Люі-Жан Кальвэ

**Люí-Жáн Кальвэ** (*[[Француская мова|па-француску]]*: Louis-Jean Calvet; 5 чэрвеня 1942, Бізэрта, Туніс ― 29 кастрычніка 2025, Туніс) ― францускі лінгвіст, сацыялінгвіст.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў 1942 годзе ў Бізэрце, у Тунісе. Па ўспамінах Л.-Ж. Кальвэ, дзяцінства прайшло ў цёплых шматмоўных і шматкультурных умовах.

Пасьля пераехаў у Францыю. Навучаўся ў Ніцкім унівэрсытэце, потым у Парыжы ў Сарбоне, дзе абараніў доктарскую дысэртацыю на тэму «Langue, corps, société» («Мова, цела, грамадзтва»).

Прафэсар унівэрсытэту Парыж-Дэкарт (Парыж V), а таксама да 2012 году ўнівэрсытэту Экс-Марсэль.

Адзін з галоўных стваральнікаў і тэарэтыкаў францускай сацыялінгвістыкі. 

## Навуковая дзейнасьць

З сваёй першай сацыялінгвістычнай публікацыі ― «Лінгвістыка і каляніялізм» (1974) ― Люі-Жан Кальвэ аналізуе сувязі паміж мовай і палітыкай, паміж моўным дыскурсам і каляніяльным дыскурсам. У дадзенай працы дасьледнік стварыў і абгрунтаваў панятак «глётафагіі», то бок паглынаньне адной мовы іншай. Гэта найбольш актуальнае ў беларускім кантэксьце дасьледаваньне францускага лінгвіста. Л.-Ж. Кальвэ закранае тэму культурнага і моўнага імпэрыялізму, у тым ліку францускага, які захоўваецца і праяўляецца да сёньня ў некаторых міжнародных структурах, напрыклад, Міжнароднай франкафоннай арганізацыі. Дасьледнік прапануе дзейны сродак барацьбы з моўным імпэрыялізмам - пашырэньне веды пра іншыя мовы і вывучэньне гэтых моваў.

У іншых працах дасьледнік цікавіцца сувязямі паміж мовай і ўладай («La Guerre des Langues», 1987), мовай ва ўмовах урбанізму («Les Voix de la ville», 1994). Такім парадкам, Л.-Ж. Кальвэ ўдзельнічаў ў стварэньні францускай сацыялінгвістыкі, стаў адным з самых вядомых ейных прадстаўнікоў. Ягоныя працы перакладзеныя на дваццаць моваў.

Апрача гэтага ягоныя інтарэсы ахопліваюць такія тэмы, як арго, францускі шансон, шматмоўе, француская мова Афрыкі, экалінгвістыка.

У 2012 годзе яму была ўручаная прэмія Sociolinguists Worlwide Award. У 2017 годзе Л.-Ж. Кальвэ атрымаў прэмію Жоржа Д'юмэзіля Францускай акадэміі за твор «La Méditerranée, mer de nos langues» («Міжземнамор'е, мора нашых моваў»). 

На сваёй віртуальнай старонцы (http://louis-jean.calvet.pagesperso-orange.fr/) вядзе адкрыты сацыялінгвістычны дзёньнік.

## Бібліяграфія
● 1969: Dynamique des groupes et pédagogie, Bureau pour l'enseignement de la langue et de la civilisation françaises à l'étranger

● 1973: Roland Barthes; un regard politique sur le signe, Payot (Petite bibliothèque Payot)

● 1974: Linguistique et colonialisme, petit traité de glottophagie, Payot (Petite bibliothèque Payot)

● 1975: Pour et contre Saussure: vers une linguistique sociale Payot (Petite bibliothèque Payot)

● 1977: Marxisme et linguistique. Marx, Engels, Lafargue, Staline, précédé de Sous les pavés de Staline la plage de Freud?, Paris, Payot, coll. "Langages et sociétés"

● 1978: Faut-il brûler Sardou?, avec Jean-Claude Klein, Savelli

● 1980: Les Sigles, PUF (Que sais-je?, n° 1811)

● 1981: Les Langues véhiculaires, PUF (Que sais-je?, n° 1916)

● 1984: La Tradition orale, PUF (Que sais-je?, n° 2122)

● 1985: direction du dossier «Les musiques métissées» de la revue Vibrations. Musiques, médias, société

● 1988: direction du dossier «La scène» de la revue Vibrations. Musiques, médias, société

● 1990: Roland Barthes, Flammarion

● 1993: La Sociolinguistique, PUF (Que sais-je?, n° 2731)

● 1994: L'Argot, PUF (Que sais-je?, n° 700)

● 1994:  Les Voix de la ville, Introduction à la sociolinguistique urbaine, Payot

● 1996: Les Politiques linguistiques, PUF (Que sais-je?, n° 3075)

● 1996: Histoire de l'écriture, Plon

● 1999: Pour une écologie des langues du monde, Plon

● 2003: Léo Ferré, Flammarion

● 2004: Essais de linguistique, la langue est-elle une invention des linguistes?, Plon

● 2006: 100 ans de chanson française, l'Archipel

● 2006: Combat pour l'Élysée, en collaboration avec Jean Véronis, Seuil

● 2008: Les Mots de Nicolas Sarkozy, en collaboration avec Jean Véronis, Seuil

● 2010: Le Jeu du signe, Seuil

● 2010: Le Français en Afrique, l'Archipel

● 2011: Il était une fois 7000 langues, Fayard

● 2013: Chansons, la bande son de notre histoire, l'Archipel

● 2013: Les Confettis de Babel. Diversité linguistique et politique des langues, en collaboration avec Alain Calvet, Ecriture
2014: Georges Moustaki, une vie, l'Archipel

● 2016: La Méditerranée, mer de nos langues, CNRS éditions

● 2019: My tailor is still rich, les glottotropies à travers l'histoire de la méthode Assimil, CNRS éditions.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 5 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1942 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Тунісе
Катэгорыя:Францускія навукоўцы
Катэгорыя:Францускія сацыялінгвісты