open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юраўка

Назву **Юраўка** маюць:

* Юраўка — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Юраўка — вёска ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Юраўка — хутар у Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці
Левая (партыя, Нямеччына)

«**Левая**» () — партыя ў Нямеччыне, заснаваная 16 чэрвеня 2007 году. Па сваіх поглядах — левая сацыялістычная партыя. Партыя ўзьнікла шляхам зьліцьця «Левай партыі. ПДС», утворанай у 1990 годзе з кіроўнай у 1949—1990 гадах у НДР марксісцка-ленінскай Сацыялістычнай адзінай партыі Нямеччыны (САПН), левай партыі «Праца і сацыяльная справядлівасьць — Выбарчая альтэрнатыва», заснаванай у 2005 годзе былымі сябрамі Сацыял-дэмакратычнай партыі Нямеччыны (СДПН) (зь левага крыла партыі), і левых, якія выйшлі таксама з Сацыял-дэмакратычнай партыі Нямеччыны (таксама зь левага крыла партыі) і заснавалі партыю «Левых» у 2007 годзе. Пад час выбараў у Бундэстаг 2017 году грамада палепшыла свой вынік. Да 2017 году было 63 чалавекі ў сойме, а пасьля выбараў 24 верасьня 2017 году стала 69 чалавек.

## Дзейнасьць
У сваёй дзейнасьці выстурае супраць удзелу Нямеччыны ў вайсковых дзеяньнях. Выступае супраць вайны, як сродку міжнародных зносін. Галасавала за праўнае прызнаньне адносінаў паміж асобамі адной плоці, як сям’і.

## Крыніца

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Зьвяз 90/Зялёныя

**Зьвяз 90/Зялёныя** () — партыя ў Нямеччыне, заснаваная 16 чэрвеня 2007 году. «Зялёныя» зьвязаныя з эўрапейскімі экалягічнымі партыямі. Характэрнай рысай іх праграмы зьяўляецца спалучэньне рынкавай эканомікі з патрэбай аховы прыроды й навакольнага асяродзьдзя пад кантролем дзяржавы.

З «Зьвязам 90/Зялёнымі» зьвязаны няўрадавы Фонд Гэнрыха Бёля.

У 1979 годзе ў ФРН была створана Партыя зялёных. 24 лістапада 1989 году ў НДР у выніку зьяднаньня трох некамуністычных палітычных груп быў заснаваны «Зьвяз 90». Пад час выбараў у Бундэстаг 2017 году грамада набрала 8,9% галасоў. Гэта дало магчымасьць набраць лепшы вынік, чым на мінулых выбарах у 2013 годзе (было 63 чалавека ў сойме). Грамада пасьля выбараў 2017 году змагла паслаць у сойм 67 чалавек.

## Дзейнасьць
У сваёй дзейнасьці выступае супраць удзелу Нямеччыны ў вайсковых дзеяньнях. Выступае супраць вайны, як сродку міжнародных дачыненьняў. Галасавала за праўнае прызнаньне адносінаў паміж асобамі адной плоці, як сям’і.

## Крыніцы

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Кафэін

**Кафэі́н**&nbsp;— алькалёід, які ёсьць у насеньні кававага дрэва, лісьці чайнага хмызьняка і арэхах кола. Зьяўляецца вытворным рэчывам пурыну. Узбуджае цэнтральную нэрвовую сыстэму, асабліва сасударухальны цэнтар, што пашырае сасуды, і вышэйшыя аддзелы: павышае ўспрыманьне органаў пачуцьцяў, рухавасьць, разумовую і цялесную працаздольнасьць, зьніжае стомленасьць і санлівасьць.

Кафэін уваходзіць у склад звыш 20 найменьняў лекаў. Парог шкоднага дзеяньня складае 300 міліграмаў кафэіну на дзень. Такая доза ўтрымліваецца ў 3-х кубках кавы, калі 1 кубак (да 100 мілілітраў) зьмяшчае ў сярэднім 100 міліграмаў. Пагатоў у кубку кавы з абсмажанага кававага зерня 80—115 мг, у кубку растваральнай кавы 65—71 мг, у кубку кавы эспрэса 40 міліграмаў. Перадазоўка можа назірацца ўжо па прыёме 500 мг кафэіну за дзень. Чайнае лісьце ўтрымлівае да 4 % кафэіну, што істотна больш за ўзровень кавы і было б дастаткова для атручаньня пры імклівым усмоктваньні ў кроў. Аднак кафэін з гарбаты ўсмоткваецца павольна і хутка выводзіцца, бо знаходзіцца ў злучаным стане з танінам і паступлае ў арганізм разам з тэабрамінам і тэафілінам.

## Перадазоўка

Прыём 1 граму кафэіну выклікае ў дарослага чалавека павышаны ціск, арытмію (тахікардыя) і парушэньне кровазвароту. Такая доза зьмяшчаецца ў 12,5 кубках кавы, калі 1 кубак кавы (да 100 мілілітраў) зьмяшчае 80 міліграмаў кафэіну (1 / 0,08 = 12,5). Сьмяротная доза для дарослага чалавека складае 10 грамаў, што адпаведна зьмяшчаецца ў 12,5 літрах кавы (125 кубкаў).

## Крыніцы


Катэгорыя:Пэстыцыды
Катэгорыя:Кава
Катэгорыя:Лекі
Сьвятая Шушанік

Сьвятая **Шушанік** (, ), у сьвеце ***Вардэні Маміканян*** ( 440, Армэнія — 475, , Грузія) — раньнесярэднявечная хрысьціянская армянская мучаніца, замардаваная сваім мужам Варскенам. Прызнаная мучаніцай за веру, ейнае стаяньне ў веры апісанае ў агіяграфічнай працы ейнага спавядальніка Якуба «Мучаніцтва сьвятой каралевы Шушанік».

## Жыцьцяпіс
Шушанік была дачкой армянскага галоўнакамандуючага (спарапэта) Вардана Маміканяна, і выйшла замуж за заможнага міхранідзкага фэўдала (*пітыяхша*) Варскена, сына Аршуша II. Варскен супрацьстаяў картлійскаму каралю Вахтангу I і заняў пра-пэрсыдзкую пазыцыю, выракшыся хрысьціянства і навярнуўшыся ў зараастрызм. Пасьля адмовы жонкі вырачыся хрысьціянскай веры ён забіў Шушанік, а сам загінуў ад рукі караля Вахтанга ў 483 року.

Шушанік была кананізаваная Грузінскай праваслаўнай царквой і шанаваная ў Армянскай апостальскай царкве. У Грузіі ейны дзень памяці адзначаецца 17 кастрычніка, а ў Армэніі — у аўторак у пэрыяд між 20-26 верасьня.

## Вонкавыя спасылкі
* «Мучаніцтва сьвятой каралевы Шушанік» 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў V стагодзьдзі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Армэніі
Катэгорыя:Памерлі ў 475 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Грузіі
Катэгорыя:Армянскія сьвятыя
Катэгорыя:Грузінскія сьвятыя
Катэгорыя:Сьвятыя жанчыны
Катэгорыя:Маміканяны
Катэгорыя:Асобы дзяржавы Сасанідаў
Катэгорыя:Праваслаўныя мучанікі
Катэгорыя:Кананізаваныя манархі
Катэгорыя:Сярэднявечныя жанчыны
Дэпутат Эўрапейскага парлямэнту

**Дэпутат Эўрапейскага парлямэнту** — асоба, абраная ў Эўрапейскі парлямэнт. У самым пачатку працы Эўрапарлямэнту эўрапарлямянтарыі прызначаліся краінамі-чальцамі з дэпутатаў нацыянальных парлямэнтаў. Аднак з 1979 году парлямэнтарыі абіраюцца прамым усеагульным галасаваньнем. Кожная краіна сама выбірае спосаб абраньня кандыдатаў. У цяперашні час усе дзяржавы выкарыстоўваюць розныя формы прапарцыянальнай выбарчай сыстэмы.

