open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Палацава-паркавы комплекс Сапегаў (Дзярэчын)

**Палацава-паркавы комплекс Сапегаў** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XVIII ст. у Дзярэчыне. Знаходзіўся ў цэнтры мястэчка, каля Рынку. Твор архітэктуры клясыцызму.

Комплекс складаўся з палаца і парку. У другой палове XIX ст. комплекс разрабавалі расейскія ўлады, а па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады дашчэнту зьнішчылі палац.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваны палац у Дзярэчыне збудавалі ў 1786 годзе на сродкі канцлера Аляксандра Міхала Сапегі паводле праекту архітэктараў Я. С. Бэкера і Л. Гуцэвіча як вайсковую навучальную ўстанову («Акадэмія»).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У пачатку XІX ст. Францішак Сапега пераўтварыў будынак у палац і атачыў яго паркам. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1831 годзе ўлады Расейскай імпэрыі канфіскавалі палац у Сапегаў, а ўсе мастацкія каштоўнасьці вывезьлі ў Санкт-Пецярбург.

У пачатку XX ст. палац перарабілі пад расейскія кашары.

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне палац зьнішчылі савецкія ўлады.

## Архітэктура
Палац — помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта быў 1-павярховы прастакутны ў пляне будынак. Цэнтральная частка з мансардай на галоўным фасадзе вылучалася 8-калённым дарычным портыкам з трыкутным франтонам, аздобленым ляпным геральдычным картушам. Пакаты вальмавы дах захіляўся парапэтам. У дэкоры фасадаў выкарыстоўваліся рытмічна разьмешчаныя прастакутныя філёнгі і вокны. 

Меў калідорны плян з квадратнай заляй у цэнтры. Сярод памяшканьняў вызначаліся карцінная галерэя, археалягічны кабінэт і бібліятэка.

## Парка
Палац разьмяшчаўся ў парку рэгулярна-тэрасавага тыпу («Малы Вэрсаль») з сыстэмай ставоў.

## Галерэя

Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (1901-14).jpg|да 1915 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (I. Jakubienia, 1914).jpg|І. Якубеня, каля 1914 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (J. Bułhak, 1930).jpg|Я. Булгак, 1930 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (J. Bułhak, 1930) (2).jpg|Я. Булгак, 1930 г.


Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (V. Parkat, 1918-34).jpg|В. Паркат, да 1935 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (V. Parkat, 1918-34) (2).jpg|В. Паркат, да 1935 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (1930-39).jpg|1930-я гг.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (1930-39) (2).jpg|1930-я гг.


Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (1901-39).jpg|да 1939 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (1919-39).jpg|да 1939 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (H. Braun, 1919-39).jpg|Г. Браўн, да 1939 г.
Dziarečyn, Sapieha. Дзярэчын, Сапега (1946).jpg|1946 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дзярэчын
Ньюпарт

**Нью́парт** (; ) — горад ва Ўэйлзе, Вялікабрытанія. Горад стаіць на рацэ Уск недалёка ад зьліцьця з эстуарыям Сэвэрн, знаходзячыся за 19 км на паўночны ўсход да Кардыфа. Насельніцтва на 2011 год складала 145 тысячаў чалавек, зьяўляючыся, такім чынам, трэцім паводле велічыні горадам Ўэйлза. Ньюпарт быў месцам апошняга маштабнага ўзброенага паўстаньня ў Вялікабрытаніі, калі ў 1839 годзе адбылося Ньюпарцкае паўстаньне ачоленае чартыстамі. Узначаліў паўстаньне чартыст Джон Фрост, у гонар якога была названая мясцовая школа. Ньюпарт быў портам яшчэ з часоў Сярэднявечча за часам калі нарманы пабудавалі тут першы замак Ньюпарта. Горад перарос ранейшы рымскі горад Каэрлеон і атрымаў свой першы статут у 1314 годзе. Места значна пашырылася ў XIX стагодзьдзі, калі гарадзкі порт стаў цэнтрам экспарту вугалю з усходніх далінаў Паўднёвага Ўэйлза. Ньюпарт быў найбуйнейшым портам-экспарцэрам вугалю ва Ўэйлзе да ўздыму Кардыфа ў сярэдзіне 1800-х гадоў. У XX стагодзьдзі значнасьць портаў зьнізілася, але горад заставаўся важным вытворчым і машынабудаўнічым цэнтрам. Ньюпарт быў месцам саміту НАТО ў 2014 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт мескай рады
* Ньюпарт на Curlie.
Міхалова (Івянецкі сельсавет)

**Міхало́ва**  — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

Да 24 студзеня 1958 году вёска ўваходзіла ў склад Старынкаўскага сельсавету, да 27 сакавіка 1959 году — у склад Станюшкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2019 — 86 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Марка Рыхтэр

**Ма́рка Ры́хтэр** (;  24 лістапада 1997 году) — нямецкі футбаліст, нападнік клюбу «Дармштат-98» (у арэндзе з «Майнцу»).

## Кар’ера
Сваю кар’еру Рыхтэр пачаў у родным горадзе ў Баварыі. Дзякуючы скаўтам быў запрыкмечаны «Баварыяй», у акадэміі якой навучаўся з 2004 па 2012 гады. Пасьля васьмі сэзонаў у Мюнхэне ён далучыўся да акадэміі «Аўгсбургу», а 22 траўня 2015 году дэбютаваў за рэзэрвовую дружыну «Аўгсбурга», аднак дэбют быў прагуляны зь лікам 2:1 рэзэрвовай дружыне «Інгальштату-04» у рамках матчу чацьвёртага дывізіёну Нямеччыны. Ужо ў наступных двух сэзонах гулец стаў стала цэліць у браму супернікаў, у сэзоне 2016—2017 гадоў нават стаўшы трэцім найлепшым бамбардзірам сэзону. 30 ліпеня 2016 году ў матчы рэзэрвовай дружыны «Аўгсбургу» супраць «Зэлігенпортэну» Рыхтэр адзначыўся голам 7 разоў, а клюб у выніку скончыў матч перамогай зь лікам 12:0.

