open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Эмпалі (футбольны клюб)

«**Э́мпалі**» () — італьянскі футбольны клюб з гораду Эмпалі. Заснаваны ў 1920 годзе.

## Гісторыя
У жніўні 1920 году ў Эмпалі паўсталі адразу два клюбы, якія, аднак, пасьля ўдзелу ў турніры ў Сан-Мініята ўзьядналіся ў адзіны футбольны клюб. У наступным сэзоне клюб пасьля далучэньня да Італьянскай фэдэрацыі футболу, ратыфікаванага рэгіянальным Тасканскім камітэтам, быў улучаны да трэцяй лігі Тасканы, дзе каманда адразу дасягнула другога месца ў групе А. У сэзоне 1922—1923 гадоў «Эмпалі» зноў спыніўся на другім радку ў групе А, прабіўшыся ў фінальны раўнд пасьля перамогі ў турніры плэй-оф, які ладзіўся ў Флярэнцыі. 15 красавіка 1923 году эмпалійцы выгулялі клюб «Пантэдэра» зь лікам 1:0. Сэзон завяршыўся трэцім месцам у фінальнай групе. Наступныя тры сэзоны, з 1923 па 1926 гады, «Эмпалі» працягваў гуляць у Тасканскім трэцім дывізіёне. Затым, у сэзоне 1926—1927 гадоў, дружына здабыла перамогу ў сваім дывізіён і ўзяў удзел у міжрэгіянальным фінале.

Да сярэдзіны 1930-х гадоў «Эмпалі» гуляў у розных лігах і часам сутыкаўся з эканамічнымі цяжкасьцямі. У сэзоне 1935—1936 гадоў у Сэрыі С клюб пасьля некалькіх матчаў быў вымушаны спыніць выступы, бо многія гульцы каманды былі прыцягнутыя ў войска. У наступным сэзоне «Эмпалі» аднавіў выступы, але гэтым разам у Тасканскае лізе, якая адразу ж скарылася клюбу. Эмпалійцы зноў трапілі ў Сэрыю С, дзе і выступалі да прыпыненьня футбольных спаборніцтваў праз Другую сусьветную вайну. 15 верасьня 1935 году «Эмпалі» дэбютаваў у розыгрышы Кубка Італіі, выгуляўшы ў хатнім матчы «Пантадэру» зь лікам 1:0. Па вайне клюб аднавіў сваю дзейнасьць і быў запрошаны ў Сэрыі Б. У гэтай лізе дружына правяла чатыры сэзоны запар, заняўшы ў сэзоне 1946—1947 гадоў ажно 3 радок. У гэты час асноўным колерам клюбу стаў сіні. Паводле вынікаў сэзону 1949—1950 гадоў «Эмпалі» страціў месца ў Сэрыі Б, апусьціўшыся ў Сэрыю С. Па шасьці сэзонаў, у выніку сваёй кволасьці тасканцы нават спусьціліся ў Сэрыю Д.

Клюб нават быў у кроку ад вылету ў рэгіянальную лігу, але здолеў захаваць сваё месца. На самым пачатку 1960-х гадоў «Эмпалі» вярнуўся ў Сэрыю С, але толькі на адзін сэзон. Наступнае вяртаньне адбылося у чэрвені 1963 году. Пасьля гэтага каманда 20 гадоў трымалася ў трэцім дывізіёне, дзе спаборнічала некалькі гадоў. Паводле вынікаў сэзону 1985—1986 гадоў «Эмпалі» атрымала падвышэньне ў Сэрыю А. Гуляючы свае першыя хатнія матчы ў элітным дывізіёне ў Флярэнцыі, дэбют «Эмпалі» ў Сэрыі А быў адзначаны перамогай над «Інтэрнацыянале» зь лікам 1:0. Дзякуючы выліку з «Удынэзэ» дзевяці пунктаў, эмпальцы пазьбеглі вылету, здабыўшы 23 пунктаў і забіўшы 13 галоў у 30 матчах. У наступным сэзоне ўжо «Эмпалі» атрымала пяць пунктаў штрафу, праз што клюб страціў месца ў Сэрыі А, не зважаючы на паляпшэньне гульні каманды. У 1989 годзе «Эмпалі» зноў апусьціўся ў Сэрыю C1.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Леанард Ходзька

**Леана́рд [[Барэйка]] Хо́дзька** (; , в. Аборак, цяпер Маладэчанскі раён, Менская вобласьць — ) — беларускі і польскі гісторык, публіцыст, выдавец.

## Біяграфія
Навучаўся ў Віленскім унівэрсытэце (1816—1817). Сябра таварыства філярэтаў, дзе зблізіўся з Адамам Міцкевічам, Янам Чачотам, Тамашам Занам. 3 1819 сакратар кампазытара М. К. Агінскага. У 1822 эміграваў, з 1826 у Парыжы. Пісаў на польскай і францускай мовах. Аўтар паэмы «Залесьсе» (1821), у якой услаўляў прыгажосьць навакольля, зрабіў малюнкі Залесься (маёнтак М. К. Агінскага каля г. Смаргонь). Выдаў зборнікі твораў А. Міцкевіча (1828) і І. Красінскага (1830), мэмуары М. К. Агінскага (т. 1—4, 1827—1828), працы па гісторыі, геаграфіі, статыстыцы, у тым ліку «Польшча» (1836—1841), у якой шмат матэрыялаў пра Беларусь. Напісаў біяграфію Т. Касьцюшкі (1837), «Папулярную гісторыю Польшчы» (1863). Сабраў 125 тамоў дакумэнтаў па гісторыі Польшчы, Беларусі, Украіны і інш.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маладэчанскім раёне
Катэгорыя:Філярэты
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Польскія гісторыкі
Катэгорыя:Беларускія выдаўцы
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Эрнст Гэнэль

**Эрнст Юліюс Гэнэль** (; , Дрэздэн — , Дрэздэн) — нямецкі скульптар, прафэсар Дрэздэнскай акадэміі мастацтваў.

## Біяграфія
Гэнэль вывучаў архітэктуру ў Мастацкай акадэміі Дрэздэну. У 1826 року пераяжджае ў Мюнхэн, дзе да 1831 вучыцца ў мясцовай Акадэміі вытанчаных мастацтваў, спачатку на архітэктара, затым — на скульптара. У 1831 року Гэнэль прыяжджае ў Рым, у 1831 ён разам з Готфрыдам Зэмпэрам наведвае Флярэнцыю. У 1835—1838 роках Гэнэль жыве ў Мюнхэне, затым ён быў закліканы Г. Зэмпэрам у Дрэздэн і атрымаў ад таго замову на шэраг скульптур для новай дрэздэнскай Опэры. У 1845 року Гэнэль адлівае для гораду Бону статую Людвіга ван Бэтговэна. У 1846 годзе, да 500-гадовага юбілею Карлава ўнівэрсытэту ў Празе — чатырохмэтровую статую імпэратара Карла IV. У 1848 року Эрнст Гэнэль становіцца прафэсарам Дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў і, як і Эрнст Рытшэль, быў ганараваны неафіцыйнага тытула «Заснавальніка дрэздэнскай школы скульптуры другой паловы XIX стагодзьдзі». Адным з вучняў Э. Гэнэля быў Яганэс Шылінг.

Э. Гэнэль працаваў у Дрэздэне і стварыў для Галерэі старых майстроў шматлікія рэльефы, а таксама 6 фігур зь пясчаніку — Аляксандра Македонскага, Лісіпа, Мікелянджэлё, Дантэ, Рафаэля і Петэра фон Карнэліюса. Са статуі Рафаэля майстар зрабіў копіі па замовах бэрлінскай Нацыянальнай галерэі і ляйпцыскага Музэю выяўленчых мастацтваў. У 1867 року скульптар стварае статую саксонскага караля Фрыдрыха Аўгуста II.

