open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пэрсэіды

**Пэрсэіды** — мэтэорны паток, які штогод зьяўляецца ў жніўні з боку сузор’я Пэрсэя. Утвараецца ў выніку праходжаньня Зямлі праз шлейф пылавых часьцінак, выпушчаных камэтай Сўіфта-Тутля. Драбнюткія часьцінкі, памерам зь пясчынку, згараюць у зямной атмасфэры, утвараючы зьнічкавы дождж. Спачатку ён «праліваецца» з найбольшай сілай, затым паступова слабее. Паток праяўляе актыўнасьць з 17 ліпеня па 24 жніўня, прычым максымум прыходзіцца звычайна на 12 жніўня. Колькасьць мэтэораў звычайна дасягае 60 за гадзіну.

## Вонкавыя спасылкі
* Назіраньні й гісторыя Пэрсэідаў

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты
Катэгорыя:Пэрсэй (сузор’е)
Катэгорыя:Падзеі ліпеня
Катэгорыя:Падзеі жніўня
Склад злачынства

**Склад злачы́нства** — сукупнасьць аб’ектыўных і суб’ектыўных прыкметаў, замацаваных у крымінальным законе, якія ў суме вызначаюць грамадзка небясьпечнае дзеяньне як злачынства. Прыкметы складу злачынства замацоўваюцца ў нормах агульнай і асаблівай часткі крымінальнага права. Іх можна ўмоўна падзяліць на чатыры падсыстэмы: прыкметы аб’екта, суб’екта, аб’ектыўнага й суб’ектыўнага боку злачынства. Наяўнасьць у дзеях усіх прыкметаў нейкага складу злачынства зьяўляецца падставай для прызнаньня яго злачынным і прыцягненьня асобы, якая зьдзейсніла яго, да крымінальнай адказнасьці; адсутнасьць хаця б аднаго зь іх азначае, што адсутнічае й склад злачынства ў цэлым, а дзеяньне пры гэтым прызнаецца незлачынным.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Крымінальнае права
Жазло

**Жазло**, **скіпэтар** ( — «жазло») — найстаражытны сымбаль улады, ужываўся яшчэ эгіпецкімі фараонамі. Першаўзор скіпэтру ёсьць пастушыны кій, прысвоены затым царквой архіерэям як знак пастырскай улады; эўрапейскія васпаны замянілі яго скарочанымі посахамі, то бок скіпэтрамі.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Символы монархической власти

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі
Таварыства Мэга

**Таварыства Мэга** () — таварыства, якое было заснавана ў 1982 годзе доктарам Роналдам Гофлінгам для дапамогі псыхамэтрычным дасьледаваньням. Адкрыта для людзей, вынікі тэстаў на агульны інтэлект якіх настолькі высокія, што сустракаюцца толькі ў адзінага чалавека на мільён.

Часопіс таварыства выдаецца рэгулярна са студзеня 1982 году, спачатку пад назвай «*Circle*», зь ліпеня 1987 году — «*Noesis*».

## Глядзіце таксама
* Таварыства Мэнса

## Вонкавыя спасылкі
* Галоўны сайт Таварыства Мэга
* Гісторыя Таварыства Мэга

Катэгорыя:Адоранасьць
Катэгорыя:Арганізацыі ЗША
Сельскагаспадарчыя жывёлы

**Сельскагаспада́рчыя жывёлы** — хатнія жывёлы, якія гадуюцца чалавекам для атрыманьня прадуктаў харчаваньня, то бок мяса, малака, тлушчу, яек, сыравіны вытворчасьці, як то поўсьць, шчаціньне, скура, косткі, пух, пер’е, а таксама выконваюць транспартныя й працоўныя функцыі.

У панятак «сельскагаспадарчыя» ўваходзяць розныя пароды птушак, зьвяроў, жывёлаў, рыбаў і вусякоў, якія зьмяшчаюцца ў спэцыялізаваных нежылых памяшканьнях, як то стойла, загон, хлеў, стайня, сьвінарнік, кароўнік, клетка, вальер, фэрма, гадавальнік, затока, сажалка, птушнік, пчальнік і г. д., толькі з мэтай атрыманьня прадуктаў жыцьцядзейнасьці жывёлаў.

## Глядзіце таксама
* Генэтыка
* Сельская гаспадарка
* Прыручэньне
* Жывёлагадоўля

## Вонкавыя спасылкі

* Пра скаціну ў Аўстраліі
Антыстэплер

**Антыстэплер** — прылада для выцягваньня скобаў ад стэплера. Складаецца з двух супрацьлеглых клінаў на восі. Для прыдатнасьці карыстаньня паміж імі разьмешчаная спружына, якая вяртае антыстэплер у зыходнае становішча.

## Глядзіце таксама
* Стэплер

## Вонкавыя спасылкі

* Staple Removers. H2G2

Катэгорыя:Канцтавары
Спружына

**Спружы́на** — пругкі элемэнт, прызначаны для назапашваньня й паглынаньня мэханічнай энэргіі. Спружына можа быць выраблена зь любога матэрыялу, які мае досыць высокія трывальныя й пругкія ўласцівасьці, як то сталь, плястмаса, драўніна, фанэра й нават кардон.

## Глядзіце таксама
* Модуль Юнга
* Спружынная шайба
* Амартызатар
* Рысора

## Вонкавыя спасылкі
* Syndicat National des fabricants de ressorts
* «How to make springs». Bazillion

Катэгорыя:Дэталі машынаў і мэханізмаў
Electronic body music

**EBM** ( — электронная музыка цела) — кірунак у музыцы, галіна пост-індастрыялу. Тэрмін EBM ужыты ў 1984 годзе бэльгійскаю камандай Front 242. Музыку вылучаюць рэзкія рытмічныя танцавальныя маршы зь «нялюдзкім» вакалам і дамешкамі электроннага эмбіену. Блізкі да сынці-попу, за які, аднак, цяжэйшы. Пачатак жанру далі на мяжы 1980-х і дзевяностых такія гурты, як Front 242, Nitzer Ebb, Front Line Assembly, застаючыся доўгі час ягоным падмуркам. Апроч клясычнага кірунку, у 90-я гады сфармаваліся падстылі са зьмененым гукам і вакалам (тэхна-індастрыял і дарк-электра). Праз спалучэньне з сынці-попам і клюбнымі элемэнтамі нарадзілася яшчэ адна галіна — Futurepop (VNV Nation, Covenant, Apoptygma Berzerk.) Стыль карыстаецца папулярнасьцю ў аматараў пост-індустрыйнае й гатычнае музыкі.

*Тыповыя прадстаўнікі*: Front 242, Nitzer Ebb, Front Line Assembly, Deutsch-Amerikanische Freundschaft, Oomph! (раньняя творчасьць), Wumpscut:, VNV Nation, Covenant, Apoptygma Berzerk, Spetsnaz

Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Індастрыял
Катэгорыя:Электронная музыка
Субтытры

**Субты́тры** (ад  — подпісы) — тэкставае суправаджэньне відэа, у выглядзе надпісаў на ніжняй частцы кадра кінафільму ці перадачы. Звычайна зьмест субтытраў дублюе гукавую дарожку, часам таксама тэкст і надпісы, якія зьяўляюцца ў кадры, у перакладзе з мовы арыгінала на мову, зразумелую гледачу.

