Гарадзенскі чыгуначны вузел

**Гарадзенскі чыгуначны вузел** — сукупнасьць чыгуначных дарог, якія зьвязвалі наступныя напрамкі з Горадні: Вільна (Летува), Масты, Беласток (Польшча). Уключаў прыпынкі: Горадня, Аўльс, Ласосна, Брузгі, Раённая. У часы СССР перавозілі грузы з-за межаў СССР, забясьпечваў перавозкі грузаў у нутры СССР і БССР, перавозіў людзей у нутры СССР, прадстаўляў прадпрыемствам Горадні вагоны і кантэйнэры для перавозкі грузаў.

## Заснаваньне
Гарадзенскі вузел — вузел, які зьявіўся ў 1907 годзе на сучасных землях Беларусі. Праезд цягнікоў праз Горадню пачаўся ў 1862 годзе па дарозе Варшава — Беласток — ***Горадня*** — Вільня — Дзьвінск — Пскоў — Санкт-Пецярбург. У час паўстаньня 1863 году на чыгунцы ў Горадні былі баі паўстанцаў і расейскага войска. Будынак вакзалу ў Горадні пабудавалі ў 1868 годзе. З 1915 па 1921 гады вузел не працаваў. У 1915 годзе Гарадзенскі вузел быў захоплены немцамі і быў пад іх уладаю да 1919 году. З 1919 па 1921 гады вузел пераходзіў з рук у рукі: БНР, Польшча, бальшавікі.

Рух па гарадзенскім вузьле аднавілі ў 1921 годзе. У 1939 годзе вузел перастаў рабіць з-за частых зьменаў улады:
* СССР мае ўладау з 1939 па 1940
* Нямеччына мае ўладу з 1941 па 1944

У 1944 СССР аднавіла ўладу над Гарадзенскім вузлом. За гады савецкае ўлады былі адноўленыя чыгуначныя рэйкі і масты. Вузел быў поўнасьцю абноўлены: прыпынкі і перагоны мелі сучасныя сродкі сувязі, пабудаваная электрычная сувязь стрэлак і знакаў на прыпынках Аўльс, Брузгі, Ласосна, Раённая. Былі мэханізаваныя работы перагрузкі замежных грузаў з вагонаў заходне-эўрапейскіх да вагонаў савецкае шырыні рэек. Была ўведзеная ў карыстаньне АСУ для збору ведаў па перавозках грузаў і людзей Беларускае чыгункі.

У 1986 годзе быў здадзены ў карыстаньне сучасны будынак вакзалу ў Горадні.

 год Гарадзенскі вузел меў
* вузлавую лякарню
* паліклініку
* клюб
* піянэрлягер
* інтэрнат для работнікаў чыгункі

## Прыпыненьне існаваньня
У 21 стагодзьдзі Гарадзенскі чыгуначны вузел прыпыніў свае існаваньне. У 2000-ыя гады ўрад Летувы разабраў чыгунку Вільня—Парэчча з-за вялікіх расходаў для карыстаньня. З гэтага часу цягнікі езьдзяць па чыгунцы Масты—Горадня—Беласток. Маецца таксама прагон Горадня—Парэчча, які мае толькі значэньне турыстычнае. З пачатакам вайны з Польшчаю стала пад пагрозаю існаваньне перагону Горадня—Беласток.

## Вузлавая лякарня
***Гарадзенская вузлавая клінічная лякарня Беларускае чыгункі*** — установа аховы здароўя ў месьце Горадня, вул. Будзённага, 2. Заснаваная ў 1802 годзе на складкі зацных мяшчанаў Горадні. У 1988 годзе лякарня мела:
* 3 лячэбна-дыягнастычныя аддзелы на 160 ложкаў:
** хірургічнае
** прокталягічнае
** тэрапэўтычнае
* паліклініку
* мэдпункт вакзалу
* аздараўленчы пункт лякаматыўнага дэпо
* лінейная лякарская амбуляторыя

У вузлавое лякарні рабілі 31 лекар і 92 работнікаў сярэдніх мэдабслугі.

На аснове лякарні рабіла катэдра хірургічных хваробаў № 2 Гарадзенскага мэдычнага інстытута.

## Вакзал
Гарадзенскі чыгуначны вакзал — памежны вакзал. У СССР ён быў памежным вакзалам 1-ае клясы. Ён абслугоўвае падарожных з Беларусі, Летувы, Украіны, Польшчы, Расеі, Нямеччыны, Кітаю і г. д. У цэлым вакзал можа разьмясьціць каля 1 000 чалавек. У 1988 годзе ў сярэднім у год вакзал меў паток падарожных каля 1,5 млн чалавек. Прыгарадныя перавозкі робіцца дызэльнымі цягнікамі (у 1988 годзе было перавезена 602 тыс. падарожных).

Будынак ваказала быў пабудаваны ў 1986 годзе (Мосгіпратранс, арх. В. Грыгор’еў) на месцы будынку чыгуначннага вакзалу, пабудаванага ў 1868 годзе ў стыле клясыцызму. Разьмешчанае на прывакзальнае плошчы, замыкае вул. Ажэшка. Вакзал мае 3 паверхі са шкла, алюміня і бэтону. На 1-ым паверху мае людзкую сьвятліцу, дзе маюцца касы для продажу білетаў на прыгарадныя, міжгарадзкія і міжнародныя цягнікі і пакоі мытні. На 2-ім паверху знаходзяцца сьвятліца чаканьня, кавярня на 100 месцаў. У будынку месьціцца Гарадзенскі АУСТ.

## Крыніцы

Катэгорыя:Горадня

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1907 годзе
Катэгорыя:1907 год у Беларусі