open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ягор Шадзько

**Ягор Шадзько** ( 19 верасьня 2003 году) — беларускі футбаліст, нападнік «Астраўцу» (у арэндзе з наваполацкага «Нафтану»).

## Кар’ера
### Клюбная
Пачаў займацца футболам у родным Наваполацку. Першым трэнэрам гульца быў Дзьмітры Гаўрыловіч. Пасьля быў у складзе сталічнага РУАР. У жніўні 2020 году далучыўся да менскага «Дынама», дзе гуляў у складзе дублюючай каманды. У сакавіку 2023 году прыяднаўся на правах арэнды да гомельскага «Лякаматыву». Запачаткаваў кар’еру ў Першай лізе 2 красавіка ў матчы супраць «Маладэчна-2018», зьявіўшыся ў стартавым складзе. 23 красавіка адзначыўся першым у кар’еры голам, улучыўшы мяч у браму «Воршы». У наступным матчы, які ладзіўся 30 красавіка, учыніў дубль. Пацярпеў ад дзеяў гульца гомельскі «Паперпрам». Шадзько хутка стаў адным з асноўных гульцоў каманды. У сьнежні зышоў з каманды. У студзені 2024 году далучыўся да «Нафтану», дэбютаваўшы ў Найвышэйшай лізе ў матчы супраць барысаўскага БАТЭ. У ліпені 2025 году на правах арэнды стаў футбалістам «Астраўцу».

### Міжнародная
У канцы 2019 году прыцягваўся да выступаў зборнай Беларусі (да 17 гадоў), дэбютаваўшы ў складзе каманды 24 кастрычніка ў матчы супраць зборнай Вугоршчыны. Першым голам адзначыўся 23 студзеня 2020 году ў матчы супраць зборнай Бэльгіі. У чэрвені 2021 году атрымаў выклік у склад зборнай Беларусі (да 19 гадоў). Запачаткаваў выступы ў складзе гэтай зборнай 2 чэрвеня ў таварыскім матчы супраць зборнай Азэрбайджану. Празь некалькі месяцаў браў удзел у каліфікацыйных матчах да чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Белазубка Гюльдэнштэдта

**Белазубка Гюльдэнштэдта** (*Crocidura gueldenstaedtii*) — жывёла клясы сысуноў сямейства зямлярыйкавыя (Soricidae).

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Эўропі і Азіі ад Партугаліі да Ірану, на вышынях 0–2470 м. Ён жыве ў шырокім дыяпазоне месцаў пражываньня, уключаючы вінаграднікі, аліўкавыя гаі, тэрасаваныя сельгасугоддзі на схілах пагоркаў, сухія міжземнаморскія хмызьнякі, скалістыя ўчасткі ў гарах і вільготныя ўчасткі з густой расьліннасьцю побач з вадой, у тым ліку прыліўныя балоты і прыбярэжныя раёны.

## Постаць
Белазубка з шараватым адценьнем сьпіны і шараватым брушным з жаўтлявымі адценьнямі.

## Лад жыцьця
Дробныя мяккацелыя вусякі складаюць асноўную частку яго рацыёну, хоць час ад часу ён есьць малюскаў, амфіподаў, кольчатападобных і дробных хрыбетных.

## Крыніцы

* Kryštufek, B.; Gazzard, A. 2023. ''Crocidura gueldenstaedtii''. The IUCN 

Катэгорыя:Сысуны Эўропы
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Пітсбурскае пагадненьне

**Пітсбурскае пагадненьне** — пагадненьне, падпісанае паміж дзеячамі чэскай і славацкай эміграцыі і Томашам Масарыкам у Пітсбургу 31 траўня 1918 году. Гаворка ішла аб стварэньні чэха-славацкай дзяржавы, падпарадкаванай славацкай аўтаноміі, з уласнай адміністрацыяй, парлямэнтам і судамі.

Аднак чаканьні славакаў не спраўдзіліся ў першай Чэхаславацкай рэспубліцы. У выніку славацкія прыхільнікі аўтаноміі спасылаліся на Пітсбурскае пагадненьне, у тым ліку: ксёндз Андрэй Глінка, лідэр Славацкай народнай партыі.

Толькі перад абліччам крызысу 1938 году другая рэспубліка фэдэралізавала дзяржаву, падпісаўшы г. зв. Жлінскае пагадненьне 6 кастрычніка і прадстаўленьне аўтаноміі Славаччыне ў новай канстытуцыі 23 лістапада 1938 году. Стварала яна, сярод іншага, Нацыянальны парламэнт Славачыны, **Slovenský Snem**. Нарэшце пад ціскам Гітлера 14 сакавіка 1939 году незалежнасьць Славаччыны была абвешчана ўрадам кс. Юзафа Цісо.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Чэхаславаччыны
Катэгорыя:Падзеі 1918 году
Катэгорыя:Дакумэнты 1918 году
Катэгорыя:Гісторыя Славаччыны
Катэгорыя:Гісторыя Чэхіі
Арцемі Літвінаў

**Арце́мі Літві́наў** ( 16 сьнежня 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца.

## Кар’ера
Выхаванец футбольнай школы наваполацкага «Нафтану». У жніўні 2023 году быў далучаны да асноўнай каманды клюбу. Запачаткаваў выступы ў Найвышэйшай лізе 4 жніўня 2023 году, калі адгуляў увесь матч супраць салігорскага «Шахцёра». У выніку гулец пасьля гэтага згуляў ува ўсіх матчах каманды да сканчэньня сэзону, стала замацаваўшыся ў першай адзінаццатцы. З пачаткам 2024 году перастаў трапляць у склад каманды, застаючыся на лаве запасных. У 2025 годзе нават ня быў заяўлены на чэмпіянат, гуляючы толькі за дубль. Улетку футбаліст сышоў з каманды і аб’явіў аб прыпыненьні гульнёвай кар’еры, раскрытыкаваўшы клюб за адсутнасьць цікавасьці да сваіх гадаванцаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Антон Сучкоў

**Антон Сучкоў** ( 29 траўня 2002 году) — беларускі футбаліст, абаронца гарадзенскага «Нёману» і моладзевай зборнай Беларусі. Сын былога гульца нацыянальнай зборнай Беларусі Аляксея Сучкова.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец СДЮШАР «Белкард». Пазьней трапіў у юнацкую каманду гарадзенскага «Нёману». У жніўні 2018 году падпісаў першы прафэсійны кантракт з клюбам і пачаў выступаць за дубль. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 4 ліпеня 2020 году ў матчы супраць «Іслачы» (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым працягваў зьяўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену.

Сэзон 2022 году пачынаў у «Нёмане», а ў сакавіку быў аддадзены ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У ліпені 2022 году быў адкліканы з арэнды ў «Нёман». У 2022 годзе зьяўляўся ў асноўным складзе гарадзенцаў нерэгулярна, а ў сэзоне 2023 году ўжо замацаваўся ў пачатковым складзе. У ліпені 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам да лета 2024 году. У лютым 2024 году зноў быў арандаваны «Нафтанам». У Наваполацку згуляў выдатны сэзон, правёўшы першы гол ужо ў першым матчы ў браму «Нёману». Агулам за сэзон паклаў на свой рахунак шэсьць галоў цягам чэмпіянату ды адзін гол у пераходных матчах супраць «Нівы».

