open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Валенсія (баскетбольны клюб)

**«Вале́нсія»** () — гішпанскі баскетбольны клюб з Валенсіі. Клюб быў заснаваны 27 верасьня 1986 году і на сёньня спаборнічае ў Лізе АБК. Хатнія матчы гуляе на пляцоўцы Фонт дэ Сант-Льюіс, якая здольная зьмясьціць 9 тысячаў заўзятараў. Належыць мільярдэру і ўладальніку сеткі крамаў Mercadona Хуану Ройгу.

## Гісторыя
«Валенсія» была заснаваная 27 верасьня 1986 году пасьля таго, як футбольны клюб «Валенсія» пастанавіў закрыць сваю баскетбольную сэкцыю.

4 траўня 1988 году, падчас свайго другога сэзону ў Прымэры Б, якая на той момант была другой паводле ўзроўню лігай гішпанскага баскетболу, каманда ўпершыню прабілася ў найвышэйшы дывізіён гішпанскага баскетболу, дзе заставалася да сэзону 1994—1995 гадоў. У 1995 годзе «Валенсія» вылецела ў другі дывізіён гішпанскай лігі пасьля паразы ў плэй-оф супраць «Самантана». У наступным сэзоне, заняўшы другое месца ў лізе, якое аднак не давала права на вяртаньне ў эліту, «Валенсія» купіла месца ў Лізе АБК у каманды «Сарагосы». 2 лютага 1998 году «Валенсія» ўпершыню здабыла тытул, выгуляўшы «Пінтурас Бругер» зь лікам 89:75 у фінале Кубка Гішпаніі 1998 году, які гуляўся у Вальядалідзе. Праз год, 13 красавіка 1999 году, клюб згуляў у фінале Кубка ФІБА Сапорта 1998—1999 гадоў, але каманда саступіла італьянскаму «Бэнэтану» зь лікам 64:60 у фінале, які гуляўся ў Сарагосе. Праз тры гады клюб зноў прабіўся ў фінал, але там зазнаў паразу італьянскаму «Мантэпаскі» ў Ліёне зь лікам 81:71.

Сэзон 2001—2002 гадоў стаў гістарычным для клюбу, бо ён дакрочыў да фіналу лігі, але ня здолеў перамагчы нават аніводнага матчу ў сэрыі супраць «Барсэлёны». У наступным сэзоне валейнсійцы сталі пераможцамі Кубка УЛЕБ. У сваім першым удзеле ў Эўралізе «Валенсія» кваліфікавалася ў плэй-оф, але была выбітая адтуль ізраільскім «Макабі» з Тэль-Авіва. 18 красавіка 2010 году каманда здабыла свой другі тытул на эўрапейскай арэне, выгуляўшы ў фінале Кубка Эўропы нямецкую «Альбу» зь лікам 67:44. Гэта дазволіла клюбу вярнуцца ў Эўралігу празь сем гадоў пасьля дэбюту ў ім. На гэты раз «Валенсія» дайшла да чвэрцьфіналу Эўралігі, дзе саступіла мадрыдзкаму «Рэалу», які перамог у сэрыі зь лікам 3:2. 5 чэрвеня 2017 году «Валенсія» ў другі раз у гісторыі кваліфікавалася ў фінальную сэрыю Лігі АКБ пасьля перамогі над «Басконіяй» у паўфінале. Гэтым разам клюб здабыў свой першы ў гісторыі чэмпіянат Гішпаніі, адолеўшы супраціў мадрыдзкага «Рэалу» зь лікам 3:1 у фінале.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына.

Катэгорыя:Гішпанскія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе
Гевалт

**Гевалт** (*Гевалд*, *Гівалт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гівалд або Гевалт (Givald, Gevald) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гіў- (-геў-) (імёны ліцьвінаў Гівейка, Гівін, Геверт; германскія імёны Givika, Givin, Gewert) паходзіць ад асновы -гіб- (-кіб-), а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральт, Левалт, Рамвольт; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Marianna Gewałt* (1743 год); *Giewołdowicze… do wsi Giwałtowa* (1784 год).

## Глядзіце таксама
* Гіва
* Вальда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Басконія Віторыя

**«Басконія»** () — гішпанскі баскетбольны клюб зь Віторыі, якая месьціцца ў Краіне Баскаў. Клюб быў заснаваны ў 1959 годзе. Спаборнічае ў Лізе АБК і Эўралізе. Шматразовы чэмпіёна Гішпаніі, першы посьпех да каманды прыйшоў у сэзоне 2001—2002 гадоў.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына.

Катэгорыя:Гішпанскія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе
Алімпія Мілян

**«Алі́мпія»** () — італьянскі баскетбольны клюб зь Міляну. Спаборнічае ў Сэрыі А і Эўралізе. Гэта найбольш пасьпяховы клюб краіны і Эўропы, які 30 разоў станавіўся чэмпіёнам Італіі, яшчэ 8 разоў браў Кубак Італіі і тройчы быў пераможцам Эўралігі. У 2016 годзе клюб быў улучаны ў Залю славы італьянскага баскетболу. Празь белыя і чырвоныя колеры мае мянушку «Чырвоныя шкарпэткі» ().

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына.

Катэгорыя:Італьянскія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1930 годзе
Іксгамстэр

**Іксгамстэр** () — порнасайт, які быў заснаваны ў 2007 годзе. Ён мае ўправу ў месьце Лімасол, які знаходзіцца на востраве Кіпр. Іксгамстэр дае магчымасьць глядзець голае цела, мадэлькі у сеціве, паказвае эратычныя фатаграфіі і эратычную чытанку. Іксгамстэр быў заснаваны ў 2007 годзе. У 2024 годзе Іксгамстэр меў 33 месца сярод старонак сеціва па прыходзе наведвальнікаў. Ён быў пасьля Порнгаб і Іксвідэа, але вышэй за Порн24.анляйн. Старонка Іксгамстэр мае свае выпускі дзіва, дзе паказаныя спаборніцтвы асоб за ўдзел у здымках порнадзіва і стаць порнаакторамі. Іксгамстэр забаронены ў многіх краінах сьвету, дзе змагаюцца з распустаю ў сеціве. Сярод іх — Індыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве
* Апісаньне плоцевага чыну

Катэгорыя:Кіпрыйскія порнасайты
Катэгорыя:Дармовая парнаграфія
Катэгорыя:Відэахостынг
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2007 годзе
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2007 годзе на Кіпры
Катэгорыя:Гаспадарка Лімасолу
Катэгорыя:Лімасол
Катэгорыя:Порнасайт
Катэгорыя:Кіпрская культура
Кропка ком

**Кропка ком** () — назва ў краінах, дзе пануе ангельская мова. Кропка ком называюца таварыствы, якія дзейнічаюць у сеціве. Назва **кропка ком** паходзіць ад назвы старонкі, якая найбольш распаўсюджаная ў ЗША — .com. Само слова «кропка ком» пачало выкарыстоўвацца ў пачатку 1990-ых гадоў. Яно стала адпаведнікам слова сеціва.