Субтытры прымяняюць, нараўне з сурдаперакладам, калі мэтавая аўдыторыя ўключае глухіх і людзей з парушэньнем слыху. У такіх выпадках субтытры робяць на той жа мове, што й гукавую дарожку.

Звычайна субтытры ўтрымліваюць рэплікі пэрсанажаў. Калі субтытры прымяняюць для перакладу фільма, у іх таксама дадаюць надпісы, што зьяўляюцца ў кадры. Часам субтытры зьмяшчаюць дадатковую інфармацыю пра падзеі, якія адбываюцца на экране, напрыклад, камэнтарыі да фільма, тлумачэньне складаных тэрмінаў, назваў і іншае.

Субтытры могуць быць выкарыстаныя таксама ў выпадках, калі пры праглядзе неабходна захоўваць цішыню, ці калі паказ ідзе ва ўмовах павышанага шуму.

## Вонкавыя спасылкі
* Дапаможнік па субтытрах
* Пошукавік субтытраў

Катэгорыя:Тэлетэкст
Катэгорыя:Тэхналёгіі кіно
1FLTV

**1FLTV** (верагодна, абрэвіятура ад , у перакладзе «1 тэлеканал Княства Ліхтэнштайн») — адзіны ліхтэнштайнскі тэлеканал, які пачаў сваё вяшчаньне 1 жніўня 2008 году пасьля атрыманьня дзяржаўнай ліцэнзіі. Трансьлюецца на нямецкай мове. Тэлеканал зьяўляецца праектам аўстрыйскага бізнэсоўца Бэатрысы Шартль.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 1FL TV Official Website

Катэгорыя:Ліхтэнштайнская культура
Катэгорыя:Тэлебачаньне нямецкай мовай
Кумпяк

**Кумпяк** — тазасьцягновая, то бок задні кумпяк, і плечалапаткавая, то бок пярэдні кумпяк, частка тушы сьвіньні, барана і цяляці. Для таго, каб ужываць мяса непасрэдна ў ежу, ажыцьцяўляюць апрацоўку ў асноўным сьвіных кумпякоў, яны могуць быць вараныя, запечаныя, вэнджаныя, а таксама варана-вэнджанымі.

Катэгорыя:Мяса
Эяская мова

**Эяская мова** (па-эяску: *Eyak*) — мова племені эякаў, якая была распаўсюджана на паўднёвым усходзе Аляскі. 21 студзеня 2008 года памерла 89-гадовая Мэры Сьміт Джонз, апошняя з носьбітаў эяскай мовы й апошняя чыстакроўная прадстаўніца племені эяк. З гэтага дня эяская мова лічыцца мёртвай.

## Вонкавыя спасылкі
* Індзейская мова эяк вымерла

Катэгорыя:Мёртвыя мовы
Балькон

**Балько́н**, **гаўбе́ц** () — агароджаная вонкавая пляцоўка, якая напалову ці больш сваёй плошчы выступае за межы вонкавых сьценаў будынка, якія зь ёй мяжуюць, і адкрытая да зьнешняй прасторы ня менш чым з двух бакоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Архітэктура
Клёд Гарамон

**Клёд Гарамон** (, каля 1490 – 1561) — францускі друкар і дызайнэр шрыфтоў з Парыжа, адзін з найважнейшых асобаў францускага рэнэсансу. Клёд быў вучнем друкароў Антуана Ажэро й Сымона дэ Каліна. Пазьней Гарамон заснаваў невялікую друкарню непадалёк ад Сарбоны. У гонар Гарамона названы сучасны шрыфт *Garamond*.

## Вонкавыя спасылкі
* Font Designer – Claude Garamond

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1490 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1561 годзе
Катэгорыя:Друкары
Катэгорыя:Шрыфтавікі
Шыла

**Шы́ла** — іголка зь дзяржальняй. Выкарыстоўваецца, напрыклад, закройшчыкамі й майстрамі па абутку для праколваньня шчыльных матэрыялаў, як то скуры. Знаходзіць прымяненьне й у іншых майстроў, як то сталяр, цясьляр, у якасьці канцылярскай, электрамантажнай прылады.

Шыла можа мець драўляную, плястмасавую ці мэталічную дзяржальню. У адрозьненьне ад швальнай іголкі, наканечнік шыла ня мае адтуліны.

## Глядзіце таксама
* Нажніцы
* Мыла

Катэгорыя:Прылады для шыцьця
Альгебраічная геамэтрыя

**Альгебраі́чная геамэ́трыя** — разьдзел матэматыкі, які аб’ядноўвае абстрактную альгебру з геамэтрыяй. Галоўным прадметам вывучэньня клясычнай альгебраічнай геамэтрыі, а таксама ў шырокім сэнсе й сучаснай альгебраічнай геамэтрыі, зьяўляюцца мноства рашэньняў сыстэм раўнаньняў, што задаюцца мнагаскладнікамі.

## Вонкавыя спасылкі
* Éléments de géométrie algébrique, Publications mathématiques de l’IHÉS, 1960.
* Séminaire de Géometrie Algébrique
Матэматычная статыстыка

**Матэматычная статыстыка** — навука, якая распрацоўвае матэматычныя мэтады сыстэматызацыі й выкарыстаньня статыстычных зьвестак для навуковых і практычных высноваў.

У многіх сваіх частках матэматычная статыстыка абапіраецца на тэорыю імавернасьцяў, якая дазваляе ацаніць надзейнасьць і дакладнасьць высноваў, робіць на падставе абмежаванага статыстычнага матэрыялу, як то ацаніць неабходны аб’ём выбаркі для атрыманьня вынікаў патрабаванай дакладнасьці пры выбарачным абсьледаваньні.

## Глядзіце таксама
* Прыкладная статыстыка
* Статыстычныя мэтады
* Тэорыя верагоднасьцяў
* Тэорыя прыняцьця рашэньняў
* Фактарны аналіз

## Літаратура
* Матэматычная статыстыка // Беларуская энцыклапедыя. У 18 т. Т. 10. Мінск, 2000. С. 213

## Вонкавыя спасылкі
* Шкалы вымярэньняў

Катэгорыя:Статыстыка
Катэгорыя:Машыннае навучаньне
Катэгорыя:Дастасоўная матэматыка
Байдарка

**Байдарка**, **каяк** — вузкая лёгкая лодка без уключын, закрытая зьверху палубай зь люкамі для весьляроў. Байдарку вяслуюць двухлопасьцевым вяслом, кіруюць рулём, які паварочваецца нагамі; вясьляр разьмяшчаецца тварам у бок руху.

Бываюць самотнікі, двойкі, чацьвёркі, васьмёркі. Адрозьніваюць байдаркі спартовыя й турыстычныя з драўлянымі, мэталічнымі або плястмасавымі каркасамі, суцэльнымі ў першых і разборнымі ў другіх, абшыўка ў іх элястычная, з воданепранікальных матэрыялаў. Турыстычныя байдаркі могуць абсталёўвацца ветразем і падвеснымі маторамі.

## Вонкавыя спасылкі

* Усё пра байдаркі

Катэгорыя:Лодкі
Матэ

**Ма́тэ** — танізавальны напой з высокім утрыманьнем кафэіну, які гатуюць з высушанага здробненага лісьця й маладых парасткаў падуба парагвайскага. Высушанае лісьце падуба называецца «травой матэ», сам напой мае такую ж назву, посуд для ягонай падрыхтоўкі называецца калябас або калебаса; яго вырабляюць з гарбуза-гарлянкі.