### Міжнародная
21 верасьня 2022 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць зборнай Расеі (1:6).

## Дасягненьні
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2023
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладлен Анікееў

**Уладле́н Аніке́еў** ( 9 лютага 2004 году) — беларускі футбаліст, нападнік «Баранавічаў» (у арэндзе зь «Віцебску»).

## Кар’ера
З 2020 году пачаў выступаць за дубль «Віцебску», а неўзабаве пачаў зрэдку прыцягвацца і да асноўнай каманды. Дэбютаваў за «Віцебск» 23 чэрвеня 2021 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Смалявічаў» (3:1), калі выйшаў на замену ў другім тайме. 8 ліпеня 2022 году ўпершыню згуляў у Найвышэйшай лізе, зьявіўшыся на замену ў другім тайме матчу супраць «Іслачы» (0:2). У далейшым працягваў зьяўляцца ў асноўнай камандзе, часам выходзячы на замену. Улетку 2024 году на правах арэнды далучыўся да «Баранавічаў».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Яўген Гулецкі

**Яўге́н Гуле́цкі** ( 15 студзеня 2001 году) — беларускі футбаліст, абаронца армянскага клюбу «Алашкерт».

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у маладэчанскай ДЮСШ-4, пасьля таксама навучаўся ў Акадэміі АБФФ. На юнацкім узроўні выступаў на пазыцыі нападніка, пасьля апусьціўся на месца паўабаронцы. У 2018 годзе стаў гульцом сталічнага «Энэргетыка»-БДУ ў Першай лізе, дзе часам выходзіў на замену. У пачатку 2019 году рыхтаваўся да новага сэзону з сталічным клюбам, аднак у сакавіку пакінуў яго і далучыўся да дублю барысаўскага БАТЭ, дзе стаў адным з асноўных гульцоў ды дапамог камандзе выйграць першынство дублёраў у 2019 годзе.

У лютым 2020 году поруч з шэрагам іншых дублёраў барысаўчанаў быў аддадзены ў арэнду ў койданаўскі «Арсэнал». У хуткім часе замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У кастрычніку 2020 году быў выкуплены «Арсэналам» і стаў гульцом клюбу на трывалай аснове. У гэты час стаў выступаць на пазыцыі абаронцы. У лютым 2021 году падпісаў кантракт зь берасьцейскім «Рухам», аднак застаўся ў «Арсэнале» на правах арэнды. Паводле вынікаў сэзону 2021 году дапамог койданаўскаму клюбу прабіцца ў Найвышэйшую лігу. У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Рух». У пачатку 2022 году рыхтаваўся да новага сэзону разам з «Рухам», аднак у сакавіку, пасьля таго як берасьцейскі клюб зьняўся з Найвышэйшай лігі, зноў далучыўся да «Арсэналу», які неўзабаве аформіў новае арэнднае пагадненьне. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 году ў матчы першага туру супраць «Гомлю» (1:2), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У траўні канчаткова пакінуў «Рух» і стаў гульцом койданаўскага клюбу на трывалай аснове.

У студзені 2023 году, пасьля таго як «Арсэнал» выбыў у Першую лігу, падпісаў двухгадовы кантракт зь «Іслаччу». Згуляў за асноўную каманду «Іслачы» толькі ў першым матчы сэзону супраць менскага «Дынама» (0:3), пасьля чаго выступаў за дубль. У траўні 2023 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў клюб. У чэрвені 2023 году далучыўся да «Віцебску». У студзені 2024 году падоўжыў кантракт з клюбам. У лютым 2025 году стала вядома, што гулец працягне кар’еру ў армянскім «Алашкерце».

### Міжнародная
У кастрычніку 2017 году выступаў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2019 году выступаў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы. 26 сакавіка 2021 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), калі выйшаў у стартавым складзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Армэніі (1:2) і быў заменены ў першым тайме.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Фрол Панарын

**Фрол Пана́рын** ( 10 верасьня 2002 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Віцебску».

## Кар’ера
Выхаванец клюбу «Віцебск», таксама навучаўся ў Акадэміі АБФФ. Зь лета 2021 году пачаў выступаць за дубль «Віцебску», а неўзабаве яшчэ і прыцягваўся да асноўнай каманды. Дэбютаваў за «Віцебск» 23 кастрычніка 2021 году ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:2), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы. У сэзоне 2023 году пачаў падпускацца да матчаў каманды, калі яна спаборнічала ў Першай лізе. У 2024 годзе згуляў за каманду толькі 3 сакавіка ў чвэрцьфінале Кубка Беларусі супраць «Іслачы».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Іван Арашкевіч

**Іва́н Арашке́віч** ( 20 студзеня 2005 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца койданаўскага «Арсэналу». Браты гульца, Яраслаў і Максім, таксама футбалісты.

## Кар’ера
Выхаванец футбольнай акадэміі берасьцейскага «Дынама». У пачатку 2021 году далучыўся да берасьцейскана «Руху», але ў ліпені 2022 году прыяднаўся да структуры салігорскага «Шахцёра». У абодвух клюбах спаборнічаў толькі на юнацкім узроўні. Напрыканцы сакавіка 2023 году стаў гульцом койданаўскага «Арсэналу», склаўшы працоўную дамову да канца году. Дэбютаваў за каманду ў першалігавым матчы, які ладзіўся 2 красавіка, супраць петрыкаўскага «Шахцёра», зьявіўшыся на пляцоўцы на 65-й хвіліне сустрэчы. Гулец у тым сэзоне пераважна выходзіў на зьмены ў другіх таймах, тым ня менш згуляўшы агулам у 19 матчах. У сакавіку 2024 году ўзгодніў новую дамову з клюбам. 17 сакавіка запачаткаваў кар’еру ў Найвышэйшай лізе ў матчы супраць жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ», зьявіўшыся ў стартавым складзе. Цягам сэзону стала гуляў у асноўным складзе, працягнуўшы кантракт па заканчэньні сэзону адразу на два гады. У пачатку 2025 году гульцу была зробленая апэрацыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Перагузьня

**Перагузьня** (*Vormela peregusna*) — жывёла клясы сысуноў атрада драпежных сямейства куніцавых.

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Азіі і Эўропі ад Чарнагорыі до Кітая, на вышынях 0–3000 м. Сустракаецца ў пустэльнях, паўпустэльнях і стэпах.

## Постаць
Даўжыня галавы і тулава складае 29–38 см, даўжыня хваста 15–22 см, маса 370–730 г; самцы і саміццы прыкладна аднолькавага памеру. Гэта жывёла з выцягнутым, вузкім тулавам і кароткімі нагамі. Верх мае цёмна-карычневы базавы колер, пакрыты жоўтымі плямамі і палосамі. Ніз чорны. Галава чорна-белая: вобласьць вакол рота і шырокая паласа паміж вачыма і вушамі белыя, астатняя частка твару чорная. Вушы незвычайна вялікія. Хвост густы і мае чорны кончык.

## Лад жыцьця
Гэта спецыялізаваны драпежнік, які сілкуецца пераважна пустэльнымі і стэпавымі грызунамі, такімі як пясчанкі, суслакі і птушкі. Пераважна *Vormela peregusna* актыўныя ў прыцемках або ноччу, але часам шукаюць ежу і днём. Звычайна яны праводзяць дзень у нары, якую выкапалі самі або перанялі ў іншых жывёл. Па-за шлюбнага пэрыяду яны вядуць адзіночны лад жыцьця. Тэрыторыі могуць перакрывацца, але жывёлы звычайна пазбягаюць адзін аднаго. У выпадку пагрозы падымае поўсьць на целе і загінае наперад свой кусьцісты хвост; калі гэта не дапамагае, ён можа выпырскаць з анальнай залозы смуродны сакрэт.