Дзякуючы выдатным выступам у рэзэрве, гулец быў выкліканы ў асноўную дружыну клюбе. Дэбют у Бундэсьлізе адбыўся 14 кастрычніка 2017 году, калі футбаліст выйшаў на замену на 87-й хвіліне ў матчы супраць «Гофэнгайму» (2:2). 4 лютага 2018 году Рыхтэр забіў свой першы гол у лізе ў матчы супраць франкфурцкага «Айнтрахту» (3:0). У жніўні 2021 году склаў працоўную дамову з бэрлінскай «Гэртай». Пасьля таго, як «Гэрта» страціла месца ў элітным дывізіёне, гулец у жніўні 2023 году далучыўся да складу «Майнцу». 28 жніўня 2024 году Рыхтэр перайшоў на правах арэнды ў «Гамбург».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Нямецкія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Ёрк

**Ёрк** () — катэдральны горад і ўнітарная тэрыторыя, які знаходзіцца ў месцы зьліцьця рэк Уз і Фос, у Ангельшчыне. У горадзе месьцяцца даўнія будынкі і збудаваньні, такія як катэдра, замак і старажытныя гарадзкія сьцены. Горад ёсьць галоўным горадам гістарычнага Ёркшыру. Гарадзкая рада ёсьць унітарным органам, якая адказвае за аказаньне ўсіх мясцовых паслугаў. Горад знаходзіцца ў цырыманіяльным графстве Паўночнага Ёркшыру, але не ўваходзіць у склад гарадзкога рэгіёну Лідса. Горад быў заснаваны рымлянамі і меў назву Эбаракум у 71 годзе. У хуткім часе ён стаў сталіцай рымскай правінцыі Ніжняя Брытанія, а пазьней галоўным горадам каралеўстваў Дэйра, Нартумбрыя і Ёрвік. У Сярэднявеччы Ёрк ператварыўся ў буйны гандлёвы цэнтар продажы воўны і стаў сталіцай паўночнай царкоўнай правінцыі Англіканскай царквы. У XIX стагодзьдзі Ёрк быў буйным цэнтрам чыгуначнай сеткі і цэнтрам вытворчасьці кандытарскіх вырабаў. Падчас Другой сусьветнай вайны Ёрк зьведаў нямецкія бамбаваньні.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гісторыя Ёрку.
Макасічы

**Макасічы́** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

У 1940—1959 гадах вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавету, у 1959—1962 гадах — у склад Пральніцкага сельсавету. 5 траўня 1962 году вёска перададзена з Пральніцкага сельсавета ў Волменскі сельсавет. Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Пральніцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 107 чалавек
* 2009 — 69 чалавек
* 2019 — 48 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
НТБ

**«НТБ»** (Нацыянальнае Тэлебачаньне Расеі; )&nbsp;— агульнарасейскі тэлеканал, які пачаў вяшчаньне ў 1993 годзе. Вяшчае кругласутачна з Масквы, з тэлецэнтру «Астанкіна».

Тэлеканал «НТБ» уваходзіць у першы мультыплэкс лічбавага тэлебачаньня Расеі. Ён мае часовыя дублі для трансьляцыі на рэгіёны Расеі праз спадарожнік.

## Лягатыпы

Файл:NTV logo 1993.svg|Першы лягатып з 10 кастрычніка 1993 па 10 красавіка 1994 году
Файл:NTV logo 1993–1994.svg|Другі лягатып з 1 сьнежня 1993 году па 31 ліпеня 1994 году
Файл:NTV logo 1994.svg|Трэці лагапып з 17 студзеня 1994 да 31 жніўня 1994 году
Файл:NTV logo 1994–1997.svg| Чацьвёрты лягатып з 17 студзеня 1994 году па 10 жніўня 1997 году
Файл:NTV_logo.svg|Эмблема з 29 студзеня 1996 году па 9 верасьня 2001 году (да 31 ліпеня 1997 году&nbsp;— з матавым шарам)
Файл:NTV logo 2001–2007.svg|Лягатып з 10 верасьня 2001 па 3 чэревня 2007 году
Файл:NTV_logo_2003.svg|Лягатып з 2005 г. па цяперашні час (з 2010 г.&nbsp;— літары й мяч паменшаныя.
Файл:Logo 5TV 94.svg|Першы лягатып з 10 кастрычніка 1993 па 10 красавіка 1994 году


## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт тэлеканалу
* Сайт тэлеканалу НТБ у архіве інтэрнэту

Катэгорыя:Расейскія тэлеканалы
Катэгорыя:Тэлеканалы на расейскай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Ганна Эйсмант

**Га́нна Міха́йлаўна Э́йсмант** — беларуская журналістка.

## Біяграфія
Нарадзілася ў Гародні. Вучылася на факультэце журналістыкі БДУ па спэцыяльнасьці «Радыё й тэлебачаньне». У 2020 годзе мадэльер  заявіў, што прыкладна ў 2002 годзе пазнаёміў Ганну Эйсмант з Аляксандрам Лукашэнка на прыватнай вечарыне, што, паводле ягонага сьцьверджаньня, паспрыяла кар’ернаму росту Ганны, ейнага брата й яго жонкі.

У 2003 году скончыла БД''У''. Працавала на Радыё Рокс, затым стала вядоўцаю спартовых навінаў на каналах Белтэлерадыёкампаніі. Пасьля стала аўтарам тэлефільмаў пра беларускіх спартоўцаў і спартовак. У 2013—2014 гадох ейны фільм пра хакеіста Руслана Салея атрымаў узнагароды Беларускай асацыяцыі спартовага друку й Міжнароднага фэстывалю спартовых фільмаў. У 2017 годзе атрымала ўзнагароду Міжнароднага алімпійскага камітэту *«у знак прызнаньня выдатнага ўкладу ў прапаганду й разьвіцьцё ідэяў удзелу жанчынаў і дзяўчатаў у спорце»*.

## Дачыненьне да забойства Рамана Бандарэнкі

Паводле зьвестак Аб’яднаньня сілавікоў Беларусі, праз атрыманыя аўдыёзапісы і  нумароў мабільных тэлефонаў аб’яднаньню ўдалося дакладна ўсталяваць кола асобаў, якія маюць дачыненьне да забойства менчука Рамана Бандарэнкі, які памёр у шпіталі пасьля таго, як быў зьбіты. Эйсмант уваходзіць у гэты лік.

## Сям’я
Брат Іван Эйсмант, старшыня Белтэлерадыёкампаніі. Міліцыянт паводле прафэсіі Іван прыйшоў на тэлебачаньне па пратэкцыі сястры.

У шлюбе, ёсьць дачка Іванка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Анна Эйсмонт: «Горжусь тем, что занимаюсь любимым делом»

Катэгорыя:Беларускія журналісткі
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Утаймаваньне свавольнага

**«Утаймава́ньне свавольнага»** () — італьянскі фільм 1980 году рэжысэраў Франка Кастэляна і Джузэпэ Мочча, вядомых як тандэм Кастэляна і Піпалё. Сюжэт часткова быў натхнёны творам Ўільяма Шэксьпіра *«[[Утаймаваньне наравістай|Ўтаймаваньне наравістай]]»*. Фільм стаў самым касавым у Італіі ў 1980 і 1981 гадох, зарабіўшы каля 17 мільярдаў ліраў. Таксама вялікім посьпехам фільм карыстаўся ў СССР, калі зьявіўся ў савецкім пракаце ў 1983 годзе.

## Сюжэт

Заможны і дасьціпны гаспадар Элія (Адрыяна Чэлентана) ёсьць сварлівым адзінцам, які адмыслова супраціўляецца намаганьням сваёй аканомкі Мамі (Эдыт Пітэрз) пазнаёміць і ажаніць яго зь якой-небудзь дзяўчынай. Аднойчы дажджлівай ноччу прыгожая паненка на імя Ліза (Арнэльля Муці) вымушаная была спыніцца ў ягонай сядзібе, бо ейны самаход зламаўся, калі яна ехала была да свайго жаніха. Зацікавіўшыся асобай Эліі, яна вырашае застацца і прымусіць сварлівага фэрмэра скінуць сваю грубую абалонку.

