open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная Грамада)

**Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная Грамада)** — незарэгістраваная беларуская палітычная партыя, створаная шляхам аб’яднаньня БСДГ і ПНЗ у 1996 годзе. БСДП (НГ) пасьля аб’яднаньня з Партыяй народнай згоды падкрэсьліла сваю левацэнтрысцкую плятформу.

У пачатку 2005 году партыя была пазбаўленая рэгістрацыі, калі ўлады палічылі, што пераабраньне лідэра партыі Мікалая Статкевіча прайшло з парушэньнямі. Частка чальцоў партыі стварыла партыю Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада), якая атрымала рэгістрацыю.

На парлямэнцкіх выбарах 13—17 кастрычніка 2004 году партыя ўваходзіла ў «Эўрапейскую кааліцыю „Свабодная Беларусь“», аднак не атрымала месцаў у парлямэнце.

Увосень 2007 году прайшла першая сэсія ўстаноўчага зьезду Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада). 

У пачатку 2011 году Народная Грамада апынулася ў складанай сытуацыі. Старшыня партыі Мікалай Статкевіч, яго першы намесьнік Аляксандар Арастовіч, міжнародны сакратар Сяргей Марцалеў знаходзіліся ў сьледчым ізалятары КДБ. У многіх партыйных актывістаў праводзіліся ператрусы, іх выклікалі на допыты. Пад прэсінгам апынулася і Эўрапейская кааліцыя, амаль усе каардынатары якой апынуліся ў зьняволеньні або вымушана пакінулі краіну.

Генэральным сакратаром партыі Народная Грамада абраны , першым намесьнікам старшыні — Аляксандар Арастовіч. Намесьнікамі старшыні сталі Анатоль Букас, Аляксей Гаўруцікаў і Сяргей Кулініч.

Народная Грамада знаходзіцца ў апазыцыі да рэжыму Лукашэнкі.

Вясною 2020 году сябры партыі праводзяць перадвыбарчыя агітацыйныя пікеты, якія падтрымліваюць незалежных кандыдатаў, у тым ліку Сяргея Ціханоўскага.

## Глядзіце таксама
* Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада
* Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада)
* Эўрапейская кааліцыя Свабодная Беларусь

## Вонкавыя спасылкі
* БСДПНГ VK

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Сацыялістычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся 29 чэрвеня
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе
Шлях з варагаў у грэкі

**Шлях з варагаў у грэкі** — назва асноўнага міжнароднага гандлёвага шляху Русі, які злучаў Паўночную Русь з Паўднёвай, Прыбалтыку і Скандынавію зь Бізантыяй. Меў два асноўныя адгалінаваньні, першае — больш кароткае, з Балтыйскага мора ў раку Заходняя Дзьвіна, а зь яе некалькімі варыянтамі волакаў у Дняпро, або Бярэзіну, другі ішоў з Балтыйскага мора па рацэ Нява ў Ладаскае возера, затым па рацэ Волхаў у Ільменскае возера, далей па рацэ Ловаць і адтуль ужо волакам у Дняпро. Шлях з варагаў у грэкі быў зьвязаны зь іншымі воднымі шляхамі Русі — Прыпяцка-Бускім і Заходнедзьвінскім, якія выводзілі у Заходнюю Эўропу, Волскім, які выводзіў у Касьпійскае мора, а таксама з больш дробнымі ўнутранымі шляхамі.

Упершыню назва сустракаецца ў Аповесьці мінулых гадоў. Шлях паўстаў у канцы IX — пачатку X стагодзьдзяў і быў адным з асноўных фактараў утварэньня Русі. Найвялікшае значэньне меў у X — першай траціне XI стагодзьдзя. Паўднёвую яго частку добра ведалі бізантыйцы, паводле зьвестак Канстантына Барвянароднага (X ст.) крывічы і люнцыяне — славянскія плямёны, увясну сплаўлялі па дробных рэках ў Смаленск, Любеч, Чарнігаў вялікія (на 30—40 чал.) выдзяўбныя чаўны — аднадрэўкі, якія затым сплаўляліся па Дняпры ў Кіеў, дзе іх пераабсталёўвалі, загружалі таварам і адпраўлялі ўніз па Дняпры. Прайшоўшы 7 парогаў (найбуйнейшы Ненасыцецкі абыходзілі волакам), а таксама скалістае і вузкае месца Крарыйскую пераправу (дзе часта рабілі засаду печанегі), купцы спыняліся на выспе Хортыца, затым, усталяваўшы ў Дняпроўскім лімане на чаўнах марскія ветразі, плылі ўздоўж заходняга берага Чорнага мора да Царграду. У другой палове XI—XII стагодзьдзях у сувязі з раздробленасьцю Русі і тым, што ў выніку гэтага нізоўі Дняпра апанавалі качэўнікі, а таксама ў сувязі з узмацьненьнем гандлёвых сувязяў з Заходняй Эўропай шлях з варагаў у грэкі саступіў месца Прыпяцка-Бускаму і Заходнедзьвінскаму.

З поўдня па шляху вазілі: зь Бізантыі — віно, затаўкі, ювэлірныя і шкляныя вырабы, дарагія тканіны, абразы, кнігі, з Кіева — хлеб, розныя рамесныя і мастацкія вырабы, срэбра ў манэтах і іншае, з Валыні — шыфэрныя прасьніцы і іншае. З поўначы па шляху вазілі: са Скандынавіі — некаторыя віды зброі і вырабы мастацкага рамяства, з Паўночнай Русі — лес, футра, мёд, воск, з Прыбалтыйскіх земляў — бурштын.

## Крыніцы і заўвагі

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (862—1236)
Панявеж

**Паняве́ж** () — горад у Летуве, на рацэ Нявежы. Адміністрацыйны цэнтар Панявескага павету і Панявескага гарадзкога раёну. Насельніцтва на 2018 год — 98 598 чалавек (пяты колькасьцю насельніцтва ў краіне). Знаходзіцца на аўтамагістралі Вільня — Рыга, чыгункай злучаецца зь Дзьвінскам і Шаўлямі, дзейнічаюць два аэрапорты мясцовага значэньня.

Панявеж — места гістарычнай Жамойці, якое ў 2003 годзе абвясьцілі цэнтрам афіцыйнага летувіскага этнаграфічнага рэгіёну «Аўкштайція» (атрымаў мянушку *Aukstaitjos sostine* — «сталіца Аўкштайціі»).

