open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вісьвіл

**Вісьвіл** (*Вішвіл*, *Вішвіла*), **Весьвіл** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Весьвілі (Uesuili) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віс- (-віз-, -веш-) (імёны ліцьвінаў Вісігерд, Вісімунт, Вішымут; германскія імёны Wisigard, Wisemund, Vismuot) паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны', а аснова -віл- (імёны ліцьвінаў Вільбут, Вільгейда, Мунтвіл; германскія імёны Willebut, Williheid, Muntwil) — ад гоцкага wilja 'воля'. 

У Прусіі бытавала імя *Wissewil / Wissawil / Wyssewel / Wissewille* (1316, 1336, 1354 і 1361 гады). На захад ад Караляўцу адзначалася прозьвішча Weschwill.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Петръ Висвиловичъ* (1528 год); *Zophia Wieswilowa* (1602—1615 гады); *Wiszwiłło* (1839 год).

## Носьбіты
* Пётар Вісьвілавіч — бяржанскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году

На тэрыторыі цяперашняй Летувы фіксавалася прозьвішча Вішвіл (*Wischwill*, *Wieschwill*).

У гістарычнай Прусіі на беразе Нёману існуе вёска Вішвіль.

## Глядзіце таксама
* Віс
* Віла

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вапна

**Ва́пна** — матэрыял, які атрымліваецца шляхам абпалу (не да расплаву) карбанатных горных парод (вапнякоў, крэйды — пераважна СаСО3), якія пры награваньні распадаюцца да аксыдаў. Па хімічным складзе яна амаль цалкам складаецца з вольных аксыдаў кальца й магна зь пераважным утрыманьнем СаО. Ужываецца ў будаўніцтве, а таксама для атрыманьня розных хімічных рэчываў, некаторыя зь якіх таксама носяць назву «вапна».

У залежнасьці ад тыпу пароды, зь якой выраблена вапна, яна можа быць кальцавай, магнэзыяльнай альбо далямітавай. Таксама такі матэрыял прынята падзяляць на вапну сярэдняга, хуткага ці павольнага гашэньня.

Вапну ня варта блытаць з гіпсам, які складаецца пераважна з сульфату кальца (СаSО4).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Вапна на Скарніку
* Вапна
* Вапна на Слоўнікоргу
* Выкарыстаньне вапны
* Вапна правапіс
* Продаж вапны
* Прымяненьне вапны
* Гашаная вапна. Апісанне. метады атрымання
* Як адрозніць негашеную, гашаную вапна, вапняк, вапнавае малако і натрыю?
* Захаванне бульбы без хвароб: чаму вапна можа больш нашкодзіць, чым дапамагчы

Катэгорыя:Будаўнічыя матэрыялы
Катэгорыя:Мінэралы вапню
Катэгорыя:Аксыдныя мінэралы
Катэгорыя:Вапняк
Катэгорыя:Тынкаваньне
Катэгорыя:Альхімічныя рэчывы
Ома Таўн

«**Ома Таўн**» () — паўночнаірляндзкі футбольны клюб з гораду Ома, у графстве Тыран. «Ома Таун» заснаваны ў 1962, але 7 чэрвеня 2005 году з-за фінансавых праблемаў клюб быў расфармаваны.

## Ранейшыя назвы
* 1962—1969 — «Ома Сэлтык»
* 1969—2005 — «Ома Таўн»

## Дасягненьні
* **[[Першы дывізыён чэмпіянату Паўночнай Ірляндыі па футболе|Першы Чэмпіёншып]]**
** **Пераможца:** 19992000
* **Міжрэгіянальны кубак выкліку**
** **Пераможца:** 198990 
* **Кубак Флудзіт**
** **Уладальнік:** 199192
* **Кубак Ньюс**
** **Уладальнік:** 199798
* **Паўночна-ўсходні кубак**
** **Уладальнік (6):** 199091, 199293, 199596, 199697, 199900, 200001

## Выступленьні клюбу ў эўракубках

* Р = раўнд
Новая Прыпяць Альшаны

«**Новая Прыпяць**»&nbsp;— беларускі футбольны клюб з Альшанаў.

## Гісторыя
Клюб быў створаны як аматарскі, доўгі час выступаючы ў чэмпіянаце Берасьцейскай вобласьці. Тройчы клюб станавіўся пераможцам чэмпіянату, а таксама ўладальнікам Кубка Берасьцейшчыны. У 2017 годзе клюб зьбіраўся падаваць заяўку для ўдзелу ў Другую лігу. У 2018 годзе клюб удзельнічаў у Кубку Беларусі, дайшоўшы да стадыі 1/32 фіналу, дзе саступіў бабруйскай «Белшыне». У 2019 годзе клюб зьмяніў назву на «Новую Прыпяць». У 2021 годзе клюб заявіўся ў Другую лігу і з таго ж году пачаду галоўнага трэнэра заняў Мікалай Сімановіч. У сэзоне 2023 году футбольны клюб заняў другое месца ў берасьцейскім дывізыёне «Ўсход», дзе пазьней у фінальным этапе дывізыёну заваяваў пуцёўку ў фінальную частку чэмпіянату.

## Назвы
* «Прыпяць»
* «Новая Прыпяць» (з 2019)

## Дасягненьні
### [[Чэмпіянат Берасьцейскай вобласьці па футболе|Чэмпіянат Берасьцейскай вобласьці]]
*  **Пераможац:** 2016, 2018, 2019;
*  **Срэбны прызэр:** 2020.
Торвальд (імя)

**Торвальд**, **Таральд** (*Торальдзь*, *Таралд*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Торвальд, Таральд або Торальд (Thorvald, Þorvaldr, Taruald, Taraldus, Thorald, Þóraldr, Toraldus, Torald, Torold) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -тор- (-тар-, -дар-) (імёны ліцьвінаў Тарут, Тарвід, Турвін; германскія імёны Tarut, Torvid, Thurwine) паходзіць ад гоцкага thaur > thoris 'волат, асілак', а аснова -валд- (-алд, -олт) (імёны ліцьвінаў Геральд, Левальд, Рамвольт; германскія імёны Gerald, Lewald, Romuald) — ад гоцкага і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Toroldzie* (1744 год); *Inwentarz wsiów Toroldz* (24 верасьня 1784 году); *Parafia komajska… Toroldzie… we wsi Toroldziach… woski Torołdzie zwanej* (1784 год); *Marianna Taraldówna* (1799 год); *Anna Tarałdowa* (1800 год).

## Носьбіты
* Торвальд (каля 950 — па 1002) — ісьляндзкі падарожнік і місіянэр, адзін зь першых апосталаў хрысьціянства ў Ісьляндыі і Беларусі

## Глядзіце таксама
* Тора
* Вальда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жаночая зборная Нямеччыны па валейболе

**Жаночая зборная Нямеччыны па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Нямеччыну на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Нямецкім валейбольным зьвязам.

## Гісторыя
Неўзабаве па ўзьяднаньні Нямеччыны ў 1991 году адбылося зьліцьцё валейбольных фэдэрацыяў абодвух нямецкіх дзяржаваў. Пераважную частку складу каманды сфармавалі колішнія гульчыхі зборнай НДР, якія на апошніх чатырох чэмпіянатах Эўропы нязьменна былі пераможцамі (1983, 1987) ці фіналісткамі (1985, 1989).

Аб’яднаная зборная Нямеччыны ў 1991 годзе ўзяла ўдзел у чарговым чэмпіянаце Эўропы, які ладзіўся зь верасня па кастрычнік у Італіі. У сваім першым матчы на турніры 28 верасьня ў Бары нямецкая каманда выгуляла ў зборнай Румыніі зь лікам 3:1. У далейшым у сваёй групе нямецкія валейбалісткі занялі другое месца, дзякуючы чаго каманда трапіла ў паўфінал, дзе саступіла зборнай СССР зь лікам 0:3. У матчы за бронзавыя мэдалі зборная Нямеччыны была мацней за зборную Італіі. Тым ня менш, трэці радок не гарантаваў немкам удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1992 году. У 1994 годзе зборная Нямеччыны дэбютавала на чэмпіянаце сьвету, які ладзіўся ў Бразыліі. Нямецкія спартоўкі дакрочылі да чвэрцьфіналу, дзе саступілі зборнай Кубы, бясспрэчнаму лідэру сусьветнага жаночага валейболу 1990-х гадоў. У суцяшальных матчах немкі выгулялі зборныя Кітаю і ЗША і занялі выніковае 5-е месца. У студзені 2016 году на хатнім адборачным турніры да летніх Алімпійскіх гульнях 1996 году зборная забясьпечыла сабе месца ў турніры, але там згуляла няўдала.

Пасьля абнаўленьня складу і сыходу былых усходненямецкіх валейбалістак вынікі зборнай пагоршыліся, але новы галоўны трэнэр каманды карэец Лі Хі-Ван здолеў вярнуць каманду да ліку лідэраў. У 1999 годзе Нямеччына прабілася ў паўфінал чэмпіянату Эўропы, а праз год немкі фінішавалі шостымі на летніх Алімпійскіх гульнях у Сыднэі. У 2002 годзе каманда здабыла бронзавыя мэдалі на Гран-пры, а на чэмпіянаце Эўропы 2003 году зборная Нямеччыны была трэцяй. Пасьля некаторага ўздыму вынікаў каманды, які адбыўся ў 1999—2003 гадах, далей у камандзе пачаўся спад. Найлепшымі вынікамі нямецкай нацыянальнай каманды пасьля 2006 году сталі срэбраныя мэдалі чэмпіянатаў Эўропы 2011 і 2013 гадоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Нямеччына
Сольнак (футбольны клюб)

**«Сольнак»** () — вугорскі футбольны клюб з гораду Сольнак. Клюб заснаваны ў 1910 годзе. Выступае ў трэцяй паводле ўзроўню лізе Вугоршчыны. Хатнія матчы праводзяцца на стадыёне Тысалідзеці () умяшчальнасьцю 10 000 гледачоў.

## Гісторыя
Клюб быў заснаваны ў 1910 годзе пад першапачатковай назвай ”Szolnokі MÁV SE”. Першапачаткова ўдзельнікі клюбу не дасягалі выдатных вынікаў, і да 1937 году клюб знаходзіўся ў Другой лізе. Аднак у далейшым ”Сольнак” палепшыў свае пазыцыі ў чэмпіянатах, а ў 1941 годзе атрымаў Кубак Вугоршчыны (адзіны раз у сваёй гісторыі). На працягу сваёй наступнай гісторыі клюб неаднаразова мяняў назвы:
* 1912—1948 — Szolnokі MÁV SE; 
* 1948—1949 — Szolnokі Vasutas SE;  
* 1949—1953 — Szolnokі Lokomotіv SE;  
* 1953—1956 — Szolnokі Törekvés SE; 
* 1956—1979 — Szolnokі MÁV SE;
* 1979—1996 — Szolnokі MÁV MTE; 
* з 1996: Szolnokі MÁV FC. 

У 2010—2011 гадоў клюб браў удзел у найвышэйшым вугорскім дывізыёне. Каманда выступае на ўласным стадыёне Тысалідзеці, адкрытым у 1974 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1910 годзе
Жаночая зборная Баўгарыі па валейболе

**Жаночая зборная Баўгарыі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Баўгарыю на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Баўгарскай фэдэрацыі валейболу.

## Гісторыя
Першае зьяўленьне жаночай зборнай Баўгарыі на міжнароднай арэне адносіцца да верасьня 1946 году, калі яна ўзяла удзел у чэмпіянаце Балканскіх краінаў па валейболе, які праводзіўся ў сталіцы Румыніі Бухарэсьце. У гэтым турніры баўгарскія валейбалісткі занялі трэці радок, прайграўшы зборным Югаславіі і Румыніі і здабыўшы перамогу над зборнай Альбаніяй. Дэбют зборнай Баўгарыі ў афіцыйных міжнародных спаборніцтвах пад эгідай Міжнароднай фэдэрацыі валейболу адбыўся ў кастрычніку 1950 году на хатнім чэмпіянаце Эўропы. У матчы адкрыцьця каманда гаспадынь спаборніцтваў саступіла зборнай Польшчы зь лікам 0:3. Затым баўгаркі перамаглі зборныя Румыніі і Вугоршчыны, але зазнала паразы ад зборных Чэхаславаччыны і СССР, заняўшы выніковае 4-е месца. Праз два гады зборная Баўгарыі была сярод удзельніцаў першага жаночага чэмпіянату сьвету, які ладзіўся ў Маскве, і таксама стала чацьвертай.

У 1950-я — 1970-я гады жаночая нацыянальная каманда Баўгарыі была адной з наймацнейшых зборных Эўропы, але цягам амаль 30 гадоў на пяршынствах кантынэнту ёй кожным разам не хапала зусім крыху ад прызавых месцаў. Тое самае рабілася на чэмпіянатах сьвету, куды часам трапляла зборная Баўгарыі. Прарыў у выніках баўгарскага жаночага валейболу павязаны з трэнэрам Васілам Сімавым, які ачольваў зборную ў 1978—1981 гадах. У 1979 баўгарскія спартоўкі ўпершыню сталі бронзавымі прызэрамі чэмпіянату Эўропы, а праз год здабылі мэдалі такой жа якасьці на летніх Алімпійскіх гульнях, аднак туды яны трапілі толькі дзякуючы адмове ад удзелу зборных Японіі, ЗША і Кітаю. На хатнім чэмпіянаце Эўропы 1981 году зборная Баўгарыі здабылі сем перамогаў у сямі матчах, а ў фінальным матчы перагулялі зь лікам 3:0 зборную СССР.

Пазьней вынікі жаночай нацыянальнай каманды пагоршыліся. Адбіўся пры гэтым і балючы працэс зьмены пакаленьняў, які пачаўся ў жаночай зборнай краіны. Толькі ў верасьні 2001 году зборная зноў здолела узьняцца на п’едэстал гонару чэмпіянату Эўропы, які праз 20 гадоў зноў ладзіля ў сябе Баўгарыя. У наступных гадах зборная Баўгарыі за выключэньнем Эўралігі ня мела аніякіх адчувальных посьпехаў на міжнароднай арэне.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Баўгарыя
Жаночая зборная Чэхіі па валейболе

**Жаночая зборная Чэхіі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Чэхію на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Чэскім валейбольным зьвязам.

## Гісторыя
Пасьля абвяшчэньня пра падзел Чэхаславаччыны, які адбыўся 1 студзеня 1993 года, Чэхаславацкі валейбольны зьвяз падзяліўся на Чэскі валейбольны зьвяз і Славацкую валейбольную фэдэрацыю. Тым ня менш, 24 верасьня 1993 году ў чэскім Брно на чэмпіянаце Эўропы яшчэ аб’яднаная зборная Чэхіі і Славаччыны перамагла зборную Баўгарыі зь лікам 3:1. Менавіта гэты матч і стаў фактычна дэбютам зборнай Чэхіі на афіцыйных міжнародных спаборніцтвах, бо аб’яднаная каманда складалася з адных толькі чэскіх валейбалістак.