## Крыніцы
* Abramov, A.V., Kranz, A. & Maran, T. 2016. ''Vormela peregusna''. The IUCN 
* Petroelje, T. 2011. "Vormela peregusna" (On-line), Animal Diversity Web 
* *Ronald M. Nowak* Walker's carnivores of the world. — JHU Press, 2005. — ISBN 0801880327. 

Катэгорыя:Сысуны Эўропы
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Zuzana (зброя)

**155-мм самаходная гаўбіца 2000 „Зузана“** — самаходная гаўбіца калібру 155 мм славацкай вытворчасьці.

## Распрацоўка
«Зузана» створаная на аснове старэйшых 152-мм самаходных гаўбіц «Dana» і ейнай мадэрнізаванай вэрсіі «Ондава». Патрэба пераходу на 155-мм калібар паўстала пасьля развалу Варшаўскай дамовы, каб мець магчымасьць карыстаньня стандартнай амуніцыяй краінаў НАТО. Першы этап распрацоўкі «Зузаны» пачалася ў 1992 року і скончыўся ў 1995. За гэты час была створаная 155-мм гармата, усталяваная на браняваную вежу. У якасьці шасі была ўзятая Tatra 815. У 1998 року стартавала сэрыйная вытворчасьць.

У сьнежні 2009 року прайшла выпрабаваньні новая вэрсія самаходнага комплексу пад назовам , якая адрозьніваецца аднамеснай канструкцыяй шасі і даўжэйшым ствалом.

Неабходнасьць мадэрнізацыі, найперш павелічэньня дальнасьці стральбы і мабільнасьці, прывялі да стварэньня новага прататыпу пад назовам «», якая выкарыстоўвае гаўбіцу сыстэмы «Зузана-2», усталяваную на плятформе Tatra 815-6×6.

## Тэхнічныя характарыстыкі
Самаходная гаўбіца «Зузана» пастаўленая на 8-колавым шасі Tatra 815 з поўным 8-колавым прывадам. Рухавік вытворчасьці Tatra разьмешчаны ў кармавой частцы корпусу. Машына здольная разварочвацца на 360° ў радыюсе 14 м. Кіроўца мае сыстэму падпампоўкі шынаў. Падчас стральбы кузаў машыны стабілізуецца гідраўлічнымі апорамі, разьмешчанымі між другой і трэцяй восямі. Лёгкабраняваныя двухмесная кабіна мэханіка-кіроўцы і зварная вежа ўстойлівыя да паразы аскепкамі і вінтовачнымі патронамі да калібру 7,62 мм.

Асноўная гармата калібку 155 мм мае ў даўжыню 45 калібраў (~7000 мм), вэртыкальную наводку ад −3,5° да +70°, гарызантальную — ад −60° да +60°. Максымальная дальнасьць стральбы — больш за 39 км. Хуткастрэльнасьць з аўтаматам — 6 стрэлаў за першую хвіліну, пасьля — 5 стрэлаў/хвіліна. Хуткастрэльнасьць з ручным зараджаньнем — 2 стрэлы/хвіліна. У рэжыме аўтазарадкі гаўбіца можа страляць залпам. Бартавая сыстэма кіраваньня вагнём працуе пад апэрацыйнай сыстэмай Microsoft Windows, мае навігацыйную і пазыцыйную сыстэмы, якія забясьпечваюць дакладную ацэнку пазыцыі і навядзеньне па каардынатах.

## Карыстальнікі
На ўзбраеньні славацкага войска знаходзіцца 16 адзінак самаходных гаўбіц «Зузана». Яшчэ 12 выкарыстоўвае Грэцыя на Кіпры.

## Крыніцы

Катэгорыя:Самаходная артылерыя Славаччыны
Катэгорыя:Колавыя самаходныя гаўбіцы
Катэгорыя:Васьміколавыя транспартныя сродкі
Катэгорыя:155-мм артылерыя
Максім Дробыш

**Максім Дробыш** ( 30 студзеня 2001 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Віцебску».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец клюбу «Віцебск». З 2018 году пачаў выступаць за клюбны дубль. З 2019 годзе прыцягваўся да асноўнай каманды. Дэбютаваў за «Віцебск» 26 чэрвеня 2019 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Слоніму-2017» (3:1), выйшаўшы на замену ў другім тайме. У Найвышэйшай лізе ўпершыню згуляў 1 сьнежня 2019 году ў матчы апошняга туру супраць мазырскай «Славіі» (0:2), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы. У 2020—2022 гадах працягваў выступаць за дубль, аднак усё ж такі часьцей пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, дзе звычайна выходзіў на замену або заставаўся на лаўцы запасных.

У 2023 годзе застаўся ў камандзе пасьля таго, як яна выбыла ў Першую лігу. У чэрвені 2023 году падоўжыў кантракт зь віцебскім клюбам.

### Міжнародная
У кастрычніку 2017 году быў у складзе зборнай Беларусі (да 17 гадоў) на кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, аднак на полі не зьяўляўся. 26 сакавіка 2021 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 году), калі выйшаў на замену ў другім тайме таварыскага матчу супраць зборнай Армэніі (2:1).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Кліўлэндзкае пагадненьне

**Кліўлэндзкае пагадненьне** (, ) — першы сумесны пісьмовы дакумэнт, падпісаны прадстаўнікамі чэхаў і славакаў у пачатку Першай сусьветнай вайны. Яго мэтай, гэтак жа як і мэтай наступнай падобных дакумэнтаў, было паказаць саюзьнікам сумесную барацьбу двух народаў за нацыянальнае вызваленьне супраць Аўстра-Вугоршчыны.

Прадстаўнікі славакаў згаджаліся падпісаць дакумэнт толькі калі будучыня Чэха-Славацкая дзяржава будзе Фэдэрацыяй.

Пасьля некалькіх месяцаў перамоваў, пагадненьне было падпісана 22 кастрычніка 1915 году ў Кліўлэндзе, ЗША.

Ад чэхаў пагадненьне падпісалі прадстаўнікі Чэскай Нацыянальнай асацыяцыі Людвіг Фішэр і Ёзэф Твржыцкі-Крамэр. Ад славакаў прадстаўнікі славацкай Амэрыканскай лігі Іван Дакснэр і Альберт Павол Маматэй.

Пагадненьне тычылася ўмоў для супрацоўніцтва паміж чэхамі і славакамі ў рамках ідэі чэхаславакізму і ўключала пяць пунктаў:

* Абвяшчэньне незалежнасьці Чэхіі і Славаччыны.
* Аб’яднаньне чэскага і славацкага народаў у Фэдэратыўнай Саюзнай дзяржаве з поўнай аўтаноміяй Славаччыны, уключаючы ўласны парлямэнт, уласнае Дзяржаўнае кіраваньне, поўную культурную самастойнасьць, а таксама шырокае выкарыстаньне славацкай мовы і ўласную фінансава-палітычную сыстэму на славацкай мове.
* Усеагульнае, прамое і таемнае выбарчае права.
* Форма праўленьня: пэрсанальная унія з дэмакратычнай сыстэмай права, як у Англіі.
* Гэтыя пункты складаюць двухбаковае пагадненьне, і могуць быць зьменены, дапоўнены або пашыраны пры згодзе абодвух бакоў.

Чэская Нацыянальная асацыяцыя і славацкая Амэрыканская ліга пакінулі за сабой права на ўнясеньне зьменаў у дадзенае Пагадненьне.

Таксама бакі дамовіліся стварыць адмысловы фонд і камітэт для вядзеньня перамоў з прадстаўнікамі паўднёвых славян.

Сумесная Чэха-Славацкая дзяржава была створана 28 кастрычніка 1918 году, але Фэдэрацыяй яна стала толькі ў 1968 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спаслыкі
* Slovenská liga v USA, Clevelandská dohoda a Pittsburská dohoda 
* CLEVELANDSKÁ DOHODA (22. — 23. 10. 1915) 
* Clevelandská dohoda z roku 1915 žiadala samostatnosť Čiech a Slovenska 

Катэгорыя:Распад Аўстра-Вугоршчыны
Катэгорыя:Гісторыя Чэхаславаччыны
Катэгорыя:Гісторыя Чэхіі
Катэгорыя:Гісторыя Славаччыны
Катэгорыя:Падзеі 22 кастрычніка
Катэгорыя:Дакумэнты 1915 году
Катэгорыя:Падзеі 1915 году
Латава

**Латава** () — вёска ў Летуве, на рацэ Латаве каля яе ўтоку ў Сьвятую. Уваходзіць у склад Андроніскага староства Анікштаўскага раёну Ўцянскі павету.

## Гісторыя
У 1910 годзе расейска-летувіскі этнограф  выказаў гіпотэзу пра рэзыдэнцыю Міндоўга ў Латаве, якую па выяўленьні ў 1997 годзе на беразе ракі Латавы непадалёк ад вёскі гарадзішча падтрымалі некаторыя сучасныя летувіскія аўтары (у тым ліку Томас Баранаўскас). На думку Вольтэра, мясцовасьць Латава магла раней называцца «*Летовіяй*» і, такім парадкам, адпавядаць «*Летовіі*» з граматы Міндоўга 1253 году Тэўтонскаму ордэну — «*дадзена ў Летовіі на нашым двары*» (). 

Аднак гэтая вэрсія не пацьвярджаецца ніякімі гістарычнымі дакумэнтамі і фактычна грунтуецца адно на вонкавым падабенстве гістарычнай і сучаснай назваў. Апроч таго, дзеля абгрунтаваньня гэтай вэрсіі выкарыстоўваюць граматы Міндоўга 1260 і 1261 гадоў, вядомыя як фальсіфікаты, вырабленыя Тэўтонскім ордэнам у канцы XIV стагодзьдзя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету
Эйгіл

**Эйгіл** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Эйгіла або Эйгіл (Eigilo, Eigil) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -эйх- (-эй-) (імёны ліцьвінаў Эйгерд, Эйман, Эймунт; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад гоцкага agi 'лязо, булат, меч', а аснова -гіл- (-кіл-) (імёны ліцьвінаў Гілін, Гілімонт, Таўцігіл; германскія імёны Gillin, Gilmondus, Theudigilius) — ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *[[Эйтвіл|Ejtwił]] Ejgiłowicz* (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.).

## Глядзіце таксама
* Эйх
* Гіла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Юрай Слафкоўскі

**Ю́рай Слафко́ўскі** (;  30 сакавіка 2004 году) — славацкі хакеіст, нападнік клюбу «Манрэаль Канадыенз» з Нацыянальнай хакейнай лігі і нацыянальнай зборнай Славаччыны.

## Кар’ера
### Клюбная
Яшчэ юнаком зьехаў з Славаччыны, ды спаборнічаў у камандах Аўстрыі, Чэхіі і Фінляндыі. Менавіта ў скандынаўскай краіне дэбютаваў у прафэсійным хакеі, выступаючы ў складзе клюбу ТПС. У 2022 годзе быў задрафтаваны клюбам «Манрэаль Канадыенз» пад агульным першым нумарам, стаўшы першым у гісторыі славак, які быў задрафтаваны пад такім нумарам. Яшчэ раней на драфце 2000 году Марыян Габарык быз задрафтаваны толькі трэцім. Гулец, які звычайна ў зборнай гуляе пад нумарам 20, жадаў прыдбаць сабе такі ж нумар у клюбе, які аднак ужо быў заняты	Крысам Ўайдманам. Тым ня менш, Ўайдман саступіў свой нумар маладому славаку ў абмен на швэдар з аўтографам маладога талента дзеля свайго сына. У свой першы сэзон хакеіст згуляў толькі палову гульняў каманды, пераважна праз пашкоджаньні. Аднак, ужо ў сэзоне 2023—2024 гадоў адгуляў увесь рэгулярны сэзон у складзе дружыны. 10 красавіка 2024 году адзначыўся хет-трыкам у матчы супраць «Філадэлфіі Флаерз».

### Міжнародная
Прыцягваўся да матчаў зборнай розных узростаў. У веку 17 гадоў быў уключаны ў заяўку зборнай Славаччыны на Алімпійскія гульні 2022 году, у выніку чаго стаў наймаладзейшым хакеістам турніру. Славак у сямі матчах розыгрышу адзначыўся сямю закінутымі шайбамі, у тым ліку дублем у пачатковай гульні супраць зборнай Фінляндыі. У выніку здабыў бронзавы мэдаль у складзе дружыны, а таксама быў прызнаны самым каштоўным гульцом турніру.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славацкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Славаччыны
Катэгорыя:Хакеісты клюбу ТПС Турку
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Манрэаль Канадыенз»
Сьпіска капітула

**Сьпіска капітула** (, , , ) ― раён гораду Сьпіскае Падгародзьдзе у Славаччыне, які зьяўляецца Сусьветнай спадчынай ЮНЭСКО «Левача, Сьпіскі замак і зьвязаныя зь імі культурныя помнікі». Раён знаходзіцца на ўсходнім ўзгорку, прыкладна за 1,5 км на захад ад кірмаша гораду.

## Апісаньне
На тэрыторыі Сьпіскай Капітулы знаходзяцца сабор Сьвятога Марціна Турскага, былы кляштар, сэмінарыя і адзіная вуліца прыблізна з 30 дамамі, пабудаванымі ў эпоху Сярэднявечча. Раён абнесены сьцяной, з ніжняй брамы якой адкрываецца шырокі від на Сьпіскі Град, разьмешчаны на процілеглым пагорку. Спіска Капітула стала галоўным месцам царкоўнага кіраваньня ў рэгіёне ў канцы XII стагодзьдзя. У 1776 годзе яна стала рэзыдэнцыяй чэскіх біскупаў пасьля таго, як вугорская каралева Марыя Тэрэзія падзяліла эгерскую эпархію.

## Сабор Сьвятога Марціна
Галоўным збудаваньнем дадзенага архітэктурнага ансамбля зьяўляецца катэдра Сьвятога Марціна з адным нэфам, двума прыдзеламі і адным трансэптам. Ён быў пабудаваны паміж 1245 і 1273 гадамі ў раманскім стылі з наступнымі дабудовамі ў стылі готыкі. На насьценных фрэсках сабору можна ўбачыць малюнак каранацыі караля Карла I Роберта. Адначасова з саборам быў пабудаваны біскупскі палац. Недалёка ад палацу знаходзіцца парк, уваход у які ляжыць праз гадзінную вежу.

У 1995 годзе сабор наведаў Папа Ян Павал II. У 2003 годзе ў ім быў перапахаваны біскуп Ян Вайташак (1877—1965).

## Галерэя
 
File:Spisska Kapitula-couvent.jpg|alt1=|Сьпіска капітула
File:Spisska Kapitula-1.jpg|alt2=|Катэдра Сьвятога Марціна і Верхняя брама  
File:Spišské Podhradie-Spišská Kapitula, dzwonnica (HB20).jpg|alt3=|Званіца
File:20180503 Katedra św. Marcina w Spiskiej Kapitule 2913 DxO.jpg|alt4=|Катэдра Сьвятога Марціна
File:SK-Spisska Kapitula-03.jpg|alt5=|Вуліца
File:Street in Spišské Podhradie.jpg|alt6=|Вуліца
File:Spišské Podhradie-Spišská Kapitula, pałac biskupi (HB13).jpg|alt7=|Палац эпіскапа
File:Park, Biskupská záhrada. Spišská Kapitula 21 Slovakia 44.jpg|Парк
File:Spišská Kapitula 0100695.jpg|alt8=|
File:CulHer14Slovakia169.JPG|alt9=|Ніжняя брама
File:CulHer14Slovakia203.JPG|alt10=|Сэмінарыя


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Gabor Méry, Marcell Jankovics — St. Martin’s Cathedral Spišská Kapitula (2013), Šamorín (Somorja) 
* Vladimír Olejník, Ľubica Olejníková — Katedrála sv. Martina v Spišskej Kapitule (2017), Spišské Podhradie: Rímskokatolícka cirkev Biskupstvo Spišské Podhradie 

## Вонкавыя спасылкі
* https://www.spisskyhrad.com/lokalita/spisska-kapitula/
* http://apsida.sk/c/3195/spisska-kapitula
* https://www.unesconadosah.sk/en/location/spisska-kapitula-spis-chapter
* Detailed description of Spišská Kapitula

Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Славаччыне
Ражава

**Ража́ва** можа азначаць:

* Ражава — колішняя вёска ў Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі;
* Ражава — аўтаномны курдзкі рэгіён у Сырыі.

## Глядзіце таксама
* Рожава
Арсень Скапец

**Арсе́нь Скапе́ц** ( 10 чэрвеня 2005 году) — беларускі футбаліст, брамнік барысаўскага БАТЭ.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай акадэміі бырасаўскага БАТЭ. Першым трэнэрам гульца быў Аляксандар Міхайлаў. У 2022 годзе футбаліст пачаў выступаць у дублюючым складзе каманды, тады ж упершыню трапіў у заяўку на матч асноўнай дружыны. Перад пачаткам сэзону 2024 году пачаў рыхтавацца поруч зь першай камандай клюбу на сталай аснове. У красавіку быў пераведзены да другой каманды БАТЭ-2, у складзе якой дэбютаваў 7 красавіка ў Першай лізе ў матчы супраць «Баранавічаў». Ужо менш чым праз тыдзень быў вернуты да галоўнай каманды, браму якой абараняў 13 красавіка ў матчы Найвышэйшай лігі супраць жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». Хутка замацаваўся ў якасьці галоўнага брамніка каманды, згуляўшы цягам сэзону 20 матчаў.

### Міжнародная
У жніўні 2021 году быў выкліканы да складу зборнай Беларусі (да 17 гадоў), у складзе якой запачаткаваў выступы ў таварыскім матчы супраць зборнай Украіны. Таксама прыцягваўся да кваліфікацыйных матчаў чэмпіянату Эўропы, аднак заставаўся на лаўцы запасных. У сакавіку 2024 году выклікаўся да зборнай Беларусі (да 21 году) на адборачныя матчы чэмпіянату Эўропы. Дэбютаваў у складзе моладзевай каманды 22 сакавіка 2024 году ў матчы супраць зборнай Грэцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Даніла Жульпа

**Дані́ла Жу́льпа** ( 16 ліпеня 2004 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ».

## Кар’ера
### Клюбная
Жульпа пачаў займацца футболам у івейскім ДЮСШ, дзе першым ягоным трэнэрам быў Аляксандар Лісай. Пазьней прыяднаўся да акадэміі БАТЭ. З 2021 году пачаў спаборнічаць у складзе дублюючага складу каманды, часам прыцягваючыся да асноўнага складу. Запачаткаваў выступы ў клюбе 21 чэрвеня 2022 году ў матчы Кубка Беларусі супраць другалігавага «Стэнлесу», зьявіўшыся ў першай адзінаццатцы і адзначыўшыся голам. 29 чэрвеня таго ж году дэбютаваў у матчы Найвышэйшай лігі супраць «Слуцку». Астатнюю частку сэзону быў у дублі.

У сакавіку 2023 году быў арандаваны койданаўскім «Арсэналам», які рыхтаваўся да сэзону Першай лігі. 2 красавіка паўабаронца дэбютаваў у складзе «гарматнікаў», зьявіўшыся ў матчы супраць петрыкаўскага «Шахцёра». У той сустрэчы адзначыўся галявой перадачай. 14 траўня ўчыніў свой першы галявы дубль, улучыўшы галы ў браму «Жодзін-Паўднёвага». Замацаваўшыся ў складзе, гулец дапамог клюбу здабыць перамогу ў другім дывізіёне. Па заканчэньні арэнднага пагадненьня вярнуўся ў Барысаў, дзе пачаў рыхтавацца да новага сэзону. З улікам рэформы ў беларускім футболе ды прыяднаньні дублюючых складаў да лігавых розыгрышаў, гулец у 2024 годзе абараняў колеры як БАТЭ ў Найвышэйшай лізе, гэтак і БАТЭ-2 у Першай лігі. У 2025 годзе гуляў у складзе БАТЭ значна менш за папярэдні сэзон. У выніку ў студзені 2026 году пакінуў барысаўскі клюб, каб празь месяц далучыцца да жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ».

### Міжнародная
У сакавіку 2022 году быў выкліканы да складу зборную Беларусі (да 19 гадоў). У чэрвені 2022 году дэбютаваў за зборную ў таварыскім матчы супраць аднагодкаў з Узбэкістану. У верасьні 2022 году браў удзел у кваліфікацыйных матчах чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мацьвей Сьвідзінскі

**Мацьве́й Сьвідзі́нскі** ( 12 траўня 2004 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Баранавічаў».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец віцебскай СДЮШАР-6, дзе ягоным першым трэнэрам быў Аляксандар Старавойтаў. Пазьней гулец прыяднаўся да структуры барысаўскага БАТЭ, дзе ў 2020 году запачаткаваў выступы ў складзе дублюючага складу. На пачатку 2023 году быў пераведзены ў першую каманду клюбу. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 6 траўня 2023 году, зьявіўшыся ў матчы супраць бабруйскай «Белшыны». З кастрычніка замацаваўся ў асноўным складзе, а першым голам адзначыўся ў кубкавай сустрэчы супраць «Астраўцу» ў лістападзе. У сьнежні склаў новы кантракт з клюбам, узгодніўшы ўмовы да сканчэньня 2025 году. Па зьяўленьні рэзэрвовай дружыны БАТЭ-2, згуляў першы матч у складзе гэтай каманды 14 красавіка 2024 году супраць «Маладэчна-2018». У першай камандзе быў гульцом ратацыі. У пачатку 2025 году праходзіў прагляд у вугорскім клюбе «Мэзэкёвэшд», але ня даў рады. Цягам сэзону быў гульцом ратацыі, але нярэдка бараніў колеры БАТЭ-2 у Першай лізе. У пачатку лютага 2026 году стаў футбалістам «Баранавічаў».

