open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рэй Чарлз

**Рэй Чарлз** (поўнае імя **Рэй Чарлз Робінсан**, ;  — ) — амэрыканскі сьляпы музыка, аўтар больш за 70 студыйных альбомаў, адзін з самых вядомых у сьвеце выканаўцаў музыкі ў стылях соўл, джаз і рытм-энд-блюз. Быў узнагароджаны 17 прэміямі «Грэмі», трапіў у залю славы рок-н-ролу, джазу, кантры і блюзу, у залю славы штату Джорджыя, яго запісы былі ўключаны ў Бібліятэку Кангрэсу ЗША.

## Дыскаграфія
* «I Got a Woman» (1954)
* «What'd I Say» (1959)
* «Georgia on My Mind» (1960)
* «Hit the Road Jack» (1961)
* «One Mint Julep» (1961)
* «Unchain My Heart» (1961)
* «I Can't Stop Loving You» (1962)

## Фільмаграфія
* *Swingin' Along* (1961)
* *Ballad in Blue* (1964)
* *The Big T.N.T. Show* (1966) (documentary)
* *[[The Blues Brothers (film)|The Blues Brothers]]* (1980)
* *Limit Up* (1989)
* *Listen Up: The Lives of Quincy Jones* (1990) (documentary)
* *[[Love Affair (1994 film)|Love Affair]]* (1994)
* *[[Spy Hard]]* (1996)
* *[[Super Dave Osborne#Appearance history|The Extreme Adventures of Super Dave]]* (2000)
* *[[Blue's Big Musical Movie]]* (2000)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Рэя Чарлза
* Зала славы рок-н-ролу
* Фотагалерэя Рэя Чарлза
* «Геній Рэя Чарлза»
* «Ray Charles Helped Integrate Birmingham» гістарычныя дакумэнты пра ролю Рэя Чарлза ў Руху за грамадзянскія правы.
* «No Ray of Hope», крытычны артыкул пра Рэя Чарлза.
* ''Boheme Magazine'' пра Рэя Чарлза (1930—2004)
* Рэй Чарлз на «Findagrave.com»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Джорджыі
Катэгорыя:Музыкі ЗША
Катэгорыя:Аўтары-выканаўцы ЗША
Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Катэгорыя:Выканаўцы, уключаныя ў Залю славы рок-н-ролу
Катэгорыя:Сьляпыя музыкі
Катэгорыя:Артыстычныя псэўданімы
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Памерлі ў Бэвэрлі-Гілз
Культура (тэлеканал)

**«Культура»** — украінскамоўны дзяржаўны тэлеканал Украіны, заснаваны ў кастрычніку 2002 году. У кругласутачным вяшчаньні звыш паловы часу (>12 гадзінаў) займаюць перадачы ўласнай вытворчасьці. Айчынная тэлевытворчасьць складае звыш 90% этэру (>21 гадзіна 36 хвілінаў). Дадаткова вяшчае праз спадарожнік «Азэрспэйс-1»: арбітальнае разьмяшчэньне — 46° усходняй даўгаты, частасьць — 10998,25 мэгагэрцаў, палярызацыя хваляў — вэртыкальная, хуткасьць патока — 3,57 млн знакаў/сэк., выпраўленьне памылак — 5/6.

## Мінуўшчына
18 кастрычніка 2002 г.  заснаваў тэлеканал «Культура». 10 лістапада 2004 г.  дазволіла тэлеканалу весьці спадарожнікавае вяшчаньне цягам наступных 10 гадоў. У верасьні 2005 г. тэлеканал «Культура» зьявіўся ў кабэльных сетках краіны. У траўні 2006 г. пачалося вяшчаньне праз спадарожнік на больш як 80 краінаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сеціўнае вяшчаньне
* 

Катэгорыя:Тэлеканалы
Катэгорыя:Украінскія арганізацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2002 годзе
Эстонскі нацыянальны музэй

**Эстонскі нацыянальны музэй** () — гісторыка-культурны музэй у Тарту, заснаваны ў 1909 року.

## Гісторыя
Музэйная ўстанова была створаная ў 1909 з мэтаю захаваньня і дасьледаваньня гісторыка-культурнай спадчыны Эстоніі. У 1922 музэй пераехаў у мызу , дырэктарам стаў Ілмары Манінэн.

У 1940 на тэрыторыі маёнтку быў пабудаваны аэрадром. У 1944 галоўны будынак музэю быў зьнішчаны пры наступе на Тарту. Аэрадром стаў сакрэтнай савецкай базай, і музэй быў перамешчаны ў будынак былога суду на вуліцы Вэскі. Ягоныя калекцыі захоўваліся ў розных будынках (у асноўным у цэрквах), а ён атрымаў назву Этнаграфічнага музэю Эстонскай ССР. Імя нацыянальнага было вернутае музэю ў 1988 року.


Echo of the Urals 006.jpg
Echo of the Urals 002.jpg
Eesti Rahva Muuseumi interjöör 006.jpg
Eesti Rahva Muuseum, püsinäitus "Kohtumised" 07.jpg
Eesti Rahva Muuseum, püsinäitus "Kohtumised" 05.jpg
Eesti Rahva Muuseumi interjöör 002.jpg


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Гістарычныя музэі Эстоніі
Катэгорыя:Музэі Тарту
Катэгорыя:Нацыянальныя музэі
Катэгорыя:Этнаграфія Эстоніі
Эўропа Гібральтар

«**Эўропа**» () — футбольны клюб з Гібральтару. Заснаваны ў 1925 годзе. Сяміразовы чэмпіён Гібральтару, васьміразовы ўладальнік Кубка Гібральтару.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Абчуга (неадназначнасьць)

Назву **Абчуга** маюць:

* Абчуга — рака ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці і Крупскім раёне Менскай вобласьці, правы прыток ракі Бобр, басэйн Дняпра
* Абчуга — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці
Шпак

**Шпак** () — палеарктычны род сьпяваючых птушак сямейства шпаковых (*Sturnidae*).

## Віды
Да роду шпакоў датычацца каля 10 відаў птушак сярэдняга памеру (гэты лік, аднак, можа адрозьнівацца, у залежнасьці ад клясыфікацыі), мала адрозныя адна ад адной як па афарбоўцы, так і па ладзе жыцьця.
* *[[Sturnus pagodarum]]*
* *[[Sturnus burmannicus]]*
* *[[Sturnus sericeus]]*
* Шпак звычайны (*S. vulgaris*)
* *[[Sturnus contra]]*
* Шпак ружовы (*S. roseus*)
* *[[Sturnus malabaricus]]*
* *[[Sturnus cineraceus]]*
* *[[Sturnus albofrontatus]]*
* *[[Sturnus melanopterus]]*
* *[[Sturnus nigricollis]]*
* *[[Sturnus unicolor]]*

Катэгорыя:Шпаковыя
Катэгорыя:Роды птушак
24 (тэлеканал)

**Тэлеканал «24»** — украінскамоўны прыватны тэлеканал Украіны, заснаваны ў сакавіку 2006 году старшынём грамадзкага аб’яднаньня  Андрэем Садавым напярэдадні абраньня мэрам Львова. Ёсьць першым ва Ўкраіне *кругласутачным* навіновым тэлеканалам. У якасьці мэтавай аўдыторыі разглядае людзей ва ўзросьце ад 25 гадоў. На 2015 г. ахопліваў кабэльным вяшчаньнем 87% тэрыторыі Ўкраіны і меў у сваім этэры 55 перадачаў. Дадаткова вяшчае праз спадарожнік «AMOS 2»: арбітальнае разьмяшчэньне — 4° усходняй даўгаты, частасьць — 10759 мэгагэрцаў, хуткасьць патока — 30000 знакаў/сэк., выпраўленьне памылак — 3/4. На 2015 г. звыш 8 млн асобаў глядзелі тэлеканал праз спадарожнік.