## Вонкавыя спасылкі
* Карысны склад матэ

Катэгорыя:Чайная культура
Катэгорыя:Аргентынскія напоі
Катэгорыя:Бразыльскія напоі
Катэгорыя:Уругвайскія напоі
Катэгорыя:Чылійскія напоі
Катэгорыя:Канцэрагены групы 2A Міжнароднага агенцтва па дасьледаваньні рака
Катэгорыя:Расьлінныя і грыбныя стымулятары
Катэгорыя:Травяныя гарбаты
Катэгорыя:Сырыйская кухня
Industrial Records

**Industrial Records** — лэйбл гукапісу,  заснаваны ў 1976 годзе Джэнэзісам Пі-Орыджам (Вялікабрытанія)

## Гісторыя
Назва лэйблу паходзіць ад высунутага Монтэ Казаза (Monte Cazazza) лёзунгу «*Industrial music for industrial people*» () і дала назву цэламу жанру музыкі (індастрыял).

Industrial Records стаў асноўнай зброяй задуманай Пі-Орыджам атакі на грамадзтва і культуру. Лэйбл выдаваў ня толькі праект Пі-Орыджа Throbbing Gristle і іншыя індастрыял-гурты, але й мастака-пэрфармансіста Монтэ Казаза і нават вядомага контаркультурнага пісьменьніка  Ўільяма Бэроўза.

Адпавядаючы ідэалёгіі Пі-Орыджа, палітыка лэйблу была наўмысна правакацыйнай. 
З роспускам Throbbing Gristle у 1981 і абвешчаным сканчэньнем эпохі індастрыялу Industrial Records замарозіў дзейнасьць на 20 год, а раней выпусканыя на ім матар'ялы перайшлі да Mute Records. Аднак у 2002 годзе, разам з адраджэньнем Throbbing Gristle, Пі-Орыдж аднавіў дзейнасьць лэйблу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Industrial Records

Катэгорыя:Музыка
Катэгорыя:Індастрыял
Бэр’я (акруга)

**Бэр’я** (сэсота: *Berea*) — адна зь дзесяці акругаў Лесота, якая месьціцца ў паўночнай частцы краіны, мяжуе з ПАР. Адміністрацыйны цэнтар — Тэятэянэнг. Плошча —  км², насельніцтва складае 248 225 чалавек (на 2006 год).
Мафэтэнг (акруга)

**Мафэтэнг** (сэсота: *Mafeteng*) — адна зь дзесяці акругаў Лесота, якая месьціцца на захадзе краіны, мяжуе з ПАР. Адміністрацыйны цэнтар — Мафэтэнг. Плошча —  км², насельніцтва складае 192 621 чалавек (на 2006 год).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
Коўзанка

**Коўзанка** — расчышчанае месца для катаньня, пакрытае лёдам. Коўзанкі падзяляюцца на спартовыя й масавыя паводле тыпу выкарыстаньня, на штучныя й натуральныя паводле тыпу лёду. Спартовыя коўзанкі падзяляюцца на крытыя й адкрытыя. Для правядзеньня Зімовых Алімпійскіх гульняў звычайна будуецца некалькі коўзанак са штучным лёдам: для фігурнага катаньня й шорт-трэку, для хакею, асобная коўзанка для спаборніцтваў па канькабежным спорце.

## Вонкавыя спасылкі

* Як працуе коўзанка

Катэгорыя:Лёд
Катэгорыя:Хакейная тэрміналёгія
Катэгорыя:Фігурнае катаньне
Ламбэцкі мост

**Ламбэцкі мост** () — стальны аркавы мост праз Тэмзу ў Лёндане, разьмешчаны паміж Воксгалскім і Ўэстмінстэрскім мастамі, злучае раёны Мілбанк і Ламбэт. Ламбэцкі мост быў адчынены 19 ліпеня 1932 году на месцы вісячага пешаходнага моста, які існаваў раней

Мост мае 4 апоры, нагадвае паводле канструкцыі Воксгалскі мост, але ў ім пераважае чырвоны колер, што сымбалізуе колер лавак у Палаце Лордаў. У абодвух канцах моста знаходзяцца скульптуры ананасаў у гонар Джона Традэсканта-малодшага, першым, хто здолеў выгадаваць ананасы ў Ангельшчыне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Lambeth Bridge (1862) на сайце Structurae

Катэгорыя:Лёндан
Катэгорыя:Масты праз Тэмзу
Балістычны каэфіцыент

**Балісты́чны каэфіцые́нт** — разьмерная велічыня раўная здабытку каэфіцыента супраціва аэрадынамічных сілаў на характэрную плошчу, падзеленную на масу цела. Балістычны каэфіцыент зьяўляецца асноўным паказчыкам для куляў, а таксама для артылерыскіх снарадаў.

## Вонкавыя спасылкі
* Балістычны каэфіцыент

Каэфіцыент
Катэгорыя:Аэрадынаміка
Катэгорыя:Кідальныя знарады
Куля

**Куля** — снарад стралковай зброі, галаўная частка патрону, мэталічны, пераважна волаваўны прадмет, які можа быць розным паводле формы. Куля вылятае з дула пальнай зброі, за кошт дзеяньня парахавых газаў пры стрэле. Асноўнай характарыстыкай кулі зьяўляецца балістычны каэфіцыент.

## Характарыстыкі
Кулі да баявых патронаў падзяляюцца на звычайныя, якія зьяўляюцца асноўным відам куляў, і спэцыяльныя, да якіх адносяцца бранябойныя, запальныя, трасуючыя і іншыя.

## Вонкавыя спасылкі
* The Exploding Bullet Journal of Clinical Pathology

Катэгорыя:Баявыя прыпасы
Квінт Эніюс

**Квінт Эніюс** (; каля 239 да н. э. — каля 169 да н. э.) — рымскі эпічны паэт. Эніюс паходзіў з Калябрыі, нарадзіўся ў горадзе Рудыі, дзе ва ўжытку былі адначасова лацінская, грэцкая й оскаўская мовы; з гэтай прычыны, паводле пазьнейшага сьведчаньня Аўла Геліюса, Эніюс казаў, што мае тры сэрцы.

Эніюс ствараў творы розных жанраў, у тым ліку трагедыі, камэдыі й шматтамовы эпічны «Летапіс» () Рыму, які стаў найбольш значным ягоным унёскам у разьвіцьцё рымскай паэзіі. Замест звычайнага ў такіх выпадках сатурнава верша, Эніюс ужыў для свайго эпаса, а таксама й для меншых дыдактычных твораў, запазычаны ад грэкаў гекзамэтар, які стаў адгэтуль стандартнай формай лацінскай паэзіі для гэтых жанраў.

Творы Эніюса мелі значны ўплыў на пазьнейшую рымскую літаратуру. Да нашага часу дайшлі толькі ўрыўкі.

## Вонкавыя спасылкі
* Квінт Эніюс

Катэгорыя:Старажытнарымскія паэты
Катэгорыя:Лацінскія драматургі
Грунт

**Грунт**, альбо **ґрунт**  (ст.-белар.: *кгрунтъ*,*грунтъ* ад ням.: *Grund* — «глеба, зямля, аснова») — горныя пароды й глебы, якія залягаюць у верхняй частцы зямной кары, пераважна ў зоне выветрываньня, знаходзяцца ў сфэры ўзьдзеяньня вытворчай дзейнасьці чалавека й могуць быць скарыстаныя ў якасьці падмуркаў, асяродзьдзя й матэрыялаў для розных збудаваньняў.