Юрыдычна зборная Чэхіі выйшла на міжнародную арэну ў наступным годзе на чэмпіянаце сьвету ў Бразыліі. 21 кастрычніка 1994 году чэшкі саступілі ў трох партых зборнай Японіі. У далейшым па хадзе турніру чэскія спартоўкі здабылі адну перамогу і двойчы зазналі паразу, выбыўшы з барацьбы за мэдалі на стадыі 1/8 фіналу. Апошнім пасьпяховым выступам на эўрапейскіх першынствах стала 3-е месца, якое зборная Чэхія заняла на чэмпіянаце Эўропы 1997 году, які таксама ладзіўся ў Чэхіі. Каманда гаспадынь спаборніцтваў дакрочыла да паўфіналу, дзе прагуляла зборнай Расеі зь лікам 0:3, а ў матчы за бронзу з тым жа лікам выгуляла зборную Баўгарыі. Доўгі час зборная Чэхія ня мела істотных вынікаў. На чэмпіянаце Эўропы 2011 году спартоўкі здолелі прабіцца ў чвэрцьфінал. У 2012 годзе нацыянальная каманда ўпершыню ў сваёй гісторыі выйграла афіцыйны турнір — Эўралігу. Гэта перамога дазволіла камандзе ўпершыню кваліфікавацца на Гран-пры, але выступ на гэтым турніры ў 2013 годзе быў няўдалым.

У верасьні 2015 году зборная Чэхіі ў дзявяты раз у сваёй гісторыі ўзяла ўдзел у фінальным турніры чэмпіянату Эўропы, але свае выступы скончыла, як і двума гадамі раней, на першай стадыі плэй-оф, прайграўшы зь лікам 1:3 зборнай Бэльгіі. У 2022 годзе зборная ўпершыню за 12 гадоў кваліфікаваліся на чэмпіянат сьвету, але згулялі там блага. На чэмпіянаце Эўропы 2023 году чэшкі здолелі выйсьці з сваёй групы з другога месца ды ў 1/8 фіналу выгуляла ў зборнай Украіны зь лікам 3:2. Спыніла чэшак зборная Сэрбія ў наступным этапе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Чэхія
Рапа (імя)

**Рапа**, **Рап** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Раба або Рапа (Rabo, Rappo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рабан- (-рапан-, -рап-) (імя ліцьвінаў Рапш; германскае імя Rapsch) паходзіць ад стараверхненямецкага hraban 'крумкач'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rab (Rabe).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *miesczanie [[Берасьце|Brzesczcy]]… Mykołay Rap* (14 сакавіка 1580 году); *Stephan Rapowicz — rayca miasta Brzeskiego… Rozali Rapowicz — pisarz mieyski… Bazyli Rapowicz pisarz mieski Brzeski* (14 і 24 траўня, 13 лістапада 1637 году, 28 траўня 1638 году, 11 траўня 1639 году, 23 сакавіка 1641 году, 24 лютага 1643 году).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ільля Копыл

**Ільля Копыл** ( 2 жніўня 1934, Нябышына, БССР) — беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзеяч.

Вядомы за сваю аўтабіаграфічную кнігу «Нябышына. Акупацыя вачыма падлетка», у якой Ільля Копыл апісаў асабістае дзяцінства ва ўмовах нацысцкае акупацыі й савецкае партызанкі ў часы нямецка-савецкае вайны 1941—1945 гадоў у Беларусі.

## Біяграфія
Ільля Копыл нарадзіўся 2 жніўня 1934 году ў вёсцы Нябышыне Бягомельскага раёну (цяпер Докшыцкі раён) Віцебскай вобласьці. Вёска тады разьмяшчалася акурат на памежжы Савецкае Ўсходняе й Заходняе Беларусі ў складзе Польшчы. Бацька быў старшынём мясцовага калгасу.

У часе Другой сусьветнай вайны сям’я пражывала пад нямецкай акупацыяй. 1 верасьня 1941 г. паступіў у першую клясу Нябышынскай пачатковай школы, але адсталая ад фронту група чырвонаармейцаў школу разагнала. У 1944 паступіў у Нябышынскую сямігадовую школу, а ў 1951 закончыў яе. У 1954 пайшоў у Бягомельскую сярэднюю школу, потым — Менскую артылерыйска-мінамётную вучэльню, далей — служба ў артылерыі, ракетных войсках стратэгічнага прызначэньня (РВСП). У 1970 годзе закончыў Растоўскую вышэйшую інжынэрна-камандную ракетную вучэльню. У сьнежні 1981-га звольнены ў запас у чыне маёра. З 1983 па 1997 год працаваў на інжынэрных пасадах у Вайсковым прадстаўніцтве Менскага электрамэханічнага заводу.

У студзені 1990 калектывам цэха 8 заводу быў вылучаны кандыдатам Менскага гарадзкога Савета дэпутатаў. Перадвыбарчую кампанію правёў пад бел-чырвона-белым сьцягам. Заняў трэцяе месца зь сямі.

## «Нябышына. Акупацыя вачыма падлетка»
«Нябышына. Акупацыя вачыма падлетка» — аўтабіяграфічна-гістарычны твор Ільлі Копыла. У ім аўтар апавядае асабістае жыцьцё ва ўмовах нацыстаўскае акупацыі ў часы Другое Сусьветнае вайны: тэрор савецкіх партызан і нацыстаў супраць жыхароў яго вёскі.

6 красавіка 2010 году каля рэдакцыі ґазэты «Народная Воля» прайшоў арганізаваны менскімі ўладамі мітынг вэтэранскіх арганізацыяў, якія пратэставалі супраць «фальсыфікацыі гісторыі» ў кнізе Копыла, відаць, наконт «ачарненьня» вобразаў савецкіх вайскоўцаў і партызан.

## Глядзіце таксама
* Савецкі партызанскі рух у Беларусі

## Крыніцы

## Літаратура
* Нябышына. Акупацыя вачыма падлеткаІлля Копыл. — Рыга : ІБГіК., 2014. — 288 с.: мал. ISBN 978-9984-897-11-0
Прывілей Казімера 1447 году

**Ві́ленскі прывіле́й**&nbsp;— заканадаўчы акт, выдадзены вялікім князем літоўскім Казімерам Ягелончыкам у Вільні 2 траўня 1447 року. Значна пашырыў правы і прывілеі шляхты, завяршыў працэс афармленьня шляхецкага стану на землях сучасных Беларусі ды Ўкраіны, паклаў пачатак юрыдычнага афармленьня прыгоннай залежнасьці сялянаў ад фэўдалаў.

## Мінуўшчына
Палітычны і дзяржаўны лад ВКЛ фармаваўся ў XV—XVI стст. як саслоўна-прадстаўнічая манархія, улада у якой сканцэнтравалася ў руках літоўска-рускай магнацка-шляхецкай вярхушкі.

На пачатку XVI ст. княская ўлада ў розных юрыдычных актах замацавала й пашырыла маёмасныя й асабістыя правы шляхты, яе судовыя імунітэты, права на ўласны суд. Як вышэйшы дарадчы ворган складалася Паны-рада. Фармаваўся сойм&nbsp;— ад надзвычайных зьездаў баярства-шляхты (першыя зьезды&nbsp;— 1401, 1413, 1447&nbsp;рр.) да пастаянна дзейнага воргану.

