open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зборная Гішпаніі па футболе

**Збо́рная Гішпа́ніі па футбо́ле** — прадстаўляе Гішпанію на міжнародных матчах і турнірах па футболе. Кіруецца і кантралюецца Фэдэрацыяй футболу Гішпаніі. Чэмпіёны сьвету і Эўропы пасьля перамогаў на чэмпіянаце сьвету — 2010 і чэмпіянаце Эўропы — 2012.

## Гісторыя
Гішпанская футбольная ліга адна з наймацнейшых у сьвеце. У ёй прымаюць удзел такія знакамітыя клюбы, як «Рэал Мадрыд», «Барсэлёна», «Атлетыка Мадрыд», «Валенсія» і іншыя. У Гішпаніі гуляюць шматлікія зоркі сусьветнага футболу, дзякуючы якім найлепшыя клюбы краіны дамінуюць у эўрапейскіх клюбных турнірах.

У той жа час, гішпанскім гульцам вельмі цяжка прабіцца ў асноўны склад сваіх клюбаў, што дрэнна адбіваецца на гульні зборнай Гішпаніі. Акрамя таго жыхары каралеўства гістарычна разрозьнены на лягеры, якія паміж сабой варагуюць, што таксама зьяўляецца нэгатыўным фактарам для баявога духу футбалістаў зборнай і заўзятараў. Некаторыя гульцы адмаўляюцца выступаць за зборную Гішпаніі, шматлікія фаны не наведваюць матчы зборнай, аддаючы перавагу заўзець толькі за свае лякальныя клюбы.

Улічваючы сілу гішпанскай лігі і прысутны патэнцыял гульцоў, юнацкія і моладзевыя зборныя краіны выступаюць вельмі пасьпяхова, становячыся чэмпіёнамі сьвету і Эўропы, зборная Гішпаніі традыцыйна належыць да наймацнейшых камандаў Эўропы і выступае ў ролі фаварыта на буйных першынствах.

## Характарыстыка
Стыль гульні зборнай: цьвёрды, атакавалы, гульня ў кароткі і доўгі пас. Слабое месца каманды — нядосыць стабільная абарона, у нападзе гішпанцам не заўсёды хапае імпульсіўнасьці і прабіўной моцы. Гішпанцы неаднаразова і зь пераменным посьпехам былі ўдзельнікамі пасьляматчавых пэнальці.

## Статыстыка выступаў на ЧС

## Статыстыка выступаў на ЧЭ

## Вонкавыя спасылкі
Яўген Мірановіч

**Яўге́н Мірано́віч** ( 2 верасьня 1955 году) — беларускі і польскі гісторык, грамадзка-культурны дзяяч.

## Біяграфія
Яўген Мірановіч нарадзіўся на Беласточчыне. Скончыў філіял Варшаўскага ўнівэрсытэту ў Беластоку. У 1990 годзе Я. Мірановіч атрымаў ступень доктара гуманітарных навук. Прафэсар Беластоцкага ўнівэрсытэту. Галоўныя кірункі дасьледаваньняў — беларуска-польскія стасункі, беларускі нацыянальны рух у Польшчы, найноўшая гісторыя Польшчы і Беларусі.

Я. Мірановіч — адзін з ініцыятараў стварэньня ў 1990 годзе Беларускага дэмакратычнага аб’яднаньня. З 1992 году галоўны рэдактар тыднёвіка «Ніва», з 1997 году — старшыня яго праграмнай рады.

Яўген Мірановіч — аўтар шэрагу кніг, навуковых і публіцыстычных артыкулаў.

## Асноўныя публікацыі
* Białorusini w Polsce, 1944—1949, Warszawa, 1993.
* Mniejszości narodowe w Polsce, (у суаўтарстве), Warszawa, 1998.
* 
* Polityka narodowościowa PRL, Białystok, 2000.
* Historia Białorusi (X—XX w.), Podręcznik dla liceów ogólnokształcących, Białystok, 2001.
* 
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Жыцьцяпіс Яўгена Мірановіча
* Сьпіс навуковых работ на польскае мове

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Падляскім ваяводзтве
Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Польскія гісторыкі
Катэгорыя:Польскія беларусы
Катэгорыя:Сябры Беларускага дэмакратычнага аб’яднаньня
Шарль Дыль

**Шарль Дыль** (; 19 студзеня 1859, Страсбург — 1 лістапада 1944, Парыж) — францускі навуковец-бізантыніст, аўтар прац па гісторыі Бізантыі й бізантыйскаму мастацтву.

У 1899—1934 прафэсар Сарбоны, з 1910 сябра францускай Акадэміі надпісаў. З 1925 — замежны сябра-карэспандэнт АН СССР.

## Працы
* «Юстыніян і бізантыйская цывілізацыя VI ст.» (1901, манаграфія).
* «Бізантыйскія партрэты» (, 1906—1908).
* «Гісторыя Бізантыйскай Імпэрыі» (; 1919).
* «Галоўныя праблемы бізантыйскай гісторыі» (; 1943).

## Крыніцы

Катэгорыя:Сябры-карэспандэнты
Катэгорыя:Францускія гісторыкі
Катэгорыя:Выпускнікі_Вышэйшай_нармальнай_школы_(Парыж)
Герб Польшчы

**[[Герб]] [[Польшча|Польшчы]]** — афіцыйны дзяржаўны сымбаль Рэспублікі Польшча. Выява ўяўляе сабой белага арла з залатымі кіпцюрамі і дзюбаю, у залатой кароне, на чырвоным фоне.

Вонкавы выгляд герба зацьверджаны канстытуцыяй Рэспублікі Польшча (1997 г.), дэталёва апісаны ў артыкуле 28.

## Гісторыя
Польскі герб, белы арол на чырвоным фоне — адзін з найстарэйшых дзяржаўных сымбаляў у сьвеце. Выява арла зьявілася на манэтах першага польскага караля — Баляслава I Харобрага (10 стагодзьдзе). Спачатку сымбаль каралеўскай дынастыі Пястаў і Вялікай Польшчы — гістарычнай вобласьці на захадзе Польшчы ў басэйне ракі Варта. Афіцыйны дзяржаўны сымбаль усёй краіны ад Пржэмысла II (1295 г.).


Файл:POL Przemysł II 1295 COA.svg|Герб першай польскай княжай і каралеўскай дынастыі Пястаў.
Файл:Žygimont Aŭgust, Pahonia. Жыгімонт Аўгуст, Пагоня crop.png|Герб Рэчы Паспалітай — польска-літоўскай дзяржавы ў канцы XVI — XVIII стагодзьдзях: польскі арол і Пагоня — герб Вялікага Княства Літоўскага
Файл:Merchant_ensign_of_Vistula_ships_of_Congress_Poland.svg|Герб Польшчы на дзяржаўным сьцягу Царства Польскага (1815—1917)
Файл:Coat_of_arms_of_Poland_(1955-1980).svg|Герб Польскай Народнай Рэспублікі (1944—1990) — арол без кароны


## Глядзіце таксама
* Сьцяг Польшчы
* Гімн Польшчы
* Арол (геральдыка)

Польшча

Катэгорыя:Гербы з арламі
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Сьцяг Польшчы

**Нацыянальны сьцяг [[Польшча|Польшчы]]** складаецца зь дзьвюх роўнавялікіх гарызантальных палос, верхняя паласа — белая і ніжняя чырвоная. Суадносіны бакоў сьцяга 5:8 (шырыня:даўжыня).