Элія не рэагуе на цікавасьць з боку Лізы і працягвае паводзіць сябе па-грубіянцку, усімі сіламі спрабуючы пазбавіцца ад яе. Аднойчы ён нават выцягвае яе разам з ложкам на трактары з хаты і цягне ажно да суседняй вёскі, калі яна спрабавала падоўжыць сваё знаходжаньне ў гасьцёх, сьцьвярджаючы, што яна вывіхнула сваю шчыкалатку. У рэшце рэшт, Ліза з агідай сыходзіць, што ў сваю чаргу прыводзіць да сыходу Мамі, якая сымпатызавала Лізе і вельмі абурылася на дрэннае стаўленьне Эліі да дзяўчыны. Як толькі яны сыходзяць, Элія занадта позна разумее, што ён таксама закахаўся ў Лізу, як і яна ў яго.

У рэшце рэшт, каб вярнуць яе, Элія наведвае баскетбольны матч паміж камандай зь ягонай уласнай вёскі і камандай, якую спансуе Лізавы жаніх. Вясковая дружына амаль прагульвае гульню, але Элія выходзіць на поле і выкарыстоўвае свае навыкі, каб поўнасьцю перагуляць дружыну суперніка. Пасьля пасьпяховага завяршэньня матчу ён просіць руку Лізы, але яна адмаўляеццаад прапановы, пакуль ён публічна не абвесьціў залі пра сваё каханьне да яе. Выкарыстоўваючы гучнагаварыцель гульнявой залы, Элія робіць прапанову яшчэ раз на поўную гучнасьць. Маладыя ладзяць вясельле і закрываюцца ў пакоі на некалькі дзён.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы 1980 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1980 году
Катэгорыя:Фільмы Кастэляна і Піпалё
Катэгорыя:Італьянскія камэдыйныя фільмы
Катэгорыя:Рамантычныя фільмы
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Шылавічы)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Шылавічах. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры нэаготыкі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Рымска-каталіцкая парафія ў Шылавічах утварылася ў 1511 годзе з фундацыі ўладальнікаў маёнтку Крупскіх. Па зьнішчэньні пажарам першага касьцёла ў 1600 годзе, уладальнік Шылавічаў Крыштап Вольскі разам з жонкай Барбарай пачалі будаваньне новага касьцёла, кансэкраванага ў 1620 годзе віленскім біскупам Абрагамам Войнам.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Шылавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1807 годзе ў левым куце касьцельнай агароджы збудавалі драўляную вежу-званіцу.

У 1907—1914 гадох у Шылавічах збудавалі мураваны касьцёл. Будынак касьцёла пацярпеў у час Першай сусьветнай вайны.

### Найноўшы час
У 1927 годзе скончылася аднаўленьне касьцёла. Тады ж збудавалі новую плябанію. У 1931 годзе згарэла драўляная званіца.

У 1958 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл, у будынку якога зрабілі сховішча зерня, потым — сховішча цэмэнту і хімікатаў, рамонтныя майстэрні трактароў. У 1989 годзе касьцёл вярнулі каталікам, у 1993 годзе завяршылася яго аднаўленьне.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэаготыкі. Гэта 3-нэфавая 1-вежавая базыліка з трансэптам, 3-граннай апсыдай і дзьвюма закрысьціямі. На галоўным заходнім фасадзе вылучаецца 4-ярусная шатровая вежа вышынёй 55 м (тры ніжнія ярусы 2-гранныя, верхні — 8-гранны). Грані вежы ўмацоўваюцца контрфорсамі, дэкаруюцца аркавымі і стральчатымі нішамі. Галоўны ўваходны партал завяршаецца вімпэргам. Бакавыя фасады праразаюцца стральчатымі вокнамі-біфорыюмамі, у прасьценках умацоўваюцца контрфорсамі і аркбутанамі. Крылы трансэпта маюць адно стральчатае 4-часткавае акно і завяршаюцца прыступкавым атыкам зь пінаклямі.

Унутраная прастора перакрываецца крыжовымі скляпеньнямі з нэрвюрамі. Нэфы падзяляюцца стральчатымі аркавымі праёмамі, якія абапіраюцца на прафіляваныя слупы. Шырока выкарыстоўваецца лякальная цэгла дзеля нэрвюраў, абрамленьняў арак і дэкору слупоў.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Šyłavičy, Trajecki. Шылавічы, Траецкі (1909).jpg|1909 г.
Šyłavičy, Trajecki. Шылавічы, Траецкі (1917).jpg|1917 г.
Šyłavičy, Trajecki. Шылавічы, Траецкі (1919-39).jpg|да 1939 г.
Šyłavičy. Шылавічы (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Шылавічы. Святкаванне стагоддзя касцёла.jpg|Агульны выгляд
Belarus-Shylavichy-Church of the Holy Trinity-Apse-1-.jpg|З боку апсыды
Belarus-Shylavichy-Church of the Holy Trinity-Front-3.jpg|Уваход
Belarus-Shylavichy-Church of the Holy Trinity-Southern Side-6.jpg|Фрагмэнт


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Шылавічы
Катэгорыя:Касьцёлы Гарадзенскай дыяцэзіі
Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Воўпа)

**Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Воўпе. Знаходзіцца на паўночнай ускраіне колішняга мястэчка, на могілках. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры.

## Гісторыя
Драўляную могілкавую царкву ў Воўпе збудавалі ў 1859 годзе. У 1945 годзе будынак царквы капітальна рэканструявалі.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта працяглы зруб пад 2-схільным дахам, да якога з франтальнага фасаду далучаецца 3-ярусная чацьверыковая званіца пад шатровым пакрыцьцём, завершаным купалам-баняй. Такі ж купал-баня ўзвышаецца ў цэнтры даху.

У інтэр’еры захоўваецца абраз 1768 году «Маці Божая зь дзіцем».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Воўпа
Воўпа
Валентэн Ранж’е

**Валентэ́н Ранж’е́** (;  7 сьнежня 1994 году) — францускі футбаліст, паўабаронца клюбу «Рэн».

## Кар’ера
Ранж’е далучыўся да моладзевай акадэміі «Нанту» ў 2001 годзе. Дэбют гульца ў Лізе 1 за клюб прыпаў на 18 кастрычніка 2014 году ў матчы супраць «Рэймса», які скончыўся ўнічыю зь лікам 1:1. Футбаліст у тым матчы выйшаў на замену з лавы запасных, замяніўшы партнэра па камандзе на 78-й хвіліне. Пачынаючы з сэзону 2016—2017 гадоў Ранж’е замацаваўся ў асноўным складзе дружыны і правёў 63 матчы за два сэзоны. Перад пачаткам сэзону 2018—2019 гадоў гулец быў прызначаны капітанам клюбу. 3 верасьня 2019 году Ранж’е далучыўся да марсэльскага «Алімпіку», склаўшы з клюбам пяцігадовую ўгоду. Сума трансфэру склала 13 мільёнаў эўра. Паводле дадатковага пункту «Нант» можа атрымаць яшчэ 50% ад сумы наступнага трансфэру гульца, але сума не павінна перавышаць 8 мільёнаў эўра.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Траўма

**Тра́ўма** ( — рана) — парушэньне анатамічнай цэласнасьці і функцыі тканкі ў выніку вонкавага ўзьдзеяньня.

Ёсьць грамадзка-гігіенічнай праблемай, што выклікае ўстойлівую і часовую непрацаздольнасьць, а таксама сьмерць, ды вывучаецца ў траўматалёгіі.