У 1859 годзе Э. Ю. Гэнэль становіцца ганаровым доктарам Ляйпцыскага ўнівэрсытэту, у кастрычніку 1863 — ганаровым грамадзянінам Дрэздэну.

Галоўная цікавасьць для Э. Гэнэля ўяўляла партрэтная плястыка. Яго статуі дэманструюць відавочную ідэалізацыю сваіх герояў у духу антычнай традыцыі.

## Выбраныя творы
* 1839: Скульптуры для Дрэздэнскай опэры
* 1845: Статуя Людвіга ван Бэтговэна ў Бону
* 1846: Статуя імпэратара Карла IV у Празе
* 1867: Статуя караля Саксоніі Фрыдрыха Аўгуста II у Дрэздэне
* 1867: Конная статуя Карла Філіпа, князя Шварцэнбэрга ў Вене
* 1871: Статуя пісьменьніка Тэадора Кёрнера
* 1874: Конная статуя Фрыдрыха Вільгельма, герцага Браўншвайг-Люнэбурскага
* 1874: Памятная дошка пісьменьніку Людвігу Ціку ў Дрэздэне
* 1883: Помнік Готфрыду Вільгэльму Ляйбніцу ў Ляйпцыгу
* Статуі Пэгаса для Венскай опэры


Beethoven 1 db.jpg|Помнік Л. ван Бэтговэну (1845), Бон
EinfDresden Theodor Körner Denkmal.jpg|Помнік Т. Кёрнеру, Дрэздэн
Leibniz-Denkmal.jpeg|Помнік Г. В. Ляйбніцу, Ляйпцыг
Prag Denkmal Karls IV.jpg|Помнік Карлу IV, Прага
Braunschweig Brunswick Carl Wilhelm Ferdinand und Friedrich Wilhelm.jpg|Помнік Фрыдрыху Вільгельму ў Браўншвайгу


## Літаратура
* *Hähnel, Ernst Julius*. In: Volker Klimpel: *Berühmte Dresdner*. Hellerau-Verlag, Dresden 2002, , S. 61.
* U. Thieme, F. Becker (Begr.): *Allgemeines Lexikon der Bildenden Künste von der Antike bis zur Gegenwart*. Bd. 15, S. 427—428.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нямецкія скульптары
Катэгорыя:Ганаровыя дактары Ляйпцыскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Дрэздэну
Мёркі 2

Назву **Мёркі 2** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Мёркі 2 — хутар у Мёрскім сельсавеце Мёрскага раёну
** Мёркі 2 — вёска ў Перабродзкім сельсавеце Мёрскага раёну
Палякі (неадназначнасьць)

Назву **Палякі** маюць:

* Палякі — заходнеславянскі народ, які насяляе Польшчу
* Палякі — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
Чахоўшчына

Назву **Чахоўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Чахоўшчына — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці
* Чахоўшчына — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці
Мілан Экерт

**Мі́лан Э́керт** (; * 2 сакавіка 1965, Пльзень, Чэхаславаччына) — чэскі палітычны дзяяч, дэпутат дэпутацкай палаты парлямэнту ад сацыял-дэмакратычнай партыі (ЧСДП).

## Жыцьцяпіс
Навучаўся ў сярэдняй школе ў Клатавы. Скончыў факультэт аграноміі філіі Чэскага аграрнага ўнівэрсытэту ў Чэскіх Будэёвіцах (1984—1988), працаваць пачаў тэхнічным экспэртам.

Адслужыўшы ў войску (1988—1989), працаваў аграномам на фэрме, праектным архітэктарам, землемерам.

На выбарах 1996 року быў абраны ў дэпутацкую палату ад ЧСДП (выбарчая акруга Заходнечэскі край). Пераабіраўся ў 1998 і 2002 роках. У 1996—1998 уваходзіў у сельскагаспадарчы камітэт, у 1998—2002 — у бюджэтным камітэце, у 1998—2004 — у камітэце па пытаньнях эўрапейскай інтэграцыі, таксама ў 1998—2006 — старшыня пастаяннай дэлегацыі Парлямэнту ў Міжпарлямэнцкім зьвязе. У 2000—2003 быў намесьнікам старшыні парлямэнцкай фракцыі ЧСДП.

У траўні — ліпені 2004 часова ўваходзіў у склад Эўрапарлямэнту, сябра сельскагаспадарчага камітэту. У 2004—2006 — сябра камітэту па эўрапейскіх справах Парлямэнту ЧР.

Займаўся камунальнай палітыкай. На камунальных выбарах 1998 беспасьпяхова вылучаўся ў раду места Клатавы ад ЧСДП, а ў 2002 і 2006 быў абраны сябрам рады Клатавы.

З 2006 — у структуры Міністэрства замежных справаў, сакратар намесьніка міністра. З 2008 працаваў у амбасадзе ў Кіеве (віцэ-консул, прэс-аташэ).

У 2010 Мілан Экерт быў прызначаны прэс-аташэ чэскай амбасады ў Кіеве.

Валодае расейскай, ангельскай, разумее нямецкую, украінскую мовы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Жыцьцяпіс на бачыне чэскай амбасады
* Дэпутат Парлямэнту ЧР 1996—1998 
* Дэпутат Парлямэнту ЧР 1998—2002 
* Дэпутат Парлямэнту ЧР 2002—2006 
* 

Катэгорыя:Сябры Чэскай сацыял-дэмакратычнай партыі
Катэгорыя:Чэскія дыпляматы
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты прадстаўнікоў Чэскай рэспублікі
Катэгорыя:Дэпутаты Эўрапарлямэнту з Чэхіі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пльзені
Катэгорыя:Амбасадары Чэхіі ў Беларусі
Скрайнія пункты Беларусі

Гэта сьпіс **скрайніх пунктаў [[Беларусь|Беларусі]]**, кропак, якія знаходзяцца найдалей на поўначы, поўдні, усходзе і захадзе па сваіх геаграфічных каардынатах у межах Рэспублікі Беларусь.

## Шырата і даўгата
* Поўнач: Дрысенскі раён Віцебскай вобласьці (), на поўнач ад возера Асьвейскага, на рацэ Сінюсе
** Найбліжэйшы населены пункт: вёска Прошкі Асьвейскага сельсавету
* Поўдзень: Брагінскі раён Гомельскай вобласьці  (), у абалоне Дняпра
** Найбліжэйшы населены пункт: вёска Ніжнія Жары Камарынскага пасялковага савету
* Захад: Камянецкі раён Берасьцейскай вобласьці (), на рацэ Заходні Буг
** Найбліжэйшы населены пункт: вёска Крынкі Воўчынскага сельсавету
* Усход: Хоцімскі раён Магілёўскай вобласьці ()
** Найбліжэйшы населены пункт: вёска Ліпаўка Велікаліпаўскага сельсавету

## Паводле вышыні
* Найвышэйшы пункт: гара Дзяржынская, 345 м ()
** Найбліжэйшы населены пункт: вёска Скірмантава Путчынскага сельсавету
* Найніжэйшы пункт: Нёманская нізіна на мяжы зь Летувой, ~90 м ()
** Найбліжэйшы населены пункт: вёска Пералом Госкага сельсавету

## Глядзіце таксама

* Геаграфія Беларусі
* Скрайнія пункты Эўропы
* Скрайнія пункты Зямлі

## Вонкавыя спасылкі
* На безымянной широте, или Чьи в Беларуси хаты с краю. РЭСПУБЛІКА № 148 (5311)
* СТАТИСТИЧЕСКИЙ ЕЖЕГОДНИК РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ, 2013. 3.1. Координаты крайних точек государственной границы

Катэгорыя:Геаграфія Беларусі
Беларусь
Радзевічы

**Радзе́вічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сіпуркі. Уваходзяць у склад Вярховіцкага сельсавету Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 30&nbsp;км на паўночны захад ад Камянцу, за 59&nbsp;км на поўнач ад Берасьця; за 14&nbsp;км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск (лінія Берасьце&nbsp;— Беласток). Каля паўночна-ўсходняй мяжы вёскі праходзіць мясцовая аўтамабільная дарога Н-343 (Высока-Літоўск&nbsp;— Вярховічы&nbsp;— Камянец).