На дзяржаўным сьцягу Польшчы разьмешчаны таксама герб у цэнтры верхняй паласы.

## Гісторыя
Першапачаткова, у сярэднія стагодзьдзі, выкарыстоўваўся чырвоны сьцяг з намаляваным на ім белым арлом. Пад такім сьцягам ваявалі польскія войскі караля Ўладзіслава Ягайла ў бітве пры Грунвальдзе ў 1410 годзе.

Сьцяг Жыгімонта III Вазы складаўся з трох палос (верхняя і ніжняя — чырвоныя і белая ў сярэдзіне). Сьцягі Уладзіслава IV і Яна II Казіміра складаліся з чатырох палос (першая і трэцяя зьверху — чырвоныя, другая і чацьвёртая зьверху — белыя). На сьцягах разьмяшчаўся дзяржаўны герб.

У пэрыяд кіраваньня Аўгуста II Моцнага белыя стужкі сталі мацавацца да шаломаў польскіх уланаў. Падчас Чатырохгадовага сойма (1788—1792) зьявіліся чырвона-белыя стужкі.

Нацыянальны сьцяг быў фармальна зацьверджаны Соймам 7 лютага 1831 году. Чырвона-белыя сьцягі і стужкі выкарыстоўваліся як сымбалі нацыянальных паўстаньняў у XIX стагодзьдзі. Пасьля ўзнаўленьня незалежнасьці Польшчы ў 1918 годзе чырвона-белы сьцяг быў афіцыйна зацьверджаны Соймам 1 жніўня 1919 году ў якасьці нацыянальнага і з тых часоў зьменам не падвяргаўся.

## Глядзіце таксама
* Герб Польшчы
* Гімн Польшчы

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Польшчы
Польшча
Гімн Польшчы

**Гімн [[Польшча|Польшчы]]** — кампазыцыя «Mazurek Dąbrowskiego» («*Мазурка Дамброўскага*» або «*Марш Дамброўскага*»), напісаная Юзэфам Выбіцкім () у 1797 годзе.

Першапачатковая назва — «Pieśń Legionów Polskich we Włoszech» («Песьня польскіх легіёнаў у Італіі»), таксама вядомая па першым радку — «Jeszcze Polska nie zginęła» («Яшчэ Польшча не загінула»), якую часта хібна прымаюць за нацыянальны дэвіз Польшчы.
 
## Гісторыя гімна
Польшча зьнікла з палітычнай карты Эўропы ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795, ажыцьцёўленага Расеяй, Прусіяй і Аўстрыяй.

У 1797 годзе польскі генэрал Ян Генрык Дамброўскі з дазволу Напалеона Банапарта стварыў у Італіі Польскія легіёны, якія, па задуме Дамброўскага, павінны былі вызваліць Польшчу ад акупацыі, аднак улетку таго ж году Напалеон распачаў перамовы з Аўстрыяй, што дрэнна адбілася на баявым духу польскіх легіянэраў. Юзэф Выбіцкі прыбыў у Італію ўлетку таго ж году і злажыў словы песьні, якая павінна была падбадзёрыць легіянэраў. Упершыню яна была выкананая 20 ліпеня вайсковым аркестрам у рытме мазуркі на польскую народную мэлёдыю.

Песьня хутка стала вельмі папулярнай у Польшчы. Яна стала нацыянальным гімнам Лістападаўскага паўстаньня і паўстаньня Кастуся Каліноўскага.

У 1926 годзе «Марш Дамброўскага» стаў дзяржаўным гімнам Польшчы.

## Вэрсіі «Марша Дамброўскага» на іншых мовах
Падчас рэвалюцыйных падзеяў 1848 г. «Марш Дамброўскага» выконваўся ў Празе, Парыжы, Вене і Бэрліне. На матыў «Марша Дамброўскага» славацкі паэт Само Томашэк злажыў песьню «Гэй, славяне». Іншая знакамітая вэрсія гэтай песьні была складзеная баўгарскім паэтам Шумі Марыцэй і пасьля стала гімнам Баўгарыі ў 1886—1944 гадах. Яго ўплыў адбіўся і на тэксьце гімна Ўкраіны — «Ще не вмерла Україна».

## Аўдыё
* 

## Тэкст і пераклад гімна


 **Mazurek Dąbrowskiego** **(Мазурка Дамброўскага)**

Арыгінальны тэкст «Мазуркі Дамброўскага» ўключаў у сябе дзьве дадатковыя строфы (у афіцыйным тэксце дзяржаўнага гімна Польшчы яны адсутнічаюць):




## Зацемкі й гістарычны кантэкст
* **Дамброўскі**: Ян Генрык Дамброўскі, польскі генэрал, стваральнік польскіх легіёнаў. Ён не зьяўляецца аўтарам гімна.
* **Чарнецкі**: Стэфан Чарнецкі, адзін зь лідэраў пераможнай вайны Рэчы Паспалітай супраць Швэцыі ў XVII стагодзьдзі.
* **«моры пяройдзем»**: пасьля вызваленьня Польшчы Чарнецкі ваяваў у Даніі.
* **Італія**, **Банапарт**: Польскія легіёны былі створаныя ў Італіі Напалеонам. Польскія легіянэры былі ўпэўненыя ў тым, што ваююць за незалежнасьць Польшчы.
* **Basia**: «Бася», скарачэньне ад жаночага імя «Barbara».
* **[[Рацлавіцы]]**: мястэчка ў Польшчы, побач зь якім у 1794 г. адбылася бітва паміж маскоўскімі войскамі й мяцежным апалчэньнем Касьцюшкі. Маскоўскі атрад быў пабіты, шмат у чым дзякуючы адвазе *касінераў* — сялян, узброеных косамі.

## Вонкавыя спасылкі
*  «Марш Дамброўскага» ў фармаце mp3 (поўная вэрсія)
*  «Марш Дамброўскага» у фармаце mp3 (інструмэнтальная вэрсія)
* Пераклад на расейскую мову
*  Музыка гімна (бяз словаў) у выкананьні Аркестра Вайскова-марскога флёту ЗША (mp3)

Польшча
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Польшчы
Катэгорыя:Гісторыя Польшчы
Катэгорыя:Польская культура
Катэгорыя:Польскія песьні
Сьцяг Аўстрыі

**Сьцяг А́ўстрыі**&nbsp;— дзяржаўны сьцяг Рэспублікі Аўстрыя. Сьцяг прыняты ў 1918 годзе. Скасаваны ў 1938 годзе. Ізноў адноўлены як дзяржаўны ў 1945 годзе.

## Апісаньне
Нацыянальны сьцяг Аўстрыі ўяўляе сабой прастакутнае полатнішча з суадносінамі бакоў 2:3, якое складаецца з трох роўнавялікіх гарызантальных палос&nbsp;— верхняй чырвонай, сярэдняй белай і ніжняй чырвонай.

Чырвоны колер закліканы сымбалізаваць кроў патрыётаў, разьлітую ў дужаньні за волю і незалежнасьць Аўстрыйскай Рэспублікі. Белы колер&nbsp;— знак волі, заваяванай народам Аўстрыі ў выніку зьвяржэньні ў гэтай краіне манархічнага рэжыму. Акрамя таго, паводле афіцыйнай вэрсіі сьцьвярджэньня сымболікі колераў аўстрыйскага сьцяга, белая паласа пазначае Дунай, які перасякае тэрыторыю Аўстрыі з захаду на ўсход.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Аўстрыі
Аўстрыя
Сьцяг Альбаніі

**Сьцяг Альба́ніі**&nbsp;— дзяржаўны сымбаль Рэспублікі Альбанія.

## Апісаньне
Дзяржаўны сьцяг Альбаніі ўяўляе сабой прастакутнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 5:7 з гербам пасярэдзіне.