Ад выбараў, праведзеных у траўні 2014 году, колькасьць эўрапарлямянтарыяў узрасла і склала 751 чалавек, ад кожнай краіны-чальца ад 6 да 96 эўрадэпутатаў.

## Колькасьць дэпутатаў па краінах

## Вонкавыя спасылкі
Сьпіс памерлых у 2001 годзе

## Студзень
* 6 студзеня: Надзея Грэк (90) — беларуская савецкая палітычная дзяячка.
* 19 студзеня: Ян Пятроўскі (95) — беларускі пратэстанцкі прапаведнік.

## Люты
* 2 лютага: Уладзімер Анічэнка (76) — беларускі мовазнавец.
* 4 лютага: Аляксандар Дубко (63) — кандыдат у прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь на выбарах у 1994 годзе, Герой Беларусі.
* 5 лютага: Масей Сяднёў (87) — беларускі паэт, празаік.
* 20 лютага: Іван Новікаў (83) — беларускі пісьменьнік.

## Сакавік
* 10 сакавіка: Уладзімер Варашылаў (70) — аўтар, рэжысэр і вядучы «Што? Дзе? Калі?».
* 24 сакавіка: Антон Бархаткоў (86) — беларускі жывапісец, заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі (1991).

## Красавік
* 29 красавіка: Барэнд Бісьгёвэль (86) — нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч.

## Травень
* 11 траўня: Дуглас Адамз (49) — брытанскі пісьменьнік.
* 28 траўня: Мікалай Яроменка (52) —  беларуска-расейскі актор.

## Чэрвень
* 12 чэрвеня: Мікалай Саўчанка (78) — беларускі ўроляг.

## Ліпень
* 22 ліпеня: Міклаш Мэсэй (80) — вугорскі паэт.

## Жнівень
* 5 жніўня: Вячаслаў Адамчык (68) — беларускі пісьменьнік.

## Верасень
* 21 верасьня: Мікалай Матукоўскі (72) — беларускі драматург.
* 21 верасьня: Уладзімер Стральцоў (96) — беларускі й расейскі кінарэжысэр.

## Кастрычнік
* 13 кастрычніка: Максім Лужанін (91) — беларускі паэт.
* 22 кастрычніка: Георгі Віцын (84) — савецкі і расейскі актор.

## Лістапад
* 10 лістапада: Кен Кізі (66) — амэрыканскі пісьменьнік.
* 29 лістапада: Джордж Гарысан (58) — ангельскі рок-музыка і рок-кампазытар.

## Сьнежань
* 22 сьнежня: Уладзіслаў Чарняўскі (85) — беларускі каталіцкі сьвятар.

## Крыніцы


2001
Зімовыя юнацкія Алімпійскія гульні 2020 году

**Зімовыя юнацкія Алімпійскія гульні 2020 году** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні III зімовай юнацкай Алімпіяды**, праходзілі ў Лязаны (Швайцарыя) з 10 да 19 студзеня 2020 году.

Катэгорыя:Юнацкія Алімпійскія гульні
Якубавічы

Назву **Якубавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Якубавічы — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Якубавічы — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці

## Падвойныя назвы
* Якубавічы Баравыя
* Якубавічы Гаравыя

## Глядзіце таксама
* Якуб
* Якубава
* Якубаўка
* Якубаўцы
* Якубаўшчына
* Якубенкі
* Якубова
* Якубовіч
* Якубовічы
БКГ1

**БКГ1** (Беларуска-кітайскі грузавы 1) — грузавы электравоз пераменнага току, які з 2012 году выпускае ТАА «Датунскі электравозны завод» (правінцыя Шаньсі, Кітай) для Беларускай чыгункі. Распрацаваны на аснове кітайскага электравоза 2007 году «Гармонія 2» (), які ў сваю чаргу грунтаваўся на францускім электравозе 2003 году «Альстом Прыма 47000». Можа везьці грузы вагой да 9000 тонаў і цягнуць да 90 вагонаў. Лякаматыў каштуе $8,3 млн. Разьлічаны на 40 гадоў службы.

## Уласьцівасьці
Поўная службовая вага: 200 тонаў.

Нагрузка ад рухальных восяў на рэйкі: 25 тонаў.

Даўжыня: 19,075 мэтру.

Шырыня: 3,231 мэтру.

Найбольшая вышыня: 3,944 мэтру.

Шырыня каляіны: 1,52 мэтру (расейская каляіна).

Цягавы электрарухавік: асынхронны з апорна-восевым падвешваньнем, магутнасьць 2 × 4,8 мэгават.

Напруга ў кантактнай сетцы: 25 кілявольт пры 50 гэрцах.


BKG1-001 with freight train.webm|thumbtime=24|БКГ1-001 цягне грузавыя вагоны


## Мінуўшчына
27 красавіка 2010 году Беларуская чыгунка падпісала кантракт на закупку ў ТАА «Датунскі электравозны завод» (правінцыя Шаньсі, Кітай) 12 электравозаў за 700 млн юаняў ($93,6 млн). Пры канцы кастрычніка 2010 году Экспартна-імпартны банк Кітаю вылучыў праз ААТ «Беларусбанк» пазыку на набыцьцё электравозаў у памеры $84,8 млн. У жніўні — лістападзе 2011 году завод вырабіў 12 замоўленых электравозаў. У лютым 2012 году Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт транспарту (Гомель) правёў выпрабаваньне электравозаў для засьведчаньня прыдатнасьці. 16 траўня 2012 году першыя 2 электравозы БГК1 прыбылі ў Баранавічы (Берасьцейская вобласьць, Беларусь). Да 16 траўня 2013 году 12 электравозаў задзейнічалі на электрыфікаваных участках Беларускай чыгункі Берасьце — Ворша і Маладэчна — Асіпавічы, якія перасякаліся ў Менску.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Лякаматывы
Катэгорыя:Электрычны транспарт
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2012 годзе
Шамякі

Назву **Шамякі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Шамякі — хутар у Навадворскім сельсавеце Шчучынскага раёну
** Шамякі — вёска ў Сабакінскім сельсавеце Шчучынскага раёну

## Глядзіце таксама
* Шамяка
* Шамякаў
* Шамякаўшчына
* Шамякін
Гісторыя Ўзды

**[[Узда]]** — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны. Да нашага часу тут захаваўся касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа ў стылі клясыцызму, помнік архітэктуры XVIII ст., і пірамідальная капліца-пахавальня колішніх уладальнікаў паселішча паноў Завішаў.

## Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Ўзду як двор Корсакаў у Менскім павеце датуецца 1450 годам. У 2-й палове XV ст. паселішча атрымала статус мястэчка. У розны час Узда знаходзілася ў валоданьні Кавячынскіх, Завішаў, Красінскіх. У канцы ХV ст. Кавячынскія збудавалі тут кальвінскі эбор.

У 1572 годзе ўва Ўзьдзе знаходзіўся Сымон Будны ў зьвязку з выданьнем Бібліі. У 1684 годзе па вяртаньні ў каталіцтва Кавячынскія заснавалі ў мястэчку парафію, набажэнствы праходзілі ў капліцы.

## Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Узда апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стала цэнтрам воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні. У канцы ХVІІІ ст. мясьціна перайшла да роду Завішаў. У 1798 годзе Казімер Завіша збудаваў касьцёл, таксама дзейнічала царква.

У 1829—1830 гадох ува Ўзьдзе працавалі друкарня Э. Прэса, школа, 4 пачатковыя навучальныя ўстановы, бровар, млын, аптэка, пошта, 30 крамаў, нядзельны кірмаш. На 1886 год — народная вучэльня, валасная ўправа, школа, бровары, суконная фабрыка, 2 млыны, 24 крамы; дзейнічалі царква, касьцёл, сынагога, мячэт, 3 малітоўныя дамы. У 1906—1909 гадох у мястэчку дзейнічала правінцыйнае кола польскага таварыства «Асьвета», якое займалася падтрымкай адукацыі на польскай мове.

## Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Узда абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, у Ігуменскі павет («падраён») Менскага раёну. 17 ліпеня 1924 году Ўзда стала цэнтрам раёну (з 25 сьнежня 1962 да 30 ліпеня 1966 году ў Койданаўскім раёне). 27 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У Другую сусьветную вайну з 27 чэрвеня 1941 да 26 чэрвеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

10 сакавіка 1999 году Ўзда атрымала статус места.

## Галерэя

Uzda. Узда (1900).jpg|Народная вучэльня, каля 1900 г.
Uzda, Vialikaja. Узда, Вялікая (1916).jpg|Вуліца Вялікая, 1916 г.
Uzda, Krasny, Pietrapaŭłaŭskaja. Узда, Красны, Петрапаўлаўская (1918).jpg|Пляц Красны. Царква, да 1933 г.
Uzda, Vialikaja. Узда, Вялікая (1930-49).jpg|Вуліца Вялікая, да 1950 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
*
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе

**Вышэйшая ліга Беларусі** — найвышэйшая нацыянальная прафэсійная ліга. Першы розыгрыш адбыўся ў сэзоне 1992/1993 году, які выйграла менскае РТІ.

## Каманды ў 2017 годзе
* БДЭУ-ГрандПрынт (Менск)
* Гародня-93
* ГАЦАР-зборная Гомельскай вобласьці (Гомель)
* Зборная Берасьцейскай вобласьці
* Імпульс-БДУІР
* Прынёманьне-ГрДУ
* Рубон (Віцебск)
* Цмокі-Менск
* Цмокі-менск-2
* ЦАР-Барысфэн (Магілёў)

## Пераможцы

Катэгорыя:Чэмпіянат Беларусі па баскетболе
Царква Сьвятога Мікалая (Ваўкавыск)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Ваўкавыску. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычнай Шырокай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Ваўкавыску збудавалі ў 1874 годзе.

## Архітэктура
Прыклад сынадальнага кірунку эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта 8-гранны асноўны аб’ём з прастакутнай апсыдай і прытворам. На галоўным фасадзе — 2-ярусная вежа-званіца, першы яе ярус прастакутны ў пляне, другі — 8-гранны, накрыты шатром. Галоўны ўваход вылучаецца кілепадобным франтонам. Асноўны аб’ём мае паўцыркульныя вокны з кілепадобнымі сандрыкамі, прытвор і апсыда — прастакутныя зь ліштвамі, завершаныя шырокім карнізам і фрызам з аркавым пасам. Цэнтральная грань апсыды завяршаецца трыкутным франтонам і дэкаруецца пілястрамі і аркавай нішай у цэнтры.

Інтэр’ер зальны, перакрыцьцё драўлянае, роўнае. У царкве драўляны 2-ярусны іканастас, дэкараваны накладной разьбой, пакрыты пазалотай.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Vaŭkavysk, Šyrokaja. Ваўкавыск, Шырокая (1915).jpg|1915 г.
Vaŭkavysk, Šyrokaja, Mikałajeŭskaja. Ваўкавыск, Шырокая, Мікалаеўская (1915).jpg|1915 г. (фрагмэнт)
Vaŭkavysk, Šyrokaja, Mikałajeŭskaja. Ваўкавыск, Шырокая, Мікалаеўская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Vaŭkavysk. Ваўкавыск (1916).jpg|1916 г.


### Сучасныя здымкі

Belarus-Vawkavysk-Church of Saint Nicholas-9.jpg|Агульны выгляд
Belarus-Vawkavysk-Church of Saint Nicholas-5.jpg|З боку апсыды
Belarus-Vawkavysk-Church of Saint Nicholas-13.jpg|Званіца
Belarus-Vawkavysk-Church of Saint Nicholas-11.jpg|Уваходны партал


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Ваўкавыск
Катэгорыя:Ваўкавыск
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Мікалая
Сядзібны дом (Ваўкавыск)

**Сядзі́бны дом** (г.зв. *дом Багратыёна*) — помнік архітэктуры XIX ст. у Ваўкавыску. Заходзіцца на ўскраіне места, на гістарычнай Шляхецкай вуліцы. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Паводле легенды, пашыранай за савецкім часам, у вайну 1812 году тут месьціўся штаб 2-й расейскай арміі, якой камандаваў Пётар Багратыён. Аднак саму сядзібу, відаць, узьвялі пазьней — у сярэдзіне ХІХ ст. У другой палове XIX ст. у будынку знаходзіўся мескі шпіталь, потым прытулак для састарэлых. У пачатку XX ст. сядзіба належала прыватным уладальнікам.

Помнік пацярпеў у час Другой сусьветнай вайны. З 1949 году ў будынку разьмяшчаецца Ваўкавыскі вайскова-гістарычны музэй імя Пятра Багратыёна, заснаваны ў 1935 годзе як краязнаўчы.

## Архітэктура

Помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта 1-павярховы прастакутны ў пляне драўляны будынак, накрыты высокім вальмавым дахам. Цэнтральная частка з мэзанінам вылучаецца 4-калённым мураваным портыкам з выгнутым крывалінейным франтонам. Адметны портык ўзбагачае плястычна сярэднюю частку дома, вылучаючы яго з суседняга шэрагу сядзібнай забудовы. Над уваходам у межах порытка — балькон, на які выходзяць памяшканьні мэзаніна. Фасады атынкаваныя. Плян анфілядны, у цэнтры — вэстыбюль з сходамі.

Перад уваходам у сядзібны дом знаходзіцца помнік Пятру Багратыёну працы Заіра Азгура, пастаўлены ў 1950 годзе.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Славутасьці Ваўкавыску
Катэгорыя:Сядзібы Ваўкавыскага раёну
Крупялі

Назву **Крупялі** маюць:

* Крупялі — вёска ў Орлеўскім сельсавеце Шчучынскага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Крупялі — былая вёска ў Ражанкаўскім сельсавеце Шчучынскага раёну Гарадзенскай вобласьці
Зборная Фарэрскіх астравоў па футболе

**Зборная Фарэрскіх астравоў па футболе** — прадстаўляе Фарэрскія астравы на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, зьяўляецца Футбольная асацыяцыя Фарэрскіх астравоў.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт Футбольнай асацыяцыі Фарэрскіх астравоў

Катэгорыя:Фарэрскі футбол
Фарэрскія астравы
Матылі (неадназначнасьць)

**Матылі** — гэта:

* Матылі — атрад вусякаў з поўным ператварэньнем
* Матылі — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі
Мікіта Мешчаракоў

**Мікіта Мешчаракоў** ( 16 чэрвеня 1988 году, Менск) — колішні беларускі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі. Амплюа — лёгкі форвард . Малодшы брат Ягора Мешчаракова.

## Дасягненьні
* Гулец нацыянальнай зборнай Беларусі U18 у 2004 г.
* Гулец нацыянальнай зборнай Беларусі U20 в 2005—2005 гг.
* Чэмпіён Беларусі ў сэзонах 2005/2006, 2013/2014, 2014/2015, 2015/2016
* Гулец нацыянальнай каманды Беларусі ў сэзонах 2009—2014, 2016.
* Уладальнік Кубка Беларусі сэзонаў 2005, 2014, 2015, 2017.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Старонка Мешчаракова на Facebook
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» Вконтакте
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Instagram
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Мешчаракоў

Прозьвішча **Мешчаракоў** маюць:

* Мікіта Мешчаракоў — беларускі баскетбаліст
* Ягор Мешчаракоў — беларускі баскетбаліст
Монс Кальпэ Гібральтар

«**Монс Кальпэ**» () — футбольны клюб з Гібральтару. Заснаваны ў 2013 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Царква Сьвятога Кірылы Тураўскага і ўсіх сьвятых заступнікаў беларускага народу

**Царква́ Сьвято́га [[Кірыла Тураўскі|Кіры́лы Ту́раўскага]] і ўсіх сьвяты́х засту́пнікаў белару́скага наро́да** — беларускі грэка-каталіцкі храм, што знаходзіцца ў раёне Паўночны Фінчлі ў Лёндане.

