2007 (А), 2007 (Ф)

**«Напалі»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Напалі»

Катэгорыя:Калюмбійскія футбалісты
Анджэлё Агбона

**Анджэлё Абінцэ Агбона** (;  23 траўня 1988 году, Касына, Італія) — італьянскі футбаліст нігерыйскага паходжаньня, абаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Італіі.

## Кар’ера
### Клюбная
Зьяўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі клюбу «Тарына». Дарослую кар’еру пачаў у 2006 годзе ў асноўнай камандзе таго ж клюбу, у якім правёў адзін сэзон, прыняўшы ўдзел толькі ў 4 матчах чэмпіянату.

У паслугах маладога абаронцы зацікавіліся прадстаўнікі трэнэрскага штабу клюбу «Кратонэ», у склад якога ён далучыўся на ўмовах арэнды ў 2007 годзе. Згуляў за кратонскі клюб наступны сэзон сваёй гульнявой кар’еры. Большасьць часу, праведзенага ў складзе клюбу, быў асноўным гульцом абароны каманды.

У склад клюбу «Тарына» вярнуўся ў 2008 годзе, даволі хутка стаўшы асноўным гульцом ахоўнага зьвяна турынцаў. 11 ліпеня 2013 году пасьля праходжаньня мэдычнага абсьледаваньня Анджэлё перабраўся ў «Ювэнтус». Сума трансфэру склала 13 млн эўра.

### Міжнародная
Анджэлё гуляў за моладзевую зборную Італіі. 6 лістапада 2011 году быў выкліканы галоўным трэнэрам нацыянальнай зборнай Італіі Чэзарэ Прандэльлі ў шэрагі галоўнай каманды краіны для ўдзелу ў кантрольных матчах супраць зборнай Польшчы й зборнай Уругваю. 11 лістапада 2011 году Агбона дэбютаваў у складзе зборнай Італіі, выйшаўшы на поле ў таварыскай сустрэчы супраць палякаў.

## Дасягненьні
**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2014, 2015
* Уладальнік Кубка Італіі: 2015
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2013

**«Ўэст Гэм Юнайтэд»**:
* Пераможца Лігі канфэрэнцыяў: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на афіцыйным сайце ФК «Тарына»
* Профіль на La Gazzetta dello Sport

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Апалён Сьмірніс Атэны

«**Апалён Сьмірніс**» () — грэцкі футбольны клюб з гораду Атэнаў. Заснаваны ў 1891 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Атэны
Нэкропаль Гізы

**Нэкропаль Гізы** (таксама «*Гізэскі нэкропаль*») — старажытнаэгіпецкі нэкропаль, адзін з найбуйнешых нэкропаляў Старога царства, які знаходзіцца непадалёк ад сталіцы Старога царства Мэмфісу (цяпер прыгарад Каіру). Разам з нэкропалямі Сакары, Дахшура, Абусіра, руінамі самога Мэмфіса й шэрагам іншых збудаваньняў нэкропаль Гізы быў уключаны ў 1979 годзе ЮНЭСКО ў сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны. Месца зьяўляецца адным з самых папулярных турыстычных месцаў.

Аснову комплексу складаюць тры вялікія піраміды (Хеопсу, Хэфрэну й Мікерыну). Таксама ў комплекс уваходзяць скульптура Вялікага Сфінкса, малыя піраміды, храмы, вялікі лік мастабаў і іншых збудаваньняў. Нэкропаль служыў месцам пахаваньня эгіпецкай шляхты II—VI дынастыяў. Сусьветна вядомы помнік архітэктуры ствараўся на працягу некалькіх стагодзьдзяў, у яго ўваходзяць 5 магільнікаў, то бок агульная колькасьць магілаў складае больш за 7 тысячаў. Пачынаючы з XIX стагодзьдзя зьяўляецца сталым месцам археалягічных работ, у ходзе якіх былі выяўлены шматлікія прадметы памінальнага культу, прылады працы, зброя й хатнія рэчы, а таксама мноства прадметаў мастацтва й прыкладной творчасьці. Дасьледаваньні нэкропалю далі найбагацейшы матэрыял аб гісторыі Старажытнага Эгіпту, ягоным мастацтве й разьвіцьці тэхналёгіяў у пэрыяд каля 2800—2250 гадоў да н. э. Нэкропаль Гізы зьяўляецца адным з найвядомейшых у сьвеце месцаў археалягічных раскопкаў.

