open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Цыганская мова

**Цыганская мова** () — індаарыйская мова цыганоў. Адносіцца да арыйскай галіны індаэўрапейскіх моў.
 
Цыганская мова склалася ва ўмовах ізаляцыі ад блізкароднаснага арыйскага моўнага асяродзьдзя, захаваўшы асноўны лексычны фонд старажытнаіндаарыйскіх моў і тыпалягічную блізкасьць са сярэднеіндыйскімі і новаіндыйскімі мовамі.

У 1931—1938 гадох у Беларускай ССР (прынамсі ў Віцебску) працавалі цыганскія школы з выкладаньнем гісторыі, геаграфіі і матэматыкі паводле падручнікаў па-цыганску. У 1996 годзе цыганскі паэт Вальдэмар Калінін выдаў у Віцебску «Дабравесьце паводле Мацьвея» на цыганскай мове кірыліцай, якое пачаў перакладаць з 1990 году. У 2001 годзе Калінін, які пераехаў у Ангельшчыну, выдаў у Нямеччыне «Новы Запавет» па-цыганску кірыліцай у беларуска-летувіскай гаворцы. У 2014 годзе Вальдэмар Калінін стаў першым, хто *выдаў* пераклад усёй Бібліі на цыганскую мову. Пераклад надрукавалі кірыліцай і лацінкай на беларуска-летувіскай гаворцы цыганскай мовы адразу 2 выдавецтвы Швайцарыі: адно ў Білі на поўначы (кантон Бэрн), а другое ў Прэвэранжы на захадзе краіны (кантон Во).

## Літаратура
* Norbert Boretzky, Birgit Igla: Wörterbuch Romani — Deutsch — Englisch für den südosteuropäischen Raum. Harrassowitz, Wiesbaden 1994, ISBN 3-447-03459-9.
* Rajko Djuric: Die Literatur der Sinti und Roma. Edition Parabolis, Berlin 2002, ISBN 3-88402-307-1.
* Dieter W. Halwachs: Burgenland-Romani. LINCOM Europa, München 2002, ISBN 3-89586-020-4.
* Daniel Holzinger: Das Rómanes. Grammatik und Diskursanalyse der Sprache der Sinte. Institut für Sprachwissenschaften der Universität, Innsbruck 1993, ISBN 3-85124-166-5 (Innsbrucker Beiträge zur Kulturwissenschaft. Sonderheft 85).
* Colin P. Masica: The Indo-Aryan Languages. Cambridge University Press, Cambridge [u. a.] 1991, ISBN 0-521-23420-4 (Cambridge language surveys).
* Yaron Matras: Romani. A Linguistic Introduction. Cambridge University Press, Cambridge 2002, ISBN 0-521-63165-3.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Мовы Вугоршчыны
Катэгорыя:Мовы Нямеччыны
Катэгорыя:Мовы Румыніі
Фікрэт Аміраў

**Фікрэ́т Амі́раў** (; 22 літапада 1922, Гянджа — 20 лютага 1984, Баку) — азэрбайджанскі кампазытар савецкага пэрыяду. Аміраў вырас у атмасфэры азэрбайджанскай народнай музыкі. Ягоны бацька, Машадзі Джаміль Аміраў, быў вядомым сьпеваком мугамаў і кампазытарам, у тым ліку ў опэры *«[[Сэйфальскі мюльк]]»* 1915 году. У дзяцінстве і раньнім юнацтве Фікрэт пачаў складаць п’есы для фартэпіяна. Па заканчэньні Гянджынскага музычнага каледжу Аміраў паступіў у Азэрбайджанскую дзяржаўную кансэрваторыю, цяпер вядомую як Бакінская музычная акадэмія, дзе быў вучнем Барыса Зэйдмана і Ўзэіра Гаджыбэкава. У 1941 годзе падчас Другой сусьветнай вайны 19-гадовы Аміраў на той момант быў прызваны ў склад савецкага войска. Быў паранены пад Варонежам, шпіталізаваны і дэмабілізаваны з ваеннай службы, вярнуўшыся ў Баку, каб працягнуць навучаньне ў Азербайджанскай дзяржаўнай кансэрваторыі. На музыку Амірава моцна паўплывалі азэрбайджанскія народныя мэлёдыі. Ён стварыў новы жанр — сымфанічны мугам. Сымфанічныя мугамы Амірава былі заснаваныя на клясычных народных творах і выконваліся многімі вядомымі сымфанічнымі аркестрамі па ўсім сьвеце, напрыклад, Г’юстанскім сымфанічным аркестрам пад кіраўніцтвам Леапольда Стакоўскага.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фікрэт Аміраў на Azer.com.
* Фікрэт Амірава на Classics Online.

Катэгорыя:Азэрбайджанскія клясычныя кампазытары
Катэгорыя:Азэрбайджанскія опэрныя кампазытары
Катэгорыя:Азэрбайджанскія музычныя пэдагогі
Катэгорыя:Азэрбайджанскія музыказнаўцы
Катэгорыя:Савецкія кампазытары
Біржа Атэнаў

**«Бі́ржа Атэ́наў»** («БА») — фондавая біржа Грэцыі, заснаваная ў 1876 годзе.

На 2021 год месьцілася ў Цэнтральнай частцы Атэнаў на Атэнскім праспэкце, д. 110. Холдынг «Біржа Атэнаў» меў 2 дачынныя прадпрыемствы: «Прадпрыемства клірынгу зьдзелак Біржы Атэнаў» і «Грэцкі цэнтральны дэпазытарый каштоўных папераў».

## Індэксы
На 2021 год «Біржа Атэнаў» вылічала 6 асноўных індэксаў: Агульны, Сярэдняй капіталізацыі, Малой капіталізацыі, Рынкавы, Міжнародны і Фундамэнтальны.

## Мінуўшчына
У 1876 годзе заснавалі «Фондавую біржу Атэнаў» («ФБА»). У 1918 годзе «ФБА» пераўтварылі ў юрыдычную асобу. У 1934 годзе біржу перанесьлі на вуліцу Сафокла. У 1988 годзе брокераў як фізычных асобаў замянілі ўстановамі. У 1991 годзе на «ФБА» ўкаранілі электронную сыстэму гандлю, якая замяніла выкрык-адказ. У лютым 1991 году стварылі «Цэнтральны дэпазыторый каштоўных папераў» («ЦДКП»), які з 1994 году стаў выдаваць выпіскі на акцыі. У 1995 году «ФБА» пераўтварылі ў акцыянэрнае таварыства, уласьнікам якога быў урад Грэцыі. У 1997 годзе ўрад Грэцыі прадаў прадаў 39,67 % паёў біржы, у 1998-м прадалі яшчэ 12 % паёў «ФБА». У 1999 годзе ва ўрада Грэцыі засталося 47,7 % паёў «Фондавай біржы Атэнаў». Таксама ў 1999 годзе папяровыя дэпазытарныя выпіскі замянілі электроннымі запісамі ў Сыстэме нематэрыяльных загалоўкаў (СНЗ). У сакавіку 2000 году АТ «ФБА» пераўтварылі ў холдынг «Грэцкія біржы», якому падпарадкавалі «Біржу вытворнікаў Атэнаў» («БВА»), адчыненую ў жніўні 1999 году. У жніўні 2000 году паі АТ «Грэцкія біржы» разьмясьцілі на «Фондавай біржы Атэнаў». У красавіку 2001 году зачынілі пляцоўку «ФБА» па вуліцы Сафокла, д. 10. У верасьні 2002 году АТ «Грэцкія біржы» перайменавалі ў «Біржу Атэнаў» па зьліцьці «ФБА» і «БВА». У чэрвені 2003 году ўрад Грэцыі прадаў рэшту сваіх паёў на біржы 7 банкам. Адначасна ўтварылі Камісію рынку капіталу Грэцыі, якая стала наглядаць за біржай.