Гэтаму акту папярэднічала Гарадзельская унія 1413 року, паводле якое польскія шляхецкія роды перадавалі частку сваіх гербаў (і шляхецкія правы) нізцы родаў літоўска-рускіх баяраў. Віленскі прывілей 1447 року канчаткова ўраўнаваў літоўскую і рускую праваслаўную шляхту ў правох з польскаю. З гэтага часу ім дазвалялася зьдзяйсьняць судаводзтва над сельскім насельніцтвам; іх звальнялі ад падаткаў і павіннасьцей; яны атрымлівалі права вольнага выезду за мяжу. Разам з тым шляхце і духавенству забараналася пасяляць у сваіх уладаньнях непахожых сялянаў і нявольнікаў.

З канца XIV&nbsp;ст. вялікі князь стаў надаваць прывілеі асобным землям, ваяводзтвам, іншым адміністрацыйна-тэрытарыяльным адзінкам. У літаратуры яны атрымалі назву «ўстаўныя граматы» або абласныя прывілеі.

У другой палове XV&nbsp;ст. зьявіліся зборнікі законаў, якія часам называюць кодэксамі. Першаю спробаю кадыфікацыі літоўска-рускага права стаў Судзебнік Казімера IV Ягелончыка, зацьверджаны ў 1468 року ў Вільні.

Пазьней Радамская канстытуцыя 1505&nbsp;року вызначыла органы саслоўнай манархіі Польшчы&nbsp;— двухпалатны сойм (сэнат, шляхецкая ізба), шляхецкія соймікі, якія атрымалі права на заканадаўчую дзейнасьць ды некаторыя функцыі кіраваньня.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Юхо Я. А.* Крыніцы беларуска-літоўскага права.&nbsp;— Мн., 1991.

Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя права Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя права Ўкраіны
Катэгорыя:Крыніцы сярэднявечнага права
Катэгорыя:1447 год у палітыцы
Катэгорыя:1447 год у Эўропе
Катэгорыя:Крыніцы па гісторыі Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Падзеі 2 траўня
Казімер, 1447
Жаночая зборная Тайлянду па валейболе

**Жаночая зборная Тайлянду па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Тайлянд на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Тайляндзкай валейбольнай асацыяцыяй.

## Гісторыя
Тайляндзкая валейбольная асацыяцыя была заснаваная ў 1959 годзе. У 1964 годзе яна далучылася да Міжнароднай фэдэрацыі валейболу. Упершыню жаночая зборная Тайлянду была сфармавана ў 1965 годзе да Гульняў паўвостраву Паўднёва-Ўсходняй Азіі, якія ладзіліся ў Малайзіі. На іх нацыянальная тайская каманда заняла першы радок. У наступным годзе валейбалісткі бралі ўдзел у Азіяцкіх гульнях, як і праз чатыры гады. Цягам 16 гадоў на міжнароднай арэне зборная Тайлянду зьяўлялася толькі ў Гульнях краінаў Паўднёва-Ўсходняй Азіі, а таксама на хатніх Азіяцкіх гульнях 1978 году.

У 1998 годзе тайскія валейбалісткі ўпершыню пераадолелі адбор на чэмпіянат сьвету, але на першынстве выглядалі бледна, прайграўшы з сухім лікам усе тры свае паядынкі на турніры зборным Кітаю, Рэспублікі Карэі і Харватыі. З пачаткам XXI стагодзьдзя вынікі жаночай валейбольнай зборнай Тайлянду пачалі няўхільна паляпшацца, што было выклікана значна большай цікавасьцю да гэтага віду спорту ў краіне. На чэмпіянаце Азіі 2001 году, які ладзіўся ў Тайляндзе, тайскія спартоўкі ўпершыню сталі прызэркамі азіяцкіх валейбольных пяршынстваў, абгуляўшы ў матчы за бронзавыя мэдалі зборную Японіі зь лікам 3:2. На чэмпіянце Азіі 2007 году зборная паўтарыла бронзавы посьпех. А чарговае азіяцкае валейбольнае першынство ў 2009 годзе прынесла сэнсацыйны посьпех зборнай Тайлянду, якая па чарзе на стадыі плей-оф абгуляла з аднолькавым лікам 3:1 зборныя Казахстану, Японіі і Кітаю. Найлепшай гульчыхаў чэмпіянату была прызнаная тайская нападніца Онума Сітырак.

Праз год зборная Тайлянду ў трэці раз у сваёй гісторыі была сярод удзельніцаў чэмпіянату сьвету, дзе здабыла 4 перамогі ў 7 праведзеных матчах, але дзеля выхаду ў плэй-оф гэтага не хапіла. У 2012 годзе зборная здабыла Кубак Азіі, а праз год на чарговым чэмпіянаце Азіі зноў сьвяткавала перамогу. Сэзон 2023 году прынёс камандзе Тайлянду посьпех на трох з шасьці турніраў, у якіх яна брала ўдзел, у ліку якіх перамогі на Гульнях Паўднёва-Ўсходняй Азіі і чэмпіянаце Азіі. Таксама ў актыве тайскіх валейбалістак былі бронзавыя мэдалі Азіяцкіх гульняў.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Тайлянд
Жаночая зборная Францыі па валейболе

**Жаночая зборная Францыі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Францыю на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Францускай фэдэрацыяй валейболу.

## Гісторыя
Валейбол у Францыі зьявіўся ў пачатку 1910-х гадоў. Першымі папулярызатарамі новай гульні была арганізацыя Асацыяцыі маладых хрысьціянаў, а таксама жаўнеры і афіцэры амэрыканскага войска. У 1936 годзе была ўтвораная Француская фэдэрацыя валейболу, а ў 1947 годзе яна стала адной з сузаснавальніцаў Міжнароднай фэдэрацыі валейболу.

Дэбют жаночай зборнай Францыі на міжнароднай арэне адбыўся на першым чэмпіянаце Эўропе, які ладзіўся ў 1949 годзе ў Празе. У стартавым туры 10 верасьня францускія валейбалісткі саступілі зь лікам 0:3 гаспадыням першынства зборнай Чэхаславаччыны. Далей зборная перамагла зборныя Вугоршчыны і Нідэрляндаў, але саступіла зборным СССР, Польшчы і Румыніі, заняўшы на турніры 5-е выніковае месца. Праз два гады на хатнім чэмпіянаце Эўропы францускія валейбалісткі дасягнулі свойга найлепшага выніку на афіцыйных валейбольных спаборніцтвах, фінішаваўшы на 4-м радку. На гэтым кантынэнтальным першынстве з наймацнейшых эўрапейскіх камандаў бралі ўдзел толькі зборныя СССР і Польшчы. У 1952 годзе зборная Францыі была сярод удзельніцаў першага чэмпіянату сьвету, які ладзіўся ў Маскве. Зазнаўшы 6 паразаў і перадолеўшы супраціў толькі зборнай Індыі, францускія спартоўкі занялі 7-е месца пры 8 камандаў-удзельніцаў.