## Глядзіце таксама
* Радыё «Люкс ФМ»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* RSS-паток
* 
* Старонка ў Фэйсбуку

Катэгорыя:Тэлеканалы
Катэгорыя:Украінскія арганізацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2006 годзе
Катэгорыя:Кіеў
Кудрычы

Назву **Кудрычы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Кудрычы — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Кудрычы — вёска ў Бераставіцкім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Кудрычы — вёска ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Кудрычы — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскім ваяводзтве
Сяргей Журавель

**Сярге́й Бары́савіч Жураве́ль** (1 чэрвеня 1954, Менск — 14 жніўня 2015, Менск) — беларускі актор. Народны артыст Беларусі (2011), ляўрэат прэміі Ігната Буйніцкага (1999).

## Біяграфія
Скончыў тэатральны факультэт Беларускага тэатральна-мастацкага інстытуту (1976) па спэцыяльнасьці «Актор драматычнага тэатру і кіно» (курс А. І. Бутакова). Працаваў у Беларускім рэспубліканскім тэатры юнага гледача (1976—1985) і Беларускім дзяржаўным моладзевым тэатры (1985—2009). З 2009 году ў складзе трупы Купалаўскага тэатру

Быў мастацкім кіраўніком тэатральнага праекту «Нікаля-тэатар», мастацкім кіраўніком «Альфа радыё» (Менск), вядучым дакумэнтальнага сэрыялу «Лёс чалавека» на тэлеканале «Лад». Здымаўся ў фільмах і сэрыялах.

Памёр 14 жніўня 2015 году. Пахаваны на Ўсходніх могілках.

## Выбраная фільмаграфія
* Дастыш фантастыш (2009)
* Масакра (2010)
* Кіндэр-Вялейскі прывід (2014)

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія акторы
Катэгорыя:Народныя артысты Беларусі
Алег Навіцкі

**Але́г Ві́ктаравіч Наві́цкі** ( 12 кастрычніка 1971 году, Ігумен Менскай вобласьці, Беларуская ССР) — расейскі касманаўт, чалец аддзелу касманаўтаў Цэнтру падрыхтоўкі касманаўтаў. Камандзір касьмічнага карабля «Саюз ТМА-06М», старт якога адбыўся 23 кастрычніка 2012 року.

Лётчык-касманаўт Расейскай Фэдэрацыі (2014). Герой Расеі (2014).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 12 кастрычніка 1971 року ў месьце Ігумене (цяпер у Менскай вобласьці). Па сканчэньні сярэдняй школы паступіў у 1988 у . У 1994 атрымаў кваліфікацыю «лётчык-інжынэр».

На працягу 10 гадоў праходзіў службу ў Паўночна-Каўкаскай вайсковай акрузе на пасадах лётчыка, старшага лётчыка, намесьніка камандзіра авіяцыйнай эскадрыльлі штурмавога авіяпалка 4-й паветранай арміі і 4-й арміі ВПС і ППА. Засвоіў самалёты Л-39 і Су-25, агульны налёт склаў больш за 600 гадзін. Вайсковы лётчык 2-е клясы.

У 2004—2006 роках навучаўся на камандным факультэце .

У кастрычніку 2006 року залічаны на пасаду кандыдата ў касманаўты аддзелу Цэнтру падрыхтоўкі касманаўтаў (ЦПК). У 2007—2009 роках праходзіў агульнакасьмічную падрыхтоўку, прайшоў іспыты на «выдатна». 9 чэрвеня 2009 яму была прысвоеная кваліфікацыя касманаўта-выпрабавальніка. У жніўні залічаны на аднайменную пасаду ў атрад ЦПК.

У 2010 годзе прысвоенае званьне палкоўніка, улетку 2012 року звольнены з вайсковай службы ў запас.

У траўні 2012 року быў камандзірам дублюючага экіпажу касьмічнага карабля «Саюз ТМА-04М». Акрамя Алега Навіцкага ў экіпаж уваходзілі Яўген Тарэлкін і Кевін Форд. У верасьні гэты ж склад быў зацьверджаны асноўным экіпажам карабля «Саюз ТМА-06М», які 23 кастрычніка 2012 року стартаваў на Міжнародную касьмічную станцыю ў якасьці ўдзельнікаў асноўнай экспэдыцыі МКС-33.

## Узнагароды
* Герой Расейскай Фэдэрацыі (28 траўня 2014)
* Лётчык-касманаўт Расейскай Фэдэрацыі (28 траўня 2014)
* Мэдаль «За адзнаку ў вайсковай службе» I, II, III ступеняў
* Мэдаль «За вайсковую доблесьць» II ступені
* Мэдаль «За службу ў Вайскова-паветраных сілах»

## Вонкавыя спасылкі

* Героі краіны
* Касьмічная энцыкляпэдыя

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ігумене
Катэгорыя:Выпускнікі Барысаглебскага навучальнага авіяцыйнага цэнтру падрыхтоўкі лётнага саставу
Катэгорыя:Беларускія касманаўты
Катэгорыя:Расейскія касманаўты
Катэгорыя:Асобы на марках
Філ Колінз

**Філ Колінз** (; поўнае імя *Філіп Дэйвід Чарлз Колінз* ();  30 студзеня 1951 году, Лёндан) — бубнач і вакаліст рок-гурта Genesis, які зрабіў сольную кар’еру. Акрамя таго, кампазытар, актор, прадусар, лідэр біг-бэнду. Сярод яго ўзнагарод — 7 «Грэмі» і «Оскар» за найлепшую песьню да мультфільму «Тарзан».

## Дыскаграфія
* *[[Face Value (album)|Face Value]]* (1981)
* *[[Hello, I Must Be Going! (album)|Hello, I Must Be Going!]]* (1982)
* *[[No Jacket Required]]* (1985)
* *[[...But Seriously]]* (1989)
* *[[Both Sides]]* (1993)
* *[[Dance into the Light]]* (1996)
* *[[Testify (Phil Collins album)|Testify]]* (2002)
* *[[Going Back (album)|Going Back]]* (2010)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны вэб-сайт
* Вэб-рынг сайтаў пра Філа Колінзу. Больш 80 рэсурсаў
* Афіцыйны сайт Genesis

Катэгорыя:Брытанскія сьпевакі
Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Залаты Глёбус»
Мірандэс (футбольны клюб)

«**Мірандэс**» () — гішпанскі футбольны клюб з гораду Мірандэсу. Заснаваны ў 1927 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Мірандэс‎
Брыстал Сіці

«**Брыстал Сіці**» () — ангельскі футбольны клюб з гораду Брыстал. Заснаваны ў 1897 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Брыстал
Ханты-Мансійская аўтаномная акруга — Югра

**Ха́нты-Мансі́йская аўтаномная акруга — Югра́** — суб’ект Расейскай Фэдэрацыі. Паводле статуту Цюменскай вобласьці, Югра ўваходзіць да складу Цюменскай вобласьці, але пры гэтым зьяўляецца раўнапраўным суб’ектам Расейскай Фэдэрацыі. Знаходзіцца ва Ўральскай фэдэральнай акрузе. Утворана 10 сьнежня 1930 году. Акруга зьяўляецца эканамічна самадастатковым рэгіёнам-донарам. У Югры здабываецца 60 % расейскай нафты. Займае 2 месца паводле маштабу эканомікі ў Расеі (саступаючы толькі Маскве).

