Франсуаза д’Абон

**Франсуáза д'Абон** (па-француску: **Françoise d'Eaubonne**; поўнае імя: *Франсуаза Марыя-Тэрэза Пістон д'Абон*, фр.  *Françoise Marie-Thérèse Piston d'Eaubonne*; 12 сакавіка 1920, Парыж, Францыя — 3 жніўня 2005, Парыж, Францыя) — француская пісьменьніца, філёзафка, эсэістка, экафэміністка. Яна была адным з заснавальнікаў Фронту гомасэксуальнага рэвалюцыйнага дзеяньня (Front homosexuel d’action révolutionnaire) – рэвалюцыйнага альянсу ЛГБТ-людзей у Парыжы. 
## Жыцьцяпіс

Франсуаза нарадзілася ў 1920 годзе ў Парыжы, затым сям'я пераехала ў Тулюзу. Ейная маці была дзіцём рэвалюцыянера-карліста. Бацька быў сябрам рэлігійнага руху Сілан і прыхільнікам анархізму.

Дзяцінства Франсуазы ў Тулюзе было ўскладненае праблемамі з здароўем у бацькі, выкліканымі ўзьдзеяньнем газу, якому ён падвергся ў акопах падчас вайны 1914 году.

Франсуаза рана пачала пісаць. У 13 гадоў яна выйграла літаратурны конкурс на лепшае апавяданьне, арганізаванае выдавецтвам Editions Denoël.

Падчас Другой Сусьветнай вайны Франсуаза д’Абон працавала школьнай настаўніцай на поўдні Францыі і аказвала дапамогу падпольнаму руху Супраціву, але не пакідала заняткі літаратурай. У 1942 годзе яна выпусьціла дэбютную нізку вершаў пад назвай *Colonnes de l'âme*.

На Франсуазу вялікі ўплыў аказала Сымона дэ Бавуар з сваім творам «Другі пол». Менавіта палеміка вакол кнігі дэ Бавуар натхніла Ф. д’Абон напісаць сваё першае фэмінісцкае эсэ — «Комплекс Дыяны».

У 1969 годзе Франсуаза д’Абон стала сузаснавальніцай Руху за вызваленьне жанчынаў. Яна актыўна падтрымлівала іншых актывістак, але лічыла, што рух за правы жанчынаў мусіць быць адзіным і суцэльным.

У якасьці былой чаліцы Францускай камуністычнай партыі, у 1971 годзе яна стала адным з заснавальнікаў Фронту гомасэксуальнага рэвалюцыйнага дзеяньня.

Франсуаза д’Абон лічыцца аўтаркай і заснавальніцай экалягічнага і сацыяльнага руху экафэмінізму. У 1972 годзе яна заснавала ў Парыжы Цэнтар экалёгіі і фэмінізму (фр. Ecologie-Feminisme).

У 1974 годзе Франсуаза д’Абон апублікавала самы вядомы свой твор — Le Féminisme ou la Mort («Фэмінізм ці сьмерць»), дзе ўпершыню выкарыстала тэрмін *экафэмінізм*. У дадзенай кнізе Франсуаза д’Абон кажа пра існаваньне асобай сувязі жаночага полу з прыродай і заклікае жанчынаў да экалягічнага актывізму, бо лічыць, што таксічная маскуліннасьць ня толькі прыводзіць да росту насельніцтва, але і забруджвае і аказвае іншыя разбуральныя ўзьдзеяньні на навакольнае асяродзьдзе.

Франсуаза д’Абон памерла ў Парыжы 3 жніўня 2005 году і была крэміраваная на могілках Пэр-Ляшэз у Парыжы. Ейны прах быў разьвеяны ў заліве Кібэрон (Брэтань) 20 верасьня 2005 году.

Ейныя архівы захоўваюцца ў Інстытуце памяці сучаснага выдавецтва ў Нармандыі.

## Творчасьць

Пісьменьніца прытрымлівалася дэвізу "Ні дня без радка". У выніку Франсуаза д’Абон напісала больш за 50 твораў, пачынаючы з Colonnes de l'âme (паэзія, 1942) і заканчваючы L'Évangile de Véronique (эсэ, 2003). Ейны гістарычны раман Comme un vol de gerfauts (1947) быў перакладзены на ангельскую мову пад назвай A Flight of Falcons («Палёт сокала»), а вытрымкі зь ейнай кнігі Le Féminisme ou la Mort зьявіліся ў анталёгіі «Новыя францускія фемінізмы» у 1974 годзе.

Франсуаза д’Абон таксама пісала навукова-фантастычныя раманы, такія як L'échiquier du temps («Шахматная дошка часу», 1962), Rêve de feu («Агністы сон», 1964) і Le sous-marin de l’espace («Касьмічная субмарына»).

## Творы

##### Раманы

• Le Cœur de Watteau, 1944

• Comme un vol de gerfauts, 1947

• Jours de chaleur, Éditions de Paris, série blonde (érotique), 1955

• Le Ministère des vains désirs, nouvelles éditions Debresse, 1955

• Belle Humeur ou la Véridique Histoire de Mandrin, 1957

• Les Tricheurs, 1959

• J'irai cracher sur vos tombes, Éditions Seghers, 1960

• Jusqu'à la gauche, 1963

• On vous appelait terroristes, 1979

• Je ne suis pas née pour mourir, 1982

• Terrorist's blues, 1987

• Floralies du désert, 1995.

##### Паэзія

1942: Colonnes de l'âme

1951: Démons et merveilles

1981: Ni lieu, ni mètre.

##### Эсэ

• Le Complexe de Diane, érotisme ou féminisme, 1951

• Verlaine et Rimbaud ou la fausse évasion, 1960

• Y a-t-il encore des hommes?, 1964

• Éros minoritaire, 1970

• Le féminisme ou la mort, 1974

• Les femmes avant le patriarcat, 1976 (ISBN 978-2228-1165-03)

• Contre violence ou résistance à l'état, 1978

• Histoire de l'art et lutte des sexes, 1978

• Écologie/féminisme. Révolution ou mutation?, 1978 

• Les Grandes Demi-mondaines, tome X d'Histoire de la galanterie, 1981

• S comme Sectes, 1982

• La Femme russe, 1988

• Féminin et philosophie : une allergie historique, 1997

• La Liseuse et la Lyre, 1997

• Le sexocide des sorcières, 1999

• Mémoires irréductibles: de l'entre-deux-guerres à l'an 2000, éditions Dagorno, 2001.

##### Фантастыка

• L'Échiquier du temps, 1962

• Les Sept Fils de l'étoile, 1962

• Rêve de feu, 1964

• Le Satellite de l'Amande, 1975

• Les Bergères de l'Apocalypse, 1978

• Un bonheur viril, 2022.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 12 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Парыжы
Катэгорыя:Асобы Парыжу
Катэгорыя:Францускія паэткі
Катэгорыя:Францускія фэміністкі
Катэгорыя:Францускія філёзафы
Катэгорыя:Францускія літаратаркі
Катэгорыя:Францускія эсэісты
Катэгорыя:ЛГБТ
Катэгорыя:Фэмінізм
Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Катэгорыя:Памерлі 3 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 2005 годзе