### Міжнародная
Дэбютаваў у складзе зборнай Беларусі (да 19 гадоў) 11 чэрвеня 2022 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Узбэкістану. Напрыканцы году браў удзел у кваліфікацыйных матчаў да чэмпіянату Эўропы. У лістападзе 2023 году атрымаў выклік у зборную Беларусі (да 21 году), у складзе якой дэбютаваў 22 сакавіка 2024 году ў матчы супраць зборнай Грэцыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Мікіта Нескаромны

**Мікі́та Нескаро́мны** ( 25 лістапада 2005 году) — беларускі футбаліст, абаронца барысаўскага БАТЭ.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец барысаўскай ДЮСШ-2, дзе ягоным першым трэнэрам быў Яўген Дакука. У 2023 годзе пачаў абараняць колеры быраскаўскага БАТЭ ў дублюючым складзе. Перад пачаткам сэзону 2024 году пачаў рыхтавацца з асноўнай камандай. Гэтак гулец выправіўся поруч з дружынай на студзеньскі збор у Віцебск. Дэбютаваў у складзе клюбу 13 красавіка ў гасьцявым матчы 4-га туру супраць жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ». Гулец выйшаў у стартавым складзе, але быў заменены на 63-й хвіліне сустрэчы. Праз тыдзень сваю кар’еру футбаліст запачаткаваў і ў складзе БАТЭ-2 у Першай лізе ў матчы супраць «Астраўца». Нескаромны ў той сустрэчы зьявіўся ў пачатковым складзе, але хутка быў заменены.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Гідуны

**Гідуны́**, таксама **гедуны́** — саманазва жыхароў Заходняга Палесься балцкага паходжаньня. Носьбіты берасьцейска-пінскіх гаворак.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Заходняе Палесьсе
Катэгорыя:Палешукі
Нерпа касьпійская

**Нерпа касьпійская** (*Pusa caspica*) — жывёла клясы сысуноў атрада драпежных сямейства цюленевыя (Phocidae).

## Распаўсюджваньне
Сустракаецца ў Азіі і Эўропі (Азэрбайджан, Іран, Казахстан, Расея, Туркмэністан). *Pusa caspica* прымеркаваны да Касьпійскага мора. Яны распаўсюджваюцца па ўсім моры з сэзоннай міграцыяй паміж паўднёвым, сярэднім і паўночным басэйнамі.

## Постаць
Даўжыня галавы і тулава складае да 1,5 метра для самцоў і да 1,4 метра для саміц, сярэдняя маса складае 86 кг. Дарослыя асобіны цёмна-шэрага або жаўтавата-шэрага колеру. Самцы маюць цёмны малюнак з плям, у той час як самкі маюць больш сьветлыя і менш прыкметныя плямы на сьпіне.

## Лад жыцьця
*Pusa caspica* зьдзяйсьняюць сэзонныя міграцыі ў межах Касьпійскага мора. Таму зімой яны застаюцца ў паўночна-ўсходняй частцы, дзе вада больш дробная; летам яны збіраюцца ў паўднёвых раёнах. Відаць, яны таксама ідуць за сваёй здабычай, якая складаецца з дробнай рыбы (напрыклад, шпроты), ракападобных і крэветкаў. Пасля адзінаццаці месяцаў цяжарнасці маладняк нараджаецца ў перыяд з сярэдзіны студзеня да канца лютага. Яны нараджаюцца на лёдзе і важаць каля 5 кг. Маладняк корміць іх маці каля трох-пяці тыдняў. Падчас паляваньня дарослыя цюлені ныраюць на глыбіню каля 50 метраў і спажываюць каля 2–3 кг ежы ў дзень.

## Крыніцы
* Goodman, S. & Dmitrieva, L. 2016. ''Pusa caspica''. The IUCN 
* Easley-Appleyard, B. 2006. "Pusa caspica" (On-line), Animal Diversity Web 
* *Ronald M. Nowak* Walker's carnivores of the world. — JHU Press, 2005. — ISBN 0801880327. 

Катэгорыя:Сысуны Эўропы
Катэгорыя:Сысуны Азіі
Мікалай Мірскі

**Мікала́й Мі́рскі** ( 19 сьнежня 2005 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца барысаўскага БАТЭ.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец футбольнай школы сталічнага «Трактара», дзе першым трэнэрам гульца быў Арцём Кендыш. Пазьней прыяднаўся да барысаўскага БАТЭ, дзе з 2023 году пачаў спаборнічаць у складзе дублюючага складу каманды. У тым жа годзе ўключаўся ў заяўку першай каманды, але на поле не выходзіў. Перад пачаткам сэзону 2024 году рыхтаваўся з асноўнай каманды. Запачаткаваў кар’еру ў прафэсійным футболе 10 сакавіка 2024 году, зьявіўшыся ў матчы Кубка Беларусі супраць сталічнага «Дынама», калі выйшаў на замену на 104-й хвіліне сустрэчы. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 16 сакавіка ў матчы супраць «Менску», таксама зьявіўшыся на замену напрыканцы сустрэчы. Хутка пасьля гэтага гулец склаў прафэсійны кантракт з клюбам, які прадугледжваў супрацу цягам трох гадоў. У наступным месяцы таксама дэбютаваў у складзе БАТЭ-2, зьявіўшыся 7 красавіка ў матчы супраць «Баранавічаў». Увосень таго ж году быў накіраваны на службу ў войска.

### Міжнародная
Мірскі прыцягваўся да выступаў у зборных Беларусі розных узростаў. У чэрвені 2023 году быў выкліканы да шыхтаў зборнай Беларусі (да 19 гадоў). Дэбютаваў у складзе каманды 18 чэрвеня ў таварыскім матчы супраць зборнай Грузіі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Ягор Восіпаў

**Ягор Восіпаў** ( 4 студзеня 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца барысаўскага БАТЭ.

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец менскай СДЮШАР-5, дзе ягоным першым трэнэрам быў Ігар Круглоў. Пазьней гулец прыяднаўся да структуры барыскаўскага БАТЭ. У 2019 годзе пачаў абараняць клюбныя колеры ў дублюючым складзе каманды. Дэбютаваў за галоўную каманду 28 чэрвеня 2023 году ў матчы Кубка Беларусі супраць «Мёраў», зьявіўшыся на замену ў другой палове гульні. У жніўні таго ж году выправіўся ў арэнду ў віцебскі «Макслайн». Ужо 4 жніўня запачаткаваў кар’еру ў Першай лізе ў матчы супраць «Баранавічаў», адзначыўшыся дэбютным голам. Гулец трывала замацаваўся ў складзе каманды, згуляўшы ўва ўсіх астатніх матчах клюбу. Па заканчэньні арэнды вярнуўся ў Барысаў.