У некаторых крыніцах комплекс вялікіх пірамідаў выдзяляецца асобна ад нэкропалю, да якога адносяць астатнія невялікія піраміды й грабніцы-мастабы, разьмешчаныя на плято Гіза.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Нэкропаль Гізы. 3D-панарама
* Gizapyramids.org
* Піраміды ў Гізе

Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Эгіпце
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Лагі (неадназначнасьць)

Назву **Лагі** маюць:

* Лагі — папярочныя брусы, на якія слалася драўляная падлога
* Лагі — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці
* Лагі — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Лагі — вёска ў Крупскім раёне Менская вобласьці
* Лагі — вёска ў Лагойскім раёне Менская вобласьці
* Лагі — вёска ў Старадароскі раёне Менская вобласьці
Нэматоды

**Круглыя ​​чарвякі** або **нэматоды** () — тып першаснапалосных чарвякоў. У цяперашні час апісана больш за 24 тысяч відаў паразытычных і вольнажывучых нэматодаў, аднак ацэнкі рэальнай разнастайнасьці, якія грунтуюцца на тэмпах апісаньня новых відаў (у асаблівасьці, спэцыялізаваных паразытаў вусякоў), меркавана налічвае існаваньне каля мільёна відаў. Нэматоды зьяўляюцца другой па краявіднай разнастайнасьці групай царства жывёлаў пасьля вусякоў.

Вольнажывучыя нэматоды жывуць у глебе, прэсных водах і морах, дзе іхная колькасьць можа перавышаць 1 мільён асобінаў на 1 м³. Яны гуляюць важную ролю ў экасыстэмах. Нэматоды *Halicephalobus mephisto* лічацца самымі глыбокажывучымі сухапутнымі шматвузавымі арганізмамі на плянэце.

Шматлікія прадстаўнікі сталі паразытамі або камэнсаламі жывёлаў усіх буйных сыстэматычных групаў, уключаючы найпростых. Яны выклікаюць нэматодныя хваробы расьлінаў або нэматадозы жывёлаў і чалавека. У расьлінаў, якія сталі ахвярай нэматодаў, назіраецца гібель каранёў, псута карняплодаў і стварэньне галаў. Сьцябловыя нэматоды выклікаюць парэпаньне сьцеблаў, гафрыроўку лісьця й гэтак далей. Нэматоды, якія паразытуюць у арганізме жывёлаў зьяўляюцца ўзбуджальнікамі інвазійных хваробаў. Найбольш вядомымі паразытамі чалавека сярод круглых чарвякоў зьяўляюцца аскарыды, вастрыцы, трыхінелы, анкіластомы, рышты. Іхныя яйкі трапляюць у чалавека пры незахаваньні правілаў асабістай гігіены з забруджанай ежай і вадой. Барацьба з паразытычнымі нэматодамі зводзіцца да выгнаньня іх з арганізма гаспадара. У зьнешнім асяродзьдзі праводзіцца іхнае зьнішчэньне мэдыка- й вэтэрынарна-санітарнымі, а таксама агратэхнічнымі мерапрыемствамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Order-level classification of nematodes 
* Feeding Habits of Families of Plant and Soil Nematodes 

*
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Ліхаманка Заходняга Нілу

**Ліхаманка Заходняга Нілу** (ЛЗН) — інфэкцыя, што перадаецца праз укус суставаногіх, пераважна крывасмокавых камароў. Месцамі размнажэньня камароў ёсьць вадаёмы, ямы, канавы, кар’еры, цыстэрны і бочкі з дажджавой вадой, падвалы жылых будынкаў, хлявы і сьвірны. Вірус пераносіцца пералётнымі птахамі. Заражэньне ўяўляе сьмяротную пагрозу праз пашкоджаньне мозга (энцэфаліт) і яго абалонак (мэнінгіт).

Упершыню вірус выявілі ў 1937 годзе ў крыві жыхаркі вытокаў Нілу. Беларускі навукова-дасьледчы інстытут эпідэміялёгіі і мікрабіялёгіі атрымаў першы штам вірусу ў Беларусі ў 1985 годзе пры дасьледаваньні біяпробаў унутраных органаў 62 пералётных птушак уздоўж штучных вадаёмаў рыбнай гаспадаркі «Трэмля» (Петрыкаўскі раён, Гомельская вобласьць) падчас экспэдыцыі па выяўленьні арбавірусаў. Пазьней штам вірусу вылучылі ў Белавескай пушчы ў камароў роду Aedes і ў крыві мясцовага жыхара.

## Папярэджаньне

Заражэньне папярэджвае нанясеньне на адкрытую скуру рэпелентаў супраць камароў, устанаўленьне на вокнах і фортках маскітных сетак, трыманьне закрытымі ёмістасьцяў з вадой, прачышчэньне вадасьцёкаў для ўніканьня працяглага існаваньня лужынаў, дэзінсэкцыя вадаёмаў і затопленых падвалаў.

## Праявы
Хвароба выяўляецца праз пад’ём тэмпэратуры цела, дрыжыкі, галаўны, цяглічны і сустаўны боль. Адзначаюцца млоснасьць і ваніты, павелічэньне лімфатычных вузлоў, сыпка на скуры. Аб пранікненьні інфэкцыі ў цэнтральную нэрвовую сыстэму (ЦНС) сьведчыць цяглічная слабасьць, сутаргі, зьніжэньне адчувальнасьці і парушэньне сьвядомасьці (кома). Таксама пашкоджваюцца судзінкавая абалонка і сеткавіца вачэй (страта зроку).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Інфэкцыйныя захворваньні
Катэгорыя:Вірусныя захворваньні