Мэт Дэйман

**Мэт’ю Пэйдж Дэ́йман** (; нарадзіўся  году, Кембрыдж, Масачусэтс, ЗША) — амэрыканскі актор, прадусар і сцэнарыст. Ляўрэат прэміяў «Оскар» і «Залаты Глёбус» у 1998 годзе ў катэгорыі найлепшы арыгінальны сцэнар фільму за фільм *«[[Разумнік Ўіл Гантынг]]»* (1997) (сумесна з Бэнам Афлекам).

Найбольш вядомыя фільмы з удзелам Мэта Дэймана — драма *«[[Разумнік Ўіл Гантынг]]»* (1997), *«[[Выратаваць шарагоўца Раяна]]»* (1998), *«[[Догма (фільм)|Догма]]»* (1999), крымінальная драма *«[[Таленавіты містэр Рыплі (фільм)|Таленавіты містэр Рыплі]]»* (1999); тры часткі аб прыгодах сяброў Оўшэна: *«[[Адзінаццаць сяброў Оўшэна (фільм, 2001)|Адзінаццаць сяброў Оўшэна]]»* (2001), *«[[Дванаццаць сяброў Оўшэна]]»* (2004), *«[[Трынаццаць сяброў Оўшэна]]»* (2007); трылёгія пра Джэйсана Борна: *«[[Ідэнтыфікацыя Борна (фільм)|Ідэнтыфікацыя Борна]]»* (2002), *«[[Перавага Борна]]»* (2004) і *«[[Ультыматум Борна]]»* (2007); а таксама фільм Мартына Скарсэзэ *«[[Адрачэнцы (фільм)|Адрачэнцы]]»* (2006). З апошніх выбітнах працаў актора варта адзначыць *«[[Марсіянін (фільм)|Марсіянін]]»* (2015) і *«[[Форд супраць Фэрары]]»* (2019).

## Біяграфія
### Юнацтва
Мэт’ю Пэйдж Дэйман нарадзіўся 8 кастрычніка 1970 году ў амэрыканскім горадзе Кембрыдж штату Масачусэтс, дзе знаходзіцца Гарвардзкі ўнівэрсытэт. Першыя два гады яго жыцьця мінулі ў багатым бостанскім раёне Ньютан. Яго бацька Кент Дэймон (нар. 1943) быў падатковым інспэктарам, а маці Нэнсі Карлсан-Пэйдж — прафэсарам коледжу Лэсьлі, якая спэцыялізуецца на адукацыі ў малодшых клясах. У ягоным радаводзе ёсьць шатляндзкія і ангельскія карані, а яго дзядуля быў фінам. Таксама ў Мэта Дэймана ёсьць старэйшы брат Кайл (нар. 1967), які пазьней стаў скульптарам.

У 1973 годзе, калі Мэту Дэйману не было яшчэ 3 гадоў, яго бацькі разьвяліся, таму ён разам з братам застаўся на выхаваньні ў маці ў Кембрыджы. Будучы актор вырас у хаце, дзе акрамя іх жыло яшчэ пяць сем’яў. Адным з суседзяў быў Гаўард Зін, аўтар кнігі *«[[Гісторыя народу Злучаных Штатаў]]»*, якую Мэт Дэйман згадае ў сваім будучыні фільме *«[[Разумнік Ўіл Гантынг]]»*.

У 1978 годзе ва ўзросьце 8 гадоў Мэт Дэйман пазнаёміўся з сваім далёкім сваяком Бэнам Афлекам, які жыў на яго вуліцы праз два кварталы. Ужо тады яны сталі найлепшымі сябрамі, а ў будучыні — прафэсійнымі партнэрамі на сцэне. Да 1986 году Мэт зразумеў, што жадае быць толькі акторам. Таму ён сказаў аб гэтым сваім бацькам і сабраўся адправіцца ў Нью-Ёрк, каб паспрабаваць прайсьці кастынг у адным з агенцтваў. Але бацька і маці былі ня вельмі гэтым усьцешаныя: яны дазволілі яму паехаць, але з умоваю, што сам аплаціць сабе дарогу. Да таго часу ўсё зьберажэньні Дэймана складалі каля 200 даляраў, якія яму прыйшлося выдаткаваць на падарожжа. У Нью-Ёрку будучаму актору атрымалася зьявіцца ў TJ Maxx commercial.

### Кар’ера
Першыя свае невялікія ролі сыграў быўшы студэнтам. У 1996 годзе зьявіўся ў фільме «Мужнасьць у бою» з Дэнзэлам Вашынгтонам і Мэг Раян. Разам з Бэнам Афлекам яны працягнулі напісаньне сцэнара да фільму *«Разумнік Ўіл Гантынг»*, які быў пачаты яшчэ ў Прынстане. Але кінастудыі адмаўляліся купляць яго праз тое, што Дэйман з Афлекам жадалі выконваць ролі ў фільме. У выніку сцэнар набыла кінакампанія Miramax Films. Фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»* (1997) прынёс Дэйману і Афлеку «Оскар» за найлепшы сцэнар. Зь бюджэтам у 10 млн даляраў карціна сабрала 225 млн у сусьветным пракаце. У 1995 годзе адмовіўся выканаць галоўную ролю ў фільме *«[[Хуткі і мёртвы]]»*, якую ў выніку згуляў Леанарда Дыкапрыё. Актор мог сыграць адну з роляў у фільме *«[[За што варта памерці|Памерці ў імя]]»* (1995), але ў выніку роля дасталася Хаакіну Фэніксу.

