Ян Вэрмээр

**Яганэс**, **Ян** ці **Ёган Вэрмээр** (; хрышчоны ў Дэльфце 31 кастрычніка 1632 году як **Яганіс** — пахаваны ў тым жа горадзе пад імем Ян 15 сьнежня 1675 году) — галяндзкі барочны мастак, які спэцыялізаваўся ў сцэнах вытанчанага дамашняга інтэр'еру прадстаўнікоў сярэдняга кляса. Цягам свайго жыцьця Вэрмээр быў даволі пасьпяховым правінцыяльным мастаком жанравага жывапісу, але з-за таго, што ён стварыў адносна невялікую колькасьць карцінаў, ён ніколі не быў асабліва заможным, у дадатак пакінуўшы пасьля сваёй сьмерці жонку і дзяцей з грашовымі пазыкамі.

Вэрмээр працаваў павольна і зь вялікай клапатлівасьцю, выкарыстоўваючы яркія колеры і, часам, дарагія пігмэнты зь перавагай да валошкава-блакітнага і жоўтага колераў. Ён вядомы перш за ўсё за сваё майстэрскае абыходжаньне і выкарыстаньне сьвятла ў сваіх работах.

## Біяграфія
Аб Вэрмээры захавалася вельмі мала біяграфічных зьвестак. Вядома, што яго бацька, *Рэйн’ер Жанс*, нарадзіўся ў 1591 годзе і ў 1611 годзе пераехаў у Антвэрпэн. Праз чатыры гады ён ажаніўся з будучай маці Яна Вэрмээра — *Дзінай Балтэнс*. У гэты час Рэн’ер Жанс дадаў да свайго імя прыстаўку *Вос* (*ліс*), якое потым зьмяніў на *Вэрмээр*. У 1631 годзе Рэн’ер далучыўся а цэха св. Лукі, як гандляр прадметамі мастацтва.

У 1632 годзе ў сям’і нарадзіўся сын *Яганэс*, які быў ахрышчаны 31 кастрычніка. Але дакладная дата нараджэньня так і засталася невядомай. Ян Вэрмээр меў, так сама, старэйшую сястру *Гертры Вэрмээр*.

Верагодна, што з мастацтвам Ян пазнаёміўся дзякуючы бацьку, а дакладней, дзякуючы знаёмству з таварам, якім гандляваў бацька. Не захавалася ніякай інфармацыі аб адукацыі Вэрмээра, вядома толькі, што ў 1653 годзе ён далучыўся да гільдыі св. Лукі, якая яднала мастакоў, рамесьньнікаў і прадстаўнікоў іншых прафэсіяў. Для таго, каб уступіць у гільдыю, яму было неабходна шэсьць гадоў вучыцца ў якога-небудзь зь вядомых мастакоў. Паводле з адной з гіпотэзаў, гэтым мастаком мог быць Леанаэрт Брамэр (1594—1674), паводле іншай Карэл Фабрыцыюс (1622—1654). Чатыры разы выбіраўся удзельнікам кіраўніцтва гільдыі (1662, 1663, 1670 і 1671).

20 красавіка 1653 году Вэрмээр ажаніўся з *Катарынай Больнэс*. У гэты пэрыяд зьявіліся дзьве вядомыя карціны Вэрмээра: *Хрыстос у доме Марыі і Марты* і *Ткалет Дыяны*.

Паводле некаторых зьвестак у сям’і Вэрмээраў нарадзілася 11 дзяцей (па іншых 15), зь якіх некалькі памерла ў дзяцінстве. Вядома, што ў 1667, 1669 і 1673 гадах адбываліся пахаваньні дзяцей Вэрмээраў. Пасьля сьмерці мастака, у дакумэнтах зьяўляецца інфармацыя то аб васьмі малалетніх дзецях, то аб дзесяці. Вядомыя імёны дзяцей: *Марыя*, *Элізабэта*, *Карнэлія*, *Алэйдзіс*, *Веатрыкс*, *Ягана*, *Францыск*, *Катарына* і *Ігнацыюс*. Каб іх пракарміць Яну Вэрмээру даводзілася, акрамя маляваньня, займацца і іншай працай. Нявыключана, што ён працягваў працу бацькі, гандлюючы прадметамі мастацтваў. Верагодна, што Вэрмээр маляваў па асабістым замовам, а не для вольнага продажу. Аднымі з такіх заказчыкаў быў *Генры Ван Бітен* — пекар і *Якаб Дзісіюс* — друкар, якія ў 1682 годзе валодалі 19 карцінамі Вэрмээра.

У канцы свайго жыцьця, Вэрмээр пачаў маляваць у іншым стылі, яго працы сталі меней натуральнымі. У гэты час, фінансавае становішча мастака значна пагаршаецца і ён вымушаны быў улесьці ў даўгі. Сытуацыя пагоршылася пасьля пачатку франка-галяндзкай вайны 1672 году, у выніку якой былі зьнішчаны ўладаньні бацькоў жонкі Вэрмээра. Пасьля гэтага часу, мастак ня змог прадаць ніводнай сваёй працы.

Гэта сытуацыя шкодна паўплывала на здароўе Вэрмээра і ён памёр ў 1675 годзе, а жонка засталася са шматлікімі даўгамі і васьмёра (у іншых крыніцах зь дзесяцьмі) дзецьмі. Яна была вымушана прадаць, ці закласьці большасьць карцінаў мужа.

## Глядзіце таксама
* Дзяўчына з пэрлінавай завушніцай (карціна)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ян Вэрмээр. Artble.
* Ян Вэрмээр. Encyclopædia Britannica.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нідэрляндах
Катэгорыя:Нідэрляндзкія мастакі і мастачкі