## Гісторыя

Упершыню Панявеж упамінаецца 7 верасьня 1503 году ў грамаце вялікага князя літоўскага Аляксандра Ягелончыка, дзе бурмістру Рымгалаў даравалася зямля з умовай пабудовы на ёй касьцёла. На правым беразе Нявежы ўтварылася паселішча з касьцёлам, Рынкам, карчмой, броварняй і лазьняй, якое атрымала назву *Стары Панявеж*. У пачатку ХVІ стагодзьдзя на левым беразе Нявежы на дзяржаўных землях утварылася новае паселішча, якое атрымала назву *Новы Панявеж*. Абедзьве часткі аб’ядналіся ў 1780 годзе. У 1727 годзе ў Панявежы заснавалі кляштар ордэну піяраў, пры якім пачаў дзейнічаць калегіюм — першая сярэдняя навучальная ўстанова ў горадзе.

## Насельніцтва
Насельніцтва сучаснага Панявежу складаецца зь летувісаў (96%), расейцаў (2,6%), беларусаў (0,2%), украінцаў (0,2%) і іншых (3,6%).

## Спорт
* Панявеж (футбольны клюб)
* Аўкштайція (стадыён)

## Эканоміка
Панявеж — цэнтар прамысловасьці Летувы, тут разьмяшчаюцца некалькі буйных прадпрыемстваў, заснаваныя яшчэ ў часы СССР.
Беларуская партыя свабоды

**Белару́ская па́ртыя свабо́ды** — беларуская незарэгістраваная партыя нацыяналістычнага кірунку, заснаваная ў 1992 року. Лідэр — Сяржук Высоцкі.

## Гісторыя
17 сьнежня 2000 году прайшоў І зьезд БПС, у выніку якога Сяржук Высоцкі быў пазбаўлены паўнамоцтваў і выключаны з шэрагаў партыі. Ён, і прыкладна 30 яго прыхільнікаў-сяброў БПС, не прызнала вынікі зьезду і пакінулі залю дзе адбываўся зьезд. Высоцкі заявіў, што з 50 бунтаўшчыкоў, толькі 20 належалі да БПС, там адбыўшыйся сход — нелегітымны.

Напачатку 2001 году абодва бакі спрабавалі дамовіцца аб адзінстве.

У 2003 годзе чальцы БПС разам разам з «Маладым Фронтам» патрулявалі і жылі ў намётах ва ўрочышчы Курапаты, спрабуючы абараніць месца расстрэлаў ад незаконнай забудовы.

У 2003 годзе кіраўніцтва БПС заявіла аб самаліквідацыі арганізацыі і пераходзе большасьці сяброў у наваствораны «Правы Альянс».

У сьнежні 2014 году БПС удзельнічала ў стварэньні Альянсу балта-чарнаморскіх нацыяў у Кіеве. Лідэр партыі Сяржук Высоцкі падпісаў Мэмарандум палітычных і грамадзкіх арганізацыяў Альянсу балта-чарнаморскіх нацыяў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гісторыя партыі // Альянс
* Гісторыя і праграма партыі // Новая Беларусь
* сайт БПС

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Нацыяналістычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Кансэрватыўныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1992 годзе
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
Катэгорыя:Зьніклі ў 2003 годзе
Запруда (рака)

**Запру́да** — рака ў Івацэвіцкім і Пінскім раёнах Берасьцейскай вобласьці, левы прыток ракі Вісьліцы (басэйн Дняпра). Даўжыня 31,4 км. Выцякае з возера Лунёва на паўднёвым захадзе, за 9 км на ўсход ад вёскі Выганашча; вусьце каля вёскі Збароўцы, якая знаходзіцца на правым беразе ракі Вісьліцы. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. Высокая і сярэдняя плынь ў лясістай мясцовасьці.

## Літаратура
*  С. 174

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Пінскага раёну
Гніліца (рака)

**Гні́ліца**, **Глі́ніца**, **Жэ́зна**, **Ві́шаўна**, **Беража́нка**, **Жы́ткаўка** — рака ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці, левы прыток ракі Скрыпіцы (басэйн Дняпра). Даўжыня 26 км. Плошча вадазбору 285 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 ‰.

Пачынаецца ад водаразьмеркавальніку каля сутокаў каналаў Страявога і Жыткавіцкага. Цячэ па цэнтральнай частцы Прыпяцкага Палесься. Рэчышча ад вытоку да паўднёвай ускраіны места Жыткавічы, дзе знаходзяцца сажалкі рыбгасу «Чырвоная Зорка» (плошча 816 га), на працягу 11,6 км каналізаванае. Упадае ў Скрыпіцу за 2 км ніжэй за вёску Млынок.

## Гісторыя
Раней рэчка была паўнаводнай і суднаходнай. Захавалася вялікая пойма, цяпер яна выкарыстоўваецца рыбгасам «Чырвоная Зорка».

## Літаратура
*  С. 131
* 

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Жыткавіцкага раёну
Зачэрнаўская

**Зачэ́рнаўская** — рака ў Гарадоцкім і Віцебскім раёнах Беларусі, у басэйне Дзьвіны. Даўжыня 6 км. Пачынаецца за 1,4 км на поўнач ад вёскі Каменка Гарадоцкага раёну, упадае ў Баранаўскае возера з паўночнага ўсходу, за 0,4 км на поўнач ад вёскі Канавалава Віцебскага раёну.

## Літаратура
*  С. 178

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёну
Званіца (неадназначнасьць)

Назва **Званіца** маюць:

* Званіца — асобнае вежападобнае збудаваньне або частка храма, дзе разьмяшчаліся званы
* Званіца — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Дрыса

## Глядзіце таксама
* Званае
* Званец
* Званкі
* Званцоўка
* Звонка
* Звонь
Зелянуха

**Зеляну́ха** — рака ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, у басэйне Дзьвіны. Даўжыня 16 км.

Пачынаецца за 1,5 км на поўнач ад вёскі Студзяніца, упадае ў возера Мядзел з усходу за 1 км на поўдзень ад вёскі Цімошкаўшчына.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 180

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёну
Званіца (рака)

**Зва́ніца** — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Дрысы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 52 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6‰.

Выцякае з возера Званае за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Званае, вусьце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Новыя Замашаны. Цячэ забалочанай лясістай мясцовасьцю.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 179

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Полацкага раёну
Зборхаў

**Збо́рхаў** —  рака ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласьці, правы прыток ракі Беседзі (басэйн Дняпра). Даўжыня 8,8 км. Пачынаецца за 1,5 км на захад ад вёскі Новаміхайлаўка, вусьце ў вёсцы Вялікія Нямкі. Рэчышча на працягу 2,6 км (ад вытоку да вёскі Антонаўка) каналізаванае.
 
## Літаратура
*  С. 179

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Веткаўскага раёну
Зьверынка

**Зьверынка** — рака ў Расонскім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне Дзьвіны. Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7 ‰. Выцякае са Зьвярынага возера за 4 км на поўдзень ад вёскі Марыніца, упадае ў возера Якаўскае з усходу за 0,5 км на захад ад вёскі Рудня. Цячэ па забалочанай лясістай мясцовасьці.

## Літаратура
*  С. 179

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Расонскага раёну
Зэмбінка

**Зэ́мбінка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Гайны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 11 км.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Зэмбін.

Пачынаецца за 2 км на поўдзень ад вёскі Шэрсьціна, вусьце за 2 км на ўсход ад вёскі Каменкі. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 180.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёну
Зальвянка

**Зальвя́нка**, **Зэльвенка** — рака ў Беларусі, левы прыток Нёману. Цячэ ў Берасьцейскай і Гарадзенскай абласьцях. Даўжыня 170 км. Плошча вадазбору 1940 км². Выдатак вады ў вусьці каля 11 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Шчыба, Ружанка, Іванаўка, Акоўка
* *Левыя*: Сасва, Самараўка, Юхнаўка

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Масты (пры вусьці)
* *[[Гарадзкі пасёлак|Мястэчка]]*: Зэльва
* *Гістарычныя [[мястэчка|мястэчкі]]*: Падароск, Пескі
* *Вадасховішчы*: Зэльвенскае, Паперня
* *ГЭС*: Паперня

## Жывёльны сьвет
* выдра, норка, андатра
* раней было шмат ракаў і мянтузоў
* у вусьцевай частцы рыбны промысел
* у алешніках абапал ракі жылі бабры (да пачатку мэліярацыйных працаў)

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца паміж вёскамі Лідзянамі і Кулявічамі Сьвіслацкага раёну, цячэ ў Ваўкавыскім, Пружанскім, Зэльвенскім і Мастоўскім раёнах. 

Даліна трапэцападобная, яе шырыня ад 0,5 да 3—4 км у ніжняй плыні. Абалона забалочаная, роўная, шырынёй да 2,5 км, у сярэдняй і ніжняй плыні 0,4—0,6 км. У абалоне мэліярацыйныя сыстэмы. Рэчышча моцназьвілістае. Ягоная шырыня ў межань 15—20 м. На працягу 44,2 км каналізаванае: ад вытоку да вёскі Краскі (16 км) і на дзялянцы за 2 км на поўнач ад мястэчка Зэльва — 2 км на поўнач ад вёскі Ліхінічы (28,2 км). Берагі пясковыя, стромкія і абрывістыя.

Замярзае ў канцы сьнежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка.

На левым беразе каля вёскі Зальвянкі і на правым каля вёскі Міжэрычаў археалягічныя помнікі — мэзалітычныя і нэалітычныя селішчы, курганны могільнік.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ваўкавыскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Зэльвенскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Мастоўскага раёну
Зямчатка

**Зямча́тка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Нёўды (басэйн Нёману). Цячэ ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 20 км. Плошча вадазбору 61 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,3 ‰. 

Пачынаецца каля вёскі Міратычаў, на ўсходніх схілах Наваградзкага ўзвышша, упадае ў Нёўду на поўдні ад вёскі Зарэчча. На працягу 6,2 км каналізаваная (ад вёскі Валокаў да вусьця).

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 182

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёну
Зьмейка

Назву **Зьме́йка** маюць:

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Зьмейка (басэйн Заходняй Дзьвіны)
* Зьмейка (басэйн Нёмана)
* Зьмейка (басэйн Дняпра)
Зьмейка (басэйн Дзьвіны)

**Зьме́йка** — рака ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Дзьвіны. Даўжыня 12 км. Плошча вадазбору 32 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4 ‰.

Пачынаецца каля вёскі Паташня, вусьце ў межах вёскі Бароўка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 180

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Зьмейка (басэйн Нёмана)

**Зьме́йка**, **Дзьве́я** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Вушы (басэйн Нёману). Цячэ ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці і Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 26 км. Плошча вадазбору 190 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 ‰.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Паланечка.

Пачынаецца за 1,5 км ад вёскі Стайкаў Баранавіцкага раёну, у лясным урочышчы Галубоўшчыне, упадае ў Вушу на заходняй ускраіне вёскі Малой Мядзьведкі. У вярхоўі прымае сьцёк з шчыльнай сеткі асушальных каналаў і 2 прытокаў з аднайменнай назвай. На працягу 14,5 км каналізаваная (ад вытоку да паўночнай ускраіны вёскі Шчарбовічаў).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Баранавіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Карэліцкага раёну
Залатая Рэчка

**Залата́я Рэ́чка**, **Злацяжэ́чка** — рака ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, правы прыток Нёману. Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 30 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 ‰. Пачынаецца каля вёскі Табала, упадае ў Нёман на паўднёвы захад ад вёскі Беліца. На працягу 5 км каналізаваная (ад вытоку да моста на аўтадарозе вёска Беліца — вёска Жалудок).

## Літаратура
*  С. 171

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Лідзкага раёну
Зубар (рака)

**Зубар** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Беседзі (басэйн Дняпра). Цячэ ў Касьцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Даўжыня 23 км. Плошча вадазбору 206 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2‰.

Асноўны прыток — рака Грэбля.

Пачынаецца за 1,2 км на поўдзень ад вёскі Жукаўкі, вусьце за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Бялынкавічаў. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 6 км (ад вёскі Гаўрыленкі да вёскі Баронькаў).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Касьцюковіцкага раёну
Зубрыца

**Зу́брыца** — рака ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, левы прыток ракі Белай (басэйн Віслы). Даўжыня 4 км. Пачынаецца і цячэ па забалочаным лясным масіве ў межах паўднёва-заходняй ускраіны Белавескай пушчы, вусьце каля паўднёвай ускраіны вёскі Белая. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 181

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Камянецкага раёну
Зуйніца

**Зу́йніца** — рака ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці, у басэйне Дзьвіны. Даўжыня 6,8 км.

Пачынаецца за 1,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Пораўна, упадае ў возера Звонь з паўднёвага захаду за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Звонь. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 2 км угару ад вусьця.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 181

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Ўшацкага раёну
Калінка (рака)

**Калі́нка**, **Калініца** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Лабжанкі (басэйн Дняпра). Цячэ ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Даўжыня 5,2 км.

Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Заручча, вусьце за 2 км на поўдзень ад вёскі Сінежу. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 4,5 км (ад вёскі Заручча да вусьця).

На рацэ стаіць места Клімавічы.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 189.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Клімавіцкага раёну
Каменка (басэйн Віслы)

**Ка́менка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Мухаўцу (басэйн Віслы). Цячэ ў Берасьцейскім раёне. Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 194 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰.

Пачынаецца каля паўднёвай ускраіны вёскі Камянецкага Падлесься, вусьце за 1 км на поўдзень ад вёскі Ямна. Мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Берасьцейскага раёну
Каменка (прыток Дзьвіны)

**Ка́менка** — рака ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Дзьвіны. Даўжыня 5,8 км.

Пачынаецца за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Латышы, вусьце за 0,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Лявонпаль.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 191

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёну
Каменка (прыток Бярэзіны)

**Ка́менка** — рака ў Асіпавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 19 км. Плошча вадазбору 82 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1‰.

Пачынаецца за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Градзянка, вусьце на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі Прыцерпа. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 4 км (выток — 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Каменічы).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 190

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Каменка (басэйн Нёмана)

**Ка́менка** — рака ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Іліі (басэйн Нёману). Даўжыня 4,5 км.

Пачынаецца каля вёскі Бухнавічы, цячэ ў межах Менскага ўзвышша, упадае ў Ілію за 1,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Александрыно. На працягу 3 км угару ад вусьця мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 191

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Лагойскага раёну
Зуйка

**Зу́йка** — рака ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці і Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Сэрвачы (басэйн Нёману). Даўжыня 28 км. Плошча вадазбору 142 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

Пачынаецца на паўночным захадзе ад вёскі Туркі Докшыцкага раёну, упадае ў Сэрвач за 1 км на поўдзень ад вёскі Палесьсе. На працягу 13,2 км мае каналізаванае рэчышча: ад вёскі Ветахмо да вёскі Калягі (5 км) і за 1,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Ворнаўка да вусьця (8,2 км).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 181

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёну
Каменка (прыток Сажа)

**Ка́менка** — рака ў Краснапольскім і Прапойскім раёнах Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 44 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,6‰. Пачынаецца за 1,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Асінаўка Краснапольскага раёну, вусьце за 2 км на захад ад вёскі Казакоўка Прапойскага раёну. Рэчышча ад вусьця ўгару на працягу 3,5 км каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 190

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Краснапольскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Прапойскага раёну
Капусьцінка

**Капу́сьцінка**, **Но́вая Вало́жынка** — рака ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Валожынкі (басэйн Нёману). Даўжыня 4,2 км. Пачынаецца за 1 км на захад ад вёскі Капусьціна, упадае ў Валожынку за 1,2 км на ўсход ад вёскі Пруднікі Нізавыя. На ўсім працягу каналізаваная. Прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы
*  С. 193

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёну
1550-я

**1550-я**

Стагодзьдзі: XV стагодзьдзе - XVI стагодзьдзе - XVII стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1500-я
1510-я
1520-я
1530-я
1540-я
**1550-я**
1560-я
1570-я
1580-я
1590-я
1600-я


Гады: 
1550, 1551, 1552, 1553, 1554, 1555, 1556, 1557, 1558, 1559

----

## Асноўныя падзеі

* Партугалія заснавала паселішча ў Макао

Катэгорыя:1550-я
Каспля

**Ка́спля** — рака ў Беларусі і Расеі, левы прыток Дзьвіны. Цячэ ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці і Смаленскай вобласьці. Даўжыня 136 км (у межах Беларусі 20 км). Плошча вадазбору 5410 км² (у межах Беларусі 513 км²). Выдатак вады ў вусьці 35 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,2 ‰.

У другой палове XIX стагодзьдзя адзначалася, што левы бераг ракі Касплі (як і ракі Мяжы) мясцовыя жыхары называлі — «літоўскім», а правы — «рускім».

## Асноўныя прытокі
* *Левыя*: Вымнянка, Неварожка
* *Правыя*: Жарасьпея, Габза, Дрыгіч

Рака Клёц, якая сілкуе возера Каспля, некаторымі дасьледнікамі лічыцца пачаткам ракі Каспля.

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Парэчча
* *[[Пасёлак гарадзкога тыпу|Мястэчка]]*: Сураж

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Касплі ў Смаленскім раёне на ўсходніх схілах Віцебскага ўзвышша, у нізоўі цячэ Сураскай нізінай, вусьце каля мястэчка Суражу.

Даліна пераважна трапэцападобная, шырынёй 300—400 м (у вярхоўі да 3 км). Абалона ніжэй за вусьце Габзы перарывістая, шырыня яе 100—200 м. Рэчышча слабазьвілістае, шырынёй 10—30 м у верхняй плыні і да 40—50 м у нізкай.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў 1-й дэкадзе сакавіка, найбольшая вышыня над межанным узроўнем (у Беларусі) 9,1 м (1956). Замярзае ў 1-й дэкадзе сьнежня, крыгалом у пачатку сакавіка.

У часы Русі і вікінгаў, рака была важнай часткай гандлёвага шляху з варагаў у грэкі, бо ў раёне Гняздова, за 14 км на захад ад места Смаленску паміж Дняпром і Каспляй існавала валока.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 196.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Віцебскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Расеі
Клява

Назву **Клява** маюць

* Клява — рака ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці і Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці
* Клява — рака ў Ашмянскім і Івейскім раёнах Гарадзенскай вобласьці
* Клява — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці
Клява (басэйн Дняпра)

**Клява́** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці і Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 80 км. Плошча вадазбору 498 км². Выдатак вады ў вусьці 3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰.

Асноўны прыток — рака Клявіца (правы).

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца з возера Заазерскага ў Бялыніцкім раёне, вусьце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Краснага Берагу Бярэзінскага раёну. Цячэ паўднёва-ўсходнімі схіламі Беларускай грады і Цэнтральнабярэзінскай раўнінай.

Даліна трапэцападобная, шырынёй 600—800 м, у нізоўях на працягу 6 км невыразная. Схілы мерна стромкія, слабапарэзаныя, вышыня іх 5—8 м. Абалона пераважна двухбаковая, шырынёй 200—300 м. Рэчышча каналізаванае на працягу 17 км (выток — 1 км на 3 ад вёскі Карытніцы Бялыніцкага раёну). Шырыня ракі ў межань 6—8 м. Берагі вельмі стромкія і абрывістыя.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бялыніцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Каменка (прыток Проні)

**Ка́менка** — рака ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Проні (басэйн Дняпра). Даўжыня 10,5 км. Плошча вадазбору 96 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5‰.

Пачынаецца зь невялікай сажалкі на паўднёвай ускраіне вёскі Рабяткі, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Старасёлы. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча. На паўднёва-заходняй ускраіне вёскі Прылесьсе плаціна і сажалка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 191

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Чавускага раёну
Каменка (прыток Друці)

**Ка́менка** — рака ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Друці (басэйн Дняпра). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 87 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1‰.

Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Паўлавічы, вусьце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Кунцы. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 6 км (выток — вёска Чырвоная Горка).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 190—191

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Круглянскага раёну
Клява (басэйн Нёмана)

**Клява́** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Гаўі (басэйн Нёману). Цячэ ў Ашмянскім і Івейскім раёнах Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 56 км. Плошча вадазбору 270 км². Выдатак вады ў вусьці 2,3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1‰.
 
Асноўны прыток — рака Трапятушка. На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Трабы.

Пачынаецца на паўночным захадзе ад вёскі Клявіцы ў Ашмянскім раёне. Прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў. Даліна выразная. Абалона двухбаковая (шырыня 100—400 м), месцамі адсутнічае. Рэчышча на працягу 17,6 км каналізаванае: ад вёскі Клявіцы да вёскі Доржаў (8 км) і ад вёскі Ганчароў да вёскі Пашкішкаў (9,6 км). Яго шырыня ў межань 3—7 м, у ніжняй плыні 10—12 м.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Івейскага раёну
Клімок

**Клімо́к** — ручай у Валожынскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Чарніцы (басэйн Нёману). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 76 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9 ‰. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Янішкі, цячэ па забалочанай, лясістай мясцовасьці, упадае ў Чарніцу ніжэй за хутар Будзішча (Іўеўскі раён). Асноўны прыток — рака Гаст.

## Літаратура
*  С. 200

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёну
Кобрынка

**Ко́брынка**, **Ко́брынскі канал** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Мухаўцу (басэйн Віслы). Цячэ ў Кобрынскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Даўжыня 11,5 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰. Плошча вадазбору 23 км².

Пачынаецца каля вёскі Ізабеліна, вусьце ў межах места Кобрыню. Мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 201.

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Кобрынскага раёну
Кабылянка (рака)

**Кабыля́нка** — рака ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Вяльлі (басэйн Нёману). Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6 ‰. Пачынаецца каля вёскі Кастрычніцкая, упадае ў Вяльлю за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Сьцешыцы. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 188

Катэгорыя:Прытокі Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Клявіца

**Кляві́ца** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Клявы (басэйн Дняпра). Цячэ ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 31 км. Плошча вадазбору 136 км². Выдатак вады ў вусьці 0,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Пагост.

Пачынаецца за 3 км на поўнач ад вёскі Стайчанкі, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Бярозаўкі 1. Цячэ ў межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Даліна трапэцападобная, шырынёй 0,9—1,5 км. Абалона пераважна двухбаковая, яе шырыня 50—200 м (месцамі да 700 м), у сярэдняй і ніжняй плыні забалочаная. Рэчышча каналізаванае на працягу 9 км (вусьце — 2 км на ўсход ад вёскі Лісітніку). Шырыня ракі ў межань у ніжняй плыні да 8 м.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 200.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёну
Кавалёўка (басэйн Нёмана)

**Кавалёўка** — рака ў Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласьці, левы прыток ракі Лошы (басэйн Нёмана). Даўжыня 12 км.

Пачынаецца на паўднёвы ўсход ад вёскі Дравянікі, цячэ ў межах Ашмянскага ўзвышша, упадае ў Лошу на ўсходняй ускраіне места Астравец. Асноўныя прытокі — Парока і Малька (леваруч). На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 188

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёну
Казялец (рака)

**Казяле́ц** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Вусы (басэйн Нёману). Цячэ ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 4 км.

Пачынаецца за 0,5 км на подзень ад вёскі Зенявічаў, у вярхоўі прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў, далей цячэ сярод лесу; упадае ў Вусу за 0,7 км на паўночны захад ад вёскі Рудні Пільнянскай.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Стаўпецкага раёну
Казьлянка

**Казьля́нка** — рака ў Шчучынскім і Лідзкім раёнах Гарадзенскай вобласьці, левы прыток ракі Лебяды (басэйн Нёману). Даўжыня 5 км.

Пачынаецца за 2 км на ўсход ад вёскі Папераўцы Лідзкага раёну, упадае ў Лебяду на паўночным захадзе ад вёскі Ашмянцы Шчучынскага раёну. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 188

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Лідзкага раёну
Калода (рака)

**Кало́да** — рака ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці, левы прыток ракі Ружанкі (басэйн Нёману). Даўжыня 4 км. Пачынаецца ў Ружанскай пушчы за 3 км на паўднёвы захад, упадае ў Ружанку за 0,6 км на поўнач ад вёскі Ласасін. Ад вусьця на працягу 1 км каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 189

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Пружанскага раёну
Калодня

**Кало́дня**, **канал Кало́дня** — рака ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці, левы прыток ракі Покаці (басэйн Дняпра). Даўжыня 7,2 км. Пачынаецца за 1,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Ўсошнае, вусьце за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Нісімкавіцкая Рудня. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 189—190

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Чачэрскага раёну
Кавалёўка

Назву **Кавалёўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Кавалёўка — хутар у Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Кавалёўка — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Кавалёўка — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Кавалёўка — рака ў Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласьці, левы прыток ракі Лоша (басэйн Нёману)
* Кавалёўка — рака ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Шачы (басэйн Дняпра)

## Глядзіце таксама
* Кавалеўшчына
* Кавалёва
* Кавалёнкі
* Кавалёў
* Кавалёўцы
* Кавалёўшчына
* Кавалі
* Кавалікі 
* Кавалінкі 
* Кавалічы
* Кавалішкі
Кавалёўка (басэйн Дняпра)

**Кавалёўка** — рака ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Шачы (басэйн Дняпра). Даўжыня 22 км. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Слопішча, вусьце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Лучкі. Рэчышча на 15 км угару ад вусьця каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 188

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Пцічы
Камар

**Кама́р** — рака ў Астравецкім раёне Гарадзенскай вобласьці, левы прыток ракі Лошы (басэйн Нёману). Даўжыня 5 км. Пачынаецца за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Навікі, цячэ ў межах Ашмянскага ўзвышша, упадае ў Лошу на паўднёвым усходзе ад вёскі Мацкі. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 190

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Астравецкага раёну
Камянчанка

**Камянча́нка** — рака ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Абалянкі (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 46 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2‰.

Пачынаецца за 0,6 км на поўнач ад вёскі Галавачы, вусьце за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Адамава. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 10,5 км ад вытоку.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 192

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Сеньненскага раёну
Канатопка

**Канато́пка** — рака на мяжы Вялейскага і Маладэчанскага раёнаў Менскай вобласьці, правы прыток ракі Рыбчанкі (басэйн Нёману). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 56 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,2‰.