Чырвоны колер сьцяга&nbsp;— знак крыві альбанскіх патрыётаў, разьлітай імі ў шматвяковой барацьбе супраць занявольнікаў (у першую чаргу, турэцкіх). Сьцяг у сучасным выглядзе існуе з 1945 году.

## Гісторыя
Чырвоная палотнішча з чорным двухгаловым арлом было сьцягам Георгія Кастрыата, вядомага як Скандэрбэг, героя барацьбы супраць туркаў і заснавальніка незалежнай дзяржавы ў 1443 годзе. Суцэль магчыма, што арол на сьцягу быў абраны ім, у знак традыцыі, па якой альбанцы зьяўляюцца нашчадкамі арла. Паводле іншай вэрсіі, арол запазычаны з герба Бізантыйскай імпэрыі.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Альбаніі
Альбанія
Сьцяг Андоры

**Сьцяг Андо́ры**&nbsp;— дзяржаўны сымбаль Княства Андоры.

## Апісаньне
Сьцяг уяўляе сабой прастакутнае палотнішча, якое складаецца з трох вэртыкальных няроўных сіняй, жоўтай і чырвонай палос. У цэнтры сярэдняй жоўтай паласы — герб Андоры.
Гэты трыкалёр зьяўляецца сьцягам Андоры з XIX стагодзьдзя. Сіні й чырвоны&nbsp;— колеры Францыі, а жоўты й чырвоны&nbsp;— Гішпаніі: разам яны адлюстроўваюць франка-гішпанскае заступніцтва над Андорай. У цэнтры сьцяга&nbsp;— тарча з выявай мітры і кія Урхэльскага біскупа і двух быкоў, сымбалізуючых сумеснае кіраваньне Францыі й Гішпаніі; чырвоныя палосы на жоўтым фоне&nbsp;— колеры Каталёніі. Дэвіз на тарчэ: «Адзінства робіць моцным» (). Сьцяг быў прыняты ў 1866 годзе.

## Падобныя сьцягі

Flag of Romania.svg|Сьцяг Румыніі
Flag of Moldova.svg|Сьцяг Малдовы
Flag of Chad.svg|Сьцяг Чаду


## Вонкавыя спасылкі
* Сьцяг Андоры на сайце ''Flags of the World''

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Андоры
Андора
Сьцяг Бэльгіі

**Дзяржаўны** (**грамадзянскі**) сьцяг Бэльгіі ўяўляе сабой прастакутнае палотнішча з суадносінамі бакоў 13:15, якое складаецца з трох роўнавялікіх вэртыкальных палос — чорнай, жоўтай і чырвонай. Гэтыя колеры традыцыйна былі колерамі Брабанцкага Герцагства. Форма заснаваная на форме сьцяга Францыі, хоць паходжаньне прапорцый невядома.

## Гісторыя
Дата прыняцьця — 23 студзеня 1831 году. Выгляд сьцягу зацьверджаны артыкулам № 193 бэльгійскай канстытуцыі, аднак тамака прыведзены зваротны прынятаму цяпер парадак колераў (гэта значыць чырвоны, жоўты, чорны).

Бэльгійскі сьцяг быў важным знакам падчас бэльгійскай рэвалюцыі й войны за незалежнасьць 1830 году, аднак выглядаў ён некалькі інакш, чым зацьверджаны пазьней варыянт: сьцяг меў тры гарызантальна разьмешчаныя палосы (зьверху ўніз — чырвоны, чорны, жоўты) і быў больш выцягнутым па форме. Падобны сьцяг, таксама гарызантальны, чырвона-жоўта-чорны (зьверху ўніз) быў знакам няўдалага паўстаньня супраць аўстрыйскага валадарства ў 1789 годзе.

## Выкарыстаньне

Хоць афіцыйна суадносіны бакоў сьцяга складаюць 13:15, на практыцы выкарыстоўваюцца больш выцягнутыя сьцягі (часьцей за ўсё — з суадносінамі бакоў 2:3). Большасьць бэльгійцаў былі бы премного зьдзіўленыя, калі бы пазналі, што ў адпаведнасьці з законам іх сьцяг павінен быць амаль квадратным.

Грамадзянскі сьцяг таксама выкарыстоўваецца ўзброенымі сіламі Бэльгіі (акрамя флёта, гл. ніжэй).

## Іншыя афіцыйныя сьцягі Бэльгіі

**Дзяржаўны (урадавы) сьцяг** Бэльгіі выглядае гэтак жа, як і грамадзянскі, толькі на жоўтай паласе намаляваныя леў, які стаіць на задніх лапах, і карона. Дзяржаўны сьцяг быў афіцыйна зацьверджаны ў сваёй ролі ў 1950 годзе. Раней, з 1936 году, гэты сьцяг быў вайскова-марскім сьцягам краіны, датуль пакуль вайскова-марскі флёт Бэльгіі быў скасаваны пасьля акупацыі Бэльгіі Нямеччынай (у 1940 годзе).

Цяперашні **вайскова-марскі сьцяг** краіны ўяўляе сабой белае палотнішча з андрэеўскім крыжом з чырвона-жоўта-чорных стужак. Над месцам перакрыжаваньня стужак разьмешчаная выява кароны і двух перахрышчаных гармат, пад месцам перакрыжаваньня стужак — сылюэт якара.

Акрамя таго, свой сьцяг мае кожная правінцыя, акруга, супольнасьць, горад і камуна Бэльгіі.

## Вонкавыя спасылкі
* Сьцяг Бэльгіі на сайце «Сьцягі сьвету»

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Бэльгіі
Бэльгія
Катэгорыя:Сьцягі Бэльгіі
Генэрал-аншэф

**Генэрал-аншэф** () — генэральскае воінскае званьне і чын у расейскай імпэратарскай арміі XVIII стагодзьдзя. Паводле Воінскага статуту 1716 году — галоўнакамандуючы, роўны фэльдмаршалу, які ўзначальваў «кансылію» генэралаў; з 1740-х гадоў — поўны генэрал, які стаяў рангам ніжэй фэльдмаршала. Званьне адпавядала II клясу Табэлі аб рангах. У 1796—1797 гадах заменена генэральскімі чынамі па родах войскаў: генэрал ад інфантэрыі, кавалерыі, артылерыі, інжынэр-генэрал.

### Глядзіце таксама
* Воінскае званьне
* Табэль аб рангах
* Гісторыя воінскіх званьняў у Расеі і СССР

Катэгорыя:Пяхота
Катэгорыя:Вайсковая гісторыя
Катэгорыя:Вайсковыя званьні
Катэгорыя:Воінскія званьні Ўзброеных сіл Расеі
Катэгорыя:Табэль аб рангах
Сьцяг Баўгарыі

**Сьцяг Баўга́рыі**&nbsp;— дзяржаўны сьцяг Рэспублікі Баўгарыя.

Сьцяг складаецца з трох роўных па велічыні гарызантальных палос: зьверху белая, пасярэдзіне зялёная, зьнізу чырвоная. Першая зь іх увасабляе волю й мір, другая&nbsp;— лясы й сельская гаспадарка, трэцяя&nbsp;— кроў, разьлітую ў барацьбе за дзяржаўную незалежнасьць.