Царква была пабудаваная пры беларускім рэлігійным і культурным цэнтры ў паўночным Лёндане, які таксама ўключае Бібліятэку й музэй імя Ф. Скарыны і грамадзкі цэнтар Marian House. Царква стала першым драўляным царкоўным будынкам у Лёндане пасьля Вялікага пажару 1666 г., а таксама першым у Лёндане каталіцкім храмам бізантыйскага абраду, першым у Заходняй Эўропе мэмарыялам ахвярам Чарнобыльскай катастрофы і першай беларускаю грэка-каталіцкай царквой, пабудаванай па-за межамі краіны.

Будаўніцтва пачалося ў лістападзе 2015 г., закладка фундамэнта была завершаная ў студзені 2016 г. Кутні камень для царквы з рэліквіямі сьвятога апостала Барталамея быў прывезены з Друі, з касьцёла Сьвятой Тройцы былога кляштара айцоў Марыянаў, і быў закладзены 7 лютага 2016 г. Царква была ўрачыста асьвячаная 17 сьнежня 2016 г. з удзелам Апостальскага Нунцыя ў Вялікай Брытаніі арцыбіскупа Антоніё Мэніні, біскупа украінскай каталіцкай эпархіі Сьвятой Сям’і ў Лёндане Глеба Ланчыны, дапаможнага біскупа Рыма-Каталіцкай дыяцэзіі Ўэстмінстара Джона Шэрынгтана, а таксама Апостальскага візытатара для грэка-каталікоў у Беларусі Сяргея Гаека.

Ініцыятар пабудовы — айцец Сяргей Стасевіч, сьвятар Беларускай каталіцкай місіі ў Лёндане. Аўтар праекту царквы — брытанскі архітэктар і вернік Беларускай місіі Цзыўай Со. Праект царквы грунтуецца на традыцыі драўляных цэркваў Беларусі і беларускага барока.

Праект царквы атрымаў шэраг архітэктурных прэмій і адзначаны станоўчымі водгукамі аўтарытэтных брытанскіх архітэктурных крытыкаў і журналістаў.

Падчас будаўніцтва ў царкве быў пахаваны прах, а 13 траўня 2017 над месцам пахаваньня асьвячаная мэмарыяльная бажніца сьвятога Юрыя Пераможцы ў гонар паэткі і перакладчыцы Веры Рыч.

## Глядзіце таксама
* Беларуская бібліятэка і музэй імя Францішка Скарыны
* Аляксандар Надсан
* Часлаў Сіповіч
* Згуртаваньне беларусаў у Вялікай Брытаніі
* Дом марыянаў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Каб стварыць беларускую царкву ў Лондане, кітаец вывучыў нашу гісторыю

Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы
Катэгорыя:Архітэктура Лёндану
Катэгорыя:Архітэктура Беларусі
Катэгорыя:Чарнобыльская катастрофа
Цзыўай Со

**Цзыўай Рафаэль Со** () — брытанскі архітэктар, аўтар праекту беларускай царквы ў Лёндане, пабудаванай і асьвечанай у 2016 г.

Нарадзіўся ў Кітаі, у дзяцінстве разам зь сям’ёй пераехаў у Ганконг. Скончыў Унівэрсытэт Ганконга і навучаўся ў Кембрыдзкім унівэрсытэце. У 2011 годзе заснаваў у Лёндане архітэктурнае бюро Spheron Architects.

Цзыўай Со і ягоныя працы атрымалі шэраг узнагародаў. У 2017 годзе America Institute of Architects назваў Цзыўая Со найлепшым брытанскім архітэктарам, малодшым за 40. Праект Царквы Сьвятога Кірылы Тураўскага і ўсіх сьвятых заступнікаў беларускага народа атрымаў узнагароду Каралеўскага інстытуту брытанскіх архітэктараў.

Прыхаджанін Беларускай грэка-каталіцкай царквы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Яраслаў Лыскавец. Чаму беларуская царква стала ўлюбёным будынкам лонданцаў // Звязда, 29.07.2017
* London’s first wooden church since the Great Fire
* Re-embodying memories: The architectural joys of Belarusian churches and how to conserve with limited resources raised questions of our fundamental relationships with objects — артыкул Цзыўая Со пра беларускую архітэктуру ў часопісе RIBA Journal

Со, Цзыўай
Со, Цзыўай
Катэгорыя:Беларуская грэка-каталіцкая царква
Урарту

**Ура́рту** (), таксама **Ванскае каралеўства** (, , , па-бабілёнску: *Urashtu*), — каралеўства ў паўднёва-заходняй Азіі, на Армянскім нагор’і вакол возера Ван, якое існавала ў жалезным веку. У Бібліі яно называецца *Арарацкім каралеўствам*, ці *зямлёй*.

Назва *Ўрарту* — гэта асырыйскае слова, якое азначае геаграфічную вобласьць; у сучаснай гістарыяграфіі дзеля азначэньня ўрарцкамоўнай дзяржавы жалезнага веку выкарыстоўваюцца тэрміны «Ўрарцкае каралеўства» ці «Ванскае каралеўства».

Каралеўства паўстала ў сярэдзіне IX стагодзьдзя да н. э. Аб’ядноўвала групу плямёнаў на чале з наіры. Займала тэрыторыю Армянскага нагор’я, паўднёвага Закаўказьзя, захапіла ў Асырыі землі паўночнай Сырыі і ваколіцы возера Урмія.

У першай чвэрці 1 тысячагодзьдзя да н. э. Урарту займала кіроўнае становішча сярод дзяржаваў Пярэдняй Азіі. Захаваліся клінапісныя запісы па-ўрарцку, існавала мэтрычная і лічбавая сыстэмы, паўстала матэматыка.

У выніку паступовага заняпаду была канчаткова захопленая мідыйцамі ў пачатку VI стагодзьдзя да н. э. Дзяржава аказала вялікі ўплыў на культуры і краіны Паўднёвага Каўказу і Армянскага нагор’я, уключаючы Армэнію, якая называецца «культурнай пераемніцай» Урарту.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Зьявіліся ў IX стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Зьніклі ў VI стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Гісторыя Ірану
Катэгорыя:Старажытны Блізкі Ўсход
Джастын Грэй

**Джастын Грэй** (; нарадзіўся 31 сакавіка 1984 году, Ралі, Паўночная Караліна, ЗША) — колішні амэрыканскі баскетбаліст, цяпер трэнэр. Амплюа — гульнёвы абаронца. У 2015—2017 гадах выступаў за «Цмокі-Менск».

## Кар’ера
Сэзон 2017—2018 гадоў пачынаў у румынскім «Клужы», вярнуўся ў «Цмокі-Менск» напачатку студзеня. У Адзінай лізе ВТБ Джастын правёў 12 гульняў, набіраючы ў сярэднім 5,0 пунктаў і зьдзяйсьняючы 3,0 выніковых перадачы за 14,37 хвілінаў на пляцоўцы. У Кубку ФІБА-Эўропа — 5 гульняў з 6 пунктаў, 1,4 асыстамі і 1,8 падборамі ў сярэднім за 11,1 хвіліну на пляцоўцы.

