open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Яўген Сакута

**Яўге́н Саку́та** ( 3 лютага 2000 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца сталічнага «Юні Ікс Лабс».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец гарадзенскай СДЮШАР «Нёман». У пачатку 2015 году далучыўся да Акадэміі АБФФ. Па заканчэньні навучаньня ў ліпені 2017 году вярнуўся ў «Нёман», дзе пачаў выступаць за дубль. У ліпені 2018 году быў аддадзены ў арэнду ў «Смаргонь», дзе правёў 6 матчаў у Першай лізе. Па заканчэньні сэзону ў лістападзе 2018 году пакінуў смаргонскі клюб.

У 2019—2020 гадах гуляў за дубль «Нёману», у ліпені 2020 году быў арандаваны пінскай «Хваляй», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У сакавіку 2021 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам» на два гады і на правах арэнды далучыўся да бабруйскай «Белшыны». У бабруйскай камандзе пераважна выходзіў на замену, дапамог «Белшыне» паводле вынікаў сэзону 2021 году вярнуцца ў Найвышэйшую лігу.

У сьнежні 2021 году па заканчэньні арэнды вярнуўся ў «Нёман» і з студзеня 2022 году пачаў рыхтавацца да новага сэзону з гарадзенскай дружынай. 16 красавіка 2022 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матчу супраць «Іслачы» (1:1). У далейшым працягваў часам выходзіць на замену. У сакавіку 2023 году паводле пагадненьня бакоў скасаваў кантракт зь «Нёманам» і неўзабаве стаў гульцом койданаўскага «Арсэналу». Паводле вынікаў сэзона 2023 году дапамог камандзе вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У лютым 2024 года падоўжыў кантракт з койданаўцамі, а па заканчэньні сэзону разьвітаўся з клюбам. У канцы сакавіка 2025 году паведамлялася, што ўінгер прыяднаецца да навічка Першай лігі клюбу «Юні Ікс Лабс».

### Міжнародная
У кастрычніку 2016 году гуляў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным, а ў сакавіку 2017 году — ў элітным раўндах чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2018 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Дзьмітры Харытонаў

**Дзьмітры Аляксеевіч Харытонаў** ( 12 красавіка 1997) — беларускі футбаліст, брамнік «Віцебску».

## Кар’ера
Выхаванец клюбу «Віцебска». У 2013—2014 гадах выступаў за каманду «Віцебск-2» у Другой лізе, а пасьля стаў гуляць за дубль «Віцебска». Сэзон 2017 году правёў у арэндзе ў «Воршы», дзе стаў трывалым гульцом асноўнага складу, а ў лютым 2018 году быў пераведзены ў наваполацкі «Нафтан», дзе таксама замацаваўся ў першай адзінаццатцы.

Да сэзону 2019 году рыхтаваўся зь «Віцебскам», а ў красавіку зноў адправіўся ў арэнду ў «Воршу». У пачатку 2020 году трэнаваўся зь «Віцебскам», аднак у студзені быў дыскваліфікаваны на адзін год за ўдзел у дамоўных матчах у складзе «Нафтана» ў 2018 годзе, пасьля чаго пакінуў віцебскі клюб. У лютым 2021 году, пасьля заканчэньня тэрміну дыскваліфікацыі, падпісаў кантракт з «Слуцкам». 14 сакавіка 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць БАТЭ (0:3). У далейшым працягваў выходзіць у стартавым складзе случакоў, а з чэрвеня страціў месца ў аснове.

У студзені 2022 году паводле пагадненьня бакоў скасаваў кантракт з «Слуцкам». Хутка пачаў трэнавацца зь «Віцебскам» і падпісаў пагадненьне з клюбам. У сэзоне 2022 году быў другім брамнікам каманды, згуляў толькі ў матчы Кубка Беларусі супраць рагачоўскага «Макслайна», які ладзіўся 21 чэрвеня, а выніковы лік 3:2 быў на карысьць дружыны Харытонава. У студзені 2023 году падоўжыў кантракт зь віцебскім клюбам, выціснуўшы з асноўнага складу Дзьмітра Гушчанку. На пачатку 2025 году падпісаў новы кантракт зь «Віцебскам».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Зянон Казімер Віславух

**Зяно́н Казі́мер Віславу́х** ( 1727, Зенавіль — 1805) — падкаморы берасьцейскі, пасол на Чатырохгадовы сойм, земляўласьнік пружанскі.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў родавым маёнтку Зенавіль, быў першым сынам Антонія Станіслава і Яаны з Косьця-Зьбірахоўскіх. Навучаўся ў езуіцкім і піярскім калегіюме, пасьля ў  у Варшаве.

У 1750 року вярнуўся ў Берасьцейскае ваяводзтва, дзе стаў сакратаром малой пячаткі. У 1758 стаў мечнікам ваяводзкім, дэпутатам Галоўнага трыбуналу і пісарам Скарбавага трыбуналу ў Менску. Як пасол Берасьцейскага ваяводзтва на канвакацыйным сойме 1764 року увайшоў у склад Скарбавай камісіі Вялікага Княства Літоўскага. Быў электарам Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1781 року стаў падкаморым Берасьцейскага ваяводзтва.

У 1790—1792 рокаў быў паслом на Чатырохгадовы сойм ад Берасьцейскага ваяводзтва і суаўтарам Канстытуцыі 3 траўня.

У 1766 року ажаніўся з Ганаратай Ажэшкай і атрымаў у пасаг маёнтак Пярковічы. Замест зруйнаванага драўлянага двара XVI стагодзьдзя паставіў , аточаны паркам. Таксама зафундаваў пабудову ў Пярковічах уніяцкай царквы, дзе пазьней і быў пахаваны.

## Крыніцы

## Літаратура
* Wysłouchowa, *Echa Polesia (introduction)*, Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1979.
* Jonca, Seweryn Wysłouch, in: *Uczeni wrocławscy (1945—1979)* (red. Jan Trzynadlowski), Ossolineum, Wrocław, 1980.
* Bartoszewicz, *Konstytucja 3go Maja*, Warszawa 1989.
* Wysłouch, *Zenon Wysłouch podkomorzy brzeski 1727—1805*, Warszawa 1927.

