Герб Рыгі

**[[Герб]] [[Рыга|Рыгі]]** — афіцыйны сымбаль сталіцы Латвіі места Рыгі. Зьяўляецца адным з асноўных сымбаляў Латвіі. Мае вялікую й малую вэрсіі, розьніца паміж якімі палягае ў тым, што вялікая вэрсія гербу мае шчытатрымальнікаў.

## Гісторыя

### [[Сярэднявечча]]
У 1201 року біскуп Альбэрт — заснавальнік рыцарскага Ордэну мечаносцаў на тэрыторыі Латгаліі — абірае Рыгу рэзыдэнцыяй Рыскага біскупству (пасьля — арцыбіскупству).

У XIII стагодзьдзі Рыга становіцца значным гандлёвым і суднаходным цэнтрам, нароўні зь Любэкам і Гданьскам. Вялікае значэньне ў гэтым працэсе мела міжнародны гандаль; ў XIII стагодзьдзі, уступіўшы ў Паўночнанямецкі хаўрус гандлёвых гарадоў — Ганзу, Рыга стала адным з галоўных пасярэднікаў у гандлі паміж Усходам і Захадам. У той час, калі імя места гучала ня толькі па ўсёй Балтыцы, але й даносілася й да Чорнага мора, склаўся герб Рыгі. Яго найстаражытны малюнак ёсьць на пячатках, прыкладзеных да дакумэнтаў, якія датычацца да 1225—1226 рокаў.

Siegel riga 1225.png|1225Пячатка 1225 року
Siegel riga 1349.png|1349Пячатка 1349 року
Siegel riga 1368.png|1368Пячатка 1368 року

У срэбным полі частка чырвонай гарадзкой сьцяны з адчыненай брамай, за сьцяной дзьве двухпавярховыя з востраверхімі стрэхамі вежы, увянчаныя шарамі. Паміж вежамі крыжовае жазло ў слуп, якое суправаджаецца двума ключамі.
Сьцяна з адчыненай брамай і вежамі сымвалізавала самастойнасьць места, крыжовае жазло — улада біскупу над местам, а два ключы — заступніцтва над гараджанамі Сьвятога Пятра.

У 1236 року ў бітве пры Саўле ордэн Мечаносцаў быў разьбіты Курскімі й Зэмгальскімі плямёнамі. Аднак неўзабаве замест яго ствараецца Лівонскі ордэн, які быў адгалінаваньнем Нямецкага Прускага ордэну. Як у палітычным, так і ў вайсковым дачыненьні, гэта быў самы моцны й таму небясьпечны для свабоды места фэадальны сеньёр, які здушыў паўстаньне мясцовых плямёнаў. Стасункі паміж Лівонскім ордэнам і Рыгай абвастрыліся й у выніку выліліся ў вялікі канфлікт, які скончыўся 30 сакавіка 1330 року падпісаньнем дамовы аб здачы. Рыга трапіла ў залежнасьць да Лівонскага ордэну.
Зьмена палітычнай улады ў горадзе выклікала і зьмены ў яго гербе. Цяпер герб выглядаў наступным чынам:

Ордэнскі крыж быў знакам таго, што места належыць Лівонскаму ордэну, а ільвінае галава азначала вялікую мужнасьць жыхароў места. Такі выгляд гербу стаў асноўным для ўсіх наступных выяваў гербу места, бо кожная наступная палітычная ўлада над места дадавала свае сымбалі на герб, але не зьмяняла таго, што ўтварылася да яе.

### Новы час
У XVI стагодзьдзі герб быў дапоўнены шчытатрымальнікамі, у якасьці якіх выступалі два львы.


Großes wappen riga 1.png|Герб места ў 16 ст.
Münze riga 1586.png|Пячатка места ў 1586 року


У выніку вайнаў Рэчы Паспалітай са Швэцыяй (1600—1629 гг.). Рыга апынулася ў складзе Швэцыі. У 1660 швэдзкі ўрад дапоўніў герб места каронай, якая разьмяшчалася над крыжам.

Пасьля Паўночнай вайны (1700—1721 рр.) Рыга ўвайшла ў склад Расейскай імпэрыі. У 1723 року расейскімі ўладамі быў зьменены выгляд гербу. Агулам расейскія ўлады за час свайго панаваньня тройчы зьмянялі выгляд гербу.


Wappen riga 1723.png|Герб места 1723 року
Wappen riga 1788.png|Герб места прыняты ў 1788 року
Wappen riga 1904.png|Герб места 1904 року


### Першая латыская дзяржава
31 кастрычніка 1925 р. рашэньнем Прэзыдэнта Латыскай Рэспублікі № 269 Рызе (у ліку 41 латыскага места) быў зацьверджаны герб узору 1660 року.

### Пэрыяд савецкай акупацыі
Пачынаючы з 1940 па 1967 року герб не выкарыстоўваўся.

Рашэньнем выканкаму № 58 Рыскага гарадзкога Савету дэпутатаў працоўных Латыскай ССР ад 15 лютага 1967 року быў зацьверджаны савецкі варыянт гербу Рыгі.


Coat of Arms of Riga (1967-1987).svg|Герб места 1968 року
Coat of Arms of Riga (1987-1988).svg|Герб места 1987 року
Coat of Arms of Riga (1988-1990).svg|Герб места 1988 року


### Сучасны пэрыяд
У 1990 року першая сэсія Рыскага гарадзкога Савету народных дэпутатаў XX скліканьня прыняла рашэньне аб гербе і сьцягу места Рыгі, а таксама зацьвердзіла Палажэньне аб гербе і сьцягу места. Палажэньне аб гербе места было апублікавана ў газэце «Голас Рыгі» 18 траўня 1990 року. У разьдзеле I Палажэньня дадзена яго апісаньне:


Coat of Arms of Riga small.svg|Сучасны малы герб Рыгі
Riga coa.gif|Сучасны вялікі герб Рыгі


## Глядзіце таксама
* Сьцяг Рыгі

Катэгорыя:Рыга
Катэгорыя:Гербы з каронамі