## Дасягненьні
* HS Jordan Capital Classik All-Star Game — 02
* Гулец нацыянальнай каманды ЗША U-21 у 2005г.
* Фіналіст Кубку Бэльгіі 2008г.
* Чэмпіён Чэхіі 2008/2009.
* Уладальнік Кубку Чэхіі 2009.
* Удзельнік матчу ўсіх зорак Польшчы — 2010.
* Фіналіст украінскай Супэрлігі ў сэзоне 2010/2011.
* Удзельнік матчу ўсіх зорак Кіпру — 2015.
* Удзельнік матчу ўсіх зорак Беларусі — 2016 (MVP).
* Чэмпіён Беларусі ў сэзонах 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018
* Уладальнік Кубка Беларусі сэзонаў 2015/2016, 2016/2017

## Крыніцы

Катэгорыя:Баскетбалісты ЗША
Пагарэлец

Назву **Пагарэлец** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Пагарэлец — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Пагарэлец — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Пагарэлае
* Пагарэліца
* Пагарэлка
* Пагарэльцы
* Пагарэльшчына
Аляксандар Кудраўцаў

**Аляксандар Кудраўцаў** ( 23 траўня 1980 году, Менск) — колішні беларускі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі з 2003 па 2014, а таксама прыцягваўся да складу ў 2016 годзе. Амплюа — атакуючы абаронца. Спартовец быў капітанам зборнай Беларусі ў кваліфікацыйным турніры чэмпіянату Эўропы-2017. Удзельнік «Матчу ўсіх зорак» Беларусі ў 2011 і 2015 гадоў.

## Дасягненьні
* **Чэмпіён Беларусі**:
** 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019

* **Уладальнік [[Кубак Беларусі па баскетболу|Кубка Беларусі]]**:
** 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Старонка БК «Цмокі-Менск» на Facebook
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» Вконтакте
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Instagram
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Аляксей Калесьнік

**Аляксе́й Кале́сьнік** ( 26 красавіка 1996 году) — беларускі футбаліст, нападнік клюбу «Полацак».

## Кар’ера
Запачаткаваў кар’еру ў родным Наваполацку, гуляючы за мясцовы «Нафтан». У 2017 годзе гуляў пераважна за дубль, а таксама ўпершыню згуляўшы за асноўную каманду 22 ліпеня 2017 году ў кубкавым матчы супраць «Крумкачоў». У дэбютным матчы адзначыўся голам, але сталічны клюб усё ж такі здабыў перамогу. 25 жніўня Калесьнік згуляў першы і свой адзіны матч у Найвышэйшай лізе, дзе таксама ягоная каманда супрацьстаяла «Крумкачам». Як за месяц да таго, нападнік вызначыўся голам, але ўжо на 3-й хвіліне сустрэчы зь перадачы Кірыла Пячэніна. Аднак, на 12-й хвіліне нападнік ужо быў вымушаны сысьці з поля праз атрыманую траўму.

Гулец вярнуўся ў футбол у 2020 годзе, пачаўшы бараніць колеры «Полацку-2019» у розыгрышах Другой лігі.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Стралкі

Назву **Стралкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Стралкі — вёска ў Дрысенскім раёне
** Стралкі — вёска ў Шумілінскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Стралкі — вёска ў Шчучынскім раёне

## Глядзіце таксама
* Стрэлкі
Яўген Белянкоў

**Яўген Белянкоў** ( 11 чэрвеня 1995 году, Ворша) — беларускі баскетбаліст расейскага клюбу «Ўралмаш» і нацыянальнай зборнай Беларусі. Мае амплюа лёгкага форварда.

## Жыцьцяпіс
У СДЮШАР «Цмокі» — з трынаццаці гадоў. Спачатку жыў у Воршы і езьдзіў толькі на спаборніцтвы, а ў 15 гадоў пераехаў у Менск. У 2012—2015 гады выступаў за клюбу «Цмокі-Менск-2», быў чэмпіёнам Эўрапейскай юнацкай баскетбольнай лігі (U-20) у сэзоне 2014—2015 гадоў.

У 2015 годзе стаў гульцом асноўнага складу «Цмокаў», у складзе якіх неаднаразова быў чэмпіёнам краіны і ўладальнікам Кубка Беларусі. Сэзон 2018—2019 гадоў правёў за рэзэрвовы склад каманды, але ў 2019 годзе вярнуўся ў асноўны склад. У 2017—2018 і 2021—2022 гадах быў прызнаны найлепшым гульцом чэмпіянату Беларусі. У ліпені 2022 году перайшоў у краснаярскі «Енісей», але ў траўні 2024 году стаў баскетбалістам «Уралмашу». Паводле апытаньня газэты «Прессбол» быў прызнаны найлепшым баскетбалістам Беларусі сэзону 2024—2025 гадоў.

## Дасягненьні
* Гулец нацыянальнай зборнай Беларус (U-18) у 2012—2013 гг
* Гулец нацыянальнай зборнай Беларуси (U-20) у 2014—2015 гг
* Гулец нацыянальнай зборнай Беларусі з 2016 г
* Чэмпіён Беларусі ў сэзонах 2015/2016, 2016/2017
* Бронзавы прызэр Чэмпіянату Беларусі 2013/14.
* Уладальнік Кубка Беларусі сэзонаў 2015, 2016.

## Цікавыя зьвесткі
* Хобі — матацыклы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт БК «Цмокі-Менск»
* Старонка БК «Цмокі-Менск» на Facebook
* Старонка Белянкова ў ВКонтакте
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Instagram
* Афіцыйная старонка БК «Цмокі-Менск» у Twitter

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Аляксандар Семянюк

**Аляксандар Семянюк** ( 14 верасьня 1993 году, Гомель) — беларускі баскетбаліст расейскага клюбу «Новасібірск». Выступае за нацыянальную зборную Беларусі. Амплюа — цэнтравы.

## Жыцьцяпіс

Пачынаў кар’еру ў клюбе «Віталюр-РДВАР» у 2009 г. і выступаў за яго да расфармаваньня ў 2011 г. Гуляў за юнацкую (U-16), юніёрскую (U-18) і моладзевую (U-20) зборную Беларусі.

Сэзон 2011/2012 распачаў у клюбе «Менск-2006» (цяпер — «Цмокі-Менск»), стаў уладальнікам Кубку Беларусі, выступаў у Адзінай лізе ВТБ. У лютым 2012 г. пераведзены ў фарм-клюб «Менск-2006-2» (цяпер — «Цмокі-Менск-2»)., стаў зь ім бронзавым прызэрам чэмпіянату Беларусі. Па выніках сэзону 2012/2013 прызнаны лепшым маладым гульцом чэмпіянату Беларусі.

Сэзон 2013—2014 гадоў правёў у Горадні, выступаў за клюбы «Прынёманьне», дзе быў да сьнежня 2013 году, і «Горадня-93», стаў срэбраным прызэрам чэмпіянату Беларусі.

У 2014 годзе вярнуўся ў «Цмокі-Менск», шэсьць разоў выйграваў з клюбам чэмпіянат Беларусі і Кубак Беларусі.

## Дасягненьні
* Гулец нацыянальнай каманды Беларусі з 2014 году.
* Чэмпіён Беларусі ў сэзонах 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/2018, 2018/2019
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі 2013/14.
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі 2011/12.
* Уладальнік Кубку Беларусі сэзонаў 2011, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Мурата Сан-Марына

«**Мурата**» () — санмарынскі футбольны клюб з гораду Сан-Марына. Заснаваны ў 1966 годзе. Трохразовы чэмпіён Сан-Марына (2006, 2007, 2008), трохразовы ўладальнік Кубка Сан-Марына (1997, 2007, 2008).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Футбольныя клюбы, заснаваныя ў 1966 годзе
Катэгорыя:Сан-Марына (горад)
Капітоліюм (Вашынгтон)

**Капіто́ліюм** () — будынак, дзе месьціцца Кангрэс ЗША на Капіталіюмскім пагорку ў Вашынгтоне, ідэйна-горадабудаўнічы цэнтар Фэдэральнай акругі Калюмбія. Злучаецца 1800-мэтровай Нацыянальнай алеяй з Манумэнтам Вашынгтона і Манумэнтам Лінкальна. На ўсход ад парлямэнцкага цэнтру раскінуліся Бібліятэка Кангрэсу і рэзыдэнцыя Вярхоўнага суду ЗША (да 1935 году пасяджэньня Вярхоўнага суду праходзілі ў самым Капітоліюме).

## Гісторыя
Першы камень у падмурак Капітоліюма быў закладзены Джорджам Вашынгтонам 18 верасьня 1793 г. Будаўніцтва велічнага будынку ў стылі ампір вялося некалькімі пакаленьнямі архітэктараў. Ужо ў лістападзе 1800 г. у недабудаваным Капітоліюме ўпершыню сабраўся Кангрэс, аднак ў 1814 годзе яго спалілі брытанцы і аднаўленчыя работы занялі пяць гадоў. У 1820—1827 гг. паўднёвае і паўночнае крыло будынка былі нарэшце злучаныя пераходам, над якім узьнёсься купал.

Праз трыццаць гадоў Капітоліюм быў прызнаны недастаткова ёмістым, і пачалося яго пашырэньне. Пры гэтым было вырашана захаваць унікальныя рысы пачатковага будынку — у васобнасьці, капітэлі калён, аздобленыя тытунёвымі лісьцем і булаўкамі маісу замест традыцыйнай для архітэктуры клясыцызму міжземнаморскай флёры. Замест старога купалу быў збудаваны новы, чыгунны, вышынёй 87 мэтраў і вагой звыш 4000 тон. Яго правобразам традыцыйна лічыцца сабор Сьвятога Пятра ў Рыме, хоць структурна ён бліжэй да Дому інвалідаў Мансара-малодшага. У 2003 годзе амэрыканскія экспэрты выявілі ў бібліятэцы Кангрэса дакумэнты, якія сьведчаць аб тым, што пры праектаваньні купалу архітэктар Томас Уолтар карыстаўся рысункамі Агюста Манфэрана — архітэктара Ісаакіеўскага сабору, адсюль і дзіўнае падабенства купалоў амэрыканскага будынку і былога галоўнага катэдральнага сабора Расейскай імпэрыі.

На патрабаваньне Лінкальна, які жадаў падкрэсьліць адзінства нацыі, Капітоліюм дабудоўваўся падчас Грамадзянскай вайны Поўначы і Поўдня. 2 сьнежня 1863 г. к архітэктурнаму абліччу будынка быў дададзены апошні штрых — на купал была ўсталяваная 6-мэтровая алегарычная статуя Свабоды. Усярэдзіне купал Капітоліюма аздоблены першай у ЗША фрэскай, якая паказвае «Апатэоз Вашынгтона» ў асяродзьдзі алімпійскіх багоў, аўтар — грэка-італьянец Канстанцін Брумідзі, 1865 год.

У XX стагодзьдзі Капітоліюм толькі нязначна мадэрнізавалі (мантаж ліфтаў, правядзеньне цэнтральнага ацяпленьня), і толькі ў 1959—1960 гг. яго ўсходні фасад быў падоўжаны на 10 мэтраў. У цяперашні час у Капітоліюме каля 540 памяшканьняў, а вакол яго разьбіты парк плошчай 53 га.

## Глядзіце таксама
* Белы дом
* Сьпіс капітоліяў ЗША

## Галерэя

Uscapitolindaylight.jpg|Від на Капітоліюм здолу
US Capitol Dome High Res Jan 2006.jpg|Купал Капітоліюма
Statue of Freedom, Capitol, Washington DC, Thomas Crawford.jpg|Статуя Свабоды на купале Капітоліюма
National Statuary Hall Collection.jpg|Нацыянальная заля штатаў
Apotheosis of G. Washington.jpg|Фрэска «Апатэоз Вашынгтона»


## Крыніцы


Катэгорыя:Зьявіліся ў 1827 годзе
Катэгорыя:Збудаваньні ў Вашынгтоне (акруга Калюмбія)
Катэгорыя:Кангрэс ЗША
Віталюр-РДВАР Менск

«**Віталюр-РДВАР**» — беларускі баскетбольны клюб, заснаваны ў 2004 годзе, як структурнае падразьдзяленьне ТДА «Віталюр», з мэтаю папулярызацыі і разьвіцьця баскетболу ў Беларусі. У чэрвені 2009 году, пасьля таго, як каманда ня здолела адстаяць чэмпіёнскае званьне ў сустрэчах з БК Менск-2006 (лік сустрэч 0:3), каманда была распушчана. Гульцам і трэнерам было заяўлена, што яны могуць лічыць сябе вольнымі для падпісаных кантрактаў зь іншымі клюбамі. Замест «Віталюра» ў вышэйшую лігу быў заяўлены менскі РДВАР.

## Дасягненьні
**[[Чэмпіянат Беларусі па баскетболе]]**
*  **Чэмпіён (4)** 2004/2005, 2005/2006, 2006/2007, 2007/2008
*  **Срэбраны прызэр (1)** 2008/2009

**[[Кубак Беларусі па баскетболе]]**
*  **Пераможца (7)** 2005, 2006, 2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

## Ссылки
* Афіцыйны сайт клюбу
* Аб камандзе на BASKET.BY
*  БК «Віталюр» на сайце nbl.by

Катэгорыя:Беларускія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2004 годзе
Каршэрынг

**Каршэ́рынг** (&nbsp;— супольнае выкарыстаньне аўтамабілю)&nbsp;— альтэрнатыўная мадэль валоданьня і выкарыстаньня аўтамабілю. Уяўляе сабой кароткатэрміновую арэнду, звычайна дзеля кароткіх унутрымескіх паездак з пагадзіннай аплатай. Спосаб прыдатны для грамадзянаў, якія рэдка карыстаюцца аўтамабілямі, а таксама для людзей, якія хочуць паспрабаваць іншыя мадэлі аўтамабіляў.

Сыстэмы супольнага валоданьня аўтамабілямі дзейнічаюць у больш чым 1000 местах сьвету. Пры наяўнасьці разгалінаванай сыстэмы пунктаў арэнды зьяўляецца магчымасьць атрымаць аўтамабіль у адным пункце, здаўшы яго ў месцы прызначэньня.

Выкарыстаньне сыстэмы дазваляе скараціць для ейных удзельнікаў выдаткі на супольны кошт транспарту, паколькі яны аплачваюць толькі непасрэдны час карыстаньня аўтамабілем. Супольныя карыстальнікі аўтамабіляў маюць магчымасьць адмовіцца ад набыцьця ўласнага мэханічнага транспартнага сродку, што зьмяншае праблему росту колькасьці прыватных аўтамабіляў.

## Вонкавыя спасылкі
* Першы сэрвіс каршэрынгу ў Беларусі

Катэгорыя:Пракат аўтамабіляў
Катэгорыя:Грамадзкі транспарт
Катэгорыя:Самадастатковы транспарт
Свабодная дэмакратычная партыя (Нямеччына)

**Свабодная дэмакратычная партыя** (СвДП; ) — лібэральная партыя ў Нямеччыне, заснаваная 11 сьнежня 1948 году. Старшыня партыі — Крыстыян Лінднэр (з 2013).

СвДП уваходзіла ва ўрад з 1949 па 1956, з 1961 па 1966, з 1969 па 1998 год, а таксама ўваходзіць ва ўрад з 2009 году па 2013 (кожны раз як партнэр адной зь дзьвюх буйных нямецкіх партыяў — ХДС/ХСС). Такім чынам яна прадстаўлена ў нямецкім ўрадзе даўжэй, чым любая іншая партыя. Цяпер прадстаўнікі СвДП таксама ўваходзяць у склад трох зямельных урадаў.

У Эўрапейскім парлямэнце СвДП уваходзіць у саюз лібэралаў і дэмакратаў для Эўропы.

Два разы прадстаўнікі СвДП станавіліся прэзыдэнтамі ФРН: Тэадор Гойс і Вальтэр Шээль.