## Вонкавыя спасылкі
* Віславухі зь Пярковіч
* Радавод Віславухаў

Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Мечнікі берасьцейскія
Катэгорыя:Падкаморыя берасьцейскія
Катэгорыя:Падстоліі берасьцейскія
Катэгорыя:Паслы на Сойм Рэчы Паспалітай 1764 году
Катэгорыя:Паслы на Сойм Рэчы Паспалітай 1790—1792 гадоў
Зянон Казімер
Беркін

**Беркін**, **Беркен**, **Бергін** (*Бэргін*, *Пергін*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Берыкін або Берыген, пазьней Пэркін (Berekin, Beregen, Perkin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бер- (-бір-) (імёны ліцьвінаў Бірын, Бірыбольд, Бэрвольд; германскія імёны Birin, Beribald, Berwoldus) паходзіць ад гоцкага baira, германскага bero 'мядзьведзь', а аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен).

У ваколіцах Мэмэлю адзначалася прозьвішча Bereken. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *чоловеки… Беркиничи*, *Перкгину чоловекь* (1440—1492 гады); *Berkienowicz* (1639 год); *Berkinowicz* (1645 год); *Nobilis Joannes Berkinowicz, referendarius Vilnensis* (22 і 26 траўня 1666 году); *pana Jana Berkinowicza* (20 сакавіка 1670 году і 10 сакавіка 1678 году); *szlachetny pan Jan Berkinowicz — rayca* (11 студзеня 1673 году); *Berhinowicz Joannis* (27 красавіка 1685 году); *do pana Berkinowicza — burmistrza* (2 красавіка 1686 году); *kamienica Pana Berkienowicza… kamienica Jego Mości Pana Berkienowicza* (1688 год); *panów: Berkiena* (1784 год); *Franciszek Biergin* (6 лютага 1786 году); *Tomasz Bergin* (1798 год).

## Глядзіце таксама
* Бера
* Гіна

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ян Скібскі

**Ян Віталевіч Скібскі** ( 25 сьнежня 2002) — беларускі футбаліст, абаронца «Віцебску» і моладзевай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у родных Чашніках. Яшчэ юнаком трапіў у структуру «Віцебску», дзе з 2019 году пачаў гуляць за дубль. У 2020 годзе замацаваўся ў дублі, а 22 лістапада 2020 году дэбютаваў за асноўную каманду «Віцебску» ў Найвышэйшай лізе, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы супраць «Менску» (2:2) і быў заменены ў другім тайме. У 2021 годзе працягваў часам зьяўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену. У лютым 2022 году падоўжыў кантракт зь «Віцебскам». У сэзоне 2022 году замацаваўся ў першай адзінаццатцы дружыны. У пачатку 2023 году стаў капітанам каманды, а ў сьнежні таго ж году зноў падоўжыў пагадненьне з клюбам. Перад пачаткам сэзону 2024 году, які віцебская каманда пачынала ў Найвышэйшай лізе, функцыі капітана былі перададзеныя больш дасьведчанаму Мікіту Навумаву. 16 верасьня 2024 году футбаліст згуляў свой 100-ы матч у кашулі «Віцебску».

### Міжнародная
29 сакавіка 2021 году дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матчу супраць зборнай Грузіі (1:4).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Руна (імя)

**Руна** (*Рунь*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Руна або Рун (Runo, Run) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рун- паходзіць ад гоцкага rûna 'таямніца, пастанова'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Рунейка, Балтрун. Адзначаліся германскія імёны Runnecke (Runica), Baltrun.

У Прусіі бытавала імя *Runate* (1336 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *на мещанъ места Виленского… на Петра Андрея Руновича* (каля 1516 году); *на подданого господарьского Федька Руновича — стрихара* (20 лістапада 1540 году); *подданыхъ… а Мартина Юрьевича Руневича* (24 ліпеня 1586 году); *Mikolay Ronowicz* (сакавік — красавік 1656 году); *dom Kazimierza Runowicza* (1688 год).

## Носьбіты
Руневіч (Runiewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Таўцігіл

**Таўцігіл** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Тэўдыгіл (Theudigilius) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўдвід, Таўтывіл, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) паходзіць ад гоцкага þiuda, германскага þeudo 'род, народ', а аснова -гіл- (-кіл-) (імёны ліцьвінаў Гілін, Кілбар, Гілімонт; германскія імёны Gillin, Kilber, Gilmondus) — ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'.

У Прусіі бытавала імя Таўцігал (Таўці-гал): *Tawtegal* (1360 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *зъ Анъдреемъ Товтыкгиловичомъ… на боярына господаръского Андрея Товтыегиловича… тот Андрей Товтыгилович… на томъ Андреи Товтыгиновичи… Андрей Товтыгинтовичъ* (29 кастрычніка 1533 году); *бояре [[Трокі|троцкии]]… Мартинъ а Гринко — Товтыкгиловичы* (7 лістапада 1533 год); *боярка господаръская Анъдреевая Товтъкгиловича… Анъдреевая Товтькгиновича Альжбета* (4 красавіка 1541 году).

## Носьбіты
Таўцігіловічы (Towtigiłowicz) — літоўскі шляхецкі род.

## Глядзіце таксама
* Тэўта
* Гіла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гардзь

**Гардзь** (*Арда*), **Гарт** (*Арт*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Гарт, Герта або Арда (Hart, Herto, Ardo, Hardt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гард- (-гарт-, -арт-) паходзіць ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Гардэль (Гертэль, Эртэль), Гардзіна (Гардына), Артавід, Эртвін, Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман), Атарт, Бальтарт, Бутэрт, Бэйнарт, Бэргарт, Бэрнард, Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард), Відарт, Вінарт, Вітарт, Геверт, Гейтарт, Гітарт, Готарт, Доўнарт, Доўтарт, Каштарт (Гастарт), Кестарт (Гештарт), Кінэрт, Конарт (Кунэрт), Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард), Любарт (Любэрт, Лібарт, Лібэрт), Менарт, Монтарт, Мэйнарт (Мэйнард), Нанарт (Нангарт, Ненарт), Невярд, Нітарт, Сутарт. Адзначаліся германскія імёны Hardell (Ertel), Hardin, Hartvid, Hertwin (Artwin), Hartman (Hertman, Ertman, Erdmann), Atard, Baltardus (Balthart), Botard, Beynart, Berhard, Bernard, Westhard (Guistardus), Vidart, Winard (Winhart), Witart, Gewert, Gaiterda, Gidheard, Gotard, Dannert, Deutert (Dautert), Kastert (Gastart), Gisteard, Kinnert, Konert (Kunert), Lennart (Leonard, Linard), Liubhart (Liebert), Mennert, Mundert (Mundhart), Meinart (Meynard), Nanhart (Nennert), Niviard, Nitart, Sutardus.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hert, Herhard (Herart), Hartko, Hartel (Hertel, Hertyl), Hertelin, Hartman, Bernhard (Bernart), Borghard (Borkhard), Danhard (Denhart), Eghard (Ekard, Ekhard), Gerhard (Gerard, Girhard, Gerherd), Ginthart, Godehart (Gotehart, Gotart, Gotart), Kunard, Leonhard (Lenard, Lenart, Lenert), Libart, Lubhard (Lubart, Lubart), Medardus, Meinhart (Mainard, Meinart), Nitart (Nitert), Othart, Rychard, Rynard, Unard, Wernhard (Wernard), Wichard, Winard, Wirhard, Zygart (Zegart).