## Назва

Рада або Рата (Rado, Rato) — імя германскага паходжаньня. 

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў складзе маёнтку Вярховічы (належаў Ячыноўскай) Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі. У 1857 годзе паводле 10-й рэвізіі 382 рэвіскія душы. З 1860-х гадоў у Вярховіцкай воласьці. Паводле перапісу 1897 году, вёска ў Радзевіцкай сельскай грамадзе, 104 двары, 577 жыхароў, дзейнічалі хлебазапасная крама і кузьня, побач знаходзіўся карчомны дом маёнтку Вярховічы, які належаў абшарніку Роту. На 1905 год 582 жыхары.

У гады Першай сусьветнай і польска-савецкай войнаў вёска была двойчы спаленая. З 1921 году паводле Рыскай мірнай дамове ў складзе Польшчы, вёска ў Вярховіцкай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. На 1923 год 42 двары, 183 жыхары.

У 1939 годзе ў выніку пакту Молатава — Рыбэнтропа ў складзе Берасьцейскай вобласьці БССР. У 1940 годзе ў Вярховіцкім сельсавеце Высокаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. 

За часамі Другой сусьветнай вайны на франтах загінулі і зьніклі бязь вестак 25 жыхароў вёскі. У 1942 годзе нямецкія войскі загубілі 12 мірных жыхароў.

На 1948 год у пачатковай школе 76 вучняў, працаваў калгас «Парыская камуна» (60 гаспадарак). З 1951 году ў складзе калгасу «Праўда» (60 гаспадарак). На 1960 год 517 жыхароў. З 1962 году ў Камянецкім раёне. З 1968 году ў Каленкавіцкім сельсавеце.

23 чэрвеня 2011 году вёску перадалі зь ліквідаванага Каленкавіцкага ў склад Вярховіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1970 год — 458 жыхароў; 1999 год — 167 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 71 двор, 143 жыхары; 2010 год — 109 жыхароў

## Інфраструктура
У складзе ААТ «Каленкавічы».

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;79.

Катэгорыя:Вярховіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Юўсічы

**Ю́ўсічы** — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, уваходзіць у Вярховіцкі сельсавет.

Месьціцца за 26&nbsp;км на паўночны захад ад Камянцу, за 60&nbsp;км на поўнач ад Берасьця, за 18&nbsp;км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск (лінія Берасьце&nbsp;— Беласток). Празь вёску праходзіць мясцовая аўтадарога Н-367 (Доўбізна&nbsp;— Падбур’е&nbsp;— Юўсічы).

## Гісторыя
* 2-я палова XIX ст.: вёска ў Вярховіцкай воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі.
* 1897: паводле перапісу ў вёсцы 57 двароў, 388 жыхароў, дзейнічалі хлебазапасная крама і кузьня.
* 1905: 400 жыхароў.
* 1921: у выніку польска-савецкай вайны па Рыскай мірнай дамове ў складзе Польшчы, вёска ў Вярховіцкай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва.
* 1923: 38 двары, 163 жыхары.
* 1939: у выніку пакту Молатава — Рыбэнтропа ў складзе Берасьцейскай вобласьці БССР.
* 1940: у Бушміцкім сельсавеце Кляшчэльскага раёну Берасьцейскай вобласьці, 420 жыхароў.
* 1941—1945: цягам 2-ой сусьветнай вайны на франтах загінулі і зьніклі бязь вестак 12 жыхароў вёскі.
* 1945: у Высокаўскім раёне.
* 1950: у вёсцы арганізаваны калгас «Сталінскі сьцяг».
* 1951: у складзе калгасу «Праўда».
* 1962: у Камянецкім раёне.
* 1968: у Каленкавіцкім сельсавеце.

23 чэрвеня 2011 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Каленкавіцкага ў склад Вярховіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1970 год — 300 жыхароў; 1999 год — 146 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 52 двары, 111 жыхароў; 2010 год — 88 жыхароў

## Інфраструктура
У складзе ААТ «Каленкавічы».

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;99.

Катэгорыя:Вярховіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Аксэльрод

**Аксэльро́д** — жыдоўскае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Зэлік Аксэльрод (1904—1941), беларускі пісьменьнік, перакладнік
* Меер Аксэльрод (1902—1970), савецкі мастак
Амвросіеўка

**Амвро́сіеўка** (), раней ***Данецка-Амвросіеўка***&nbsp;— места раённага значэньня, цэнтар Амвросіеўскага раёну Данецкай вобласьці. Насельніцтва — 18 832 чалавекі (2013). Чыгуначная станцыя на магістралі Масква — Растоў-на-Доне.

## Мінуўшчына
Места заснаванае ў 1869 на мяжы колішніх земляў запароскіх і данскіх казакаў. Выконвала функцыю работніцкага пасёлку на будаўніцтве Курска-Харкаўска-Азоўскай чыгункі. 1896&nbsp;— пачатак будаўніцтва першага цэмэнтнага заводу, 1898&nbsp;— яшчэ аднаго. Да 1917 року працавала тры цэмэнтныя заводы.

## Эканоміка
Вялікі цэнтар цэмэнтнае прамысловасьці ва Ўкраіне. Амвросіеўскі цэмэнтны камбінат, завод жалезабэтонных канструкцыяў, прадпрыемствы харчовай і швейнай прамысловасьці.

У межах Амвросіеўкі вялікія паклады і здабыча мэргелю&nbsp;— асноўнае сыравіны цэмэнтных заводаў і іншых прадпрыемстваў прамысловасьці будматэрыялаў. У раёне вырошчваюць збожжавыя культуры, шампанскія гатункі вінаграду; разводзяць буйны рагаты скот, сьвіняў.

## Асьвета
4 агульнаадукацыйныя школы, васьмігадовая школа, школа працоўнай моладзі, індустрыяльны тэхнікум.

## Вядомыя ўраджэнцы і жыхары
* Анатоль Лымараў — мастак

## Крыніцы

## Літаратура
* Амвросіївка&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УРСР (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область.&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970.&nbsp;— 992 с.)

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Амвросіеўскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1869 годзе
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Мікеле Плячыда

**Міке́ле Пля́чыда** (; нарадзіўся 19 траўня 1946, Асколі-Сатрыяна, Італія) — італьянскі актор і кінарэжысэр.

## Жыцьцяпіс
Мікеле Плячыда нарадзіўся 19 траўня 1946 року ў месьце Асколі-Сатрыяна. Пасьля службы ў войску Плячыда працаваў у паліцыі Рыму. Захапіўшыся тэатрам, ён паступіў у Акадэмію драматычнага мастацтва. У 1969 сыграў сваю першую ролю на сцэне.

У кіно здымацца пачаў з 1972 року. Іграў у карцінах італьянскіх рэжысэраў «Народны раман» (1974) Марыё Манічэльлі, «Боскае стварэньне» (1975) Люіджы Камэнчыні, «Трыюмфальны марш» (1976) і «Скачок у пустэчу» (1979) Марка Бэльлёкіё, «Эрнэста» (1978) Сальваторэ Сампэры (прэмія Бэрлінскага кінафэстывалю), «Аньезэ ідзе на сьмерць» (1976) Джуліяна Мантальда, «Гатэль Кляйнгоф» (1977) і «Фантамара» (1980) Карлё Лідзані, «Карлеонэ» (1978) Паскўале Скўіцьеры, «Тры браты» (1981) Франчэска Розі, «Шапэн» (1983) Лючана Адарызіё, «Сувязь праз піцэрыю» (1985) Даміяна Даміяні, «Мэры назаўжды» (1989) Марка Рызі.