## Глядзіце таксама
* Бурбалка даткомаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Онлайнавыя кампаніі
Катэгорыя:Электронная камэрцыя
Катэгорыя:Бурбалка даткомаў
База зьвестак порнаактораў ці эратычных мадэляў

**База зьвестак порнаактораў ці эратычных мадэляў** — база зьвестак, якая мае набор ведаў пра асоб. База зьвестак можа мець наступныя веды: імя, псэўданім, узрост, дзень нараджэньня, фатаграфія асобы і іншыя зьвесткі. Сярод іх можна назваць наступныя старонкі ў сеціве:
* Порн24.анляйн
* База зьвестак фільмаў для дарослых з эўрапейскімі дзяўчынамі
* База зьвестак аб фільмах у Інтэрнэце
* База зьвестак кіно для дарослых
* База зьвестак у сеціве кіно для дарослых

## Крыніцы

Катэгорыя:Он-лайн энцыкляпэдыі
Катэгорыя:Базы зьвестак фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Старонкі ў сеціве пра кіно
Вэбкам мадэль

[міні|Выява румынскае вэбкам мадэлі [Алісія Кент|Алісіі Кент. 2020 год.]]
**Вэбкам мадэлі** пачалі зьяўляцца пасьля стварэньня магчымасьці перадачы ў жывую празь сеціва. Жанчыны і мужчыны пачалі карыстацца для паказу сабе і свайго голага цела. Часта мадэлькі паказваюць самазадавальненьне. Многія асобы здымаюцца ў сваім доме. Яны карыстаюцца камэрамі, якія купілі за свае асабістыя грошы.

У 2016 годзе заявілі, што здымкі з камэры на ноўтбуку — новая падзея для такой галіны, як сэкс-індустрыя. Асобы выступаюць на такіх старонках Стрыпчат, Іксгамстэр і іншыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «За адно прывітанне могуць закінуць 200 даляраў». Беларус расказаў пра асаблівасці працы на «Онліфанс»

Катэгорыя:Распаўсюджваньне онлайнавага зьместу
Катэгорыя:Інтэрнэт-культура
Катэгорыя:Нэалягізмы 2000-х
Катэгорыя:Сэкс-індустрыя
Катэгорыя:Патокавае мультымэдыя
Калігула (фільм)

***Калігула*** () — італьянская порнастужка, якую зьняў рэжысэр Тынта Брас у 1979 годзе. Стужка апісвае падзеі ў Рымскае дзяржаве пры цары Тыбэрыі. Стужка была зьнятая пры ўдзеле часопісу для дарослых Пэнтгаўс. Яна забароненая для прагляду ў Беларусі.

Стужка мае выявы з голага цела і каханьня.

## Зьмест
Стужка апісвае падзеі ў Рымскае дзяржаве пры цары Тыбэрыі. Калігулы — дзедзіч цара Тыбэрыя. Пад канец цар Тыбэры памірае. Калігула становіцца царом. Аднак нядоўга, бо яго забіваюць дворныя слугі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Калігула'' на БЗФІ
* ''Калігула'' на Народнам аб’яднаньні кінэматаграфіі, гука, відэа і лічбавых вырабаў
* Здымкі са стужкі ''Калігула''
* Забарона стужак Тынта Браса

Катэгорыя:Эратычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы 1979 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 1979 году
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Італьянскія гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы-драмы ЗША
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Эратычныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы Італіі
Катэгорыя:Парнаграфічныя фільмы 1970-ых гадоў
Катэгорыя:Эратычныя фільмы 1970-ых гадоў
Катэгорыя:Італьянскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Італьянскія эратычныя фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1979 году
Катэгорыя:Фільмы 1979 году
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1970-х італьянскай мовай
Катэгорыя:Фільмы Тынта Браса
Катэгорыя:Пэнтгаўс
Катэгорыя:Эпічныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы пра інцэст
Катэгорыя:Фільмы пра бісэксуальнасьць
Катэгорыя:Экранізацыя твораў Гора Відаля
Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў

**Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2024—2025 гадоў** — чацьвёрты сэзон Лігі канфэрэнцыяў УЭФА, трэцяга па значнасьці клюбнага футбольнага эўрапейскага турніру, арганізаванага УЭФА.

У фінале, які прайшоў 28 траўня 2025 году на Мейскім стадыёне ва Ўроцлаве (Польшча), ангельскі «Чэлсі» перамог гішпанскі «Рэал Бэтыс» зь лікам 4:1. Такім чынам «Чэлсі» стаў першым клюбам-уладальнікам усіх чатырох галоўных эўрапейскіх трафэяў — Лігі чэмпіёнаў, Кубка ўладальнікаў кубкаў, Лігі Эўропы і Лігі канфэрэнцыяў.

## Кваліфікацыйныя раўнды
### Першы кваліфікацыйны раўнд

### Другі кваліфікацыйны раўнд

### Трэці кваліфікацыйны раўнд

## Кваліфікацыйны раўнд плэй-оф
{| class="wikitable style="text-align:center"
|+Чэмпіёнскі шлях
|-
! style="text-align:right; width:250px"|Каманда 1
! style="width:100px"|Агульны лік
! style="text-align:left; width:250px"|Каманда 2
! style="width:100px"|Першы матч
! style="width:100px"|Другі матч
|-
|style="text-align: right;"|Лінкальн Рэд Імпс
|style="text-align: center;"|3:4
|style="text-align: left;"|**[[Ларн (футбольны клюб)|Ларн]]**
|style="text-align: center;"|2:1
|style="text-align: center;"|1:3
|-
|style="text-align: right;"|Пюнік
|style="text-align: center;"|2:4
|style="text-align: left;"|**[[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]]**
|style="text-align: center;"|1:0
|style="text-align: center;"|1:4
|-
|style="text-align: right;"|**[[Вікінгур Рэйк’явік]]**
|style="text-align: center;"|5:0
|style="text-align: left;"|Уніё Эспартыва Санта-Калёма
|style="text-align: center;"|5:0
|style="text-align: center;"|0:0
|-
|style="text-align: right;"|Панявеж
|style="text-align: center;"|0:3
|style="text-align: left;"|**[[Нью-Сэйнтс Освэстры|Нью-Сэйнтс]]**
|style="text-align: center;"|0:3
|style="text-align: center;"|0:0
|-
|style="text-align: right;"|КІ Кляксвуйк
|style="text-align: center;"|3:4
|style="text-align: left;"|**[[ХІК Хэльсынкі]]**
|style="text-align: center;"|2:2
|style="text-align: center;"|1:2
|-

## Лігавы этап

## Плэй-оф
### Раўнд плэй-оф

### 1/8 фіналу

### Чвэрцьфінал

### Паўфінал

### Фінал

## Глядзіце таксама
* Ліга чэмпіёнаў УЭФА 2024—2025 гадоў
* Ліга Эўропы УЭФА 2024—2025 гадоў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ліга канфэрэнцыяў 2024—2025 гадоў на афіцыйным сайце УЭФА

2024
Катэгорыя:2024 год у футболе
Катэгорыя:2025 год у футболе
Верамейчык

**Вераме́йчык** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Канстанцін Верамейчык (1912—1990) — беларускі актор;
* Ларыса Верамейчык ( 1951) — беларуская навукоўка-аграхімік;
* Сяргей Верамейчык ( 1953) — беларускі краязнавец, гісторык, мастак, архітэктар-рэстаўратар, музыка;
* Уладзімер Верамейчык (1937—1999) — беларускі паэт.

## Глядзіце таксама
* Верамей
Плоцевая камэдыя

**Плоцевая камэдыя**, або **плоцкая камэдыя**, **эратычная камэдыя **, або **сэкс-камэдыя** — галіна ў кіно, дзе сьмех мае прычынаю плоцевыя алносіны паміж мужчынам і жанчынаю. Іх каханьне становіцца прычынаю сьмеху. Да іх можна аднесьці Авіда і творы Джавані Бакача. У Бразыліі вядомы стужкі порнашаншада.