## Выбары ў Бундэстаг 2013 году
Падчас выбараў у Бундэстаг 2013 году СвДП упершыню не набрала 15% і не правяла ніводнага чалавека ў нямецкі сойм.

## Выбары ў Бундэстаг 2017 году

Пад час выбараў у Бундэстаг 2017 году партыя набрала 10,7% галасоў, што дазволіла вярнуцца ў Саюзны сход Нямеччыны. Усяго СвДП могуць паслаць у Саюзны сход 80 чалавек.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Галоўны ўстаўны ліст СвДП

Катэгорыя:Палітычныя партыі Нямеччыны
Катэгорыя:Лібэральныя партыі
Катэгорыя:Лібэральныя партыі Нямеччыны
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1948 годзе
Катэгорыя:Сьнежань 1948 году
Катэгорыя:1948 год у Нямеччыне
Карлес Пудждэмон

**Ка́рлес Пудждэмо́н-і-Касамажо́** () — каталёнскі палітык з гораду Жырона. Прэзыдэнт Жэнэралітэту Каталёніі з 12 студзеня 2016 году да 28 кастрычніка 2017 году, калі пасада была часова скасаваная гішпанскім урадам. Былы мэр Жыроны і прэзыдэнт асацыяцыі муніцыпалітэтаў за незалежнасьць Каталёніі.

Па прафэсіі журналіст. Атрымаў адукацыю ва Ўнівэрсытэце Жыроны. Вольна валодае ангельскай, францускай, румынскай, гішпанскай і каталёнскай мовамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прэзыдэнты Генэралітэту Каталёнія
Катэгорыя:Каталёнскія журналісты
Катэгорыя:Сябры «Збліжэньня і Зьвязу»
Катэгорыя:Каталёнскія парлямэнтарыі
Барыс Міронаў

**Барыс Сяргеевіч Міронаў** (, нар. 29 жніўня 1951, Магоча, Чыцінская вобласьць, РСФСР, СССР) — расейскі дзяржаўны, грамадзкі і палітычны дзеяч. Журналіст, публіцыст. Адзін з заснавальнікаў і першы галоўны рэдактар ​​«Расейскай газэты». У 1993-1994 гадах — старшыня Дзяржаўнага Камітэта Расейскай Фэдэрацыі па друку. У 2002-2003 гадах — сустаршыня «Нацыянальна-дзяржаўнай партыя Расеі». Прытрымліваецца нацыяналістычных поглядаў. Сябар Хаўруса пісьменьнікаў Расеі. Шэраг публікацыяў Міронава прызнаныя ў Расеі экстрэмісцкімі.

Барыс Міронаў назваў анэксію Крыма Расеяй міжнародным крадзяжом і нацыянальнай ганьбай Расеі. Асудзіў расейскую агрэсію на ўсходзе Ўкраіны, а таксама перадачу Кітаю зямель у памежных рэгіёнах РФ .

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 29 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Расейскія журналісты
Катэгорыя:Расейскія нацыяналісты
Малын (неадназначнасьць)

Назву **Малын** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Малын — вёска ў Рудабельскім раёне Гомельскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Малын — горад у Жытомірскай вобласьці
Рубон Віцебск

«**Рубон**» — беларускі баскетбольны клюб зь Віцебску, што выступае ў найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі.

## Гісторыя
Мужчынскі баскетбольны клюб быў заснаваны летам 1995 году, калі дзякуючы фінансавай падтрымцы Яўгена Шаракова і ягонай фірмы «Шыком» каманда з аднайменным назовам узяла ўдзел у турніры «Спалдынг» у Менску. Ідэйным натхняльнікам і галоўным трэнэрам стаў заслужаны трэнэр Рэспублікі Беларусь Дзьмітры Рыбакоў. Каманда заняла 2-е месца, пасьля чаго было вырашана захаваць яе і ператварыць у прафэсійны клюб.

У сэзоне 1995—1996 гадоў каманда атрымала ліцэнзію ад Беларускай фэдэрацыі баскетболу і стала сталым удзельнікам Найвышэйшай лігі чэмпіянату Беларусі па баскетболе. Кіраваць камандай працягнуў Дзьмітры Рыбакоў. Ужо праз два гады пасьля заснаваньня, то бок у сэзоне 1997—1998 гадоў, каманда стала срэбраным прызэрам чэмпіянату Беларусі.

Практычна з самага заснаваньня спонсарамі сталі кампанія «КіС» і Віцебскае аддзяленьне «Беларускай чыгункі», таму ў розны час віцябляне выступалі пад назвамі «Шыкам-Лякаматыў» і «Лякаматыў-КіС».

У 2000-я гады Дзьмітры Рыбакоў працягваў заставацца дырэктарам і галоўным трэнэрам, але фактычна гульнёй каманды кіравалі старэйшыя трэнэры Аляксандар Гуляеў (2001—2006), Сяргей Махон (2006—2008) і Руслан Байдакоў (2008—2009), а ў сэзоне 2004—2005 гадоў у якасьці кансультанта ў камандзе працаваў самы тытуляваны беларускі трэнэр Аляксандар Барысаў. У гэтыя гады каманда выйгравала срэбраныя (2003—2004) і бронзавыя (2004—2005) мэдалі чэмпіянату Беларусі.

З 2009 году галоўным трэнэрам ёсьць Руслан Байдакоў — выхаванец віцебскага баскетболу, пераможца моладзевага чэмпіянату Эўропы 1994 году, які гуляў за беларускія, расейскія, польскія і нямецкія клюбы, а таксама кіраваў юніёрскай, моладзевай і нацыянальнай зборнымі Беларусі.

Напачатку сэзону 2011—2012 гадоў было пастаноўлена зьмяніць назву каманды. Пасьля шэрагу кансультацыяў з прадстаўнікамі віцебскіх СМІ і заўзятарамі была абраная назва «Рубон».

## Дасягненьні
* **Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па баскетболе|чэмпіянату Беларусі]]**: 1998, 2004.
* **Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па баскетболе|чэмпіянату Беларусі]]**: 2005.
* **Фіналіст [[Кубак Беларусі па баскетболу|Кубка Беларусі]]**: 1999, 2004, 2006, 2010.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* БК «Рубон» на сайце Беларускай фэдэрацыі баскетболу
* БК «Рубон» на сайце eurobasket.com
* БК «Рубон» на сайце vk.com

Катэгорыя:Беларускія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Віцебск
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1995 годзе
Саюзная дзяржава Беларусі і Расеі

**«Саю́зная дзяржа́ва Белару́сі і Расе́і»** () — зьвяз рэжыму Лукашэнкі з Расеяй.

## Гісторыя

Па ўсталяваньні ў Беларусі аўтарытарнага рэжыму 2 красавіка 1996 году Аляксандар Лукашэнка дасягнуў з Расеяй дамоўленасьці аб утварэньні «Садружнасьці Беларусі і Расеі з палітычнай і эканамічнай інтэграцыяй абедзьвюх дзяржаваў». 29 красавіка 1996 у Санкт-Пецярбургу старшыні парлямэнтаў падпісалі пагадненьні аб «Парлямэнцкім сходзе». Перамовы суправаджаліся пратэстамі ў Беларусі.

2 красавіка 1997 году ў Маскве Аляксандар Лукашэнка і прэзыдэнт Расеі Барыс Ельцын падпісалі «Дамову аб Саюзе Беларусі і Расеі». З гэтай пары 2 красавіка абвясьцілі «Днём яднаньня народаў Беларусі і Расеі». 23 траўня 1997 адбылося падпісаньне «Статуту Саюзу Беларусі і Расеі».

У 1997—1998 гадох утварыліся «Найвышэйшы савет», «Выканаўчы камітэт», «Парлямэнцкі сход Саюзу», «Пагранічны і Мытны камітэты», «Камітэт у пытаньнях бясьпекі».

8 сьнежня 1999 году ў Маскве падпісаная «Дамова аб стварэньні Саюзнай дзяржавы». 26 студзеня 2000 году абвясьцілі, што яна «набыла моц» — па ратыфікацыі Нацыянальным сходам і Дзяржаўнай Думай.