## Віды
Найчасьцей траўма бывае мэханічная. Вылучаюць наступныя віды траўмаў:
* акустычная (празьмерны гук), баявая, мэханічная (мэханічнай сілай, як чэрапна-мазгавая), прамянёвая, тэрмічная (абмаражэньне і апёк), хімічная (кісьляй і лугам);
* адзіночная, множная і спалучаная ў некалькіх органах;
* вострая (раптоўная) і хранічная (паўтаральная);
* адкрытая (рана) і закрытая (вывіх, зрушэньне і ўдар);
* ваенная, вытворчая (прамысловая і сельскагаспадарчая), дзіцячая, наўмысная і невытворчая (аўтадарожная, вулічная, побытавая, родавая і спартовая).

## Прычына
Прычынай траўмы бывае: злоўжываньне алькаголем і недастатковае асьвятленьне, няспраўнасьць вытворчага абсталяваньня, парушэньне правілаў бясьпекі і дарожнага руху.

## Беларусь
У 2013 годзе ў Беларусі да 60% траўмаў складалі побытавыя і каля 20% — вулічныя. Найчасьцей адзначаліся вывіх, пералом і рана. За год траўмы атрымала каля 120 000 дзяцей, сярод якіх 50% прыпадала на ўзрост 8—14 гадоў і 25% — на 4—7 гадоў. Пры гэтым 55% дзяцей траўмаваліся ў двары і 43% — дома. Найбольшы лік дарожна-транспартных здарэньняў зь цяжкімі траўмамі прыпадаў на чацьвер і пятніцу, а таксама адбываўся а 15—21 гадзіне і з кастрычніка па сьнежань.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 


Катэгорыя:Неадкладныя станы
Катэгорыя:Прычыны сьмерці
Катэгорыя:Востры боль
Катэгорыя:Дзіцячае здароўе
Янаўшчына (Валожынскі раён)

**Я́наўшчына** (таксама сустракаецца — *Я́навічы, мн.*) — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

Да 24 студзеня 1958 году вёска ўваходзіла ў склад Старынкаўскага сельсавету, да 27 сакавіка 1959 году — у склад Станюшкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 — 25 чалавек
* 2009 — 12 чалавек
* 2019 — 6 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Станюшкі

**Станю́шкі** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

У 1940—1954 гадах у складзе Казарэскага сельсавету, у 1954—1959 гадах цэнтар Станюшкаўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Навікоўшчына

**Навіко́ўшчыны**  — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

Да 27 сакавіка 1959 году вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Менскага ваяводзтва ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1999 — 11 чалавек
* 2009 — 10 чалавек
* 2019 — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Пальмакветныя

**Пальмакве́тныя** (*Arecales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 2 сямействы (Arecaceae, Dasypogonaceae), 192 роды і ≈ 2600 відаў. Насяляюць тропікі і цёпла-мерныя шыроты.

Характарызуецца інтэнсіўным першасным ростам. Сьцябло добра разьвітае, драўнянае. У каранях ёсьць судзіны. Існуе куцікулярны воск. Ёсьць кутыкулярны воск. Лісьце буйнае, разьмешчанае па сьпіралі, кветкі ± сядзячыя. Плод не распадаецца; насеньне 3 на плод, круглявае.

## Крыніцы
Вэнэцыянскі кінафэстываль

**Вэнэцыя́нскі міжнародны кінафэстыва́ль** () — самы стары кінафэстываль у сьвеце і адзін з фэстываляў «Вялікай тройцы», у лік якой таксама ўваходзяць Канскі і Бэрлінскі кінафэстывалі. «Вялікая тройка» вызнаецца як міжнародны фэстываль, дзе стваральнікі атрымліваюць мастацкую свабоду выказваньня праз кіно. У 1951 годзе МФАКП афіцыйна акрэдытавала фэстываль.

Фэстываль быў зафундаваны ў Вэнэцыі ў жніўні 1932 году і зьяўляўся часткай Вэнэцыянскага біенале, адной з найстарэйшых у сьвеце выставаў мастацтва, закладзенай Гарадзкой радай гораду 19 красавіка 1893 году. На сёньня Вэнэцыянскае біенале ахоплівае італьянскае і міжнароднае мастацтва, архітэктуру, танцы, музыку, тэатар і кіно. Гэтыя творы прадстаўлены на асобных выставах, сярод якіх ёсьць і кінафэстываль, які, мабыць, зьяўляецца самай вядомай з усіх падзеяў. Традыцыйна фэстываль ладзіцца ў канцы жніўня ці пачатку верасьня на востраве Ліда ў Вэнэцыянскай лягуне. Паказы адбываюцца ў гістарычным Паляцца-дэль-Чынэма. Фэстываль працягвае заставацца адным з самых папулярных у сьвеце.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе
Камэлінакветныя

**Камэлінакветныя** (*Commelinales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 5 сямействаў (Commelinaceae, Haemodoraceae, Hanguanaceae, Philydraceae, Pontederiaceae), 68 родаў і больш за 800 відаў. Насяляюць, у асноўным, тропікі, менш відаў — ва ўмераных шыротах.

Расьліны ў парадку разнастайныя, звычайна дробныя або буйныя травы, звычайна карэнішчавыя. Лісьце заўсёды цэлае. Кветкі разнастайныя — яны могуць быць аднаполымі, двухполымі, актынаморфнымі (радыяльна сымэтрычныя) або зігаморфнымі (двухбакова сымэтрычныя), зь яркімі пялёсткамі і вялікай разнастайнасьцю будовы і арганізацыі пялёсткаў і чашалісьцікаў. Многія прадстаўнікі — водныя расьліны.

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Аднадольныя
Імбіракветныя

**Імбіракветныя** (*Zingiberales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 8 сямействаў (Cannaceae, Costaceae, Heliconiaceae, Lowiaceae, Marantaceae, Musaceae, Strelitziaceae, Zingiberaceae), больш за 100 родаў і больш за 2000 відаў. Насяляюць толькі тропікі.

Расьліны ў парадку звычайна буйныя шматгадовыя карэнішчавыя травы. Лісьце звычайна буйнае, звычайна падзяляецца на хвосьцік і пласьціну. Кветкі таксама даволі буйныя, і даволі складаныя. Плады — каробачка або ягада.