## Глядзіце таксама
* Рамантычная камэдыя

## Крыніцы

Катэгорыя:Плоцевая камэдыя
Катэгорыя:Стой-камэдыя
Катэгорыя:Камэдыйныя фільмы паводле жанраў
Катэгорыя:Камэдыйныя жанры
Міхаіл Ерамец

**Міхаі́л Іва́навіч Ераме́ц** (3 студзеня 1949, Пінская вобласьць, БССР — 16 лістапада 2024, Майнц, Нямеччына) — беларускі экспэрымэнтальны фізык у галіне высокіх ціскаў, хіміі і матэрыялазнаўства.

## Жыцьцяпіс
Скончыў Пінскую сярэднюю школу №3 (1966), Маскоўскі інжынэрна-фізычны інстытут. У 1978 року атрымаў доктарскую ступень у маскоўскім Інстытуце агульнай фізыкі Акадэміі навук СССР.

Працаваў у Інстытуце фізыкі высокіх ціскаў АН СССР (Траецк), займаў пасаду кіраўніка аддзелу фізыкі высокіх ціскаў. Пасьля развалу СССР працаваў ва Ўнівэрсытэце П’ера і Марыі Кюры (Францыя), Нацыянальным інстытуце матэрыялазнаўства і Осацкім унівэрсытэце (Японія), геафізычнай лябараторыі Інстытуту Карнэгі (ЗША), Кларэнданавай лябараторыі Оксфардзкага ўнівэрсытэту (Вялікабрытанія).

З 2001 року працаваў у Хімічным інстытуце Макса Плянка ў Майнцы (Нямеччына). Працаваў у галіне высокатэмпэратурнай звышправоднасьці мэталавадародных і вадароднабагатых злучэньняў. Ягоная каманда адкрыла эфэкт звышправоднасьці пад высокім ціскам у гідрыдзе лянтану пры рэкордна высокай тэмпэратуры 250 K (-23 °C).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Рэзюмэ Міхаіла Ерамца // Таварыства Макса Плянка
* 

Катэгорыя:Савецкія фізыкі
Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Таварыства Макса Плянка
Катэгорыя:Фізыкі XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Фізыкі XXI стагодзьдзя
Салён Кіты (фільм)

***Салён Кіты*** () — італьянская порнастужка, якую зьняў рэжысэр Тынта Брас у 1976 годзе. Стужка была заснаваная на сапраўдных падзеях. У Нямеччыне існаваў дом, дзе жылі блудніцы. Іх выкарыстоўвалі дзяржаўныя службы, каб тайна сьлядзіць за ўраднікамі.

Стужка мае выявы з голага цела і каханьня.

## Зьмест
Стужка апісвае падзеі ў месьце Бэрлін. Падзеі адбываюцца ў Другое сусьветнае вайне. «Салён Кіты» — бардэль, дзе тайна падслухоўваюць наведвальнікаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Салён Кіты'' на БЗФІ
* ''Салён Кіты'' на Народнам аб’яднаньні кінэматаграфіі, гука, відэа і лічбавых вырабаў

Катэгорыя:Эратычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы 1976 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1976 году
Катэгорыя:Фільмы 1976 году
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1970-х італьянскай мовай
Катэгорыя:Фільмы Тынта Браса
Выбыўшы

***Выбыўшы*** () — італьянская стужка, якую зьняў рэжысэр Тынта Брас у 1970 годзе.

## Зьмест
Стужка апісвае падзеі ў Італіі. Мэры (Ванэса Рэдгрэйв) сустракае італьянца Бруна (Франка Нэра). Яна разам падарожнічаюць па Італіі. Сустракаюць розных асоб: безпрацоўных, бедных і няшчасных.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Выбыўшы'' на БЗФІ

Катэгорыя:Фільмы 1970 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1970 году
Катэгорыя:Фільмы 1970 году
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1970-х італьянскай мовай
Катэгорыя:Фільмы Тынта Браса
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Водпуск (фільм)

***Водпуск*** () — італьянская стужка, якую зьняў рэжысэр Тынта Брас у 1971 годзе.

## Зьмест
Стужка апісвае падзеі пра жанчыну, якая была з панамі. Яны яе выкарысталі і затым адправілі на лячэньне. Пасьля лячэньня жанчыну выпусьцілі ў водпуск на месяц. Яна карыстаецца ім для прыгодаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Водпуск'' на БЗФІ
* ''Водпуск'' на Народнам аб’яднаньні кінэматаграфіі, гука, відэа і лічбавых вырабаў

Катэгорыя:Фільмы 1971 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1971 году
Катэгорыя:Фільмы 1971 году
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1970-х італьянскай мовай
Катэгорыя:Фільмы Тынта Браса
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Чэска-Славацкая база зьвестак стужак

**Чэска-Славацкая база зьвестак стужак** — чэская база зьвестак пра кінэматограф і асобы, якія зьнімаюць фільмы. Старонка ў сеціве была выстаўленая ў 2001 годзе. База зьвестак складаецца з допісаў пра  стужкі зробленыя ва ўсім сьвеці. Удзельнікі галасуюць і выказваюць свае асабістыя мысьлі пра стужку.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

Катэгорыя:Старонкі ў сеціве пра кіно
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2001 годзе
Катэгорыя:Базы зьвестак фільмаў у Інтэрнэце
Катэгорыя:Славацкі кінэматограф
Катэгорыя:Чэскі кінэматограф
Катэгорыя:Чэхаславацкі кінэматограф
Flake feiert Weihnachten

****  ()&nbsp;— дэбютны альбом клявішніка нямецкага Neue-Deutsche-Härte-гурта Rammstein Фляке Лёрэнца, рэліз якога адбыўся 22 лістапада 2024 году. На альбоме прадстаўленыя кавэры на калядныя песьні.

Шмат песьняў зьяўляюцца сумеснымі працамі Фляке зь іншымі музыкамі; усе прыбыткі ад продажу альбома пойдуць у хрысьціянскі дзіцячы й моладзевы фонд die Arche.

## Апісаньне
Альбом зьяўляецца зборнікам калядных песьняў-кавэраў, якія запісаў Фляке.

Для працы над  былі запрошаныя розныя музыкі: Дора Пэш, Джоўі Келі, Штумпэн з Knorkator, Tausend Tonnen Obst, Андрэа Гюбэр-Ронэ, Міха з In Extremo, Джэні Розмаер, Käptn Peng, Icke & Er і Фарын Урляўб.

У Spotify замест альбома апублікаваны плэйліст .

## Гісторыя
 стаў даступны для перадзаказу 7 лістапада 2024 году, пра што музыка паведаміў у сваім Instagram-акаўнце:

У той жа дзень адбыўся рэліз першага самотніка з альбома&nbsp;— «», якія ёсьць кавэрам на аднайменную кампазыцыю Джона Ленана. Фляке выконвае песьню сам, з чутным нямецкім акцэнтам.

14 лістапада быў выдадзены другі самотнік, «», які таксама зьяўляецца кавэр-вэрсіяй. У кліпе Крысьціян Лёрэнц выкарыстоўвае вобраз, які адсылае да аповесьці «Дзіўны Чараўнік з краіны Оз».

21 лістапада на YouTube-канале музыкі зьявіўся відэакліп для кампазыцыі «Fairytale of New York» (feat. Doro Pesch & Joey Kelly).

У той жа дзень афіцыйны Instagram-акаўнт Rammstein абвясьціў пра рэліз альбома 22 лістапада.

Відэакліпы для альбома здымаліся ў Брандэнбургу, на поўнач ад Бэрліна.