Грунты зьяўляюцца аб’ектам вывучэньня грунтазнаўства.

## Крыніцы

## Літаратура
* Ананьев, В.П. Инженерная геология и гидрогеология: учебник для вузов / В.П. Ананьев, Л.В. Передельский. — М.: Высш. школа, 1980.

Катэгорыя:Геалёгія
Ляжачы паліцыянт

міні|320пкс|Ляжачы паліцыянт
**Ляжа́чы паліцыя́нт** (ад ) — штучная няроўнасьць, звычайна ўзвышэньне, на праезнай частцы, якая выкарыстоўваецца для абмежаваньня хуткасьці руху транспартных сродкаў. Тэрмін прыйшоў з Ангельшчыны й першапачаткова зваўся «сьпячы паліцыянт». Афіцыйны тэрмін — штучная няроўнасьць або элемэнт прымусовага зьніжэньня хуткасьці. Часьцей за ўсё ляжачыя паліцыянты ўсталёўваюцца ў жылых зонах ці каля пешаходных пераходаў.

## Вонкавыя спасылкі

* Под лежачего полицейского вода не течёт. membrana.ru

Катэгорыя:Дарогі
Катэгорыя:Арганізацыя дарожнага руху
Хакей на траве на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году

**Турнір па [[хакей на траве|хакеі на траве]] на [[Летнія Алімпійскія гульні 2012 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]]** праходзіў з 29 ліпеня па 11 жніўня. Усе гульні турніру адбываліся на «Рывэрбанк Арэне». Былі разыграныя два камлекты мэдалёў, па адным у мужчынскім і ў жаночым турнірах.

## Мужчынскі турнір
У паўфіналы выходзяць па дзьве найлепшыя каманды з кожнай групы.

### Група A

### Група B

### Мэдальны раўнд

### За 5—12 месцы

## Жаночы турнір
У паўфіналы выходзяць па дзьве найлепшыя каманды з кожнай групы.

### Група A

### Група B

### Мэдальны раўнд

### За 5—12 месцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2012 году
2012
Лівіюс Андронік

**Лівіюc Андронік** (; каля 280 да н. э., Таранта — каля 200 да н. э.) — рымскі эпічны паэт і даматург. Першы рымскі паэт вядомы паводле імені, ужо антычныя аўтары лічылі яго бацькам лацінскай літаратуры.

Лівіюс Андронік быў захоплены ў палон пры ўзяцьці рымлянамі гораду Тарэнтума, на той час грэцкамоўнага. Палонны стаў рабом і быў прыстаўлены да выхаваньня дзяцей у рымскай сям’і, пазьней атрымаў ад гаспадароў волю. Праўдападобна, *Андронік* — ягонае грэцкае імя, а імя *Лівіюс* ён атрымаў ад рымскай сям’і, якой належаў.

Лацінскі пераклад «Адысэі» Гамэра сатурнавым вершам Лівіюс стварыў для мэтаў выкладаньня. Ягоныя драматычныя творы, імаверна таксама заснаваныя на грэцкім матэрыяле, ставіліся на сцэне. Вядомыя назвы шэрагу ягоных трагедыяў (*Achilles*, *Andromeda*, *Danae* і іншыя) і прынамсі дзьвюх камэдыяў (*Gladiolus* і *Ludius*). Згадваецца таксама рэлігійны гімн ягонага аўтарства.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Таранта
Катэгорыя:Старажытнарымскія паэты
Катэгорыя:Лацінскія драматургі
Futurepop

**Futurepop** — назва музычнага кірунку, які зьявіўся ў другой палове 1990-х гадоў. Гэта мяшанка электра-індастрыялу з сынці-попам і элемэнтамі клюбнай электроннай музыкі. Тэрмін прыдуманы Ронанам Гарысам (Ronan Harris) з VNV Nation і Штэфанам Гротам (Stephan Groth) з Apoptygma Berzerk, калі яны спрабавалі апісаць гучаньне сваіх гуртоў.

Жанру ўласьцівы чысты неапрацаваны вакал, які нясе мэлядычную функцыю. Інструмэнты ж, якія зазвычай нясуць мэлядычную і гарманічную функцыю, у futurepop пераважна нясуць рытмічную функцыю. Futurepop у пераважнай большасьці выпадкаў граецца ў памеры 4/4, у падмурку кампазыцыі зазвычай ляжыць фіксаваная рытмічная канструкцыя, што пастаянна дадаецца новымі элемэнтамі. 

*Тыповыя прадстаўнікі*:  VNV Nation, Covenant, Apoptygma Berzerk.

## Крыніцы

Катэгорыя:Музычныя жанры
Катэгорыя:Індастрыял
Катэгорыя:Электронная музыка
Эскіз

**Эскіз** () — папярэдні накід, які фіксуе задуму мастацкага твора, збудаваньня, мэханізма або асобнай ягонай часткі. Эскіз ёсьць хутка выкананы свабодны малюнак, які не зьяўляецца гатовай працай, часта складаецца з мноства перакрыжавальных лініяў.

Эскізы дазваляюць мастаку зрабіць накіды й паспрабаваць іншыя ідэі, перш чым ўвасабляць іх у жывапісе. Аловак або пастэль больш ужывальныя для эскізаў з-за абмежаваньняў у часе, але хутка зроблены накід акварэлі ці нават хутка змадэляваны макет з гліны або мяккага воску можа таксама лічыцца эскізам ў больш шырокім значэньні слова. Графітныя алоўкі параўнальна новае вынаходзтва. Мастакі эпохі Рэнесансу рабілі эскізы, выкарыстоўваючы срэбнае пяро на спэцыяльна падрыхтаванай паперы.

## Глядзіце таксама
* Падмалёўка

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Папяровае мастацтва
Катэгорыя:Мастацкія тэхнікі
Эпіграфіка

**Эпіграфіка** (ад  — «надпіс») — дапаможная гістарычная дысцыпліна, прыкладная гістарычная і філялягічная дысцыпліна, якая вывучае зьмест і формы надпісаў на цьвёрдых матэрыялах, такіх як камень, кераміка, мэтал і іншыя, і клясыфікуе іх у адпаведнасьці зь іхным часовым і культурным кантэкстам. Вывучэньнем старажытнага пісьма, зробленага пераважна чарніламі, займаецца асобная дысцыпліна палеаграфія.

Часам узьнікненьня эпіграфікі лічыцца пэрыяд Адраджэньня. Мэтодыка эпіграфікі як навукі была распрацавана ў XVIII—XIX стагодзьдзях. Расшыфроўка герогліфаў Старажытнага Эгіпту, бабілёнскага клінапісу, мікенскай пісьменнасьці значна пашырыла ў XIX—XX стагодзьдзях сфэру прымяненьня эпіграфікі.

Найбольш значныя ўсходнеславянскія помнікі эпіграфікі — надпісы XI—XIV стагодзьдзяў на сьценах Наўгародзкага Сафійскага сабора й XI—XVII стагодзьдзяў на сьценах кіеўскіх культавых збудаваньняў. Эпіграфічныя тэксты ёсьць адна з асноўных крыніцаў палітычнай, сацыяльнай і эканамічнай гісторыі. Як правіла, час стварэньня надпісаў адпавядае зьмешчаным у іх зьвесткам.