## Крыніцы


Катэгорыя:Аднадольныя
Далідавічы

**Далі́давічы**  — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

## Ураджэнцы
* Ядвіга Паплаўская (нар. 1949) —  беларуская сьпявачка і народная артыстка Беларусі

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Серкулі (Валожынскі раён)

**Серкулі́**  — хутар у Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

## Гісторыя
У 1721 годзе згадваецца як фальварак Серкулёўшчына ў складзе маёнтку Камень у Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2019 — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Рудня (Валожынскі раён)

**Ру́дня**  — хутар у Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 2019 — 6 чалавек

## Асобы
* Тэрэза Голуб (нар. 1951) — беларускі літаратуразнаўца, тэкстоляг, крытык.

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Змоўкні!

**«Змоўкні!»** () — францускі камэдыйны крымінальны фільм 2003 году, зьняты рэжысэрам Франсісам Вэбэрам. Галоўныя ролі ў творы выканалі Жан Рэно і Жэрар Дэпард’ё.

## Сюжэт
Квэнтын (Жэрар Дэпард’ё) ёсьць дзіўнаватым дробным крымінальнікам, які робіць напады на пункты абмену валюты. Ня маючы магчымасьці атрымаць патрэбныя грошы ў адной з рабаваных ім касаў, ён просіць накіраваць яго ў найбліжэйшы банк, дзе можна будзе скрасьці грошай. Калі паліцыя даведваецца пра злачынства, Квэнтэн забягае ў кінатэатар, дзе паказваюць фільм *«[[Ледавіковы пэрыяд (фільм)|Ледавіковы пэрыяд]]»*. Паліцыянты яго зь лёгкасьцю затрымліваюць, бо замест таго, каб працягваць бегчы, ён садзіцца і атрымлівае асалоду ад фільму. Рубі (Жан Рэно), памочнік крымінальнага босу Фогеля (Жан-П’ер Малё), меў раман з жонкай свайго начальніка і трапіў за краты пасьля таго, як яго схапілі былі, у час ягонага схаваньня нарабаванага, якое ён скраў быў у свайго боса ў помсту за сьмерць каханкі. У турме Рубі адмаўляецца есьці і гаварыць, што зацікаўлівае псыхіятра (Андрэ Дзюсалье) турмы, але не вырабляе ўражаньня на расьледвальнікаў, якія бачаць у гэтым Рубіву хітрасьць.

На прапанову дэтэктыва абодва злачынцы апынаюцца ў адной камэры, бо расьледвальнікі ведаюць, што невыносны экстравэрт Квэнтын іншых зьняволеных даводзіў да шаленства. Квэнтын мяркуе, што ён завязаў аднабаковае сяброўства з Рубі пасьля нецікавага маналёгу, аднак яны зноўку разышліся пасьля таго, як Рубі зрабіў спробу самагубства з мэтай пазбавіцца ад Квэнтына. Квэнтын робіць тое ж самае і аказваецца ў ложку побач з Рубі ў лязарэце.

Рубі ўдаецца падкупіць псыхіятра, які таксама працуе на Фогеля, каб той дапамог яму ўцячы з турмы. Квэнтын, аднак, зрывае ўцёкі і робіць уласную няўдалую спробу ўцёкаў з дапамогай п’янага даўняга сябра, які кіраваў кранам. За час фільму ахоўнікі Фогеля тройчы спрабавалі злавіць Рубі. Пасьля гэтага яны скралі дзьве машыны Фогеля, але ягоныя ахоўнікі вярнулі іх назад. Рубі зьбег з турмы, але ня можа пазбавіцца ад Квэнтына, і яны абодва праходзяць праз мноства прыгодаў, у тым ліку рабуюць дом дрэсіроўшчыка поні, апранаюцца ў Шанэль, абменьваюцца адзеньнем з двума дзёрзкімі маладымі людзьмі, крадуць шэраг паліцэйскіх і грамадзянскіх аўтамабіляў і вылекваюць зьвіханае плячо Рубі. І калі Квэнтын паспрабаваў скрасьці чарговы аўтамабіль, іх заўважылі два паліцыянты, а Рубі атрымаў у выніку сур’ёзныя раненьні.

Прытуліўшыся ў закінутай краме, дзе Квэнтын плянуе адчыніць кавярню, яны сустракаюць бясхатнюю жанчыну, падобную на былую жонку Фогеля. Рубі дае ёй грошы і высаджвае ля гатэлю. Пасьля захапляльнай аўтамабільнай пагоні, дзе антаганісты апынуліся ў пастцы, яны ўваходзяць у маёнтак Фогеля і ў выніку перастрэлкі забіваюць Фогеля, а Квэнтын, як мяркуецца, сьмяротна паранены. Рубі, на сваё вялікае зьдзіўленьне, выказвае сваё гора па Квэнтыну, які перад сьмерцю марыць аб уласнай з Рубі кавярні пасьля вылекваньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы 2003 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Фільмы-камэдыі
Катэгорыя:Крымінальныя камэдыі
Катэгорыя:Фільмы Франсіса Вэбэра
Катэгорыя:Фільмы пра сяброўства
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове
Мяйшты

**Мяйшты́**  — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 27 чалавек
* 2009 — 19 чалавек
* 2019 — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Івянецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Імбірныя

**Імбірныя** (*Zingiberaceae*) — сямейства кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, якое зьмяшчае больш за 50 родаў і больш за 1300 відаў. Насяляюць толькі тропікі.

Гэта шматгадовыя араматычныя травы з мясістымі карэнішчамі. Лісьце простае. Кветкі звычайна ў суквецьці, радзей адзінкавыя, звычайна аднаполыя. Плады — каробачка, радзей — ягадападобныя. Усе часткі расьлін зьмяшчаюць эфірныя алеі.

## Крыніцы
Аляксандар Ласякін

**Аляксандар Міхайлавіч Ласякін** (нар. , в. Новая Беліца, Беліцкі сельсавет, Сеньненскі раён, Віцебская вобласьць, БССР, СССР) — беларускі палітык і дзяржаўны дзяяч рэжыму Лукашэнкі.

## Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут на настаўніка матэматыкі, Віцебскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Пятра Машэрава на юрыста.

Працаваў дырэктарам Глебаўскай васьмігадовай школы Сеньненскага раёну, першым сакратаром Сеньненскага райкама ЛКСМБ, загадчыкам аддзела прапаганды й культурна-масавай работы Віцебскага абкама ЛКСМБ. Займаў пасаду дырэктара ўстановы адукацыі «Віцебскі дзяржаўны тэхналягічны каледж».

Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня. У 2016 годзе ўвайшоў у склад Цэнтральнай камісіі па выбарах і правядзеньні рэспубліканскіх рэфэрэндумаў Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды

* Ганаровая грамата Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Санкцыі ЭЗ, ЗША й іншых краінаў

2 кастрычніка 2020 году Ласякін трапіў у Чорны сьпіс Эўразьвязу. Пры абгрунтаваньні ўвядзеньня санкцыяў было адзначана, што Ласякін як чалец ЦВК нясе адказнасьць за парушэньне правілаў выбарчага працэсу падчас прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году: невыкананьне асноўных міжнародных стандартаў справядлівасьці ды празрыстасьці й фальсыфікацыю іхніх вынікаў. Разам з калегамі па ЦВК Ласякін, у прыватнасьці, на фальшывых падставах арганізаваў нядопуск некаторых кандыдатаў ад  й увёў непрапарцыйныя абмежаваньні для назіральнікаў на выбарчых участках, а таксама забясьпечыў прадузяты склад выбарчых камісіяў, якія знаходзіліся пад наглядам ЦВК. 20 лістапада да санкцыяў ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя й Украіна. Акрамя таго, Ласякіна ў свае санкцыйныя сьпісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада, Швайцарыя.

21 чэрвеня 2021 году Ласякін таксама быў унесены ў сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Чальцы Цэнтральнай выбарчай камісіі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Ігар Бурмістраў

**Ігар Паўлавіч Бурмістраў** (нар. ) — беларускі вайсковец рэжыму Лукашэнкі. Першы намесьнік камандуючага ўнутранымі войскамі – начальнік штаба з 2018 году, генэрал-маёр (2019).

## Біяграфія
Нарадзіўся 30 верасьня 1968 году.

Быў камандзірам вайсковай часткі № 5530 унутраных войскаў МУС у Полацку.

З 22 ліпеня 2008 па 24 кастрычніка 2008 году зьяўляўся камандзірам  у Гомлі.

З канца 2008 году зьяўляўся камандзірам вайсковай часткі 5448 унутраных войскаў МУС у Менску.

У 2014—2018 гадох працаваў першым намесьнікам начальніка аператыўнай і баявой падрыхтоўкі ўнутраных войскаў. Зьяўляўся намесьнікам камандуючага ўнутранымі войскамі — начальнікам аператыўнай і баявой падрыхтоўкі; часова выконваючым абавязкі камандуючага ўнутранымі войскамі.

1 лютага 2018 году прызначаны першым намесьнікам камандуючага ўнутранымі войскамі МУС — начальнікам штаба. 2 ліпеня 2019 году Бурмістраву прысвоена воінскае званьне генэрал-маёра.

## Узнагароды
* ордэн «За службу Радзіме» III ступені,
* мэдаль «За бездакорную службу» III ступені,
* мэдаль «За бездакорную службу» II ступені.

## Санкцыі ЭЗ, іншых краінаў
17 сьнежня 2020 году быў унесены ў чорны сьпіс Эўразьвязу.  пры ўвядзеньні санкцыяў адзначыла, што Бурмістраў як першы намесьнік камандуючага ўнутранымі войскамі МУС нясе адказнасьць за кампанію рэпрэсіяў і запалохваньня, якую праводзяць унутраныя войскі пад яго камандаваньнем пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году, у прыватнасьці адвольныя арышты й жорсткае абыходжаньне, у тым ліку катаваньні, мірных дэманстрантаў, а таксама запалохваньне й гвалт у дачыненьні да журналістаў.

26 студзеня 2021 году да сьнежаньскіх санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя. Вялікабрытанія ўнесла Бурмістрава ў свой санкцыйны сьпіс 18 лютага 2021 году, Швайцарыя – 22 сакавіка 2021 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1968 годзе
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 3 ступені
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 3 ступені
Катэгорыя:Кавалеры ордэна За службу Радзіме III ступені
Катэгорыя:Беларускія генэралы
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За бездакорную службу 2 ступені
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Сульжычы

**Сульжы́чы** (таксама сустракаецца — *Сульжы́цы*) — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1866 год — 68 чалавек
* 1921 год — 77 чалавек
* 1931 год — 95 чалавек
* 1999 — 29 чалавек
* 2009 — 16 чалавек
* 2019 — 17 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Ціханоўшчына

**Ціхано́ўшчына** (таксама сустракаецца — *Ці́ханаўшчына*) — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 2 чалавека
* 2009 — 1 чалавек
* 2019 — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Цішкаўшчына

**Ці́шкаўшчына** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Гарадок, Вілейскaга паветa, пазней у складзе (1927) Маладзечанскaга паветa, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1921 год — 70 чалавек
* 1931 год — 60 чалавек
* 1999 — 15 чалавек
* 2009 — 8 чалавек
* 2019 — 4 чалавека

## Крыніцы

## Літаратура

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Яршэвічы

**Яршэ́вічы** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва

* 1931 год — 321 чалавекi
* 1921 год — 247 чалавек
* 1866 год — 185 чалавек

## Асобы
* Ніна Русак (1937—1999) — вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук, прафэсар.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Пятровічы (Валожынскі раён)

**Пятро́вічы** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1721 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтку Кіявец Пуцяцінскі ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Палацава-паркавы комплекс Тарасовічаў (Гнезна)

**Палацава-паркавы комплекс Тарасовічаў** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва XIX ст. у Гнезьне. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка, на беразе ракі Нятупы. Твор архітэктуры клясыцызму.

Комплекс складаецца з палаца, афіцынаў, гаспадарчых пабудоваў, брамы і парку.

## Гісторыя

У 1817 годзе маёнтак Гнезна перайшоў да Тарасовічаў, якія каля 1835 году збудавалі тут мураваны палац. У 1937 годзе маёнтак набылі Сташэўскія.

## Архітэктура
Палац — помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта прастакутны ў пляне будынак з портыкам. Яго партэрную частку ўтвараюць 4-баковыя апоры, злучаныя паміж сабой аркамі. Верхняя частка портыка ўтварае тэрасу, замкнёную з бакоў трыма аркамі, зь дзьвюма калёнамі ў франтальнай частцы, што падтрымліваюць трыкутны франтон. З боку парку знаходзіцца тэраса з балюстрадай.

Перад палацам, з абодвух бакоў знаходзяцца дзьве афіцыны. Захаваліся гаспадарчыя пабудовы: лядоўня ў стылі нэаготыкі, накрытая 4-схільным дахам, а таксама падоўжаны ў пляне будынак стайні з паўкруглай уяздной брамай. Пры ўезьдзе ў сядзібу захаваліся слупы брамы.

## Парк
Палац атачаецца пэйзажным паркам з сыстэмай сажалак, злучаных з ракой. 

## Галерэя

Сядзібна-паркавы комплекс Тарасовічаў.jpg|Агульны выгляд
Гнезна. Былая сядзіба (01).jpg|Палац
Гнезна. Былая сядзіба (02).jpg|Гаспадарчая пабудова


## Крыніцы

## Літаратура
* Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Cz. 1 [Wielkie Księstwo Litewskie, Inflanty, Kurlandia]. T. 2, Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. — Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992. 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Гнезна
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Зэльва)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Зэльве. Знаходзіцца ў цэнтры мястэчка, на гістарычнай Касьцельнай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры нэаготыкі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Рымска-каталіцкая парафія ў Зэльве ўтварылася ў 1407 годзе. Першы касьцёл быў драўляным.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Зэльва апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць.