У лютым 2004 году «Біржа Атэнаў» выкупіла да 100 % паі ў сваіх дачынных прадпрыемствах «ЦДКП» і «Прадпрыемства клірынгу зьдзелак з вытворнікамі». У сакавіку 2005 году дачыннае АТ «Распрацоўка сыстэмаў і падтрымка рынку капіталу» («РСПРК») паглынула абодва прадпрыемствы. 30 кастрычніка 2006 году запусьцілі Агульную плятформу гандлю і клірынгу з «Фондавай біржай Кіпру» (Нікасія). У лістападзе 2006 году «Біржу Атэнаў» перайменавалі ў АТ «Грэцкія біржы» па зьліцьці з дачынным АТ «РСПРК». Цягам ліпеня—сьнежня 2007 году службы біржы перамясьцілі з вуліцы Сафокла, д. 10 у новы будынак па Атэнскім праспэкце, д. 110. У студзені 2008 году пачалі гандляваць 1-м біржавым узаемным фондам. У лютым 2008 году запрацаваў Альтэрнатыўны рынак, на якім да канца году сталі гандляваць паямі 9 прадпрыемстваў. У чэрвені 2008 году кіраўніка «Грэцкіх біржаў» Сьпіраса Капралоса абралі старшынёй Саюзу эўрапейскіх фондавых біржаў на 2 гады.

У 2019 годзе абарачэньне «Біржы Атэнаў» вырасла да 33,368 млн эўра, а чысты прыбытак падвоіўся да 6,080 млн эўра.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Фондавыя біржы
Катэгорыя:Грэцкія арганізацыі
Катэгорыя:Атэны
Катэгорыя:Эканоміка Грэцыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1876 годзе
Азэрбайджанская чыгунка

**«Азэрбайджа́нская чыгу́нка»** («АЧ») — дзяржаўнае чыгуначнае прадпрыемства Азэрбайджану, заснаванае ў кастрычніку 1945 году.

На 2021 год улучала 4 дэпартамэнты: 1) грузаперавозак, 2) інфраструктуры, 3) рамонту і будаўніцтва чыгункі і тэхнічных сродкаў, 4) пасажырскіх перавозак.

## Графік руху
На 2021 год унутры Азэрбайджану пасажырскія цягнікі хадзілі штодня з Баку ў 8 напрамках: 1) Астрара—Горадзіз, 2) Беюк Кясік, 3) Гянджа, 4) Кючарлі—Балакяны, 5) Піршагі, 6) Сумгаіт, 7) Шырван—Гаджыгабул, 8) Ялама. За мяжу «Азэрбайджанская чыгунка» адпраўляла штодзень цягнік у Грузію (Тбілісі) і штотыдзень 3 цягнікі ў 2 краіны Эўропы — Расею (Масква і Растоў-на-Доне) і Ўкраіну (Кіеў).

## Склад

На 2021 год «Азэрбайджанская чыгунка» мела 2954,74 км галоўных чыгуначных шляхоў, зь якіх выкарыстоўвалі 2133,07 км (72 %). Зь іх 1329,72 км (62 %) былі аднакаляінавымі і 803,3 км дзьвюхкаляінавымі. Электрыфікаванымі былі 54,82 % (1169,17 км) чыгункі, а рэшта працавала на цеплавознай цязе. Аўтаматычнай сыгналізацыяй абсталявалі 1527,7 км (71 %) чыгункі. Сярод 176 чыгуначных станцыях 12 мелі кантэйнэрныя пляцоўкі, а на 3-х (Гянджа, Кешля і Хырдалан) маглі разгрузіць шматтонныя кантэйнэры. У якасьці аўтаматызаваных сартавальняў выкарыстоўвалі Баладжарскую (Бінагадзінскі раён Баку) і Шырванскую станцыі.

## Гісторыя

6 ліпеня 1945 году Дзяржаўны камітэт абароны СССР ухваліў Пастанову аб стварэньні «Азэрбайджанскай чыгункі». 28 ліпеня 1945 году міністар шляхоў зносін СССР падпісаў Загад № 674 аб утварэньні «Азэрбайджанскай чыгункі» зь 1 кастрычніка 1945 году. 14 траўня 1953 году «Азэрбайджанскую чыгунку» ўлучылі ў склад «Закаўкаскай чыгункі», управа якой месьцілася ў Тбілісі (Грузінская ССР). 3 кастрычніка 1955 году Савет міністраў СССР зацьвердзіў Пастанову № 1773 аб аднове «Азэрбайджанскай чыгункі». 13 кастрычніка 1955 году Пастановай № 717 «Азэрбайджанскую чыгунку» падпарадкавалі Міністэрству шляхоў зносін СССР. 2 сакавіка 1963 году Міністэрства шляхоў зносін СССР зацьвердзіла Загад № 270, якім зноў улучыла «Азэрбайджанскую чыгунку» ў склад «Закаўкаскай чыгункі». 1 чэрвеня 1967 году міністар шляхоў зносін падпісаў Загад № 15-859, якім аднавіў самастойнасьць «Азэрбайджанскай чыгункі». 8 жніўня 1995 году Кабінэт міністраў Азэрбайджану ўхваліў Загад № 171, якім перайменаваў прадпрыемства ў «Азэрбайджанскую дзяржаўную чыгунку» («АДЧ»). 20 ліпеня 2009 году прэзыдэнта Азэрбайджану Ільхам Аліеў падпісаў Распараджэньне, якім пераўтварыў «АДЧ» у закрытае акцыянэрнае таварыства «Азэрбайджанская чыгунка». 15 лютага 2010 году Кабінэт міністраў Азэрбайджану ўхваліў сваёй Пастановай будову і Статут чыгункі.

За 2019 год перавезьлі 15,221 млн тонаў грузаў і 5,152 млн пасажыраў. У грузаперавозках пераважалі міжнародныя, а ў пасажырскіх — унутраныя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Інтэрнэт-продаж квіткоў

Катэгорыя:Чыгуначны транспарт Азэрбайджану
Катэгорыя:Азэрбайджанскія арганізацыі
Катэгорыя:Баку
Катэгорыя:Дзяржаўныя кампаніі
Катэгорыя:Савецкія прадпрыемствы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1945 годзе
Какава (сьвята)

**Какава** — веснавое сьвята цыган, турэцкі міжнародны фэст.

## Гісторыя
Месца паходжаньня сьвята Какава — Эгіпет і Блізкі Ўсход. Па перакананьні цыган, Какава сымбалізуе ланцуг цудоўных падзей, якія прайшлі ў Старажытным Эгіпце з Копты, хрысьціянскім насельніцтвам Эгіпту.

Падзеі тычыліся зыходу прыгнечаных людзей з Эгіпту. Армія фараону, якая кінулася за імі, з усімі салдатамі патанула ў моры. У памяць аб гэтых падзеях людзі кожны год 6 траўня прыходзяць да берага ракі і ладзяць там сьвята.

## Какава ў Турэччыне
У заходніх гарадах Турэччыны — Эдырнэ і Кыркларэлі какава сьвяткуецца штогод як сьвята прыходу вясны. У Эдырнэ сьвята ў цяперашні час прыняло форму міжнароднага фэсту, які падтрымліваецца губэрнатарам і мэрам Эдырнэ. Афіцыйная частка фэстывалю праходзіць у Sarayiçi. Тут жа праводзіцца турнір па барацьбе. Падчас сьвята запальваюцца вогнішчы, людзі скачуць празь іх, грае музыка, людзі танчаць Афіцыйная частка заканчваецца пачастункам пловам да 5000 гасьцей і гаспадароў фэстывалю. Сьвята працягваецца і на досьвітку наступнага дня на беразе ракі Тунджа.