Сусьветную вядомасьць здабыў пасьля ролі камісара Карада Катані ў тэлесэрыяле «Спрут», дзе адыграў чатыры сэзоны. «Спрут» карыстаўся надзвычайнай папулярнасьць ў былым СССР. Цікава, што адначасна са здымкамі ў гэтым сэрыяле Мікеле Плячыда сыграў у фільме «Сувязь праз піцэрыю» ролю антыпода камісара паліцыі — найманага кілера мафіі.

У 1991 Мікеле Плячыда сыграў ролю расейскага афіцэра-дэсантніка маёра Міхаіла Бандуру ў фільме Ўладзімера Борткі «Аўганскі злом».

З 1990-х Плячыда займаецца рэжысурай — «Пумара»/«Памідор» (1990), «Крэўныя сяброўкі» (1992), «Мяшчанскі герой» (1995).

Сябра журы 63-га Вэнэцыянскага кінафэстывалю (2006).

Тройчы быў намінаваны на галоўную кінапрэмію Італіі «Давід ды Данатэльлё» за галоўную мужчынскую ролю ў фільмах «Тры браты» (1981), «Сувязь праз піцэрыю» (1985) і «Незнаёмка» (2007), аднак кожны раз прэмія даставалася іншаму актору.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў правінцыі Фоджа
Катэгорыя:Італьянскія акторы
Катэгорыя:Акторы XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Італьянскія рэжысэры
Катэгорыя:Вялікія афіцэры ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Катэгорыя:Камандоры ордэна «За заслугі перад Італьянскай Рэспублікай»
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Срэбны мядзьведзь»
Кубак Беларусі па футболе 2014—2015 гадоў

**Кубак Беларусі па футболе ў сэзоне 2014—2015 гадоў** — 22-і сэзон беларускага футбольнага турніру сярод прафэсійных беларускіх клюбаў, а таксама камандаў калектываў фізкультуры. У адрозьненьне ад чэмпіянату, праводзіцца па схеме восень — вясна. Перамогу атрымаў барысаўскі БАТЭ, яна стала для яго трэцяй у гісторыі.

## Папярэдні раўнд

## 1/64 фіналу

## 1/32 фіналу

## 1/16 фіналу

## 1/8 фіналу

## 1/4 фіналу

## 1/2 фіналу

## Фінал

Катэгорыя:Кубак Беларусі
Лічбавае тэлебачаньне

**Лічбавае тэлебачаньне** — адлюстраваньне тэлевізійнага  пасьлядоўнасьцю лічбавых спалучэньняў электрычных імпульсаў. Праз адсутнасьць назапашваньня скажэньняў сыгналу пры перадачы на вялікую адлегласьць захоўвае якасьць перадачы тэлевізійных відарысаў. Дазваляе апрацоўку на кампутары і стварэньне аўтаматызаваных прыладаў падрыхтоўкі тэлеперадачаў. Пры пуску па каналах сувязі ўжываецца лічбавая мадуляцыя і шматкратнае сьцісканьне лічбавага патоку, што забясьпечвае перадачу ў тэлевяшчаньні *некалькіх* тэлеканалаў высокай выразнасьці ў паласе частасьцяў аднаго. Узьдзеяньне пры перадачы (перашкодаўстойлівае кадаваньне, зьмяншэньне лішкавасьці), прыёме (узмацненьне, лічбавая апрацоўка, ) і відэазапісе ажыцьцяўляецца на лічбавы тэлесыгнал, які пераўтвараецца ў аналягавы сыгнал перад узнаўленьнем (на экране).

## Глядзіце таксама
* Аналягавае тэлебачаньне

## Крыніцы
Белькавічы

**Бе́лькавічы** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1703 годзе як Пагуляй-Слабада ў складзе маёнтку Грэбень у Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 жыхароў
* 1999 год — 32 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Навапольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Валасач

**Валаса́ч** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавету.

## Гісторыя
29 чэрвеня 2006 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Сяргеевіцкага сельсавету ў склад Праўдзінскага пасялковага сельсавету.

28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Праўдзінскага пасялковага савету ў склад Навапольскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 жыхары
* 1999 год — 12 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Навапольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Замосьце (Пухавіцкі раён)

**Замо́сьце** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Месьціцца за 43 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 36 км ад Менску. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавету.

## Гісторыя

У 1870 годзе маёнтак Дудзіцкай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні, уласнасьць Аляксандра Ельскага.

Зь лютага па сьнежань 1918 году акупаваны войскамі кайзэраўскай Нямеччыны, з жніўня 1919 да ліпеня 1920 году — войскамі Польшчы. З 1919 году ў БССР.
 
У пачатку 1930-х створаны калгас «Новы шлях». У Другую сусьветную вайну, з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 году вёска акупаваная войскамі нацысцкай Нямеччыны, якія ў сакавіку 1943 году спалілі яе. Пасьля вайны вёска адноўленая.

У 2013 годзе на тэрыторыі «СВК Агра-Абярэг».

## Насельніцтва
* 1897 год — 41 жыхар
* 1917 год — 107 жыхароў
* 1940 год — 72 жыхары, 19 двароў
* 1999 год — 16 жыхароў
* 2010 год — 7 жыхароў

## Турыстычная інфармацыя
### Страчаная спадчына
* Захаваліся рэшткі сядзібы Ельскіх (1860-я г.)

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Навапольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Лебядзінае

**Лебядзі́нае** — хутар у Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавету.

## Гісторыя
5 верасьня 2008 году створаны ў складзе Праўдзінскага пасялковага савету.

Да 28 траўня 2013 году ў Праўдзінскім пасялковым савеце. Пасьля скасаваньня Праўдзінскага пасялковага савету ўключаны ў Навапольскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2012 год — 1 гаспадарка, 1 жыхар.

## Крыніцы

Катэгорыя:Навапольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Культура (Менская вобласьць)

**Культу́ра** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавету. Месьціцца за 41 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 36 км ад Менску.

## Гісторыя
Вядомая з XX ст. У Другую сусьветную вайну з канца чэрвеня 1941 году па пачатак ліпеня 1944 акупаваная нацысцкімі захопнікамі, якія ў 1943 годзе спалілі вёску й загубілі 6 жыхароў. Пасьля вайны вёска адноўленая. У 1960 годзе пасёлак. У 2013 годзе на тэрыторыі СВК «Агра-Абярэг».

## Насельніцтва
* 1940 год — 150 жыхароў, 33 двары
* 1960 год — 104 жыхары
* 1999 год — 28 жыхароў
* 2002 год — 22 жыхары, 14 гаспадарак
* 2010 год — 20 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Навапольскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Коваль

**Коваль** — беларускае, украінскае, польскае прозьвішча. Паходзіць ад прафэсіі Каваль. Вядомыя носьбіты:

## Вядомыя носьбіты
### А
* Аляксандар Майсеевіч Коваль — герой Савецкага саюза.
* Аляксандар Мікалаевіч Коваль — украінскі футбаліст.
* Аляксей Коваль — украінскі юрыст, адмысловец па грамадзянскім праве.
* Андрэй Коваль (нар. 1983) — украінскі футбаліст.
* Аркадзі Коваль (нар. 1958) — расейскі актор тэатра і кіно.
* Антаніна Коваль — расейскі лінгвіст, афрыканіст, адмысловец па мове і літаратуры фульбэ.

### Б
* Барыс Андронікавіч Коваль (1903—1959) — украінскі савецкі палітычны дзеяч, 1-й сакратар Харкаўскага і Львоўскага абласных камітэтаў КП(б) Украіны, міністар вышэйшай адукацыі Ўкраінскай ССР (1955—1959).
* Барыс Ёсіфавіч Коваль (р. 1930) — доктар гістарычных навук, палітолаг, навуковы кіраўнік Цэнтру цывілізацыйных і культуралягічных дасьледаваньняў Інстытуту Лацінскай Амэрыкі РАН.

### У
* **[[Віталь Коваль]]** (р. 1980) — беларускі хакеіст.

### Д
* Дзьмітры Коваль — Герой Савецкага Зьвяза.

### Ж
* Жорж Коваль (1913—2006) — савецкі атамны выведнік у ЗША, Герой Расеі.

### І
* Іван Іванавіч Коваль (1910—1996) — Герой Савецкага Саюза.
* Іван Несцеравіч Коваль (1920—1980) — Герой Савецкага Саюза.

### К
* Ксенафонт Коваль — Герой Савецкага Саюза.

### М
* Максім Коваль (нар. 1992) — украінскі футбаліст.
* Марыян Коваль (1907—1971) — савецкі кампазытар, народны артыст РСФСР.
* Міхаіл Коваль (нар. 1956) — в.а. міністра абароны Ўкраіны, генэрал-палкоўнік.

### С
* Сусана Коваль (1909—1978) — украінская савецкая тэатральная акторка.

### Ч
* Чарльз Томас Коваль — (1940—2011) — амэрыканскі астраном, які выявіў вялікую колькасьць спадарожнікаў, астэроідаў і камет.

### Ю
* Юры Ёсіфавіч Коваль — (1938—1995) — савецкі і расейскі дзіцячы пісьменьнік, сцэнарыст, мастак, скульптар, аўтар і выканаўца песьняў.
* Юры Рыгоравіч Коваль (нар. 1958) — украінскі футбольны трэнэр.

## Тапонім
* Коваль — горад у Польшчы, уваходзіць ва Ўлоцлаўскі павет Куяўска-Паморскага ваяводзтва.
* Коваль — сяло ў Паўночна-Казахстанскай вобласьці.
* Коваль — сельская гміна у Польшчы.

## Гідронім
* Коваль — рака ў Архангельскай вобласьці, прыток Савы

## Глядзіце таксама
* Ковальскі
* Ковалёў
* Ковалевіч
Ах, мой мілы Аўгустын

**Ах, мой мі́лы Аўгусты́н** (; сустракаюцца розначытаньні «Ah, du lieber Augustin», «O du lieber Augustin» і г. д.) — папулярная аўстрыйская народная песьня. Лічыцца, што яна была напісаная ў Вене падчас эпідэміі чумы 1678—1679 рр. Аўтарства гэтай песьні прыпісваецца нейкаму Аўгустыну Н.

## Гісторыя ўзьнікненьня
Паводле існай легенды, Аўгустын Н., які жыў у Вене, быў сьпяваком, вядомым таксама сваім прыхільнасьцю да алькаголю. Аднойчы Аўгустын выйшаў уначы з карчмы ў стане моцнага ап’яненьня й зваліўся ў яму, куды скідалі падрыхтаваныя для пахаваньня трупы памерлых ад чумы гараджанаў. У яме Аўгустын і заснуў. Раніцай, прачнуўшыся, ён выбраўся зь ямы. Дзякуючы «ўнутранай дэзінфэкцыі» ён умудрыўся ня толькі не захварэць на чуму, але нават не падхапіць катару. Паводле іншай вэрсіі, прачнуўшыся, Аўгустын спалохаўся, стаў клікаць на дапамогу і, каб даказаць гараджанам сваю прыналежнасьць да сьвету жывых, стаў сьпяваць песьні. Па іроніі лёсу, Аўгустын памёр 11 сакавіка 1685 року ад атручваньня алькаголем ва ўзросьце 35 рокаў, пра што сьведчыць запіс у царкоўнай кнізе.

Упершыню словы песьні «O, Du Lieber Augustin» былі надрукаваныя ў 1788 року.

У Вене, недалёка ад меркаванага месца пахаваньня Аўгустына, на скрыжаваньні вуліцаў Нойштыфтгасэ () і Келермангасэ () у 1908 року яму ўсталяваны помнік-фантан (аўтар — доктар Карл Люгэр).

## Тэкст

## Культурны ўплыў

* У Вене шэраг піцейных установаў і гатэляў носяць назву «Мілы Аўгустын».
* Мэлёдыю песьні гуляе чароўны збанок у казцы Г. К. Андэрсэна «Сьвінапас».
* З 1770 року мэлёдыю песьні вызвоньвалі куранты Спаскай Вежы Маскоўскага Крамлю. Цікаўна, што ў 1770 годзе ў Маскве пачалася эпідэмія чумы, якая дасягнулая свайго апагею да 1771 року.
* У 1905 року Густаў Майрынк выдаваў у Вене часопіс «Мілы Аўгустын».
* Першае згадваньне «Аўгустына» ў кіно належыць да 1922 року, калі выйшаў аўстрыйскі фільм «Oh, du lieber Augustin» (рэж. Г. К. Брэслаўэр)
* У 1940 року ў Нямеччыне выйшаў фільм «*Der liebe Augustin*» Вэрнэра Іма паводле раману Горста Гэйсьлера. Галоўную ролю выканаў Паўль Гербігэр. У 1960 року Рольфам Тыле быў зьняты яго рэмэйк «*Der liebe Augustin*».
* У грамзапісы Леаніда Ўцёсава 1943 року «Песенка пра нацыстаў» («З Бэрлінскага кічману…») (Ф. Кэльман (М. Фэркельман) — І. Фрадкін) ва ўступе скарыстаны матыў песьні «O, du lieber Augustin».

## Факты
* Літара «N» замест прозьвішча Аўгустына — вынік дзейнасьці царкоўнай бюракратыі. Паводле прынятага парадку афармленьня памерлых, у царкоўных кнігах абавязкова павінныя былі быць запісаныя імя і прозьвішча нябожчыка. Калі ж прозьвішча па якім-небудзь чыньніку была невядомае, замест яе запісвалася лацінская «N» ( — «безыменны»).

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Oh du lieber Augustin
* Песьня і яе пераклады
* The Racoons — Augustin
* Скарочаны, поўны тэкст песьні і музычныя ўрыўкі.
* «Ach Du Lieber Augustin»: Сола на губной гармоніцы на Youtube
* Выкананьне «Ach Du Lieber Augustin»

Катэгорыя:Нямецкая музыка
Катэгорыя:Вена
Семашкевіч

**Семашкевіч** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Янка Семашкевіч *(пс. Янка Быліна)* (1883—1956), беларускі каталіцкі сьвятар, грамадзкі дзяяч, паэт.
* Рыгор Семашкевіч (1945—1982),  беларускі паэт, празаік, літаратуразнавец і крытык.
* Раман Семашкевіч (1900—1937),  беларускі мастак.
Луганская народная рэспубліка

**Луга́нская наро́дная рэспу́бліка** (, ) — тэрарыстычная арганізацыя, якая з красавіка 2014 году ажыцьцяўляе забойствы, катаваньні, выкраданьне і запалохваньне людзей у Луганскай вобласьці Ўкраіны дзеля ўсталяваньня ўлады над мясцовым насельніцтвам, і ставіць за мэту выхад са складу Ўкраіны й наступны пераход вобласьці ад Украіны ў склад Расеі.