10 сакавіка 2024 году гулец зноў згуляў за БАТЭ ў матчы Кубка Беларусі супраць менскага «Дынама». 16 сакавіка дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы супраць «Менску». У тым жа месяцы склаў новую працоўную дамову з клюбам. 20 красавіка згуляў матч ў складзе БАТЭ-2 у розыгрышы Першай лігі. Увосень таго ж году быў накіраваны на службу ў войска.

### Міжнародная
У жніўні 2019 году атрымаў выклік у склад зборнай Беларусі (да 17 гадоў), дэбютаваўшы ў канцы месяца ў таварыскім матчы супраць зборнай Турэччыны. У студзені 2020 году разам з зборнай браў удзел у Кубку Разьвіцьця, дзе ў фінале турніру беларусы перамаглі ў сэрыі пэнальці аднагодкаў з Таджыкістану. Дэбютны матч у складзе зборнай Беларусі (да 19 гадоў) згуляў 2 чэрвеня 2021 году супраць зборнай Азэрбайджану.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Зафіра

**Зафіра** (, псэўданімы: *Zafira Blundchen*, *Zafira Klass*, *Betty*, *Bettina*, *Yasmin*, *Lafira*, *Lafirma*; нар. , Будапэшт, Вугоршчына) — вугорская порнаакторка і эратычная мадэль.

Іграла звычайныя і лязьбійскія вобразы як у парнаграфічных фільмах, так і падчас фотасэсій. Здымалася ў фільмах Віва Томаса, Дэніса Дэфранчэска і кампаніі 21Sextury, у шматлікіх францускіх стужках для дарослых, а таксама ў відэасэсыі з Сандрай Шайн ў сьнежні 2008 года.

У 2006 годзе француская гандлёвая марка Шай зьняла яе ў кліпе з другой мадэльлю — Сафі Мун, для рэклямнае кампаніі анляйн, якая складалася зь некалькіх невялікіх парнаграфічных фільмаў, спалучаных з каталогам адзеньня.

У пачатку 2008 года Зафіра зрабіла апэрацыю па павелічэньні грудзей, бо адна была большая за другую.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Зафіра на БЗФІ
* Зафіра на БЗФІ

Катэгорыя:Порнаакторкі
Катэгорыя:Вугорскія порнаакторкі
Катэгорыя:Парнаграфія ў Вугоршчыне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Будапэшце
Роксі Пантэр

**Роксі Пантэр** (, нар. 20 кастрычніка 1987 году, Будапэшт, Вугоршчына) — вугорская порнаакторка і эратычная мадэль.

## Узнагароды
* 2009 AVN Award nominee — Найлепшая сэксуальная сцэна ў фільме замежнай вытворчасьці — *Melissa Pornochic 15*
* 2009 AVN Award nominee — Найлепшая замежная акторка года.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Роксі Пантэр на БЗФІ
* Роксі Пантэр на БЗФІ

Катэгорыя:Порнаакторкі
Катэгорыя:Вугорскія порнаакторкі
Катэгорыя:Парнаграфія ў Вугоршчыне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Будапэшце
Кові (рэжысэр)

**Кові** (, нар. 24 студзеня 1957 году) — вугорскі рэжысэр, які здымаў порнастужкі ў 1990—2000-ыя гады ў Вугоршчыне.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся Кові 24 студзеня 1957 году ў Вугоршчыне ў месьце Будапэшт. Яго сапраўднае імя — Іштван Ковач. Бацька быў прафэсарам. Іштван пачаў цікавіцца фатаграфіяй. Іштван Ковач узяў мянушку ***Кові***. У 1990-ыя гады пачаў здымаць порнастужкі. Іх здымаў да канца 2000-ых гадоў. Меў узнагароды за порнавырабы. У 2006 годзе Кові ўдзельнічаў у пачатку работы вугорскага тэлеканалу для дарослых.

Пасьля прыпыненьня здымкаў пачаў прадаваць ежу для здаровага харчаваньня, бо сам меў вагу вельмі вялікую. Яму ўдалося пахудзець да 75 кіляграмаў.

У 1981 годзе Іштван Ковач ажаніўся. Дзяцей ў яго няма.

## Глядзіце таксама
* П'ер Вудман
* Тынта Брас

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Óriási dobásra készül Kovi, a pornóguru
* Кові на БЗСД
* Кові на БЗФІ

Катэгорыя:Парнаграфія ў Вугоршчыне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Будапэшце
Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда

**Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда** () — грунтоўная шматтомная энцыкляпэдыя, выдадзеная ў 1859—1868 гадох Самуэлем Аргельбрандам.

Сярод аўтараў энцыкляпэдыі былі Казімер Буйніцкі, Ігнат Ходзька, Адам Кіркор, Людвік Кандратовіч (Уладзіслаў Сыракомля), Восіп Кавалеўскі, Юзэф Ігнацы Крашэўскі, Міхал Богуш-Шышка ды іншыя.

## Зьмест

* Том 1. A — Aosta
* Том 2. Apaczai — Bąkowski
* Том 3. Bdanie — Bolintineano
* Том 4. Bolivar — Cechy
* Том 5. Cecil — Culag
* Том 6. Cullen — Dennica
* Том 7. Dennokwiatowe — Eckhel
* Том 8. Eckhof — Flemming
* Том 9. Flemming — Glina
* Том 10. Glina — Guise
* Том 11. Guizot — Hoffmann
* Том 12. Hoffmann — Jan II
* Том 13. Jan III — Kapillarne naczynia i zjawiska
* Том 14. Kapilorek — Kodeń
* Том 15. Kodesz — Krasiński
* Том 16. Krasiński — Liber
* Том 17. Libera — Marek
* Том 18. Maremmy — Mstów
* Том 19. Msta — Optyka
* Том 20. Optymaci — Polk
* Том 21. Polka — Realne nauki i szkoły
* Том 22. Reasumpcya — Saski błękit
* Том 23. Saski dom — Starowiercy
* Том 24. Starowolski — Tarnogrodzka konfederacyja
* Том 25. Tarnopol — Uła
* Том 26. Ułamki — Wikaryjusz
* Том 27. Wikaryjusz apostolski — Wybrzeże
* Том 28. Wybuch — Żyżmory.

## Крыніцы

Катэгорыя:Польскія энцыкляпэдыі
Томаш Суслаў

**Томаш Суслаў** (;  7 чэрвеня 2002 году) — славацкі футбаліст, атакуючы паўабаронца італьянскага клюбу «Вэрона» і нацыянальнай зборнай Славаччыны.

## Кар’ера
### Клюбная
Займаўся футболам на радзіме, аднак у 2018 годзе прыяднаўся да нідэрляндзкага «Гронінгену», склаўшы кантракт на два гады. У верасьні 2023 году далучыўся да італьянскай «Вэроны» на правах арэнды. Паводле дамовы італьянскі клюб меў магчымысьць выкупіць пры патрэбе кантракт футбаліста. У выніку «Вэрона» скарысталася магчымасьцю, у выніку чаго 31 студзеня 2024 году Суслаў склаў працоўную дамову з клюбам да чэрвеня 2027 году.

