Баранавіцкі раён

**Бара́навіцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Берасьцейскай вобласьці Беларусі. Плошча  км². Насельніцтва на 2018 год — 30 850 чалавек. Цэнтар раёну — горад Баранавічы (не ўваходзіць у склад раёну).

Раён уключае мястэчка Гарадзішча раённага падпарадкаваньня і 244 сельскія населеныя пункты, якія належаць да 14 сельскіх саветаў: Велікалуцкі, Вольнаўскі, Гавінавіцкі, Гарадзішчанскі, Жамчужненскі, Крашынскі, Лясьнянскі, Малахоўскі, Маўчадзкі, Мілавідзкі, Навамыскі,  Палонкаўскі, Пачапаўскі, Сталовіцкі.

## Гісторыя

Раён утвораны 15 студзеня 1940 году як Навамыскі, у 1957 годзе перайменаваны ў Баранавіцкі раён. У канцы 1962 году да раёну далучана тэрыторыя былога Гарадзішчанскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Геаграфічнае становішча
Баранавіцкі раён знаходзіцца на поўначы Берасьцейскай вобласьці. Тэрыторыя раёну складае  км² (% тэрыторыі вобласьці).

Раён мяжуе з Івацэвіцкім (на поўдні) і Ляхавіцкім (на паўднёвым усходзе) раёнамі Берасьцейскай вобласьці, Нясьвіскім раёнам Менскай вобласьці на ўсходзе, Карэліцкім і Наваградзкім раёнамі Гарадзенскай вобласьці на поўначы, Зьдзецельскім раёнам Гарадзенскай вобласьці на паўночным захадзе, ды Слонімскім раёнам Гарадзенскай вобласьці на захадзе.

## Рэльеф

Рэльеф узгорыста-раўнінны. Пераважаюць вышыні 180—240&nbsp;м над узроўнем мора. Паўночная частка раёну разьмешчана ў межах Наваградзкага ўзвышша, паўднёвая — на Баранавіцкай раўніне.

Найвышэйшы пункт раёну — 267&nbsp;м над узроўнем мора — знаходзіцца каля вёскі Зялёная.

## Карысныя выкапні
У нетрах раёну існуюць паклады торфу, гліны, будаўнічых пяскоў, пясчана-жвіровых матэрыялаў.

## Гідраграфія
Найбольшая рака — Шчара з прытокамі Мышанкай, Малатоўкай, Лахазвай, Ісай, на поўначы — рака Сэрвач, на паўночным захадзе — рака Моўчадзь.

Створана вадасховішча Гаць, ёсьць азёры Калдычэўскае і Дамашэўскае.

## Клімат і расьліннасьць
Лясы займаюць 33% тэрыторыі. Пад балотамі 18,7&nbsp;тысячы гектараў, амаль усе нізінныя, часткова асушаныя. На тэрыторыі раёну знаходзяцца частка Баранавіцкага біялягічнага заказьніку, Моўчадзкае насаджэньне эўрапейскай лістоўніцы.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 41 902 чал. (перапіс); 2016 год — 31 886 чал.; 2017 год — 31 340 чал.; 2018 год — 30 850 чал.

## Эканоміка
Прамысловасьць раёну прадстаўлена прадпрыемствамі паліўнай, дрэваапрацоўчай, харчовай галінаў. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі&nbsp;— мяса-малочная жывёлагадоўля, птушкагадоўля, бульбаводзтва. Вырошчваюць цукровыя буракі, збожжавыя культуры, лён, гародніну. 

Асноўныя прадпрыемствы раёну:
* Сяльгаспрадпрыемства «Ўсходняе» (Сеўрукі)
* Жвірава-сарціравальны завод «Амнявічы»
* Беларуска-расейскае мэмблевае прадпрыемства «Дыпрыз» (Узногі)
* Баранавіцкая птушкафабрыка (Русіно)
* Птушкафабрыка «Дружба» (Жамчужны)
* Саўгас-камбінат «Мір» (пасёлак Мір)
* Торфапрадпрыемства «Каўпеніца» (пасёлак Кастрычніцкі)

## Турызм
На хутары Завосьсе — сядзіба-музэй Адама Міцкевіча. У вёсцы Русіно — Дом-музэй этнаграфіі і культуры.

## Вядомыя асобы
* Уладзіслаў Галубок (сапр. Уладзіслаў Голуб; 1882, станцыі Лясная (сёньня в. Лясная)  — 1937) — рэпрэсаваны беларускі драматург, рэжысэр, актор, тэатральны дзяяч.
* Уладзімер Емяльянчык (1955, в. Вялікія Лукі — 2003) — беларускі гісторык.
*Ян Серада (1879, в. Задзьвея — 1943), беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч, пэдагог, публіцыст. Першы старшыня Рады Беларускай Народнай Рэспублікі
* Адам Міцкевіч  (1798, фальварак Завосьсе — 1855), паэт, палітычны публіцыст і дзяяч нацыянальна-вызвольнага руху

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;21.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Баранавіцкі раённы выканаўчы камітэт
* Навіны баранавіцкага рэгіёну