Раней на баўгарскім сьцягу ў верхнім левым куце быў намаляваны герб Баўгарыі, аднак ён быў выдалены са сьцяга ў 1990-я гады.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Баўгарыі
Баўгарыя
Сьцяг Босьніі і Герцагавіны

Гэты сьцяг Босьніі і Герцагавіны быў прызначаны адмысловым прадстаўніком ААН пасьля таго, як парлямэнт краіны ня змог спыніцца на адным з трох прадстаўленых варыянтаў. Усе сьцягі выкарыстоўвалі адныя і тыя ж колеры: блакітны — колер Арганізацыі аб’яднаных нацыяў, але ён быў заменены на больш цёмны. Зоркі ўяўляюць Эўропу. Трыкутнік сымбалізуе тры асноўныя групы насельніцтва краіны (мусульманаў, харватаў і сэрбаў) і абрысы краіны на мапе.

## Праекты сьцяга
Пасьля Дэйтанскага пагадненьня ўзьнікла пытаньне выбару новага сьцяга краіны. Гэта было выклікана незадаволенасьцю выкарыстаньнем сымболікі Рэспублікі Босьнія й Герцаґавіна з боку сэрбаў і харватаў, якая, як яны лічылі, прадстаўляе толькі басьнійцаў. У ліку іншых былі прадстаўленыя наступныя варыянты:

; Праект 1: «Чэшскі ўзор» — сьцяг накшталт сьцяга Чэхіі, колеры якога адлюстроўваюць 3 асноўныя нацыі Босьніі й Герцаґавіны.
; Праект 2: Галіна лаўра на сьветла-блакітным фоне, галіна лаўра і колер сьцяга сымбалююць Арґанізацыю Аб'яднаных Нацыяў.
; Праект 3: Контуры краіны на сьветла-блакітным фоне.
; Праект 4: Чырвона-бела-сіні сьцяг, накшталт сьцяга Рэспублікі Конґа, з мапаю краіны ў асяродзьдзі зорак на белай паласе.
; Праект 5: Праект, які пасьля стаў афіцыйным сьцягам Босьніі й Герцаґавіны, таксама падчас выбару парляментам сьцяга, альтэрнатыву яму складалі праект 6 і праект 7.


Файл:BiH_flag_proposal_(three_nations).svg|Праект 1
Файл:Flag of BiH (first set of proposals 2).svg|Праект 2
Файл:Flag of BiH (First set of proposal 3).svg|Праект 3
Файл:B&H First Alternative Flag of Second Proposal.svg|Праект 4
Файл:First Westendorp Proposal of BiH flag.svg|Праект 5
Файл:Second Westendorp Proposal of BiH flag.svg|Праект 6
Файл:Flag of BiH (third Westendorp proposal).svg|Праект 7


## Гістарычныя сьцягі

Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|Сьцяг Босьніі й Герцаґавіны (1992-1998)
Файл:Flag of SR Bosnia and Herzegovina.svg|Сьцяг СР Босьніі й Герцаґавіны
Файл:Flag _of_Bosnia_(1878-1908).svg|Сьцяг Босьніі й Герцаґавіны падчас Аўстра-Вугоршчыны (1878-1908)
Файл:Flag of Herzegovina (1878-1918).svg|Сьцяг Босьніі й Герцаґавіны падчас анэксіі Аўстра-Вугоршчынаю (1908)
Файл:Flag of Bosnia (1908-1918).svg|Сьцяг Босьніі (1908)
Файл:Flag of Independent Bosnia (1878).svg|Сьцяг Босьніі (1878)
Файл:Flag of Bosnia (1831-1832).svg|Сьцяг Босьніі (1831-1832)
Файл:Western Herzegovina 1760 flag.svg|Сьцяг Заходняе Босьніі (1760)


## Глядзіце таксама
* Герб Босьніі і Герцагавіны
* Гімн Босьніі і Герцагавіны

## Вонкавыя спасылкі

Босьнія і Герцагавіна
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Босьніі і Герцагавіны
Сьцяг Ватыкану

**Сьцяг [[Ватыкан]]у** ўяўляе сабой квадратнае палотнішча, якое складаецца з двух роўнавялікіх вэртыкальных палос — жоўтай і белай. У цэнтры белай паласы — герб Ватыкану (два перакрыжаваных ключа пад папскай тыярай).

## Глядзіце таксама
* Герб Ватыкану

## Вонкавыя спасылкі
* Сымбалі Ватыкану

Ватыкан
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Ватыкану
Сьпіс брытанскіх сьцягоў

## Сьцяг Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірляндыі

## Сьцягі частак Вялікабрытаніі

## Сьцягі абласьцей, напроста падпарадкаваных брытанскай кароне ([[Валоданьня кароны|Crown dependencies]])

### [[Нармандзкія выспы]]

### Выспа Мэн

## Сьцягі [[Брытанскія Заморскія тэрыторыі|Брытанскіх Заморскіх тэрыторыяў]]

## Службовыя і Гандлёвыя Сьцягі

## Каралеўскія Штандары (Сьцягі каралеўскай сям’і [[Віндзар]]аў)
 гл. таксама: Брытанскія манархі 

### Сьцягі каралевы [[Лізавета II|Лізаветы II]]

### Гістарычныя Каралеўскія Штандары

## Рэгіянальныя і неафіцыйныя сьцягі

## Сьцяг Садружнасьці Нацый (Commonwealth of Nations)

## Гістарычныя сьцягі

### Гістарычныя сьцягі Аб’яднанага каралеўства і яго чальцоў

### Іншыя гістарычныя сьцягі

### Гістарычныя каляніяльныя сьцягі Брытанскай імпэрыі

## Сьцягі іншых дзяржаў і іх частак, якія базуюцца на брытанскім сьцягу

### [[Аўстралія]] (Commonwealth of Australia)
#### Дзяржаўныя і службовыя сьцягі

#### Сьцягі штатаў Аўстраліі
 гл. таксама: Сьцягі аўстралійскіх штатаў і тэрыторый 

#### Гістарычныя аўстралійскія сьцягі па брытанскім узоры

### [[Фіджы]]
 гл. таксама вышэй: *Гістарычныя каляніяльныя сьцягі імпэрыі* 

#### Дзяржаўныя і службовыя сьцягі

### [[Індыя]]
 гл. таксама вышэй: *Гістарычныя каляніяльныя сьцягі імпэрыі* 

#### Службовыя сьцягі

### [[Канада]]
 гл. таксама вышэй: *Гістарычныя каляніяльныя сьцягі імпэрыі* 

#### Сьцягі [[правінцыі і тэрыторыі Канады|правінцый і тэрыторый Канады]], якія базуюцца на брытанскім

### [[Новая Зэляндыя]]

#### Дзяржаўныя і службовыя сьцягі

#### Сьцягі залежных тэрыторыяў

### [[Паўднёвая Афрыка]]
 гл. таксама вышэй: *Гістарычныя каляніяльныя сьцягі імпэрыі* 

#### Былы дзяржаўны сьцяг

### [[Тувалу]]
гл. таксама вышэй: *Гістарычныя каляніяльныя сьцягі імпэрыі*

#### Дзяржаўны сьцяг

### [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]

## Вонкавыя спасылкі



Катэгорыя:Сьпісы:Вялікабрытанія
Клягенфурт-ам-Вёртэрзээ

**Клягенфурт-ам-Вёртэрзээ** (, ,  — Цэлавец на Вербавым возеры) — горад на поўдні Аўстрыі, цэнтар фэдэральнай зямлі Карынтыі. У цяперашні момант колькасьць жыхароў Клягэнфурту перавышае 92 тысячы чалавек, зь іх больш за 1700 — карынтыйскія славенцы.