## Сьпіс кампазыцыяў
Сумесная праца абазначаная як «».

## Чарты

## Глядзіце таксама
*  (альбом Till Lindemann 2023 году)
* Lindemann

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Дэбютныя альбомы
Катэгорыя:Rammstein
Лідзія Бялецкая

**Лідзія Бялецкая** (парт. псэўд.: *Шура*; , Бельск — ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў сям’і сезоннага работніка ў Бельску. Пайшла на работу ва ўзросьце 14 гадоў.

У 1928 годзе ўступіла ў Камуністычны саюз моладзі. У 1931 годзе ўступіла ў рады КПЗБ, у тым жа годзе была абрана сакратаром ячэйкі, потым членам гарадзкога камітэта КПЗБ, а пазней сакратаром раённага камітэта КПЗБ у Бельску.

У 1933 годзе яе паслалі ў цэнтральную партыйную школу КПЗБ у Менску, якую Лідзія Бялецкая скончыла ў 1934 годзе. Цэнтральны камітэт пакінуў яе ў БССР у якасьці партыйнага рэзэрва. Жыла ў Бабруйску і працавала на тэкстыльнай фабрыцы. Скончыла дзевяць клясаў вечаровай школы.

Пасьля роспуску Камуністычнай партыі Польшчы была высланая ў Казахстан, а потым на Урал, дзе знаходзілася 5 гадоў і 6 месяцаў. У 1948 годзе ў Омску памерла яе адзіная дачка, а ў 1954 муж.

У 1956 годзе Лідзія Бялецкая вярнулася ў Беласток, дзе стала працаваць кіраўніком Беластоцкай метэаралягічнай станцыі (на такой жа станцыі яна працавала ў Омску ў 1950-56 гг.) Уключылася ў партыйную работу: была сакратаром пярвічнай партыйнай арганізацыі, пазаштатным членам Ваяводзкай камісіі партыйнага кантролю, дэлегатам другога зьезда ПАРП.

З 1960 па 1962 працавала старшынёй Беларускага грамадска-культурнага таварыства, а ў 1963 годзе выйшла на пэнсію.

Узнагароджана Кавалерскім крыжам ордэна адраджэньня Польшчы. Пахаваная на гарадзкіх могілках Беластока.

## Вонкавыя спасылкі
* Беларускі каляндар 1988. — Беласток : Беларускае грамадска-культурнае таварыства, 1988. — C. 57-59
* Cmentarz Miejski w Białymstoku. LIDIA BIELECKA

Катэгорыя:Сябры Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры
Вінцук Склубоўскі

**Вінцук Склубоўскі** (, в. Малышкаўшчына, Віленская губэрня — , Беласток) — беларускі грамадзка-культурны дзеяч, юрыст і пісьменьнік.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў вёсцы Малышкаўшчына Ашмянскага павета Віленскай губэрні. Бацькі — Аляксандар і Вольга Склубоўскія.

Вучыўся ў Беларускай гімназіі ў Вільні, а пазней ва Унівэрсытэце Стэфана Баторыя ў Вільні. Там уключыўся ў левы беларускі студэнцкі рух, быў дзеячам беларускага руху Заходняй Беларусі. Быў членам Таварыства беларускай школы, часта сустракаўся з Рыгорам Шырмам, Максімам Танкам, Янкам Хворастам.

Быў галоўным рэдактарам беларускай газеты «Наша воля», першы нумар якой выйшаў 24 сьнежня 1935 года ў Вільні. Пакінуў выразны сьлед у беларускім руху ў міжваеннай Польшчы. У час нямецкай акупацыі хаваўся, а пасля быў вывезены на працу ў Германію. Пасьля прыходу саветаў апынуўся на захадзе Польшчы, рабіў у судзе, а ў 1957 годзе пераехаў у Беласток на працу ў Беластоцкі Ваяводзкі суд.

Уключыўся ў дзейнасьць Беларускага грамадзка-культурнага таварыства. Рыхтаваў радыёперадачы, якія раз на тыдзень ішлі на Польскім радыё. Пачынаючы з 1958 года штотыдзень аказваў юрыдычную дапамогу ў рэдакцыі «Нівы». Яго юрыдычныя парады друкаваліся ў «Ніве» і «Беларускіх календарах». У гэтых жа выданьнях ён публікаваў гістарычныя артыкулы, зьвязаныя зь беларускім даваенным рухам, а таксама прозу. Адначасова быў членам навуковага гуртка, які існаваў пры БГКТ.

Быў шматгадовым членам, членам прэзідыума, а ў 1966—1969 гадах старшынёй БГКТ. Узнагароджаны шматлікімі мэдалямі і ордэнамі, у тым ліку Афіцэрскім крыжам адраджэньня Польшчы. Пахаваны на гарадзкіх могілках Беластока.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ашмянскім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай школы
Катэгорыя:Навучаліся ў Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Польскія юрысты
Катэгорыя:Таварышы Беларускага грамадска-культурнага таварыства
Рустэн

**Рустэн** (*Рустэнь*, *Рустын*, *Рустынь*, *Ростэнь*, *Ростын*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Рустэн або Ростэн (Rusten, Rosten) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова руст- (рост-) (імёны ліцьвінаў Расьцейка, Расьціла, Ростаўт; германскія імёны Rosteck, Rustil, Rostoldus) паходзіць ад стараверхненямецкага rustjan 'падрыхтаваць, узброіць', rusti 'рыштунак, амуніцыя'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Agata Rusten* (1830 год); *Stanisław Rustynowicz* (1838 год); *Anna Rustyniewicz* (1839 год); *Wincenty Rusteń*, *Anna Rosteń* (1841 год).

## Носьбіты
На гістарычнай Віленшчыне існавала мясцовасьць Ростынішкі (Rostyniszki).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жыгун

**Жыгун** (*Жыгон*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Зігун (Siguni, Sigun) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сіг- (зыг-, зег-) (імёны ліцьвінаў Зігібут, Зыгел, Жыгімонт; германскія імёны Sigibot, Sigel, Sigimunt) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага sigus 'перамога'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Ивань Жыкгунъ* (1649 год); *Jan Żygun… Żygony* (1801 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Уладзімер Якавенка

**Уладзі́мер Андрэ́евіч Якаве́нка** (8 кастрычніка 1938, вёска Чырына, Дубровенскі раён, Віцебская вобласьць) — вучоны-фізык, пэдагог, заслужаны работнік народнай адукацыі Беларусі.

## Біяграфія
Бацька Андрэй Сямёнавіч працаваў да вайны настаўнікам пачатковай школы ў весцы Чырына Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці, удзельнічаў у баях зь першага да апошняга дня вайны. Маці зь непаўналенім сынам былі вывезены ў Нямеччыну й апынуліся ў канцлягеры да канца вайны. Пасьля заканчэньня Аршанскай пэдвучэльні ў 1957 годзе паступіў у Менскі пэдагагічны інстытут. У 1962 годзе скончыў інстытут і застаўся працаваць у ім. Кандыдат фізыка-матэматычных навук (1972), прафэсар (1993). У 1974 годзе вялізны фізыка-матэматычны факультэт быў падзелены на два — фізычны і матэматычны, і Ўладзімер Якавенка стаў першым дэканам фізычнага факультэту. На гэтай пасадзе ён адпрацаваў да 2003 году.

