Унг

**Унг, ́Унскі каміт́ат, Уж́анскі каміт́ат** (, )&nbsp;— гістарычны камітат у паўночна-ўсходняй частцы Каралеўства Вугоршчына, які межаваў з аўстрыйскаю правінцыяю Галічына на поўначы, з камітатам Зэмплін на захадзе, Бэрэзкім камітатам на ўсходзе ды Сабольцкім&nbsp;— на поўдні. У наш час 2/3 тэрыторыі ўваходзяць да складу Закарпацкае вобласьці Ўкраіны, 1/3&nbsp;— да Міхалавецкага ды Собранецкага раёнаў Славаччыны. Адміністрацыйным цэнтрам быў Ужгарад. Камітат існаваў да 1919 року.

## Ґеаґрафія
З поўначы тэрыторыя камітату Унґ была абмежаваная хрэбтамі Карпатаў, з поўдні&nbsp;— рэчкамі Ціса ды Латорыца, з захаду&nbsp;— Лабарцам. У 1910 годзе тэрыторыя камітату складала 3&nbsp;230 км².

## Гісторыя
Унґ быў адным з найстарэйшых камітатаў Каралеўства Вугоршчына. Пасьля паразы Аўстра-Вугоршчыны ў Першай сусьветнай вайне ды яе распаду 1918 року, паводле Трыянонскае дамовы 1920 року, амаль што ўся тэрыторыя камітату адайшла да Чэхаславаччыны, невялікая частка ля места Загань адайшла да Вугоршчыны. У складзе Чэхаславаччыны тэрыторыя была падзеленая між чэхаславацкімі землямі&nbsp;— Падкарпацкаю Русьсю ды Славаччынаю. 1938 року заходняя частка камітату була занятая Гартысцкаю Вугоршчынаю, а 1944 року&nbsp;— Чырвонаю Арміяю. 1945 року Падкарпацкая Русь адайшла да СССР, заходняя частка, што насіла назву Ўсходні Зэмплін, засталася ў Славаччыне.

## Насельніцтва
З прычыны перакладу патачковых школаў з украінскае мовы на вугорскую цягам 19 стагодзьдзя&nbsp;— з 1810 па 1910 рокі больш ніж удвая зьнізілася доля русінаў у населеньні камітату Унґ. У 1810 року іх было 88,5&nbsp;%, 1840&nbsp;— ужо 53,6&nbsp;%, а ў 1857&nbsp;— толькі 51,0&nbsp;%. У 1910 годзе ўкраінцаў засталося ўжо лішэ 38.1&nbsp;%. То было насьледкам мадзярызацыі ды славакізацыі ўкраінцаў.

### 1900
Колькасьць жыхароў камітату Унґ у 1900 року налічвала 153&nbsp;266 асобаў і складалася з наступных моўных супольнасьцяў, сярод іх:

**Насельніцтва:**
* Русіны: 55&nbsp;742 (36.4&nbsp;%)
* Вугорцы: 46&nbsp;306 (30.2&nbsp;%)
* Славакі: 42&nbsp;876 (28.0&nbsp;%)
* Немцы: 7&nbsp;099 (4.6&nbsp;%)
* Румыны: 199 (0.1&nbsp;%)
* Харваты: 192 (0.1&nbsp;%)
* Сэрбы: 3 (0.0&nbsp;%)
* Іншыя або невядома: 849 (0.6&nbsp;%)

Паводле зьвесткаў перапісу 1900 року, камітат складаўся з наступных рэліґійных грамадаў:

**Рэліґійныя грамады:**
* Грэка-каталікі: 83&nbsp;936 (54.8&nbsp;%)
* Каталікі: 32&nbsp;904 (21.5&nbsp;%)
* Кальвіністы: 19&nbsp;003 (12.4&nbsp;%)
* Габрэі: 16&nbsp;776 (10.9&nbsp;%)
* Лютэраны: 562 (0.4&nbsp;%)
* Праваслаўныя: 56 (0.0&nbsp;%)
* Унітарыі: 12 (0.0&nbsp;%)
* Іншыя або невядома: 17 (0.0&nbsp;%)

### 1910
Колькасьць жыхароў камітату Унґ у 1910 року налічвала 162&nbsp;089 асобаў, сярод іх:

* Русіны: 61&nbsp;711 (38.1&nbsp;%)
* Вугорцы: 53&nbsp;824 (33.2&nbsp;%)
* Славакі: 36&nbsp;364 (22.4&nbsp;%)
* Немцы: 8&nbsp;383 (5.2&nbsp;%)
* Румыны: 133 (0.1&nbsp;%)
* Сэрбы: 8 (0.0&nbsp;%)
* Іншыя або невядома: 1&nbsp;584 (1,0&nbsp;%)&nbsp;— (габрэі ды цыґаны).

Паводле зьвесткаў перапісу 1910 року, акруга складалася з наступных рэліґійных грамадаў:

**Рэліґійныя грамады:**
* Грэка-каталікі: 89,149 (55.0&nbsp;%)
* Каталікі: 34,549 (21.3&nbsp;%)
* Кальвіністы: 20,092 (12.4&nbsp;%)
* Габрэі: 17,587 (10.9&nbsp;%)
* Лютэраны: 582 (0.3&nbsp;%)
* Праваслаўныя: 90 (0.1&nbsp;%)
* Унітарыі: 21 (0.0&nbsp;%)
* Іншыя або невядома: 19 (0.0&nbsp;%)

## Адміністрацыйны падзел
1773 року існавалі тры раёны: Ужгарадскі, Собранецкі ды Капушанскі.

## Герб
Ўяўляе сабою тарчу францускае формы, расьсечаны на блакіт і чэрвень, над якім месьціцца сталёвы лыцарскі шалом, увянчаны трырыжкаваю шляхецкаю каронаю. Над тарчаю месьціцца намёт сіняга і чырвонага колеру, падбіты срэбрам і золатам. У верхнім блакітным полі тарчы месьціцца фіґура лыцара ў сталёвай брані ды залаты трырыжковай кароне, які трымае ў руках па тры залатыя калосьсі пшаніцы. Перад постацьцю рыцара&nbsp;— тэж залатая дваранская трырыжковая карона. У ніжнім чырвоным полі тарчы&nbsp;— дзьве срэбныя паласы.

Гэты герб і дагэтуль упрыгожвае барокавую арку, узьвядзеную перад будынкам старога камітацкага дома (жупанату), збудаванага 1769 року ва Ўжгарадзе. Сам будынак разабраны ў 1930-х гадах. Таксама герб можна пабачыць і на франтоне новага камітацкага будынку, узьвядзенага 1809 року.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Вугоршчыны
Катэгорыя:Гісторыя Вугоршчыны
Катэгорыя:Гісторыя Закарпацкай вобласьці