## Геаграфія
Горад разьмешчаны на рацэ Глян у альпійскай даліне Дравы.

## Гісторыя

Згодна зь легендай горад заснаваў герцаг Карынтыі Гэрман Спангайм. Першыя згадкі пра населены пункт *Форум-Клягенвурт* належаць да 1193—1199 гадоў. У 1246—1252 гадох Клягенфурт атрымаў гарадзкія правы і хутка зрабіўся адным з найвялікшых гарадоў Карынтыйскага герцагства, а пазьней — ягонай сталіцай.

Аднак на гэтым месцы таксама знаходзіўся рымскі горад Вірунум.

## Славутасьці

Сярод славутасьцяў Клягенфурту найбольшае значэньне мае стары горад з сваім цэнтральным пляцам Альтэр-Пляц, фантан у выглядзе цмока Ліндвурм-Брунэн, а таксама возера Вёртэрзээ, якое лічыцца самым цёплым сярод альпійскіх азёр. Недялёка ад Клягенфурту знаходзіцца адзін з найпрыгажэйшых замкаў Аўстрыі Гохастэрвіц.

## Адукацыя
У горадзе разьмяшчаецца ўнівэрсытэт Клягенфурту.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка
* Інфармацыя для турыстаў
* Марыя-Ларэта
Какосавыя астравы

**Како́савыя астравы**, **астравы Кілінг** () — група атолаў у Індыйскім акіяне, якія зьяўляюцца аўстралійскай залежнай тэрыторыяй. Знаходзяцца за 1100 км на захад ад Суматры.

## Гісторыя
Астравы былі адкрытыя ў 1609 годзе капітанам Вільямам Кілінгам, але да ХІХ стагодзьдзя заставаліся незаселенымі. У 1826 годзе зьявілася паселішча на Вэст-Айлэнд, а ў наступным годзе на Саўс-Айлэнд. У 1836 годзе на астравы прыбыў карабель «Бігль», на якім Чарлз Дарвін ажыцьцяўляў кругасьветнае падарожжа. Яго дасьледаваньні мясцовых атолаў сталі падмуркам тэорыі ўзьнікненьня атолаў. Вялікабрытанія анэксавала астравы ў 1857 годзе, далучыўшы іх да сваіх азіяцкіх калёніяў, але на практыцы на астравах нічога не зьмянілася.

Пад час Першай сусьветнай вайны 9 лістапада 1914 году адбылася марская бітва, у выніку якой быў патоплены нямецкі карабель «Эмдэн».

У часы Другой сусьветнай вайны астравы знаходзіліся пад вайсковай адміністрацыяй Цэйлону. У траўні 1942 году на астравах адбыўся бунт 15 салдатаў гарнізона. Пасьля падаўленьня бутну, 3 яго ўдзельнікаў былі пакараныя сьмерцю.

У 1955 годзе Вялікабрытанія перадала астравы Аўстраліі і з гэтага часу яны атрымалі статус залежнай тэрыторыі.

## Палітыка
Какосавыя астравы згодна з *Cocos (Keeling) Islands Act 1955*, зьяўляюцца аўстралійскай залежнай тэрыторыяй, якая кіруецца аўстралійскім *Department of Transport and Regional Services*. Аўстралійскі кіраўнік, займае пасаду Генэральнага губэрнатара Аўстраліі і адначасова прадстаўляе на астравах Аўстралію і брытанскую манархію. Лякальную ўладу прадстаўляе Рада Какосавых астравоў (*(Keeling) Islands Shire Council*), якая складаецца зь сямі дэпутатаў і выбіраецца на чатырохгадовы тэрмін на ўсеагульных выбарах. За зьнешнія зносіны і абарону астравоў адказвае Аўстралія, за парадкам на астравах назіраюць пяць паліцэйскіх.

## Геаграфія
Какосавыя астравы складаюцца зь дзьвюх групаў атолаў: Паўднёвыя астравы Кілінга, на якіх знаходзіцца ўсё насельніцтва астравоў і Паўночныя астравы Кілінга.

На астравах не існуе крыніцаў пітной вады.

Паўднёвыя астравы складаюцца з 26 астравоў, агульнай плошчай 13,1 км². Заселенымі зьяўляюцца толькі два востравы: *Гоўм-Айлэнд* і *Вэст-Айлэнд*.

Паўночныя астравы складаюцца з аднаго атола, які мае выгляд літары «С». Яго плошча складае 1,1 км². Тут знаходзіцца нацыянальны парк (*Pulu Keeling National Park*).

## Адміністрацыйны падзел
Астравы ня маюць адміністрацыйнага падзелу.

## Эканоміка
Асновай эканомікі астравоў зьяўляецца вырошчваньне какосавых пальмаў і абслуга аэрапорта празь які ідзе міжнародная лінія Аўстралія — ПАР, паступова разьвіваецца і турызм.

## Дэмаграфія
Большасьць насельніцтва тэрыторыі складаецца з малайцаў.
Анатоль Мяцельскі

**Анатоль Уладзімеравіч Мяце́льскі** (нарадзіўся 22 жніўня 1950, мястэчка Урэчча, Любанскі раён, Менская вобласьць) — беларускі матэматык. Доктар фізыка-матэматычных навук (1998, Мэтода прасторы станаў у тэорыі кіраваньня сыстэмамі функцыянальна-дыфэрэнцыяльных раўнаньняў). Скончыў БДУ ў 1972. Працуе ў БНТУ ад 1980 (ад 1999 прафэсар). Навуковыя працы па якаснай тэорыі аптымальных працэсаў, тэорыі кіраваньня сыстэмамі з пасьлядзеяньнем. Прапанаваў агульны падыход дасьледаваньняў якасных характарыстык (пунктавае паўнаты, кіравальнасьці, назіральнасьці й іншае) лінейных аўтаномных сыстэмаў функцыянальна-дыфэрэнцыяльных ураўненьняў. Зь яго дапамогай дасьледаваў шэраг задач тэорыі кіраваньня.

## Творы
*Проблема точечной полноты в теории управления дифференциально-разностными системами // Усп. матем. наук. 1994. Т. 49, вып. 2; 
*Задача идентификации в факторизованном пространстве состояний для дифференциально-разностной системы с соизмеримыми запаздываниями // ДУ. 1995. Т. 31, № 8; 
*О построении успокаивающих управлений для дифференциально-разностных систем с соизмеримыми запаздываниями // ДУ. 1995. Т. 31, № 12.
*Задача успокоения динамической системы с запазданием по неполным измереним. // Автоматика и телемеханика. 1996, № 2.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія на slounik.org

Катэгорыя:Беларускія матэматыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся 22 жніўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1950 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ва Ўрэччы
Катэгорыя:Дактары фізыка-матэматычных навук
Джарвіс

**Джа́рвіс** () — каралавая выспа ў цэнтральнай частцы Ціхага акіяна, знаходзіцца паміж Гаваямі і выспамі Кука. Агульная плошча выспы складае 4,5 км². Джарвіс быў адкрыты брытанцамі ў 1821 годзе, а ў 1858 годзе быў анэксаваны Злучанымі Штатамі. Выспа так сама вядомая пад назвай *Ванкер* (*Bunker Island*).

## Геаграфія

 
На высьпе няма партоў ці прыстаняў, існуе толькі некалькі невялікіх затокаў, прыдатных да падыходу караблёў. У цэнтры Джарвіса знаходзіцца лягуна дзе на працягу дваццаці гадоў у ХІХ стагодзьдзі вялася здабыча гуана.

Клімат выспы трапічны, сьпякотны з высокай дзённай тэмпэратурай. Ночы значна халаднейшыя. Глеба выспы пераважна пяшчаная, паверхня ўздымаецца над морам на 7 мэтраў над ўзроўнем мора. Вакол выспы знаходзяцца каралавыя рыфы.

Знаходзячыся ў 35 км на поўдзень ад экватара, Джарвіс не мае крыніцаў пітной вады, што выклікала адсутнасьць буйной расьліннасьці. Сустракаюцца толькі невялікія кавалкі травы.

## Гісторыя

Выспа была адкрытая эўрапейцамі 21 жніўня 1821 году брытанскім караблём *Eliza Francis*, які належаў *Эдварду Томасу* і *Вільяму Джарвісу*, і кіраваўся капітанам *Браўнам*. У сакавіку 1857 году выспа была далучана да ЗША згодна з *Guano Islands Act*, і фармальна анэксаваная 27 лютага 1858 году. Некаторы час тут вялася здабыча гуана амэрыканскімі кампаніямі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:ЗША
Зборная Італіі па футболе

**Зборная Італіі па футболе** — прадстаўляе Італію на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Кіруецца Італьянскай футбольнай фэдэрацыяй. Мянушка: «Squadra Azzurra» — «Блакітная эскадра».

## Стыль гульні
Італьянскі футбол традыцыйна лічыцца абарончым. Каманда гуляе на контратаках, пры гэтым як правіла не забіваючы шмат галоў, але і не прапускаючы. Італьянцы, вядучы ў ліку, кантралююць матч, прымушаючы суперніка расчыняць пазыцыі. Вароты зборнай абараняюць майстры высокай клясы. Абарончая тактыка італьянцаў 1960-х гадоў, званая «Катэнача», зьяўлялася прыкладам для перайманьня для шматлікіх камандаў. У цяперашні час яна ўжываецца рэдка, але калі зірнуць на малюнак гульні нацыянальнай каманды, можна ўбачыць карані гэтай сыстэмы. Занадта вялікае захапленьне абаронай часта прыводзіла каманду да правалаў на буйных першынствах. Аднак, у спалучэньні з бліскучым нападам, гульня ад абароны занесла Італію ў сьпісы наймацнейшых камандаў (другое месца пасьля Бразыліі па дасягненьнях на чэмпіянатах сьвету).

Італьянцы лічацца дрэннымі выканаўцамі пэнальці. Пасьляматчавыя 11-мэтровыя каштавалі італьянцам паразы на чэмпіянатах сьвету 1990, 1994, 1998 гадоў. Аднак менавіта за кошт упэўнена прабітых пэнальці зборная змагла выйграць у 2006 году ў фінале чэмпіянату сьвету ў Францыі, пасьля таго, як матч завяршыўся нічыйным вынікам 1:1.

## [[Чэмпіянат сьвету па футболе|Чэмпіянаты сьвету]]
* 1930 — *не брала ўдзелу*
* 1934 — **чэмпіён**
* 1938 — **чэмпіён**
* 1950 — групавы этап
* 1954 — групавы этап
* 1958 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1962 — групавы этап
* 1966 — групавы этап
* 1970 — другое месца
* 1974 — групавы этап
* 1978 — чацьвертае месца
* 1982 — **чэмпіён**
* 1986 — ⅛ фіналу
* 1990 — трэцяе месца
* 1994 — другое месца
* 1998 — чвэрцьфінал
* 2002 — ⅛ фіналу
* 2006 — **чэмпіён**
* 2010 — групавы этап
* 2014 — групавы этап

## [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянаты Эўропы]]
* 1960 — *не брала ўдзелу*
* 1964 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1968 — **чэмпіён**
* 1972 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1976 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1980 — чацьвертае месца
* 1984 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1988 — паўфінал
* 1992 — *не прайшла кваліфікацыю*
* 1996 — групавы этап
* 2000 — другое месца
* 2004 — групавы этап
* 2008 — чвэрцьфінал
* 2012 — другое месца
* 2016 — чвэрцьфінал

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт ІФФ
Глініца (рака)

**Глі́ніца** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Схі (басэйн Дняпра). Цячэ ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 9,8 км.

Асноўны прыток — рака Ракаўка.

Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад вёскі Стоцьбергу, вусьце за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Высокага Берагу. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча. На берагах пераважаюць дзялянкі лесу, у сярэдняй плыні масіў мэліяраваных сельскагаспадарчых земляў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 126

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёну
Глодаўка

**Гло́даўка** — рака ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці, лравы прыток ракі Спорыцы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 7,8 км.

Пачынаецца з возера Глодава, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Дукі. Мае каналізаванае рэчышча ад вытоку на працягу 2,9 км.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 127

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Пастаўскага раёну
Глыбокая (рака)

**Глыбо́кая**, **Глыбо́чына**, **Глыбо́чыцкі кана́л** — рака ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці, левы прыток ракі Чачоры (басэйн Дняпра). Даўжыня 11 км. 

Пачынаецца за 1,5 км на захад ад вёскі Новая Яцкаўшчына, вусьце на заходняй ускраіне вёскі Кавалёў Рог. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 130—131

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Чачэрскага раёну
Гліна (прыток Дулепы)

**Глі́на**, **Глінка**, **Гні́лка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Дулепы (басэйн Дняпра). Цячэ ў Рагачоўскім і Чачэрскім раёнах Гомельскай вобласьці. Даўжыня 5 км. 

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Дудаковічы.

Пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Бярозавага Гаю Рагачоўскага раёну, вусьце на паўднёвай ускраіне вёскі Асінаўкі Чачэрскага раёну. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 126.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Чачэрскага раёну
Гніва

**Гні́ва**, **Уто́нька**, **Калі́наўка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Цячэ ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласьці. Даўжыня каля 15 км.

Пачынаецца за 3 км на паўднёвы захад ад вёскі Залужжа, вусьце за 3 км на захал ад вёскі Рыслаўя. Ад вытоку на працягу 3 км рэчышча каналізаванае. На берагах ракі забалочаны лес, прывусьцевая дзялянка на забалочанай абалоне Сажу сярод шматлікіх старычных азёраў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Веткаўскага раёну
Гліна (прыток Ліпы)

**Глі́на** — рака ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці, левы прыток ракі Ліпы (басэйн Дняпра). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 100 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1‰.

Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Салтанаўка, вусьце на паўночнай ускраіне вёскі Польпін. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча. У абалоне ракі каля вёскі Броньніца плаціна і сажалка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 126

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Буда-Кашалёўскага раёну
Гольша (рака)

**Го́льша**, **Га́лыша** — рака ў Горацкім і Дрыбінскім раёнах Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Проні (басэйн Дняпра). Даўжыня 37 км. Плошча вадазбору 225 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰. Выдатак вады ў вусьці 1,4 м³/с.

## Асноўныя прытокі
* *Праваруч*: Дабранка

## На рацэ
* *[[Гарадзкі пасёлак|Мястэчкі]]*: Дрыбін

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 3 км на паўночны захад ад вёскі Чапялінка Горацкага раёну, вусьце за 1 км на паўднёвы захад ад мястэчка Дрыбіна. Вадазбор на паўночнай ускраіне Аршанска-Магілёўскай раўніны.