Адміністрацыйны цэнтар — горад Ханты-Мансійск. Найбуйнейшыя гарады — Сургут (340 845 чал.), Ніжневартаўск (268 456 чал.), Нефцеюганск (125 368 чал.). Мяжуе зь Ямала-Ненецкай аўтаномнай акругай, Краснаярскім краем, Томскай вобласьцю, Цюменскай вобласьцю, Сьвярдлоўскай вобласьцю ды Рэспублікай Комі. Этнахаронім — югарчане, югарчанін, югарчанка.

## Мінуўшчына
У 1970—1980-я гады ў Ханты-Мансійскую аўтаномную акругу прыехалі беларускія будаўнікі, якія ўзьвялі горад нафтавікоў Лангепас. Сярод іншых, у гонар гэтага горада ў 1991 годзе назвалі сучаснае нафтавае прадпрыемства «Лукойл».

## Крыніцы
Капліца Аляксандра Неўскага (Паддубна)

**[[Капліца]] [[Аляксандар Неўскі|Аляксандра Неўскага]]** — помнік у лесе ля вёскі Паддубна Пружанскага раёну Берасьцейскае вобласьці, прысьвечаны памяці загінулых у бітве 12 жніўня 1812 року падчас нашэсьця Напалеона. Капліца была збудаваная ў 1912 року, адноўленая ў 1990-я. Ахоўваецца дзяржавай.

## Мінуўшчына
 ля вёскі Паддубна Кобрынскага павету Гарадзенскай губэрні адбылася найвялікшая бітва Напалеонаўскай эпохі ў заходніх рэгіёнах Беларусі, у якой узялі ўдзел амаль 60 тысячаў чалавек. Кожны з бакоў панёс вялікія страты (паводле розных зьвестак, з аўстра-саксонскага боку загінулі ад 2500 да 5000 чалавек, з расейскага — ад 1300 да 4000), пасьля чаго расейцы пачалі адступленьне і неўзабаве пакінулі тэрыторыю Гарадзенскай губэрні.

Целы загінулых у бітве былі пахаваныя ў братэрскіх магілах за кілямэтар на паўднёвы захад ад Паддубны, ля Харкоў і Шарашова. Паводле зьвестак гарадзенскага губэрнатара, у Харках было пахавана 1300 расейскіх, саксонскіх і францускіх жаўнераў, а за 400 м ад гэтай магілы — яшчэ 700 коней.

Капліца «Мужным продкам, якія загінулі ў бітве пад Гарадзечнай 1812 року 31 ліпеня» пабудаваная на 100-годзьдзе бітвы з ініцыятывы генэрала,  — камандзіра . Аўтар праекту — інжынэр С. Л. Пінаеў. Сродкі на капліцу былі сабраныя ахвяраваньнямі афіцэраў і мясцовага насельніцтва, а таксама за кошт гарадзенскага губэрнскага земскага сабору. Зямлю пад будаўніцтва ахвяравалі сяляне вёскі Паддубны Кузьма і Малафей Курчакі і Раман Грыцук. На месцы пабудовы часоўні пахаваньні не праводзіліся.

У Другую сусьветную вайну капліца была часткова разабраная партызанамі на «буржуйкі», пасьля вайны яна была канчаткова разбураная мясцовымі жыхарамі. У 1990-я з ініцыятывы мясцовага краязнаўцы Леаніда Несьцярчука каплічка была ўзноўленая. Аўтар праекту — архітэктар Р. Р. Будзько, працы выканала брыгада Пружанскага рэстаўрацыйнага ўчастку.

14 жніўня 2015 року ля капліцы былі перазахаваныя парэшткі 29 аўстрыйскіх, беларускіх, польскіх, расейскіх, саксонскіх і францускіх жаўнераў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1912 годзе
Катэгорыя:Помнікі Пружанскага раёну
Катэгорыя:Паддубна (Берасьцейская вобласьць)
Катэгорыя:Капліцы Берасьцейскай вобласьці
Аляксандар Александровіч

**Алякса́ндар Александро́віч** ( 6 ліпеня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца наваполацкага «Нафтану».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец віцебскай ДЮСШ «Камсамолец» і пастаўскай акадэміі ПМЦ, з 2015 году пачаў выступаць за дубль «Віцебска». Пасьля таго, як у ліпені 2015 году «Віцебск» ачоліў былы трэнэр дубля Сяргей Ясінскі, пачаў прыцягвацца і да асноўнай каманды. 8 жніўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 65-й хвіліне матча супраць «Белшыны» (1:1). У далейшым працягваў зьяўляцца на полі ў асноўнай камандзе, агулам у cэзоне 2015 году правёў 8 матчаў у Найвышэйшай лізе і 4 — у Кубку Беларусі.

Пачатак cэзону 2016 году прапусьціў праз траўмы. Вярнуўся на поле ў чэрвені, аднак выступаў пераважна за дубль, за асноўную каманду правёў 4 матчы (2 у чэмпіянаце і 2 у Кубку). Сэзон 2017 году цалкам прапусьціў праз пашкоджаньні. У 2018 годзе вярнуўся на поле, але перадусім выступаў за дубль. У жніўні 2018 году быў аддадзены ў арэнду ў «Воршу». Па заканчэньні cэзону 2018 году вярнуўся ў «Віцебск», аднак у красавіку 2019 году зноў быў арандаваны «Воршай». У cэзоне 2019 году быў трывалым гульцом першага складу. У сьнежні 2019 году вярнуўся з арэнды ў «Віцебск». У пачатку 2020 году трэнаваўся зь «Віцебскам», а пазьней далучыўся да клюбу «Смалявічы» і ў сакавіку склаў працоўную ўгоду. У складзе смалявіцкай каманды пераважна выходзіў на замену, таксама прыцягваўся да гульняў за дубль. У сьнежні 2020 году пакінуў «Смалявічы».

У студзені 2021 году стаў гульцом расейскага клюбу «Цьвер» з трэцяга дывізіёну. У жніўні 2022 году вярнуўся ў Беларусь, узмацніўшы склад бабруйскай «Белшыны». У бабруйскай камандзе пераважна выходзіў на замену. У сьнежні 2022 году пакінуў клюб. У ліпені 2023 году стаў гульцом магілёўскага «Дняпра». У сьнежні 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам. У 2025 годзе футбаліст бараніў колеры рагачоўскага другалігавага «Дняпра», а перад пачаткам сэзону 2026 году далучыўся да наваполацкага «Нафтану».

### Міжнародная
У 2015 годзе гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Дзьмітры Іваноў

**Дзьмітры Іваноў** ( 21 лютага 1997 году) — колішні беларускі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
Выхаванец віцебскай СДЮШАР «Камсамолец». З 2013 году пачаў выступаць за каманду «Віцебск-2» у Другой лізе. У 2015 годзе, пасьля таго як «Віцебск» вярнуўся ў Найвышэйшую лігу, пачаў гуляць за дубль, а часам прыцягваўся да асноўнай каманды. Дэбютаваў у складзе «Віцебску» 18 ліпеня 2015 году ў матчы Кубка Беларусі супраць пінскай «Хвалі» (3:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме, а 8 жніўня таго ж году правёў свой адзіны матч за «Віцебск» у Найвышэйшай лізе, калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы зь «Белшынай» (1:1).

У 2016 годзе выступаў за менскае «Тарпэда», дзе пераважна выходзіў на замену. У першай палове 2017 году гуляў у арэндзе ў «Воршы», а ў ліпені далучыўся да «Энэргетыка-БДУ». У якасьці гульца «Энэргетыка-БДУ» ў кастрычніку 2017 году быў заяўлены на матч Першай лігі з «Тарпэда» (0:0), хоць гэта супярэчыла ўмовам арэнднага пагадненьня, праз што пазьней тарпэдаўцам была прысуджана тэхнічная перамога зь лікам 3:0.

