open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бо Горват

**Боўі Горват** (;  5 красавіка 1995 году) — канадзкі хакеіст, цэнтральны нападнік клюбу «Нью-Ёрк Айлэндэрз» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2013 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Ванкувэр Кэнакс» у першым раўндзе пад агульным 9-м нумарам.

## Кар’ера
Хакеіст быў абраны пад агульным 9-м нумарам на драфце НХЛ 2013 году камандай «Ванкувэр Кэнакс». 4 лістапада 2014 году ён дэбютаваў у НХЛ у матчы супраць «Каларада Эвэланш». 10 студзеня 2017 году спартовец упершыню быў выкліканы на Матч усіх зорак НХЛ. Горват стаў наймаладзейшым гульцом «Кэнакс», абраным на Матч усіх зорак, з часоў Трэвара Ліндэна. 8 верасьня 2017 году «Кэнакс» і Горват узгоднілі новы шасьцігадовы кантракт на 33 мільёны даляраў. У наступным сэзоне, па сыходзе на пэнсію Даніеля і Гэнрыка Сэдынаў, Горват быў прызначаны адным з чатырох альтэрнатыўных капітанаў каманды.

20 кастрычніка 2019 году канадзец правёў свой 100-ы гол у НХЛ у пераможным матчы супраць «Нью-Ёрк Рэйнджарз», які скончыўся зь лікам 3:2. Праз два дні, у наступнай сустрэчы ванкувэрцаў, Горват аформіў свой першы хет-трык у кар’еры, чым дапамог «Кэнакс» дамагчыся перамогі над «Дэтройт Рэд Ўінгс» зь лікам 5:2, пры гэтым «Ванкувэр» у час матчу быў блізкі да паразы. 30 студзеня 2023 году Горват быў абменены ў «Нью-Ёрк Айлэндэрз». 5 лютага ён склаў васьмігадовую працоўную ўгоду з новым клюбам на 68 мільёнаў даляраў. Ужо праз два дні канадзец адзначыўся першым голам у складзе «Айлэндэрз» у матчы супраць «Сіетл Кракен».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лёндан Найтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ютыка Комэтс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ванкувэр Кэнакс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нью-Ёрк Айлэндэрз»
Даніель Чофэніг

**Даніель Чофэніг** (;  28 сакавіка 2002 году) — аўстрыйскі скакун на лыжах з трампліну. Паходзіць з славенскай супольнасьці ў Аўстрыі.

## Кар’ера
Дэбютаваў у Кантынэнтальным кубку ў сэзоне 2020—2021 гадоў 18 сьнежня 2020 году ў фінскай Руцы. Тады 18-гадовы спартовец фінішаваў на 19-м месцы. 6 студзеня 2021 году скакун запачаткаваў выступы на Кубку сьвету на 69-м Турніры чатырох трамплінаў. 19 лютага ў складзе аўстрыйскай каманды на Кубку сьвету ў Рышнаве заняў дзявятае месца, упершыню трапіўшы ў дзясятку найлепшых. На наступны дзень фінішаваў трэцім у складзе зьмяшанай каманды Аўстрыі.

У сэзоне 2021—2022 гадоў заняў 18-ы радок у Турніры чатырох трамплінаў. Працягнуў удзельнічаць у спаборніцтвах Кубка сьвету і 16 студзеня 2022 году заняў пятае месца ў Закапанах. Пасьля гэтага Аўстрыйскі алімпійскі камітэт вылучыў яго на зімовыя Алімпійскія гульні 2022 году ў Пэкіне, аднак удзелу ў спаборніцтвах ня браў. 11 лютага 2023 году ўпершыню фінішаваў на подыюме Кубка сьвету, заняўшы трэцяе месца на вялікім алімпійскім трампліне ў Лэйк-Плэсыдзе. На чэмпіянаце Аўстрыі ў кастрычніку 2023 году ў Гінцэнбаху і Бішафсгофэне здабыў залатыя мэдалі як на звычайным, гэтак і на вялікім трамплінах.