Пачынаючы з 2007 году зборная раз-пораз трапляе да ліку ўдзельніцаў фінальнай стадыі чэмпіянатаў Эўропы. Гэтак на кантынэнтальным першынстве 2013 году француская каманда здолела дакрочыць да чвэрцьфіналу, дзе ў саступіла зборнай Бэльгіі зь лікам 2:3. На чэмпіянаце Эўропы 2021 году зборная Францыі дасягнула да чвэрцьфіналу, дзе суперніцамі францужанак сталі гаспадыні і дзейныя чэмпіёнкі сьвету і Эўропы валейбалісткі зборнай Сэрбіі. Нечакана француская дружына навязала барацьбу фаварыткам першынства, здабыўшы перамогу ў першым сэце, але на далейшы сур’ёзны супраціў маладой францускай каманды не хапіла, у выніку чаго сэрбкі перамаглі зь лікам 3:1. У 2024 годзе зборная ўпершыню ў сваёй гісторыі брала ўдзел на турніры летніх Алімпійскіх гульняў як каманда-гаспадыня, але ва ўсіх трох матчах францужанкі трывалі паразы з аднолькавым лікам 0:3.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Францыя
Бівойна

**Бівойна** (*Бівайн*, *Бівэйн*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Бівін (Bivinus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова біе- (біг-) (імя ліцьвінаў Біят; германскае імя Byatt), магчыма, узыходзіць да стараверхненямецкага pichal 'сякера', а аснова -вуйн- (-войн-, -вун-) (імёны ліцьвінаў Войнар, Войнат, Гервойна; германскія імёны Wunar, Voinot, Geruuni) паходзіць ад старагерманскага wunna, гоцкага wunands 'шчаснасьць, задаволенасьць', ісьляндзкага vænn 'прыемны', нямецкага gewohnt 'задаволены' або ад асновы -він- (-вайн-).

Адпаведнасьць імя Бівойна германскаму імю Bivinus сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Петко Бивоиновичъ… Мацъко Бивоиновичъ* (1528 год); *Biwoyna* (22 сьнежня 1669 году); *Magdalena Biweyn* (1818 год); *Kazimierz Biwoyn* (1828 год).

## Носьбіты
* Петка і Мацка Бівойнавічы — жалудоцкія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году

Бівойна (Biwoyna) — літоўскі шляхецкі род з Ашмянскага павету.

## Глядзіце таксама
* Біе
* Война

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Біе (імя)

**Біе** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Біга, Біё, Бія або Біе (Biho, Bio, Bia, Bie) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова біе- (біг-), магчыма, узыходзіць да стараверхненямецкага pichal 'сякера'. Сярод ліцьвінаў бытавала імя Біят, адзначалася германскае імя Byatt.

У Прусіі бытавалі імёны: *Byocke* (1357 год), *Byjune* (1394 год), *Bykant* (1350 год), *Byot / Byote / Beyotte* (1312 і 1319 гады), *Byauthe / Byaut* (1323 і 1349 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jerzy Bijewicz* (5 траўня 1781 году).

## Носьбіты
Біевічы (Bijewicz) гербу Магіла — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага ваяводзтва.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Жаночая зборная Бэльгіі па валейболе

**Жано́чая збо́рная Бэ́льгіі па валейбо́ле** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Бэльгію на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Каралеўскай бэльгійскай фэдэрацыяй валейболу.

## Гісторыя
Каралеўская бэльгійская фэдэрацыя валейболу ў 1947 годзе стала адной з заснавальніцаў Міжнароднай фэдэрацыі валейболу. На міжнароднай арэне жаночая зборная Бэльгіі дэбютавала ў 1956 годзе, стаўшы ўдзельніцай чэмпіянату сьвету ў Парыжы. Свой першы матч на турніры бэльгійскія валейбалісткі згулялі 30 жніўня супраць зборнай Чэхаславаччыны і зазналі паразу ў трох партыях. Агулам турнір быў няўдалым для каманды, якая ў выніку спынілася на 13-м месцы.

У чэмпіянатах Эўропы зборная Бэльгіі дэбютавала ў 1967 годзе. Атрымаўшы ўсяго адну перамогу ў 8 згуляных матчах, бэльгійкі занялі толькі 14-е месца. Другі раз сярод удзельніцаў чэмпіянату сьвету нацыянальная каманда Бэльгіі апынулася толькі ў 1978 году на сусьветным першынстве, які ладзіўся ў СССР. На турніры бэльгійкі занялі месца зборнай Эгіпту, якая тады была дзейным чэмпіёнам Афрыкі, але адмовілася ад удзелу ў сусьветным чэмпіянаце. Здабыўы перамогу толькі адзін раз у зборнай Тунісу і пацярпеўшы 7 паразаў, бэльгійскія валейбалісткі занялі толькі перадапошняе 22-е месца. У час XX стагодзьдзя на чэмпіянатах Эўропы зборная кваліфікавалася яшчэ толькі тройчы, але там посьпехаў ня мела.

У 2007 годзе пасьля 20-гадовага перапынку зборная Бэльгіі зноў была сярод удзельніцаў эўрапейскага кантынэнтальнага першынства і, у адрозьненьне ад ранейшых часоў, ужо ня была статыстам. Цягам турніру валейбалісты здабылі тры перамогі і падзялілі з зборнай Францыі 7-е месца. На чэмпіянаце Эўропы 2009 году бэльгійскі згулялі ўжо менш удала, здабыўшы перамогу толькі над зборнай Беларусі. У 2013 годзе спартоўкі з Бэльгіі пасьпяхова пракрочылі праз кваліфікацыі да чэмпіянату сьвету ды дэбютавалі ў Эўралізе, адразу прабіўшыся ў фінал. На чэмпіянаце Эўропы таго ж году, які ладзіўся ў Нямеччыне, зборная Бэльгія нечакана заняла першы радок у сваёй групе, а ў плэй-оф выбілі зборную Францыі, але ў паўфінале ва ўпартай барацьбе саступілі зборнай Нямеччыны. На наступны дзень спартоўкі ўпершыню ў сваёй гісторыі здабылі бронзавыя мэдалі, выгуляўшы зборную Сэрбію. Пасьля доўгага перапынку зборная Бэльгіі вярнулася на чэмпіянат сьвету, які ў 2014 году ладзіўся ў Італіі. Валейбалісткі выбылі на другім этапе. На хатнім чэмпіянаце Эўропы 2015 году каманда выбыла ў чвэрцьфінале. Агулам зборная пачала стала трапляць на кантынэнтальнае першынство, але звычайна не трапляючы ў васьмак найлепшых.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Бэльгія
Валейбол
Катэгорыя:Эўрапейскія жаночыя валейбольныя зборныя
Зборная
Жаночая зборная Дамініканскай Рэспублікі па валейболе

**Жаночая зборная Дамініканскай Рэспублікі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Дамініканскую Рэспубліку на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Дамініканскай канфэдэрацыяй валейболу.

## Гісторыя
Валейбол у Дамініканскай Рэспубліцы зьявіўся ў 1916 годзе дзякуючы вайскоўцам марской пяхоты ЗША. У 1934 годзе мужчынская і жаночая зборныя краіны бралі ўдзел у міжнародным турніры краінаў Карыбскага басэйну, які прайшоў у сталіцы Гаіці Порт-о-Прэнсе. На афіцыйную міжнародную арэну жаночая зборная Дамініканскай Рэспублікі ўпершыню выйшла ў сьнежні 1946 году падчас Цэнтральнаамэрыканскіх і Карыбскіх гульняў, якія праходзілі ў Баранкільлі. У жаночым валейбольным турніры дамініканскія валейбалісткі ўпэўнена занялі першае месца, абгуляўшы зборныя Пуэрта-Рыка, Мэксыкі і Вэнэсуэлы.

У 1974 годзе зборная Дамініканскай Рэспублікі ўпершыню стала ўдзельніцай чэмпіянату сьвету, які ладзіўся ў Мэксыцы. Аднак, на першынстве зборная занялі ўсяго толькі 21-ы радок. На наступнае сусьветнае першынство, якое ладзілася ў 1978 годзе ў СССР, зборная Дамініканскай Рэспублікі зноў здолела адабрацца, але выніковы вынік быў таксама сьціплы, то бок 19-е месца. У наступныя амаль 20 гадоў на міжнароднай арэне дамініканскія спартоўкі трымаліся бяз посьпехаў.