У сакавіку 2018 году зноў быў аддадзены ў арэнду ў «Воршу», а ў лютым 2019 году перайшоў у гэты клюб, склаўшы паўнавартасны кантракт. Замацаваўся ў якасьці асноўнага нападніка «Воршы», у сэзоне 2019 году з 17 галамі стаў другім бамбардзірам Першай лігі. З студзеня 2020 году знаходзіўся на праглядзе ў гарадзенскім «Нёмане» і ў лютым падпісаў трохгадовы кантракт з клюбам. Гуляў пераважна за дубль, у асноўнай камандзе звычайна зрэдку выходзіў на замену ў канцы матчаў. У чэрвені 2021 году кантракт зь «Нёманам» паводле пагадненьня бакоў быў скасаваны.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Павал Пампуха

**Па́вал Пампу́ха** ( 26 чэрвеня 1995 году) — беларускі футбаліст, нападнік клюбу «Ніва» з Доўбізны.

## Кар’ера
З 2012 году пачаў выступаць за дубль берасьцейскага «Дынама». У сэзоне 2014 году пачаў часам прыцягвацца да асноўнай каманды, але тады гэтак і не дэбютаваў у ейным складзе. Сэзон 2015 году распачаў у арэндзе ў «Кобрыне», а ў ліпені вярнуўся ў склад дынамаўцаў. 9 жніўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць «Менску» (1:2).

У жніўні 2016 году на правах арэнды перайшоў у «Баранавічы». Па заканчэньні сэзону 2016 году пакінуў берасьцейскае «Дынама» і ў лютым 2017 году накіраваўся на прагляд у пінскую «Хвалю», але ён скончыўся беспасьпяхова, і неўзабаве Пампуха стаў гульцом клюба чацьвертага польскага дывізіёну «Спарта» з Брадніцы.

З пачатку 2018 году трэнаваўся зь берасьцейскім «Рухам», зь якім у сакавіку склаў кантракт. З 21 голам стаў найлепшым бамбардзірам каманды ў сэзоне і дапамог ёй прабіцца ў Першую лігу. У сэзоне 2019 году чаргаваў выхады ў пачатковым складзе і на замену, разам з «Рухам» выйшаў у Найвышэйшую лігу. У сакавіку 2020 году па заканчэньні кантракта пакінуў каманду і неўзабаве далучыўся да маларыцкага клюбу «Дынама-Берасьце-1960» з Другой лігі. У 2021 годзе стаў гульцом іншага клюбу Другой лігі — «Нівы» з Доўбізны.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* laczynaspilka.pl

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ягор Траякоў

**Ягор Траякоў** (нарадзіўся 24 лютага 1995 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Гомля».

## Кар’ера
Зь дзяцінства пачаў займацца футболам у сыстэме «Гомля», прайшоўшы цераз юнацкія каманды ўсіх узростаў. З 2013 году пачаў гуляць за дубль, дзе хутка замацаваўся ў складзе. Улетку 2015 году, пасьля таго як празь фінансавыя цяжкасьці з «Гомля» сышлі асноўныя гульцы, быў пераведзены ў першую каманду. 9 жніўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў матчу супраць гарадзенскага «Нёману» (0:1). Пазьней замацаваўся ў якасьці асноўнага цэнтральнага абаронцы, але ня здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу. У сэзоне 2016 году заставаўся гульцом першай адзінаццаткі і дапамог камандзе вярнуцца ў элітны дывізіён, але сам значную колькасьць матчаў прапусьціў праз пашкоджаньні. У першай палове 2017 году быў асноўным абаронцам дружыны ў Найвышэйшай лізе, а ў ліпені зноў выбыў праз траўмы і не зьяўляўся на полі да сканчэньня сэзону. У жніўні 2017 году падоўжыў кантракт з гомельскім клюбам да канца 2019 году. Сэзон 2018 году цалкам прапусьціў праз траўмы.

У сакавіку 2019 году, па акрыяньні, быў аддадзены ў арэнду рэчыцкаму «Спадарожніку», дзе быў гульцом асноўнага складу. У ліпені 2019 году пакінуў рэчыцкі клюб, а ў жніўні стаў гульцом «Смаргоні». У сьнежні 2019 году, па вяртаньні з арэнды, падоўжыў кантракт з «Гомлем» на адзін год. Пачынаў сэзон 2020 году ў стартавым складзе гомельскай каманды, але неўзабаве перастаў зьяўляцца на полі. У студзені 2021 году па заканчэньні кантракту пакінуў каманду.

У студзені 2021 году трэнаваўся з «Белшынай», а ў лютым далучыўся да пінскай «Хвалі», зь якой неўзабаве склаў працоўную угоду. Замацаваўся ў стартавым складзе пінскага клюбу. У студзені 2022 году скасаваў пагадненьне з клюбам. У лютым 2022 году зноўку далучыўся да «Белшыны». Стаў асноўным абаронцам бабруйчанаў, улучыўшы за сэзон 2022 году 5 галоў у брамы супеніркаў. У студзені 2023 году пакінуў бабруйскі клюб і хутка вярнуўся ў «Гомель», падпісаўшы двухгадовы кантракт. Па вяртаньні замацаваўся ў асноўным складзе каманды, але ў сэзоне 2024 году ўжо ўважаўся гульцом ратацыі.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Гомелю»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Максім Паўлавец

**Максі́м Паўлаве́ц** (нарадзіўся 8 жніўня 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца менскіх «Крумкачоў».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў кар’еру ў пінскай «Хвалі», а ўлетку 2013 году перайшоў у клюб «Смалявічы-СТІ». У пачатку 2014 году ўсьлед за галоўным трэнэрам Юрам Пунтусам перабраўся ў мазырскую «Славію», дзе стаў трывала зьяўляцца на полі, выходзячы на замену, і дапамог клюбу вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. Сэзон 2015 году распачаў у дублі мазырчукоў. 10 жніўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, правёўшы ўвесь матч супраць «Шахцёру» (1:6). Усяго ў сэзоне 2015 году сем разоў зьявіўся на полі ў Найвышэйшай лізе. У сэзоне 2016 году стаў часьцей зьяўляцца ў асноўнай камандзе, звычайна выходзячы на замену. Сэзон 2017 году пачынаў як гулец ратацыі, а ўлетку замацаваўся ў стартавым складзе палешукоў. У лютым 2018 году аддадзены ў арэнду пінскай «Хвалі». У сэзоне 2018 году трывала зьяўляўся ў стартавым складзе пінчукоў. У студзені 2019 году стала вядома, што паўабаронца перапыне футбольную кар’еру праз службы ў войску.

У красавіку 2020 году стаў гульцом мікашэвіцкага «Граніта», дзе быў трывалым гульцом стартавага складу. У студзені 2021 году стаў трэнавацца з пінскай «Хваляй» і ў лютым зноўку пагадніўся з клюбам. Пачынаў сэзон 2021 году ў стартавым складзе каманды, з жніўня стаў часьцей выходзіць на зьмену. У лютым 2022 году па заканчэньні кантракту пакінуў клюб.

У красавіку 2022 году далучыўся да табару «Крумкачоў». У красавіку 2023 году падоўжыў супрацу з клюбам.

### Міжнародная
26 сакавіка 2017 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году, адгуляўшы першы тайм таварыскага матча супраць зборнай Латвіі (3:4) і адзначыўшыся галявой перадачай.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Хваля» Пінск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Славія» Мазыр
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крумкачы» Менск
Як цуд

**«Як цуд»** (, *Gijeok gateun gijeok*) — паўднёвакарэйская сямейная тэлевізійная , якая выйшла на экраны ў 2012 року. Рэжысэр — .

## Сюжэт
Хан Мен-чжу — пасьпяховая лекар-спэцыялістка па раку печані; 90% ейных апэрацыяў сканчаюцца ўдала, бо яна не бярэцца ратаваць пацыентаў, якія маюць малыя шанцы на выжываньне. Пасьля страты аднаго з пацыентаў на апэрацыйным стале яна больш ня верыць у цуды.

Аднаго дня яна даведваецца, што пацыент, у якога яна дыягнаставала рак, можа апынуцца здаровым. Усьведамляючы, што ён жыве ў няведаньні і чаканьні сьмерці, яна выпраўляецца на яго вышук у вёску зь дзіўнай назвай Хурма. Тут пасяліліся невылечна хворыя людзі. Што чакае яе ў гэтай вёсцы?..

## У ролях
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Зьвесткі пра фільм 

Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія фільмы
Катэгорыя:Фільмы 2012 году
Катэгорыя:Фільмы карэйскай мовай
Катэгорыя:Драматычныя фільмы‎
Радзюжка

**Радзю́жка**, **дзяру́га** — посьцілка з грубай ільняной пражы, якая даўней выкарыстоўвалася як коўдра, а таксама й вопратка з такой тканіны.

Радзюжку ткалі ў чатыры ніты і шылі ў дзьве полкі.

## Этымалёгія
Паводле аднае з вэрсіяў, назва паходзіць ад слова *радно* — грубая саматканая тканіна, зь якой выраблялі мяхі. Паводле другой вэрсіі радзюжка ўтварылася зь *дзяружкі* мэтатэзай (перастаноўкай гукаў) [р] і [дз’]. Паводле трэцяй вэрсіі, паколькі ніткі ў тканіне ідуць ня шчыльна, а свабодна, дык радзюжка паходзіць ад слова *рэдкі*. Урэшце, прыхільнікі чацьвёртай вэрсіі выводзяць радзюшку ад слова *рад*, паколькі для радзюжкі характэрныя кампазыцыі аранаманту з рознакаляровых пасаў (радоў).

## Крыніцы

## Літаратура
* Радзюжка //  С. 422

## Вонкавыя спасылкі
* Уладзімер Куліковіч. Беларускае слоўка: радзюжка // Мінск-Новості

Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Катэгорыя:Прадметы побыту
Брэдлі Купэр

**Брэдлі Купэр** (, нар. , Філадэлфія, ЗША) — амэрыканскі актор. Двойчы намінаваўся на прэмію «Оскар».

## Фільмаграфія
* «Хлапечнік у Вэгасе» (, 2009)
* «Амэрыканская афэра» (, 2013)

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пэнсыльваніі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Філадэлфіі
Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Фразынонэ (футбольны клюб)

«**Фразынонэ**» () — італьянскі футбольны клюб з гораду Фразынонэ. Заснаваны ў 1906 годзе.

## Гісторыя
Футбольны клюб «Фразынонэ» паўстаў 5 сакавіка 1906 году дзякуючы намаганьням праўніка і будучага мэру гораду Леонэ Віволі. Колеры каманды былі першапачаткова чырвона-сінімі паводле гербу гораду, але пазьней яны была замененыя на жоўты і сіні. Да стварэньня каманды ў рэгіёне Ляцыё існавалі толькі два клюбы, як то «Ляцыё» і «Формія». Як плянавалася клюб мусіў улучаць ня толькі футбольнае каманду, але яшчэ дружыны ў іншых відах спорту. Першапачаткова каманда гуляла на пляцоўцы на вуліцы Казыліна Норд, пакуль у 1932 годзе ня быў пабудаваны і адкрыты стадыён Матуза.

У 1923 годзе каманда далучылася да Італьянскай фэдэрацыі футболу і пачала спаборнічаць у рэгіянальных лігах, далучыўшыся да чацьвертага дывізіёну чэмпіянату Ляцыё. У складзе клюбу гулялі і дасьведчаныя гульцы. Гэтак колеры «Фразынонэ» абараняў Вінчэнца Фрэзія, які быў чатырохразовым чэмпіёнам Італіі ў складзе Про Вэрчэльлі, а таксама ўваходзіў у склад нацыянальнай зборнай Італіі. На той час ён служыў лейтэнантам у Фразынонэ ў 59-м стралковым палку. У канцы дзесяцігодзьдзя спартовая дзейнасьць у «Фразынонэ» атрымала новы імпульс ад фашысцкае палітыкі стымулаў да фізычных практыкаваньняў і спорту, а таксама праз стварэньне асобнай правінцыі Фразынонэ, дзякуючы чаму клюб мог спадзявацца на большыя грошы. У 1930-х гадах клюб палепшыў вынікі, але праз Другую сусьветную вайну спартовыя спаборніцтвы былі спыненыя, а клюб зьнік.

Адраджэньне «Фразынонэ» прыпала на чэмпіянат 1945—1946 гадоў, калі каманда далучылася да адной зь ніжэйшых ліг. З 1952 па 1958 гады клюб спабонічаў у чацьвертым дывізіёне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Фразынонэ‎
Каралёва

Назву **Каралёва** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Каралёва — вёска ў Віцебскім раёне
** Каралёва — вёска ў Дрысенскім раёне
** Каралёва — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Менская вобласьць:
** Каралёва — вёска ў Крупскім раёне
** Каралёва — вёска ва Ўзьдзенскім раёне

## Глядзіце таксама
* Каралева
* Каралевічы
* Каралеўскія 1
* Каралеўцы
* Каралеўшчына
* Каралёў
* Каралі
* Кароль
Паўлы

**Па́ўлы** (, па-падляску: *Pávły*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Заблудаў.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьвсьв. Казьмы й Дзяміяна ў Рыбалах).

## Гісторыя
Паўлы ўпершыню згадваюцца ў 1576 г., калі пасьля валочнай памеры тутэйшыя мужыкі гаспадарылі на 66 валоках зямлі і працавалі ў 2 млынах. Паўлы прыналежалі тады да каралеўскага фальварку ў Сталовачы. Паўлаўскі войт адміністраваў таксама суседнімі Целушкамі ды Канюкамі. Паўлы прыналежалі тады да прыходу ў Целушках. У 1784 г. пражывалі тут 361 чалавек у 80 хатах. У 1822 г. на мясцовых мохілках намаганьнямі рыбалаўскага пароха Льва Маркевіча была пабудаваная невялікая царква ў гонар сьв. Язафата Кунцэвіча. Пасьля скасаваньня царкоўнай уніі да 1858 году ў афіцыйных дакумэнтах значылася яна як царква сьв. Язафата і толькі пацьля была перамененая ў Сьвятаянаўскаю. У 60-х гадах XIX ст. Паўлы як самая вялікая вёска Бельскага павету на правым берагу ракі Нараў, сталі цэнтрам навастворанай Паўлаўскай воласьці. У 1903 г. пражывалі тут ажно 863 чалавекі. У міжваенны пэрыяд Паўлы прыналежалі да гміны Нараў Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 258 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы). Паводле парафіяльных хронікаў у 1942 г. у Рыбалах пражывалі ўжо 611 чалавек. 11 чэрвеня 1943 г. непадалёк зь вёскай адбыўся бой паміж немцамі і польскімі партызанамі, у выніку якога пагібла 21 партызанаў. У выніку пасьляваенных выездаў беларусаў з Польшчы ў Савецкі Саюз Паўлы пакінулі 14 сем’яў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Анджэй Дуда

**Анджэй Дуда** (; нарадзіўся 16 траўня 1972 году ў Кракаве) — польскі палітык, прэзыдэнт Польшчы (з 2015).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і прафэсараў Горна-Гутнічай Акадэміі ў Кракаве, Яна Дуды і Яніны Мілеўскай-Дуда. Да 1990 быў інструктарам скаўцкага руху. У 1996 годзе скончыў юрыдычны факультэт Ягелонскага ўнівэрсытэту. З 1997 да 2005 быў асыстэнтам на юрыдычным факультэце Ягелонскага ўнівэрсытэту, а ў 2005 атрымаў доктарскую навуковую ступень. Таксама ў 2005 заснаваў уласную адвакацкую канцылярыю.