У 1998 годзе сыграў у фільме *«[[Выратаваць шарагоўца Раяна]]»* Стывэна Сьпілбэрга. У 1999 годзе з Бэнам Афлекам здымаўся ў камэдыі аб двух паўшых анёлах *«[[Догма (фільм)|Догма]]»* Кевіна Сьміта і *«[[Таленавіты містэр Рыплі]]»* рэжысэра Энтані Мінгелы з Гўінэт Пэлтраў і Джудам Лоў. Дзеля таго, каб выканаць галоўную ролю ў фільме *«Таленавіты містэр Рыплі»*, Мэт Дэйман схуднеў на 13,5 кіляграмаў. Да таго ж яму прыйшлося вывучыцца гульні на піяніна.

На пачатку XX стагодзьдзя Дэйман далучыўся да дзьвюх прыбытковых сэрыяў фільмаў, як то *«[[Трылёгія Оўшэна]]»* (2001—2007) і *«[[Борн (сэрыя фільмаў)|Борн]]»* (2002—2016). Дэйман разам з Афлекам і іншымі стварыў дакумэнтальны сэрыял *«[[Праект Грынлайт]]»*, які выйшаў у этэры HBO, які дапамог пачаткоўцам распрацаваць свой першы фільм. Дэйман і Афлек у 2002 годзе напісалі сцэнар і зьняліся ў галоўных ролях у фільме *«[[Джэры (фільм, 2002)|Джэры]]»*, драме пра двух сяброў, якія забыліся ўзяць з сабой ваду і ежу, калі выправіліся ў паход па пустэльню. Водгукі пра фільм у цэлым былі станоўчымі, але касавыя зборы фільму праваліліся.

### Асабістае жыцьцё
Мэт Дэйман жанаты зь Люсьянай Бароза (нарадзілася ў 1976 году ў Аргентыне). Пазнаёміліся будучыя супругі ў 2003 годзе ў Маямі, дзе Люсьяна працавала бармэнам. Вясельле адбылася 9 сьнежня 2005 году ў Нью-Ёрку. Рэгістрацыя шлюбу праводзілася ў Мангэтанскім бюро рэгістрацыі шлюбаў. 11 чэрвеня 2006 году ў горадзе Маямі штату Флорыда ў іх нарадзілася дачка Ізабэла. 20 жніўня 2008 году ў сям’і Мэта зьявілася другая дзяўчынка, яе назвалі Джыя Завала. У кастрычніку 2010 году нарадзілася трэцяя дачка, якой далі імя Стэла Завала. У Люсьяны таксама ёсьць дачка Алексія ад першага шлюбу. Актор паліў, але кінуў пасьля візыту да гіпнатызэра.

## Узнагароды і намінацыі
Да цяперашняга часу мае 19 узнагародаў і яшчэ 43 намінацыі, пакінутых безь перамогі, у вобласьці кіно.

Ніжэй пералічаныя асноўныя ўзнагароды і намінацыі.

### Узнагароды
* Бэрлінскі кінафэстываль:
** 1998 — Срэбраны мядзьведзь за выдатны аднаасобны ўнёсак у фільм *«[[Разумнік Ўіл Гантынг]]»*.

* Прэмія «Оскар»:
** 1998 — найлепшы сцэнар, за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*.

* Прэмія «Залаты Глёбус»:
** 1998 — найлепшы сцэнар, за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*;
** 2016 — найлепшая мужчынская роля (камэдыя або м’юзыкал), за фільм *«[[Марсіянін (фільм)|Марсіянін]]»*.

### Намінацыі
* Прэмія «Оскар»:
** 1998 — найлепшая мужчынская роля, за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*;
** 2010 — найлепшая мужчынская роля другога пляну, за фільм *«[[Непакорны (фільм, 2009)|Непакорны]]»*;
** 2016 — найлепшая мужчынская роля, за фільм *«Марсіянін»*;
** 2017 — найлепшы фільм, за фільм *«[[Манчэстэр ля мора]]»*.

* Прэмія «Залаты Глёбус»:
** 1998 — найлепшая мужчынская роля (драма), за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*;
** 2000 — найлепшая мужчынская роля (драма), за фільм *«[[Таленавіты містэр Рыплі]]»*;
** 2010 — найлепшая мужчынская роля (м’юзыкал або камэдыя), за фільм *«[[Інфарматар (фільм, 2009)|Інфарматар]]»*.
** 2010 — найлепшая мужчынская роля другога пляну, за фільм *«[[Непакорны (фільм, 2009)|Непакорны]]»*.
** 2014 — найлепшая мужчынская роля (мінісэрыял або тэлефільме), за фільм *«[[За кандэлябрамі]]»*.
** 2017 — найлепшы фільм (драма), за фільм *«Манчэстэр ля мора»*.

* MTV Movie Awards:
** 1998 — найлепшая мужчынская роля, за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*;
** 1998 — найлепшы пацалунак, за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*;
** 1998 — найлепшы экранны дуэт, за фільм *«Разумнік Ўіл Гантынг»*;
** 1999 — найлепшы злыдзень, за фільм *«Таленавіты містэр Рыплі»*;
** 1999 — найлепшы музычны выступ, за фільм *«Таленавіты містэр Рыплі»*;
** 2002 — найлепшая экранная каманда, за фільм *«[[Адзінаццаць сяброў Оўшэна (фільм, 2001)|11 сяброў Оўшэна]]»*;
** 2004 — найлепшая мужчынская роля, за фільм *«[[Перавага Борна]]»*;
** 2008 — найлепшая бойка, за фільм *«[[Ультыматум Борна]]»*;
** 2008 — найлепшая мужчынская роля, за фільм *«Ультыматум Борна»*;
** 2016 — найлепшая мужчынская роля, за фільм *«Марсіянін»*.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Matt Damon на Moviefone

Катэгорыя:Акторы XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы ЗША
Катэгорыя:Прадусары ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшы арыгінальны сцэнар