## Творчасьць
Уладзімер Якавенка — беларускі фізык і пэдагог. Навуковыя працы па люмінесцэнцыі й лазернай спэктраскапіі. Ён аўтар (суаўтар) звыш 150 навуковых і навукова-мэтадычных работ, першага на беларускай мове «Курса агульнай фізыкі: Мэханіка» (1993), а таксама навучальных дапаможнікаў па фізыцы для сярэдняй агульнаадукацыйнай школы й вышэйшых навучальных устаноў, кіраваў навуковым калектывам па стварэньні першага ў Рэспубліцы Беларусь адукацыйнага стандарту вышэйшай адукацыі па спэцыяльнасьці «Фізыка» ў спалучэньні з дадатковымі спэцыяльнасьцямі «Матэматыка», «Астраномія», «Тэхнічная праца», «Тэхнічная творчасьць» (1998). У ходзе гэтай работы ён распрацаваў тыпавыя вучэбныя пляны й праграмы для ВНУ краіны па спэцыяльнасьці «Фізыка» ў адзінстве з дадатковымі спэцыяльнасьцямі.

## Узнагароды і прэміі
* Заслужаны работнік народнай адукацыі (1989)
* Ордэн «Знак Пашаны»

## Бібліяграфія
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Вірцень

**Вірцень** (*Вэртэн*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вердзін, Вірдзін або Вірцін (Werdin, Wirdin, Wirtin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -верд- (-верт-, -вірт-) (імёны ліцьвінаў Верцель, Гальвірд, Явірт; германскія імёны Wertel, Geilwird, Ewirth) паходзіць ад гоцкага wairths, стараверхненямецкага werd 'годны, пачэсны'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Виртени Заблотя* (1567 год); *Marianna Werten* (1799 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Тырыш

**Тырыш**, **Дэрэш**, **Дэрш** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Тырш, Дырыш або Дырша (Thiersch, Dirisch, Dirsche) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова дзір- (дзер-, цір-) (імёны ліцьвінаў Тырольдзь, Дзірман, Дырмунт; германскія імёны Tirold, Direman, Deormund) паходзіць ад гоцкага dius, германскага tiur 'зьвер'.

У Прусіі адзначалася прозьвішча Dersch.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *з людми… з [[Нарэйка|Наркомъ]] Тыришевичомъ… а [[Бутвіл|Бутвиломъ]] Тиришевичомъ… Яна Тиришевича* (13 траўня 1525 году); *Franciszka Dersz* (1817 год); *Karolina Deresz* (1834 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Арнат (імя)

**Арнат** (*Эрнат*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Арнад або Арната (Arnad, Arnato) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова арн- (імя ліцьвінаў Ярнолт, германскае імя Arnolt) паходзіць ад стараверхненямецкага arn 'арол', а аснова -гад- (-ад-, -ат-) (імёны ліцьвінаў Ядвіга, Гатман, Гатаўт; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) — ад гоцкага *haþus, германскага hathu 'бой'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Elizabetha Ernatowiczowna* (23 студзеня 1798 году); *Anna Arnatowicz* (1811 год); *Franciszka Arnatowicz* (1823 год).

## Носьбіты
* Аляксандар Мікалаевіч Арнатовіч ( 1891) — беларус з ваколіцаў Заслаўя, рэпрэсаваны ўладамі СССР
* Пётар Ільліч Арнатовіч (1912—1938) — беларус з ваколіцаў Заслаўя, забіты ўладамі СССР

## Глядзіце таксама
* Арна
* Гата

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Менскі тафсір

**Менскі тафсір** — манускрыпт літоўскіх татараў 1686 року, які зьмяшчае тэкст Карану зь перакладам на польскую мову. Першы пераклад Карану на польскую мову і трэці — на эўрапейскую.

Першыя суры запісаныя па-турэцку, а зь дзевятнаццатай суры тэкст пададзены па-польску з выкарыстаньнем арабскага альфабэту.

Назва *[[тафсір]]* звычайна азначае камэнтар да Карану, але ў дадзеным выпадку аўтары дакумэнту ўжылі такую назву, паколькі іслам забараняе пераклады Карану.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Тафсір татараў Вялікага Княства Літоўскага. Тэорыя і практыка дасьледаваньня

Катэгорыя:Рукапісы Карану
Катэгорыя:Беларускія татары
Атарт

**Атарт** (*Етарт*, *Едэрт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Адагарт або Атард (Adahart, Athard, Atard) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гад- (-ад-, -ат-) (імёны ліцьвінаў Ядвіга, Гатман, Бернат; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад гоцкага *haþus, германскага hathu 'бой', а аснова -гард- (-гарт-, -арт-) (імёны ліцьвінаў Бэйнарт, Ленарт, Мэйнарт; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) — ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Marianna Atort* (1785 і 1791 гады); *Agata Attartt* (1795 год); *Piotr Wincenty Atartt* (1804 год); *Kazimierz Jedert* (1819 год).

## Носьбіты
Етартовіч (Jetortowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Глядзіце таксама
* Гата
* Гарт

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гран-пры Катару

**Гран-пры Катару** () — гоначнае спаборніцтва Формулы-1 у Катары, якое ладзіцца ў 2021 року. Чацьвертае цалкам начное спаборніцтва пасьля Гран-пры Сынгапуру, Бахрэйну і Сахіру.

## Мінуўшчына
У 2021 року Гран-пры Катару было дададзенае ў каляндар замест скасаванага праз пандэмію аўстралійскага этапу. Пераможцам першай гонкі, якая адбылася 21 лістапада, стаў Льюіс Гэмілтан з каманды «Мэрсэдэс».

У 2022 року Катар у лістападзе-сьнежні прымаў футбольны чэмпіянат сьвету, і Гран-пры ня ладзілася, але вярнулася праз год. Гэтым разам тут адбылася адна з шасьці спрынтарскіх гонак сэзону, якую выйграў Оскар Піястры, а Макс Вэрстапэн заваяваў трэцяе чэмпіёнства запар.

## Пераможцы

## Крыніцы

Катэгорыя:Нацыянальныя Гран-пры
Катэгорыя:Катарскія матагоначныя спаборніцтвы
Катэгорыя:Гран-пры Формулы-1
Катэгорыя:2021 год у Катары
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2021 годзе
Катэгорыя:Скандалы ў Формуле-1
Дом Кандратовіча

**Дом Кандрато́віча** — помнік архітэктуры канца XIX стагодзьдзя ў Менску. Знаходзіцца на рагу вуліц Максіма Багдановіча і Кісялёва. Гісторыка-культурная каштоўнасьць рэспубліканскага значэньня.

## Гісторыя

Да рэвалюцыі тут размяшчалася першая народная габрэйская вучэльня, перад Першай Сусветнай вайной тут таксама было паліцэйскае кіраванне. Пад час другой сустветнай вайны цалкам выгарыў, ацалелі толькі сцены.

## Крыніцы
Магель

**Магель** (*Мегаль*, *Магаль*, *Магала*, *Магайла*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Мегел, пазьней Мэгела (Megel, Megele) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова маг- (мак-, мег-) (імёны ліцьвінаў Магейка, Макула, Магер; германскія імёны Mageyke, Maccula, Mager) паходзіць ад гоцкага mēgs 'адзін з бацькоў' або бургундзкага magus 'хлопчык, сын', а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'.

Адпаведнасьць імя Магяла германскаму імю Megilo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

У Памор’і адзначалася прозьвішча Magel.

У Польшчы ў 1656 годзе адзначалася прозьвішча Magell, у 1730 годзе — Magiel.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Kowalie. Magoilo* (1558 год); *Павел Мекголевич, сын в него один Валентыи* (7 лютага 1587 году); *Magalewicz* (1671—1681 гады); *Franciszek Magieła* (1740 год); *Jakim Magało* (1745 год); *Teresa Magel* (1799 год).

