Буш

**Буш** (*Бус*, *Бусь*, *Буза*, *Бузь*), **Буша**, **Бош** — мужчынскае імя і прозьвішча.

## Паходжаньне

Боса, пазьней Буc, Буса або Буш (Boso, Boos, Busse, Buoso, Buss, Busch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бус- (-бос-) паходзіць ад стараверхненямецкага bōsi 'варожы, злы' або ад германскага buozan 'паляпшаць, прыносіць карысьць'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Бушка (Буска, Босіка), Бушыла (Бусіл, Бузель), Бусінь, Бушман. Адзначаліся германскія імёны Buske (Buschke, Bosico), Busilo (Büschel), Buosin, Bussman. Апроч таго, існуе германскае прозьвішча Буш (, ), якое звычайна выводзяць ад германскага слова з значэньнем 'гушчар, зарасьнік'. Ад гэтага прозьвішча з дапамогай асновы -ман- утварылася прозьвішча Бушман (Buschmann, Bushman).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bosza (Posz, Posza), Pusołt (< Busolt). Апроч таго, у Польшчы бытавала імя Буш: *Bus* (1398 год), *Busch* (1440 і 1455 гады).

У Прусіі бытавалі імёны: *Buse / Busse* (10 жніўня 1299 году і 1419 год), *Busgede / Bosegede* (1419 год). У 1624 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Ludovicus Bußwaldt, Lieb-Mülensis Borussus*.

Імя Буша бытавала ў Ноўгарадзе: *Буша* (1539 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Mertin Busch eime schiffmanne* (1404 год); *боаринъ его Иванъ Боша* (Ніканаўскі летапіс); *в Сомъникахъ… Митько Бошевичъ — служба, Петрецъ Бошевичъ — служба, Микя Бошевичъ — служба* (сьнежань 1534 году); *Василий Бусичь* (1552 год); *co [[Наруш|Narusz]] z Buszom trzymali* (1554 год); *Bosz Szymkow… Iwassko, Busz a Onikiey Przelieikiewiczy* (1558 год); *село Пужичи… Гапонъ Бушичъ* (1566 год); *Joël Busch, Lithuanus* (1594 год); *Krzysztof Buszewicz za ojca swego po kozacku* (1621 год); *na miejscu… K[on]d[ra]ta Busiewicza* (1667 год); *Buza… Buziewicza… Buzowa* (1671—1681 гады); *jm. p. Busz*, *Mikołaj Busz*, *jmp. Krzysztof Busz* (1690 год); *na jchmcw panów… Antoniego Busza* (10 лютага 1722 году); *honestis Christophoro Bus* (1742 год); *Busowszczyzna… Buszyszki* (1744 год); *Stanisław Busz* (4 кастрычніка 1765 году); *Piotr Bouszewicz* (1797 год); *Andrzej Bosz* (1831 год).

## Носьбіты
* Нарвіл Бусі — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537 годзе
* Сымон Стэфанавіч Бушэвіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1599 годзе
* Іван Буш — жыхар вёскі Лявонавічаў (каля Шацку), які ўпамінаецца ў 1749 годзе
* Тадэвуш Буш — шляхціч Менскага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1765 годзе
* Станіслаў Буш — шляхціч Наваградзкага ваяводзтва, які ўпамінаецца ў 1765 годзе
* Антон, Дамінік, Міхал і Ян Бушы — шляхцічы Менскага ваяводзтва, якія ўпамінаюцца ў 1787 годзе
* Міхал Буш — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік браслаўскі ў 1768—1779 і мастаўнічы смаленскі ў 1779—1792 гадох
* Дамінік Міхал Буш — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мастаўнічы ашмянскі ў 1776—1791 гадох
* Джордж Гэрбэрт Ўокер Буш (1924—2018) — 41-ы прэзыдэнт ЗША
* Джордж Ўокер Буш (нар. 1946) — 43-ці прэзыдэнт ЗША

Бушы — парафіяне Катэдральнага касьцёла ў Менску на 1851—1857 гады і касьцёла ў Крывічах на 1853 год.

Бушы (Busza) — прыгонныя зь вёскі Вянцэвічаў (каля Сьвіру), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Бушы гербаў Бушлер і Ясеньчык — літоўскія шляхецкія роды.

Бушы гербаў Асарыя і Ясенчык — літоўскія шляхецкія роды.

Бус (Bus) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Кобрыню.

Буш (Busz) і Бушэвіч (Buszewicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналіся сяло Бусы каля Кельмаў і маёнтак Бушышкі ў Жамойцкім старостве.

У XVI ст. існаваў маёнтак Бушавічы (*Бушевичи*) у Жамойцкім старостве.

На 1906 год існавалі фальварак Бушава і сяліба Бусава ў Лепельскім павеце, вёска Бушы ў Рэжыцкім павеце, а таксама вёска Бушаўка ў Себескім павеце Віцебскай губэрні.

На 1910 год існавала лясная вартоўня Бушава ў Гомельскім павеце Магілёўскай губэрні.

На гістарычнай Полаччыне існуюць вёскі Бушава і Бусава, на гістарычнай Аршаншчыне — Бушоўка. Назву Бушаўка маюць вёскі на гістарычнай Рэчыччыне.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Катэгорыя:Германскія прозьвішчы