Да канца 1990-х сытуацыя пачала зьмяняцца. На чэмпіянаце Паўночнай, Цэнтральнай Амэрыкі і Карыбскага басэйну (NORCECA), які ладзіўся ў 1997 годзе ў Пуэрта-Рыка, дамініканскія валейбалісткі ўпершыню сталі прызэркамі, абгуляўшы ў матчы за бронзавыя мэдалі зборную Канады зь лікам 3:1 і прапусьціўшы наперад толькі дзьве наймацнейшыя нацыянальныя каманды кантынэнту — зборныя Кубы і ЗША. Ад гэтага часу каманда Дамініканскай Рэспублікі трывала ўвайшлі да ліку наймацнейшых зборных у сваім рэгіёне. У 1998 годзе дамініканская дружына пасьля 20-гадовага перапынку зноў была сярод удзельніцаў чэмпіянату сьвету і нават здолела прабіцца ў другі групавы раўнд, выгуляўшы на папярэдняй стадыі ў пачатковым туры зборную Нямеччыны ў пяці партыях, але затым, пацярпеўшы пяць паразаў запар, падзяліла 9-ы радок поруч з зборнай Баўгарыі. У 2004 годзе зборная дэбютавала на летніх Алімпійскіх гульнях у Атэнах. У 2008 годзе каманда ўпершыню здабыла тытул чэмпіёнак свайго рэгіёну NORCECA, выгуляўшы ў паўфінале зборную ЗША, а ў фінале пераадолеўшы супраціў зборнай Пуэрта-Рыка.

Чэмпіянат сьвету 2014 году ў Італіі прынёс зборнай Дамініканскай Рэспублікі найлепшы вынік за ўвесь час удзелу ў спаборніцтвах найвышэйшага сусьветнага ўзроўню, бо каманда ўвайшла да ліку шасьці наймацнейшых зборных сьвету. У 2019, 2021 і 2023 гадах зборная запар здабывала залатыя мэдалі чэмпіянату NORCECA.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Дамініканская Рэспубліка
Польская футбольная экстракляса 2018—2019 гадоў

**Экстракляса 2018—2019 гадоў** — 93-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Польшчы, які праходзіў з 20 ліпеня 2018 году па 19 траўня 2019 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стаў «Пяст».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 16 клюбаў, зь якіх 14 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Медзь» і «Заглембе» з Сасноўца. Гэтыя клюбы замянілі «Брук-Бэт Тэрмаліку» і «Сандэцью».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнскі раўнд
### Табліца

### Вынікі гульняў

## Раўнд на паніжэньне
### Табліца

### Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эстраклясы

Катэгорыя:Чэмпіянат Польшчы па футболе
Катэгорыя:2018 год у футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Жаночая зборная Канады па валейболе

**Жаночая зборная Канады па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Канаду на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца арганізацыяй Валейбол-Канада.

## Гісторыя
Валейбол зьявіўся ў Канадзе ў 1900 годзе, дзякуючы папулярызатарскай дзейнасьці Асацыяцыі маладых хрысьціянаў. Канада стала першай краінай у сьвеце, у якую з ЗША была перанесеная новая гульня. У 1953 годзе паўстала Канадзкая асацыяцыя валейболу, якая сёньня вядомая як Валейбол-Канада. У 1959 годзе мясцовая асацыяцыя стала сябрам Міжнароднай фэдэрацыяй валейболу.

Упершыню на афіцыйным узроўні нацыянальная жаночая зборная Канады была сфармавана толькі ў 1967 годзе дзеля ўдзелу ў Панамэрыканскіх гульнях, якія ладзіліся ў канадзкім Вініпэгу. На гэтым турніры гаспадыні гульняў выступілі няўдала, прайграўшы ўсе свае пяць матчаў зь лікам 0:3. Першыя мэдалі на міжнароднай арэне канадзкія валейбалісткі здабылі ў 1973 годзе на чэмпіянаце Паўночнай, Цэнтральнай Амэрыкі і Карыбскага басэйну (NORCECA). У паўфінале спаборніцтваў канадкі выгулялі зборную ЗША зь лікам 3:1, але ў фінале ў трох партыях саступілі зборнай Кубы, стаўшы ў выніку срэбранымі прызэркамі турніру.

У далейшым зборная Канады рэгулярна брала ўдзел у найбуйнейшых міжнародных спаборніцтвах, але ўсе ейныя мэдальныя дасягненьні павязаныя толькі з турнірамі на амэрыканскім кантынэнце. Пры гэтым часьцей за ўсё канадкі бралі бронзавыя мэдалі, часта саступаючы зборным ЗША і Кубы. Гэтак з 1983 па 1995 гады зборная Канады кожны турнір NORCECA здабывала мэдалі, і толькі ў 1989 годзе гэта былі срэбраныя мэдалі. З пачаткам XXI стагодзьдзя з тройкі найлепшых зборную Канады выбілі зборныя Дамініканскай Рэспублікі і Пуэрта-Рыка. Толькі ў 2019 годзе зборная Канады зноў здабыла бронзавыя мэдалі, паўтарыўшы вынікі ў 2021 і 2023 гадах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Канада
Жаночая зборная Кеніі па валейболе

**Жаночая зборная Кеніі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Кенію на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Кенійскай валейбольнай фэдэрацыі.

## Гісторыя
Кенійская валейбольная фэдэрацыя паўстала ў 1964 годзе і тады ж далучылася да Міжнароднай фэдэрацыі валейболу поруч з нацыянальнымі асацыяцыямі яшчэ 14 краінаў Афрыкі. Упершыню жаночая зборная Кеніі была сфармавана дзеля ўдзелу ў валейбольным турніры Ўсеафрыканскіх гульняў 1987 году, якія ладзіліся ў кенійскай сталіцы Найробі. На гэтых спаборніцтвах кенійскія валейбалісткі ўпэўнена дакрочылі да фіналу, дзе саступілі ў чатырох сэтах зборнай Эгіпту.

У 1989 годзе зборная Кеніі запачаткавала выступы ў чэмпіянатах Афрыкі і заняла там 4-е месца. Пасьля гэтага, пачынаючы з 1991 году, кенійскія спартоўкі трывала занялі лідуючыя пазыцыі ў афрыканскім валейболе, нязьменна ўваходзячы ў прызавую тройку на ўсіх кантынэнтальных спаборніцтвах, у якіх брала ўдзел. За гэты час да 2015 году кенійскія валейбалісткі 9 разоў станавіліся чэмпіёнкамі Афрыкі і яшчэ чатыры разы перамагалі на Ўсеафрыканскіх гульнях. Найбольш уражлівы вынік зборная Кеніі займела на хатніх чэмпіянатах Афрыкі 2007, 2013 і 2015 гадоў, калі ў праведзеных на турнірах матчах (6, 5 і 5 адпаведна) кенійкі не аддалі суперніцам аніводнай партыі. Поруч з гэтым каманда часта бярэ ўдзел у чэмпіянатах сьвету і летніх Алімпійскіх гульнях, але значных посьпехаў ім бракавала.

Пачынаючы з чэмпіянату Афрыкі 2017 гадоў зборная Кеніі тры першынства запар здабывала толькі срэбныя мэдалі, кожным разам саступаючы зборнай Камэруну. На чэмпіянаце Афрыкі 2023 году кенійкі бязь цяжкасьцяў занялі першы радок у сваёй групе, а ў паўфінале перагулялі сваіх суперніц з Камэруну, для якіх гэты турнір быў хатнім. У вырашальным матчы зборная Кеніі ў трох партыях здабыла перамогу над зборнай Эгіпту, стаўшы ў 10-ы раз чэмпіёнкамі кантынэнту.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Кенія
Da!Бл…

«**Da!Бл…**» — беларускі рок-гурт.