## Глядзіце таксама
* Беларуска-расейскія стасункі
* Садружнасьць Незалежных Дзяржаваў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Інфармацыйна-аналітычны партал Саюзнай дзяржавы
* Партал Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расеі
* Гісторыя правалу «Саюзнай дзяржавы» адбываецца на нашых вачах, — экспэрт

Катэгорыя:Праекты дзяржаваў

Катэгорыя:Эўразійства
Філіпавічы

Назву **Філіпавічы** маюць:

* Філіпавічы — вёска ў Жабінкаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Філіпавічы — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Філіпавічы — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Філіпавічы — пасёлак у Блеўчыцкім сельсавеце Капыльскага раёну Менскай вобласьці
* Філіпавічы — вёска ў Семежаўскім сельсавеце Капыльскага раёну Менскай вобласьці
Барыс Стамахін

**Барыс Уладзімеравіч Стамахін** (; нарадзіўся 24 жніўня 1974 году) — расейскі палітычны актывіст і публіцыст. Атрымаў найбольшы тэрмін зьняволеньня ўсіх асуджаных па 282 артыкуле КК РФ. Выйшаў на волю 21 сакавіка 2011 году. Зноў затрыманы 20 лістапада 2012 году па падазрэньні ў парушэньні тых жа артыкулаў КК РФ. 22 красавіка 2014 прысуджаны да 6,5 гадоў пазбаўленьня волі.

Стамахін быў чальцом Рэвалюцыйнай рабочай партыі. Пазьней ён стаў лідэрам «Рэвалюцыйнай Кантактнай Асацыяцыі» (РКА).

З 2000 году Барыс Стамахін рэдагуе штомесячнік «Радыкальная палітыка». Да таго ж ён публікуецца на сайце «Каўказ цэнтар», які падтрымлівае незалежнасьць Чачэніі.

У многіх публікацыях, зьвязаных з тэмай вайны ў Чачэніі, Стамахін выступае за незалежнасьць Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя. На гэтую тэму — вялікая частка яго публіцыстыкі, а таксама дзейнасьці РКА, якой ён кіруе. Стамахін патрабуе ня толькі прызнаньня незалежнасьці Чачэніі, але і поўнага дэмантажу і роспуску каляніяльнай расейскай імпэрыі, бо, на яго думку, «ня можа быць свабодным народ, які прыгнятае іншыя народы». Стамахін падтрымліваў кіраўнікоў чачэнскага нацыянальна-вызвольнага руху.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны вэб-сайт Барыса Стамахіна
* Блёг Барыса Стамахіна
* Сайт Барыса Стамахіна «Супраціў»
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 24 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1974 годзе
Катэгорыя:Расейскія публіцысты
Катэгорыя:Расейскія журналісты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія літаратары
Барысфэн Магілёў

«**ЦАП-Барысфэн**», поўная назва **Цэнтар алімпійскага рэзэрву — Барысфэн**, былая назва — *БК «Тэмп»* — беларускі баскетбольны клюб з Магілёва, што выступае ў найвышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі.

## Гісторыя
Праз БК «Тэмп», зь якім асацыяваўся ўвесь баскетбол у Магілёве, прайшлі шматлікія гульцы, якія пазьней выступалі за іншыя беларускія клюбы, зборную і ў замежных камандах. Сярод іх — Чэмпіёны Эўропы 1994 году: Андрэй Крыванос, Аляксандар Радзіёнаў, Андрэй Сьвірыдаў. Вялікі ўнёсак у разьвіцьцё клюбу зрабіў заслужаны трэнэр Рэспублікі Беларусь — Аляксандар Гуляеў. заснавальніка клюбу і доўгі час яго нязьменным лідэрам і кіраўніком быў Анатоль Комлеў.

У 2011 годзе клюб зьмяніў назву на «Барысфэн». З 2014 па 2015 клюб называўся «Барысфэн-Колас». У 2015 годзе клюб знаходзіўся на мяжы закрыцьця з-за фінансавых праблемаў і застаўся існаваць дзякуючы падтрымцы Цэнтру алімпійскага рэзэрву (ЦАР). Таму з 2015 году клюб называецца «ЦАР-Барысфэн».

## Дасягненьні
* **Срэбраны прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па баскетболе|Чэмпіянату Беларусі]]**: 2018, 2019, 2020
* **Бронзавы прызэр [[Чэмпіянат Беларусі па баскетболе|Чэмпіянату Беларусі]]**: 2015, 2016, 2017
* **Фіналіст [[Кубак Беларусі па баскетболу|Кубка Беларусі]]**: 2016, 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* БК «Барысфэн» на сайце Беларускай фэдэрацыі баскетболу
* БК «Рубон» на сайце eurobasket.com
* БК «Барысфэн» на сайце vk.com

Катэгорыя:Беларускія баскетбольныя клюбы
Катэгорыя:Магілёў
Алеся Фурс

**Алеся Фурс (Умпіровіч)** (11 студзеня 1925 году ў вёсцы Азярава Відзаўскага раёну (цяпер Браслаўскі раён) — 19 жніўня 2017 году, Паставы) — сяброўка Глыбоцкай групы моладзевай падпольнай арганізацыі Саюз беларускіх Патрыётаў (СБП). Вязень савецкіх канцэнтрацыйных лягераў з 1947 па 1956 год.

У 1943 годзе, падчас вучобы ў Пастаўскай настаўніцкай сэмінарыі, уступіла ў Саюз беларускіх патрыётаў (СБП) — падпольную патрыятычную моладзевую арганізацыю.

25 сакавіка 1946 году для цырымоніі прыняцьця прысягі сяброў СБП на вернасьць Беларусі Алеся намалявала «Пагоню». У 1948 годзе дзяўчыну арыштавалі, судзілі, і яна атрымала 25 гадоў зьняволеньня ў Мардовіі. Бацьку Алесі савецкія ўлады прысудзілі 10 гадоў зьняволеньня за тое, што не выдаў сваю родную дачку, але пасьля зьдзекаў савецкіх карнікаў ён здолеў пражыць у няволі толькі некалькі гадоў.

У лягеры сябравала зь вядомай беларускай паэткай Ларысай Геніюш.

Пасьля сьмерці Сталіна тэрмін зьняволеньня быў скарочаны да 10 гадоў.

Пасьля вызваленьня ў 1956 годзе выйшла замуж за сябра Глыбоцкай філіі СБП Антона Фурса. Сям’я жыла ў Казахстане, дзе нарадзіліся сын і дачка. У вольны час Алеся Фурс займалася маляваньнем, завочна скончыла Маскоўскі народны ўнівэрсытэт мастацтваў.

У 1982 годзе сям’я Фурсаў вярнулася на радзіму, пасялілася ў Паставах. Алесю Фурс рэабілітавалі 23 лістапада 1992 году.

## Глядзіце таксама
* Саюз беларускіх патрыётаў
* Васіль Супрун
* Леў Бялевіч

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 11 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1925 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Браслаўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі антысавецкага падпольнага руху ў Беларусі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі 19 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 2017 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Паставах
Дытмар Барч

**Ды́тмар Ге́ргард Барч** (, нар. 31 сакавіка 1958 г., Штральзунд, НДР) — нямецкі дзяржаўны й грамадзкі дзяяч. З 1997 па 2002 і зь 2005 па 2007 гады — старшыня Партыі Дэмакратычнага Сацыялізму (ПДС, колішняя Сацыялістычная Адзіная Партыя Нямеччыны). Зь 2007 па 2010 гады — старшыня Левай партыі Нямеччыны й пасол у Бундэстагу. Два разы жаніўся. Мае 2 дзяцей. З кастрычніку 2015 году — сустаршыня Левай партыі (разам з Сарай Вагенкнэхт).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Нямецкія палітыкі