Гліняны Вялес

«**Гліня́ны Вя́лес**» — штогадовая літаратурная прэмія, заснаваная ў 1993 годзе сябрамі Таварыства вольных літаратараў. Старшыня арганізацыйнага камітэту Алесь Аркуш. Прысуджаецца за найлепшую мастацкую беларускамоўную кнігу году. Ляўрэат атрымлівае сымбалічную ўзнагароду — гліняны стод апекуна мастацтва.

## Гісторыя
У 1993 годзе маладыя й апантаныя літаратары сабраліся й заснавалі «Таварыства вольных літаратараў». На устаноўчым сходзе зьявіліся думкі пра свой друкаваны орган — заснавалі часопіс «Калосьсе», выдавецкую ўстанову «Полацкая ляда».

Літаратарам хацелася працягнуць нацыянальныя беларускія традыцыі, знайсьці сымбаль, які б адпавядаў крыўскай зямлі, працягваў ідэі Ластоўскага. Алесь Аркуш прагартаў шмат энцыкляпэдый, даведнікаў і ў адным зь іх натрапіў на артыкул пра Вялеса: «У яго шырокае поле дзейнасьці: пачынаючы ад падземнага сьвету й заканчваючы жывёлагадоўляй, але акрамя таго ён апекаваўся людзьмі культуры. У жывёлагадоўлі пастухі спрадвеку гралі на жалейках, дудах. І гэта нам вельмі пасавала.» — распавядаў Алесь Аркуш.

Вось так і нарадзіўся сымбаль таленавітай беларускай літаратуры «Гліняны Вялес».

## Ляўрэаты прэміі

## Шорт-лісты

## 2001
* Віктар Жыбуль «Прыкры крык» (паэзія)
* Алесь Пашкевіч «Пляц волі» (проза)
* Франц Сіўко «Удог» (проза)
* Міхась Скобла «Нашэсьце поўні» (паэзія)
* Віктар Сьлінко «Штольні вясны» (паэзія)

## 2002

* Зьміцер Бартосік «Чорны пісталет» (проза), сэрыя «Vostraja Brama», выдавецтва “Наша Ніва”, Вільня — Менск
* Альгерд Бахарэвіч «Практычны дапаможнік па руйнаваньні гарадоў» (проза), сэрыя «Schmerzwerk», выдавец Ігар Логвінаў, Менск
* Леанід Дранько-Майсюк «Паэтаграфічны раман» (паэзія-проза), Беларускае Таварыства “Кніга”, Менск
* Людміла Рублеўская «Старасвецкія міфы горада Б’» (проза), "Бібліятэчка часопіса «Куфэрак Віленшчыны», Маладэчна
* Ільля Сін «Нуль»(проза), сэрыя “Schmerzwerk”, выдавец Ігар Логвінаў, Менск

## 2005
* Сяргей Дубавец «Вострая Брама» (эсэістыка)
* Югася Каляда «Галоўная памылка Афанасія» (проза)
* Натальля Кучмель «Імгненні» (паэзія)
* Вінцэсь Мудроў «Ператвораныя ў попел» (эсэістыка)
* Алесь Наварыч «Літоўскі воўк» (проза)

## 2006
* Міхась Андрасюк «Белы конь»
* Сяргей Балахонаў «Імя грушы»
* Зьміцер Вішнёў «Фараон у заапарку»
* Андрэй Хадановіч «100 лі100ў на tut.by»

## 2007
* «Янкі, альбо Астатні наезд на Літве» Ўладзіслава Ахроменкі ды Максіма Клімковіча
* «Рыбін горад» Наталкі Бабінай
* «Фрашкі да пляшкі» Севярына Квяткоўскага
* «Пэнаты» Алега Мінкіна
* «Лісты зь лесу» Паўла Севярынца.

## 2008
* *Галіна Дубянецкая* з паэтычным зборнікам «Анадыямэна»
* Андрэй Хадановіч з кнігай «Бэрлібры»
* Аляксей Талстоў з раманам «Бег»
* Юры Станкевіч са зборнікам прозы «Мільярд удараў».

## 2009
* Уладзімер Някляеў кніга «Цэнтр Еўропы»
* Андрэй Федарэнка «Нічые»
* Міхась Скобла «Акно для матылькоў»
* Уладзіслаў Ахроменка і Максім Клімковіч «Праўдзівая гісторыя Кацапа, Хахла і Бульбаша».

## 2010
* Міхась Андрасюк. «Вуліца Добрай Надзеі» («Медысонт»)
* Леанід Галубовіч. «Сыс і кулуары: літаратурна-крытычныя эсэ» («Літаратура і мастацтва»)
* Уладзімер Някляеў. «Кон: вершы двух стагоддзяў» («Лімарыус»)
* Юры Станкевіч. «П’яўка» («Галіяфы»)
* Андрэй Хадановіч. «Несымэтрычныя сны». Выдавец Ігар Логвінаў

## 2011
* Уладзіслаў Ахроменка. «Тэорыя змовы: кінараман-фарс» («Логвінаў»)
* Лявон Вольскі. «Міларусь». («Медысонт»)
* Сяргей Календа. «Іржавы пакой з белымі шпалерамі»
* Аляксандр Лукашук. «След матылька. Освальд у Мінску» («Радыё Свабодная Еўропа / Радыё Свабода»)
* Ян Максімюк. «Словы ў голым полі» («Логвінаў»)

## 2012
* Эдуард Акулін. «Малітва воч»
* Леанід Галубовіч. «З гэтага свету»
* Юрка Станкевіч. «Шал»
* Андрэй Федарэнка. «Ланцуг»
* Сяргей Рублеўскі. «Паспець надыхацца» 

## 2014
* Тацьцяна Барысік «Жанчына і леапард»
* Аляксандра І. Бацкель «Маёнтак Рыбы»
* Віктар Марціновіч «Мова»
* Тацьцяна Нядбай «Сырэны сьпяваюць джаз»
* Аляксеq Палачанскі «Цьвік»
* Сяржук Сыс «Павук»
* Андрэй Федарэнка «Ціша»

## Дадатковыя зьвесткі
* Удзел у конкурсе можа ажыцьцяўляцца толькі пасьля падачы кнігі арганізацыйнаму камітэту
* Лёс прэміі вырашае журы з 12 нэўтральных экспэртаў
* З 1998 году ўручэньне прэміі адбываецца ў Полацкім музэі беларускага кнігадрукаваньня
* Стаць ляўрэатам прэміі можна толькі аднойчы ў жыцьці
* Па традыцыі падчас атрыманьня прэміі ляўрэат абавязкова павінен выступіць зь інаўгурацыйнаю прамоваю

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Гліняны Вялес» на litara.net
* «Гліняны Вялес» на сайце «Полацкі букініст» (копія з архіву web.archive.org)