## Асноўныя пэрыядычныя выданьні
* «Нумизматика и эпиграфика» (з 1960 году);
* «Эпиграфика Востока» (з 1947 году);
* «Supplementum epigraphicum graecum» (Leiden, з 1923 году);
* «Année epigraphique» (P., з 1888 году);
* «Epigraphia Indica» (Calc.-Delhi, з 1888 году);

## Глядзіце таксама
* Барысавы камяні
* Рагвалодаў камень

Катэгорыя:Спэцыяльныя гістарычныя навукі
Катэгорыя:Гістарыяграфія
Сэбуанская мова

**Сэбуанская мова** (сэбуана: *Sugboanon*) — мова аўстранэзійскай сям’і. Распаўсюджаная на Філіпінах. Уключае дыялекты сэбу, бахольскі, лейтэ й мінданао. Сэбуанская мова зьяўляецца роднай прыкладна для 18 мільёнаў чалавек. Як другой мовай, ёй карыстаюцца каля 10 мільёнаў. Сэбуана зьяўляецца літаратурнай мовай, на ёй вядзецца выкладаньне ў школах, існуе рознажанравая літаратура й публіцыстыка, вядзецца тэле- й радыёвяшчаньне.

## Вонкавыя спасылкі

* Ethnologue, Languages of the World

Катэгорыя:Мовы Філіпінаў
Катэгорыя:Аўстранэзійскія мовы
Сяргей Лявіцкі

**Сярге́й Ляві́цкі** ( 27 траўня 1990 году, Горадня, БССР) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаючы з 2008 году гуляў за «Нёман».  У сэзоне 2010 году быў рэгулярным гульцом асноўнага складу, але пазьней неаднаразова саступаў месца іншым гульцам. Сэзон 2013 году распачынаў на лаўцы запасных і зрэдку зьяўляўся ў асноўным складзе. Пасьля зыходу з каманды Дзьмітра Рэкіша ў ліпені 2013 году здолеў замацавацца на пазыцыі правага паўабаронцы. У верасьні 2013 году саступіў месца ў асноўным складзе навічку каманды Арцёму Салаўю. У сэзоне 2014 году звычайна знаходзіўся на лаўцы запасных і выходзіў на замену ў канцы матчаў, а ў жніўні і лістападзе 2014 году ўжо замацаваўся ў пачатковым складзе на пазыцыі левага паўабаронцы. У студзені 2015 году пакінуў гарадзенскі клюб.

У лютым 2015 году падпісаў кантракт з клюбам «Слуцак». У слуцкім клюбе пачаў пераважна выходзіць на замену. 28 чэрвеня 2015 году забіў гол у Горадне ў матчы супраць «Нёмана» (4:0), адразу пасьля гэтага зрабіў прапанову сваёй нявесьце. У сэзоне 2016 гуляў мала праз траўмы, пачынаючы зь ліпеня не зьяўляўся на полі. У студзені 2017 году скасаваў кантракт з случакамі.

У красавіку 2017 году перайшоў у клюб «Ліда». Быў прызнаны найлепшым гульцом «Ліды» ў сэзоне 2017 году, у сэзоне 2018 году заставаўся гульцом асновы. У студзені 2019 году падпісаў кантракт з клюбам «Смалявічы». У складзе смалявіцкай каманды чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, дапамог паводле вынікаў сэзону здабыць месца ў Найвышэйшай лізе. У студзені 2020 году пакінуў клюб і неўзабаве быў дыскваліфікаваны на год паводле справы аб дамоўных матчах.

### Міжнародная
Мае ў сваім актыве, таксама, выступы за юнацкую і моладзевую зборныя Беларусі.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце transfermarkt.co.uk
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ваўкавыску
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Узвод

**Узвод**, **зьвяз** — тактычнае падразьдзяленьне, што ўваходзіць у склад роты, батарэі. Асобныя ўзводы могуць утрымлівацца паводле самастойных штатаў у складзе частак, злучэньняў, упраўленьняў, установаў і іншых. Існуе ва ўсіх родах войскаў і спэцыяльных войсках, а таксама ў частках і падразьдзяленьнях забесьпячэньня й абслугоўваньня большасьці ўзброеных сілаў сьвету. Звычайна складаецца з 2—4 аддзяленьняў (разьлікаў, экіпажаў).

Віды: мотастралковыя, мотапяхотныя, пяхотныя, парашутна-дэсантныя, танкавыя, артылерыйскія, мінамётныя, процітанкавыя, разьведвальныя, сапэрныя, сувязі, кіраваньня, камэнданцкія, рэгуляваньня, мэдыка-санітарныя, гаспадарчыя, забесьпячэньня, абслугоўваньня й іншыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні паводле памеру
Вікіпэдыя на мове ідыш

**Вікіпэ́дыя на мо́ве і́дыш** () — разьдзел Вікіпэдыі габрэйскай мовай (ідыш). Распачаў дзейнасьць 3 сакавіка 2004 году. Першы артыкул напісаны 28 лістапада таго ж году.  мае **** .

## Глядзіце таксама
* Габрэйская Вікіпэдыя

## Вонкавыя спасылкі
* Галоўная старонка Вікіпэдыі на ідышы

Катэгорыя:Разьдзелы Вікіпэдыі
Катэгорыя:Германскія Вікіпэдыі
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2004 годзе
Катэгорыя:Сакавік 2004 году
Катэгорыя:Ідыш у сеціве
Throbbing Gristle

**Throbbing Gristle** — музычны гурт, заснаваны 3 верасьня 1975 году ў Лёндане. Гурт уважаецца за пачынальніка музыкі індастрыял — назва жанру паходзіць ад заснаванага удзельнікамі гурта лэйблу «Industrial Records». Пасьля распаду ў 1981 годзе, Джэнэзіс Пі-Орыдж і Пітэр Крыстафэрсан стварылі гурт Psychic TV. У 2004 годзе Throbbing Gristle ўзьядналіся.
29 кастрычніка 2010 года Пі-Орыдж абвясьціў выхад з складу гурта. Тры астатнія ўдзельнікі працягвалі эўрапейскі гастрольны тур пад назовам X-TG.

24 лістапада 2010 году  Пітэр Крыстафэрсан сканаў у сьне.

Катэгорыя:Індастрыял
Катэгорыя:Індастрыял-гурты
Катэгорыя:Брытанскія музычныя гурты
The Prodigy

**The Prodigy** — культавы брытанскі музычны гурт, утвораны ў 1990 годзе, арыентаваны на электронную музыку. The Prodigy стварылі непаўторнае гучаньне, выкарыстоўваючы элемэнты розных стыляў — ад рэйву, гардкор-тэхна, індастрыялу і брэйкбіту да электроннага року і панк-вакалу. Да пачатку сакавіка 2019 году ў склад гурта ўваходзілі Ліям Гаўлет (клявішнік і кампазытар), Кіт Флінт (танцор і вакаліст, памёр 4 сакавіка 2019 году) і Maxim Reality (МС і вакаліст). Раней удзельнікамі былі Лірой Торнгіл (танцор і клявішнік) з 1990 да 2000 году і танцаўшчыца Шаркі, што пакінула гурт напачатку кар’еры. Зьявіўшыся на андэграўнднай рэйв-сцэне напачатку 1990-х гадоў, гурт з таго часу мае культавую папулярнасьць і вядомасьць у сьвеце.