### Міжнародная
Лічыцца адным з найлепшых гульцоў свайго пакаленьня ў Славаччыне. Суслаў рэгулярна браў удзел у матчах зборных усіх катэгорыяў. Дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Славаччыны 18 лістапада 2020 году ў матчы Лігі нацыяў супраць зборнай Чэхіі, выйшаўшы на замену Альбэрту Руснаку на 62-й хвіліне і стаўшы наймаладзейшым славацкім футбалістам ува ўсе часы. Свой першы мяч улучыў у браму зборнай Беларусі ў матчы Лігі нацыяў у чэрвені 2022 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славацкія футбалісты
Базыліка Сьвятога Эгідыя

**Базыліка Сьвятога Эгідыя** () — каталіцкі парафіяльны храм у пераважна нэагатычным стылі, закладзены ў пачатку XIII стагодзьдзя пры заснаваньні цыстэрцыянскага кляштару ў Бардзееве (Прэшаўскі край, Славаччына). Знаходзіцца ў паўночнай частцы Ратушнай плошчы гораду Бардзеёў. З 1970 году ўваходзіць у сьпіс нацыянальных помнікаў культуры Славаччыны. 23 лістапада 2000 году папа Рымскі Ян Павал II надаў храму тытул малой базылікі. 2 сьнежня таго ж году базыліка Сьвятога Эгідыя як складовая частка аб’екта «гістарычны цэнтру гораду Бардзеёў» увайшла ў склад Сусьветнай спадчынай ЮНЭСКО.

## Галерэя

Выява:Bardejov bazylika sw Idziego 02.jpg
Выява:Bardejov10Slovakia9.JPG
Выява:Bardejov chram03.jpg
Выява:Bardejov chram02.jpg
Выява:Bardejov bazylika sw Idziego 10.jpg
Выява:Bardejov chram04.jpg
Выява:Bardejov intérieur basilique Saint-Gilles.jpg
Выява:Bardejov bazylika sw Idziego 17.jpg
Выява:Bardejov bazylika sw Idziego 04.jpg
Выява:Jakub of Sącz Madonna and Child from Bardejov.jpg


## Літаратура
* J. Božová, G.Drobniak, F. Gutek — *Kostol sv. Egídia v Bardejove*, SAJANCY, Bardejov, 1998, 
* G. Drobniak, *Bazilika minor sv. Egídia v Bardejove*, Košice, Agentúra SAŠA, 2007
* V. Jankovič, *Národné kultúrne pamiatky na Slovensku*, Osveta, Martin, 1984
* Slovensko — *Kultúra*, Obzor, Bratislava, 1980
* Ľ. Hromadová, R. Hriadelová, *Bardejov*, Tatran, Bratislava, 1977
* A. Frický, *Bardejov, kultúrne pamiatky*, Východoslovenské vydavateľstvo, Košice, 1976
* Z. Bartošová a kol., *Umenie na Slovensku*, Slovart, Bratislava, 2007, 
* V. Dvořáková a kol., *Bardejov — mestská pamiatková rezervácia*, Slovenský ústav pamiatkovej starostlivosti, Bratislava, 1991, 

Катэгорыя:Базылікі Славаччыны
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Славаччыне
Катэгорыя:Гатычныя хрысьціянскія храмы Славаччыны
Катэгорыя:Касьцёлы Славаччыны
Дэніс Ваўра

**Дэ́ніс Ва́ўра** (;  10 красавіка 1996 году) — славацкі футбаліст, абаронца нямецкага клюбу «Вольфсбург» і нацыянальнай зборнай Славаччыны.

## Кар’ера
Выхаванец «Жыліны», у складзе якой дэбютаваў 20 красавіка 2013 году ў матчы супраць «Трэнчыну». 26 жніўня 2017 году далучыўся да дацкага «Капэнгагену». Улетку 2019 году стаў гульцом італьянскага «Ляцыё», якое выклала за славака 10 мільёнаў эўра. Час у Італіі быў для гульца няўдалым, у выніку чаго часта знаходзіўся ў арэндах, у тым ліку ў сваім былым клюбе «Капэнгаген». У ліпені 2022 году ягоны кантракт канчаткова быў выкуплены дацкім клюбам.

## Дасягненьні
**«Жыліна»**:
* Чэмпіён Славаччыны: 2017

**«Капэнгаген»**:
* Чэмпіён Даніі: 2019, 2023
* Уладальнік Кубка Даніі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славацкія футбалісты
Ондрэй Дуда

**Ондрэй Дуда** (;  5 сьнежня 1994 году) — славацкі футбаліст, паўабаронца саудаўскага клюбу «Аль-Ітыфак» і нацыянальнай зборнай Славаччыны.

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў родных «Кошыцах» у 2012 годзе. У далейшым далучыўся да польскай «Легіі». У 2015 годзе ў выяздным матчы польскай каманды супраць альбанскага клюбу «Кукес» Дуда атрымаў каменьнем у галаву, за што альбанскі клюб быў пакараны тэхнічнай паразай зь лікам 0:3 і 70 тысяч эўра. У 2016 году прыяднаўся да нямецкай «Гэрты», дзе правёў некалькі сэзонаў. Пасьля кароткаў арэнды ў «Норыдж Сіці», стаў футбалістам «Кёльну», зь якім склаў чатырохгадовы кантракт. У студзені 2023 году далучыўся да італьянскай «Вэроны» на правах арэнды, але па сэзоне за 2 мільёны эўра быў выкуплены ў нямецкага клюбу.

## Дасягненьні
**Легія**:
* Чэмпіён Польшчы: 2014, 2016
* Уладальнік Кубка Польшчы: 2015, 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Славацкія футбалісты
Андраш Шэфэр

**Андраш Шэфэр** (;  13 красавіка 1999 году) — вугорскі футбаліст, цэнтральны паўабаронца нямецкага клюбу «Ўніён» і нацыянальнай зборнай Вугоршчыны. Мае нямецкае паходжаньне, бо як мяркуецца ягоныя продкі прыбылі ў Вугоршчыну з Баварыі.

## Кар’ера
### Клюбная
Запачаткаваў кар’еру 1 красавіка 2017 году ў клюбе МТК у матчы айчыннага першынства супраць клюбу «Д’ірмат». Пазьней гуляў у Італіі і Славаччыне. 21 студзеня 2021 году прыяднаўся да нямецкага «Ўніёну». 7 траўня 2022 году адзначыўся першым голам у Бундэсьлізе ў выяздным матчы супраць «Фрайбургу». Сустрэча скончылася пераканаўчай перамогай бэрлінцаў зь лікам 1:4.

У траўні 2023 году пасьля матчу супраць «Фрайбургу» атрымаў траўму. 19 траўня 2023 года быў агучаны дыягназ, паводле якога выявілася, што гулец мае зламаную нагу. 2 чэрвеня 2023 году Шэфэр быў пасьпяхова праапэраваны ў Будапэшце. Гулец адзначаў, што праз гэтую траўму перажываў самы цяжкі час у сваёй кар’еры. 3 лістапада таго ж году зьявілася інфармацыя, што ягонае аднаўленьне пасьля траўмы ідзе лепш чым меркавалася, і гульца можна чакаць на полі ў найбліжэйшы час. 25 лістапада згуляў матч супраць «Аўгсбургу».

### Міжнародная
Дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Вугоршчыны 3 верасьня 2020 году ў матчы Лігі нацыяў супраць зборнай Турэччыны. Свой першы гол у складзе нацыянальнай дружыны ўлучыў 4 чэрвеня 2021 году ў матчы супраць зборнай Кіпру.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Вугорскія футбалісты