## Літаратура
* Nazım Alpman; Başka Dünyanın İnsanları Çingeneler, ISBN 2880000117865
* Murat Kurt, "Avrupa′nın Vatansızları: Çingeneler", Haksöz Haber Sitesi, 4 Kasım 2008.
* Marushiakova, Elena and Vesselin Popov. 2007. Исчезнувшая Курбан: современные аспекты празднования праздника Какава (Hıdırellez) среди цыган в Восточной Фракии (Турция).
* В: Sikimić, Bilijana, Петко Христов, ЭЦП. Курбан на Балканах. Белград: Институт балканских исследований, 33—50.

Катэгорыя:Травеньскія сьвяты
Катэгорыя:Цыганская культура
Катэгорыя:Цюрская міталёгія
Катэгорыя:Падзеі 6 траўня
Какава (неадназначнасьць)

## Асноўныя значэньні
* **[[Какава]]** — расьліна, якая вырабляе какава-бабы.
* **[[Гарачы чакаляд|Какава]]** — чакалядны напой.
* **[[Какава-парашок]]** — кандытарскі выраб з моцна здробленай, часткова абястлушчанай какавы цертай
* **[[Какава цертая]]** — прадукт атрыманы пасьля мэханічнага драбленьня абсмажаных і вызваленых ад лушпінаў какава-бабоў.
* **[[Какава-бабы]]** — міндалепадобнае насеньне, якое зьмяшчаюцца ў плодзе чакаляднага дрэва.

## Падобныя значэньні
* **[[Какава (сьвята)|Какава]]** — веснавое сьвята цыган, турэцкі міжнародны фэст.
Нагайбакі

**Нагайбакі** () — цюрскі народ на поўдні Уралу. Часам разглядаюцца як рэлігійная або этнаграфічная група татар. Кампактна жывуць на поўдні Чалябінскай вобласьці Расеі. Агульная колькасьць (2010 г.) — 8 148 чал.

## Гісторыя
Нагайбакі як самастойная група пачалі фармавацца ў XVII ст. у сувязі з пабудовай Закамскай абарончай лініі Расеі на мяжы з качавымі народамі, куды перасялялі хрышчоных татар. Упершыню як "новахрышчоныя" ўгадваюцца ў 1726 годзе. У першай чвэрці XVIII ст. налічвалася 25 населеных імі вёсак. Некаторыя дасьледчыкі мяркуюць, што аснову нагайбакаў склалі нагайцы. Аналіз тапанімікі дазваляе меркаваць, што вызначальную ролю адыгралі казанскія татары. За вернасьць царскай адміністрацыі пад час башкірскіх і татарскіх паўстаньняў XVIII ст. набывалі статус казакаў.

Назва нагайбакаў паходзіць ад найменьня крэпасьці Нагайбак, што была заснавана ў 1736 годзе на месцах качэўяў башкіра Нагайбаку. Упершыню нагайбакі былі вылучаны як самастойная народнасьць, адрозная ад татар і расейскіх казакаў, падчас перапісаў 1920 і 1926 гадоў. Аднак на афіцыйным узроўні атрымалі статус малога карэннага народа толькі ў 2000 годзе.

## Культура
Асноўным заняткам нагайбакаў здаўна было земляробства. Стэпавыя надзелы інтэнсіўна апрацоўвалі пакуль не пачыналася зьмяншэньне ўраджайнасьці і павялічэньня  росту пустазельля. Участкі пакідалі і зноў апрацоўвалі пасьля натуральнага аднаўленьня ўрадлівасьці глебы. Вырошчвалі галоўным чынам збожжавыя культуры. Некаторыя багатыя гаспадаркі разьвівалі жывёлагадоўлю як самастойную галіну. Для гэтага арганізоўваліся сэзонныя перакачоўкі *кезлэў*, або жывёла перадавалася на гадаваньне казахам. Важнае месца ў гаспадарчым жыцьці і ў вайсковай справе займаў конь.

Вёскі *аул* будавалі каля рэк. Для іх характэрна квартальная пляніроўка. Хаты будавалі з дрэва зрубнага тыпу або каркасныя з саману. Сьцены абмазваліся вапнай і глінай. Знутры жытло падобнае на расейскага. Пасьцельную бялізну выраблялі з вярблюджай поўсьці. Хату ўпрыгожвалі ручнікамі.

Мужчынская вопратка мала адрозьнівалася ад вопраткі іншых казакаў. Жанчыны апраналі кашулю, нагавіцы, фартух, галаўны ўбор *ак калфак*. Жаночая вопратка аздаблялася аплікацыямі, вельмі папулярнымі былі нагруднікі з дробнымі лускавінамі і манэтамі.

Традыцыйныя сьвяты прымеркаваны да праваслаўнага календару. Вусны фальклёр блізкі да татарскага.

## Мова
Нагайбакі карыстаюцца сярэднім дыялектам татарскай мовы.

## Рэлігія
Большасьць вернікаў — праваслаўныя.

## Вонкавыя спасылкі
* Нагайбаки — юный народ
* Атнагулов И., Этническая история нагайбаков в XVIII — начале XXI веков: становление и трансформация идентичностей
* Нагайбаки — кто они?

Катэгорыя:Этнасы Эўропы
Катэгорыя:Этнічныя групы Расеі
Катэгорыя:Цюрскія народы
Бэйлаганскі раён

**Бэйлаганскі раён** () — раён на паўдні Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Бэйлаган.

## Гісторыя
Жданаўскі раён утвораны 24 лістападу 1939 году. 4 студзеня 1963 году скасаваны, а тэрыторыя перададзена Імішлінскаму раёну, 6 студзеня 1965 году адноўлены. Указам Прэзыдыюму Вярхоўнай Рады Азэрбайджанскай ССР ад 19 сакавіка 1989 году Жданаўскаму раёну прысвоена новая назва — Бэйлаганскі раён.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Ак’яр (Хайбулінскі раён)

**Ак’я́р** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Хайбулінскага раёну Башкартастану. Насельніцтва паселішча складае 6 941 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць башкіры (86,4%). Вёска разьмешчана на Заўральскай раўніне, а паблізу працякае рака Таналык.

## Вонкавыя спасылкі
* Адміністрацыя сельсавету.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Ак’яр

Назву **Ак’яр** маюць:

## [[Расея]]
* Ак’яр — вёска ў Міякінскім раёне
* Ак’яр — вёска ў Хайбулінскім раёне

## [[Узбэкістан]]
* Ак’яр — мястэчка ў Андыжанскі вілаяце
Білясуварскі раён

**Білясуварскі раён** () — раён у паўднёва-ўсходняй частцы Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Білясувар.

## Гісторыя
Белясуварскі раён утвораны 8 жніўня 1930 году. Пастановаю АзЦВКа ад 19 ліпеня 1938 году раённы цэнтар, вёска Булясувар перайменазваная ў Пушкін, а раён — у Пушкінскі.

4 студзеня 1963 году скасаваны, тэрыторыя перададзена Астрахан-Базарскому раёну, 26 траўня 1964 году адноўлены. Указам Вярхоўнага Савету Азэрбайджанскай Рэспублікі ад 7 лютага 1991 году раён быў перайменаваны ў Білясуварскі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Аскарава (Абзэлілаўскі раён)

**Аска́рава** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Абзэлілаўскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 30 км да Магнітагорску і 220 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 7 634 чалавекі паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць башкіры (90,5%). Вёска ўзьнікла ў 1755 годзе, а ейным заснавальнікам лічыцца Аскар Біішэў, які пасяліўся тут са сваімі дзецьмі.