У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Artolt, Hartovik.

У Прусіі бытавалі імёны: *Ardan*, *Artung*, *Ardete*, *Artman*. У 1604 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Guilhelmus Hart, Regiomontanus Borussus*, у 1623 годзе — *Jacobus Harderus, Dantiscanus Borussus*. Імя Гард бытавала ў ваколіцах Мэмэлю: *[[Гедзімін (імя)|Gedmynne]] Harde… Gedmyn Harde* (1511—1520 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Kirylina Hardziewiczowa wdowa* (1688 год); *defuncti Ordowicz, parochis [[Даўгелішкі|Dawgieliscensis]]* (20 красавіка 1700 году); *Hartowicz* (1779 год); *Wiktory Hardziewicz, kom. mozyr.* (21 жніўня 1780 году); *Ewa Artowicz* (1798 год); *Katarzyna Ardowicz* (1835 год); *Wincenty Hardziewicz* (1896 год).

## Носьбіты
Гардзевічы (Hardziewicz) гербу Кораб — літоўскі шляхецкі род з Слонімскага павету.

На гістарычнай Віленшчыне існавала вёска Ардзішкі (*Ardziszki*).

На 1910 год існаваў хутар Гарт у Клімавіцкім павеце Магілёўскай губэрні.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Глеб Вяршынін

**Глеб Вяршы́нін** ( 11 студзеня 2002 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпраму».

## Кар’ера
У 2019 годзе выступаў за дубль магілёўскага «Дняпра». У студзені 2020 году падпісаў кантракт з адроджаным клюбам, які заявіўся ў Другую лігу. Паводле вынікаў сэзону 2020 году дапамог камандзе прабіцца ў Першую лігу. У першай палове 2021 году знаходзіўся ў асноўнай камандзе «Дняпра», дзе пераважна выходзіў на замену, а ў ліпені быў пераведзены ў «Дняпро-Юні», які спаборнічаў у Другой лізе. Да сэзона 2022 году пачаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазьней атрымала месца ў Найвышэйшай лізе. У першай палове сэзону 2022 году гуляў пераважна за дубль. Дэбютаваў у Найвышэйшай лізе 7 траўня 2022 году ў матчы супраць жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ» (0:1), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы.

У ліпені 2022 году быў аддадзены ў арэнду ў «Воршу», дзе замацаваўся ў пачатковым складзе. У сьнежні 2022 году па заканчэньні арэнды стаў трэнавацца з «Дняпром». Цягам сэзону 2024 году быў лідэрам клюбу паводле колькасьці згуляных хвілінаў у складзе каманды. Нават адсутнасьць у двух апошніх матчах лігі не перашкодзілі яму застацца на першым радку гэтай статыстыкі. У лютым 2026 году стаў футбалістам гомельскага «Паперпраму».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Трыдыюм усіх сьвятых

**Тры́дыюм Дня ўсіх сьвяты́х**, **Трыдыюм усі́х сьвятых** — урачыстасьць у заходнім хрысьціянстве, якая ахоплівае тры дні: конадзень Дня ўсіх сьвятых (Гэлаўін), уласна Дзень усіх сьвятых і Дзень усіх душаў. Гэты пэрыяд пачынаецца 31 кастрычніка і сканчаецца 2 лістапада. Сучасная дата Дня ўсіх сьвятых, а зь ёю і конадня, была ўсталяваная, падобна, у VIII стагодзьдзі Папам Рыгорам III (731—741), а Людовік I Пабожны пастанавіў адзначаць яе ў Францыі ў IX стагодзьдзі. У пачатку XI стагодзьдзя абат Адылён Клюнскі пастанавіў у сваім  маліцца за памерлых; адсюль паўстала традыцыя Дня ўсіх памерлых душаў.

У 1430 року Папа Сыкст IV заснаваў Актаву ўсіх сьвятых, аднак  яна скасаваная ў каталіцтве; у некаторых англіканскіх і лютэранскіх цэркваў актава захавалася дагэтуль. Пры гэтым каталіцкія вернікі, якія наведаюць могілкі і памоляцца за памерлых, усё адно змогуць атрымаць поўнае адпушчэньне грахоў. У актаву можа трапляць і , які адзначаецца ў першую нядзелю лістапада і згадвае асобаў, якіх дагэтуль перасьледуюць за хрысьціянскую веру. У Царкве Ангельшчыны да ўспаміну пра памерлых адносіцца і  (найбліжэйшая да 11 лістапада).

## Глядзіце таксама
* Задушны дзень
* Дзяды
* Дзень мёртвых
* Велікодны трыдыюм
* Нядзеля вечнасьці

## Крыніцы


Катэгорыя:Кастрычніцкія сьвяты
Катэгорыя:Лістападаўскія сьвяты
Нарэла

**Нарэла** (*Нарэль*, *Норэль*, *Нэрэль*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Нарэла (Narelo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарвід, Нарымунт, Ашнар; германскія імёны Norvid, Normunt, Asinar) паходзіць ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'.

У Польшчы адзначаецца прозьвіча Нарэль (Narel).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Нареловичы* (6 студзеня 1507 году); *Шимко Нарелевич* (верасень 1536 — жнівень 1537 году); *светки… а Нареля [[Бутрым|Бутримовича]]* (7 ліпеня 1539 году); *Narel Iwasskowicz* (1558 год); *село Стрела… Болътрукъ Нарелевичъ… Юрукъ Нарелевичъ* (24 красавіка 1580 году); *Максимъ Нареля* (1649 год); *Narelowicz* (1671—1681 гады); *Narele* (1744 год); *Ignacy Norel* (1843 год).

## Носьбіты
* Шымка Нарэлевіч — баярын Гарадзенскага павету, які ўпамінаецца ў 1536 / 1537 годзе
* Адам, Віктар і Караліна Нэрэлі (*Nerel*) — уладальнікі гаспадаркі ў Ядловічах каля Опсы на 1932 год

Наралевічы — літоўскі шляхецкі род.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кантэль

**Кантэль** (*Гунтуль*, *Контыль*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гунтула, Гантэла або Кунціла (Guntulo, Gontella, Kuntilo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гунд- (-гунт-, -кунт-) (імёны ліцьвінаў Гунтар, Вігунт, Вірконт; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gundel (Kundyl, Guncel, Guncyl, Gundlo).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Kantel* (1690 і 1692 гады); *Guntule* (1744 год); *Daniela Fryderyka Kantela* (1781—1788 гады).

## Носьбтыі
Контыль (Kontyl) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Міхаіл Капітанакі

**Міхаі́л Васі́левіч Капітана́кі** (; 1904, Кацярынадар Кубанскай вобласьці Расеі — ?) — беларускі навуковец-вэтэрынар. Кандыдат вэтэрынарных навук.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Краснадары. Паходзіў зь сям’і працоўных.

Атрымаў вышэйшую адукацыю. Працаваў загадчыкам лябараторыі Віцебскай вэтэрынарнай станцыі. Жыў у Віцебску па адрасе: вул. 11-я Сьвярдлова, д. 19.

Арыштаваны 17 траўня 1937 року, 29 кастрычніка асуджаны «за дзейнасьць у складзе контрарэвалюцыйнай арганізацыі» паводле артыкулаў 69, 70, 76 Крымінальнага кодэксу на 10 гадоў . На пакараньне сасланы ў  . Вызвалены 7 верасьня 1945. Працаваў на Краснадарскай навукова-дасьледчай вэтэрынарнай станцыі (цяпер Краснадарскі навукова-дасьледчы вэтэрынарны інстытут). Далейшы лёс невядомы.

20 красавіка 1956 рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда СССР.

## Бібліяграфія
* Мэнінгітападобныя захворваньні коняй і барацьба зь імі (1934)
* Кароста сельскагаспадарчых жывёл і барацьба зь ёй (1935)
* Сібірская язва ў сельскагаспадарчай жывёлы (1936)
* Профилактика важнейших заболеваний утят : Из опыта работы птицеводов Канев. района Краснодарского края по массовому выращиванию утят (1958)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Вязьні Унжынскага лягеру
Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Артыкулы з заклікам быць асьцярожнымі пры рэдагаваньні
Катэгорыя:Беларускія вэтэрынары
Катэгорыя:Расейскія вэтэрынары
Ягоўд

**Ягоўд** (*Яголд*, *Ягольт*, *Акулд*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча **Ягаўд** (*Ягалд*, *Ягаўт*, *Экальт*).

## Паходжаньне

Агалд, Егалд, Егалт або Еколт, пазьней Агольт або Эгальд (Agold, Ecgold, Egolt, Eccolt, Agolt, Egold, Agoult) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ег- (аг-, ек-) (імёны ліцьвінаў Ягвін, Ягінт; германскія імёны Egwinus, Egind) паходзіць ад гоцкага agis 'страх' або agja 'вастрыё, меч', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'. Апроч таго, адзначалася старажытнае паўночнагерманскае імя Ágautr (Á-gautr).

У Прусіі бытавала імя Ягаўд: *Jagawde* (1386 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jagaüde von Girmow… Jogawde vnd [[Якун|Jocun]] of [[Трокі|Tracken]]* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *дворецъ свои Овчининъскии, в Зофеи Якгольтовны купленыи* (4 лістапада 1546 году); *Jan Dawidowicz Jagowd na miejscu Dawida Jagowda… Stanisław Jagowd* (1667 год); *Ród Jagowdów Andruszkańców*, *Krzysztof Jagowd*, *Mikołaj Surwidz Jagowd… Kazimierz Jagowd*, *po PP. Sarwiciach Jagowdach* (1690 год); *Marianna Jagowt* (1797 год); *Akułdowicz Jakub* (1799 год); *Jagołd* (1805 год).

## Носьбіты
* Аляксандар Габрыелавіч Ягоўдавіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1588 і, відаць (як *[[Яноўд]]авіч*), у 1591 годзе

Яголды (Jagołd) гербу Лебедзь — літоўскі шляхецкі род.

Ягаўды гербу Любіч — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на Жамойці.

Ягаўды (Ягоўды) з Сарыня — літоўскі шляхецкі род.

Ягалдовічы (Jagołdowicz) гербу Гірскі — шляхецкі род Рэчы Паспалітай.

Экальт (Ekolt) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На гістарычнай Упіччыне існуе вёска Эгаўдзе.

## Глядзіце таксама
* Агі
* Валд
* Гаўд

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Нітарт

**Нітарт** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Нітарт, пазьней Нітэрт (Nithart, Nitart, Nietert) і Гартнід (Hartnid) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -нед- (-нет-, -ніт-) (імёны ліцьвінаў Нітар, Нетымер, Гінет; германскія імёны Nieter, Nitimerus, Genet) паходзіць ад гоцкага neiþa 'злосьць, варожасьць', а аснова -гард- (-гарт-, -арт-) (імёны ліцьвінаў Бэйнарт, Ленарт, Мэйнарт; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Nitart (Nitert, Nietart).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Nitortt* (1800—1812 гады).

## Глядзіце таксама
* Нед
* Гарт

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Цільвін

**Цільвін** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Цілівін або Цільвін (Tziliwin, Tiliwins, Tilwine, Tiluini) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ціл- (імёны ліцьвінаў Цілен, Цільмунт; германскія імёны Zillen, Zilimund) паходзіць ад гоцкага (ga)tils 'прыдатны, зручны, прыстойны', а аснова -він- (імёны ліцьвінаў Бутвін, Монтвін, Радавін; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) — ад гоцкага wins 'сябар'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *w dzierżawie gowdowskiey… we wsi Tylwinicze* (24 жніўня 1528 году); *Jan Cilwin* (1790 год).

## Глядзіце таксама
* Ціла
* Віна

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Янтаўт

**Янтаўт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Антальт (Antolt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова анд- (ант-, энд-) (імёны ліцьвінаў Эндзель, Антавіт, Андрык; германскія імёны Endil, Antvit, Andricus) паходзіць ад гоцкага *andja 'востры канец, пік', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *у Торгaнeхъ знашолъ еси чоторы службы людей… Пашъко Янътовтовичъ* (23 траўня 1539 году); *Юря Янътовътовича — службу* (1540—1543 гады); *до кгрунтовъ стены села Янтовтова* (6 красавіка 1585 году).

