Лебедзь (герб)

**Ле́бедзь** () — прыватны герб, якім карысталіся больш за 220 родаў Польшчы і ВКЛ. Вядомы з XII стагодзьдзя. Паводле легенды паходзіць ад Пятра з роду дацкіх каралёў, насамрэч — ад Пятра Ўластовіца. Упершыню герб ужыў куяўскі рыцар Мецлаў з Канецку ў 1326 годзе. У ВКЛ пасьля Гарадзельскай уніі 1413 году.

## Апісаньне
У чырвоным полі сярэбраны лебедзь. Клейнод — над прылбіцай з каронаю такі самы лебедзь.

## Узгадкі
* 1326 — Мецлаў з Канецка
* 1412 — Дунін з Краёва, падкаморы берасьцейска-куяўскага ваяводзтва
* 1414 — Дунін, падкаморы каронны
* 1427 — Ян з Коніна, падсудак земскі сандамерскі
* 1430 — Ян Барута, кухмістар (1413), войскі (1419) і падсудак сандамерскі (1434)
* 1434 — Рачка Табутавіч — упершыню ў ВКЛ
* 1438 — Павал Збажэнскі й Станіслаў Цьвікла з Коніна
* 1445 — Мацей зь Бязводава

## Роды гербу Лебедзь
Авадоўскія, Артынскія, Астроўскія, Атоскія, Аўдыцкія, Баґдановічы, Баґданоўскія, Балашкі, Бальбасы, Баневічы, Баркоўскія (*набілітаваныя ў 1775*), Бартадзейскія, Бельскія, Біржышкі, Блашкоўскія, Блінструбы, Брэанскія, Буйніцкія, Буркарты (*набілітаваныя ў 1532*), Бутрымовічы, Бяловічы, Бялоўскія, Бярвальдзкія, Бяржанскія, Бярнацкія, Вадзірадзкі, Ваенскія, Вайткевічы, Валадкевічы, Валентыновічы, Валяшынскія, Варшэўскія, Вашэвічы, Вемсевічы, Відэйкі, Войшкі, Вэйсэнгофы, Ґалґіневічы, Ґаліґунты, Ґалінскія, Галоўчынскія (*князі*), Ґанцкавы, Гарадыйскія, Гарашэвічы, Гарбачэўскія, Ґасьцікоўскія, Гатоўскія, Ґелдоўскія, Ґердоўскія, Ґінвілы, Ґірскія, Ґлішчынскія, Ґлушэўскія, Ґрадзінскія, Ґрадзіскія, Ґраеўскія, Ґрамацкія (*набілітаваныя 1550*), Ґрудзінскія, Грышкевічы, Ґунчажэвічы (*набілітаваныя 1634; таксама Ґанцажэвічы*), Ґуркевічы, Ґурковічы, Ґурскія, Дабжынскія, Дабулевічы, Дамнёўскія, Даўґялы, Дашчынскія, Долґерты, Доўґірды, Дуніны (*графы [[Сьвяшчэнная Рымская імпэрыя|СРІ]] 1547, зацьверджаны ў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] і [[Саксонія|Саксоніі]] 23 жніўня 1738, [[Галічына|Галічыне]] 1782, Царстве Польскім 1837, 1861*), Дуніны-Баркоўскія (*Вінцэнт, Францішак, Тытус, Генрык, Станіслаў атрымалі 12 кастрычніка 1818 [[граф]]скі тытул у [[Аўстрыйская імпэрыя|Астрыйскай імпэрыі]], пацьверджаны ў [[Царства Польскае|Царстве Польскім]] 27 траўня 1821*), Дуніны-Бжазінскія, Дуніны-Вансовічы (*1824 графы ў Царстве Польскім*), Дуніны-Вольскія, Дуніны-Ґазьдзікоўскія, Дуніны-Ґалавінскія, Дуніны-Гатніцкія, Дуніны-Глушынскія, Дуніны-Дамуёўскія, Дуніны-Жухоўскія, Дуніны-Збажынскія, Дуніны-Карвіцкія, Дуніны-Кжаслаўскія, Дуніны-Кжчаноўскія, Дуніны-Кунінскія (*Кунінскія*), Дуніны-Лабемцкія, Дуніны-Ліпскія, Дуніны-Любсінскія, Дуніны-Мадлішэўскія, Дуніны-Марцінкевічы, Дуніны-Мячынскія, Дуніны-Пжысталоўскія, Дуніны-Раескія, Дуніны-Русіноўскія, Дуніны-Рускоўскія, Дуніны-Скжынскія, Дуніны-Смашэўскія, Дуніны-Стжашкоўскія, Дуніны-Сулґастоўскія, Дуніны-Суліґастоўскія, Дуніны-Шпоты, Дуніны-Ястжэмбскія, Душнікевічы, Душынскія, Жукоўскія, Жухоўскія, Завішы, Залескія, Заліґоўскія, Ібянскія, Ішлінскія, Казельскія, Казіцкія, Казялецкія, Калачкі (*набілітаваныя 1555*), Камароўскія, Камянамойскія, Кандарэвічы, Кансіноўскія, Кантовічы, Канчэвічы, Канямойскія, Капусьцінскія, Карвацкія, Карнкоўскія, Каспэрскія, Кастжаёўскія, Кезґайлы, Кемплічы, Кемстовічы, Кемстоўскія, Клапоцкія, Козічы, Кормулты, Косы, Краеўскія (Краёўскія), Крачоўскія, Кудрэвічы, Кульвеці, Куніцкія, Кунцэвічы, Лабемдзкія, Лабенцы, Ліпчынскія, Лэмґаніцкія (*набілітаваныя 1547*), Любенскія, Маеўскія, Маеўскія ІІ (*набілітаваныя 1768*), Мажэйкі (Мазэйкі), Манстолды, Маркевічы, Мартусевічы, Марцінкевічы, Марцінчыкі, Матушэвічы (*графы ў Расейскай імпэрыі 1824*), Матышэвічы, Мацяёвічы, Мікалаевічы, Мілашэвічы (*Анджэй атрымаў францускі [[барон]]скі тытул 15 жніўня 1809*), Мініґайлы, Місопады, Мясаеды, Мяшчанскія, Нямекшы, Нямешкі, Паласкія, Памескія, Панткоўскія, Пемткоўскія, Петрашкевічы, Петрусевічы, Пжыхоўскія, Пжышоўскія, Пілескія, Плётцы, Полібы, Прокулбіскія, Прымусы, Пянткоўскія, Радастоўскія, Радзівіловічы, Радонскія, Растоскія, Ратынскія, Рафалоўскія, Рафароўскія, Садкоўскія, Сакалоўскія, Саламановічы, Сарторыюшы (*набілітаваныя 1792*), Сасулічы, Станіславовічы, Стаскевічы, Стосы (*набілітаваныя 1790 ці 1791*), Студзінскія, Судывоі, Сьлепсьці, Сьміґлевічы, Сьмялкоўскія, Сэбастыяновічы, Сямашкі, Сямнішкі, Таленці (*[[індыгенат]] 1685*), Тальвашы, Тамасевічы, Танаеўскія, Таўцівілы, Тжабіскі, Тжсінскія, Тодты, Тумлінскія, Тэлефус (Талафус), Урбановічы, Філіпакі, Цялевічы, Цямніцкія, Чаевічы, Шампінскія, Шастакоўскія, Швіхоўскія, Шостакі, Шпатанскія, Шпатоўскія, Шторсы Штосы), Шэметы, Юдыцкія, Юндзілы, Юневічы, Яґеловічы, Ялґалдовічы, Янчэўскія, Яўґелы,

## Дадатковыя зьвесткі
Гербам карыстаўся падскарбі земскі ВКЛ Андрэй Завіша (1598—1604), у гэты час ён зьмяшчаўся на манэтах ВКЛ — літоўскіх траяках 1598—1603 гадоў.

## Літаратура
* *Herby szlachty polskiej*, S. Górzyński, J.Kochanowski, Warszawa 1992.

## Вонкавыя спасылкі
* Гербы беларускае шляхты

Катэгорыя:Шляхецкія гербы
Катэгорыя:Гербы з птушкамі