## Вонкавыя спасылкі
* Аскарава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Аскарава

Назву **Аскарава** маюць:

## [[Расея]]
* Аскарава — вёска ў Арэнбурскай вобласьці
* Аскарава — вёска ў Абзэлілаўскім раёне Башкартастану
* Аскарава — вёска ў Бурзянскім раёне Башкартастану
* Аскарава — вёска ў Курганскай вобласьці
Аскіна (Аскінскі раён)

**А́скіна** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Аскінскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 230 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 6 918 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць башкіры (53,4%), значную частку таксама фармуюць татары (23,3%) і расейцы (20,6%).

## Вонкавыя спасылкі
* Аскіна. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Аскіна

Назву **Аскіна** маюць:

### [[Расея]]
* Аскіна — вёска ў Архангельскім раёне Башкартастану
* Аскіна — вёска ў Аскінскім раёне Башкартастану
Бакалы (Бакалынскі раён)

**Бакалы́** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Бакалынскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 180 км да Ўфы на беразе ракі Сюнь. Насельніцтва вёскі складае 9 568 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (44%), значную частку таксама фармуюць расейцы (20,6%), крашэны (16,9%) і башкіры (11,1%).

## Вонкавыя спасылкі
* Бакалы. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Бакалы

Назву **Бакалы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Казахстан]]
* Бакалы — вёска ў Алмацінскай вобласьці
* Бакалы — вёска ў Жамбылскай вобласьці

### [[Расея]]
* Башкартастан:
** Бакалы — вёска ў Бакалынскім раёне
** Бакалы — вёска ў Бураеўскім раёне

* Татарстан:
** Бакалы — вёска ў Татарстане

### [[Украіна]]
* Бакалы — вёска ва Ўкраіне
Архангельскае (Архангельскі раён)

**Арха́нгельскае** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Архангельскага раёну Башкартастану. Насельніцтва вёскі складае 5 819 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць башкіры (98%). Вёска была створана ў 1753 годзе як месца разьмяшчэньня мэталюргічнага заводу, які, аднак, быў зачынены ў 1903 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Архангельскае. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Благавешчанск (Башкартастан)

**Благаве́шчанск** (; ) — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Благавешчанскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 40 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 34 771 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (62,8%), значную частку таксама фармуюць татары (15,5%), башкіры (14%) і марыйцы (4,8%).

## Вонкавыя спасылкі
* Благавешчанск. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Благавешчанск (неадназначнасьць)

Назву **Благавешчанск** маюць:
* Благавешчанск — горад у Амурскай вобласьцю
* Благавешчанск — горад у Башкартастане
Ермалаева (Башкартастан)

**Ермала́ева** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Куюргазінскага раёну Башкартастану. Насельніцтва вёскі складае 6 397 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (69%), значную частку таксама фармуюць башкіры (11%). Утварылася ў 1783 годзе, дзякуючы праходжаньня ў гэтых месцах гасьцінца Уфа—Арэнбург. Яшчэ ў XIX стагодзьдзі ў вёсцы былі пабудаваныя заводы.

## Вонкавыя спасылкі
* Ермалаева. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Ермалаева

Назву **Ермалаева** маюць:

## [[Расея]]
* Арлоўская вобласьць:
** Ермалаева — вёска ў Арлоўскай вобласьці

* Башкартастан:
** Ермалаева — вёска ў Башкартастане

* Краснаярскі край:
** Ермалаева — вёска ў Бярозаўскім раёне
** Ермалаева — вёска ў Шушанскім раёне

* Удмуртыя:
** Ермалаева — вёска ва Ўдмуртыі
Балакенскі раён

**Белакенскі раён** (, да 11.08.1991 — Бэлаканскі) — раён на паўночным захадзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Балакен.

## Гісторыя
Белаканскі раён утвораны 8 жніўня 1930 году. 4 студзеня 1963 году скасаваны, а тэрыторыя перададзена Закатальскаму раёну, 6 студзеня 1965 году адноўлены.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Габалінскі раён

**Габалінскі раён** (), таксама *Гэбэлінскі* ці *Габэлінскі* (да 7 лютага 1991 году — **Куткашэнскі раён**) — раён на паўначы Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Габала.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Габустанскі раён

**Габустанскі раён** () — раён на ўсходзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Габустан.

## Гісторыя
У красавіку 1990 году складу Шэмахінскага раёну быў выдзелены Габустанскі раён, які існуе з тых часоў у нязьменных межах. У 2008 годзе раённы цэнтар пасёлак гарадзкога тыпу Мараза атрымаў статус гораду і быў перайменаваны ў Габустан.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Гёйчайскі раён

**Гёйчайскі раён** (), да 11.08.1991 году — *Геакчайскі раён* — раён у цэнтры Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Гёйчай.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Геранбойскі раён

**Геранбойскі раён** () — раён на паўночным захадзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Геранбой.

## Гісторыя
Раён утвораны 8 жніўня 1930 году. 8 верасьня 1938 году пераназваны ў Касум-Ісмайлаўскі раён.7 лютага 1991 году Касум-Ісмайлаўскі і Шаўмянаўскі раёны Азэрбайджанскай ССР былі аб’яднаны ў Геранбойскі раён з цэнтрам у горадзе Касум-Ісмайлаў (горад праз 5 дзён быў перайменаваны ў Геранбой).

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Цыганскі кароль

**«Цыга́нскі каро́ль»** — гумарыстычна-сатырычная аповесьць Уладзімера Караткевіча 1958 году, упершыню выдадзеная ў 1961 годзе.

Грунтавалася на матэрыялах нарысу Адама Кіркора «Народнасьці Літоўскага Палесься і іхняе жыцьцё», зьмешчанага ў 3-м томе «Жывапіснай Расеі» за 1882 год. Згадвала існаваньне цыганскага «каралеўства» пры канцы XVIII стагодзьдзя на Гарадзеншчыне за часам Вялікага Княства Літоўскага. Улетку 1958 году Ўладзімер Караткевіч настаўнічаў у 8-й школе Воршы (Віцебская вобласьць), калі скончыў напісаньне аповесьці. У 1961 годзе твор выйшаў у 1-м ягоным зборніку прозы «Блакіт і золата дня».

## Дзея

Загонная шляхта Ваўчанецкага разрабавала маёнтак Яноўшчына. Яго ўласьнік Міхал Яноўскі едзе да незнаёмага дзядзькі па кудзелі Якуба Знамяроўскага па дапамогу, каб адбіць маёнтак. Аднак па прыезьдзе разгортваецца варажнеча між шляхціцам Міхалам Яноўскім і «каралём» Якубам Знамяроўскім зь Ліды, які гуляе ў палацы і недарэчна кіруе. Мэдыкус, як адна зь дзейных асобаў, заўважае ў творы: «Не краіна, а плод шалёнай фантазіі Бога… Не грамада, а авечы статак. Вось прыпомні мае словы: яшчэ і новае стагодзьдзе не настане, а гэтая гнілая дзяржава зьнікне зь зямлі… I хоць бы дзе агеньчык! Па ўсёй зямлі маўчыць хлоп». Якуб Знамяроўскі прылюдна абражае цяжарную Алёну Сьвеціловіч. Каронны судзьдзя зьневажае яе сястру Аглаю. У выніку ўспыхвае народны бунт. Міхал Яноўскі б’ецца за гонар прыгоннай Аглаі з каронным судзьдзёй.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Аповесьці Ўладзімера Караткевіча
Катэгорыя:Цыганы
Катэгорыя:Творы 1958 году
Катэгорыя:Сатырычныя творы
Катэгорыя:Творы пра паўстаньні
Катэгорыя:Аповесьці на беларускай мове
Катэгорыя:Творы пра каралеўскі лад
Галомічы

**Гало́мічы** (*далямінцы*, *галамачы*, *гломачы*; , ) — сярэднявечнае заходнеславенскае племя, якое ўваходзіла ў племянны саюз лужыцкіх сербаў разам зь мільчанамі, сорбамі, лужычанамі, нішанамі, сусельцамі і іншымі плямёнамі. Галомічы зьяўляюцца аднымі з продкаў лужычан, славенскага народа на ўсходзе сучаснае Нямеччыны.

