Гэнрык Марконі

**Гэ́нрык (Энры́ка) Марко́ні** (, ; 7 студзеня 1792, Рым — 21 лютага 1863, Варшава) — польскі архітэктар італьянскага паходжаньня, адзін з найвыбітнейшых і пладавітых польскіх архітэктараў першае паловы XIX стагодзьдзя.

## Жыцьцяпіс

Пачатковую адукацыю атрымаў пад началам бацькі Леандра (1763—1837), пасьля ў 1806—1810 навучаўся ва ўнівэрсытэце і адначасна ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Балёньні. Ад 1811 року навучаўся рысунку ў сярэдняй школе ў Луга. У Польшчу быў запрошаны ў 1822 генэралам Людвікам Міхалам Пацам дзеля завяршэньня палацу ў Даўспудзе. Ад 1827 займаў пасаду ў Аддзеле прамысловасьці і гандлю Урадавай камісіі ўнутраных, духоўных справаў і публічнай асьветы, а ў 1851—1858 быў прафэсарам у Школе прыгожых мастацтваў у Варшаве.

Пахаваны на Павонзкаўскіх могілках у Варшаве, асобна ад жонкі, дачкі і сыноў Гэнрыка, Яна і Ўладыслава, якія пахаваныя на эвангельска-рэфармацкіх могілках.

## Сям’я
Меў брата Фэрантэ.

Ажаніўся з дачкой садоўніка Пацаў Маргарытай з шатляндзкага роду Хэйтанаў (1807—1884). Жонка была кальвіністкай, некаторыя дзеці выгадаваныя ў кальвінізьме, іншыя ў каталіцтве. Дзеці: Карл Антоні (1826—1864, жывапісец), Элеанора Кольбэрг (1832—1882), Леандра (1834—1919, архітэктар), Гэнрык (1842—1920, інжынэр-тэхноляг), Ян (1845—1921), Уладыслаў (1848—1915, архітэктар).

## Найістотнейшыя працы

### [[Нэарэнэсанс]]ныя

* шпіталь сьв. Лазара (Варшава, каля 1840, зьнішчаны 1939—44)
* касьцёл сьв. Карла Барамэа (Варшава, 1841—43)
* вакзал Варшаўска-венскай чыгункі (Варшава, 1844—45, зруйнаваны 1925—30)
* палац Андрэя Замойскага (Варшава, 1846, зьнішчаны 1939—44, адбудаваны 1948—50)
* гатэль «Эўрапейскі» (Варшава, 1855, зьнішчаны 1944, адбудаваны 1949—51)
* гмах Крэдытнага земскага таварыства (Варшава, 1856, зьнішчаны ў 1944, адбудаваны ў 1950 і 1962—71)
* палац Браніцкіх (Варшава, 1853—56, зьнішчаны ў 1944, адбудаваны ў 1946—49)
* палац Карскіх (Улостаў, 1854—1860)
* касьцёл сьв. Ганны (Варшава, 1857—70)
* касьцёл усіх сьвятых (Варшава, 1859—63)
* Радамская ратуша

### [[Клясыцызм|Клясыцысцкія]]
* палац Паца ў Варшаве, перабудаваны і разбудаваны з даўняга барокавага палацу Радзівілаў, 1824—28, зьнішчаны ў 1944, адбудаваны ў 1947—51)
* дарыцкая сьвятыня палацава-паркавага ансамблю ў Натоліне (Варшава, 1834)
* санаторый Марконі ў Буську-Здруі (1835)
* палац Велапольскіх у Хробжы (1857—1860)
* Блоньская ратуша (1842)
* вадазбор у Саскім агародзе (Варшава, 1852)
* разбудова палацу ў Яблоньне (183]—1843)
* пошта ў Аўгустове (1828)
* Аўгустоўская ратуша (1835—1836, зьнішчаны ў 1939—1944)
* шпіталь сьв. Тройцы ў Калішы (1840—1841)
* Колская ратуша
* перабудова палацу Касакоўскіх (Варшава)
* вакзал Варшаўска-венскай чыгункі Сасновец-Галоўны
* староства Станіславаўскага павету ў Мінску Мазавецкім (1847—1853)
* касьцёл сьв. Мікалая Біскупа (Ломна Мазавецкага ваяводзтва)
* шпіталь Усіх Сьвятых (Велюнь)

### [[Нэаготыка|Нэагатычныя]]
* палац Паца ў Даўспудзе (1820—22, разабраны ў 1867)
* мураваная стайня гончых жарабцоў (Янаў-Падляскі, 1841)
* касьцёл у Ражанцы (Шчучынскі раён, 1827)
* палац у Канапніцы (Велюнскі павет Лодзкага ваяводзтва)
* грабніца Станіслава Косткі Патоцкага і ягонай жонкі Аляксандры (Вілянаў, 1836)
* праект палацу ў Збуйне (1833)
* Цеханаўская ратуша (1844)

* касьцёл апекі Божай Маці (Асянціны, 1845—1855)

## Лісты
* *O porządkach architektonicznych*, Warszawa 1828, wyd. 2 1837
* *Saggio sugli ordini di architettura*, Warszawa 1831
* *Zbiór projektów architektonicznych*, Warszawa, 1838-42

## Дадатковыя зьвесткі
* Імем архітэктара названы варшаўскі тэатар, заснаваны ў 2009 таварыствам «Italiani In Polonia» («Італьянцы ў Польшчы»). Тэатар месьціцца ў скляпеньнях запраектаванага Гэнрыкам Касьцёлу ўсіх сьвятых.

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Rafał Krajewski. *[http://www.bilp.uw.edu.pl/ti/1863/foto/n149.htm Henryk Marconi (wspomnienie pośmiertne)]*, «Tygodnik Ilustrowany» nr 186, 18.4.1863
* Гэнрык Марконі на бачыне Warszawa1939.pl
* Варшавікія

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Выпускнікі Балёнскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Польскія архітэктары
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Катэгорыя:Пахаваныя ў Варшаве