Даліна скрынкападобная, глыбокаўрэзаная, шырыня яе 0,5—1 км. Абалона двухбаковая, месцамі забалочаная, шырынёй 0,2—0,7 км. Рэчышча каналізаванае на 10 км ад вытоку, ніжэй вольна мэандруе, зьвілістае, шырыня ракі ў нізкай плыні ў межань 8—10 м. Берагі стромкія, абрывістыя, парасьлі лесам.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 121
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Горацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Дрыбінскага раёну
Галянка

**Галя́нка**, **Алянка**, **Аля́нскі канал** — рака ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці, правы прыток ракі Ашмянкі (басэйн Вяльлі). Даўжыня 12 км. Пачынаецца за 0,7 км на паўночны ўсход ад вёскі Вайцехава, упадае ў Ашмянку на паўночны ўсход ад вёскі Агароднікі. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 121

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёну
Ганутка (басэйн Нёмана)

**Гану́тка** — рака ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці і Вялейскім раёне Менскай вобласьці, правы прыток ракі Нарачы (прыток Вяльлі, басэйн Нёману). Даўжыня 12 км. Плошча вадазбору 59 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰. Пачынаецца каля вёскі Куляшы, упадае ў Нарач на паўднёвай ускраіне вёскі Ручыца. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 121

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Смаргонскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Ганутка (басэйн Дняпра)

**Гану́тка** — рака ў Ігуменскім і Бярэзінскім раёнах Менскай вобласьці, правы прыток ракі Вусы (басэйн Дняпра). Даўжыня 18 км. Плошча вадазбору 90 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2‰.

Пачынаецца за 2 км на поўнач ад вёскі Горкі Ігуменскага раёну, вусьце на паўночнай ускраіне вёскі Галоўныя Ляды. Мае каналізаванае рэчышча ад вытоку на працягу 13 км. Каля вёскі Вялікая Ганута плаціна і сажалка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 121

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Ігуменскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёну
Ганутка

Назву **Ганутка** маюць:

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Ганутка — рака ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці і Вялейскім раёне Менскай вобласьці
* Ганутка — рака ў Ігуменскім (Чэрвеньскім) і Бярэзінскім раёнах Менскай вобласьці
Ганчанка

**Ганча́нка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Ольсы (басэйн Дняпра). Цячэ ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Даўжыня каля 13 км. 

Пачынаецца за 3,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Гончы мэліярацыйнымі канавамі з тарфянога масіву, які асвоены торфапрадпрыемствам «Ганчанскае», вусьце за 1 км на поўдзень ад моста праз Ольсу на чыгунцы Магілёў — Асіпавічы. Рэчышча ў вярхоўі і каля вёскі Гонча каналізаванае. На берагах пераважае лес.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 121

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Клічаўскага раёну
Голдаўка

**Го́лдаўка**, **Галдаўля́нка** — рака ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, левы прыток ракі Лебяды (басэйн Нёману). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 82 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1‰.

Пачынаецца на паўночным усходзе ад вёскі Клюкавічы, упадае ў Лебяду каля вёскі Навасады. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча, прымае сьцёк зь сеткі асушальных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 132

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Лідзкага раёну
Юры Луцэнка

**Ю́ры Віта́льевіч Луцэ́нка** (нарадзіўся 14 сьнежня 1964) — украінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Зь лютага 2005 па сьнежань 2006 — міністар унутраных справаў Украіны (ва ўрадах Юліі Цімашэнка, Юрыя Еханурава і Віктара Януковіча). З 19 сьнежня 2007 — міністар унутраных справаў у другім урадзе Юліі Цімашэнка.

Па адукацыі — інжынэр электроннай тэхнікі. Юры Луцэнка жанаты, выхоўвае дваіх сыноў.

## Палітычная дзейнасьць
Хуткі ўзьлёт у палітыцы маладога інжынэра (1989—1994 — майстар участку, начальнік тэхбюро цэха, галоўны канструктар ровенскага заводу «Газатрон») непасрэдна зьвязаны з палітычнай дзейнасьцю яго бацькі — Віталя Іванавіча Луцэнкі, які, займаючы розныя кіруючыя пасады, неаднаразова абіраўся дэпутатам Ровенскага гарадзкога і абласнога саветаў, зь лістапада 1990 па верасень 1991 году быў першым сакратаром Ровенскага абласнога камітэта Камуністычнай партыі Ўкраіны, у 1993 годзе, пасьля аднаўленьня дзейнасьці КПУ, зноў узначаліў абкам і стаў чальцом ЦК КПУ. У сакавіку 1994 году бацька Юрыя Луцэнка быў абраны народным дэпутатам Украіны. Вось з гэтага моманту і пачаўся актыўны рост палітычнай кар’еры сына.

У 1991 годзе Юры Луцэнка ўступіў у Сацыялістычную партыю Ўкраіны.

З 1994 — намесьнік кіраўніка Ровенскай абласной рады, з 1996 — начальнік камітэту эканомікі Ровенскай абласной адміністрацыі.

Луцэнка быў намесьнікам міністра навукі і тэхналёгіяў, памагатым прэм’ер-міністра, сакратаром палітрады Сацыялістычнай партыі Ўкраіны, памагатым-кансультантам лідэра СПУ Аляксандра Мароза.

Лічыцца, што Луцэнка ўзначальваў «правае крыло» Сацпартыі, выступаючы за супрацоўніцтва зь некамуністычнай апазыцыяй Кучме, у процівагу Ёсіфу Вінскаму, які выступаў за падтрымку Камуністычнай партыі Ўкраіны.

Зь сьнежня 2000 году Луцэнка — адзін зь лідэраў украінскай апазыцыі.

У 2002 быў абраны ў Вярхоўную раду.

Адзін з арганізатараў вулічных акцыяў пратэсту падчас правядзеньня акцый «Украіна бяз Кучмы» пасьля «касэтнага скандалу» ў 2000, 2002 і «Аранжавай рэвалюцыі» 2004 году.

## Вонкавыя спасылкі
* Блог Юрыя Луцэнкі на сайце ГА НС 

Катэгорыя:Украінскія палітыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Роўне
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнай рады Ўкраіны 4-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнай рады Ўкраіны 6-га скліканьня
Катэгорыя:Удзельнікі Аранжавай рэвалюцыі
Горніца (рака)

**Го́рніца**, **Гурні́ца** — рака ў Гарадзенскім раёне Беларусі, левы прыток Нёману. Даўжыня 12 км. Плошча вадазбору 59 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 7,8‰.

Пачынаецца каля вёскі Бычкі, цячэ ўсходняй ускраінай Гарадзенскага ўзвышша, упадае ў Нёман каля былой вёскі Кавальцы.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 133

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Гарадзенскага раёну
Горнаўка

**Го́рнаўка** — рака ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Дрысы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 35 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2‰.