## Расьсяленьне
У другой палове першага тысячагоддзя племя галомічаў займала землі ў міжрэччы Лабы і Мульды на поўначы ад Рудных гор на землях сучаснай Нямеччыны (зямля Саксоніі. На поўначы ад галомічаў знаходзіліся землі сусельцаў і ніжычаў, на ўсходзе за Лабай — землі мільчан і нішан, на захадзе за ракой Мульда — землі сорбаў, худзічаў і іншых плямёнаў, на поўдні ад галомічаў жылі чэхі.

## Паходжаньне
Галомічы, як думаюць, адносяцца да славенскіх перасяленцаў 8 ст., якія зьявіліся ў міжрэччы Лабы і Зале, ужо занятым славенскімі плямёнамі, якія адносіліся да праска-карчацкай культуры.

## Саюзы
Разам з астанімі плямёнамі міжрэчча Лабы і Зале галомічы аб’ядналіся ў саюз сорбаў.

## Назва

### Далямінцы
У Баварскім географе IX стагоддзя племя далямінцаў фіксуецца як *Talaminsi*..

Трубачоў лічыў, што назва далямінцы мае іліравенецкае паходжаньне: ад ілірыйскага *Дальматэ* — «авечыя (пастухі)».

### Гломачы
У 10 ст. племя згадваецца ў гістарычных крыніцах пад назвай гломачы (галамачы). Чэскі вучоны Л. Нідэрле назваў прычыны такой зьмены назвы загадкавымі.

Паводле мысьлі расейскага археоляга В. В. Сядова першы этнонім належыць племяні праска-карчацкага паходжаньня, а другая назва зьвязана з перасяліўшыміся пазьней славенамі русэнскай культуры.

## Гісторыя
Да 10 ст. племя галомічаў было канчаткова разгромлена немцамі, сьледам за німі былі заваяваны і ўсе астанія плямёны саюза сорбаў.

## Глядзіце таксама
* Заходнія славяне
* Палабскія славяне
* Лужычане

## Крыніцы

Катэгорыя:Лужыцкія сэрбы (саюз плямёнаў)
Катэгорыя:Гісторыя Нямеччыны
Палабскія славяне

**Пала́бскія славя́не** — група заходніх славен (племянныя саюзы бодрычаў, люцічаў, лужыцкіх сэрбаў), якія размаўлялі на палабскай мове.

У канцы I — пачатку II тыс. насялялі землі паміж рэкамі Лаба і Одра ад Балтыйскага мора на поўначы да Рудных гор на поўдні (цяпер тэрыторыя Усходняй Нямеччыны і часткова Заходняй Польшчы).

Найважнейшыя гарады — Торгаў, Прыворна, Рэрык, Убаба, Бранібор (цяпер Брандэнбург) і інш.

У VI—VIII стст. у палабскіх славен адбываўся распад першабытнаабшчыннага ладу, складваліся фэадальныя адносіны.

Займаліся пераважна земляробствам, у IX—X стст. значнае развіцьцё атрымалі рамёствы.

Гандлявалі з Саксоніяй, Даніяй, Швэцыяй, Кіеўскай Руссю.

У X ст. пачалося заваяваньне палабскіх славен германскімі фэадаламі. XI—XII стст. — час найбольшага росквіту палабскіх славен, пасьпяховага супраціўленьня нямецкай навалы, узнікненьня раньнефэадальных дзяржаўных утварэньняў, т.зв. Вэндзкай дзяржавы бодрычаў і люцічаў.
Палабскія славене на чале з князем бодрычаў Ніклатам разграмілі крыжовы паход супраць славян 1147.
У 2-й палове XII ст., скарыстаўшы тэрытарыяльную раздробленасьць палабскіх славен, нямецкія паны захапілі іх землі. Нямецкае засяленьне прывяло да частковага знішчэньня і асіміляцыі палабскіх славян.

## Назва
Назва славен **Палабскія** паходзіць ад назвы ракі Лаба, на якой жылі палабскія славене.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Заходнеславянскія плямёны
Вэндзкая дзяржава

міні|350пкс|Землі бодрычаў

**Вэндзкая дзяржа́ва** — сярэднявечная дзяржава палабскіх славянаў (бодрычаў, люцічаў, памаран) у 1040-я гады — першай трэці XII стагодзьдзя.

Улучала землі на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, паміж утокамі рэк Лабы і Одры (цяпер тэрыторыя Нямеччыны).

## Гісторыя
Заснавальнік — бодрыцкі князь Готшалк (1044—1066). Ён і яго пераемнік князь Крут (1066—1093), каб процістаяць нямецка-каталіцкай навале, намагаліся стварыць незалежную славенскую царкву. За Крутам дзяржава пашырылася да Паўночнага мора. Сын Готшалка князь (у дакумэнтах «кароль») Генрык (кіраваў з 1093 году) вярнуў у краіну нямецкіх біскупаў, што выклікала хваляваньні.

Канчаткова Вэндзкая дзяржава распалася каля 1129 году.

## Глядзіце таксама
* Вэнэды

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Колішнія дзяржавы Эўропы
Катэгорыя:Сярэднявечныя дзяржавы
Катэгорыя:Бодрычы
Славянскія плямёны

міні|400пкс|Славяне ў 8—11 стст.

## Усходнеславянскія аб’яднаньні
* Бужане
* Валыняне
* Вяцічы
* Драўляне
* Дрыгавічы
* Крывічы
:: Полацкія крывічы
:: Смаленскія крывічы
:: Пскоўскія крывічы
* Паляне
* Радзімічы
* Севяране
* Славене
* Улічы
* Харваты
* Ціверцы

## Заходнеславянскія аб’яднаньні
* Памаране
* Мазаўшане
* Паляне
* Вісляне
* Люцічы
* Бодрычы
* Маравы
* Славене
* Велеты
* Палабы
* Зьлічане
* Лучане
* Дрэване
* Руяне
* Сорбы
* Лужычане

## Паўднёваславянскія аб’яднаньні
* Берзіты
* Велегезіты
* Другавіты
* Дукляне
* Езерыты
* Захумляне
* Мараване
* Мілінгі
* Нератвяне
* Сагудаты
* Севяране
* Сем славянскіх плямёнаў
* Сэрбы
* Смаляне
* Струменцы
* Харваты
* Харутане
* Цімачане

## Гл. таксама
* Анты
* Вянеды
* Дулебы

## Спасылкі
* УЛАДЗІМІР ЛОБАЧ, ЭТНАГРАФІЯ БЕЛАРУСІ (ЛЕКЦЫЙНЫ КУРС)
* Славяне в Византии
* Сергей Алексеев, Славянская Европа V—VIII веков
* Florin Curta, The Making of the Slavs: History and Archaeology of the Lower Danube Region
* Вячеслав Носевич, Славяне и субстрат (фрагмент доработанной версии, касающийся гаплогруппы I2a1)


Катэгорыя:Плямёны
Калтасы

Назву **Калтасы́** маюць населенныя пункты ў Расеі:
* Калтасы — вёска ў Калтасынскім раёне Башкартастану
* Калтасы — вёска ў Караідэльскім раёне Башкартастану
Кармаскалы (Кармаскалынскі раён)

**Кармаскалы́** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кармаскалынскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 50 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 8 540 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (52%), значную частку таксама фармуюць башкіры (31%). Вёска была створана ў 1758 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Кармаскалы. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Красная Горка (Нурыманаўскі раён)

**Кра́сная Го́рка** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Нурыманаўскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 100 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 4 280 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (46,4%), значную частку таксама фармуюць башкіры (38,3%), расейцы (8,6%) і марыйцы (4,8%).

