Касьцёл Сьвятога Мікалая (Геранёны)

**Касьцёл Сьвятога Мікалая** — помнік архітэктуры XVI стагодзьдзя ў Геранёнах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, каля замка. Дзее. Твор архітэктуры готыкі, барока і клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
У 1411 годзе ў Геранёнах зьявілася каталіцкая парафія, у сваёй лацінскай грамаце для касьцёла князь Жыгімонт Кейстутавіч згадваў гутарковую (*vulgariter dicitur*) меру «пуд воску» (*pud vosku*) — гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы і выразы. 

У 1529 годзе з фундацыі ваяводы віленскага Альбэрта Гаштольда збудавалі мураваны касьцёл. 18 траўня 1537 году тут адбыўся шлюб сына фундатара Станіслава Гаштольда і Барбары Радзівіл.

У сярэдзіне XVIII ст. касьцёл згарэў у вялікім пажары, па якім у 1771—1779 гадох яго рэканструявалі ў стылі віленскага барока на сродкі Яна Гераніма Пробача.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Геранёны апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1828—1829 гадох будынак адрамантавалі. У XIX ст. унутраную прастору касьцёла перакрылі драўлянай стольлю.

У 1859 годзе да касьцёла прыбудавалі бакавыя закрысьціі, у 1883 годзе прыбудавалі прытвор і рэканструявалі галоўны фасад. У 1891 годзе побач з касьцёлам збудавалі званіцу. У 1909 годзе зьявіўся праект рэканструкцыі касьцёла. 

### Найноўшы час

За часамі міжваеннай Польскай Рэспублікі ў 1923 годзе касьцёл адрэстаўравалі. У 1934 годзе мастак К. Чарнецкі выканаў размалёўку інтэр’еру.

У 1954—1955 гадох праводзіўся рамонт касьцёла.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры готыкі і барока (ад гатычнагя касьцёла захаваліся агульны плян і контрафорсы на галоўным фасадзе). Гэта 1-нэфавая базыліка, асноўны прастакутны ў пляне аб’ём накрываецца 2-схільным дахам. Да прэзьбітэрыюму далучаецца невялікая апсыда з скошанымі кутамі і дзьве бакавыя закрысьціі. Сьцены праразаюцца лучковымі аконнымі праёмамі.

Каталікон, падобна касьцёлу Сьвятой Гертруды ў Коўне, перакрываўся гатычнымі скляпеньнямі без апорных слупоў, утвараючы такім чынам адзін нэф. Па рэканструкцыі ў XIX ст. інтэр’ер сьвятыні набыў рысы клясыцызму. Галоўны алтар мае два ярусны. Ён падзяляецца калёнамі карынцкага ордэру і мае багаты дэкор.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Gieraniony. Геранёны (1844).jpg|Праект званіцы, 1844 г.
Gieraniony. Геранёны (K. Rusiecki, 1846) (3).jpg|К. Русецкі, 1846 г.
Gieraniony. Геранёны (S. Januševič, 1846).jpg|С. Янушэвіч, 1846 г. 
Gieraniony. Геранёны (N. Orda, 1875-77).jpg|Н. Орда, 1875—1877 гг.

Gieranionski zamak. Геранёнскі замак (N. Orda, 16.05.1875-77).jpg|Н. Орда, 1875—1877 гг.
Gieranionski zamak. Геранёнскі замак (N. Orda, 1877).jpg|Паводле Н. Орды, 1877 г.
Gieraniony, Śviatoha Mikałaja. Геранёны, Сьвятога Мікалая (1898).jpg|Абмеры, 1898 г.
Gieraniony. Геранёны (1909).jpg|Праект, 1909 г.


### Сучасныя здымкі

Geraneny.jpg|Агульны выгляд
Gieraniony. Геранёны (2007).jpg|Бакавы фасад 
Геранёны. Касцёл Св. Мікалая. Від з тыльнага боку.jpg|З боку апсыды 
Геранёны. Касцёл Св. Мікалая. Выгляд праз браму.jpg|Брама


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Геранёны
Геранёны
Геранёны
Геранёны
Геранёны