Пачынаецца каля вёскі Трусавічы Лагойскага раёну, цячэ лясістымі паўночнымі схіламі Менскага ўзвышша, упадае ў Рыбчанку на паўднёвым усходзе ад вёскі Вялікі Бор Маладэчанскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 192

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Калонка

**Кало́нка** — рака ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі і Польшчы, правы прыток ракі Нарава (басэйн Віслы). Даўжыня 34 км (у тым ліку ў межах Польшчы 5 км). Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 ‰. Плошча вадазбору 247 км². Пачынаецца каля вёскі Сакольнікі, вусьце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Семяноўка (Польшча). Каналізаваныя каля 17 км рэчышча (выток — 4 км вышэй за вусьце ракі Ятвезь). У нізкай плыні называецца **Калона**.

## Літаратура
*  С. 190

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Камайка

**Кама́йка** — рака ў Беларусі і Летуве, правы прыток ракі Бірветы (басэйн Дзьвіны). Цячэ ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 50 км (у межах Беларусі 21 км). Плошча вадазбору 306 км² (у межах Беларусі 205 км²). Выдатак вады ў вусьці 2,5 м³/с, на граніцы Беларусі і Летувы — 1,67 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1‰.

На рацэ стаіць мястэчка Гадуцішкі.

Выцякае зь Вялікага Камайскага возера за 1 км на 3 ад вёскі Камаяў. Цячэ ў межах Сьвянцянскіх градаў і заходняй часткі Полацкай нізіны, праз азёры Вялікае і Малое Сурвіліскія, Сьвірас (у Летуве). Вусьце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дзідзяселаў Ігналінскага раёну. Мае каналізаванае рэчышча ў сярэдняй плыні ў Пастаўскім раёне (1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Вілейтаў — граніца зь Летувой).

## Крыніцы

## Літаратура
*  

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Летувы
Сьцяг Манака

Прапорцыі: 4:5. Уяўляе сабой палотнішча зь дзьвюма роўнавялікімі палосамі, разьмешчанымі гарызантальна. Зьверху — паласа чырвонага колеру, зьнізу — белага.

Прыняты ў 1881 годзе. Колеры сьцягу зьвязаныя з колерамі княжага роду Грымальдзі, прадстаўнікі якога кіруюць княствам з эпохі сярэднявечча. Манацкія сьцягі чырвоных і белых гербавых колераў вядомыя з 1339 году. У XIV—XVIII стагодзьдзях яны ўяўлялі сабой палотнішча з чырвоных і белых ромбаў альбо былі белымі з поўным гербам у цэнтры. Апошні сьцяг афіцыйна лічыцца ўрадавым, хоць вывешваецца рэдка. У канцы XVIII стагодзьдзя Манака было далучана да Францыі, але ў 1814 годзе пасьля падзеньня Напалеона кіраваньне дынастыі Грымальдзі ў Манака было адноўлена. Тады жа зьявіўся і цяперашні манацкі сьцяг, атрымалы малюнак у выглядзе дзьвюх гарызантальных палос чырвонага і белага колераў. Афіцыйна ён зацьверджаны толькі ў 1881 годзе. Падабенства сьцягоў Манака і Інданэзіі паслужыла падставай для дыпляматычнага канфлікту. Калі ўраду Манака стала вядома, што Інданэзійская Рэспубліка ў 1945 годзе прыняла такі жа, як у Манака, сьцяг, яно заявіла па гэтай падставе афіцыйны пратэст. Аднак пратэст быў адхілены на той падставе, што сьцяг Інданэзіі па паходжаньні зьяўляецца яшчэ больш старажытным, чым сьцяг Манака.

## Вонкавыя спасылкі

Манака
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Манака
Сьцяг Нідэрляндаў

**Сьцяг Нідэрля́ндаў** — дзяржаўны сьцяг Каралеўства Нідэрлянды. Уяўляе сабой палотнішча, якое складаецца з трох гарызантальных палос чырвонага (верхняя), белага (сярэдняя) і сіняга (ніжняя) колераў. Суадносіны шырыні сьцяга да даўжыні — 2:3.

## Гісторыя
Першапачаткова сьцягам рэспублікі, афіцыйна зацьверджаным у 1599 годзе, стаў сьцяг прынца Аранскага зь яго радавымі колерамі: памяранцавым, белым і сінім. Перад тым марскія гёзы карысталіся 6-9 палоснымі сьцягамі з тым жа спалучэньнем колераў. Але ў 1630 годзе, з прычыны рэвалюцыйных узрушэньняў, памяранцавая манархічная паласа была замененая на чырвоную. Гэты сьцяг захаваўся ў якасьці дзяржаўнага нават пасьля абвяшчэньня Нідэрляндаў манархіяй у 1815 годзе.

Лічыцца, што замена на сьцягу памяранцавага колеру на чырвоны мела таксама практычнае значэньне: памяранцавы колер на марскіх сьцягах хутчэй выгарае, чым чырвоны. У дні сьвят памяранцавы вымпэл каралеўскай дынастыі па-ранейшаму паднімаецца над дзяржаўным сьцягам.

Нідэрлянды
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Нідэрляндаў
Сьцяг Нарвэгіі

З 1748 году па 1814 год нарвэскія караблі хадзілі пад дацкім сьцягам Данэброгам. У 1814 годзе, калі каралём Нарвэгіі стаў кароль Швэцыі, нарвэжцы атрымалі права выкарыстоўваць гэты сьцяг, дадаўшы да яго нарвэскага залатога льва, які трымае сякеру і ўвянчаны каронай. Але барацьба за свой сьцяг працягвалася, і ў 1821 годзе парлямэнт прыняў новае афармленьне сьцяга: Данэброг зь цёмна-сінім крыжом на белай падкладцы. Такое спалучэньне чырвонага, белага й сіняга сьледуе за францускім трыкалорам гэтак жа, як сьцягі ЗША і Вялікабрытаніі, што ў той час лічылася знакам волі. Крыж быў агульным сымбалем сьцягоў Даніі й Швэцыі.

## Вонкавыя спасылкі

Нарвэгія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Нарвэгіі
Сьцяг Партугаліі

Сучасны дзяржаўны **сьцяг Партугаліі** ўяўляе сабой прастакутнае палотнішча з суадносінамі бакоў 2:3, падзеленае вэртыкальна (зьлева направа) на зялёную (2/5 даўжыні) і чырвоную (3/5 даўжыні) часткі. У цэнтры на лініі скрыжаваньня палос намаляваны дзяржаўны герб Партугаліі.

Сьцяг быў афіцыйна зацьверджаны 30 чэрвеня 1911 году, хоць выкарыстоўваўся ўжо падчас рэспубліканскай рэвалюцыі 5 кастрычніка 1910 году. Ён прыйшоў на зьмену манархічнаму сьцягу, асноўнымі колерамі якога былі цёмна-блакітны і белы.


PortugueseFlag1095.svg|1095—1143 гг.
PortugueseFlag1143.svg|1143—1185 гг.
PortugueseFlag1185.svg|1185—1248 гг.
Flag of the Kingdom of Portugal (1248–1385).svg|1248—1385 гг.
Flag of the Kingdom of Portugal (1385–1485).svg|1385—1485 гг.
Flag of the Kingdom of Portugal (1485–mid-16th century).svg|1485—1495 гг.
Flag Portugal (1495).svg|1495—1578 гг.
Flag Portugal (1578).svg|1578—1640 гг.
Flag Portugal (1640).svg|1640—1667 гг.
Flag Portugal (1667).svg|1667—1707 гг.
Flag Portugal (1707).svg|1707—1815 гг.і 1822—1830 гг.
Flag United Kingdom Portugal Brazil Algarves.svg|1815—1822 гг.
Flag Portugal (1830).svg|1830—1911 гг.
Flag of Portugal.svg|з 1911 г.


Партугалія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Партугаліі
Выгураўшчына-Траешчына

**Выгураўшчына-Траешчына** (, ) — найбуйнейшы раён Кіева на левым беразе Дняпра ў Дзясьнянскім раёне. Колькасьць насельніцтва ў межах масіву ацэньваецца ў палову мільёну жыхароў.

## Назва
Назву раён атрымаў паводле назвы вёскі, Траешчына. На мапах гораду раён, звычайна, пазначаецца, як «Траешчына-Выгураўшчына», але пра частку «Выгураўшчына» вельмі часта забываюць. 

## Гісторыя
У часы Кіеўскай Русі, на гэтых землях былі маёнткі Кіеўскіх князёў, пад назвай «Рай». На дадзены момант, вёска Выгураўшчына, што існавала раней, практычна зьнікла. Ад яе засталося толькі некалькі хат каля Траешчанскага рынку. Ад вёскі Траешчына засталась каля палавіны сяла.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Кіеў
Сьцяг Румыніі

**Сьцяг Румы́ніі** — адзін з дзяржаўных сымбаляў Румыніі. 

Сьцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з трох роўных вэртыкальных палос сіняга, жоўтага й чырвонага колеру (трыкалёр). Суадносіны — 3:2.

Быў прыняты ў 1848 годзе падчас рэвалюцыі ў Валахіі. Сьцяг нагадвае сабой некаторыя іншыя сьцягі Эўропы.

Малюнак сьцягу ствараўся пад уплывам францускага сьцягу ў 1840-я гады, аднак, колеры сьцягу маюць, мабыць, больш старажытнае паходжаньне. Упершыню яны сустракаюцца ў часы кіраваньня гаспадара Валахіі Міхая Адважнага (1593—1601). Ёсьць таксама вэрсія, што гэтыя колеры выкарыстоўваліся яшчэ ў часы гаспадара Малдовы Стэфана Вялікага (1457—1504). Чырвона-жоўта-сіні штандар стаў знакам рэвалюцыі 1821 году, узначаленай Тудорам Уладзімірэску.

З 1866 па 1948 год сьцяг Румыніі ўяўляў сабой гладкі трыкалёр. Пасьля 1948 г. на румынскім трыкалёры быў намаляваны герб СРР. У 1989 годзе ў сувязі зь зьменай дзяржаўнага ладу герб зь сьцяга быў прыбраны.

## Сьцяг Сацыялістычнай Рэспублікі Румыніі

**Сьцяг Сацыялістычнай Рэспублікі Румыніі** складаўся з чырвонай, жоўтай і сіняй палос, разьмешчаных вэртыкальна, зь сіняй паласой у тронка. У сярэдзіне разьмешчаны герб Сацыялістычнай Рэспублікі Румыніі. Суадносіны бакоў сьцягу 7:10.

Падчас сьнежаньскай рэвалюцыі 1989 дэманстранты выразалі герб СРР зь сьцягу, такім чынам вяртаючы сьцягу ранейшы выгляд, якім ён быў да 1948 году. 25 сьнежня 1989 у Румыніі адноўлены ранейшы сьцяг, бяз гербу СРР.

## Падобныя сьцягі

Flag of Moldova.svg|Сьцяг Малдовы
Flag of Chad.svg|Сьцяг Чаду
Flag of Andorra.svg|Сьцяг Андоры


## Вонкавыя спасылкі

* Закон № 75 ад 16 ліпеня 1994: вызначае памеры і колеры сьцягу, а таксама правілы яго выкарыстаньня
* Закон № 96 ад 20 траўня 1998: усталяваў Дзень Сьцягу

Румынія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Румыніі
Сьцяг Сан-Марына

**Сьцяг [[Сан-Марына]]** выглядае, як дзьве гарызантальныя палосы — белая зьверху і сьветла-блакітная зьнізу. У цэнтры сьцягу — герб, які выглядае як шчыт (з выявай трох замкаў пасярэдзіне). Яго атачае вянок, зьверху над ім карона, а пад ім — скрутак з надпісам «LIBERTAS» (Воля).

Сан-Марына
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Сан-Марына
Сьцяг Сэрбіі

**Сьцяг [[Сэрбія|Сэрбіі]]** — трыкалёр, які складаецца з панславянскіх колераў. Тры палосы, на якія ён падзелены, зьяўляюцца (зьверху ўніз) чырвонай, сіняй і белай. Суадносіны бакоў складае два да трох. Кожная паласа займае адну траціну полкі. Дадаткова на сьцягу намаляваны малы герб Сэрбіі. Ён цэнтраваны па вэртыкалі, а па гарызанталі разьмешчаны на адлегласьці 5/14 даўжыні палотнішчу ад тронка. Для грамадзкага ўжываньня дазволены таксама варыянт бяз гербу, які зьяўляецца таксама афіцыйным сьцягам Рэспублікі Сэрбскай у складзе Босьніі і Герцагавіны.

17 жніўня 2004 году сэрбскі парлямэнт выдаў рэкамэндацыю аб ужываньні новых дзяржаўных сымбаляў. У 2006 годзе, пасьля таго як Чарнагорыя ў выніку рэфэрэндуму абвясьціла аб сваёй незалежнасьці, дзяржава Сэрбія і Чарнагорыя распалася. 8 чэрвеня 2006 году новы сэрбскі сьцяг быў упершыню падняты перад будынкам ААН. З тых часоў сэрбскі сьцяг замяніў сьцяг Сэрбіі і Чарнагорыі.

## Вонкавыя спасылкі

Сэрбія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Сэрбіі
Сьцяг Славеніі

Нацыянальны **сьцяг [[Славенія|Славеніі]]** ўяўляе сабой прастакутнае палотнішча з трох роўных палос: верхняй — белага, сярэдняй — сіняга і ніжняй — чырвонага колеру з гербам Славеніі, зьмешчаным у верхняй часцы сьцягу бліжэй да тронка. На гербе намаляваны сылуэт найвысокай гары Славеніі — Трыглава, а таксама сымбалічна намалявана Адрыятычнае мора і рэкі Славеніі.

Колеры сьцягу панславянскія, яны выкарыстоўваліся на больш старажытных гербах і лічыліся нацыянальнымі яшчэ да прыняцьця сьцягу славенскімі патрыётамі ў 1848 годзе. На такі выбар колераў іх падапхнулі колеры сьцягу Расеі.

Сьцяг асацыяваўся са Славеніяй і падчас яе знаходжаньня ў складзе Югаславіі. У 1945 на сьцяг была зьмешчаная чырвоная зорка. Пасьля здабыцьця незалежнасьці зорка са сьцяга была прыбраная. Новы сьцяг быў афіцыйна прыняты 27 чэрвеня 1991 году.

## Вонкавыя спасылкі

Славенія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Славеніі
Расна (неадназначнасьць)

**Расна**:

## Населеныя пункты
**Расна** — распаўсюджаная назва населеных пунктаў.

### [[Беларусь]]
* Расна — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Расна — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці
* Расна — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласьці
Капаёўка

**Капаёўка**, **Капаюўка** — рака ў Беларусі і Ўкраіне, правы прыток ракі Бугу (басэйн Віслы). Цячэ ў Берасьцейскім раёне і Валынскай вобласьці. Даўжыня 39 км, у межах Беларусі 19,5 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰. Плошча вадазбору 264 км². Выдатак вады ў вусьці 0,9 м³/с.

Пачынаецца з возера Лукаў (на тэрыторыі Ўкраіны), вусьце за 2 км на паўночны захад ад вёскі Ляплёўкі. Рэчышча на тэрыторыі Ўкраіны цалкам каналізаванае, у Берасьцейскім раёне 2 каналізаваныя дзялянкі: 13 км ад граніцы з Украінай да вёскі Рудні і 2 км уніз плыньню ад моста на дарозе Дамачава — Ляплёўка. У сярэдняй і ніжняй плыні шырыня рэчышча ў межань 1—3 м. Берагі вельмі нізкія, зьліваюцца з абалонай, у сярэдняй і ніжняй плыні больш абрывістыя, вышынёй да 0,5 м. Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў канцы сакавіка, найбольшыя вышыні над межанным узроўнем 1,5 м.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Прытокі Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Берасьцейскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ўкраіны
Капчанка

**Капча́нка** — рака ў Асіпавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 59 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7 ‰. Пачынаецца каля вёскі Заельнік, вусьце на паўднёвай ускраіне вёскі Краснае.

## Літаратура
*  С. 193

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Сьцяг Славаччыны

**Сьцяг [[Славаччына|Славаччыны]]** арыентаваны на чырвона-белы старажытны славацкі сьцяг, а таксама на бела-сіне-чырвоны славянскі трыкалёр. Зьлева ад цэнтру намаляваны герб Славаччыны.

## Гісторыя
Першапачатковы славацкі сьцяг складаўся ў Сярэдніх стагодзьдзях з двух палос: чырвонай і белай, зь якіх зьверху была звычайна чырвоная. Самы старажытны асобнік славацкай сымболікі і яе колераў захаваны ў друку гораду Нітра часоў вугорскага караля Бэлы IV (1235-1270). Гэта быў белы падвойны крыж у чырвоным поле.

Падчас рэвалюцыі 1848-1849 гг. славакі паўсталі супраць Вугоршчыны і дужаліся супраць яе на боку Аўстрыі (у выніку Вугоршчына была пераможаная расейскім войскам, дасланай Мікалаем I). Падчас паўстаньня славакі спачатку выкарыстоўвалі чырвона-белы сьцяг без гербу, затым была дададзеная сіняя палоска, запазычаная з расейскага й харвацкага сьцягоў. Расейцы лічыліся абаронцамі славян, а харваты братэрскім народам усярэдзіне Вугорскага каралеўства.

Пасьля стварэньня Чэхаславакіі ў 1920 годзе да традыцыйнага бела-чырвонага чэскага сьцяга пасьля доўгіх разважаньняў дадалі сіні трыкутнік, які ўвасабляў Славаччыну, чый сьцяг з 1848 году ўтрымоўваў сінюю палоску. Такім чынам паўстаў сьцяг Чэхаславакіі, які пераняла і сучасная Чэхія. Пасьля «Аксамітнай рэвалюцыі» 1990 году славакі зноў увялі свой сьцяг, аднак спачатку без гербу. Выява дзяржаўнага гербу на сьцягу стала неабходнай з 1992 году, каб пазьбегнуць блытаніны з расейскім і славенскім сьцягамі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Славаччыны
Славаччына
Корынка

**Ко́рынка** — рака ў Браслаўскім і Шаркоўшчынскім раёнах Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Густаткі (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 79 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

Выцякае з возера Корня за 0,4 км на поўдзень ад вёскі Вялікія Даўяты Браслаўскага раёну, вусьце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Корніца Шаркоўшчынскага раёну. Мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 202

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шаркоўшчынскага раёну
Кармянка

**Кармя́нка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Цячэ ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласьці. Даўжыня 14 км. Плошча вадазбору 53 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4‰.

На рацэ стаіць мястэчка Карма.

Пачынаецца на захад ад вёскі Лебядзёўкі, вусьце на паўднёвай ускраіне вёскі Гарадку.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 194.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Кармянскага раёну
Карнееўка

**Карне́еўка** — рака ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Галбіцы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 20 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6‰.

Пачынаецца на паўночным захадзе ад вёскі Ласькія, вусьце каля вёскі Куніцкія. У нізоўі цячэ лясістай забалочанай мясцовасьцю.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 194—195

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёну
Каросьцінка

**Каро́сьцінка** — рака ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, левы прыток ракі Убарці (басэйн Дняпра). Даўжыня 33,8 км.

Пачынаецца за 2 км на поўдзень ад вёскі Дуброва, вусьце за 3 км на поўнач ад вёскі Убарцкая Рудня. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 21 км угару ад вусьця. Цячэ лясістай забалочанай мясцовасьцю.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 195

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёну