Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)

**Высо́кае** — пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 10 кілямэтраў на поўнач ад Воршы, усходняй сваёй мяжой выходзіць да міжнароднай аўтамагістралі Санкт-Пецярбург — Адэса (у межах Беларусі — магістраль ), заходняй мяжой выходзіць да левага берагу ракі Аршыцы ў месцы ўпадзеньня ў яе ракі Міронаўкі. Праз Высокае праходзіць рэспубліканская аўтамабільная дарога Віцебск — Ворша (). Цэнтар Высокаўскага сельсавету.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Сяло Высокае ў складзе Аршанскага павету Віцебскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага вядома з 1607 году. Сярэдзіна XVII ст. — пажыцьцёвае маёмасьць Язэпа Паўловіча (), гербу «Прыяцель» (). У XVIII ст. ва ўласнасьці каталіцкага касьцёла. 
 
### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай 22 ліпеня 1773 году Высокае ў Аршанскай правінцыі Магілёўскай губэрні. З 22.03.1777 па 31.12.1796  у складзе Сеньненскага павету Магілёўскай губэрні (Магілёўскае наместніцтва з 10.01.1778 па 31.12.1796). З 01.12.1796 па 27.02.1802 году ў Беларускай губэрні. З 27 лютага 1802 г. цэнтар Высокаўскай воласьці Аршанскага павету Магілёўскай губэрні.

У 18-19 стагодзьдзях дзейнічалі прадпрыемствы: суконная мануфактура (1796—1797), Высокаўская папяровая фабрыка з 1828 па 1885 (уласьнік — стацкі саветнік Мазаракіо, Ільля), вінакурня (1794—1913), невялікі вапнавы завод, млын, лякарня і працавала шмат рамесьнікаў — шаўцоў і краўцоў,.

Маёнтак «Высокае», атрыманы ў спадчыну ў 1872 годзе графіняй Марыяй Ронікер (*Санкт-Пецярбург 1.7.1832, †Варшава 15.10.1905) складаўся з 7500 дзесяцін зямлі (у тым ліку 3556 дзесяцін пад лесам , 560 дзесяцін ворнай зямлі і сенажаці 250 дзесяцін), вінакурні, млына, трох корчмаў

У 1867 гаду адкрыта Высокаўская земскае народная вучэльня, дзе вучыліся і хлопчыкі, і дзяўчынкі..

## Інфраструктура
* Дзяржаўная прафэсійна-тэхнічная вучэльня №166 (ДПТВ-166), якая ў 2007 року была ператвораная ў ліцэй, на вуліцы Шасэйнай, дом 6в, тэл./факс 27-93-47.
* «Дом культуры» на вуліцы Шасэйнай, дом 6, тэл. 27-91-53.
* Пошта на вуліцы Шасейнай, 6а.
У сяле ёсьць школа, дзіцячы сад.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1857 год — 336 чал.; 1886 год — 357 чал.; 1897 год — 554 чал. (297 муж. і 257 жан.), зь іх 554 праваслаўных.
* **XX стагодзьдзе**: 1996 год — 1605 чал.; 1999 год — 1325 чал.
* **XXІ стагодзьдзе**: 2010 год — 1162 чал.

## Славутасьці

### [[Сядзібна-паркавы ансамбль Макшыцкіх]].
Другая палова XIX стагодзьдзя/пачатак XX стагодзьдзя.

* Сядзіба — аднапавярховы драўляны дом (не захаваўся) і прыбудаваны мураваны з цэглы двухпавярховы прамавугольны будынак, у цэнтры паўднёвага фасада якога выступае пяцігранны эркер са стрэльчатамі вокнамі. Воддаль стаіць пабудаваны ў 1912 годзе аднапавярховы флігель з мансардавым паверхам. Другі флігель традыцыйны сельскі зрубны дом.
* Пэйзажны парк вакол сажалкі і ручая. Растуць каля 170 відаў дрэў і кустоў: піхта сыбірская, піхта бальзамічная, піхта фразера, туя заходняя, лістоўніца эўрапейская, хвоі веймутава, арэх зільберта, каштан горкі васьмітычынкавы, клён ясенялістны, клён татарскі, клён палявы, каліна бульдзенеж і інш.

### Вайсковыя могілкі часоў другой Сусьветнай вайны.
* Стэла з прозьвішчамі 162-х жаўнераў 11-й гвардзейскай арміі і 7-і партызанаў на брацкай магіле у цэнтры пасёлка.
* Крыж на брацкай магіле нямецкіх жаўнераў 78-й баявой дывізіі.

## Асобы
* Васіль Каранькоў — палітычны дзеяч: чалец І Дзяржаўнай Думы Расеі з Магілёўскай губэрніі.
* Міхаіл Макшыцкі — грамадзкі дзеяч.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Высокае на Radzima.org
*  
* Высокаўскі ліцэй

Катэгорыя:Высокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну