Полк імя Кастуся Каліноўскага

**Полк імя Кастуся Каліноўскага** — беларуская вайсковая фармацыя ў складзе Ўзброеных Сіл Украіны, якая была створана ў сакавіку 2022-га году пад час расейскага ўварваньня ва Ўкраіну, названая ў гонар Кастуся Каліноўскага — лідара беларускага паўстаньня 1863-1864 гадоў на тэрыторыі былога Вялікага Княства Літоўскага. 

Сваёй галоўнай мэтай падразьдзяленьне ставіць вызваленьне Беларусі праз вызваленьне Ўкраіны. Адна зь некалькіх фармацыяў беларускіх добраахвотнікаў, што абараняюць Украіну.  

## Гісторыя

Беларускія добраахвотнікі бяруць удзел у расейска-ўкраінскай вайне зь вясны 2014 году. Група беларусаў брала ўдзел у баях за Пяскі, каля Данецкага аэрапорту ў ліпені 2014 году. Таго ж году ўтварыўся аддзел «Пагоня», а ў чэрвені 2015 году — тактычная група «Беларусь», якая брала ўдзел у баях за Аўдзееўку, Пяскі, Валнаваху, Мар’інку.

Па адкрытым нападзе Расеі на Ўкраіну 2 сакавіка 2022 году ва Ўкраінскім войску ўтварылася першая рота, якая складалася зь іншаземцаў, а менавіта зь беларусаў. Паводле зьвестак Радыё Свабода, на 4 сакавіка ў яе ўвайшлі каля 40 чалавек. Сярод першых ваяроў — удзельнікі тактычнай групы «Беларусь», сябры Белага Легіёну і Маладога Фронту. 4 сакавіка 2022 году ў абарончых баях ва Ўкраіне загінуў беларускі добраахвотнік Ільля «Ліцьвін». Паводле зьвестак на 5 сакавіка, Украіну абараняла 200 беларускіх добраахвотнікаў, яшчэ 300 беларусаў, гатовых далучыцца да Замежнага легіёну, знаходзілася ў Польшчы.

9 сакавіка 2022 году беларускія добраахвотнікі заявілі пра аб’яднаньне ў батальён імя Кастуся Каліноўскага. Асноўнай сваёй задачай ваяры Батальёну бачаць «сёньня бараніць Украіну, заўтра — вызваліць Беларусь».

18 сакавіка 2022 году ў Кіеве зьявіліся білборды «Разам — назаўжды» з выявай добраахвотніка батальёну імя Кастуся Каліноўскага, каб прадэмастраваць, што беларусы з Батальёну разам з украінскім народам паўсталі на абарону Ўкраіны супраць агрэсара.

25 сакавіка 2022 году батальён імя Кастуся Каліноўскага ўвайшоў у склад Узброеных сілаў Украіны.

21 траўня 2022 году Батальён абвясьціў пра стварэньне Беларускага палку імя Кастуся Каліноўскага, у які ўвойдуць батальёны «Ліцьвін» і «Волат».

4 чэрвеня 2022 году галоўная ўправа выведкі Міністэрства абароны Ўкраіны адзначыла байцоў палку імя Кастуся Каліноўскага ўзнагародамі «За бойові заслуги» і «Україна — понад усе!» — за неймаверную мужнасьць, праяўленую падчас выкананьня баявых заданьняў. 17 чэрвеня байцы палку Каліноўскага атрымалі дзяржаўныя ўкраінскія ўзнагароды «За бойові заслуги», а таксама «Україна понад усе».

У ліпені 2022 году зьявілася інфармацыя пра трэці батальён палку — «Тэрор».

9 жніўня 2022 году ў Віленскай катэдры адбылася ўрачыстая беларуская імша, на якой палку імя Кастуся Каліноўскага перадалі асьвечаны сьцяг, зроблены віленскімі беларусамі. У выкананьні мужчынскага хору «Унія» прагучалі гімны Пагоня і Магутны Божа. Зачыталі зварот да байцоў ад старшыні Рады Беларускай Народнай Рэспублікі Івонкі Сурвілы: «*Я захопленая вашаю адвагаю і вашай верай у найбольшую чалавечую каштоўнасьць, якою ёсьць Свабода. Бароніце вы яе для ўсіх нас. Змагаецеся сёньня з самым лютым ворагам ня толькі Ўкраіны, але і беларускага народу. Гэты вораг — расейская імпэрыя, якая стагодзьдзямі зьнішчала імкненьне народаў да свабоды, да волі, да незалежнасьці. Пасьля ўсіх страшных бедаў, якія перажыло чалавецтва за мінулае стагодзьдзе, Расея зноў разьвязала крывавую вайну, імкнучыся рабаваць і забіваць сваіх суседзяў… Малю Ўсемагутнага за нашую агульную перамогу і каб апекаваўся кожным і кожнай з вас, пакуль ня вернемся ўсе разам у сваю родную Беларусь. Памажы вам Божа! Жыве Беларусь! Слава Ўкраіне!*». На цырымоніі ўручэньня сьцягу была Сьвятлана Ціханоўская, сябры створанага ёю Аб’яднанага пераходнага кабінэту і ўдзельнікі канфэрэнцыі «Новая Беларусь».

У жніўні 2022 году пастановай Галоўнай управы выведкі Міністэрства абароны Ўкраіны камандзіра роты выведкі Паўла Волата, які стаяў каля вытокаў утварэньня палку і загінуў 15 траўня ў час выкананьня баявой задачы на поўдні Украіны, пасьмяротна прадставілі да ўзнагароды: мэдаля «Україна понад усё!». У палку правялі воінскі рытуал перадачы ўзнагароды загінулага камандзіра. Мэдаль Паўла Волата перадалі яго маці Натальлі Суславай.

У верасні 2022 году МУС Беларусі прызнала інтэрнет-рэсурсы палка экстрэмісцкім фармаваньнем.

У лістападзе 2022 году полк імя Кастуся Каліноўскага ўзяў удзел у вызваленьні Херсону. Папярэдне вайскоўцы палка з дапамогай мінамётнага разьліку ўтрымлівалі пазыцыю каля сяла Аляксандраўка на поўдні Баштанскага раёну Мікалаеўскай вобласьці, што за 40 км на поўнач ад Херсону. 6 сьнежня 2022 году намесьнік камандзіра палка імя Кастуся Каліноўскага Вадзім Кабанчук паведаміў, што ў склад штабу палка ўвайшла прэс-сакратарка групы беларускіх хакераў «Кібэрпартызаны» Юльяна Шаметавец.

4 студзеня 2023 году сябры Руху «Вольная Беларусь» перадалі для дабраахвотніцкага палка імя Кастуся Каліноўскага баявы бесьпілётнік «Кажан Е 630» і лекі. Бесьпілётнік папярэдне набылі на ўкраінскім заводзе за сродкі, сабраныя за кошт ахвяраваньняў ад беларускай дыяспары ЗША і Польшчы. 26 студзеня каардынатар Руху «Вольная Беларусь» Зянон Пазьняк сустрэўся з байцамі палку Каліноўскага ў Кіеве (Украіна). Тамсама Пазьняк і сябра Сакратарыяту Руху Павал Вусаў сустрэліся з дэпутатамі Вярхоўнай Рады Ўкраіны, што ўваходзілі ў міжфракцыйную групу «За дэмакратычную Беларусь». 30 студзеня Зянон Пазьняк прыехаў на фронт расейска-ўкраінскай вайны ў Бахмут (Данецкая вобласьць), дзе сустрэўся з шырэйшым колам ваяроў палка Каліноўскага. Яго суправаджалі Павал Вусаў і лекар Зьміцер Шчыгельскі ад «Кібэрпартызанаў». 4 лютага 2023 году Рух «Вольная Беларусь» паставіў на ўлік у Польшчы Фундацыю «Вольная Беларусь», каб працягваць збор ахвяраваньняў на падтрымку палку Каліноўскага.

25 верасьня 2023 году стала вядома, што Полк Каліноўскага стварае новы батальён Western. У яго склад ужо ўвайшлі афіцэры краін НАТО і прафэсійныя іншаземцы з баявым досьведам.

У верасьні 2024 году Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь прызнаў Полк Каліноўскага тэрарыстычнай арганізацыяй.

У 2025 годзе пецярых удзельнікаў Палка Каліноўскага беларускія ўлады завочна прыгаварылі да працяглых турэмных тэрмінаў і буйных штрафаў. У 2026 годзе падобныя завочныя прысуды вынесьлі яшчэ пецярым байцам палка, у тым ліку Паўлу Шурмею, Дзянісу Прохараву ды Вадзіму Кабанчуку.

## Структура
На момант ліпеня 2022-га году падрозьдзел складаўся з батальёнаў «Волат» і «Тэрор», якія знаходзіліся пад кіраўніцтвам камандзіра палка. У дачыненьні намесьніка камандзіра палка былі выведвальная дывэрсійная рота, інжынэрны ўзвод, група БПЛА, мэдыцынская і камэнданцкая служба, сувязь і выведка палка, інструктары і вучэбная рота. Начальнік штаба палка адказваў за мабілізацыйны цэнтар, службу бясьпекі, кадравую службу і міжнародную сувязь. Намесьнік камандзіра палка па тылавой частцы ў сваю чаргу быў адказаны за арсэнал, харчовы і рэчавы склады, фінансавую службу, службу зьнешніх сувязяў, у яго дачыненьні знаходзіліся ўзвод тэхнічнага забесьпячэньня і валанцёры. У стадыі фармаваньня знаходзіўся новы баявы падрозьдзел — батальён «Літвін».

У жніўні 2022-га году стала вядома, што батальён «Тэрор» выйшаў са складу Палка Каліноўскага, у будычыню ён стане асноваю новага беларускага падрозьдзела — Беларускага Дабраахвотніцкага Корпуса. У сьнежні таго ж году да палка прыядналася хакерская група «Кібэрпартызаны».

К сьнежню 2023-га году структура палка выглядала падобным чынам:

**Баявыя падразьдзяленьні**:

* Батальён «Волат»

* Батальён «Літвін»

* Батальён «Western» (ён жа батальён «Касьцюшка»)

* Мэханізаваная рота

* Мэдыцынская рота

* Падразьдзяленьне БПЛА імя Мікіты Крыўцова

* Іншыя падразьдзяленьні

**Тылавыя і грамадзянскія службы**: 

* Мабілізацыйны цэнтар 

* Вучэбны цэнтар 

* Кадравая служба  

* Служба ваярскай дапамогі Каліноўскага 

* Прэс-служба 

* Гарнізонная служба 

* Узвод матэрыяльнага забесьпячэньня 

* Узвод тэхнічнга забесьпячэньня

* Іншыя структуры

## Прысяга
25 сакавіка 2022 году ў Дзень Волі (Дзень Незалежнасьці Беларусі) беларускія добраахвотнікі батальёну імя Кастуся Каліноўскага прынялі прысягу — увайшлі ў склад Узброеных сілаў Украіны. Тэкст самой прысягі быў на беларускай мове, з шматлікімі спасылкамі на гісторыю Беларусі і заканчваўся словамі «Жыве Беларусь!».

Беларусь, маці мая Радзіма. Клянуся вызваляць і бараніць цябе там дзе знаходжуся зараз і куды прывядзе мяне лёс твайго вызваленьня. Біцца да перамогі за тваю свабоду. Як біліся нашыя продкі з ардынскім прыгнётам маскавітаў пад Воршай, Смаленскам, Палонкай. Бязьлітасна гнаць бязродных апрычнікаў зь зямель тваіх. Як гналі ваяры Вялікага Княства Літоўскага і беларускай шляхты, касінеры Касьцюшкі і паўстанцы Каліноўскага, жаўнеры Народнай Рэспублікі і партызаны Супраціву. Бараніць кроў тваёй нацыі, моц тваёй зямлі і Боскі дух твайго існаваньня. У шэрагах вольных братоў і ў палоне. На Айчыне і ў выгнаньні. І ў баі і ў падпольлі. Няхай рукі мае сьціскаюць зброю, пакуль шыбеніцы ня скончаць сьціскаць шыі сыноў Тваіх. Няхай лязгат майго затвору не сьціхае, пакуль чутны лязгат кратаў за сьпінамі герояў тваіх. Няхай хопіць мне жыцьця, каб адпомсьціць за ўсіх закатаваных, згвалтаваных і забітых дзяцей Тваіх. Да астатняга пляску рэк Тваіх у маіх вачах. Пакуль будзе чутны тупат «Пагоні» ў сэрцы маім. Жыць з табою, памерці за цябе, і адрадзіць веліч тваю. Жыве Беларусь! Жыве вечна!

## Вядомыя ўдзельнікі
* Аляксей Скобля — Герой Украіны (2022)
* Дзяніс Урбановіч — беларускі грамадзкі дзяяч, старшыня Маладога Фронту
* Павал Шурмей — беларускі вясьляр
* Яўген Міхасюк — беларускі грамадзкі дзяяч, экс-старшыня Рады Задзіночаньня беларускіх студэнтаў
* Сяргей Бяспалаў — беларускі блогер

## Страты
 
### Загінулыя ваяры

* Ільля «Літвін» Хрэнаў — баец беларускай роты тэрабароны пры палку «Азоў»,  памёр 3-га сакавіка ў баі пад Бучай.

* Аляксей «Тур» Скобля — камандзір групы батальёна імя Кастуся Каліноўскага, загінуў 13-га сакавіка 2022-га году пад Кіевам.

* Зьміцер «Тэрор» Апанасовіч — баец батальёна імя Кастуся Каліноўскага, загінуў 26-га сакавіка 2022-га году каля места Ірпень.