## Вонкавыя спасылкі
* Красная Горка. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Малаяз (Башкартастан)

**Малая́з** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Салавацкага раёну Башкартастану. Месьціцца за 183 км да Ўфы на беразе ракі Юрузань. Насельніцтва вёскі складае 4 914 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць башкіры (60%). Вёска Малаяз была вядомая на працягу ўсяго XVII стагодзьдзя і была цэнтрам аднаго з башкірскіх родаў, які ўваходзіў у склад башкірскага племяні айле.

## Вонкавыя спасылкі
* Малаяз. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Малаяз

Назву **Малая́з** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Гомельская вобласьць:
** Малаяз — вёска ў Башкартастане

* Чалябінская вобласьць:
** Малаяз — вёска ў Чалябінскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Татарскі Малаяз
Плянтацыя

**Плянтацыя** (ад лац. Plantare, саджаць) – штучна створанае сельскагаспадарчае прадпрыемства, рэгулярна якое выкарыстоўвае наёмную працу, дзе сельскагаспадарчыя культуры вырошчваюцца для продажу. Тэрмін «плянтацыя» зьяўляецца неафіцыйным і дакладна не вызначаны.

Звычайна плянтацыі разьмешчаны ў трапічных або субтрапічных раёнах і занятае галоўным чынам вырошчваньнем або вытворчасьцю ў камэрцыйных мэтах кавы, гарбаты, цукровага трыснёга, каўчук, бананаў, какава, какосавых арэхаў, земляных арэхаў, бавоўны, тытуню, валакна, цытрусавых, пальмавага алею, хінной кары або ананасаў і інш. Яно не ўключае сямейнае або мясцовую гаспадарку, занятае вытворчасьцю для мясцовага спажываньня і якое не выкарыстоўвае рэгулярна наёмную працу.

Згодна зь Канвенцыяй, падпісанай Бразыліяй, Кот д'Івуарам, Кубай, Лібэрыяй, Панамай, Уругваем, Мэксыкай, Нікарагуа, Філіпінамі, Шры-Ланкаю, Эквадорам, гэта вызначэньне не ўключае прадпрыемства, плошча якога не перавышае 5 гектараў і на якіх занята ня больш 10 рабочых у любы час на працягу каляндарнага года. 

## Гісторыя
Плянтацыі атрымалі шырокае распаўсюджаньне ў XIX стагодзьдзі з утварэньнем эўрапейскіх калёній у Афрыцы і Азіі. Уладальнікамі плянтацый былі часта замежнікі, але і нярэдка карпарацыі. Уладальнікі плянтацый належалі да вышэйшых пластоў грамадзтва, у той час як працаўнікі - да ніжэйшых.

Работнікамі плянтацый да XIX стагодзьдзя былі рабы.

## Літаратура
* https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/plantation-system/
* https://www.pbs.org/wgbh/aia/part4/4p2956.html

Катэгорыя:Сельская гаспадарка
Катэгорыя:Сельскагаспадарчыя прадпрыемствы
Калтасы (Калтасынскі раён)

**Калтасы́** (; ; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Калтасынскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 202 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 4 418 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць марыйцы (30,9%), значную частку таксама фармуюць татары (27%), расейцы (21%) і башкіры (16,2%).

## Вонкавыя спасылкі
* Калтасы. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Месягутава (Дуванскі раён)

**Месягу́тава** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Дуванскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 233 км да Ўфы на беразе ракі Ай. Праз вёску праходзіць аўтатраса Ўфа—Екацярынбург. Насельніцтва вёскі складае 10 883 чалавекі паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (53%), значную частку таксама фармуюць башкіры (27%). У населенным пункце маецца малочны камбінат і мясакамбінат.

## Вонкавыя спасылкі
* Месягутава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Месягутава

Назву **Месягу́тава** маюць населенныя пункты ў Расеі:
* Месягутава — вёска ў Дуванскім раёне Башкартастану
* Месягутава — вёска ў Янавульскім раёне Башкартастану
10 дзён бяз маці

**«10 дзён бяз ма́ці»** () — францускі камэдыйны фільм 2020 году рэжысэра Людавіка Бэрнара.

Гэта рэмэйк аргентынскага фільму *«[[Маці зьехала]]»*, выпушчанага ў 2017 годзе. Галоўныя ролі выканалі Франк Дзюбоск, Ор Атыка, Свон Жулен, Віялет Гіён, Ілян Дэбрабан, Аліса Давід.

## Сюжэт
Антуан Мэрсье (Франк Дзюбоск) працуе дырэктарам аддзелу кадраў крамы ў Грасе і ёсьць жанатым і бацькам чатырох дзяцей. Ягоная жонка Ізабэла (Ор Атыка), якая вывучала юрыспрудэнцыю, падчас сямейнага пікніку разам зь сям’ёй сваёй старэйшай сястры Одры (Элена Нагера) прыходзіць да высновы, што яна вельмі даўно ня езьдзіла ў адпачынак бяз мужа і дзяцей. На працягу многіх гадоў яна толькі гадуе дзяцей, у той час як Антуан амаль кожнага знаходзіцца на працы, і нават, вяртаючыся дахаты, пагружаны ў працоўныя пытаньні. Антуан лічыць, што Ізабэла знаходзіцца ў бясьпецы дома, і што гадаваньне дзяцей ёсьць вельмі простым заняткам.

Аднойчы ўвечары Ізабэла паведамляе Антуану і дзецям, што яна выпраўляецца разам зь сястрой у адпачанак на 10 дзён у грэцкі Міканас, таму Антуан павінен паклапаціцца пра дзяцей. У той жа час, у Антуана зьяўляюцца пэўныя цяжкасьці на працы, бо каля дырэктара крамы, які ў хуткім часе плянуе сысьці на пэнсію, круціцца новы папулярны супрацоўнік Дыкапрыё (Алексіс Мішалік), які жадае заняць пасаду дырэктара крамы. Пасьля ад’езду маці, бацька спрабуе саўладаць зь непаслухмянымі дзяцьмі, але трывае паразу. Старэйшы сын Арцюр (Свон Жулен) спрабуе зарганізаваць прыватную вечарыну і шкодзіць бацьку, як то зьмяняючы ягонае імя на тэлефоне. Дачка Хлёя (Віялет Гіён) ўпершыню сутыкаецца зь першай мэнтруацыяй, і Антуан ня ведае, як ёй дапамагчы і распавесьці пра гігіену. Сярэдні сын Максім (Ілян Дэбрабан) раскідвае рэчы і гуляе ў відэогульні, у той час як малодшы сын Жажо (Эван Пацюрэль) размалёўвае падлогу. У дадатак, новая ахмістрыня Жулія (Аліса Давід), якая здолела ўправіцца зь дзецьмі і якую яны любяць, была звольненая Антуанам з працы праз крадзеж тавару. Антуан спрабуе схаваць гэты факт ад ахмістрыні, каб яна працягвала працаваць у доме і спрасьціць жыцьцё Антуану, якога на той час выправілі на працы ў адпачынак, каб ён больш часу праводзіў зь дзецьмі.