Пачынаецца за 3,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Страшныя, цячэ Полацкай нізінай. Упадае ў Дрысу каля вёскі Дворыца. Даліна ў сярэдняй плыні добра выражаная, шырыня яе 200—300 м. Рэчышча ад вытоку на працягу 3,4 км каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 133

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Гарадзейка

**Гарадзе́йка** — рака ў Стаўпецкім і Нясьвіскім раёнах Менскай вобласьці, правы прыток ракі Вушы (басэйн Нёману). Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 53 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9 ‰. Пачынаецца на ўсходзе ад вёскі Новая Вёска Стаўпецкага раёну, цячэ празь мястэчка Гарадзею, упадае ў Вушу на ўсходзе ад вёскі Студзёнкі Нясьвіскага раёну. Ад вусьця на 1 км каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 121—122

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Стаўпецкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Нясьвіскага раёну
Гарадзец (рака)

**Гарадзе́ц** — рака ў Прапойскім і Чавускім раёнах Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Крупкі (басэйн Дняпра). Даўжыня 2,5 км. Пачынаецца за 1,6 км на паўночны захад ад вёскі Любаны Прапошаскага раёну, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Палоева Чавускага раёну. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 122

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Прапойскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Чавускага раёну
Гарадніца

Назву **Гарадніца** маюць:

*Гарадніца — гістарычны раён Горадні
*Гарадніца — рака ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Вуша
Гарадніца (рака)

**Гарадні́ца**, **Гарадзе́я**, **Гарадзе́йка** — рака ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Вушы (басэйн Нёману). Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 24 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3‰.

Пачынаецца на паўночны захад ад вёскі Малаеды, цячэ ў межах Капыльскай грады, упадае ў Вушу на паўночны ўсход ад вёскі Ёськавічы. На працягу 9,1 км мае каналізаванае рэчышча (ад паўночна-ўсходняй ускраіны вёскі Малаеды да вусьця), у сярэдняй плыні прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў. У выніку мэліярацыі вусьцевая частка ракі атрымала новае рэчышча. У вярхоўі сажалка (плошча 0,16 км²).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 122

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Нясьвіскага раёну
Градаўка

**Гра́даўка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Лясной (прыток Заходняга Бугу, басэйн Віслы). Цячэ ў Камянецкім і Берасьцейскім раёнах. Даўжыня 13 км.

Асноўны прыток — рака Безымянка. На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Чарнаўчыцы.

Пачынаецца на паўночным усходзе ад вёскі Задвор’я Камянецкага раёну, вусьце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Чарнаўчыцаў Берасьцейскага раёну. Цячэ паўднёвай ускраінай Прыбужанскай раўніны. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Камянецкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Берасьцейскага раёну
Грэбля (рака)

**Грэ́бля** — рака ў Касьцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Зубару (басэйн Дняпра). Даўжыня каля 15 км.

Асноўны прыток — рака Жукаўка.

Пачынаецца за 3 км на ўсход ад вёскі Журбін, упадае ў Зубар за 1,5 км на захад ад вёскі Кісялі.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 135

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Касьцюковіцкага раёну
Грэза

**Грэ́за** — рака ў Магілёўскім і Быхаўскім раёнах Беларусі, левы прыток ракі Друці (басэйн Дняпра). Даўжыня 51 км. Плошча вадазбору 458 км². Выдатак вады ў вусьці 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

## Асноўныя прытокі
* *Леваруч*: Езва

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля паўднёва-ўсходняй ускраіны вёскі Загрэзьзе Магілёўскага раёну, цячэ Цэнтральнабярэзінскай раўнінай, вусьце на паўднёвай ускраіне вёскі Вязьма Быхаўскага раёну.

Даліна трапэцападобная, шырыня яе 1—1,5 км. Абалона двухбаковая, часткова парэзаная старымі рэчышчамі і канавамі, шырынёй 0,4—0,5 км. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. Берагі ўмерана стромкія, адкрытыя, пад лугамі.

Шырыня ракі ў межань ў высокай плыні 4—6 м, ніжэй — каля 10 м. Рака выкарыстоўваецца як водапрыёмнік мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 135
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёну
Гарадок (рака)

**Гарадо́к** — рака ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Дняпрацу (басэйн Дняпра). Даўжыня каля 8 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Жаўлачоўка, вусьце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Шалаханаўка. Рэчышча ад вытоку на працягу 4,3 км каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 122

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Горацкага раёну
Гаружанка

**Гаружа́нка**, **Граўжа́нка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Ашмянкі (прыток Вяльлі, басэйн Нёману). Цячэ ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 43 км. Плошча вадазбору 74 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5‰.

Пачынаецца каля вёскі Шчапанавічаў, цячэ ў межах Ашмянскага ўзвышша, упадае ў Ашмянку на поўдні ад вёскі Сьвятога Духа. На працягу 7,1 км мае каналізаванае рэчышча (выток — 1,7 км на паўночны захад ад вёскі Гароднікаў).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёну
Грыўда

**Гры́ўда** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Шчары (басэйн Нёману). Цячэ ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці і Івацэвіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Даўжыня 85 км. Плошча вадазбору 1330 км². Выдатак вады ў вусьці 5,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰.

## Асноўныя прытокі
* Була, Булянка, Руднянка, Бусяж, Любішчанскі канал

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Івацэвічы
* *Гістарычнае [[мястэчка]]*: Новадзявяткавічы

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля вёскі Варонічаў Слонімскага раёну, цячэ Слонімскім узвышшам. 

Даліна выразная, яе шырыня ад 1 да 1,5 км, у вярхоўі ня выражана. Абалона двухбаковая, у сярэдняй плыні забалочаная, шырыня яе 0,4—0,8 км, у ніжняй плыні да 1,5 км, у асобных мясьцінах перасечаная старыцамі і асушальнымі канавамі. Рэчышча ў вярхоўі і на асобных дзялянках каналізаванае. Яго шырыня ў межань ад 3—4 м у вярхоўі да 20—30 м у ніжняй плыні. Берагі стромкія, вышынёй 1—2 м. У маляўнічых мясьцінах на ўскраіне места Івацэвічаў зона адпачынку, ніжэй за места ўздоўж ракі насыпныя дамбы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Слонімскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Івацэвіцкага раёну
Громаць

**Гро́маць** — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Лужасянкі (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 19 км. Плошча вадазбору 84 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2‰.

Пачынаецца за 3 км на паўночны захад ад вёскі Казловічы, цячэ ў межах Гарадоцкага ўзвышша лясістай мясцовасьцю. Асноўны прыток рака Рабінка (праваруч). Упадае ў Лужасянку за 1,2 км на паўночны захад ад вёскі Хабаты.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 134

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Гарадоцкага раёну
Гулянка

**Гуля́нка** — рака ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці. Правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 51 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 ‰. Пачынаецца з сажалкі за 100 м на поўдзень ад вёскі Замошша, вусьце за 4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ліпск. Працякае па заходняй ускраіне Бярэзінскага біясфэрнага запаведніку, пераважна празь лес. Ад вытоку на працягу 18 км рэчышча каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 135—136

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Гурба

**Гурба́** — рака ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Вялікай Рэчкі (басэйн Дняпра). Даўжыня 12 км. Плошча вадазбору 139 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 ‰. Пачынаецца за 3 км на захад ад былой вёскі Студзёнка 2, упадае ў Вялікую Рэчку за 3 км вышэй ад яе вусьця. Асноўны прыток — ручай Юраўка. Цячэ па Бярэзінскім біясфэрным запаведніку. Па берагах забалочаны лес.

## Літаратура
*  С. 136

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёну
Густатка

**Густа́тка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Кулажкі (басэйн Дзьвіны). Цячэ ў Браслаўскім і Шаркоўшчынскім раёнах Віцебскай вобласьці. Даўжыня 24 км. Плошча вадазбору 268 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Ёды.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Корынка
* *Левыя*: Белая

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Густатаў, цячэ заходняй часткай Полацкай нізіны. Упадае ў Кулажку (левы прыток Янкі) за 1 км ад паўночна-заходняй ускраіны мястэчка Шаркоўшчыны. Мае каналізаванае рэчышча ад вытоку на працягу 8,7 км.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 136.

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шаркоўшчынскага раёну