## Абраная дыскаграфія
### Студыйныя альбомы
* *Experience* (21 верасьня 1992)
* *Music for the Jilted Generation* (4 ліпеня 1994)
* *The Fat of the Land* (30 чэрвеня 1997)
* *Always Outnumbered, Never Outgunned* (23 жніўня 2004)
* *Invaders Must Die* (23 лютага 2009)
**The Day Is My Enemy* (2015)
**No Tourists* (2018)

### Канцэртныя альбомы
* *World’s on Fire* (23 мая 2011)

## Глядзіце таксама
* Audio Bullys

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Электронныя музычныя гурты Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Брытанскія музычныя гурты
Водзкая мова

**Водзкая мова** () — фіна-вугорская мова прыбалтыйска-фінскае падґрупы фіна-волскае ґрупы фіна-пермскае галіны, на якой размаўляе малы фіна-вугорскі народ водзь. Адносіцца да паўднёвае падгаліны прыбалтыйска-фінскіх моваў, маючы шмат агульнага з эстонскай мовай.

Мова хутка зьнікае — паводле апошніх вынікаў перапісаў насельніцтва па Расеі водзкую мову роднай лічылі 68 чалавек з прыкладна 80 прадстаўнікоў народу водзь.

Улучана ў Атляс зьнікаючых моваў паводле вэрсіі ЮНЭСКО.

## Гісторыя

 на водзкай мове размаўляла прыкладна 5000 чалавек, зь іх больш за палову размаўляла на заходнім дыялекце, прыкладна ⅓ — на ўсходнім. Астатнія размаўлялі на куровіцкім і крэвінскім дыялектах.

У савецкія часы не было створана асобнае пісьмовасьці для мовы, адукацыйны працэс у школах праходзіў на іжорскай мове. Сталінскія рэпрэсіі й Другая сусьветная вайна значна скарацілі колькасьць водзі. Пасьля заканчэньня вайны адукацыі на мове так і не зьявілася, адукацыйны працэс ішоў па-расейску. У выніку гэтага водзкая мова ў 20 ст. зазнала на сабе значнае скарачэньне колькасьці носьбітаў.

Цяпер носьбіты мовы пражываюць у некалькіх вёсках Кінгісепскага раёну Ленінградзкае вобласьці — Лужыцы, Кракольле, Куровіцы і Пяскі. Раней тэрыторыя распаўсюджаньня мовы ахоплівала вялікія тэрыторыі на захадзе Ленінградзкае вобласьці.

## Асноўная характарыстыка

### Пісьмовасьць
Цяпер нешматлікія энтузіясты, што займаюцца прасоўваньнем мовы, ужываюць лацінскі альфабэт. Да гэтага часу паміж імі не сканчаюцца спрэчкі наконт абазначэньня зычнага гуку /t͡ʃ/, які ў розных аўтараў абазначаецца па-рознаму: *tš*/*c*. Афіцыйна зацьверджаная сыстэма артаґрафіі для мовы адсутнічае.

У 1930-ых гадох водзь па паходжаньні лінґвіст Дзьмітры Цьвяткоў распрацаваў кірылічны альфабэт, але ён ня стаў папулярным.

У нашыя часы водзкі альфабэт зьяўляецца падобным на альфабэты іншых прыбалтыйска-фінскіх моваў. Ужываюцца дыґрафы са знакам апостраф.

Сучасны выгляд водзкага альфабэту.

### Дыялекты
У водзкай мове выдзяляюцца 4 дыялекты, 2 зь якіх ужо вымерлі і носьбітаў .

* Заходневодзкі дыялект — у мінулым ахопліваў тэрыторыю з захаду на ўсход ад вусьця ракі Луга да вёскі Катлы
* † Усходневодзкі дыялект — у мінулым ахопліваў ваколіцы вёскі Капор’е (Ламаносаўскі раён). Вымер у 1960-ых гадох
* Куровіцкі дыялект — дыялект вёскі Куровіцы. Мае шмат пераходных рыс да іжорскае мовы
* † Крэвінскі дыялект — дыялект, на якім размаўляла пераселеная водзь на паўднёвым усходзе Латвіі. Вымер у 19 ст.

## Грамадзкае жыцьцё
У нашыя часы энтузіястамі робяцца спробы па адраджэньню мовы і яе папулярызацыі. У вёсцы Кракольле вядзецца навучаньне мовы ў мясцовай школе. Маскоўскім лінґвістам Віталем Чарняўскім выдадзены электронны саманавучальнік мове.

Цяпер водзкую мову вывучаюць таксама ў Тартускім, Ювяскюльскім і Хельсынскім унівэрсытэтах.

## Водзка-беларускі слоўнічак
**Ahvõn** — акунь;

**Vöö, vyy** — паяс;

**Suuka** — шкарпэтка, панчоха;

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Водский язык. VAĐĐAMAA
* Водь. Водский язык и культура. Язык и литература

Катэгорыя:Мовы Расеі
Катэгорыя:Фіна-вугорскія мовы
Вераніка Шуткова

**Верані́ка Шутко́ва** ( 26 траўня 1986, Менск) — беларуская лёгкаатлетка (скачкі ў даўжыню).

На чэмпіянаце сьвету 2010 — 9-я, чэмпіянаце сьвету 2011 — 16-я, чэмпіянаце сьвету 2012 — 6-я, чэмпіянаце Эўропы 2011 — 5-я. Шматразовая чэмпіёнка Беларусі. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў скачках у даўжыню, дзе заняла 10 месца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 26 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1986 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Настасься Мірончык-Іванова

**Наста́сься Міро́нчык-Івано́ва** ( 13 красавіка 1989 году, Слуцак) — беларуская лёгкаатлетка (скачкі ў даўжыню).

На чэмпіянаце сьвету 2009 — 11-я, чэмпіянаце сьвету 2011 — 4-я, чэмпіянаце сьвету 2012 — 5-я, чэмпіянаце Эўропы 2011 — 6-я. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў скачках у даўжыню , дзе заняла 7 месца, але ў лістападзе 2016 году гэты вынік быў ануляваны праз допінг.

У 2024 годзе стала дэпутаткай Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі, якія ўжывалі допінг
Катэгорыя:Беларускія спартоўцы, якія ўжывалі допінг
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га скліканьня
Вольга Сударава

**Вольга Сударава** (нарадзілася 22 лютага 1984 году, Гомель) — беларуская лёгкаатлетка (скачкі ў даўжыню).

Срэбраны прызэр чэмпіянату Эўропы 2012 году. Удзельніца Алімпіяды 2008 году. На чэмпіянаце сьвету 2009 — 11-я, чэмпіянаце сьвету 2011 — 4-я, чэмпіянаце сьвету 2012 — 5-я, чэмпіянаце Эўропы 2011 — 6-я.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў скачках у даўжыню, дзе заняла 14 месца.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2016 году, дзе заняла 26 месца з вынікам 6,29 м.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 22 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1984 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомлі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Ганна Драбеня

**Ганна Драбеня** (нарадзілася 15 жніўня 1987 году ў Старобіне) — беларуская лёгкаатлетка (хадзьба на 20 км). Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў хадзьбе на 20 км, дзе заняла 25 месца.

## Допінг
11 красавіка 2015 году на Кубку Беларусі ў Берасьці здала станоўчы тэст на допінг, за што была дыскваліфікаваная на 2 гады з 28 красавіка 2015 году да 27 красавіка 2017 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Старобіне
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Настасься Яцэвіч

**Настасься Яцэвіч** (нарадзілася 18 студзеня 1985 году, Омск) — беларуская лёгкаатлетка (хадзьба на 20 км). Чэмпіёнка Беларусі 2015 году.

На чэмпіянаце Эўропы 2010 — 14-я, чэмпіянаце сьвету 2011 — 18-я. Кубку сьвету 2012 — 54-я. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў хадзьбе на 20 км, дзе заняла 48 месца. На Алімпійскіх гульнях 2016 году на дыстанцыі 20 км заняла 17 месца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Омску
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Настасься Шведава

**Настасься Шведава** (нарадзілася 3 траўня 1979, Санкт-Пецярбург, РСФСР) — беларуская лёгкаатлетка расейскага паходжаньня (скачкі з шостам).

Удзельніца Алімпіяды-2004 у складзе расейскай каманды. На чэмпіянаце сьвету 2011 — 18-я, чэмпіянаце Эўропы 2010 — 4-я, чэмпіянаце Эўропы 2011 — 8-я, чэмпіянаце Эўропы 2012 — 9-я.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў скачках з шостам, дзе ў кваліфікацыі заняла 17 месца і ў фінал не патрапіла.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 3 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Расейскія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Расейскія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Ксенія Дзяцук

**Ксенія Дзяцук** (нарадзілася 23 красавіка 1986, Гомель) — беларуская лёгкаатлетка (трайны скок).

Удзельніца Алімпіяды-2008. На чэмпіянаце сьвету 2012 — 18-я, чэмпіянаце Эўропы 2012 — 12-я. Рэкардсмэнка Беларусі — 14,76 м.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў трайным скоку, дзе ў кваліфікацыі ніводны з трох яе скокаў ня быў залічаны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 23 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1986 годзе
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Кацярына Паплаўская

**Кацярына Паплаўская** (нарадзілася 7 траўня 1987 году, Гомель) — беларуская лёгкаатлетка (бег з бар’ерамі).

Удзельніца Алімпіяды-2008. На чэмпіянаце Эўропы 2010 — 12-я, чэмпіянаце Эўропы 2011 — 13-я. Срэбны прызэр чэмпіянату Эўропы 2012 году. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў бегу на 100 м з бар’ерамі, дзе была дыскваліфікаваная ў папярэднім забегу за тое, што выбегла за межы дарожкі. На Алімпійскіх гульнях 2016 году ў бегу на 100 м з бар’ерамі заняла 44 месца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гомлі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Юлія Балыкіна

**Ю́лія Балы́кіна** (12 красавіка 1984, Булган, Манголія — 28 кастрычніка 2015, Беларусь) — беларуская лёгкаатлетка (бег), шматразовая чэмпіёнка Беларусі. Майстар спорту міжнароднае клясы.

## Жыцьцяпіс
Юлія Балыкіна нарадзілася 12 красавіка 1984 року ў Булгане (Манголія). Пачала займацца спортам у 18-гадовым узросьце ў Запарожжы (Украіна), у 2008 пераехала ў Беларусь.

Пасьля дыскваліфікацыі працавала трэнэркай адной зь дзіцячых спартовых школаў БФСТ «Дынама».

28 кастрычніка 2015 року Юлія Балыкіна зьнікла, 16 лістапада ейнае цела было знойдзенае ў Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці.

## Кар’ера
Шматразовая чэмпіёнка Беларусі ў бегу на 100 і 200 мэтраў. Эстафэта 4×100 м: чэмпіянат сьвету 2011 — 15-я, чэмпіянат Эўропы 2010 — 5-я, чэмпіянат Эўропы 2012 — 7-я.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў бегу на 100 м (у кваліфікацыі заняла 47-е месца і ў паўфінал не патрапіла) і эстафэце 4×100 м.

11 чэрвеня 2013 году Балыкіна была дыскваліфікаваная на 2 гады за ўжываньне забароненых прэпаратаў, пасьля чаго прыняла рашэньне скончыць спартовую кар’еру. Тэрмін дыскваліфікацыі скончыўся 24 ліпеня 2015 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Профіль на бачыне Sports-reference

Катэгорыя:Беларускія спрынтаркі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі, якія ўжывалі допінг
Катэгорыя:Беларускія спартоўцы, якія ўжывалі допінг
Натальля Карэйва

**Натальля Карэйва** (нарадзілася 14 лістапада 1985, Ліда) — беларуская лёгкаатлетка (бег).

Чэмпіянт сьвету 2010 — 10-я, чэмпіянт сьвету 2012 — 4-я, чэмпіянт Эўропы 2011 — 13-я. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў бегу на 1500 м.

## Дыскваліфікацыя
У 2014 годзе дыскваліфікаваная на два гады за анамальныя паказчыкі ў біялягічным пашпарце, адлік дыскваліфікацыі пачаўся з 22 жніўня 2014 году, пры гэтым ануляваныя ўсе вынікі з 28 ліпеня 2010 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лідзе
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Сьвятлана Кудзеліч

**Сьвятлана Кудзеліч** (нарадзілася 7 траўня 1987 году, Пінск) — беларуская лёгкаатлетка (бег на доўгія дыстанцыі).

На чэмпіянаце Эўропы 2010 — 10-я ў бегу на 10 000 м. Удзельніца чэмпіянату Эўропы 2012 году. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў бегу на 3000 м зь перашкодамі, дзе заняла 34 месца ў папярэднім забегу і ў фінал ня трапіла.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2016 году, дзе заняла 22 месца на дыстанцыі 3000 м зь перашкодамі.

Да верасьня 2020 году працавала ў МНС на пасадзе інспэктара па прафэсійнай падрыхтоўцы й спорце сэктару ідэалягічнае работы й кадравага забесьпячэньня ў званьні старшага лейтэнанта. Падчас пратэстаў Беларусі 18 жніўня 2020 году разам зь іншымі беларускімі спартоўцамі падпісала адкрыты ліст з асуджэньнем гвалту ў краіне і патрабаваньнем новых прэзыдэнцкіх выбараў. Пасьля гэтага была звольнена з МНС і пазбаўлена зарплаты. Таксама была выключана са сьпісачнага складу нацыянальнай зборнай. Пад рэпрэсіі рэжыму Лукашэнкі трапіў і муж бягухі, яе трэнэр Ігар Жаваранак, якому не працягнулі кантракт. Тым ня менш пара працягнула падрыхтоўку да Алімпійскіх гульняў 2020 ужо самастойна.
## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пінску
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Вусовіч

**Вусо́віч** — беларускае прозьвішча.

* Ілона Вусовіч — беларуская лёгкаатлетка (бег)
* Сьвятлана Вусовіч — беларуская лёгкаатлетка (бег)

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Марына Арзамасава

**Марына Арзамасава** (у дзявоцтве — *Катовіч*; нарадзілася 17 сьнежня 1987 году, Менск) — беларуская лёгкаатлетка (бег). Чэмпіёнка Эўропы 2014 году ў бегу на 800 м.

На чэмпіянаце сьвету 2011 году — 21-я, чэмпіянаце сьвету 2012 году — 8-я, чэмпіянаце Эўропы 2012 году — 3-я. Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў бегу на 800 мэтраў, дзе ня здолела прайсьці папярэдні раўнд і заняла агульнае 28 месца.