У 1913 годзе скончылася будаваньне новага мураванага касьцёла.

### Найноўшы час
У 1950-я гады савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога ў розны час выкарыстоўвалі як крама, сховішча збожжа, склад.

У 1989 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, якія яго аднавілі.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэаготыкі. Гэта 2-нэфавая 2-вежавая базыліка з 5-граннай апсыдай. Мае сымэтрычна-восевую кампазыцыю, у якой дамінуюць 2-ярусныя масіўныя вежы, завершаныя складанымі паводле малюнку канічнымі шпілямі (першы ярус квадратны ў пляне, другі — 8-гранны з вузкімі паўцыркульнымі праёмамі). Асноўны аб’ём накрываецца высокім вальмавым дахам з 2-прыступкавай навісьсю на галоўным фасадзе. Уваход мае выгляд адкрытай галерэі з шырокімі паўцыркульнымі і вузкімі сьпічастымі праёмамі, партал уваходу з трыкутным завяршэньнем. Сьцены асноўнага аб’ёму і апсыды ўмацоўваюцца контрфорсамі, праразаюцца сьпічастымі вокнамі.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Zelva, Carkoŭnaja. Зэльва, Царкоўная (1915).jpg|1915 г.
Zelva, Kaścielnaja, Trajecki. Зэльва, Касьцельная, Траецкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Zelva, Trajecki. Зэльва, Траецкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Zelva, Carkoŭnaja. Зэльва, Царкоўная (1915-18).jpg|1915—1918 гг.


Zelva, Carkoŭnaja. Зэльва, Царкоўная (1916).jpg|1916 г.
Zelva, Kaścielnaja. Зэльва, Касьцельная (1916).jpg|1916 г.
Zelva, Kaścielnaja, Trajecki. Зэльва, Касьцельная, Траецкі (1941).jpg|1941 г.
Zelva, Kaścielnaja, Trajecki. Зэльва, Касьцельная, Траецкі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Зэльва. Касцёл Святой Тройцы (04).jpg|Агульны выгляд
Зэльва. Касцёл Святой Тройцы (03).jpg|З боку апсыды
Зэльва. Інтэр'ер касцёла.jpg|Інтэр’ер
Зэльва. Касцёл Святой Тройцы (05).jpg|Алтар


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Славутасьці Зэльвы
Катэгорыя:Касьцёлы Гарадзенскай дыяцэзіі
Катэгорыя:1913 год у Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1913 годзе
Катэгорыя:Касьцёлы Зэльвенскага раёну
Губанаў

**Губа́наў** () — пасёлак у Магілёўскім раёне Магілёўскае вобласьці. Уваходзіць у склад Вяйнянскага сельсавета.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вяйнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёну
Усход (Магілёўскі раён)

**Усхо́д** () — аграгарадок у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вяйнянскага сельсавету. Разьмешчана за 14 км на поўдзень ад Магілёва, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў — Крычаў. Рэльеф раўнінна-ўзгорысты. На поўнач — штучнае вадасховішча на р. Вільчанка (прыток р. Дняпро). Транспартныя сувязі па шашы Санкт-Пецярбург — Адэса, якая праходзіць побач зь мястэчкам.

## Мінулае
Вёска заснавана ў пачатку 1920-х гадоў. У сакавіку 1924 году ў выніку першага ўзбуйненьня БССР увайшла ў склад БССР. З 20 жніўня 1924 году ў Дашкаўскім сельсавеце Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 году ў Магілёўскай вобласьці. У 1925 годзе арганізавана сельская гаспадарка «Усход».

У Вялікую Айчынную вайну зь ліпеня 1941 году да 26 чэрвеня 1944 году акупаванае нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 20 чэрвеня 1960 году ў Вяйнянскім сельсавеце. У 1990 годзе сядзіба саўгаса «Усход». У пасёлку рабілі Дом культуры, аддзяленьне сувязі, бібліятэка, сталовая, дзіцячы сад-ясьлі, грамадзкая лазьня. У 2000-я гады на аснове мястэчка створаны аграгарадок.

## Забудова
Задума забудовы створаная ў 1982 годзе праектным інстытутам «Магілёўграмадзянпраект». Складаецца зь 2 вуліцаў (з усходу на захад і з поўначы на поўдзень), забудаваных двухбакова, шчыльна, пераважна мураванымі двухпавярховымі 4—8-кватэрнымі і трохпавярховымі 16-кватэрнымі дамамі. На поўнач — парк адпачынку. У месцы скрыжаваньня вуліцаў разьмешчаныя грамадзкія будынкі.

У 2007 годзе дзейнічалі сярэдняя школа, аддзяленьне сувязі, Дом культуры, клюб, бібліятэка, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўваньня насельніцтва.

## Насельніцтва
* **20 стагодзьдзе**:
** 1926 — 6 двароў, 29 жыхароў.
** 1990 — 118 гаспадарак, 390 жыхароў.
* **21 стагодзьдзе**:
** 2007 — 604 гаспадаркі, 1662 жыхары.

## Славутасці
* Свята-Троіцкая царква (2009; архітэктары У. В. Чаленка і А. Бараноўскі)

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вяйнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёну
Зьміцер Казлоў

**Зьміцер Алегавіч Казлоў** (нар. , Барань, Аршанскі раён, Віцебская вобласьць, БССР, СССР)&nbsp;— беларускі блогер, кандыдат у дэпутаты на парлямэнцкіх выбарах у Беларусі 2019 году, актывіст супраць інтэграцыі Беларусі з Расеяю, палітычны вязень.

## Біяграфія
Скончыў аграбіялягічны факультэт Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі паводле спэцыяльнасьці «Аграномія». З 2017 году вёў сацыяльна-палітычны відэаблог пад псэўданімам «Шэры Кот» на «YouTube».

У траўні 2019 году прымаў удзел у акціі «Кава з блогерами» на  ў Кіеве. Летам 2019 году балятаваўся ў ППНС ад Партыі БНФ па Воршы. У сьнежні 2019 году прымаў актыўны ўдзел у . Упершыню быў затрыманы 26 сьнежня 2019 году.

Быў арыштаваны 10 чэрвеня 2020 году паводле абвінавачваньня па ч. 1 арт. 342 КК «Арганізацыя або актыўны ўдзел у дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак», яму пагражала 3–4 гады турмы. 1 ліпеня 2020 году праваабарончая супольнасьць Беларусі прызнала яго палітвязьнем. Утрымліваўся ў СІЗА-1 Менску (Пішчалаўскі замак). 20 верасьня 2020 году Нікляс Нінас, дэпутат Эўрапейскага парлямэнту, узяў шэфства над палітвязьнем.