## Гісторыя
Гурт быў арганізаваны ў вёсцы Кабыльнік Мядзельскага раёну, Менскай вобласьці, дзе існуе да гэтага часу, дзьвума сябрамі-аднакласьнікамі Віктарам Марозам і Віталем Ананько ў 2003 року. Доўгі час «каркас» гурта не зьмяняўся, пабывалі ў складзе «Da!Бл…» два бубначы, трэці грае да цяперашняй пары, таксама як і два бас-гітарысты (трэці — Зьміцер). 

У 2006 року гурт перажыў сапраўдны крызіс: пакінуў гурт Віталь Ананько, бас-гітарыст Іван Міцько, згубілі рэпетыцыйную кропку, сапсавалася большая частка апаратуры, ды яшчэ і бубнач Уладзімер Баркоўскі паехаў вучыцца.

Набываючы новую апартуру, шукаючы новае месца для рэпетыцый і новых удзельнікаў, Віктар Мароз запісаў першы «гаражны» альбом «Пачвара».

На пачатку 2007 рока альбом быў завершаны, знайшоўся бас-гітарыст, разам з рэпетыцыйнаю кропкаю. Усе лета 2007 рока гурт займаўся падрыхтоўкай канцэртнай праграмы, але з-за навучаньня бубнача, змог зайграць колькі канцэртаў толькі ў пачатку 2008 року.

У 2009 року на полацкім фэстывалі-конкурсе «Ноч Ваўкалака» гурт заваяваў адразу два прызы — прыз глядацкіх сымпатыяў і гран-пры: запіс на студыі «Осмас» у Менску 1-й песьні. Такім чынам была запісана першая студыйная песьня ў гісторыі «Da!Бл…» — «Мая дзяўчына — наркаман», якая стала «штуршком» для запісу паўнавартаснага студыйнага альбому.

Напрыканцы 2009 року песьня гурта «Параноя» выйшла на складанцы *Прэм’ер Тузін 2009*.

На працягу 2009—2011 рокаў на вілейскай студыі Аляксея Сяліцкага быў запісаны альбом *[[Эпоха мод]]*. Дзьве акустычныя кампазыцыі, якія ўвайшлі ў гэты альбом («Знак павуцін» і «Сьнег»), былі запісаны ў Маладэчне, пры падтрымцы Максіма Баслыка. 11 чэрвеня 2011 року альбом *Эпоха мод* інтэрнэт-рэлізам разам з жывой прэзентацыей у Вялейцы пабачыў сьвет.

Сьпявае гурт з самага пачатку толькі на беларускай мове, стыль і напрамак — сярэдняе паміж панкам і гранджам, з уплывам іншых музычных накірункаў.

## Удзельнікі
* Віктар Мароз — сьпеў (2003—н. ч.)
* Віталь Ананько — гітара (2003—2006)
* Іван Міцько — бас-гітара (2003—2006)
* Уладзімер Баркоўскі — бубны (2003—2006)

## Дыскаграфія
### Студыйныя альбомы
* *Пачвара* (2006)
* *[[Эпоха мод]]* (2011)

### Складанкі
* *[[Прэм’ер Тузін 2009]]* (2009)

## Узнагароды
* Прыз глядацкіх сымпатыяў на фэсьце «Ноч Ваўкалака» (2009, Полацак)
* Гран-пры на фэсьце «Ноч Ваўкалака» (2009, Полацак)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Восьмы «Жывы Тузін»: «Da!Бл…» ды група «Вэлясыпэдыстаў» (+відэа)

Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2003 годзе
Катэгорыя:Беларускія рок-гурты
Одзін (імя)

**Одзін** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Оцін або Одзін (Otin, Odin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова аўд- (од-, от-) (імёны ліцьвінаў Аціла, Отаўт, Атмут; германскія імёны Otilo, Ottolt, Otmot) паходзіць ад гоцкага audags 'шчасьце, асалода', германскага *auð 'багацьце, спор'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Odinus (Ocin, Ocina, Otina).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Panasz Odinowicz cive [[Берасьце|Brzestense]]* (30 красавіка 1572 году); *Rozalia Odinowicz* (1836 год).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ур

**Ур** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Ура, пазьней Ур (Uro, Uhr) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ур- (ор-) паходзіць ад гоцкага *urus 'тур'. Сярод ліцьвінаў бытавалі імёны Урыка, Урвік, Урліх, Урман. Адзначаліся германскія імёны Urich, Urwick, Urlich, Urmann.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Urlich.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Marianna Urowicz* (1784 год); *Katarzyna Urowicz* (1804 год).

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Юры Кулажанка

**Ю́ры Іва́навіч Кула́жанка** () — беларускі матэматык, спэцыяліст у галіне матэматычнай лёгікі, альгебры і тэорыі лічбаў. Доктар фізыка-матэматычных навук (2015), дацэнт (2004). Рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту транспарту (2016—2024).

## Жыцьцяпіс
У 1986 року скончыў Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасці «Матэматыка». Па сканчэньні навучаньня разьмеркаваны на пасаду настаўніка матэматыкі Даўгалескай сярэдняй школы Гомельскага раёну, а ў 1988 року прызначаны на пасаду намесьніка дырэктара па навучальна-выхаваўчай рабоце Верхне-Брылёўскай сярэдняй школы Гомельскага раёну.

У 1990—1992 роках навучаўся ў асьпірантуры Беларускага інстытуту інжынэраў чыгуначнага транспарту па спэцыяльнасьці «Матэматычная лёгіка, альгебра і тэорыя лікаў». У 1992—2004 роках працаваў у Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце транспарту. Дацэнт (2004).

У 1998 року абараніў кандыдацкую дысэртацыю на тэму «Крытэры паўабелявасьці n-арных груп», а ў 2015 року — доктарскую дысэртацыю на тэму «Поліядычныя апэрацыі і іх прыкладанні».

У 2004—2014 роках — першы прарэктар Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя Францішка Скарыны.

У 2014—2016 — начальнік управы падрыхтоўкі навуковых кадраў вышэйшай кваліфікацыі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту інфарматыкі і радыёэлектронікі.

26 кастрычніка 2016 року прызначаны рэктарам Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту транспарту.

Быў дэпутатам Гомельскага абласнога Савету дэпутатаў 28 скліканьня.

Памёр 11 сьнежня 2024 року пасьля цяжкай і працяглай хваробы.

## Узнагароды
* Падзяка Старшыні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2018);
* падзяка Міністра транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусі;
* грамата Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусі;
* ганаровая грамата Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусі;
* знак адрозьненьня «Ганаровы транспартнік»;
* нагрудны знак «Выдатнік Беларускай чыгункі»;
* падзяка Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Рэктары Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту транспарту
Катэгорыя:Дэпутаты Гомельскага абласнога Савету дэпутатаў 28-га скліканьня
Катэгорыя:Асобы Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту інфарматыкі і радыёэлектронікі
Жаночая зборная Швэцыі па валейболе

**Жаночая зборная Швэцыі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Швэцыю на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Швэдзкай валейбольнай фэдэрацыі.

## Гісторыя
Валейбол зьявіўся ў Швэцыі адразу па Другой сусьветнай вайне дзякуючы перасяленцам з Латвіі і Эстоніі і дзейнасьці Асацыяцыі маладых хрысьціянаў. У 1946 годзе Швэдзкім спартовым зьвязам у Стакгольме былі арганізаваныя першыя курсы па навучаньні валейболу. У 1961 годзе была заснаваная Швэдзкая валейбольная фэдэрацыя, якая праз год стала сябрам Міжнароднай фэдэрацыі валейболу.