Прынесла Беларусі першае золата на чэмпіянаце сьвету па лёгкай атлетыцы ў Пэкіне на дыстанцыі 800 мэтраў.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2016 году, дзе заняла 7 месца на дыстанцыі 800 м.

## Сям’я
Бацька — Аляксандар Катовіч, займаўся скачкамі ў вышыню; маці — Равіля Аглетдынава, чэмпіёнка Эўропы і СССР у бегу на сярэднія дыстанцыі. Замужам за лёгкаатлетам Ільлём Арзамасавым, зь якім маюць дачку, якая нарадзілася ў 2009 годзе.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы
Сьвятлана Ўсовіч

**Сьвятлана Ўсовіч** (нарадзілася 14 кастрычніка 1980 году, в. Засоўе, Лагойскі раён) — беларуская лёгкаатлетка (бег). Старэйшая сястра беларускай лёгкаатлеткі Ілоны Ўсовіч.

## Кар’ера
На Алімпіядзе 2004: 400 м — 14-я, 4×400 м — 9-я, Алміпіядзе 2008: 4×400 м — 4-я (вынік ануляваны праз допінг). У эстафэце 4×400 м: срэбраны прызэр чэмпіянату сьвету 2004, чэмпіянату Эўропы 2006, чэмпіянату Эўропы 2008, чэмпіёнка Эўропы 2002, 2007. У бегу на 400 м: срэбраны прызэр чэмпіянту Эўропы 2005. У бегу на 800 м на чэмпіянаце сьвету 2007 — 6-я.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў бегу на 400 мэтраў, дзе ў папярэднім раўдзе заняла 26 месца і ў паўфінал не патрапіла.

У лістападзе 2016 году вынікі Сьвятланы на Алімпіядзе-2008 (23 месца на дыстанцыі 800 м, 4 месца ў эстафэце 4×400 м) былі ануляваныя праз допінг.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лагойскім раёне
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Ілона Ўсовіч

**Ілона Ўсовіч** (нарадзілася 14 лістапада 1982, Ігумен) — беларуская лёгкаатлетка (бег). Малодшая сястра беларускай лёгкаатлеткі Сьвятланы Ўсовіч.

## Кар’ера
Эстафэта 4×400 м: Алімпіяда-2004 — 9-я, срэбраны прызэр чэмпіянату сьвету 2004, чэмпіянату сьвету 2008, чэмпіянату Эўропы 2006, бронзавы прызэр чэмпіянату сьвету 2006, чэмпіёнка Эўропы 2007. Бег на 400 м: чэмпіянат сьвету 2007 — 7-я, срэбраны прызэр чэмпіянату Эўропы 2007, бронзавы — чэмпіянату Эўропы 2012.

Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 году ў эстафэце 4×400 м, дзе каманда заняла 9 месца ў папярэднім раўдзе і ў фінал ня трапіла.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ігумене
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2004 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Лёгкаатлеты і лёгкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Робэрт Майлз

**Робэрт Майлз** (, народжаны , 3 лістапада 1969 году, Фляр’е, Швайцарыя) — італьянскі дыджэй і кампазытар, які працаваў у розных стылях электроннай музыкі, пачынальнік жанру «дрым-гаўс».

## Біяграфія
Нарадзіўся ў абшчыне Фляр’е кантону Нэўшатэль у Швайцарыі. Зь дзяцінства займаўся ігрою на фартэпіяна і далей пачаў працаваць як дыджэй. Выступаючы ў італьянскіх клюбах з 1988 году і сабраўшы неабходную суму, у 1990 годзе Робэрт купляе ўжо карыстанае абсталяваньне для ставрэньня ўласнае студыі, але ягоныя першыя працы не заўважаюцца публікай.

У 1994 годзе Майлз стварае сваю сама вядомую працу — кампазыцыю «Children». Цягам двох тыдняў пасьля афіцыйнага выданьня ў 1995 годзе, самотнік прадаецца больш як 30&nbsp;000 копіяў па ўсёй Эўропе, узначаліўшы гіт-парады многіх краінаў. Запіс атрымоўвае статус плятынавага ў Вялікабрытаніі і Нямеччыне і залатога ўва многіх іншых краінах.

Наступным самотнікам стаецца «Fable» вакал у якім належыць Фіярэле Кўін (*Fiorella Quinn*). Дэбютны альбом Майлза, «Dreamland», выдадзены 7 чэрвеня 1996 году, у Эўропе стаецца вельмі пасьпяховым, празь некалькі дзён у ЗША выдаецца яго пашыраная вэрсія, што зьмяшчае песьню «One and One», вакал у якой належыць Марыі Нэйлер. Песьня набывае папулярнасьць і выдаецца як самотнік у ЗША і Вялікабрытаніі.

У лістападзе 1997 Майлз выдае песьню «Freedom», якая ёсьць адною з асноўных на альбоме «23am», выпушчаным 27 лістапада 1997 году. Альбом выкананы з пэўнымі адрозьненьнямі ад «Dreamland» — большай колькасьцю кампазыцыяў з вакальным суправаджэньнем.

11 чэрвеня 2001 году на вініле і CD выпушчаны альбом «Organik». Майлз адыходзіць ад ранейшага стылю, стварыўшы 12 кампазыцыяў у стылях эмбіент, даўнтэмпа, этнічнай музыкі.

Напрыканцы 2003 году Майлз пераяжджае зь Лёндану ў Лос-Анджэлес засноўвае ўласны лэйбл «S:alt Records», у 2004 годзе выпускаюцчы на ім альбом «Miles Gurtu».

У 2009—2010 Майлз запісвае альбом «Th1rt3en». Рэліз альбому адбыўся 7 лютага 2011 году ўва ўсім сьвеце, і 15 лютага ў Паўночнай Амэрыцы. 10 сьнежня 2011 году Робэрт Майлз выступіў з канцэртам у Кіеўскім клюбе «Sullivan Room».

Робэрт Майлз памёр пасьля непрацяглай барацьбы з ракам 9 траўня 2017 на гішпанскім востраве Ібіца.

## Дыскаграфія
* 1996 — Dreamland
* 1997 — 23am
* 1997 — In the mix
* 2001 — Organik
* 2002 — Organik Remixes
* 2004 — Miles Gurtu
* 2011 — Th1rt3en

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Расейскі неафіцыйны сайт
* 
* Robert Miles у музычнай энцыкляпэдыі Shalala
* Robert Miles у мэдыя энцыкляпэдыі Tagoopedia
* Рэцэнзія: Robert Miles «Thirteen» (2011)

Катэгорыя:Электронная музыка
Бярэзьніцкі сельсавет

**Бярэ́зьніцкі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бярэзьніца.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Ружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году да 19 чэрвеня 1954 году — Гарадзенскай).

16 ліпеня 1954 году сельсавет скасаваны.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 7

## Літаратура
*  С. 128
*  С. 496
*  С. 68

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ружанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Дыджэй

**Дыджэй** ( ад disc jockey — дыск-жакей) — чалавек, які ажыцьцяўляе публічнае прайграваньне запісаных на гукавыя носьбіты музычных твораў са зьменай ці бязь зьмены матар'ялу тэхнічнымі сродкамі.

## Глядзі таксама
* Топлес-дыджэй Міляна

Катэгорыя:Прафэсіі