25 траўня 2021 году Магілёўскі абласны суд (судзьдзя — Ірына Ланчава) пакараў Казлова пяцьцю гадамі пазбаўленьня волі за «*падрыхтоўку да ўдзелу ў [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстах у Беларусі]]»*. Казлоў — вязень турмы №4 Магілёва.

11 верасьня 2025 году быў памілаваны сярод 52-х палітвязьняў пасьля сустрэчы прадстаўніка прэзыдэнта ЗША Джона Коўла зь беларускім прэзыдэнтам Аляксандрам Лукашэнкам. Сярод адначасна вызваленых было 38 грамадзянаў Беларусі, у тым ліку старшыня Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) Мікалай Статкевіч, старшыня кансорцыюму «ЭўраБеларусь» Уладзімер Мацкевіч, былы старшыня Беларускага прафсаюзу работнікаў радыёэлектроннай прамысловасьці Генадзь Фядыніч, старшыня Беларускага кангрэсу дэмакратычных прафсаюзаў Аляксандар Ярашук, галоўны рэдактар тыднёвіка «Рэгіянальная газэта» Аляксандар Манцэвіч і журналіст газэты «Новы час» Мікалай Дзядок. Памілаваныя іншаземцы паходзілі з 6 краінаў Эўропы, зь іх 10 з 3-х суседніх краінаў Эўразьвязу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Канал YouTube
* Старонка Зьмітра Казлова на сайце Праваабарончага цэнтра «Вясна»

Катэгорыя:Сябры Партыі Беларускага народнага фронту
Катэгорыя:Вязьні сумленьня паводле ПЦ „Вясна“
Катэгорыя:Беларускія палітвязьні
Катэгорыя:Вязьні Валадаркі
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Беларускія блогеры
Палетнікі

**Пале́тнікі** — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Дзягцяркі. Уваходзяць у склад Вяйнянскага сельсавету Магілёўскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вяйнянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёну
Узбэцкая кірыліца

**Узбэцкая кірыліца** — кірыліца, якая выкарыстоўваецца ва ўзбэцкае мове. Пачатак яе існаваньня ў 20 ст. у СССР. У 1930-ыя гады савецкія паны вырашылі зьмяніць правапіс народаў сярэдняе Азыі СССР. Яны карысталіся арабіцаю. У 1920-ыя гады правапіс замянілі на лацініцу, а потым у 1940 годзе замянілі на кірыліцу. Пасьля распаду СССР кірыліцу спрабуюць замяніць лацініцаю, але кірыліца яшчэ мае выкарыстаньне.

## Узбэцкая азбука
Узбэцкая азбука мае 35 знакаў. Большасьць знакаў супадае зь беларускаю азбукаю, але маюцца асаблівыя знакі. Гэта **Ъ**, **Ғ**, **И**, **Ҳ**, **Қ**. Іх няма ў беларускае азбуцы.

Сьпіс знакаў:

## Стварэньне
Рашэньне аб пераходзе на кірыліцу прынялі ў ЦК УКП (б). Выкананьне рашэньня зьдзейсьнілі ва Ўзбэцкае ССР. Была створаная грамада пад назваю ***камісія***. Пасьля работы грамада прыняла папярэднюю ўзбэцкую кірыліцу. Яна мела 33 знакі. Папярэдняя кірыліца мела знакі, якія не прынялі — Ң ң, Ҷ ҷ, Ө ө, Қ қ, Ƶ ƶ, Ҳ ҳ, а таксама "горняя коска" (апостраф). Пасьля абнародваньня свайго рашэньня пачаліся незадаволеныя водгукі настаўнікаў школаў і ВНУ, мовазнаўцаў. Большасьць іх заўваг адверглі, аднак адно прынялі да ўвагі — вялікая колькасьць знакаў. Іх скарацілі. Былі галасы выкінуць з кірыліцы запазычаныя з расейскае кірыліцы знакі ***Щ щ*** і ***Ы ы***, а вось іншыя — ***Е е***, ***Ё ё***, ***Ц ц***, ***Ю ю***, ***Я я***. Для перадачы гуку [ə], трэба ўключыць у сьпіс Ə ə, а гук [ɔ], замяніць А а. Пачалі зьяўляцца розныя віды ўзбэцкае азбукі. Канцом "стварэньня" азбукаў быў закон прыняты Вярхоўным саветам УзбССР. 8 траўня 1940 году ім была прынятая пастанова аб пераходзе на кірыліцу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Замин
* Тошкент

Катэгорыя:Узбэцкая мова
Катэгорыя:Кірылічныя альфабэты
Катэгорыя:Кірыліца
Кісялі (Валожынскі раён)

**Кісялі́** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1866 год — 107 чалавек
* 1921 год — 120 чалавек
* 1931 год — 130 чалавек
* 1999 — 41 чалавек
* 2009 — 23 чалавекі
* 2019 — 19 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Крапіўнікі (Менская вобласьць)

**Крапі́ўнікі** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавету. 

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавету.

## Асобы

* Дзьмітры Сарока (нар. 1944) — беларускі мастак, працуе ў розных жанрах станковага жывапісу

## Крыніцы

Катэгорыя:Пяршайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Сяродкрыжжа

**Сяродкрыжжа** — у царкоўнай архітэктуры месца перасячэньня галоўнага нэфу і трансэпту, якія ўтвараюць у пляне крыж. Пры традыцыйнай арыентацыі царквы празь сяродкрыжжа можна трапіць у заходні неф, у паўднёвы і паўночны трансэпты, і ў разьмешчаны ва ўсходняй частцы храма хор. Сяродкрыжжа часта ўвеньчана вежай або купалам, прычым вежы характэрны для раманскіх і гатычных храмаў, а купалы — для сабораў эпохі Адраджэньня.

Паколькі сяродкрыжжа адкрыта на ўсе чатыры бакі, цяжар ад вежы або купалу прыпадае на куты, таму стварэньне ўстойлівай канструкцыі патрабуе ад архітэктару і будаўнікоў ладнага майстэрства. У мінулыя стагодзьдзі празьмерныя амбіцыі стваральнікаў часта прыводзілі да абвальваньня такога роду канструкцый.

У залежнасьці ад характару перасячэньня вылучаюць два тыпы сяродкрыжжа. У першым нэф і трансэпт маюць роўную вышыню і падкупальны квадрат мае чатыры аднолькавыя аркі. Другі тып — сяродкрыжжа з паніжаным трансэптам — можа быць вызначаны па больш нізкіх, вузкіх арках, якія выразна падзяляюць нэф, трансэпт і хор.

Купал або вежа могуць мець аконныя праёмы для асьвятленьня царквы, утвараючы ліхтар. У эпоху раньняга Сярэднявечча квадрат сяродкрыжжа часта выкарыстоўвалі пры пляніроўцы сабору ў якасьці адзінкі вымярэньня: даўжыні нэфу і трансэпту былі кратныя боку квадрату сяродкрыжжа.

## Крыніцы

## Літаратура
* Франческа Прина, Елена Демартини. 1000 лет мировой архитектуры. М. «Омега», 2008

Катэгорыя:Архітэктура