Свой першы матч жаночая зборная Швэцыі згуляла 3 траўня 1964 году ў Мальмё супраць зборнай Даніі, у якім саступіла зь лікам 0:3. У 1965 годзе швэдзкія валейбалісткі атрымалі першую перамогу, выгуляўшы ў таварыскім матчы зборную Нарвэгіі. У 1967 годзе зборная ўпершыню трапіла на афіцыйную міжнародную арэну, узяўшы ўдзел у чэмпіянаце Эўропы, які ладзіўся ў Турэччыне. У першым паядынку швэдкі саступілі гаспадыням спаборніцтваў зь лікам 0:3. Усяго ж на сваіх дэбютных спаборніцтвах валейбалісткі Швэцыі згулялі 8 матчаў, у якіх прагулялі ўсім суперніцам. На наступным чэмпіянаце Эўропы, які ладзіўся ў 1971 годзе ў Італіі, швэдкі таксама былі сярод каманд-удзельніцаў ды занялі тое ж 16-е месца. Пасьля таго, як да кантынэнтальных пяршынстваў дадалі адборачныя турніры жаночая зборная Швэцыі аж да 2021 году толькі адзіны раз здолела кваліфікавацца ў асноўны турнір. У 1983 годзе швэдзкія спартоўкі ўпэўнена здабылі месца на чэмпіянаце, але на самім турніры выглядалі відавочна слабейшымі за іншых. У 2011 годзе зборная Швэцыі ўпершыню ў сваёй гісторыі ўзялі ўдзел у алімпійскай кваліфікацыі, а на чэмпіянаты сьвету да гэтага часу ані разу не заяўляліся.

Першыя посьпехі надыйшлі з новым турнірам, вядомым як Эўраліга. Зборная згуляла на чэмпіянаце Эўропы 2021 году, дзе здолела выйсьці з групы. У 1/8 фіналу швэдкі былі мацнейшымі за зборную Баўгарыі, але на наступным этапе скандынаўкі былі спыненыя зборнай Нідэрляндаў. На наступным чэмпіянаце Эўропы зборная таксама здолела выйсьці з групы, але ў 1/8 фінале каманда саступіла будучым фіналісткам турніру зборнай Сэрбіі. Швэдкі дэбютуюць на чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тайляндзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Швэцыя
Катэгорыя:Швэдзкі валейбол
Валейбол
Жаночая зборная Славаччыны па валейболе

**Жаночая зборная Славаччыны па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Славаччыну на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Славацкай валейбольнай фэдэрацыяй.

## Гісторыя
Да 1992 году славацкі валейбол меў сваё разьвіцьцё ў адзінай чэхаславацкай дзяржавы. У канцы 1992 году па аб’яве аб маючым адбыцца з 1 студзеня 1993 году скасаваньні Чэхаславакіі з Чэхаславацкага валейбольнага зьвязу вылучылася Славацкая валейбольная федэрацыя, якая ў 1993 годзе далучылася да Міжнароднай фэдэрацыі валейболу і Эўрапейскай канфэдэрацыі валейболу. 24 верасьня 1993 году на чэмпіянаце Эўропы, які ладзіўся чэскім Брно, паводле пастановы Эўрапейскай канфэдэрацыі валейболу выступала аб’яднаная зборная Чэхіі і Славаччыны, але ў сваім складзе яна ня мела аніводнай славацкай валейбалісткі.

Дэбют зборнай Славаччыны на міжнароднай арэне адбыўся ў чэрвені 1993 году ў рамках адборачнага турніру да чэмпіянату сьвету 1994 году. У сваім першым афіцыйным матчы 9 чэрвеня славацкія валейбалісткі саступілі ў Адэсе зборнай Украіны зь лікам 0:3. У матчы ў адказ, які быў згуляны праз 10 дзён у Браціславе, славачкі таксама зазналі паразу зь лікам 1:3 і выбылі з далейшай барацьбы. Вынікі нацыянальнай каманды ў наступныя гады былі вельмі сьціплымі. Зборная заўсёды бракавала моцы, каб пераадолець кваліфікацыі Алімпійскіх гульняў і чэмпіянатаў сьвету, а ейны дэбют у фінальным турніры чэмпіянату Эўропы адбыўся толькі ў 2003 годзе. Наступнае зьяўленьне зборнай у асноўнай фазе чэмпіянату Эўропы адбылося праз чатыры гады, дзе славачкі ў першым матчы выгулялі ў зборнай Сэрбіі зь лікам 3:2, але астатнія матчы прайгралі. Падобным чынам склаўся лёс каманды на чэмпіянаце Эўропы 2009 году.

У 2016 годзе зборная здабыла выйграла свае першыя мэдалі на афіцыйных міжнародных спаборніцтвах. У чарговым розыгрышы Эўралігі славацкія валейбалісткі дакрочылі да фіналу, дзе ў двух матчах саступілі зборнай Азэрбайджану зь лікам 1:3 і 0:3, стаўшы ўладальніцамі срэбраных узнагародаў. Пачынаючы з чэмпіянату Эўропы 2019 году славацкія спартоўкі некалькі разоў запар бралі ўдзел у фінальных этапах кантынэнтальнага першынства.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Славаччына
Катэгорыя:Славацкі валейбол
Катэгорыя:Жаночыя зборныя Славаччыны
Жаночая зборная Славеніі па валейболе

**Жаночая зборная Славеніі па валейболе** — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Славенію на міжнародных валейбольных турнірах. Кіруецца Валейбольны зьвязам Славеніі.

## Гісторыя
Славенскі валейбол у першыя паваенныя гады займаў дамінуючае становішча ў югаслаўскім жаночым валейболе. Упершыню сфармаваная жаночая зборная Югаславіі, якая брала ўдзел у чэмпіянаце Эўропы 1951 году, таксама складалася перадусім з славенскіх валейбалістак. Аднак зь цягам часу дамінаваньне славенак скончылася.

Пасьля распаду Югаславіі і здабыцьця ў 1992 годзе Славеніяй незалежнасьці Валейбольны зьвяз Славеніі далучыўся да Міжнароднай фэдэрацыі валейболу і Эўрапейскай канфэдэрацыі валейболу. Адразу была сфармаваная зборная, якая ня здолела ў 1993 годзе кваліфікацца на чэмпіянат Эўропы і сьвету. Пасьля гэтага некалькі гадоў зборная не зьбіралася. Вяртаньне славенская каманды адбылося ў сьнежні 1997 году, але яна яшчэ цягам 16 гадоў беспасьпяхова спрабавала прабіцца ў фінальныя турніры чэмпіянатаў сьвету і Эўропы. На чэмпіянаты Эўропы 2007 і 2009 гадоў іх не пусьціла зборная Беларусі.

Адабрацца на кантынэнтальнае першынство зборная Славеніі здолела толькі ў 2015 годзе, ў матчах сутыку двойчы выгуляўшы зборную Францыю. На самім жа чэмпіянаце Эўропе выступ дэбютантак завяршыўся ўжо па групавой стадыі, калі славенкі зазналі паразу ад зборных Нідэрляндаў, Італіі і Польшчы. У 2019 годзе зборная Славеніі ў другі раз у сваёй гісторыі ўзяла ўдзел у фінальнай стадыі чэмпіянату Эўропы, што скончылася паразай ад зборнай Нямеччыны на этапе 1/8 фіналу. На чэмпіянаце Эўропы 2023 году славенкі ня здолелі выйсьці з групы, але здабыўшы адзіную перамогу ў матчы супраць зборнай Вугоршчыны.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Славенія