З 2005 зьвязаўся з партыяй Права і справядлівасьць, першапачаткова як дарадчык парлямэнцкага клюбу партыі, а ў 2006 быў пакліканы міністрам юстыцыі Зьбігневам Зёбрам на пасаду падсакратара ў міністэрстве. На парлямэнцкіх выбарах 2007 ня быў абраны ў Сойм. З 2008 да 2010 быў падсакратаром у канцылярыі прэзыдэнта Леха Качынскага. З 2011 дэпутат польскага Сойму ад Права і Справядлівасьці, з 2014 дэпутат Эўрапейскага парлямэнту ад гэтай партыі.

У 2015 годзе ўдзельнічаў у прэзыдэнцкіх выбарах. У другім туры сустракаўся з Браніславам Камароўскім і быў абраны.

7 чэрвеня 2021 году ў кампаніі мітрапаліта Польскай праваслаўнай царквы Савы ўсклаў вянок да помніку беларускім жыхарам Заляшанаў у Гайнаўскім павеце (Падляскае ваяводзтва), забітых 29 студзеня 1946 году польскімі жаўнерамі пад загадам камандзіра Рамуальда Райса. Пры гэтым, прэзыдэнт Польшчы заявіў, што наведаў «месца, якое адзначанае пакутамі і сьмерцю беларусаў, якія жылі ў Рэчы Паспалітай, нявінных жанчын і дзяцей. Я маліўся там за тых, хто загінуў, усклаў вянок як прэзыдэнт Рэспублікі Польшча пад крыжам, які ўшаноўвае памяць ахвяраў. Гэта важна як частка пашаны і памяці. Гэта важна ў самым найважнейшым духоўным аспэкце».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кракаве
Катэгорыя:Выпускнікі Ягелонскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выкладчыкі Ягелонскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Намесьнікі міністраў Польшчы
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Польшчы
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Польскай Рэспублікі
Катэгорыя:Дэпутаты Эўрапарлямэнту з Польшчы
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзыдэнты Польшчы
Катэгорыя:Прэзыдэнты Польшчы
Катэгорыя:Дзейныя кіраўнікі дзяржаваў
Горх Фок

**Горх Фок** (), сапраўднае імя **Ёган Вільгельм Кінаў** () (, Фінкенаў, цяпер раён Гамбургу — ) — нямецкі пісьменьнік-марыніст, значная фігура нямецкай прыгодніцкай літаратуры.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і рыбака. Зь дзяцінства хацеў быць мараком, але вымушаны быў працаваць з 1904 году пісарам ў акіянскай параходнай лініі Гамбург-Амэрыка. У 15 год, пасьля школы яго паслалі вучыцца да дзядзі ў Брэмерхафэн, дзе ён павінен быў вучыцца прадпрымальніцтву. Пасьля гандлёвай школы ён працаваў канторшчыкам і бухгальтарам, а пазьней вярнуўся ў Гамбург і ўладкаваўся ў фірму па гандлі каляніяльнымі таварамі.

У гэты ж час зьявіліся ягоныя першыя творы пад псэўданімам Горх Фок. Свае апавяданьні («Шруленгіпер і Тунгенкніпер» (1911 год), «Хэйн Божы Вецер» (1911 год), «Вандроўнікі» (1914 год)) ён пісаў як літаратурнаю нямецкаю моваю, так і ніжненямецкім дыялектам. Пабачылі сьвет яго драмы: «Цылі Корс» (1914 год) і «Догербанк», а таксама зборнік «Зорка над морам» (пасьмяротна, 1918 год).

Сапраўдную вядомасьць яму прынёс напісаны ў 1912 годзе раман «Плыць неабходна!» («Seefahrt ist not!»), дзе апісана цяжкая і гераічная праца рыбакоў у далёкіх марах.

З пачаткам Першай сусьветнай вайны Ёган Кінаў пайшоў ваяваць. Ён служыў у 207-м Рэзэрвовым палку. Ваяваў у Сэрбіі і Расеі, потым у Бэйруце, удзельнічаў у бітве пад Вэрдэнам. У сакавіку 1916 году ён дамогся пераводу на флёт. Пісьменьнік трапіў на лёгкі крэйсэр «Вісбадэн». Удзельнічаў у Ютляндзкай бітве (Скагерацкі праліў), самай значнай марской бітве той вайны паміж нямецкім і ангельскім флётамі. 31 траўня «Вісбадэн» патрапіў пад абстрэл ангельскага лінейнага крэйсэра «Інвінсібл». Пісьменьнік загінуў разам з караблём і ўсёй камандай. Яго цела знайшлі ў жніўні 1916 году ў Vaderobod, на поўдзень ад Гётэборгу. Ён пахаваны на швэдзкім востраве Стэнсхольмэн разам зь іншымі нямецкімі і ангельскімі маракамі.

## Творы
* 1910 *Schullengrieper und Tungenkrieper*
* 1911 *Hein Godenwind*
* 1913 *Hamborger Janmaten*
* 1913 *Seefahrt ist Not!* (ISBN 3-499-14148-5)
* 1914 *Fahrensleute*
* 1914 *Cilli Cohrs* (драма)
* 1914 *Doggerbank* (драма)
* 1914-15 War poems in Plattdüütsch
* 1918 (posthumously) *Sterne überm Meer* (пасьмяротныя запісы і паэмы)

## Глядзіце таксама
* Горх Фок II
* Горх Фок (барк)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Жыцьцяпіс Горх Фока 
* Кароткі жыцьцяпіс Горх Фока 
* Творцы на могілках Stensholmen (на швэдзкай)

Катэгорыя:Нямецкія літаратары
Катэгорыя:Маракі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Загінулі ў баях Першай сусьветнай вайны
Леанід Зубараў

**Леані́д Язэ́павіч Зу́бараў** ( 18 лістапада 1943) — беларускі пісьменьнік, аўтар мастацка-дакумэнтальных аповесьцей, раманаў, паэмаў, твораў для дзяцей і юнацтва на ангельскай, беларускай і расейскай мовах. Скончыў Менскую дзяржаўную музычную вучэльню імя М. Глінкі. Кіраваў ВІА «Блукаючыя зоркі». Скончыў Менскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут замежных моваў. З 1990 року жыве ў ЗША і Беларусі. Віцэ-прэзыдэнт «Беларускага зямляцтва» NY, USA.

## Бібліяграфія
* «Максім Багдановіч», Мн., 1989
* «Крик буревестника», Мн., 1989
* «Максим Богданович», Мн., 2004
* «Змитрок Бядуля — еврейский белорус», Мн., 2005
* «Возлюбленные М. Горького» Мн., 2008
* «Пророчество Казинца», Мн., 2008
* «Расплата», Мн., 2008
* «Бомба для России», Мн., 2009
* Сказки и легенды в стихах, Мн., 2010
* «Сказки в стихах»., «Дюймовочка» и др., Мн., 2014
* «БЕЛАРУСЬ», пераклад вершаў У. Някляева, NY, 2015
* «Мелодыі кахання» Мн, 2016

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* 

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Выпускнікі Менскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўнівэрсытэту
Чужая бацькаўшчына (неадназначнасьць)

**Чужая бацькаўшчына** можа азначаць:
* «Чужая бацькаўшчына» — раман пісьменьніка Вячаслава Адамчыка
* «Чужая бацькаўшчына» — фільм Валера Рыбарава паводле аднайменнага раману
Чужая бацькаўшчына

**«Чужая бацькаўшчына»** — раман пісьменьніка Вячаслава Адамчыка, напісаны ў 1977 року. Першая кніга тэтралёгіі, куды ўвайшлі таксама раманы «Год нулявы», «І скажа той, хто народзіцца», «Голас крыві брата твайго».

Дзеяньне раману адбываецца ў Заходняй Беларусі ў міжваеннай Польшчы, напярэдадні вайны зь Нямеччынай і ажыцьцяўленьня сацыяльных пераменаў. Часткова ў творы выкарыстаны асабісты досьвед аўтара, які нарадзіўся ў апісваных мясьцінах на Наваградчыне.

У цэнтры твору выступае сям’я Корсакаў, жыхары вёскі Верасава. Стары Ўлас, удавец — сур’ёзны, паважлівы і разам з тым вельмі душэўны, далікатны чалавек. Ягоная дачка Алеся (па мужы Мондрая) — зусім іншы чалавек, прыгажуня, якая прагнула лепшае долі, чымся жыцьцё  ў вёсцы, аднак была вымушаная выйсьці замуж паводле прынцыпу «сьцерпіцца — зьлюбіцца». Рана засталася ўдавой і жыве ў хаце сьвекрыві.

Імполь — маладзён, які наймаецца да Мондрых малаціць збожжа. Закахаўшыся ў яго, Алеся намагаецца стварыць шчасьлівую сям’ю, якой ёй так не хапала ў першым шлюбе.

Алесін брат, Міця — носьбіт дабра і сьвятла ў атмасфэры паняверкі і змроку. Ён, у адрозьненьне ад свайго асяродзьдзя, прагне навукі і культуры. Веды, набытыя ім у польскай школе, не адхіляюць, але абвастраюць у ім успрыманьне беларускага.

У «Чужой бацькаўшчыне» В. Адамчык выкрывае мэркантыльнасьць, уласьніцтва, прагу нажывы, бездухоўнасьць.

## Узнагароды
За раман «Чужая бацькаўшчына» пісьменьнік быў узнагароджаны Літаратурнай прэміяй імя Івана Мележа (1980), а за трылёгію «Чужая бацькаўшчына», «Год нулявы», «І скажа той, хто народзіцца» атрымаў у 1988 року Дзяржаўную прэмію імя Якуба Коласа.

## У культуры
Паводле раману ў 1982 року зьняты аднайменны фільм рэжысэра Валера Рыбарава.

## Крыніцы

Катэгорыя:Творы Вячаслава Адамчыка
Катэгорыя:Кнігі 1977 году
Валеры Мараў

**Валеры Мараў** (нарадзіўся 17 лістапада 1993 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабронца.

## Кар’ера
З 2011 году выступаў за дубль жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». У сэзоне 2013 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, а сэзон 2014 году правёў у арэндзе ў клюбе Першай лігі «Смалявічы-СТІ». У 2015 годзе вярнуўся ў «Тарпэда-БелАЗ», дзе пераважна зноў абараняў колеры клюбу ў дублюючым складзе. 17 жніўня 2015 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць мазырскай «Славіі» (2:1). Аднак, больш да сканчэньня сэзону на полі не зьяўляўся.

У 2016 годзе, пакінуўшы жодзінскі клюб, стаў гульцом «Воршы», дзе замацаваўся ў першым складзе. З студзеня 2018 году праходзіў прагляд у менскім «Промні» і ў сакавіку склаў зь ім кантракт. Пачынаў сэзон 2018 году ў стартавым складзе сталічнага клюбу, аднак пазьней страціў месца ў асноўным складзе. У жніўні 2018 году пакінуў «Прамень» і неўзабаве далучыўся да жыткавіцкага ЮАСу, дзе гуляў да канца сэзону 2018 году.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Барысаве
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смалявічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда-БелАЗ» Жодзін
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ворша»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дняпро» Магілёў (2019)
Катэгорыя:Футбалісты клюбу ЮАС Жыткавічы
Айчына — уся Расея

**Айчына — уся Расея** ()  — расейскі выбарчы саюз, які існаваў з 1998 па 2002 гады. Створаны рухам «Айчына» (старшыня Юры Лужкоў) і рухам «Уся Расея» (старшыні — кіраўнікі рэгіёнаў Расеі: Татарстан — Мінцімер Шайміеў, Башкартастан — Муртаза Рахімаў, Інгушэтыя — Руслан Аўшаў, Санкт-Пецярбург — Уладзімер Якаўлеў). 1 сьнежня 2001 году адбыўся аб’яднаўчы зьезд «Адзінства» і «Айчына — уся Расея», дзе яны аб’ядналіся пад назваю «Адзіная Расея».

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расеі
Адзінства (Расея)

«**Адзі́нства**» () — партыя ў Расеі. Была створана ў кастрычніку 1999 году пад назваю «выбарчы саюз „Мядзьведзь“», пазьней 1 сьнежня 2001 году зьмяніла назву на «Адзіная Расея».

## Мінулае
З 3 па 7 кастрычніка 1999 году адбыўся ўстаноўчы зьезд «выбарчага саюзу „Адзінства“ (Мядзьведзь)». У склад увайшлі наступныя партыі: Расейская хрысьціянска-дэмакратычная партыя (старшыня Аляксандар Чуеў), грамадзкі рух «Дабрабыт» (старшыня Абдулвахед Ніязаў), Народна-патрыятычная партыя (старшыня Франц Клінцэвіч), рух «Мая сям’я» (старшыня Валеры Камісараў), Расейскі саюз у падтрымку разьвіцьця малога й сярэдняга прадпрымальніцтва (старшыня Алена Казлова), рух «Пакаленьне свабоды» (старшыня Ўладзімер Сямёнаў), рух «У падтрымку выбаршчыкаў» (старшыня Яўген Фёдараў). 19 сьнежня 1999 году на выбарах у Думу «Адзінства» мела другі вынік (пасьля КПРФ), атрымаўшы 23,32% і 73 мандаты. На чале фракцыі ў Думе стаў Барыс Грызлоў. Значную ролю для посьпеху «Адзінства» граў удзел у выбарах вядомых асобаў: Сяргей Шайгу, спартовец Аляксандар Карэлін і іншых.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітычныя партыі Расеі
Клермон Клермон-Фэран

«**Клермон**» () — францускі футбольны клюб з гораду Клермон-Фэрану. Першапачаткова клюб быў утвораны ў 1911 годзе, але быў перазаснаваны ў 1990 годзе як вынік аб’яднаньня. Хатнія матчы праводзіць на стадыёне Габрыель Манп’е, які месьціцца ў межах гораду. У пэрыяд з 2014 па 2017 гады «Клермонам» кіравала першая жанчына трэнэрка ў мужчынскім прафэсійным футболе Карын Дыякр.

## Гісторыя
Фундацыя клюбу адбылася ў 1911 годзе пад назвай «Стад Клермон», але клюб ня меў вялікіх посьпехаў. Першым важкім дасягненьнем сталася прасоўваньне ў паўфінал Кубка Францыі ў сэзоне 1945—1946 гадоў. Неўзабаве клюб страціў прафэсійны статус пасьля сэзону 1946—1947 гадоў празь фінансавыя цяжкасьці. Прафэсійны статус быў вернуты толькі ў 1966 годзе. У 1984 годзе адбылося аб’яднаньне клюбу з «Манфэранам», у выніку назва клюбу зьмянілася на «Клермон-Фэран». Пазьней клюб быў ліквідаваны праз банкруцтва, але ў 1990 годзе быў адроджаны гэтым разам пад назовам «Клермон-Фут», дзякуючы ў першую чаргу рэгіянальнай фінансавай дапамогі.