## Глядзіце таксама
* Анда
* Вальда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Юнгайла

**Юнгайла**, **Юнгела** (*Юнгіл*) — мужчынскае імя і вытворнае прозьвіча.

## Паходжаньне

Юнгель (Jungel, Jüngel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова юнг- (юнк-) паходзіць ад стараверхненямецкага jung 'малады', а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *у [[Войдат (імя)|Воидатовъскомъ]] селе пят служоб: <…> Юнъкгаило [[Мундыла (імя)|Манътиловичъ]]* (23 траўня 1539 году); *[[Мейла|Меило]] Юнкгилович* (1 ліпеня 1542 году); *Jungieło* (1774 год).

## Глядзіце таксама
* Юнга
* Гайла

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гаціла

**Гаціла**, **Гадзіла** (*Адзель*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гадала, Геціла, Адзіла або Адзела, пазьней Гатэль (Hadala, Hetilo, Adila, Adela, Hattel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гад- (-ад-, -ат-) (імёны ліцьвінаў Ядвіга, Гатман, Бернат; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад гоцкага *haþus, германскага hathu 'бой'.

У Польшчы адзначаецца прозьвішча Ядэла (Jadełło).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *viginti homines tributarios… undecimus Hodzilo* (1461 год); *а Годила Кохутевича… а Годила Митевича… а Годела Худиновича* (5 ліпеня 1507 году); *на село з людми Годиловичи у Чичерску*, *села з людми в Чичерскои волости на имя Годилович* (22 верасьня 1511 году); *светъковъ: Ивана Гатиловича, боярына пана старосты жомойтъского* (травень 1536 году); *людей моихъ Данила Туровича а Куцука Гатиловича… Куцукъ Гатиловичъ* (12 лістапада 1541 году); *подданые… Омелянъ, Семенъ, Иванъ Годиловичи* (21 студзеня 1636 году); *Adzielewicz* (1662—1690); *Hadziłuny* (1744 год); *Wasyl Mikołaj Haciło* (1814 год).

## Носьбіты
* Гадзіла — адзін з даньнікаў, запісаных у 1461 годзе Андрэем Даўгердавічам касьцёлу ў Лынтупах
* Гадыла Кахуцевіч і Гадыла Худзіновіч — людзі Віленскага павету, якія ўпамінаюцца ў 1507 годзе
* Гадзілавічы — сяло зь людзьмі ў Чачэрскай воласьці, якія ўпамінаюцца ў 1511 годзе
* Алесь, Сьцяпан, Яська і Тэрэза Гадзілы — жыхары вёскі Сянежыцаў (Наваградзкае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1726 годзе

На гістарычнай Рэчыччыне існуе вёска Гадзілавічы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ціла

**Ціла**, **Ціль** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Ціла, пазьней Ціль (Tilo, Zilo, Zill) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ціл- паходзіць ад гоцкага (ga)tils 'прыдатны, зручны, прыстойны'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Цілен, Цільвін, Цільмунт. Адзначаліся германскія імёны Zillen, Tziliwin, Zilimund.

У Польшчы адзначаўся тапонім (відаць, вытворны ад антрапоніму) *Tylmin* (1570 год).

У Прусіі бытавалі імёны *Tyle*, *Tilko* (1376 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Tile* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *у Лынкменех. [[Нарбут (імя)|Нарибуту]] Стекаланцовъ семъ чоловековъ… а Тиля* (1440—1492 гады); *у Лынъкменях Нарибуту шесть чоловековъ Стакалапаевъ… а Тиля* (7 лістапада 1442 году); *в [[Анікшты|Оникштенском]] повете… земли пустовских… Тилевщину* (18 студзеня 1514 году); *людей тяглых и пят земль пустовских въ [[Сумілішкі|Сомилишъской]] волости… а Тиловичи, три части Тиловичъ — служба* (1529 год); *s panem Janem Cilewiczem… panem Piotrem Cilewiczem* (1621 год).

## Носьбіты
* Ян і Пётар Цілевічы — троцкія шляхцічы, якія ўпамінаюцца ў 1621 годзе

Цілевічы — літоўскі шляхецкі род.

На гістарычнай Аршаншчыне існуе вёска Цілевічы.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Керун

**Керун**, **Герун**, **Герон** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Керун, Герун або Герон (Keruni, Geruni, Gerun, Geron) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) (імёны ліцьвінаў Гералт, Гермонт, Бутгер; германскія імёны Gerolt, Geromont, Butger) паходзіць ад стараісьляндзкага geirr, стараверхненямецкага gēr 'дзіда'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Gerun.

У Прусіі бытавала імя *Garune / Gerune*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Georgij et Evae Kieruna… Eva Kierunowa… Catharina Kierunowa* (1729—1771 гады); *Zofia Kerunowna* (1729—1776 гады); *Obrab Baranowskich… Antoni Gieronowicz* (1 лютага 1765 году); *Anna Geronowicz* (1804 год).

## Носьбіты
Герун (*Geruhn*) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жында

**Жында**, **Зында** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сінда, пазьней Зынт (Sindo, Sindt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сінд- (-зынд-) паходзіць ад гоцкага sinþs 'дарога, шлях' або германскага sintha 'дарога, падарожжа, вайсковая выправа'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Сындык, Жындуль (Жындэль), Шымбольт, Сынталт, Сіндэр (Шындэр). Адзначаліся германскія імёны Sindico, Sindulus (Sindel), Sinbald (Sendebald), Sintualdus (Sindolt), Sinder (Sindheri).

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Zynda, Sindram (Zyndram), Zyndrych.

У Прусіі бытавала імя *Syntke*.
 
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Żynda* (1697 і 1699 гады); *Maryanna Żyndowa* (1699 год); *Julianna Zynda* (1810 год).

## Носьбіты
Жында або Зында (Zynda) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У гістарычнай Прусіі існуе вёска Зындаў.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Скальбут

**Скальбут** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бутаскальк (Butaskalks) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -скалк- (-шалк-) (імёны ліцьвінаў Скольберт, Скаламонт, Войшалк; германскія імёны Skolbert, Scelemondo, Gottschalk) паходзіць ад гоцкага skalks 'слуга', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель').

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *подле Сколъбутовыхъ сеножатеи* (29 сакавіка 1528 году); *панъ Юри Анъдрушковичъ Сколбут* (29 чэрвеня 1530 году); *наместъники тых пановъ Сирутевичов, пана Венъцлавов Юрии, а пана Сколъбутовъ* (9 сьнежня 1531 году); *панъ Юреи Анъдрушковичъ Сколбут* (14 сьнежня 1531 году); *панъ Юри Анъдрушъковичъ Сколъбутъ, дворанинъ господаръскии* (10 лютага 1536 году); *Stasiuk Skolbuthowicz* (1558 год).

