Крамяніца

**Крамя́ніца** — вёска ў Беларусі, на рацэ Самараўцы. Цэнтар сельсавету Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва на 1997 год — 158 чалавек. Знаходзіцца за 12 км на паўночны захад ад Зэльвы, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Лябяды (лінія Ваўкавыск — Баранавічы).

Крамяніца — даўняе мястэчка гістарычнай Ваўкавышчыны (частка Наваградчыны). Да нашага часу тут захаваўся кляштарны комплекс канонікаў лятэранскіх з касьцёлам Сьвятога Юрыя ў стылі рэнэсансу, помнік архітэктуры XVII—XIX стагодзьдзяў.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Крамяніца ўпамінаецца ў другой палове XV ст. як двор Рачковічаў у Ваўкавыскім павеце. У 1498 годзе вялікі князь Аляксандар пацьвердзіў правы на маёнтак кухмістру вялікай княгіні Алены Мікалаю Юндзілавічу (Рачковічу). Юндзілы-Рачковічы валодалі Крамяніцай у XVI—XVIII стагодзьдзях. На мапе Тамаша Макоўскага 1613 году Крамяніца значыцца як мястэчка.

У XVII ст. маёнтак падзяляўся на 2 часткі: уласна Крамяніца і Крамяніца Старая (пазьней Крамяніца Горная і Крамяніца Дольная). У 1617 годзе у Крамяніцы Дольнай кашталян віцебскі Мікалай Вольскі заснаваў мураваны касьцёл Сьвятога Юр’я. У 1690 годзе Крамяніцай Дольнай (15 дымоў) валодаў віцебскі стольнік Міхал Юндзіл, у мястэчку Крамяніца было 82 дымы, 2 карчмы, 2 млыны. На 1790 год — млын, карчма, шпіталь для бедных.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Крамяніца апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, існавалі вёска Крамяніца Горная (32 двары, 2 крамы, кузьня) і маёнтак Крамяніца Дольная, якімі валодаў граф дэ Жэльві. Пазьней усе населеныя пункты зьліліся ў адну вёску.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Крамяніцу занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Крамяніца абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Крамяніца апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводзтва.

У 1939 годзе Крамяніца ўвайшла ў БССР, дзе ў 1940 годзе стала цэнтрам сельсавету Зэльвенскага раёну. На 1972 год тут было 84 двары, на 1997 год — 73, на 1998 год — 75.


Kramianica, Lateranski. Крамяніца, Лятэранскі (P. Galaunė, 1907).jpg|Кляштарны комплекс, 1907 г.
Kramianica. Крамяніца (1930-44).jpg|Касьцёл, да 1944 г.
Kramianica, Lateranski. Крамяніца, Лятэранскі (P. Galaunė, 1907) (2).jpg|Кляштар, 1907 г.
Kramianica, Lateranski. Крамяніца, Лятэранскі (P. Galaunė, 1907) (3).jpg|Візыт біскупа, 1907 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 год — 238 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1972 год — 297 чал.; 1997 год — 158 чал.; 1998 год — 158 чал.

### Інфраструктура
У Крамяніцы працуюць сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка, пошта.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Капліца могілкавая (XIX ст.)
* Касьцёл Божага Цела і Сьвятога Юр’я (1617—1620)

### Страчаная спадчына
* Кляштар канонікаў лятэранскіх (XVII ст.)

## Галерэя

Крамяніца. Касцёл са званіцай.jpg|Кляштарны комплекс
Крамяніца. Касцёл. Званіца.jpg|Касьцёл. Званіца
Крамяніца. Касцёл. Агароджа (03).jpg|Касьцёл. Агароджа
Крамяніца. Помнік ля касцёла.jpg|Касьцёл. Помнік


Крамяніца. У касцёле.jpg|Касьцёл, фрагмэнт інтэр'еру
Крамяніца. Кляштарная гаспадарчая пабудова.jpg|Кляштар. Гаспадарчая пабудова
Крамяніца. Кляштарны будынак (01).jpg|Кляштар. Афіцына
Крамяніца. Могілкі. Капліца (01).jpg|Капліца могілкавая


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Крамяніца, Radzima.org

Катэгорыя:Крамяніца