Крыху пазьней клюб быў зноўку перайменаваны гэтым разам у «Клермон-Фут Авэрнь», а сама дружына мела выступы ў трэцім паводле моцы францускім дывізіёне. Праз 13 гадоў «Клермон» некалькі разоў зьведаў падвышэньне, патрапіўшы ў Лігу 2 у 1993 годзе. Пабудаваны ў сьнежні 1995 году стадыён Габрыель Манп’е стаў новай хатняй пляцоўкай клермонцаў. За гэтыя 13 гадоў посьпеху клюб дасягнуў пэўных вяршыняў у розыгрышах Кубка Францыі. Прыкметным стаў выступ «Клермону» ў розыгрышу кубка ў 1997 году, калі клюб з цэнтральнага рэгіёну краіны пасьлядоўна выбіў з турніру «Мартыг», «Ляр’ен», а потым і «Пары Сэн-Жэрмэн». Матч з апошнім наведала максымальная колькасьць заўзятараў, а пасьля перамогі каля 2 тысяч чалавек выйшлі на галоўны гарадзкі пляц дзеля таго, каб адсьвяткаваць перамогу. Клюб здабыў перамогу ў розыгрышу Нацыянальнага чэмпіянату ў сэзоне 2006—2007 гадоў пасьля таго, як летась паспускаўся ў Лігу 2.

У 2014 годзе «Клермон» стаў першай францускай прафэсійнай мужчынскай дружынай, якая прызначыла жанчыну на пасаду трэнэркі, даручыўшы кіраваць камандай Элене Кошту. Аднак, менш чым празь месяц пасьля ўступленьня на пасаду Кошту сышла з клюбу, але яе замяніла іншая жанчына Карын Дыякр. «Клермон» упершыню ў сваёй гісторыі прасунуўся ў Лігу 1 у сэзоне 2021—2022 гадоў, дасягнуўшы падвышэньня ў лігу пасьля таго, як летась заняў 2 месца ў розыгрышу Лігі 2. Поруч з гэтым фактах, «Клермон» ёсьць, такім чынам, першым авэрнійскім клюбам у элітным францускім дывізіёне. Лепшым бамбардзірам як клюбу, гэтак і чэмпіянату стаў гвінэйскі нападнік і мясцовы гадаванец Маамэд Баё, маючы на сваім рахунку 22 дакладныя стрэлы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Клермон-Фэран
Вялікая Слабада

Назву **Вялікая Слабада** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Вялікая Слабада — вёска ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Вялікая Слабада — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Слабада
Юндзіл

**Юндзіл** — прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Станіслаў Юндзіл (1761—1847) — прыродазнавец, батанік.
* Францішак Юндзіл (1825—1865) — адзін з кіраўнікоў Паўстаньня 1863-1864 гадоў.
Леблон (Рыю-дэ-Жанэйру)

**Лебло́н** () — прэстыжны раён у паўднёвай частцы Рыю-дэ-Жанэйру, дзе знаходзіцца знакаміты марскі пляж.

Усходняй мяжой раёну зьяўляецца канал Жардын д’Ала (), які аддзяляе Леблон ад Іпанэмы, на захадзе раён даходзіць да гары Дойз-Ірманс, ля падножжа якой знаходзіцца фавэла Відыгал ().

Да апошніх дзесяцігодзьдзяў XIX стагодзьдзя на месцы цяперашняга раёну Леблон была пясчаная тэрыторыя зь некалькімі фэрмамі. Гаспадаром адной з гэтых фэрмаў з 1845 году быў уласьнік кітабойнай кампаніі француз Карлус Леблон, у гонар якога і стала называцца мясцовасьць.

## Глядзіце таксама
* Іпанема
* Капакабана

## Крыніцы

Катэгорыя:Рыю-дэ-Жанэйру
Аляксандар Марцёшкін

**Аляксандар Марцёшкін** (нарадзіўся 29 чэрвеня 1970 году) — беларускі футбаліст, брамнік. Уваходзіць у Клюб беларускіх брамнікаў, якія не прапускалі галы ў 100 і болей матчах на найвышэйшым узроўні. У складзе салігорскага «Шахцёра» абараняў браму каманды 110 гульняў запар без заменаў, застаючыся доўгі час паводле гэтаму паказьніку лідэрам беларускага чэмпіянату.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу КАМАЗ Набярэжныя Чаўны
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крылы Саветаў» Самара
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Дынама» Менск
Ала Канапелька

**А́ла Канапе́лька** (, Небытаў, Хвойніцкі раён, Гомельская вобласьць, Беларуская ССР — , Менск, Рэспубліка Беларусь) — беларуская паэтка й перакладніца.

## Біяграфія
Нарадзілася ў сялянскай сям’і. У 1978 годзе скончыла Лоеўскую пэдагагічную вучэльню і паступіла на філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсітэту. Пасьля заканчэньня ўнівэрсытэту (1983) працавала мэтадыстам, з 1988 году — загаднікам сэктару мэтадычнай працы Дома літаратара СП БССР. З 1990 году — загаднік арганізацыйна-прапагандысцкага аддзелу Беларускага фонду культуры. Працавала намесьнікам галоўнага рэдактара ў часопісе «Вестник Беларусбанка».

Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1985 году.

У рэспубліканскім друку выступіла ў 1977 годзе (часопіс «Маладосьць»). Аўтар зборнікаў вершаў «Цьвет алешыны» (1985) і «Летазьлічэньне» (1999).

Перакладала творы ўкраінскіх, курдзкіх, малдаўскіх, баўгарскіх паэтаў.

Памерла ў Менску 24 жніўня 2015 году. Пахавана на гарадскіх могілках у Смалявічах.

## Крыніцы


## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія літаратаркі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хвойніцкім раёне
Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову
Лідзкая ратуша

**Лідзкая ратуша** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Лідзе, адзін з сымбаляў места. Знаходзілася на Рынку, яе галоўны фасад выходзіў да замка. Твор архітэктуры барока, які набыў рысы клясыцызму ў выніку перабудовы. Існавала да канца XIX ст.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
17 верасьня 1590 году кароль і вялікі князь Жыгімонт Ваза надаў Лідзе Магдэбурскае права. Неўзабаве на Рынку збудавалі першую драўляную ратушу.

Відаць, у XVIII ст. замест драўлянага збудавалі мураваны будынак у стылі барока. Вакол новай ратушы ўзьвялі гандлёвыя рады.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Ліда апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, расейскія ўлады пазбавілі места Магдэбурскага права, а ратушу перарабілі пад прысутныя месцы. Захаваліся абмеры будынка колішняй ратушы, зробленыя ў 1803 годзе. Апісаньне ратушы пакінуў лідзкі гісторык Міхал Шымялевіч.

Будынак ратушы згарэў у час пажару 1891 году і больш не аднаўляўся.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока, які набыў рысы клясыцызму ў выніку перабудовы. Гэта прастакутны ў пляне 2-павярховы будынак, накрыты 2-схільным дахам. Бакавыя фасады ўпрыгожвалі фігурныя франтоны. На абмерах 1803 году франтоны адсутнічаюць, што можа тлумачыцца спрашчэньнем архітэктуры будынка па адным зь мескіх пажараў.

У 2015 годзе зьявіўся праект абудовы ратушы, выкананы краяўнаўцам С. Суднікам. Паводле гэтага праекту скульптар В. Вараб’ёў зрабіў макет будынка.

## Галерэя

Lidzkaja ratuša. Лідзкая ратуша (1803).jpg|Галоўны фасад
Lidzkaja ratuša. Лідзкая ратуша (1803) (3).jpg|Плян 1-га паверху
Lidzkaja ratuša. Лідзкая ратуша (1803) (2).jpg|Плян 2-га паверху


## Крыніцы

Ратушы
Ратушы Беларусі
Ліда
Катэгорыя:Славутасьці Ліды