## Глядзіце таксама
* Скальк
* Бота

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Скальк

**Скальк** (*Скал*) або **Сколк**, **Шальк** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Скалка або Скальк, пазьней Шальк, Шэльк, Шальх або Шаль (Scalco, Scalc, Schalk, Schelck, Schalch, Schall) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -скалк- (-шалк-) паходзіць ад гоцкага skalks 'слуга'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Скольберт, Скаламонт. Адзначаліся германскія імёны Skolbert, Scelemundus (Scelemondo).

У Памор’і бытавала прозьвішча Schalk.

У Прусіі адзначалася прозьвішча Schalkewitz. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *деветь чоловеков служебныхъ, на имя: Кушлеевичи а Скаловичъ, а [[Радыгайла|Родикгаиловичи]]* (9 лістапада 1449 году); *боярину киевъскому Сколку 10 копъ з мыта киевъского, а 2 возы соли з мыта луцъкого* (2 чэрвеня 1489 году); *з людми Шеметовича Сколковича* (20 сьнежня 1522 году); *Богушу Сколку… земянину нашому [[Ворша|оръшанъскому]] Богушу Олекъсеевичу Сколъку* (21 жніўня 1566 году); *per nobilem Paulum Scholkowicz* (19 траўня 1579 году); *nobilis Pauli Skolkowicz* (2 чэрвеня 1579 году); *ex quo quidem Paulo Skolkowicz servitore suo magnificus… cum Paulo Skolkowicz* (11 чэрвеня 1584 году); *Петро Шалка* (1649 год); *Szalkiewicze* (1744 год); *Szalkiewicz Michał* (4 траўня 1752 году); *Szalkiewiczowa Michałowa Leonowiczowa Anna* (*z Stasiewiczów*) (1758 год); *Mikołaj Skałkiewicz* (1819 год).

## Носьбіты
* Вінцэнт Шалькевіч — артыст музыкі, сябра варштату «Паўночная паходня»
* Віктар Шалкевіч (нар. 1959) — беларускі бард і актор

Шалькевічы або Шалкевічы (Szalkiewicz, Szałkiewicz) гербу Ляліва — літоўскі шляхецкі род зь Менскага павету.

На 1890—1909 гады існавала вёска (засьценак) Шалькевічы (Шалькавічы) у Менскім павеце Менскай губэрні.

На 1904 год існавала паселішча Скалькава ў Вяземскім павеце Смаленскай губэрні.

На 1906 год існавала вёска Шалькова (Шалькава) у Себескім павеце Віцебскай губэрні.

На гістарычнай Ашмяншчыне інсуе вёска Шалкоўшчына, на гістарычнай Віленшчыне — Шалкаўшчына.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Крывяносная сыстэма

**Крывяно́сная сыстэ́ма** — сыстэма органаў, якая ўлучае сэрца, крывяносныя судзіны і кроў, якая цыркулюе ва ўсім целе чалавека ці іншых хрыбетных. Крывяносная сыстэма складаецца зь вялікага і малога кола крывезвароту. Яе ўключаюць у сэрцава-судзінную сыстэму, якая акрамя крывяноснай сыстэмы ўлучае яшчэ лімфатычную сыстэму.

Сетку крывяносных судзінаў утвараюць асноўныя судзіны сэрца, якія ўключаюць вялікія артэрыі і вэны, іншыя артэрыі і артэрыёлі, а таксама капіляры, якія злучаюцца з вэнулямі, ды іншыя вэны. Крывяносная сыстэма хрыбетных замкнёная, што азначае, што кроў ніколі не пакідае сетку крывяносных судзінаў. Некаторыя бесхрыбетныя, як то суставаногія, маюць адкрытую сыстэму крывезвароту. У дыпляблястаў, як то губкаў і грабнявікоў, такой сыстэмы наогул бракуе. Кроў, якая ёсьць адным з галоўных складнікаў сыстэмы, уяўляе сабой вадкасьць, якая складаецца з плязмы, эрытрацытаў, леўкацытаў і трамбацытаў, якія цыркулююць ва ўсім целе, транспартуючы кісларод і пажыўныя рэчывы ў тканіны і выдаляючы адкіды. Цыркуляваныя пажыўныя рэчывы ўключаюць бялкі і мінэралы. Іншыя транспартаваныя кампанэнты ўлучаюць газы, як то кісларод і вуглякіслы газ, а таксама гармоны і гемаглябін, якія забясьпечваюць харчаваньне ды дапамагаюць імуннай сыстэме змагацца з хваробамі і падтрымліваюць гамэастаз шляхам стабілізацыі тэмпэратуры і натуральнага паказьніка рН.

На крывяносную сыстэму могуць уплываць многія сэрцава-судзінныя захворваньні. На хваробах такога кшталту спэцыялізуюцца кардыёлягі, кардыё-хірургі і судзінныя хірургі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Крывяносныя шляхі. OpenStax.

Катэгорыя:Кровазварот
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Давінь

**Давінь**, **Далквін** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Давін або Даўвін (Dawin, Dauwinus, Dauwin) і Дагвін (Daegwine) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны' або ад асновы -даг- (-дак-, -таг-), а аснова -він- (імёны ліцьвінаў Бутвін, Монтвін, Радавін; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) — ад гоцкага wins 'сябар'.

Адпаведнасьць імя Даўгавінь германскаму імю Dagewin сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *ego Petrasch Dawnowycz* (8 траўня 1478 году); *homines… Seruzysium Downiewiczum* (2 лютага 1499 году); *[[Манят|Монята]] Довиневича* (1525 год); *Юри Долквиновичъ* (1528 год); *села Довиневичовъ* (1554 год); *рекою Давиною* (23 сьнежня 1558 году).

## Носьбіты
* Юры Далквінавіч — крожаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году

## Глядзіце таксама
* Даўга
* Віна

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гільцін

**Гільцін**, **Ільдзін** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гілдзін, Гілцін або Ілдзін (Hiltin, Hildin, Ildin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гілд- (-ілт-, -гелт-) (імёны ліцьвінаў Ілбуць, Ілгут, Гільтэр; германскія імёны Ilbuth, Illgut, Hilder)  паходзіць ад германскага hildiō 'бой'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *светъки… Матъфеика Гильтиновича* (11 верасьня 1538 году); *Krystyna Ildzin* (1787 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Нарбар

**Нарбар** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Норбэр (Norber) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) паходзіць ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне', а аснова -бар- (-бор-) (імёны ліцьвінаў Барвід, Барвін, Барвін; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *подданыи каноника виленьского, плебана [[Войстам|воистомского]] и [[Салечнікі|сольшницкого]] князя Анъдреевъ Нарборовъ* (17 жніўня 1540 году).