* Павал «Волат» Суслаў — камандзір роты батальёна імя Кастуся Каліноўскага, загінуў 16 траўня 2022 году пад час апэрацыі па вызваленьню ўкраінскай вёскі.

* Іван «Брэст» Марчук — камандзір батальёна «Волат» палка імені Кастуся Каліноўскага, загінуў 26-га чэрвеня 2022-га году ў баях пад Лісічанскам.

* Васіль «Сябро» Парфянкоў — баец батальёна «Волат», загінуў 26-га чэрвеня 2022-га году ў баях пад Лісічанскам.

* Васіль «Атам» Грудовік — баец батальёна «Волат», загінуў 26-га чэрвеня 2022-га году ў баях пад Лісічанскам.

* Вадзім «Папік» Шатроў — баец батальёна «Волат», загінуў 26-га чэрвеня 2022-га году ў баях пад Лісічанскам.

* Міраслаў «Мыш» Лазоўскі — адзін з заснавальнікаў «Белага Легіёна», баец батальёна «Волат», загінуў 16-га траўня 2023-га году ў баях пад Бахмутам.

* Аляксандр «Лыч» Серада — баец палка Каліноўскага, загінуў у сакавіку 2025-га году ў баях на поўдні Ўкраіны.

* Васіль «Дзір» Рапіцкі — баец батальёна Волат, загінуў 4 сакавіка 2026-га году пад час выкананьня баевой задачы.

А таксама 18 загінулых вайскоўцаў, імёны якіх не раскрываюць па розным прычынам.

### Палонныя
* Ян «Тромблі» Дзюрбейка — баец батальёна «Волат», патрапіў у палон 26-га чэрвеня 2022-га году ў баю пад Лісічанскам.

* Сяргей «Клешч» Дзёгцеў — баец батальёна «Волат», патрапіў у палон 26-га чэрвеня 2022-га году ў баю пад Лісічанскам.

### Небаявыя страты
* Мікалай «МММ» Молакаў — інструктар палка Каліноўскага, памёр 10-га лістада 2023-га году на палігоне ад астаноўкі сэрца ва ўзросьце 71 год.

## Памяць і ўшанаваньне
У сакавіку 2022 году Юры Стыльскі з гурту «Дай Дарогу!» напісаў песьню, прысьвечаную беларускім добраахвотнікам з батальёну імя Кастуся Каліноўскага, аўтар тэксту — каліновец Радзівон Батулін.

28 красавіка 2022 году пастановай 16-й сэсіі мескай рады Хмяльніцкага вуліцу Пушкіна перайменавалі ў гонар палеглага ваяра батальёну імя Кастуся Каліноўскага Героя Ўкраіны Аляксея Скоблі.

У чэрвені 2022 году беларуская сьпявачка Маргарыта Ляўчук выпусьціла песьню «Прайду няўхільна цяжкі шлях», прысьвечаную ваярам-каліноўцам. У аснове песьні вершы Радзівона Батуліна, аўтар музыкі — Канстанцін Яськоў, рэжысэр кліпа — Арцём Лобач.

Шэраг байцоў Палка Каліноўскага маюць узнагароды ад Рады Беларускай Народнай Рэспублікі:
* Міраслаў Лазоўскі, Настасься Махамет, Дзяніс Урбановіч і Павал Шурмей і яшчэ больш як 20 байцоў узнагароджаныя Мэдалём БНР за баявыя заслугі. 
* Аляксей Скобля, Іван Марчук, Васіль Парфянкоў, Васіль Грудовік, Зьміцер Апанасовіч, Вадзім Шатроў пасьмяротна ўзнагароджаныя Мэдалём Ордэну Пагоні. 
* Міраслаў Лазоўскі таксама пасьмяротна ўганараваны тытулам кавалера Ордэну Жалезнага рыцара.
* Дзяніс Прохараў і Вадзім Кабанчук узнанароджаныя Мэдалём Ордэну Пагоні 24 сакавіка 2024 году.

## Глядзіце таксама
* Беларускі Дабраахвотніцкі Корпус
* 1-ая асобная дэсантна-штурмавая рота
* Тур (падразьдзяленьне)
* 1514 (падразьдзяленьне)
* Расейская акупацыя Беларусі
* Беларусь ва ўварваньні Расеі ва Ўкраіну (2022)

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Навіны

* Połk Kalinoŭskaha / Полк Каліноўскага, Telegram
* 
* 
* Valerie Hopkins, Belarusian Exiles in Ukraine Join the Fight Against a Common Foe: Russia, The New York Times, 24 сакавіка 2022 году
* 
* 


Катэгорыя:Расейска-ўкраінская вайна
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2022 годзе