## Крытыка
Фільм атрымаў неадназначныя водгукі, атрымаўшы на сайце IMDb адзнаку ў 5,3 балаў з 10 магчымых, на базе 582 водгукаў. Тым ня менш, у Францыі фільм стаўся даволі папулярным.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* .
* 10 дзён бяз маці на Unifrance.

Катэгорыя:Фільмы 2020 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Фільмы пра сем’і
Катэгорыя:Фільмы Людавіка Бэрнара
Франк Дзюбоск

**Франк Дзюбо́ск** (; нарадзіўся 7 лістапада 1963 году) — францускі актор і камэдыянт.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў гарадку ў Нармандыі, дзе навучаўся ў каледжы і ліцэі. У юнацтве займаўся дзюдо, а пазьней дэбютаваш на сцэне тэатру. Пасьля атрыманьня дыплёму бакаляўра пачаў вывучаць ангельскую мову, але закінуў навучаньне праз тры месяцы, каб паступіць у кансэрваторыю ў Руане. У канцы 1970-х гадоў пачаў здымацца ў кіно і тэлешоў, зьявіўшыся ў 1979 годзе ў пазнавальным тэлешоў у ролі пілёту касьмічнага карабелю. У 1987 годзе Дзюбоск вырашыў зьехаць у Вялікабрытанію, дзе ўладкаваўся на працу ў брытанскую мыльную опэру *«[[Вуліца Каранацыі]]»*, дзе выконваў ролю францускага палюбоўніка. У той жа час ён зьяўляўся ў якасьці рэпартэра праграмы *«Europ Express»* на брытанскім тэлеканале Channel 4.

У 1992 годзе зьняўся ў праграме на францускім тэлеканале TF1. З 1994 году пачаў зьяўляцца на стэндап-шоў у францускае сталіцы, стаўшы адным ў папулярных комікаў. У 1998 годзе ў тэатры ўпершыню выканаў ролю ў монаспэктаклі. У канцы 1990-х гадоў склаў некалькі невялікіх дамоваў, у прыватнасьці рэкламны кантракт дзеля кампаніі Intermarché. У 2002 годзе ён прадставіў свой новы спэктакль *«Рамантык»*, зь якім выступіў у клюбе Батаклян у 2004 годзе, потым у Алімпіі ў 2005 годзе і, нарэшце, у Палацы спорту ў 2006 годзе. У тым жа 2006 годзе ён дэбютаваў у фільме, зьняўшыся ў папулярнай камэдыі *«[[Кэмпінг (фільм, 2006)|Кэмпінг]]»*. Наступнымі фільмамі актору сталі *«[[Дыска (фільм)|Дыска]]»* (2008), дзе ён выканаў галоўную ролю, і *«[[Астэрыкс на Алімпійскіх гульнях]]»* (2008). Таксама зьняўся ў працягах *«[[Кэмпінг 2]]»* (2010) і *«[[Кэмпінг 3]]»* (2016). Акрамя таго, выканаў адну з роляў папулярнага фільму *«[[Чужынцы 3: Узяцьцё Бастыліі]]»*. У 2020 годзе выканаў галоўную ролю ў фільме *«[[10 дзён бяз маці]]»*.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* 

Катэгорыя:Францускія акторы
Гёйгёльскі раён

**Гёйгёльскі раён** () — раён на захадзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Гёйгёль.

## Гісторыя
Раён быў утвораны 8 жніўня 1930 году і першапачаткова называўся Нарыманаўскім з цэнтрам у пасёлку Аленіндорф. У 1938 годзе Нарыманаўскі раён быў перайменаваны ў Ханларскі, а цэнтар раёну, Аленіндорф, у горад Ханлар. 25 красавіка 2008 году горад Ханлар перайменаваны ў Гёйгёль, а раён у Гёйгёльский. Адміністрацыйным цэнтрам раёну зьяўляецца горад Гёйгёль.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Мішкіна (Мішкінскі раён, Башкартастан)

**Мі́шкіна** (; ; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Мішкінскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 131 км да Ўфы на беразе ракі Вялікі Іняк. Насельніцтва вёскі складае 6 021 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць марыйцы (71,5%), значную частку таксама фармуюць татары (16%), расейцы (7,1%) і башкіры (4,9%). У 2019 годзе вёска была абраная культурнай сталіцай фіна-вугорскага сьвету 2020 году. 6 студзеня адбылося ўрачыстае адкрыцьцё. На мерапрыемстве прысутнічалі госьці зь іншых раёнаў Башкартастана і рэгіёнаў Расеі, а таксама прадстаўнікі зь Фінляндыі, Эстоніі і Вугоршчыны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мішкіна. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Мішкіна

Назву **Мі́шкіна** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Башкартастан:
** Мішкіна — вёска ў Балтачаўскім раёне
** Мішкіна — вёска ў Мішкінскім раёне
** Мішкіна — вёска ў Учалынскім раёне

* Калінінградзкая вобласьць:
** Мішкіна — вёска ў Калінінградзкай вобласьці

* Курганская вобласьць:
** Мішкіна — мястэчка ў Курганскай вобласьці

* Ленінградзкая вобласьць:
** Мішкіна — вёска ў Ленінградзкай вобласьці

* Марый Эл:
** Мішкіна — вёска ў Марый Эл

* Пермскі край:
** Мішкіна — вёска ў Пермскім краі

* Пскоўская вобласьць:
** Мішкіна — вёска ў Пскоўскай вобласьці

* Удмуртыя:
** Мішкіна — вёска ў Грахаўскім раёне
** Мішкіна — вёска ў Шарканскім раёне
Мракава (Кугарчынскі раён)

**Мра́кава** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Кугарчынскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 271 км да Ўфы на беразе ракі Вялікі Ік. Асабістай чыгуначнай станцыі ў паселішчы бракуе. Насельніцтва вёскі складае 8 690 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць башкіры (43,6%), значную частку таксама фармуюць расейцы (42,2%).

## Гісторыя
Вёска была заснаваная ў XVIII стагодзьдзі, бо першай згадкай лічацца нататкі акадэміка Івана Ляпёхіна, які пабываў у вёсцы 24 траўня 1770 году. Пазьней празь вёску праходзіўся Емяльян Пугачоў, які накіроўваўся на Аўзяна-Пятроўскія заводы. Мракава было часткай Арэнбурскай губэрні. У 1905 годзе ў вёсцы былі пабудаваныя шкіпінаравы і гарбарны заводы, апошні зь якіх належыў Яроўтаву. У 1910 годзе пачаў дзейнічаць першы млын, а таксама была адкрытая пачатковая школа і збудаваны мост праз раку Ік. Да пачатку рэвалюцыі ў паселішчы працавалі фэльчарскі пункт на 10 ложкаў, адзін лекар, тры мэдычныя сястры, дзейнічалі царква, мячэт, тры крамы, пошта, бібліятэка і базар.

У 1910—1912 гадох на Мракаўскім мэханічным млыне працавалі палітычныя высланыя ўдзельнікі рэвалюцыі 1905 году, бальшавікі Грыгоры Смолін і Мікалай Свабодзін. У старым будынку былога вузла сувязі ў лютым—чэрвені 1918 году разьмяшчаўся штаб Мракаўскага рэвалюцыйнага камітэту і атрад Чырвонай Арміі. Тут на пасяджэньні чальцоў камітэту 10 чэрвеня 1918 году з прамовамі выступалі Васіль Блюхер і Мікалай Кашырын. У 1924—1928 гадох быў пабудаваны шпіталь і пачаў працу радыёвузел. У 1932 годзе быў зарганізаваны першы дзіцячы садок. У 1933 годзе празь вёску прайшла шаша Іра—Зілаір працягласьцю 190 км. У наступныя гады раёны цэнтар прыкметна пашырыўся, найбольшых посьпехаў дасягнула харчовая галіна, якая стала разьвівае вытворчасьць і павялічвае колькасьць прадукцыі харчкамбінат.

## Вонкавыя спасылкі
* Мракава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Мракава

Назву **Мра́кава** маюць населенныя пункты ў Расеі:
* Мракава — вёска ў Гафурыйскім раёне Башкартастану
* Мракава — вёска ў Кугарчынскім раёне Башкартастану
Раеўскі (Альшэеўскі раён)

**Раеўскі** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Альшэеўскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 120 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 18 976 чалавек паводле стану на 2020 год, што робіць паселішча другой паводле велічыні вёскай рэспублікі. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (36,2%), значную частку таксама фармуюць татары (31,5%) і башкіры (23,8%). У вёсцы маецца чыгуначная станцыя, якая злучае населены пункт з сталіцай рэспублікі. Працуе мясакамбінат, цукровы завод, філіял асфальтавабэтонавага заводы ды іншыя прадмепрыемствы.

## Вонкавыя спасылкі
* Раеўскі. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Раеўскі

Назву **Раеўскі** маюць:

## Асобы
* Аляксандар Раеўскі — беларускі футбаліст
* Валер Раеўскі — беларускі тэатральны рэжысэр

## Населеныя пункты
* Раеўскі — вёска ў Альшэеўскім раёне Башкартастану
* Раеўскі — вёска ва Ўфімскім раёне Башкартастану

## Глядзіце таксама
* Раеўскае
* Раеўскія
Дашкесанскі раён

**Дашкесанскі раён** () — раён на захадзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Дашкесан.

## Гісторыя
Дастафюрскі раён утвораны 8 жніўня 1930 годуз цэнтрам у вёсцы Дастафюр. У 1948 годзе раённы цэнтар перанесены ў горад Дашкесан. 2 красавіка 1956 году Дастафюрский раён быў пераназваны ў Дашкесанскі. 4 студзеня 1963 году скасаваны, а тэрыторыя перададзена Ханларскому раёну. 6 студзеня 1965 году адноўлены.

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Джалілабадзкі раён

**Джалілабадзкі раён** () — раён на паўднёвым усходзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Джалілабад.

## Гісторыя
Астрахан-Базарскі раён утвораны 8 жніўня 1930 году. 26 траўня 1964 году скасаваны, а тэрыторыя перададзена Пушкінскаму раёну. 6 студзеня 1965 году адноўлены. 5 чэрвеня 1967 году Астрахан-Базарскі раён быў перайменаваны ў Джалілабадзкі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Еўласкі раён

**Еўласкі раён** () — раён у цэнтральным Азэрбайджане. Адміністрацыйны цэнтар — горад Еўлах.

## Гісторыя
Пастановаю ЦВК Азэрбайджанскай ССР 20 лютага 1935 году быў утвораны Еўласкі раён. 26 сьнежня 1962 году, пастановай Х сэсіі Вярхоўнага Савета Азэрбайджанскай ССР, Еўласкій раён быў ліквідаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Агдаскага, Бардзінскага і Касум-Ісмаілаўскага раёнаў. 6 студзеня 1965 году раён зноў адноўлены.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Загатальскі раён

**Загатальскі раён** (, , ) — раён на паўночным захадзе Азэрбайджану. Адміністрацыйны цэнтар — горад Загатала.

## Гісторыя
Закатальскі раён Азэрбайджанскай ССР быў утвораны ў выніку трансфармацыі Закатальскай акругі Расейскай імпэрыі. Закатальскі раён пазьней быў падзелены на сучасны Загатальскі раён, Бэлаканскі — на захадзе і Каскі раёны — на ўсходзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьпіс раёнаў Азэрбайджану

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Языкава (Благаварскі раён)

**Язы́кава** (; ) — вёска ў Расеі, адміністрацыйны цэнтар Благаварскага раёну Башкартастану. Месьціцца за 70 км да Ўфы. Насельніцтва вёскі складае 6 368 чалавек паводле стану на 2010 год. Большасьць насельніцтва складаюць татары (38,3%), значную частку таксама фармуюць башкіры (32,2%).

## Вонкавыя спасылкі
* Языкава. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану
Языкава

Назву **Язы́кава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Арлоўская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Карсакаўскім раёне
** Языкава — вёска ў Малаархангельскім раёне

* Башкартастан:
** Языкава — вёска ў Благаварскім раёне
** Языкава — вёска ў Благавешчанскім раёне

* Белгародзкая вобласьць:
** Языкава — вёска ў Белгародзкай вобласьці

* Іванаўская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Іванаўскай вобласьці

* Кастрамская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Вохамскім раёне
** Языкава — вёска ў Галіцкім раёне

* Ліпецкая вобласьць:
** Языкава — вёска ў Ізмаўкаўскім раёне
** Языкава — вёска ў Цербунаўскім раёне

* Мардовія:
** Языкава — вёска ў Мардовіі

* Маскоўская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Дзьмітраўскім раёне
** Языкава — вёска ў Клінскім раёне

* Ніжагародзкая вобласьць:
** Языкава — вёска ў Пільнінскім раёне
** Языкава — вёска ў Шаткоўскім раёне

* Наўгародзкая вобласьць:
** Языкава — вёска ў Наўгародзкай вобласьці

* Пензенская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Пензенскай вобласьці

* Пскоўская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Апочацкім раёне
** Языкава — вёска ў Пскоўскім раёне

* Самарская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Самарскай вобласьці

* Тамбоўская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Тамбоўскай вобласьці

* Татарстан:
** Языкава — вёска ў Аляксееўскім раёне
** Языкава — вёска ў Сарманаўскім раёне

* Тульская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Тульскай вобласьці

* Уладзімерская вобласьць:
** Языкава — вёска ва Ўладзімерскай вобласьці

* Ульянаўская вобласьць:
** Языкава — мястэчка ва Ўльянаўскай вобласьці

* Цьвярская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Бежацкім раёне
** Языкава — вёска ў Калязінскім раёне
** Языкава — вёска ў Кашынскім раёне
** Языкава — вёска ў Селіжараўскім раёне

* Яраслаўская вобласьць:
** Языкава — вёска ў Барысаглебскім раёне
** Языкава — вёска ў Мышкінскім раёне
** Языкава — вёска ў Тутаеўскім раёне

### [[Украіна]]
* Языкава — вёска ва Ўкраіне
Шаран

Назву **Шаран** маюць:

## [[Аўганістан]]
* Шаран — горад у Аўганістане

## [[Расея]]
* Шаран — вёска ў Расеі
* Шаран — рака ў Расеі
Кумяртаў

**Кумярта́ў** (; ) — горад у Расеі, які месьціцца ў Башкартастане, фармуючы ўласную мескую акругу. Месьціцца за 250 км на поўдзень да Ўфы і за 102 км на поўдзень да Стэрлітамаку. У горадзе маецца чыгуначная станцыя. Насельніцтва вёскі складае 59 478 чалавек паводле стану на 2020 год. Большасьць насельніцтва складаюць расейцы (61,1%), значную частку таксама фармуюць башкіры (19%), татары (13%), чувашы (3,7%) і ўкраінцы (2%).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
* Кумяртаў. Точка-на-Карте.

Катэгорыя:Населеныя пункты Башкартастану