## Глядзіце таксама
* Нор
* Бара

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рыман

**Рыман** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Рыман (Rimann) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымейка, Рымель, Рымунд; германскія імёны Rimicho, Riemel, Rimund) паходзіць ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць', а аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ryman (Rymen)

У Чэхіі гістарычна бытавала германскае імя Ryman.

У 1613 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Johannes Riman, Regiomontanus Borussus*, у 1619 годзе — *Michael Riman, Regiomontanus Borussus*, у 1624 годзе — *Michael Riemannus, Regiomontanus Borussus*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *на мещанина господаръского волъковыского Игната Римановича* (15 ліпеня 1537 году); *до земль подданыхъ Михала Римоновича… подле земль людей пана Матея Римоновича* (1554 год); *Franciscus Casimirus Rymonowicz — officii consistorialis metropo litani assumptus iurisdictionis vero ratus notarius* (5 траўня 1697 году); *Herman Henrych Riman Slosarz z Doroto Zoną* (1771—1772 гады); *Adam Rymonowicz* (9 лютага 1791 году); *Stanisław	Rymanowicz* (1799 год).

## Носьбіты
* Ігнат Рыманавіч — ваўкавыскі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1537 годзе
* Рыман Відміч — слуга Войцеха Тарноўскага, над якім у 1632 годзе адбыўся ў Пружанах 
* Бэрнгард Рыман (1826—1866) — нямецкі матэматык

## Глядзіце таксама
* Рым
* Ман

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Скольберт

**Скольберт** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Скальк (Scalc) і Бэрт (Bert) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -скалк- (-шалк-) (імёны ліцьвінаў Скаламонт, Скальбут, Войшалк; германскія імёны Scelemondo, Butaskalks, Gottschalk) паходзіць ад гоцкага skalks 'слуга', а аснова -берт- (-бэрт-, -барт-) (імёны ліцьвінаў Зыбарт, Кібарт, Любарт; германскія імёны Siebart, Kibart, Lubert) — ад германскага berhta 'яркі'. У гістарычным германскім арэале адзначалася імя Skolbert.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *двухъ шляхтичовъ… пана Семена Андреевича Скольберта* (23 сакавіка 1592 году).

## Глядзіце таксама
* Скальк
* Бэрт

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Убер

**Убер** (*Убэр*, *Убар*), **Губэр** (*Губар*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Убэр або Губэр (Uber, Huber) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова уг- (гуг-) (імёны ліцьвінаў Убарт, Югель, Уграт; германскія імёны Ubert, Hugel, Hughrat) паходзіць ад германскага hugu 'думка, дух мысьленьня', а аснова -бар- (-бор-) (імёны ліцьвінаў Барвід, Барвін, Барвін; германскія імёны Barvid, Barwin, Barwin) — ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Kazimierz Ubierewicz* (20 кастрычніка 1655 году); *sioło Nowosady w woj. trockim po śmierci ur. Uberowicza* (4 жніўня 1656 году); *J. M. Pan Huberowicz* (6 студзеня 1700 году); *Marianna Ubarewicz* (1741 год); *Jerzy Hubar* (1710 год); *Konstancja Uberewicz* (1771 год).

## Носьбіты
* Павал і Юстын Губэры (*Huber*) — уладальнікі гаспадарак у Лашанах каля Беніцы на 1933 год

На гістарычнай Полаччыне існуе вёска Убярцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рэйнальд

**Рэйнальд** (*Рэйнальт*), **Рэгінальд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Рагіналд або Рэйналд, пазьней Райнальд (Raginald, Reinald, Reinold) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -раг- (раган-) (імёны ліцьвінаў Рагель, Рагін; германскія імёны Ragilo, Ragenus) паходзіць ад гоцкага raginon 'гаспадарыць, судзіць, выракоўваць', ragin 'вырак', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.  

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *отдалъ Рейналту Крокову, абы онъ съ Полонъки и Кретинки серебъшчизну выбралъ* (каля 1563 году); *Tyszkiewicz Rejnald* (30 верасьня 1651 году); *[[Леанард|Lenartowicz]] Reginald* (1744—1745 гады).

## Носьбіты
* Рэйнальд (Rejnald, Reinhold) Міхал Пілсудзкі — дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай, харужы парнаўскі, стольнік браслаўскі ў 1697—1699 гадох

## Глядзіце таксама
* Рагін
* Валд

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кубак Гордана Бэнэта

**Кубак Гордана Бэнэта** можа азначаць:

* Кубак Гордана Бэнэта — спаборніцтва ў аўтамабільных гонках;
* Кубак Гордана Бэнэта — спаборніцтва аэраплянаў;
* Кубак Гордана Бэнэта — спаборніцтва паветраных балёнаў;
* Кубак Гордана Бэнэта — спаборніцтва паравых яхтаў.

## Глядзіце таксама
* Гордан Бэнэт
Гінтш

**Гінтш** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Гентш або Генч (Gentsch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -генд- (-гент-, -гінт-) (імёны ліцьвінаў Гінтэр, Агінт, Эйгінт; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад гоцкага gands 'посах', пераноснае 'чары'.

У Прусіі бытавала прозьвішча Gentsch.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Gyntsche von Erogeln* (13 чэрвеня 1406 году).

## Носьбіты
* Гінтш (Гінч) — літоўскі баярын з Эйраголы, які ўпамінаецца ў 1406 годзе

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Боч

**Боч** (*Буч*), **Бутш** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Ботш або Боч (Botsch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель').

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Botysz.

У Прусіі бытавала прозьвішча Butsch.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Botcz Eykythen son czu Medenyken* (9 лютага 1419 году); *Мац Бочевичъ*, *Янъ Бочевичъ* (1528 году); *Янко Бутшевичъ* (1566 год).

## Носьбіты
* Боч — літоўскі баярын зь Меднікаў, які ўпамінаецца ў 1419 годзе
* Мац Бочавіч — тавянскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Ян Бочавіч — упіцкі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Буч Нарбутавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537—1538 гадох

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Дальна

**Дальна** (*Дален*, *Тален*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Даліна, пазьней Далін, Дален або Тален (Dalina, Dalinus, Dallen, Thalen) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова тал- (дал-) (імёны ліцьвінаў Дальман, Талімунт, Талмут; германскія імёны Dalman, Talamund, Talmut) паходзіць ад гоцкага tals 'дасьціпны, руплівы' або ад германскага і стараангельскага deall 'славуты, ганарлівы'. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Dalna Sugynthen son* (13 чэрвеня 1406 году); *Bogumiła Felicjanna Dalen* (1745 год); *Marianna Talen* (1801 год).

## Носьбіты
* Дальна Сугінтавіч — літоўскі баярын з Расенаў, які ўпамінаецца ў 1406 годзе

Тален (Talen) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На гістарычнай Лідчыне існуе вёска Даліняны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Цілен

**Цілен** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Ціліна, пазьней Цілен (Zilina, Cilina, Zillen) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ціл- (імёны ліцьвінаў Цільвін, Цільмунт; германскія імёны Tziliwin, Zilimund) паходзіць ад гоцкага (ga)tils 'прыдатны, зручны, прыстойны'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Мы от [[Русіны|рода Рускаго]], съли и гостье: [[Івар|Иворъ]] солъ [[Ігар|Игоревъ]] великаго князя Рускаго… Тилена* (Аповесьць мінулых часоў); *Tilen* (26 траўня 1390 году).

## Носьбіты
* Цілен — літоўскі баярын з Калтынянаў, які ў 1390 годзе засьведчыў умову з Тэўтонскім ордэнам

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Явірт

**Явірт** (*Авірд*, *Явірд*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Аварт або Еварт, пазьней Эвэрд, Эвэрт, Эвірт або Авірт (Awart, Ewart, Everd, Ewert, Evert, Ewirth, Æwirth) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова еў- (аў-) (імёны ліцьвінаў Яўлад, Явіл, Явільт; германскія імёны Ewald, Avila, Awild) паходзіць ад гоцкага aiws 'час, эпоха' або стараверхненямецкага ewi, eo 'закон', а аснова -верд- (-верт-, -вірт-) (імёны ліцьвінаў Верцека, Верцель, Гальвірд; германскія імёны Verdico, Wertel, Geilwird) паходзіць ад гоцкага wairths, стараверхненямецкага werd 'годны, пачэсны'.

Германскае паходжаньне імя Явірт сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Jewart.

У Прусіі бытавала імя Яварт (Явірд): *Jowart* (1428 год), *Jowirde* (1446 і 1447 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jawirte Saschnken zoen* (23 студзеня 1406 году); *Jawirde Laschuken son* (13 чэрвеня 1406 году); *панъ Станиславъ Овиръдовичъ* (4 жніўня 1535 году).

## Носьбіты
* Явірт (Явірд) — літоўскі баярын зь Відуклі, які ўпамінаецца ў 1406 годзе

## Глядзіце таксама
* Ава
* Верта

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сельвін

**Сельвін** (*Шалавін*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Салавін або Селевін, пазьней Сэлвін (Salawins, Selewine, Seleuuin, Selwin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сал- (-салв-) (імёны ліцьвінаў Салейка, Салкірд, Саламан; германскія імёны Saleco, Salgerðr, Salaman) паходзіць ад стараверхненямецкага sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны', а аснова -він- (імёны ліцьвінаў Бутвін, Монтвін, Радавін; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) — ад гоцкага wins 'сябар'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Selwyn* (23 красавіка 1398 году); *людеи нашых путных в Полоцком повете, на имя Гридка и его братьи Шоловиничовъ* (21 чэрвеня 1506 году).

## Носьбіты
* Сельвін — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1398 годзе

На 1910 год існаваў засьценак Сальвінаўка (Сальвіноўка) у Сеньненскім павеце Магілёўскай губэрні.

## Глядзіце таксама
* Сала
* Віна

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Віктар Віславух

**Ві́ктар Віславу́х** (; 1767—1840) — расейскі ўраднік.

## Жыцьцяпіс
Паходзіў са шляхецкага роду Віславухаў. Нарадзіўся ў сям’і Зянона Віславуха (1727—1805) і Ганараты з Арэшкаў (1742—1785).

Па сьмерці бацькі атрымаў у спадчыну ягоны маёнтак Зяновіль (Ляжайка).

У 1807 годзе выбраны маршалкам Пружанскага павету, займаў пасаду на працягу 5 гадоў.

Памёр у 1840 року.

## Сям’я
Віктар Віславух быў у шлюбе двойчы. У 1790 з Соф’яй з Асухоўскіх. У 1797 з Альжбэтай з Навамейскіх (1780—1823).

## Крыніцы

Віктар
Ангот

**Ангот** (*Анкуд*, *Янкот*, *Янгут*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Ангод або Ангот (Angodus, Angod, Angot) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ан- (эн-) (імёны ліцьвінаў Энель, Янвін, Улеб; германскія імёны Enilo, Anoin, Uleifr) паходзіць ад гоцкага *ana, стараверхненямецкага ano 'дзед, продак', а аснова -гуд- (-год-, -гут-) (імёны ліцьвінаў Готарт, Гудман, Саўгут; германскія імёны Gotard, Gudman, Savegot) — ад гоцкага guþs 'Бог', gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts 'гот'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *mit Angot von Nerwekiten* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *Роман Енкотович… Анкудъ Куприянович* (1 ліпеня 1542 году); *Panas, Jurko Ankudowiczy* (1561 год); *Ankudowicz* (1669 год); *Jp. Paweł Ankudowicz. Jp. Ludwik Ankudowicz* (24 кастрычніка 1765 году).

## Носьбіты
* Ангот — водца крыжакоў у Літву з ваколіцаў Інстэрбургу

У канцы XVIII ст. на гістарычнай Полаччыне адзначаўся шляхецкі род Анкудовічаў.

Яхімецкія-Янгуты (Jachimecki-Jangut) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету.

Анкуды і Анкудовічы — літоўскія шляхецкія роды.

## Глядзіце таксама
* Ана
* Гуда

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Натар (імя)

**Натар**, **Надэр** (*Нядар*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Натэр або Надэр (Nater, Nather, Nadhere) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нат- паходзіць ад старагерманскага naþ 'міласьць', а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

У Прусіі бытавала імя Натар (Надар): *Nadar* (1299 год), *Nadare* (1347 год), *Kirstan Nathor* (1422 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Nathare Waydotten son* (26 траўня 1408 году); *poddanemu Samuelowi Natorowiczowi* (1641 год); *Niadorowicz* (1671—1681 гады); *Jan Nader* (1868 год).

## Носьбіты
* Натар Вайдотавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1408 годзе

## Глядзіце таксама
* Ната
* Геры

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны