open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Дзялянка

**Дзялянка** — частка зямной паверхні з разьмешчанымі на ёй будынкамі і збудаваньнямі, якая мае мяжу і мэтавае прызначэньне. Іншыя назвы: зямельны ўчастак, надзел, пляц ( ад  з 1434 г. ад  — плошча ад  — вуліца ад  — дарога).

Уласьнік дзялянкі — юрыдычная або фізычная асобы, тэрытарыяльная супольнасьць або дзяржава, якая мае лучнасьць паўнамоцтваў на валоданьне, карыстаньне ды распараджэньне належным паводле права ўласнасьці пляцам.

## Беларусь
За 2009—2011 гады ў Беларусі выдалі звыш 40 000 зямельных надзелаў пад будаўніцтва асабістага жытла. Зь іх на больш як 23 000 (57,5%) надзелаў будаўніцтва пачалося. Каля 10 000 (25%) уласьнікаў надзелаў не атрымалі дазволу на будаўніцтва. Каля 2400 (6%) надзелаў адабралі за пратэрмінаваны час, адведзены на будаўніцтва. На травень 2012 году ў чарзе на атрыманьне зямельных надзелаў пад будаўніцтва асабістага жытла стаяла каля 60 000 чалавек, зь іх каля паловы складалі жыхары Менскай вобласьці. Пагатоў налічвалася 35 000 (58,3% ад чаргі) вольных зямельных надзелаў, якія вылучылі пад будаўніцтва. У Менскім раёне налічвалася каля 500 (2,4% ад чаргі) вольных надзелаў пры больш як 21 000 чалавек у чарзе на будаўніцтва.

## Крыніцы

Катэгорыя:Зямельнае права
Катэгорыя:Нерухомасьць
Катэгорыя:Сельская гаспадарка
Юстыніян I

**Флявіюс Пётар Сабатыюс Юстыніян Аўгуст** (, ; 483, Таўрэсіюм, Македонія — 14 кастрычніка 565, Канстантынопаль) — бізантыйскі імпэратар з 1 жніўня 527 году да сваёй сьмерці ў 565 годзе. Сам Юстыніян ўва ўказах называў сябе Цэзарам Флавіюсам Юстыніянам алеманскім, гоцкім, франскім, германскім, антскім, аланскім, вандальскім і афрыканскім.

Юстыніян, палкаводзец і рэфарматар, — адзін з найбольш выбітных манархаў позьняй антычнасьці. Ягонае панаваньне азначае сабой важны этап пераходу ад антычнасьці да Сярэднявечча й, адпаведна, пераходу ад рымскіх традыцыяў да бізантыйскага стылю кіраваньня. Юстыніян быў поўны амбіцыяў, аднак яму не ўдалося зьдзейсьніць «рэстаўрацыю імпэрыі» (). На Захадзе яму ўдалося завалодаць вялікай часткай земляў Заходняй Рымскай імпэрыі, якая распалася пасьля Вялікага перасяленьня народаў, у тым ліку Апэнінскага паўвострава, паўднёва-ўсходняй часткай Пірэнэйскага паўвострава й часткай Паўночнай Афрыкі. Яшчэ адной важнай падзеяй зьяўляецца даручэньне Юстыніяна пра перапрацоўку рымскага права, вынікам якога стаў новы звод законаў — збор Юстыніяна (). Указам імпэратара, які жадаў перасягнуць Саламона і легендарны Ерусалімскі храм, быў цалкам перабудаваны згарэлы сабор Сьвятой Сафіі ў Канстантынопалі, які дзівіць сваёй прыгажосьцю й пышнасьцю й заставаўся на працягу тысячы гадоў самым грандыёзным храмам хрысьціянскага сьвету.

У 529 годзе Юстыніян зачыніў плятонаўскую акадэмію ў Атэнах, у 542 годзе імпэратар скасаваў пасаду консула, магчыма, паводле фінансавых прычынах. Усё большая пашана кіраўніку як сьвятому канчаткова разбурыла ілюзію прынцыпата, што імпэратар ёсьць першым сярод роўных (). Падчас панаваньня Юстыніяна адбыліся першая пандэмія чумы ў Бізантыі і найбуйнейшы бунт у гісторыі Бізантыі й Канстантынопалю — паўстаньне Ніка, справакаванае падатковым прыгнётам і царкоўнай палітыкай імпэратара.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Сьвяты імпэратар Юстыніян

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 483 годзе
Катэгорыя:Памерлі 14 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 565 годзе
Катэгорыя:Імпэратары Бізантыі
Катэгорыя:Праваслаўныя сьвятыя
Катэгорыя:Памерлі ў Канстантынопалі
Свастыка

**Сва́стыка**, **крывакры́ж** () — роўнабаковы крыж, у якога канцы загнутыя ў прамы кут. Бывае звычайнай (卐) і адваротнай (卍). Часамі таксама рысуецца з паўторна перагнутымі на прамы кут канцамі.

Найстаражытнейшыя архэалягічныя знаходкі са свастычнымі малюнкамі адносяць да часоў нэаліту. Гэты старавечны знак найчасьцей сустракаецца ў індаэўрапейскіх культах і культурах, альбо як рэлігійны сымбаль, альбо як звычайны геамэтрычны знак для маляваньня на матэрыяльных прадметах побыту. Гэты сымбаль мае старадаўнюю традыцыю выкарыстаньня ў шмат якіх сусьветных рэлігіях, напрыклад, у індуізме, каталіцтве, будызме і джайнізме.

Свастычны знак выкарыстоўваўся нацыстамі і прыдбаў ад 1930-х гадоў асацыятыўнасьць з Трэцім Райхам. Гэта негатыўна паўплывала на ўспрыманьне некаторымі людзьмі свастыкі ў Эўропе, Паўночнай Амэрыцы і ў краінах былога СССР. Усё ж у іншых частках сьвету такія асацыяцыі не прыхапіліся ў грамадзтве, а ў некаторых культурах свастыка нават застаецца адным з сакральных сымбаляў.

## У беларускай народнай культуры

У традыцыйных беларускіх арнамэнтавых узорах свастыка найбольш распаўсюджаная як элемэнт вясельных строяў жаніха і нявесты. Гэта зьвязана з тым, што свастычны сымбаль меў значэньне ўраджаю, пладавітасьці, агню (пачатку ўсяго жыцьця), дабрабыту.

Некаторыя дасьледчыкі мяркуюць, што гэты сымбаль ёсьць схематычна выяўленым прыстасаваньнем для распальваньня агню, якое складалася з двух драўляных брускоў, якія, круцячы, цёрлі адзін аб аднаго, каб здабыць іскру. Агонь, крыніца цяпла і жыцьця, меў сакральны сэнс ва ўяўленьнях старажытных насельнікаў Беларусі, а таму яго сымбаль таксама набыў містычны сэнс.

Пасьля падзеяў Другой сусьветнай вайны на тэрыторыі СССР, у тым ліку ў БССР, свастычныя знакі набылі новы сэнс, зьвязаны з Трэцім Райхам і нацызмам. Ад тых часоў пачаўся заняпад выкарыстаньня гэтага сымбаля ў народнай культуры. Таксама мясцовымі партыйнымі органамі праводзілася палітыка фізычнага вынішчэньня прадметаў побыту з свастычнымі сымбалямі ці іх перахоўваньне ў закрытых музэйных сховішчах.


Файл:Swastika in the Belarusian medieval ceramics.jpg|Свастыка на беларускай кераміцы (XI-XIII стст.)
Файл:Свастычны арнамент.jpg|Беларускі свастычны арнамэнт, Віцебскі раён
Файл:Падол строю з свастычным арнаментам.JPG|Фартух са свастычным арнамэнтам, лунінецкі строй


Катэгорыя:Рэлігійныя сымбалі
Катэгорыя:Нацызм
Катэгорыя:Трэці райх
Васіліск (гармата)

**Васіліск** — агнястрэльная гармата, якая ўжывалася з канца Сярэднявечча. У XVI стагодзьдзі васіліскам звалі адмысловага роду гармату, даўжынёю ў 26 калібраў, гэта значыць дыямэтраў дула, і вагаю ў 122 цэнтнэра. Зь яе стралялі ядрамі вагаю ў 48 фунтаў. Такія гарматы ўжываліся падчас Вялікае аблогі Мальты (пасьля гэтага назва стала ужывацца пераважна да турэцкіх гарматаў), паходу Непераможнае армады. Часам васіліскам звалі любую вялікую гармату (напрыклад, расейскую Цар-гармату). Найпозьнія мадыфікацыі — «мальтыйскія гарматы» — ужываліся аж да пачатку XIX стагодзьдзя.

Катэгорыя:Артылерыя
Катэгорыя:Тыпы артылерыйскіх гарматаў
Станіслаў Макраноўскі

**Станіслаў Макраноўскі** () гербу Богорыя (нарадзіўся  ў горадзе Багуцін каля Влоцлаўка — памёр  ў Варшаве) — камэргер Станіслава Аўгуста Панятоўскага, член Чатырохгадовага Сойму, ґенэрал-лейтэнант каралеўскай арміі, удзельнік вайны Расеі з Рэччу Паспалітай 1792 году і паўстаньня ў 1794 годзе, пляменьнік Андрэя Макраноўскага.

## Біяграфія

У 1775—1777 гадах вучыўся ў Варшаўскім кадэцкім корпусе, пасьля да 1780 — у Парыскай вайсковай школе.

У 1780 годзе ўступіў прапаршчыкам у каронную ґвардыю Рэчы Паспалітай, але менш чым праз два гады ён сышоў у адстаўку ў званьні лейтэнанта й у 1782—1788 — служыў у францускай арміі, як капітан Каралеўскага Нямецкага палку.

Пасьля вяртаньня на радзіму служыў віцэ-брыгадырам (1788), а затым брыгадырам (1792) у нацыянальнай кавалерыі. Быў абраны паслом на Чатырохгадовы Сойм.

Удзельнічаў у вайне Расеі з Рэччу Паспалітай 1792 году, у тым ліку й у бітве пад Зелянцамі, быў узнагароджаны крыжом Virtuti Militari. Пасьля далучэньня караля польскага й вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага да Таргавіцкай канфэдэрацыІ, Макраноўскі выйшаў у адстаўку, нягледзячы на атрыманьне званьня ґенэрал-майра.

Далучыўся да паўстаньня 1794 году. Прытрымліваўся кансэрватыўных і раялістскіх поглядаў, варагаваў з прадстаўнікамі радыкальнага крыла паўстаньня (якабінцамі). 25 красавіка 1794 году, кіраўнік паўстаньня Тадэвуш Касьцюшка надаў Макраноўскаму званьне ґенэрал-лейтэнанта, прызначыў яго камандуючым узброенымі сіламі Варшавы й Мазавецкага княства. З-за супярэчнасьцяў з Касьцюшкай, апошні 15 чэрвеня 1794 году прызначыў Макраноўскага камандзірам дывізіі, а 10 жніўня 1794 году — камандуючым паўстанцкімі войскамі ў Вялікім Княстве Літоўскім замест хворага Мікалая Вяльгорскага.

У сярэдзіне жніўня 1794 году Макраноўскі прыбыў пад Берасьце. Ён меркаваў сканцэнтраваць войскі ВКЛ у двух дывізіях: каля Берасьця й паміж Берасьцем і Гародняй, каб не даць магчымасьці Расейскаму войску фарсіраваць Буг. Аднак дрэнны стан арміі ВКЛ прымусіў Макраноўскага 5 верасьня 1794 году падаць рапарт аб адстаўцы. Касьцюшка просьбу Макраноўскага не задаволіў і параіў яму даць бітву Расейцам. 29 верасьня 1794 году Касьцюшка прыбыў у Гародню, дзе ўручыў Макраноўскаму залаты пярсьцёнак з надпісам «Айчына свайму абаронцы».

Пасьля паразы пад Мацяёвіцамі Макраноўскі больш не плянаваў ніякіх наступальнах дзеяньняў і адвёў войска ВКЛ пад Варшаву.

У кастрычніку 1794 году падаў у адстаўку. Пасьля паражэньня паўстаньня жыў у Італіі, пасьля вярнуўся ў Варшаву, дзе, між іншым, адзельнічаў у акцыі па будаўніцтву памятніка Юзэфу Панятоўскаму. У Варшаве ён і памёр. Быў пахаваны ў касьцёле Капуцынаў.

Макраноўскі — чацьвёртая асоба пасьля Панятоўскага, Касьцюшкі й Вельгорскага на арыґінальнам лісьце ўзнагароджаных ордэнам Virtuti Militari. У 1815 годзе ўзнагароджаны ордэнам Белага Арла, кавалер ордэну Сьвятога Станіслава.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792
Катэгорыя:Генэралы Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Удзельнікі вайны Расеі з Рэччу Паспалітай 1792 году
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1794 году
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Катэгорыя:Пахаваныя ў Варшаве
Шчотаўка

**Вуліца Шчотаўка** — вуліца ў Заводзкім раёне Менску. На гэтым месцы да 1959 году існавала аднайменная вёска (іншая назва — Шчотавазчызна).

Вуліца дала назву ўнівэрсаму «Шчотаўка», які знаходзіцца побач на вул. Н. Крупскай.

Катэгорыя:Вуліцы Менску
Даніел Алвэс

**Даніел Алвэс да Сылва** (;  6 траўня 1983 году, Жуазэйру, Бразылія) — колішні бразыльскі футбаліст, абаронца. Гулец нацыянальнай зборнай Бразыліі. Перад заканчэньнем кар’еры гуляў за мэксыканскі клюб УНАМ Пумас, які спыніў кантракт з гульцом у 2023 годзе пасьля таго, як футбаліст быў затрымалі ў Гішпаніі ў сувязі з абвінавачаньнямі ў плоцевых злачынствах.

## Біяграфія
### «Баія»
Даніел Алвэс пачаў сваю кар’еру ў бразыльскім клюбе «Баія» й неўзабаве быў заўважаны скаўтамі з Эўропы. Пасьля выступленьня за моладзевую зборную Бразыліі ў 2002 годзе Алвэса на шэсьць месяцаў арэндавала гішпанская «Сэвільля».

### «Сэвільля»
У 2003 годзе Алвэс удзельнічаў са зборнай у моладзевым чэмпіянаце сьвету, на турніры Даніел добра праявіў сябе, ягоная зборная стала пераможцам турніру, а Алвэс увайшоў у тройку найлепшых гульцоў турніру. Пасьля гэтага «Сэвільля» выкупіла трансфэр Алвэса. У сьнежні 2006 году Алвэс падпісаў новы кантракт з «Сэвільляй» да 2012 году.

### «Барсэлёна»
7 чэрвеня 2008 году перайшоў у «Барсэлёну», быўшы набытым, каб замяніць Джанлюку Дзамброту, які перайшоў у «Мілян». Арыентаваная сума трансфэру склала ад 29 да 32 млн эўра, кантракт разьлічаны на 5 гадоў. Нягледзячы на жаданьне пакінуць клюб, на прэс-канфэрэнцыі Даніел ня здолеў стрымаць сьлёз, сказаўшы, што ён прыйшоў у «Сэвільлю» хлопчыкам, а пакідае яе мужчынам.

Перад сэзонам 2009—2010 гадоў абраў нумар 2, які дастаўся яму пасьля таго, як Мартын Касэрэс перайшоў у «Ювэнтус» на правах арэнды. У жніўні 2019 году вярнуўся на радзіму, каб гуляць за «Сан-Паўлу».

## Зборная
За асноўную зборную Алвэс дэбютаваў у таварыскім матчы супраць каманды Эквадору, выйшаўшы на замену, праз тры дні ў таварыскім матчы ён дэбютаваў у асноўным складзе супраць зборнай Кувэйту.

## Дасягненьні
**«Сэвільля»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2007
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2007
* Уладальнік Кубка УЭФА: 2006, 2007
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2006

**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2016
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2009, 2012, 2015, 2016
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2009, 2010, 2011, 2013
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2009, 2011, 2015
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2009, 2011, 2015
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2009, 2011, 2015

**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2017
* Уладальнік Кубка Італіі: 2017

**«Пары Сэн-Жэрмэн»**:
* Чэмпіён Францыі: 2018, 2019
* Уладальнік Кубка Францыі: 2018
* Уладальнік Кубка францускай лігі: 2018
* Уладальнік Супэркубка Францыі: 2017, 2018

**«Сан-Паўлу»**:
* Чэмпіён штату Сан-Паўлу: 2021

**Бразылія**:
* Уладальнік Кубка Амэрыкі: 2007, 2019
* Уладальнік Кубка Канфэдэрацыяў: 2009, 2013
* Алімпійскі чэмпіён: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Профіль на сайце «Барсэлёны»

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2020 году
Павал Францішак Сапега

**Павал Францішак Сапега** (да 23 красавіка 1657 — , Кодань) — рэлігійны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Сакратар вялікі літоўскі (1704—1713), біскуп жамойцкі (1715).

## Біяграфія
З коданскай лініі магнацкага роду Сапегаў гербу «Ліс», сын Яна Фрыдэрыка і Канстанцыі з Гербутаў. Меў братоў Казімера Ўладзіслава і Мікалая Лявона.

Навучаўся ў езуіцкіх калегіюмах у Львове і Варшаве. Працягваў адукацыю ў Заходняй Эўропе, наведаў Італію, Францыю, Нідэрлянды і Нямеччыну. У 1679 вярнуўся ў Літву.

Як палкоўнік у 1683 удзельнічаў у выправе войска Вялікага Княства Літоўскага ў Славаччыну і Вугоршчыну на дапамогу Вене. У 1684 адмовіўся ад вайсковай кар’еры і ўступіў у духоўны стан. У 1686 высьвечаны на сьвятара. З 1686 быў пробашчам у Кодні. Працяглы час знаходзіўся пры двары караля і вялікага князя, атрымаў у 1690 тытул каноніка варшаўскага, ад якога адмовіўся ў 1699.

У прысягнуў 1702 Аўгусту Моцнаму, ад якога атрымаў у 1704 урад сакратара вялікага літоўскага. Пад націкам радзіны ўлетку 1707 часова перайшоў на бок Станіслава Ляшчынскага. Высьвечаны на біскупа жамойцкага 21 студзеня 1715.

Пахавалі біскупа ў касьцёле Сьвятой Ганны ў Кодні.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Павал Францішак
Катэгорыя:Удзельнікі польска-турэцкай вайны 1683—1699 гадоў (польскі бок)
Катэгорыя:Жамойцкія біскупы
Пэдра Радрыгес Ледэсма

**Пэ́дра Радры́гес Ледэ́сма** (;  28 ліпеня 1987 году, Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, нападнік італьянскага клюбу «Ляцыё» й нацыянальнай зборнай Гішпаніі.

## Біяграфія
Пачаў сваю кар’еру ў камандзе аднаго зь ніжэйшых гішпанскіх дывізіёнаў «Сан-Ісыдра» на родных Канарскіх астравах у сэзоне 2003—2004 гадоў, адзначыўшыся гульнямі як за юнацкі, гэтак і за асноўны склад. Адтуль перабраўся ў юніёрскую каманду «Барсэлёны», за розныя юніёрскія й моладзевыя каманды «сіне-гранатавых» адыграў тры сэзоны.

Першы матч за асноўны склад «Барсэлёны» правёў 11 верасьня 2007 году ў фінале Кубка Каталёніі, дзе ягоная каманда саступіла «Хімнастыку» з Тарагоны зь лікам 1:2. 12 студзеня 2008 году Пэдра дэбютаваў у першай камандзе, правёўшы адну хвіліну пераможнага матчу супраць «Мурсіі» (4:0).

## Зборная
У 2010 годзе трапіў у заяўку зборнай Гішпаніі па футболе на чэмпіянат сьвету 2010 году ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы, дзе стаў чэмпіёнам сьвету. У 2012 годзе разам са зборнай стаў чэмпіёнам Эўропы. Свой першы хет-трык Пэдра забіў 12 кастрычніка 2012 году ў матчы на менскім стадыёне «Дынама» супраць зборнай Беларусі (0:4).

## Дасягненьні
**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2009, 2010, 2011, 2013, 2015
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2009, 2012, 2015
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2009, 2010, 2011, 2013
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2009, 2011, 2015
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2009, 2011, 2015
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2009, 2011

**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2017
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2018
* Пераможца Лігі Эўропы: 2019

**Гішпанія**:
* Чэмпіён сьвету: 2010
* Чэмпіён Эўропы: 2012

## Сям’я
Старэйшы брат Пэдра Кірыян Радрыгес Ледэсма выступае ў цяперашні час у адным з клюбаў гішпанскіх ніжэйшых дывізіёнаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Барсэлёны»

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па футболе
Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы па футболе
Рэалізм

**Рэалі́зм** (, ад  — «сапраўдны», ад  — «рэч») — стыль і мэтад у мастацтве і літаратуры, а таксама філязофская дактрына, паводле якой прадметы бачнага сьвету існуюць незалежна ад чалавечага ўспрыняцьця й пазнаньня.

* Рэалізм (літаратура)
* Рэалізм (мастацтва)
* Рэалізм (філязофія)

## Глядзіце таксама
* Сымбалізм
* Сюррэалізм
Нацыянальная акадэмія навук ЗША

**Нацыянальная акадэмія навук ЗША** () — навуковая арганізацыя ў ЗША, якая аб’ядноўвае спэцыялістаў, якія закліканыя служыць нацыі ў галіне навукі, інжынерыі ды мэдыцыны.

Утвораная згодна з актам Кангрэсу ЗША. Акадэмікі працуюць на грамадзкіх пачатках. У склад акадэміі ўваходзяць прыкладна 200 ляўрэатаў Нобэлеўскае прэміі. Новыя акадэмікі выбіраюцца на ўсё жыцьцё ў выніку таемнага галасаваньня сапраўдных сябраў акадэміі. Абраньне ў склад акадэмікі лічыцца адным з найбольш ганаровых знакаў прызнаньня навуковых посьпехаў.

Акадэмія ўваходзіць у склад Міжнароднай рады па навуцы (ISCU).

У розны час у склад акадэміі ўваходзілі:
* Джозэф Гэнры (1868—1878 — прэзыдэнт)
* Робэрт Бунзэн
* Антуан Анры Бэкерэль
* Ян Дыдэрык Ван-дэр-Ваальс (замежны сябар)
* Эдўін Габл
* Поль Дырак
* Тэадор Мэйман
* Тым Бэрнэрз-Лі
* Робэрт Опэнгаймэр
* Робэрт Інгл
* Жарэс Алфёраў

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1863 годзе
Катэгорыя:Нацыянальныя акадэміі навук
Катэгорыя:Арганізацыі ЗША
ММЗ

* «Магілёўскі мэталюргічны завод»
* «Менскі маргарынавы завод»
* «Менскі маторны завод»
* «Менскі мэханічны завод», які ачольвае «Беларускае оптыка-мэханічнае аб’яднаньне»
Гольгер Бадштубэр

**Го́льгер Ба́дштубэр** (;  13 сакавіка 1989 году, Мэмінген, ФРН) — былы нямецкі футбаліст, абаронца. Мае на сваім рахунку выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Нямеччыны.

## Клюбная кар’ера
Гольгер ёсьць выхаванцам клюбу «ТСГ Рот-ан-дэр-Рот 1890», а таксама гуляў за моладзевыя каманды клюбаў «Штутгарт» і «Баварыя».

Прафэсійны дэбют Бадштубэра адбыўся 27 ліпеня 2007 году ў хатнім матчы першага туру Трэцяй Бундэсьлігі супраць клюбу «Уніён» з Бэрліна, які скончыўся паразай гасьцей зь лікам 1:2. Пасьля гэтага падрыхтоўкі да сэзону 2008—2009 гадоў правёў ужо ў асноўным складзе «Баварыі», зь якой 1 лютага 2009 году падпісаў кантракт тэрмінам да 2011 году. Сваю першую гульню ў Бундэсьлізе правёў 8 жніўня 2009 году ў матчы першага туру супраць «Гофэнгайму» (1:1).

У пачатку 2010 году працягнуў кантракт з «Баварыяй» да 2014 году.

## Кар’ера ў зборнай
29 траўня 2010 году дэбютаваў у нацыянальнай зборнай у таварыскім матчы супраць каманды Вугоршчыны, выйшаўшы на зьмену замест Арнэ Фрыдрыха.

## Дасягненьні
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2010, 2013, 2014, 2015, 2016
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2010, 2013, 2014, 2016
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2010, 2012, 2016
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2013
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2013
* Перамжца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Баварыі Мюнхэн»
* Профіль на сайце «Баварыі Мюнхэн»
* Статыстыка на сайце transfermarkt.de

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Бастыян Швайнштайгер

**Ба́стыян Швайншта́йгер** (;  13 сакавіка 1989 году, Кальбэрмоор, ФРН) — колішні нямецкі футбаліст, які выступаў большую частку сваёй кар’еры за «Баварыю» і нацыянальную зборную Нямеччыны на пазыцыі паўабаронцы. Чэмпіён сьвету 2014 году. Адзін з самых тытуляваных гульцоў Нямеччыны.

## Клюбная кар’ера
Бастыян прабіўся ў склад першай каманды з шэрагаў баварскага дубля. У аснову футбаліст пачаў трапляць пачынаючы з сэзону 2002—2003 гадоў. З сэзону 2004—2005 гадоў ён стаў гульцом асноўнага складу, правяўшы ў сэзоне ў Бундэсьлізе 26 гульняў і адзначыўшыся 3 мячамі. Але потым трэнэр «Баварыі» Фэлікс Магат з-за дрэннай працы на трэніроўках спаслаў юнака ў «Баварыю-2». Аднак празь некалькі месяцаў галоўны трэнэр зноў вярнуў Бастыяна ў асноўны склад. Швайнштагер выступаў дастаткова добра й стабільна, мала забіваючы, але аддаючы выдатныя пасы. Асноўная пазыцыя Швайнштайгера ў гэтыя часы ёсьць флянг паўабароны.

З прыходам у клюб у якасьці трэнэра Люі ван Гааля, Швайнштайгер перакваліфікаваўся з ўінгера ў нядрэннага цэнтральнага паўабаронцу й з сэзона 2009—2010 гадоў, стаўся адным з самых пасьпяховых у ягонай кар’еры. Ён і ягоны аднаклюбнік Марк ван Бомэль склалі моцны зьвязак цэнтархаваў, які некаторыя футбольныя спэцыялісты называлі наймацнейшым у Нямеччыне. Сваёй хвацкай гульнёй, а таксама лідэрскімі якасьцямі, Бастыян забясьпечыў сабе ня толькі сталае месца ў аснове клюбу, але й званьне другога віцэ-капітана, а пасьля сыходу Марка, і першага віцэ-капітана.

Улетку 2010 году ў трансфэры Швайнштайгера былі зацікаўленыя «Рэал Мадрыд», «Чэлсі» й «Ювэнтус». Аднак Швайнштайгер паведаміў, што падоўжыў кантракт з клюбам да 2016 году. Па стане на 12 студзеня 2011 году трансфэрны кошт гульца складае 40 мільёнаў эўра, пры тым, што «Чэлсі» быў гатовы купіць гульца за 60 мільёнаў.

25 красавіка 2012 году Швайнштайгер забіў пераможны гол у сэрыі пэнальці ў паўфінале Лігі чэмпіёнаў, што дазволіла «Баварыі» прасунуцца да фіналу, аднак трываць там паразу ад лёнданскага «Чэлсі».

## Кар’ера ў зборнай
У асноўнай зборнай Нямеччыны з 2004 году. Першыя 2 галы за зборную забіў 8 чэрвеня 2005 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Расеі.

## Дасягненьні
### Клюбныя
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны (8): 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2015
* Уладальнік Кубка Нямеччыны (7): 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014
* Уладальнік Кубка нямецкае лігі (2): 2004, 2007
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны (2): 2010, 2012
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2013
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2013
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2013

**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2016

### Міжнародныя
**Нямеччына**:
* Чэмпіён сьвету: 2014
* Бронзавы прызэр чэмпіянату сьвету (2): 2006, 2010

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Профіль на сайце «Баварыі Мюнхэн»
* Статыстыка на fussballdaten.de
* Профіль на сайце ФІФА

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па футболе
Жэром Баатэнг

**Жэром Баатэнг** (;  3 верасьня 1988 году, Бэрлін, ФРН) — нямецкі футбаліст ганскага паходжаньня, які выступае на пазыцыі абаронцы. Гулец нацыянальную зборную Нямеччыны. Бронзавы прызэр чэмпіянату сьвету 2010 году й чэмпіён сьвету 2014 году.

## Клюбная кар’ера
Баатэнг зьяўляецца цэнтральным абаронцам, валодае магутным целаскладам і высокім ростам, што дазваляе яму вельмі добра гуляць «на другім паверсе». Ён пачаў сваю кар’еру ў моладзевай камандзе «Тэніс Барусія Бэрлін», а ў цяперашні час гуляе ў «Баварыі».

## Кар’ера ў зборнай
У зборнай Нямеччыны дэбютаваў 10 кастрычніка 2009 году ў матчы супраць Расеі ў Маскве, аднак быў выдалены ў дэбютным матчы.

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Сіці»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2011

**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2013, 2014, 2016, 2019, 2020
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2012, 2020
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2013, 2020
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2013, 2020
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2013, 2020

**Нямеччына**:
* Чэмпіён сьвету: 2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Манчэстэр Сіці»
* 
* 
* 
* Статыстыка на сайце fussballdaten.de

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па футболе
Веліканегнавіцкі сельсавет

**Велікане́гнавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікія Негнавічы.

## Гісторыя
21 жніўня 1925 году створаны ў складзе Барысаўскага раёну Барысаўскай акругі.

17 жніўня 1963 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Лошніцкаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6

## Літаратура
*  С. 91
*  С. 137

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1963 годзе
Элема

«**Элема**» — швейнае прадпрыемства Менску, заснаванае ў 1930 годзе. Штогод вырабляе больш за 650 тыс. жакетаў, куртак, нагавіцаў, паліто, плашчоў, спадніцаў ды сукенак. Валодае крамамі ва ўсіх абласных цэнтрах ды ў Бабруйску, Жлобіне і Наваполацку. Мае тры прадстаўніцтвы ў Расеі (Масква, Новасыбірск, Пецярбург). Праз уласныя крамы прадае каля 60% аб’ёму вытворчасьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Лёгкая прамысловасьць
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1930 годзе
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Беларускія кампаніі
Жартайскі сельсавет

**Жарта́йскі сельсавет**, **Жо́ртайскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Халопеніцкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Жортай.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Халопеніцкага раёну Барысаўскай акругі. 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Барысаўскага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены адноўленаму Халопеніцкаму раёну.

26 жніўня 1959 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Маісееўшчынскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 15

## Літаратура
*  С. 107
*  С. 148

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Халопеніцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1959 годзе
Велікастахаўскі сельсавет

**Велікаста́хаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікае Стахава.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Барысаўскага раёну Барысаўскай акругі.

16 студзеня 1969 году сельсавет перайменаваны ў Весялоўскі.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6

## Літаратура
*  С. 90, 91
*  С. 137

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1969 годзе
Беларускія шпалеры

**«Беларускія шпалеры»** — прадпрыемства па вырабе шпалераў, заснаванае ў 1898 годзе. Валодае крамамі ў сталіцы, Віцебску, Гомелі, Горадні, Добрушы, Жлобіне і Магілёве. Мае прадстаўніцтвы ў Расеі (Навазыбкаў, Бранская вобласьць) і Ўкраіне (Кіеў). Да акцыянаваньня 29 сьнежня 1993 г. называлася «Менская шпалерная фабрыка».

## Крыніцы

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1898 годзе
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Беларускія кампаніі
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Менск
Калодзескі сельсавет

**Кало́дзескі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ігуменскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Любішына.

## Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 году як **Калодзескі сельсавет** у складзе Ігуменскага раёну Менскай акругі БССР. Цэнтар — вёска Калодзезі. Пасьля скасаваньня акруговай сыстэмы 26 ліпеня 1930 году ў Чэрвеньскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе Менскай вобласьці.

25 ліпеня 1959 году да сельсавету далучана частка скасаванага Дамавіцкага сельсавету (6 населеных пунктаў: Асінаўка, Вормачка, Восава, Карабетаўка, Клейка, Мяжніца). 22 сакавіка 1989 года цэнтар сельсавету перанесены з вёскі Калодзежы ў вёску Любішына.

27 лістапада 1989 году ў склад Лядскага сельсавету перададзены 5 населеных пунктаў (Бярозаўка, Велікапольле, Дубнікі, Плецявішча і Язоўкі), а ў склад сельсавета з Раваніцкага сельсавету перададзены 5 населеных пунктаў (Восаўскі Бор, Дамавіцк, Каліта, Навазер’е і Рэпішча).

30 кастрычніка 2009 году сельсавету перададзеныя населеныя пункты Амяло, Анапольле, Барсукі, Буйное, Ведрыца, Гарадзішча, Карпілаўка, Красная Зьмена, Луніца, Мяжонка, Новая Ніва, Падар, Падсосна, Ратнае, Стары Пруд, Хутар, Юравічы скасаванага Хутарскага сельсавету, а пасёлак Індом перададзены з Калодзескага ў склад Ігуменскага сельсавету.

28 траўня 2013 году населеныя пункты Амяло, Барсукі, Буйное, Ведрыца, Гарадзішча, Карпілаўка, Красная Зьмена, Луніца, Новая Ніва, Ратнае, Хутар, Юравічы перададзеныя з Калодзескага ў склад Лядзкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ігуменскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Кліноцкі сельсавет

**Кліно́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ігуменскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Клінок.

## Гісторыя
У лістападзе 1917 году створаны ў складзе Кліноцкай воласьці Ігуменскага (зь верасьня 1923 году — Чэрвеньскага) павету Менскай губэрні (да 18 сакавіка 1921 году) РСФСР (з 1 студзеня 1919 году — Беларускай ССР), з 20 жніўня 1924 году — Ігуменскага раёну Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Менскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Клінку.

30 кастрычніка 2009 году сельсавету перададзеныя населеныя пункты Гарадзішча, Крыніца, Турэц і Чаславое Сьмілавіцкага сельсавету, а населеныя пункты Лісіцы і Смоленка перададзеныя ў склад Сьмілавіцкага сельсавету.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Зайцы, Кукалеўка, Лежні, Рудня Астравітая, якія ўваходзілі ў склад Ігуменскага сельсавету.

Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году (10 населеных пунктаў) — 1167 чалавек, з іх 97,1 % — беларусы, 2,0 % — расейцы, 0,6 % — украінцы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6
* 1 студзеня 1974 году — 10
* 1 студзеня 1986 году — 10

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 269
*  С. 167
*  С. 117


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1917 годзе
Раваніцкі сельсавет

**Рава́ніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ігуменскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Раванічы.

Утвораны 20 жніўня 1924 году ў складзе Ігуменскага раёну Менскай акругі БССР. Пасьля скасаваньня акруговай сыстэмы 26 ліпеня 1930 году ў Ігуменскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе Менскай вобласьці.

25 ліпеня 1959 году да сельсавета далучана частка скасаванага Дамавіцкага сельсавету (5 населеных пунктаў: Восаўскі Бор, Дамавіцк, Каліта, Навазер’е і Трактар).

27 лістапада 1989 году ў склад Калодзескага сельсавету перададзены 5 населеных пунктаў (Восаўскі Бор, Дамавіцк, Каліта, Навазер’е і Рэпішча).

## Насельніцтва
Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 1508 чалавек, зь іх 92,5% — беларусы, 4,2% — расейцы, 1,2% — азэрбайджанцы, 0,7% — украінцы.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ігуменскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Папярнянскі сельсавет

**Папярня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бальшавік.

## Гісторыя
29 чэрвеня 1934 году створаны Папярнянскі сельсавет у складзе прыгараднага Менскага раёну, з 15 студзеня 1938 году ў Менскай вобласьці.

28 траўня 2013 году вёскі Камсамолец, Лускава, Лясіны, Саламарэчча перададзеныя з Папярнянскага ў Юзуфоўскі сельсавет.

## Крыніцы

## Літаратура
* 


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1934 годзе
Давід Аляба

**Давід Алятакунба Аляба** (;  24 чэрвеня 1992 году, Вена, Аўстрыя) — аўстрыйскі футбаліст нігерыйска-філіпінскага паходжаньня, які выступае за мадрыдзкі клюб «Рэал» і нацыянальную зборную Аўстрыі на пазыцыі паўабаронцы.

## Кар’ера
### Клюбная
Давід Аляба пачаў сваю кар’еру ў юнацкай камандзе венскай «Аўстрыі». Ужо ў 2008 годзе Аляба заслужыў месца на лаўцы запасных аўстрыйскага клюбу. Правёўшы 5 матчаў за рэзэрвовы склад «Аўстрыі», улетку таго ж году Давід перабраўся ў мюнхэнскую «Баварыю». У сэзоне 2009—2010 гадоў Аляба ўпершыню трапіў у склад рэзэрвовай каманды зь Мюнхэна, дэбютаваўшы ў ейным складзе ў жніўні 2009 году ў матчы Трэцяй лігі супраць дрэздэнскага «Дынама». 29 жніўня таго ж году Давід забіў свой ​​першы гол у складзе рэзэрвістаў «Баварыі». У студзені 2010 году Давід стаў прыцягвацца да трэніровак асновы мюнхэнскага клюбу.

10 лютага Аляба дэбютаваў у асноўным складзе «Баварыі», выйшаўшы на поле на 59-й хвіліне матчу на Кубак Нямеччыны супраць «Гройтэр Фюрт», замяніўшы на полі Крыстыяна Леля.

### Міжнародная
Давід Аляба дэбютаваў у складзе зборнай Аўстрыі 14 кастрычніка 2009 году ў матчы адборачнага цыклю на чэмпіянат сьвету 2010 году супраць зборнай Францыі, выйшаўшы на замену на 79-й хвіліне замест Крыстыяна Фукса.

## Дасягненьні
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2010, 2012, 2016, 2018, 2020
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2013, 2020
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2013, 2020
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2013, 2020

**«Рэал»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2022, 2024
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2022
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2022, 2024
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2022
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Баварыі Мюнхэн»
* Статыстыка на National Football Teams
* Статыстыка на ESPN
* Профіль на Soccerway

Катэгорыя:Аўстрыйцы афрыканскага паходжаньня
Катэгорыя:Аўстрыйскія футбалісты
Харваты

**Харваты** — паўднёваславянскі народ, прадстаўнікі якога пражываюць у Харватыі, Босьніі і Герцагавіне, Сэрбіі, Чарнагорыі, Румыніі, Славаччыне, Славеніі, Чэхіі, а таксама Аўстраліі, Аўстрыі, Аргентыне, Балівіі, Бразыліі, Вугоршчыне, Нямеччыне, Італіі, Канадзе, Новай Зэляндыі, Пэру, ЗША, і іншых краінах.

Уласна, сучасныя харваты гэта чырвоныя харваты. Адно з усходнеславянскіх плямёнаў, якое пражывала ва ўсходняй Галіцыі (заходняя Ўкраіна) звалася белыя харваты, а плямёны, што пражываюць у Маравіі і Славаччыне чорныя харваты.

Агульная колькасьць каля 6,2 млн, зь іх у Харватыі — 4 млн, Босьніі і Герцагавіне — 650 тыс. Асноўная рэлігія — каталіцызм. Мова — харвацкая.

## Гл. таксама
* Белыя харваты

Катэгорыя:Народы Босьніі і Герцагавіны
Катэгорыя:Народы Харватыі
Катэгорыя:Паўднёвыя славяне
Заастравецкі сельсавет

**Заастраве́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Заастравечча.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Клецкага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай вобласьці). 24 жніўня 1960 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаванага Старасельскага сельсавету. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Нясьвіскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Клецкаму раёну.

30 кастрычніка 2009 году населеныя пункты Арэшніца, Драбаўшчына і Чаша перададзеныя ў склад Грыцэвіцкага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 12

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 196
*  С. 274
*  С. 22


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Ліскаўскі сельсавет

Назву **Лі́скаўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Ліскаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілевіцкага раёну Гомельскай вобласьці
* Ліскаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёну Гомельскай вобласьці
* Ліскаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Ліскаўскі раён
Лазавічы

Назву **Лазавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Лазавічы — вёска ў Клецкім раёне
** Лазавічы — вёска ў Нясьвіскім раёне
Красназьвёздаўскі сельсавет

**Красназьвёздаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Янавічы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Бабаевіцкі сельсавет у складзе Клецкага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай вобласьці) з цэнтрам у вёсцы Бабаевічы. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Нясьвіскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Клецкаму раёну.

18 траўня 1972 году цэнтар сельсавету перанесены.

16 жніўня 1973 году сельсавет перайменаваны ў Янавіцкі. 23 ліпеня 1984 году сельсавет перайменаваны ў Красназьвёздаўскі з цэнтрам у вёсцы Красная Зьвязда. 5 лютага 2008 году адміністрацыйны цэнтар сельсавету перанесены ў вёску Янавічы.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Дамарацкія, Загорнае, Запольле Нагорнае, Рубеж зь ліквідаванага Нагорнаўскага сельсавету; а таксама вёскі Галавачы, Гурнаўшчына, Каранеўшчына, Лецяшын, Матушы, Цыцкавічы з Зубкаўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 259, 288, 329


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1984 годзе
Шчэпіцкі сельсавет

**Шчэ́піцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Даматканавічы. Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы Клецкага раёну. Мяжуе з Кухчыцкім, Зубкаўскім сельсаветамі, Нясьвіскім раёнам і Ляхавіцкім раёнам.

Насельніцтва — 2349 чалавек. Плошча — 3836 га ў т. л. аранай зямлі 3026 га..

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Шчэпаўшчынскі сельсавет у складзе Клецкага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай вобласьці) з цэнтрам у вёсцы Шчэпаўшчына. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Нясьвіскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Клецкаму раёну.

Пазьней вёска Шчэпаўшчына была перайменавана ў Шчэпічы. У сувязі з гэтым сельсавет быў перайменаваны ў Шчэпіцкі.

25 красавіка 2007 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Арда, Даматканавічы, Жылічы, Сьцяпужычы, Якшычы — ліквідаванага Даматканавіцкага сельсавету. 17 траўня 2007 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Шчэпічы ў вёску Даматканавічы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 7

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 196
*  С. 269, 326


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Ліскаўскі сельсавет (Клецкі раён)

**Лі́скаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці. Цэнтар савету — вёска Ліскава.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Клецкага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай вобласьці). 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Нясьвіскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Клецкаму раёну.

28 ліпеня 1980 году сельсавет перайменаваны ў Кухчыцкі.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 5

## Літаратура
*  С. 196
*  С. 289, 292
*  С. 22

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Клецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1980 годзе
Заборскі сельсавет

Назву **Забо́рскі сельсавет** маюць:

* Заборскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці 
* Заборскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці
C Sharp

**C#** (вымаўляецца Сі-шарп) — аб’ектна-арыентаваная мова праграмаваньня зь бясьпечнаю сыстэмаю тыпізацыі для плятформы .NET. Распрацаваная Андэрсам Гейлсбэргам, Скотам Ўілтамутам і Пітэрам Гольдэ пад эгідаю Microsoft Research (пры фірме Microsoft). Сынтаксыс C# блізкі да C++ і Java. Мова мае строгую статычную тыпізацыю, падтрымлівае палімарфізм, перазаладаваньне апэратараў, указальнікі на функцыі-чальцы клясаў, атрыбуты, падзеі, уласьцівасьці, выняткі, камэнтары ў фармаце XML. Пераняўшы шмат ад сваіх папярэднікаў — моваў С++, Delphi, Модула і Smalltalk — С#, абапіраючыся на практыку іх выкарыстаньня, выключае некаторыя мадэлі, якія паказалі сябе праблемнымі пры распрацоўцы праграмных сыстэмаў: так, C# не падтрымлівае множнае спадкаваньне (у адрозьненьне ад C++) або вываду тыпаў (адрозна ад Haskell).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мовы праграмаваньня
Юзуфоўскі сельсавет

**Юзуфо́ўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Юзуфова.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году вёскі Камсамолец, Лускава, Лясіны, Саламарэчча перададзеныя з Папярнянскага ў Юзуфоўскі сельсавет.

## Крыніцы
Краснагорскі сельсавет

Назву **Краснаго́рскі [[сельсавет]]** маюць:

* Краснагорскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Амсьціслаўскага раёну Магілёўскай вобласьці
* Краснагорскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзісенскага раёну Маладэчанскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Краснагорскі раён
Лашанскі сельсавет (Менскі раён)

**Лаша́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Лашаны.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Агаркі, Гуя, Кальзьберг, Лісіцы, якія ўваходзілі ў склад Рагаўскога сельсавету.

## Крыніцы
Меская дэлегацыя

**Ме́ская дэлега́цыя** () — камітэт, заснаваны 27 лютага 1861 году ў Варшаве з мэтай забесьпячэньня грамадзкага парадку пасьля крывавага здушэньня расейскімі войскамі польскай патрыятычнай маніфэстацыі на Кракаўскім прадмесьці.

У склад камітэту ўвайшлі 14 чальцоў, што прадстаўлялі ўсе станы места: банкір Леапольд Кронэнбэрг, пісьменьнік Юзэф Ігнацы Крашэўскі, лекар Тытус Халубінскі, фатограф Караль Бэер, купец Францішак Ксавэры Шленкер, рабін Доў Бэр Мэйзэльс і інш. Дэлегацыя прызначала службу парадку, г. зв. канстэбляў, задачай каторых зьяўлялася заспакаеньне настрояў і недапушчэньне чарговай канфрантацыі з расейскімі войскамі.

28 лютага разам з прадстаўнікамі Сельскагаспадарчага таварыства дэлегацыя склала ліст імпэратару Аляксандру II, прапанаваны намесьніку Царства Польскага Міхаілу Гарчакову. 2 сакавіка 1861 году дэлегацыя забясьпечыла мірную працэсію пахаваньня палеглых на Павонзкаўскіх могілках. 17 сакавіка чальцы дэлегацыі дамовіліся пра вызваленьне большасьці палітычных вязьняў з Варшаўскае цытадэлі.

На царскі загад дэлегацыя сьпярша была перайменаваная ў Грамадзянскі аддзел, а 3 красавіка фармальна распушчаная.

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Царства Польскае
Катэгорыя:Варшава
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1861 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1861 годзе
Сьпіс удзельнікаў Беларускага парку высокіх тэхналёгіяў

року ў ПВТ было зарэгістравана 152 рэзыдэнты, сярод іх:

* Active Technologies
* Altoros Development
* Andrey Bogomolov Sole Proprietorship
* Applied Systems
* Atlas Soft
* Avest
* Belabat
* BelHard Development
* Belitsoft
* BELSOFT-BORLAS GROUP
* BLRSoft
* BYELEX, FE
* CactusSoft
* CLabs Ltd.
* CTXM
* Dana Networks
* Design bureau of system programming
* ECONOMICA-SOFT
* EffectiveSoft
* EPAM Systems
* ERICPOL BREST
* ERPBEL
* Exadel
* Exigen Services
* Exon IT
* EUROATS
* FE Godel Technologies Europe
* Foranx
* Game Stream
* GalantisSoft
* GBSoft
* Generation P
* Global Connect BelRus (GBC)
* GodelTech
* HTC BLR
* Human System
* IASO Backup
* IBA
* IG SOFT BEL
* Information Technology Alliance Ltd. (ITA)
* Innovation Software
* Instant Information
* Intelligent systems
* Intetics
* IntexSoft (Intellectual Export Software)
* Invention Machine
* ISSOFT SOLUTION (Coherent Solutions)
* iTechArt Group
* ITlect
* IT Park
* Itransition
* JNetworks
* LAKSHMI
* LeverХ International
* Librasoft
* LUXSOFT, LTD.
* MAPSOFT
* Marco
* Melsoft
* MIKST
* Mobiletag
* Nival Network
* Novacom Group
* NTLab-systems
* Numerical Methods
* ObjectStyle
* OCSICO
* OMEGASOFTWARE
* OnCleverSoft
* ORLOVSOFT
* OZONE CONSULTING
* Pi-consult.by
* PM&S Software
* PREMIUM SOFT
* PrognozBel
* Qulix Systems
* Real Soft
* RelSoft
* ROND
* Sakrament IT
* SaM Solutions
* Scand
* ScienceSoft
* Seavus
* SENSOTRONICA Ltd
* SITEK ENGINEERING
* SproIT
* Softclub
* SOFTGARANTSERVICE
* Soft Perspectiva
* SoftTeco
* Softeq Development
* SolbegSoft Ltd
* STYLESOFT
* Synesis
* System Technologies
* Tektus Media
* Tieto
* TKP-Soft
* Top Soft
* TurboHeads
* Viaden Media
* VirusBlokAda Ltd.
* VironIT
* VPI Development Center
* Web2 Innovation
* Wimix Ltd.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія вытворцы праграмнага забесьпячэньня
Катэгорыя:Сьпісы:Беларусь
C++

**C++** (**Сі-плюс-плюс або Сі-плас-плас**)&nbsp;— мова праграмаваньня высокага ўзроўню з падтрымкаю некалькіх парадыгмаў праграмаваньня: аб’ектна-арыентаванай, абагульненай ды працэдурнай. Распрацаваная Б’ярнэ Строўструпам () у AT&T Bell Laboratories (Мюрэй-Гіл, Нью-Джэрзі) у 1979 годзе ды названая «Сі з клясамі». Страўструп пераменаваў мову ў C++ у 1983 годзе. Базуецца на мове C. Вызначаная стандартам ISO/IEC 14882:2003.ISO/IEC 14882, second edition 2003-10-15.

У 1990-х гадах С++ стала адною з найбольш ужываных моваў праграмаваньня агульнага прызначэньня. Мову выкарыстоўваюць для сыстэмнага праграмаваньня, распрацоўкі праграмнага забесьпячэньня, напісаньня драйвэраў, магутных сэрвэрных ды кліенцкіх праграм, а таксама для распрацоўкі забаўляльных праграмаў, такіх як відэагульні. С++ істотна паўплывала на іншыя папулярныя сёньня мовы праграмаваньня: C# ды Java.

## Асаблівасьці
Пры стварэньні С++ прагнулі зьберагчы сумяшчальнасьць з моваю C. Большасьць праграм на C выдатна працуюць і з кампілятарам С++. С++ мае сынтаксыс, заснаваны на сынтаксысе С.

Новаўводзіны С++ у параўнаньні з C:
* падтрымка аб’ектна-арыентаванага праграмаваньня праз клясы;
* падтрымка абагульненага праграмаваньня праз шаблёны;
* дапаўненьні да стандартнай бібліятэкі;
* дадатковыя тыпы дадзеных;
* апрацоўка выключэньняў;
* прасторы імёнаў;
* убудаваныя функцыі;
* перагрузка апэратараў;
* перагрузка імёнаў функцый;
* спасылкі і апэратары кіраваньня свабодна разьмеркаванай памяцьцю.

У 1998 годзе быў ратыфікаваны міжнародны стандарт мовы С++: ISO/IEC 14882 «Standard for the C++ Programming Language». Вэрсія з падтрымкай  ISO/IEC 14882:2003.

## Прыклад праграмы «Hello, world!»
Ніжэй пададзены прыклад простай праграмы на С++, якая выводзіць на стандартны канал вываду радок Hello, world!.


```cpp
# include <iostream>

int main()
{
  std::cout << "Hello, world!" << std::endl;
}
```


## Глядзіце таксама
* Стандартная бібліятэка (C++)
* Стандартная бібліятэка шаблёнаў (C++)
* Функцыя (C++)
* Масівы (C++)
* Argc і argv (C++)