## Носьбіты
Магала (Magalo) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Глядзіце таксама
* Мага
* Гайла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Мінела

**Мінела** (*Меніль*, *Мініль*, *Менюл*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Мінул, пазьней Мінэль або Мэнэль (Minnul, Minnulus, Minel, Mennel) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -мін- (-мен-) (імёны ліцьвінаў Мінят, Асьміна, Гальмін; германскія імёны Miniatus, Osminna, Galmin) паходзіць ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць', minthi 'памяць'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *człowiek Meniula* (4 кастрычніка 1640 году); *Ula Minilewicz* (1786 год); *Julian Miniełło* (1804 год); *Marcin Mienilewicz* (1811 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ядгаўд

**Ядгаўд** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гадэгаўд або Адэгаўд (Hadegaud, Adegaudus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гад- (-ад-, -ат-) (імёны ліцьвінаў Ядвіга, Гатман, Бернат; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад гоцкага *haþus, германскага hathu 'бой', а аснова -гаўд- (-гаўт-, -каўд-) (імёны ліцьвінаў Гаўтоўт, Гаўдземунда, Саргоўд; германскія імёны Gautald, Gaudemund, Saregaud) — ад германскага *gautaz 'гот' або гоцкага goþs 'добры, годны', godei 'дабро, годнасьць, цнота'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Elżbieta Jadgowd* (1799 год).

## Носьбіты
У 1598 годзе ўпаміналася «ніва» Ядгоўдзішка ў Жамойцкім старостве.

## Глядзіце таксама
* Гата
* Гаўд

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Паўднёвы Лібан

**Паўднёвы Ліба́н** () — частка Лібану, складзеная з мугафазаў Паўднёвай і Набатыі. На поўначы абмежаваная ракою Авалі, на поўдні мяжуе з Ізраілем.

## Мінуўшчына
Да I сусьветнай вайны тэрыторыя Паўднёвага Лібану належала Асманскай імпэрыі. На канфэрэнцыі ў Сан-Рэма кантроль над Лібанам і Сырыяй атрымала Францыя.

У выніку вайны 1948 року з Ізраілю ў Паўднёвы Лібан перасяліліся больш за 100 000 палестынскіх бежанцаў. У 1970 сюды перанесьла дзейнасьць выгнаная зь Ярданіі Арганізацыя вызваленьня Палестыны (АВП). Адсюль Ясір Арафат працягваў атакі на Ізраіль. Дзяржава не магла кантраляваць рэгіён, які перайшоў пад уладу баевікоў. Ізраіль, каб дапамагчы хрысьціянскіх жыхарам Паўднёвага Лібану, пачаў у 1975 року праводзіць палітыку «Добрага плоту», дзякуючы якой лібанцы маглі атрымліваць мэдыкамэнты ды іншую дапамогу. Адначасна Ізраіль атрымліваў ад мараніцкіх паўстанцаў каштоўную інфармацыю.

У 1978 року прэм’ер-міністар Ізраілю Мэнахем Бэгін у адказ на атакі АВП пачаў у Паўднёвым Лібане апэрацыю «Літані». Пасьля непрацяглых баявых дзеяньняў ААН ухваліла рэзалюцыю пра разьмяшчэньне ў Паднёвым Лібане часовай міратворчай місіі. Ізраіль не пагадзіўся з гэтым рашэньнем і перадаў кантроль над захопленай тэрыторыяй маёру Сааду Гададу, які ў 1979 абвясьціў кароткатрывалае дзяржаўнае ўтварэньне Вольны Лібан.

Пэрыяд зацішша цягнуўся нядоўга. У 1982 року пасьля замаху на амбасадара ў Вялікабрытаніі Ізраіль распачаў супраць АВП новую апэрацыю «Мір у Галілеі». Вайсковыя дзеяньні скончыліся ў 1983 року падпісаньнем мірнай дамовы зь лібанскім урадам, аднак Ізраіль адмовіўся пакідаць тэрыторыю Паўднёвага Лібану, канчаткова вывеўшы войскі толькі ў 2000 року. З ізраільскім сыходам спыніла сваё існаваньне і  Паўднёвага Лібану.

У часе гэтай вайны дзеля супраціву ізраільскаму ўварваньню пачалі стварацца шыіцкія баявыя адзінкі Хэзбалы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Геаграфія Лібану
Катэгорыя:Ізраільска-лібанскі канфлікт
Валат

**Валат** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Валат (Wallath, Walloth) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -вал- (імёны ліцьвінаў Валін, Валант, Гервала; германскія імёны Walin, Waland, Gerwala) паходзіць ад гоцкага *wala 'тыя, хто выдужаў на полі бітвы', walisa 'праўдзівы, лю́бы', waljan 'выбраць' або германскага wala < *wal(a)ha- 'чужы, валійскі'.

У Прусіі бытавала імя *Waliot* (1383 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jan Wałłatt* (1779 год).

## Носьбіты
На гістарычнай Случчыне існуе вёска Валаты.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Чэмпіянат сьвету па гандболе сярод мужчынаў 2025 году

**[[Чэмпіянат сьвету па гандболе сярод мужчынаў]] 2025 году** — 29-е сусьветнае спаборніцтва гандбольных зборных пад эгідай Міжнароднай гандбольнай фэдэрацыі (ІГФ). Фінальная частка чэмпіянату ладзіліся ў Даніі, Нарвэгіі і Харватыі з 14 студзеня па 2 лютага 2025 году. Зборная Даніі пасьпяхова абараніла свой тытул.

## Фармат
Паводле фармату 32 каманды былі падзеленыя на 8 групаў па чатыры ў кожнай. Тры найлепшыя зборныя з кожнай групы трапілі ў асноўнае кола, а апошнія зборныя бралі ўдзел у Прэзыдэнцкім кубку (месцы з 25 па 32). 24 удзельнікі асноўнага кола, падзеленыя на чатыры групы з шасьці камандаў, змагаліся за два першыя месцы, якія далі права ўдзелу ў чвэрцьфіналах.

## Пляцоўкі
Сьпярша заяўка ўлучала 11 гарадоў, сярод якіх былі Заграб, Спліт, Вараждзін, Порач і Дуброўнік у Харватыі, а таксама Капэнгаген і Гэрнінг у Даніі ды Тронгэйм, Ставангер, Драмэн і Осьлё ў Нарвэгіі. Таксама меркавалася, што матч адкрыцьця і фінал будуць ладзяцца ў Осьлё. 25 студзеня 2024 году было абвешчана, што Данія выставіць толькі адзіную арэну Юске Банк Боксэн да спаборніцтва. Праз два дні Нарвэгія таксама скараціла свой сьпіс да адзінай Юніці-арэны, пасьля таго як перамовы з Тронгэймам не далі плён зь фінансавых чыньнікаў. 8 красавіка 2024 году ІГФ абвесьціла канчатковы сьпіс гарадоў, якія мусяць прыняць матчы сусьветнага першынства. Імі сталі Осьлё, Гэрнінг, Заграб, Вараждзін і Порач. Гульня адкрыцьця адбылася ў Гэрнінгу, а фінал быў згуляны ў Осьлё.

## Папярэдні раўнд
*Час усіх матчаў беларускі ([[Беларускі час|UTC+3]]).*

Пры аднолькавай колькасьці набраных пунктаў месцы разьмяркоўваюцца паводле:
# выніку асабістай сустрэчы;
# розьніцы мячоў у асабістай сустрэчы;
# колькасьці забітых галоў у асабістай сустрэчы;
# агульнай розьніцы мячоў;
# агульнай колькасьці забітых галоў.

### Група А


----

----

### Група B


----

----

### Група C


----

----

### Група D


----

----

### Група E


----

----

### Група F


----

----

### Група G


----

----

### Група H


----

----

## Прэзыдэнцкі кубак

### Група I


----

----

### Група II


----

----

### Матч за 31-е месца

### Матч за 29-е месца

### Матч за 27-е месца

### Матч за 25-е месца

## Асноўны раўнд
Захоўваюцца вынікі матчаў папярэдняга раўнду з камандамі, якія таксама выйшлі з групы.

### Група I


----

----

### Група II


----

----

### Група III


----

----

### Група IV


----

----

## Плэй-оф

### Чвэрцьфіналы

### Паўфіналы

### За 3-е месца

### Фінал

## Выніковая табліца

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

2025
Катэгорыя:2025 год у гандболе
Катэгорыя:2025 год у Даніі
Катэгорыя:2025 год у Нарвэгіі
Катэгорыя:2025 год у Харватыі
Катэгорыя:Міжнародныя гандбольныя спаборніцтвы ў Даніі
Катэгорыя:Міжнародныя гандбольныя спаборніцтвы ў Нарвэгіі
Катэгорыя:Міжнародныя гандбольныя спаборніцтвы ў Харватыі
Катэгорыя:Дацкі гандбол
Катэгорыя:Нарвэскі гандбол
Катэгорыя:Харвацкі гандбол
Сімут

**Сімут** (*Сымут*, *Шымут*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сігімут або Сімот (Sigimout, Simot) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сіг- (зыг-, зег-) (імёны ліцьвінаў Зігібут, Зыгел, Жыгімонт; германскія імёны Sigibot, Sigel, Sigimunt) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага sigus 'перамога', а аснова -мод- (-мот-, -мут-) (імёны ліцьвінаў Мотар, Мутаўт, Эймут; германскія імёны Motar, Muotolt, Eimuot) — ад гоцкага moþs '(баявы) дух, лютасьць, адвага'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіага імя Żygmut (Zygmut).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Katarzyna Szymutowicz* (1720 год); *Katarzyna Simutówna* (1721 год); *Josephus Symutowicz* (26 лістапада 1786 году).

## Глядзіце таксама
* Зіга
* Мут

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Батар

**Батар** (*Батэр*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Батар або Батэр (Bathari, Bater) і Герыбад (Heribad) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -бад- (-бат-) (імёны ліцьвінаў Батаўт, Батвіл, Батвін; германскія імёны Bathelt, Badvil, Batwin) паходзіць ад германскага badhuo 'бітва', а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Marcin Baterewicz* (1750 год).

## Носьбіты
Батарэвіч (*Batorewicz*) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

## Глядзіце таксама
* Бат
* Геры

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кедравая рэвалюцыя

**Ке́дравая рэвалю́цыя** (), таксама **Незале́жніцкае паўста́ньне** () — шэраг дэманстарцыяў у Лібане (найперш у сталіцы Бэйруце), выкліканыя забойствам экс-прэм’ера Рафіка Гарыры. Пратэстоўцы патрабавалі сыходу сырыйскіх акупацыйных войскаў, якія разьмяшчаліся тут з 1976 року; зьмены ўлады на незалежную ад Сырыі; стварэньня міжнароднай камісіі па рассьледаваньні забойства Гарыры, звальненьня сілавікоў і правядзеньня вольных парлямэнцкіх выбараў.

Дэманстрацыі адзначаліся адсутнасьцю гвалту з выкарыстаньнем мірных спосабаў грамадзянскага супраціву. Сымбалямі рэвалюцыі сталі бела-чырвоны шалік і сыняя стужка. У выніку пратэстаў Сырыя цалкам вывела зь Лібіі свой 14-тысячны кантынгент. 19 красавіка прасырыйскі ўрад Амара Карамі падаў у адстаўку, пасьля чаго адбыліся ўсеагульныя выбары і пад эгідай ААН быў створаны Спэцыяльны трыбунал па Лібане.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сусьветная рада Кедравай рэвалюцыі

Катэгорыя:Каляровыя рэвалюцыі
Катэгорыя:Канфлікты 2005 году
Катэгорыя:Лібанская палітыка
Катэгорыя:2005 год у Лібане
Катэгорыя:Інтыфады
Катэгорыя:Выступленьні ў Лібане
Катэгорыя:Альянс 14 сакавіка
Эдвард Катлубай

**Эдвард Катлубай** ( нар. 1822 г. у Вільні, памёр у лютым 1879 г. у Пецярбургу) — польскі гісторык і інжынэр.

## Жыцьцяпіс
Паходзіў з памешчыцкай сям’і татарскага паходжаньня, сын Міхала, уладальніка маёнткаў у Троцкім павеце. Вучыўся ў Пецярбургу. З 1844 годзе вёў гістарычныя дасьледаваньні ў Нясьвіжы, дзе меў доступ да архіва і збораў жывапісу.

У 1857 годзе выдаў зборнік копій партрэтаў (у выглядзе дрэварытаў) з камэнтарамі «Нясьвіская галерэя фамільных партрэтаў Радзівілаў» (). На аснове раней невядомых зыходных матэрыялаў ён апрацаваў, сярод іншага: «Адсячэньне Смаленску» () (1858) і біяграфію «Жыцьцё Януша Радзівіла» () (1859), у якой ён паспрабаваў рэабілітаваць магната.

Пакінуў у рукапісе «Ваенную гісторыю Польшчы» — адзін з першых зборнікаў, прысьвечаных гэтай тэме (у трох тамах). Лічыцца адным з заснавальнікаў польскай вайсковай гістарыяграфіі (разам з Тадэвушам Корзонам, Канстанцінам Гурскім, Фэрдынандам Кудэлкам).

Быў чальцом Гэральдычнай акадэміі ў Пізе і Археалягічнага таварыства ў Львове.

Падчас нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў Эдвард Катлубай падтрымліваў паўстанцкія атрады. З прычыны гэтага, пасьля падаўленьня паўстаньня, У Катлубаеў было канфіскавана другое, якое належыць ім маёнтак у Троцкім павеце — Курылішкі.

Вымушаны быў працаваць інжынэрам. У 1863 годзе прымаў удзел у пабудове Пуцілаўскай чыгункі.

Ад шлюбу з Тэадорай, народжанай Лемяшэўскай, меў сына Гэнрыка, вэтэрынара і рэдактара сельскагаспадарчых часопісаў.

Памёр Эдвард Катлубай ад сухотаў у Пецярбургу зімой 1879 году, пахаваны ў Вільні. Многія свае матэрыялы ён завяшчаў пасьля сьмерці Кракаўскай Акадэміі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Słownik historyków polskich (pod redakcją Marii Prosińskiej-Jackl), Wiedza Powszechna, Warszawa 1994
* Aleksander Śnieżko, Edward Kotłubaj, w: Polski Słownik Biograficzny, tom XIV, 1968—1969

## Вонкавыя спасылкі
* Публікацыі Эдварда Катлубая ў бібліятэцы Polona
* Працы ў FBC

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1822 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вільні
Катэгорыя:памерлі ў 1879 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Польскія гісторыкі
Катэгорыя:Асобы Нясьвіжу
Катэгорыя:Расейскія інжынэры
Астроская друкарня

**Астро́ская друка́рня**&nbsp;— друкарскі асяродак у Астрогу, заснаваны Іванам Федаровічам на сродкі князя Канстантына Васіля Астроскага ў 1577—1579 роках.

## Мінуўшчына
Галоўнаю мэтаю заснаваньня друкарні ў Астрогу быў друк поўнага тэксту Бібліі царкоўнаславянскай мовай. З 1570-х рокаў Канстантын Астроскі пачаў шукаць біблійныя сьпісы і людзей вучоных, здольных рэалізаваць праект.

Каля 1574 року князь Астроскі пазнаёміўся з маскоўскім выгнаньнікам Іванам Федаровічам і запрасіў на службу да сябе. Неўзабаве Федаровіч пераехаў у Астрог. Пасьля падбору ўсіх патрэбных сьпісаў ў 1577 пачалася праца. У 1580 быў надрукаваны Новы Запавет і Псалтыр. Поўны тэкст Бібліі выйшаў 12 жніўня 1581 року. Астроская Біблія&nbsp;— найважнейшая кніга, надрукаваная ў Астрогу.

У 1582 року пасьля непаразуменьня з Астроскім Федаровіч вярнуўся ў Львоў, але друкарня працягвала працу. Агулам тут было надрукавана ня менш за 25 назваў кніг.

Далейшы лёс друкарні невядомы. Паводле аднае вэрсіі, яе перадалі езуітам; паводле іншае, яна стала пачаткам для друкарні Кіева-Пячэрскай лаўры. У 1648 року казакі, узяўшы Астрог, спалілі касьцёл, езуіцкую калегію і друкарню.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:украінскае кнігадрукаваньне
Катэгорыя:Астроскія
Катэгорыя:Друкарні Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Астрог
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1577 годзе
Мікалай Самоцік

**Мікалай Самоцік** (, в. Ляшукі, Гайнаўскі павет, Польшча — , Беласток, Польшча) — беларускі грамадзкі дзеяч у Польшчы.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і ў вёсцы Ляшукі, што на Гайнаўшчыне. 

З 1946 па 1953 настаўнічаў у вёсцы Семяноўка. У 1954—1972 працаваў у Гайнаўцы, дзе ўзначальваў аддзел асьветы і культуры Павятовай рады нарадовай, быў сакратаром у Павятовым камітэце Польскай аб’яднанай работніцкае грамады, старшынём прэзідыуму Павятовай рады нарадовай. 

Ад 1973 года да 1983 года быў старшынём Беларускага грамадзска-культурнага таварыства. Прадстаўляў БГКТ у Ваяводзкай радзе нарадовай. Быў узнагароджаны Афіцэрскім і Кавалерскім крыжам адраджэньня Польшчы, Крыжам заслугі, залатым знакам заслужаны для Беласточчыны.

Пахаваны на гарадзкіх могілках Беластока.

Пасьля сьмерці Мікалая Самоціка Віктар Швед прысьвяціў яму верш:

Паверыць цяжка, што Цябе ніколі
Больш не сустрэну, дарагі мой Коля
Ты рана свой жыцьця закончыў век.
І пагаворка нават ёсьць такая,
Што людзі добрыя раней ўміраюць,
А Ты ж быў вельмі добры чалавек.
З Табою, дружа мой, гадоў так многа
Супольнаю хадзілі мы дарогай,
Супольнымі ідэямі жылі.
На кожным кроку суму адгалоскі,
Сумуюць нашы гарады і вёскі,
Сумуюць намі сходжаны палі.
І да жыцьця Цябе ніхто ня верне,
Аднак Табой пасеянае зерне
На роднай ніве дасьць багаты плён.
У нашых сэрцах жыць Ты будзеш вечна,
«Мы ўсе ўзьяднаныя дружбай сардэчнай, —
Ты будзеш жыць у зьмесьце новых дзён».

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларускі каляндар 1985 / Віктар Рудчык. — Беласток: Беларускае грамадзка-культурнае таварыства, 1985. — с. 55—59.

## Вонкавыя спасылкі
* Беларускі каляндар 1985 / Мікалай Гайдук. — Беласток : Беларускае грамадска-культурнае таварыства, 1985. — 55 с.
* Miejski w Białymstoku.MIKOŁAJ SAMOCIK

Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Пахаваныя ў Беластоку
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гайнаўскім павеце
Катэгорыя:Памерлі ў Беластоку
Катэгорыя:Таварышы Беларускага грамадзка-культурнага таварыства ў Польшчы
Катэгорыя:Узнагароджаныя Крыжам Заслугі
Катэгорыя:Узнагароджаныя крыжам афіцэрскім ордэна Адраджэньня Польшчы
Катэгорыя:Узнагароджаныя крыжам кавалерскім ордэна Адраджэньня Польшчы
Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Сьвята беларускай песьні

**Сьвята беларускае песьні** () — штогадовая падзея, якая адбываецца ў розных местах Летувы з 1996 году. Заснавальнік фэсту&nbsp;— Лявон Адамавіч Мурашка.

## Апісаньне
22 кастрычніка 2022 году адбылася падзея ў месьце Вісагіня. Падзея праходзіла ў месьце Вільня 16 верасьня 2023 годзе. Яго правялі ў доме настаўнікаў. Заснавальнікам падзеі стала «Згуртаваньне беларускіх грамадзкіх арганізацый Летувы».

Задачамі мерапрыемства:
* разьвіцьцё беларускай культуры 
* праслаўленьне беларускай мовы і культуры 
* разьвіцьцё таварыскіх адносінаў з жамойтамі
* разьвіцьцё адносінаў беларусаў з жамойтамі і іншымі народамі Летувы

## Сьпіс мерапрыемстваў
Ніжэй маецца сьпіс мерапрыемстваў:
# Сьвята беларускай песьні 1997
# Сьвята беларускай песьні 1998
# Сьвята беларускай песьні 1999
# Сьвята беларускай песьні 2000
# Сьвята беларускай песьні 2001
# Сьвята беларускай песьні 2002
# Сьвята беларускай песьні 2003
# Сьвята беларускай песьні 2004
# Сьвята беларускай песьні 2005
# Сьвята беларускай песьні 2006
# Сьвята беларускай песьні 2007
# Сьвята беларускай песьні 2008
# Сьвята беларускай песьні 2009
# Сьвята беларускай песьні 2010
# Сьвята беларускай песьні 2011
# Сьвята беларускай песьні 2012
# Сьвята беларускай песьні 2013
# Сьвята беларускай песьні 2014
# Сьвята беларускай песьні 2015
# Сьвята беларускай песьні 2016
# Сьвята беларускай песьні 2017
# Сьвята беларускай песьні 2018
# Сьвята беларускай песьні 2019
# Сьвята беларускай песьні 2020
# Сьвята беларускай песьні 2021
# Сьвята беларускай песьні 2022
# Сьвята беларускай песьні 2023
# Сьвята беларускай песьні 2024
# Сьвята беларускай песьні 2025

## Глядзіце таксама
* Фэстываль «Беларусь старажытная»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьвята беларускай песнi на 25-м фэстывалі
* Запіс 26-га Сьвята беларускае песьні
* Apie Baltarusių dainos šventę
* Baltarusių dainos šventė Šalčininkuose
* Baltarusių dainos šventė 2024
* Nuskambėjo 27-oji baltarusių dainų šventė 2023
* Smagi Baltarusių dainos šventė 2017
* Baltarusių dainos ansambliui “Svitanak” – 25 metai!
* 2022
* Vytautas Grubliauskas džiaugėsi įvyksiančia Baltarusiškos dainos švente Klaipėdoje 2011
* Сьвята беларускае песьні ў Летуве 2009 год

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1996 годзе
Катэгорыя:Беларусы ў Летуве
Катэгорыя:Летувіскія музычныя фэстывалі
Катэгорыя:Летувіскія фэсты
Катэгорыя:Беларуская мова ў Летуве