## Гісторыя
Пасьля Эўрамайдану і адстаўкі Прэзыдэнта Ўкраіны Віктара Януковіча мясцовыя прыхільнікі Антымайдану і прарасейскія актывісты захапілі шэраг будынкаў дзяржаўных органаў улады і абвясьцілі 27 красавіка 2014 году аб утварэньні «Луганскай народнай рэспублікі». Каб легітымізаваць свае захопы, 11 траўня 2014 году яны правялі рэфэрэндум і ўжо 12 траўня абвясьцілі незалежнасьць. Падобны рэфэрэндум па вызначэньні статусу рэгіёнаў Украіны не адпавядае заканадаўству краіны.

24 траўня дзьве самаабвешчаныя рэспублікі заявілі аб намеры аб’яднацца ў «Зьвяз народных рэспублік».

З траўня тэрарысты з батальёну ЛНР «Зара» пачалі абстрэлы жылых раёнаў Луганску для запалохваньня жыхароў. У выніку 13-15 ліпеня тэрарысты забілі 17 мірных жыхароў Луганску.

## Глядзіце таксама
* Наварасея
* Данецкая народная рэспубліка

## Крыніцы


Катэгорыя:Тэрарыстычныя арганізацыі
Катэгорыя:Ваенныя арганізацыі
Катэгорыя:Нацыяналістычныя тэрарыстычныя арганізацыі
Катэгорыя:Расейскі дзяржаўны тэрарызм
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2014 годзе
Катэгорыя:Ірэдэнтызм
Катэгорыя:Непрызнаныя дзяржавы
Ліман (горад)

**Ліма́н** (), у 1925—2016 гадах — *Красны Ліман*)&nbsp;— места абласнога значэньня ў Данецкай вобласьці Ўкраіны, цэнтар Ліманскага раёну. Разьмешчанае за 136 кілямэтраў ад Данецку. Тэрыторыя&nbsp;— 20 км². Насельніцтва&nbsp;— ↘️2 тыс. мяшканцаў (2026).

## Мінуўшчына
Заснаванае ў 1667 року казакамі Ізюмскага полку як паселішча пры вартавых вежах паблізу Торскай фартэцыі (цяпер места Славянск). У 1825 Ліман быў ператвораны ў вайсковае паселішча, з 1857 жыхароў перавялі ў разрад дзяржаўных сялянаў. У 1911 побач зь местам была пракладзена чыгуначная каляя ды збудаваная станцыя. У 1925 паселішча перайменаванае на Красны Ліман, у 1938 прысвоены статус места.

Паводле зьвестак на 1864 рок ва ўласьніцкай слабадзе Ліман Ізюмскага павету Харкаўскай губэрні жылі 2622 асобы (1470 мужчынскай стаці і 1152 — жаночай), налічвалася 512 дваровых гаспадарак, існавала праваслаўная царква, адбываліся 2 штогадовыя кірмашы.

У 1885 у колішняй дзяржаўнай слабадзе Папоўскай воласьці мешкалі 3503 асобы, налічвалася 587 дваровых гаспадарак, існавалі праваслаўная царква, школа, 2 пастаялыя двары, 2 крамы, адбываліся 2 кірмашы на рок.

1 кастрычніка 2022 году Ўзброеныя сілы Ўкраіны вызвалілі Ліман пасьля 4-месячнай расейскай акупацыі.

## Прамысловасьць
Большасьць працаздольнага насельніцтва занятая на чыгунцы і ў аграпрамысловым комплексе.

Станцыя Красны Ліман, лякаматыўнае ды вагоннае дэпо, дыстанцыя каляі, сыгналізаціі, сувязі і вылічальнай тэхнікі, грамадзкія пабудовы, дарожныя электрамэханічныя майстэрні, чыгуначная машынная станцыя №&nbsp;10, рэйказварны цягнік №&nbsp;6, будаўніча-мантажны цягнік №&nbsp;181&nbsp;— галоўныя чыгуначныя прадпрыемствы, складальнікі Ліманскага чыгуначнага вузла. Рэйказварны цягнік №&nbsp;6 зьдзяйсьняе зварныя апэрацыі ды апэрацыі па апрацоўцы каляі.

Другое месца па значнасьці займае аграпрамысловы комплекс. Агулам у раёне налічваецца 74 фэрмэрскія гаспадаркі, 15 сельскагаспадарчых прадпрыемстваў. У раёну закупляюць сланечнікавы алей і сам сланечнік прадпрыемствы Данецкай і Харкаўскай абласьцей. Асноўныя паказьнікі дзейнасьці прадпрыемстваў АПК: агульная плошча сельскагаспадарчых угодзьдзяў&nbsp;— 69,1 тыс. га, у тым ліку ніваў&nbsp;— 51,3 тыс. га; штогадовыя плошчы пасеву зернавых&nbsp;— 19,0 тыс. га, сланечніка&nbsp;— 6,1 тыс. га.

## Ураджэнцы і жыхары
* Леанід Кізім&nbsp;— савецкі касманаўт, двойчы Герой Савецкага Саюзу
* Ігар Разаронаў&nbsp;— украінскі цяжкаатлет, прызэр Алімпійскіх гульняў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыйны партал Данеччыны
* Уліковая картка на бачыне Вярхоўнае Рады Ўкраіны
* Лиман&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УРСР (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область.&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970.&nbsp;— 992 с.)

Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Траяны (Мазавецкае ваяводзтва)

**Трая́ны** () — вёска ў гміне Дамбруўка Валамінскага павету Мазавецкага ваяводзтва Польшчы.

Катэгорыя:Вёскі Мазавецкага ваяводзтва
Асырыйская царква Ўсходу

**Асыры́йская царква́ Ўсхо́ду** (), афіцыйная назва — **Сьвятая Апостальская Ўсяленская Асырыйская Царква Ўсходу** ( *ʻIttā Qaddishtā w-Shlikhāitā Qattoliqi d-Madnĕkhā d-Āturāyē*) — царква асырыйскае традыцыі, гістарычным цэнтрам якое зьяўляюцца Асырыя ды паўночная Мэсапатамія. Паводле афіцыйнай пазыцыі царквы, яна зьяўляецца непасрэднаю наступніцай гістарычнае Царквы Ўсходу, то бок кананічна прызнанай гістарычнай патрыяршай катэдры Сэлеўкіі-Ктэсыфону, якая зьяўлялася незалежнаю ўжо з апостальскіх часоў. Сучасная Асырыйская Царква Ўсходу не падтрымлівае эўхарыстычных зьвязкаў ані з праваслаўнымі царквамі бізантыйскай традыцыі, ані зь іншымі ўсходнімі праваслаўнымі царквамі, ані з Каталіцкаю царквой. Нягледзячы на гэтае, у шэрагу навуковых працаў яна разглядаецца разам зь іншымі нехалькідонскімі царквамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Царква Ўсходу
Катэгорыя:Нацыянальныя цэрквы
Катэгорыя:Хрысьціянскія дэнамінацыі ў Азіі
Настасься Дзьмітрук

**Наста́сься Дзьмітру́к** (;  31 студзеня 1991 году, места Нежын, Чарнігаўскай вобласьці, Украіна)&nbsp;— украінская паэтка.

## Жыцьцяпіс
Настасься нарадзілася ў месьце Нежын (цяпер у Чарнігаўскай вобласьці Ўкраіны). З 12 рокаў жыве ў Кіеве, дзе навучалася ў гімназіі, а пасьля&nbsp;— у Фізыка-тэхнічным інстытуце Кіеўскай палітэхнікі, які скончыла ў 2014 са спэцыяльнасьцю «інфармацыйная бясьпека». Працуе на фірме па абароне інфармацыі на кампутарных сыстэмах.

## Творчасьць
Вершы піша з 12-гадовага ўзросту.

Вядомасьць здабыла пад час Эўрамайдану дзякуючы сваім патрыятычным вершам. У сувязі з расейскай анэксіяй Крыму напісала верш «Никогда мы не будем братьями» (), на які пазьней летувіскія музыкі Віргіс Пупшыс, Еранімас Мілюс, Кейстуціс Нявуліс ды Гінтаўтас Ліцінскас з хорам Клайпедзкага музычнага тэатру запісалі відэакліп.

У 2014 року выйшаў з друку зборнік вершаў Настасьсі Дзьмітрук «Верните нам наше небо» ().

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інтэрвію з Настасьсяй Дзьмітрук
* 
* Старонка «Вконтакте»
* Аўтарскі канал на Youtube
* Інтэрвію з Настасьсяй Дзьмітрук

Катэгорыя:Украінскія паэткі
Катэгорыя:Выпускнікі Кіеўскага політэхнічнага інстытуту
Лютэранская кірха (Магілёў)

**Лютэранская кірха** — помнік архітэктуры апошняй траціны XVIII стагодзьдзя ў Магілёве. Знаходзілася на рагу Лютэранскага завулку і Ветранай вуліцы, насупраць мужчынскай гімназіі пасярод сучаснага Лютэранскага сквэру. Твор архітэктуры клясыцызму. У 1930-я рокі савецкія ўлады зруйнавалі кірху.

## Гісторыя

У 1775 року ў Магілёве (як і ў Полацку) узьнікла лютэранская грамада немцаў, дзеля якіх заснавалі лютэранскія (эвангеліцка-аўгсбурскія) кірхі. Дазвол на пабудову кірхі ў Магілёве дала маскоўская гаспадыня Кацярына II. Яе загадам пад будынак кірхі выдзялілі адзін з будынкаў Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі. 

Будаваньне кірхі скончылася ў 1780 року. Уласна Кацярына II пры наведваньні Магілёва ў 1780 року ахвяравала на будаваньне кірхі 500 рублёў, тым часам Георгі Каніскі перадаў дзеля гэтых мэтаў ацалелыя элемэнты Спаскай царквы

Кірха безь перапынку працавала да самога Кастрычніцкага перавароту. Да пачатку 1930-х рокаў кірха стаяла зачыненай, пакуль савецкія ўлады, відаць ў зьвязку з магчымым пераносам сталіцы ў Магілёў, не надумалі зьнішчыць кірху. У пачатку 1930-х рокаў кірху зьнішчылі, пазьней на гэтым месцы разьбілі сквэр.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта быў драўляны невялікіх памераў будынак, па-нямецку акуратна дагледжаны, увіты плюшчом. Асабліва маляўніча кірха выглядала ўлетку

## Глядзіце таксама
* Немцы ў Беларусі
* Немцы Магілёва
* Лютэранская кірха ў Менску
* Лютэранская кірха ў Горадні
* Лютэранская кірха ў Полацку

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Магілёва
Катэгорыя:Зьнішчаныя кірхі Беларусі
Катэгорыя:Зборы Беларусі
Дзьмітрук

**Дзьмітрук** — прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Георгі Дзьмітрук ( 1968) — беларускі палітык
* Настасься Дзьмітрук ( 1991) — украінская паэтка
Лютэранская кірха (Полацак)

**Лютэра́нская кі́рха** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Полацку. Знаходзіцца на гістарычнай Вялікай вуліцы. З 1948 року ў будынку дзейнічае Полацкі краязнаўчы музэй. Твор архітэктуры нэаготыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

У 1775 року ў Полацку, як і ў Магілёве, узьнікла лютэранская грамада немцаў. Таго ж року тут заснавалі драўляную лютэранскую кірху, якая ў 1848 року ўпаміналася як існая.

Мураваную кірху ў Полацку збудавалі ў 1905—1912 роках на месцы старой драўлянай кірхі, па загадзе маскоўскага гаспадара ад 17 красавіка 1905 року аб верацярпімасьці, што выклікала ў Полацку пераход праваслаўных у лютэранства, у выніку чаго тут узьнік самастойны прыход (раней полацкія лютэране належалі да Віцебскага прыхода) і пачала будавацца новая кірха. 

Кірха дзейнічала да кастрычніцкага перавароту. У адрозьненьне ад шматлікіх іншых беларускіх храмаў, разбураных камуністычнымі ўладамі, кірхе ў Полацку пашанцавала застацца, у 1948 року тут разьмясьціўся Полацкі краязнаўчы музэй, які працуе ў гэтым будынку да сёньняшняга часу.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэаготыкі. Да асноўнага прастакутнага ў пляне аб’ёму з 4-граннай апсыдай і рызьніцай з боку галоўнага фасаду далучаецца 2-ярусная чацьверыкова вежа, завершаная высокім 4-схільным дахам. Галоўны ўваход на першым ярусе вежы вылучаецца стралістым парталам, над якім — круглы аконны праём. Абодва яруса вежы завяршаюцца ляпнымі накладнымі карнізамі з ажурным арнамэнтальным пасам.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Połacak, Dźvina, Luteranskaja-Jezuicki. Полацак, Дзьвіна, Лютэранская-Езуіцкі (1903).jpg|1903 р.
Połacak, Straleckaja-Vialikaja. Полацак, Стралецкая-Вялікая (1901-17).jpg|да 1918 р.
Połackaja kircha. Полацкая кірха (1918).jpg|1918 р.
Połackaja kircha. Полацкая кірха (1942).jpg|1942 р.


### Сучасныя здымкі

ПОЛОЦК. Бывшая лютеранская кирха..jpg|Агульны выгляд
Полацк. Ніжне-Пакроўская вуліца. Кірха (06).jpg|Партал
Belarus-Polatsk-Lutheran Church-4.jpg|Бакавы фасад
Belarus-Polatsk-Castle Street-3.jpg|З боку вуліцы


## Глядзіце таксама
* Беларускія немцы
* Лютэранская кірха ў Менску
* Лютэранская кірха ў Горадні
* Лютэранская кірха ў Магілёве

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Полацку
Катэгорыя:Кірхі Беларусі
Катэгорыя:Зборы Беларусі
Шчасьце (Украіна)

**Шча́сьце** ()&nbsp;— места ў Луганскай вобласьці, места-спадарожнік Луганску, падпарадкаванае Луганскай мескай радзе. Знаходзіцца на левым беразе ракі Северскі Данец. Насельніцтва на 2011 год — 13&nbsp;105 асобаў. Асноўны прамысловы аб’ект&nbsp;— Луганская цеплавая электрастанцыя.

## Мінуўшчына
Места паўстала ў 1963 на месцы вёскі, заснаванае прыгоннымі-ўцекачамі ў сярэдзіне XVIII стагодзьдзя. У 1754 року імпэратрыца Кацярына II падаравала землі, прылеглыя да Данца, і сялянаў свайму прыдворнаму&nbsp;— Рыгору Кавалінскаму. Ад прозьвішча ўласьніка вёска «ў народзе» стала называцца Кавалінкаю.

Паводле зьвестак на 1864 рок у казённай вёсцы Старабельскага павету Харкаўскай губэрні жыло 510 асобаў (250 мужчынскай стаці й 260&nbsp;— жаночай), налічвалася 49 дваровых гаспадарак.

Па стане на 1885 рок — у Стараайдарскай воласьці, 661 жыхар, 96 дваровых гаспадарак.

Паводле перапісу 1897 року колькасьць жыхароў узрасла да 830 асобаў (420 мужчынскай стаці і 410 — жаночай), зь якіх усе — праваслаўнае веры.

Паводле зьвестак 1914 року — 1230 жыхароў. Дзейнічала 2-клясная парафіяльная школа. У гэтым жа годзе памешчык Пятро Кавалінскі з жонкай Кацярынай пабудавалі цагляны Сьвята-Кацярынінскі храм.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Уліковая картка на бачыне Вярхоўнае Рады Ўкраіны

Катэгорыя:Гарады Луганскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Павал Добшынскі

**Па́вал До́бшынскі** (; 16 сакавіка 1828, Славашаўцы — 22 кастрычніка 1885, Дрэнчаны) — славацкі эвангельскі сьвятар, фальклярыст і зьбіральнік народнай творчасьці, які дзейнічаў у пэрыяд рамантызму і адносіцца да пісьменьнікаў штураўскага пакаленьня.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і эвангельскага параха. Навучаўся ў гімназіях у Рожняве і Мішкальцы. Ад 1840 року навучаўся ў эвангельскім ліцэі ў Левачы.

У 1848—1849 далучыўся да рэвалюцыі, а пасьля змагаўся ў імпэратарскім войску. У 1850—1852 быў памочнікам эвангельскага параха і этнографа ў Левачы, ад якога і пачаў цікавіцца зьбіральніцтвам народнай творчасьці.

Ад 1852 — памочнік рэдактара ў часопісе «Slovenské pohľady», пасьля каплян, у 1858—1861 — прафэсар славацкай мовы і літаратуры ў Банскай Шцьяўніцы. З 1861 — сьвятар у Дрэнчанах.

Быў двойчы жанаты.

## Творчасьць
Пісаць пачынаў яшчэ падчас навучаньня ў ліцэі. Ужо ў гэты час складаў вершы ў рэчышчы штураўскай паэзіі. У асноўным гэта былі прыпадабненьні народным песьням, патрыятычныя і алегарычныя творы. Перакладаў таксама вершы замежных аўтараў. У розных часопісах паступова выйшлі ягоны пераклады Байрана, Лямартына, Міцкевіча. Выдаваў рукапісны часопіс «Holubica», часопіс «Sokol», рэцэнзаваў альманахі «Concordia» і «Lipa».

Найбольшы ўнёсак зрабіў у фальклярыстыку. Яшчэ студэнтам займаўся праблематыкаю народнай славеснасьці. Пэрыядычна публікаваў фальклярыстычныя штудыі, якія пасьля ўвайшлі ў кнігу «Úvahy o slovenských povestiach» (1872). Сыстэматычна зьбіраў і запісваў песьні, прыказкі, прымаўкі, загадкі, гульні, звычаі і павер’і. Перад публікацыяй прыбраў адтуль эратычнасьць і пошасны гумар, дзякуючы чаму гэтая творчасьць (першапачаткова прызначаная для дарослых) стала ўлюбёнай і папулярнай і сярод дзяцей. Разам з Аўгустам Гарыславам Шкулцетым склаў і ў 1858—1861 выдаў сэрыю з 64 казак у шасьці тамох пад назовам «Slovenské povesti». Незадоўга перад сьмерцю выдаў 90 казак у васьмі тамох пад назовам «Prostonárodné slovenské povesti» (1880—1883). Гэтыя складанкі і дагэтуль зьяўляюцца найбольш істотным і рэпрэзэнтатыўным зборам славацкай фальклярыстыкі.

## Бібліяграфія
* 1858/1861 — «Slovenské povesti. Rožňava — Banská Štiavnica»
* 1874 — «Zborník slovenských národných piesní, povestí, prísloví, porekadiel, hádanok, hier, obyčajov a povier»
* 1880 — «Prostonárodne obyčaje, povery a hry slovenské»
* 1880/1883 — «Prostonárodne slovenské povesti»

## Вонкавыя спасылкі

* Простанародныя звычаі, павер’і і забабоны (поўны тэкст твору)
* Простанародныя славацкія аповесьці — Том I (поўны тэкст твору)
* Простанародныя славацкія аповесьці — Том II (поўны тэкст твору)
* Простанародныя славацкія аповесьці — Том III (поўны тэкст твору)

Катэгорыя:Славацкія фальклярысты
Катэгорыя:Славацкія літаратары
Катэгорыя:Славацкія паэты
Катэгорыя:Славацкія сьвятары
Катэгорыя:Літаратары рамантызму
Катэгорыя:Славацкія дзіцячыя літаратары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Славашаўцах
Катэгорыя:Памерлі ў Дрэнчанах
Браціслаў

**Брацісла́ў** — паўднёваславянскае асабовае імя. Значэньне:
* (ад  — барукацца ды *слав* — слава) — *барацьбіт за славу*
* (ад  — браць ды *слава*) — *той, хто бярэ славу*

Жаночая форма — **Браціслава**.

У чэскім календары мяніны адзначаюць 10 студзеня, у славенскім — 29 верасьня.

## Вядомыя носьбіты
* Браціслаў Жыўкавіч — сэрбскі футбаліст
* Браціслаў Петкавіч — сэрбскі кінарэжысэр
* Браціслаў Пуношавац — сэрбскі футбаліст
* Браціслаў Рысьціч — сэрбскі футбаліст

## Глядзіце таксама
* Браціслава
* Брачыслаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Значэньне імя

Катэгорыя:Славянскія мужчынскія імёны
Еранімас Мілюс

**Ерані́мас Мі́люс** (;  11 кастрычніка 1984, Вільня, Летувіская ССР, СССР) — летувіскі сьпявак, лідар гэві/паўэр-мэтал гурту «Soul Stealer».

У 2008 Еранімас прадстаўляў Летуву на Эўрабачаньні—2008 з рок-балядай «Nomads in the Night». У нацыянальным адборачным туры песьня заняла першае месца. Аднак у другім паўфінале самога конкурсу Эўрабачаньне песьня набрала 30 балаў, заваявала шаснаццатае месца і ня трапіла ў фінал.

У 2009 Еранімас прадстаўляў Летуву на конкурсе маладых сьпевакоў Славянскім базары ў Віцебску зь песьняй «Я свободен» гурту «Ария». На конкурсе ён заняў трэцяе месца і быў узнагароджаны $1000.

## Крыніцы

Катэгорыя:Летувіскія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Сьпевакі і сьпявачкі ў стылі гэві-мэтал
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні
Катэгорыя:Удзельнікі конкурсу песьні Эўрабачаньне
Кірха Сьвятога Антонія Падуанскага (Берасьце)

**Кі́рха Сьвятога Антонія Падуанскага ў Бе́расьце** — колішні кальвініскі храм у Бярэсьце, заснаваны ў 1938 р., разбураны ў 1945 р. Знаходзілася на вуліцы Жыгамонтаўскай (цяпер вул. К. Маркса).

## Гісторыя
Царква была пабудавана па праекце архітэктара Баранскага  незадоўга да пачатку вайны на тагачаснай вуліцы Жыгамонтаўскай. Дапамогу ў будаўніцтве кірхі аказалі берасьцейскія вайскоўцы. Як успамінае дачка парафіяльнага пастара Берасьця А. Фігашэўская: *дужа дапамаглі бацьку вайскоўцы, які падаравалі цэглу для будаўніцтва храма, а таксама парафіяне зь Берасьця й ўсёй Польшчы. Неўзабаве будынак быў гатовы, пасьля чаго ў ім праводзіліся штодзённыя набажэнствы, у якіх прынялі ўдзел вернікі Берасьця й ваколіцаў, а таксама жаўнеры берасьцейскага гарнізону*.

Пастарам берасьцейскага прыходу, у якім яны маліліся таксама ўсе палескія кальвіністы быў Альфрэд Уга Фігашэўскі

Пасьля 1945 року кальвініскі прыход у Берасьці спыніў сваё існаваньне, а будынак, які знаходзіўся ў стане заняпаду, быў перароблены савецкімі ўладамі пад кінатэатар. Сёньня, маёмасьць былой кірхі здаецца ў арэнду прыватным кампаніям.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Брэст. Царква эвангеліцкая

Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Берасьця
Катэгорыя:Зьнішчаныя кірхі Беларусі
Катэгорыя:Зборы Беларусі
Катэгорыя:Збудаваньні Берасьця
Катэгорыя:Зьніклі ў 1945 годзе