На пачатку сэзону 2024—2025 гадоў Чофэніг быў у выдатнай форме. Пасьля другога месца на адкрыцьці Кубка сьвету ў Лілегамэры выйграў свае першыя этапы Кубка сьвету праз два тыдні ў Вісьле. Гэта зрабіла яго першым спартоўцам, народжаным у XXI стагодзьдзі, які дасягнуў індывідуальнай перамогі ў Кубку сьвету. Далей рушыў адрэзак зь перамог. На Турніры чатырох трамплінаў, атрымаўшы дзьве перамогі ў Гарміш-Партэнкірхэне і Бішафсгофэне, а таксама два трэція месцы, чым забясьпечыў перамогу ў турніры, апярэдзіўшы сваіх суайчыньнікаў Яна Гёрля і Штэфана Крафта. Пасьля перамогі ў Гарміш-Партэнкірхэне ўпершыню ў сваёй кар’еры пераняў жоўтую кашулю лідэру Кубка сьвету ад Піюса Пашке. Спартовец захаваў лідэрства да канца сэзону ўпершыню стаўшы пераможцам Кубка сьвету.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Аўстрыйскія скакуны на лыжах з трампліну
Катэгорыя:Скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Уладзімер Лякін

**Уладзімер Аляксандравіч Лякін** (, Хвойнікі, Палеская вобласьць) — вайсковец, капітан 2 рангу, краязнаўца, сябра Саюзу пісьменьнікаў Беларусі. Ляўрэат Прэміі імя Францішка Багушэвіча (2017).

## Жыцьцяпіс

### Вайсковая служба
Нарадзіўся мястэчку Хвойнікі Палескай (цяпер Гомельскай) вобласьці ў сям’і служачых. Пасьля яго нараджэньня сям’я пераехала ў суседні горад Калінкавічы, дзе ён скончыў у 1969 г. сярэднюю школу №1.
У тым жа годзе паступіў у Кіеўскую вышэйшую ваенна-марскую вучэльню. Па выпуску з вучэльні ў 1973 годзе лейтэнант В. А. Лякін атрымаў прызначэньне на Чырванасьцяжны Ціхаакіянскі флёт у г. Уладзівасток.

У 1977—1988 гг. займаў разнастайныя пасады палітрука. У 1988—1989 гг. — зампаліт вузлу касьмічнай сувязі ВМФ ў г. Луандзе (Ангола), потым намесьнік камандзіра па палітычнай частцы базы зброі СФ. Звольнены ў запас у 1992 годзе ў званьні капітану 2 рангі, на службе і ў запасе ўзнагароджаны 11 мэдалямі.

## Творчасьць
Пасьля вяртаньня на радзіму Лякін некалькі гадоў выкладаў у сярэдняй школе гісторыю, працаваў інспэктарам на мазырскай мытні, пасьля да 2013 годзе працаваў навуковым супрацоўнікам Калінкавіцкага раённага дзяржаўнага краязнаўчага музэю. У 1998—2012 гг. узначальваў Калінкавіцкае аддзяленьне Беларускага Саюзу вайсковых маракоў.

Сябра Саюзу беларускіх пісьменьнікаў з 2009 году, аўтар некалькі дзясяткаў кніг па ваеннай гісторыі і краязнаўстве, выдадзеных на расейскай і беларускай мовах, у тым ліку:

* «Мазыр у 1812 годзе» (Менск, 2005)
* «Прозьвішчы калінавага краю» (Мазыр, 2008)
* «Мы з берагоў Калянкоўкі» (Мазыр, 2010)
* «1812 год. Ратныя палі Беларусі» (Мінск, 2012)
* «Рэквіем Менскай брыгадзе» (Мазыр, 2012)
* «Конныя баі пры Міры і Раманава» (Мазыр, 2012)
* «Абарона Бабруйскай крэпасьці» (Мазыр, 2012)
* «За падаючай зоркай» (Смаленск, 2016)
* «Калінкавічы. Ад вытокаў у будучыню» (Менск, 2016)
* «Па сьлядах генэрала Партуна» (Смаленск, 2017)
* «Ліцьвіны ў гвардыі Напалеона» (2017)
* «Паэт на вайне» (Менск, 2017)
* «Крывавая мяцеліца над Ваўкавыскам» (Менск, 2018)
* «Апошнія абаронцы Вялікага Княства Літоўскага» (Менск, 2019)
* «Пераможцы. Кніга памяці» (Менск, 2020).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Уладзімер Лякін, сайт Беларускага саюзу маракоў

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Хвойніках
Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Беларускія мараплаўцы
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Багушэвіча (ПЭН-цэнтар)
Ян Гёрль

**Ян Гёрль** (;  16 кастрычніка 1998 году) — аўстрыйскі скакун на лыжах з трампліну. Алімпійскі чэмпіён 2022 і 2026 гадоў.

## Кар’ера
Дэбют Гёрля на Кубку сьвету адбыўся ў Інсбруку 4 студзеня 2019 году, дзе ён заняў 29-е месца. 5 сьнежня 2021 году ён выйграў свае першыя індывідуальныя спаборніцтвы Кубка сьвету ў Вісьле. 14 лютага 2022 году спартовец дасягнуў найвялікшага посьпеху, калі поруч з Штэфанам Крафтам, Даніелем Губэрам і Мануэлем Фэтнэрам узяў залаты мэдаль у камандных спаборніцтвах на зімовых Алімпійскіх гульнях у Пэкіне.

У Кубку сьвету сэзону 2021—2022 гадоў скакун заняў 9-е месца ў агульным заліку з 662 пунктамі, а таксама здабыў сваю першую індывідуальную перамогу на Кубку сьвету зноў у Вісьле, а таксама фінішаваў 3-м радку на этапе ў сваім родным горадзе Бішафсгофэне. На Эўрапейскіх гульнях 2023 году Гёрль здабыў залаты мэдаль у зьмяшаных камандных спаборніцтвах, а таксама быў узнагароджаны срэбнымі мэдалі як на звычайным, гэтак і на вялікім трамплінах. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году стаў чэмпіёнам у камандных спаборніцтвах на вялікім трампліне поруч з Штэфанам Эмбахэрам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Аўстрыйскія скакуны на лыжах з трампліну
Катэгорыя:Аўстрыйскія скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Джош Марысі

**Джош Марысі́** (;  28 сакавіка 1995 году) — канадзкі хакеіст, абаронца клюбу «Вініпэг Джэтс» з Нацыянальнай хакейнай лігі. У 2013 годзе быў абраны на драфце НХЛ клюбам «Вініпэг Джэтс» у першым раўндзе пад агульным 13-м нумарам.

## Кар’ера
У сэзоне 2013—2014 гадоў Марысі быў выкліканы ў «Сэнт-Джонз Айскапс», то бок філіял вініпэскага клюбу з Амэрыканскай хакейнай лігі, дзе згуляў восем гульняў рэгулярнага сэзону, а таксама 20 гульняў у плэй-оф Кубка Колдэра 2014 году. У наступным сэзоне «Джэтс» выправілі яго ў «Манітобу Мус», але адклікалі ў канцы сэзону, каб ён дэбютаваў у НХЛ у хатнім матчы супраць «Манрэаль Канадыенз» 5 сакавіка 2016 году.

Сваім першым голам у НХЛ адзначыўся 15 лістапада 2016 году ў пераможным зь лікам 4:0 матчы супраць «Чыкага Блэкгокс». Завяршыў свой першы поўны сэзон у складзе «Джэтс», закінуўшы 6 шайбаў і набраўшы 20 пунктаў у 82 гульнях. У час свайго другога сэзону ў складзе каманды канадзец набраў 26 пунктаў у 81 гульні. Падчас першага раўнду Марысі быў дыскваліфікаваны на адную гульню за перахоп Эрыка Стаала зь «Мінэсоты Ўайлд». 12 верасьня 2019 году абаронца падпісаў 8-гадовы кантракт з «Джэтс» на 50 мільёнаў даляраў. Пазьней 1 кастрычніка 2019 году беспасярэдне перад пачаткам сэзону НХЛ 2019—2020 гадоў быў прызначаны альтэрнатыўным капітанам «Джэтс».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Канады
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Сэнт-Джонз Айскапс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Келоўна Рокетс»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Манітоба Мус»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Вініпэг Джэтс»
Ніка Прэўц

**Ні́ка Прэўц** (;  15 сакавіка 2005 году) — славенская скакуха на лыжах з трампліну. Шматразовая чэмпіёнка сьвету і чэмпіёнка ды прызэрка Алімпійскіх гульняў. Ейныя браты Пэтэр, Цэнэ і Домэн таксама прафэсійна займаюцца ці займаліся скачкамі з трампліну.

## Кар’ера

Прэўц афіцыйна дэбютавала ў скачках з трампліну 5 жніўня 2018 году ў веку 13 гадоў на Кубку Альпаў у Клінгенталі. Амаль роўна праз год, 4 жніўня 2019 году, яна атрымала сваю першую перамогу ў Кубку Альпаў на тым жа месцы. У сэзоне 2020—2021 гадоў дэбютавала ў Кантынэнтальным кубку. У лютым 2023 году спартоўка ўпершыню ўзышла на подыюм этапу Кубка сьвету пасьля таго, як заняла трэцяе месца ў Гінцэнбаху.

Сэзон 2023—2024 гадоў стаў прарыўным у ейнай кар’еры. 16 сьнежня 2023 году ў Энгельбэргу Прэўц атрымала сваю першую індывідуальную перамогу на Кубку сьвету, абышоўшы сваю суайчыньніцу Эму Клінэц. Затым яна перамагла ў агульным заліку першага Туру двух начэй, атрымаўшы перамогу ў Гарміш-Партэнкірхэне і заняўшы пятае месца ў Обэрстдорфе. У студзені 2024 году пасьля перамогу ў Філяху яна ачоліла агульны залік Кубка сьвету. У выніку славенка завяршыла сэзон на першым месцы з 1454 пунктамі, адсьвяткаваўшы 7 перамог у 24 этапах. У наступным сэзоне яна паўтарыла посьпех як у Туры двух начэй, гэтак і Кубка сьвету.

На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тронгэйме Прэўц стала чэмпіёнкай сьвету ў абедзьвюх жаночых індывідуальных дысцыплінах, стаўшы першай жанчынай, якая ўзала два індывідуальныя залатыя мэдалі на адным чэмпіянаце. У зьмяшаных зьмешаных камандных спаборніцтвах яна была другою.

Прэўц дэбютавала на зімовых Алімпійскіх гульнях у 2026 годзе, несучы сьцяг Славеніі разам з сваім братам Домэнам на цырымоніі адкрыцьця. 7 лютага здабыла срэбны мэдаль у скоках на звычайным трампліне, стаўшы чарговай прадстаўніцай сям’і Прэўц, якія рабіліся алімпійскімі прызэрамі ў скачках з трампліну. Празь некалькі дзён яна выйграла золата ў складзе зборнай Славеніі ў спаборніцтвах мяшаных камандаў разам з сваім братам Домэнам, а таксама Анжэ Ланішкам і Нікай Водан. Таксама на тых гульнях узяла бронзавы мэдаль на вялікім трапліне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Славенскія скакухі на лыжах з трампліну
Катэгорыя:Скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Надзомі Маруяма

**Надзо́мі Маруя́ма** (;  2 чэрвеня 1998 году) — японская скакуха на лыжах з трампліну.

## Кар’ера
1 сьнежня 2018 году Маруяма дэбютавала на этапе Кубка сьвету. На чэмпіянаце сьвету 2019 году ў Зээфэльдзе японка фінішавала шостай у складзе жаночай зборнай Японіі, а ў асабістым заліку спынілася на 17-м радку. На чэмпіянаце Японіі ў кастрычніку 2021 году ў Сапара Маруяма грымнулася і атрымала траўму пярэдняга крыжаватага вяза левага калена. Такім чынам, яна выбыла на ўвесь алімпійскі сэзон 2021—2022 гадоў.

5 лютага 2023 году на этапе Кубка сьвету ў Вілінгене заняла другое месца, такім чынам упершыню трапіўшы на подыюм у індывідуальных скачках. Празь некалькі дзён на этапе ў Гінцэнбаху яна стала трэцяй. У сэзоне 2025—2026 гадоў на першым этапе ў Лілегамэры японка выйграла два індывідуальныя старты, атрымаўшы свае першыя перамогі на этапах Кубка сьвету. У зьмяшаным камандным турніры ў складзе зборнай Японіі таксама сьвяткавала перамогу. На другім этапе ў швэдзкім Фалюне зноў разжылася перамогай. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году двойчы брала бронзавыя мэдалі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Японскія скакухі на лыжах з трампліну
Катэгорыя:Скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Фёдар Жыляк

**Фёдар Мікалаевіч Жыляк** (, Карталы, Чалябінскай вобласьці — , Баранавічы) — беларускі кампазытар і сьпявак.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў горадзе Карталы Чалябінскай вобласьці РСФСР, дзе тады працавалі яго бацькі-чыгуначнікі. Яшчэ ў маленстве ён разам з сям’ёй прыехаў у Баранавічы.

Прафэсійная дзейнасьць Жыляка як музыкі пачалася ў шэрагах Савецкай арміі, дзе разам са службай у аркестры ён быў актыўным удзельнікам народнага ансамбля песьні і танца «Тачанка» у якасьці вакаліста-інструмэнталіста (1975—1977 гг.) З 1977 г. — зьяўляўся музыкам адзьдзелу музычных ансамбляў Беларускай Дзяржаўнай філярмоніі. З 1980 годзе артыст ансамблю «Сябры», дзе выконваў вядомы шлягер «Шасьціструнная гітара» і інш..

Пасьля вярнуўся ў Баранавічы, стаў працаваць у гарадзкім Доме культуры і ў 1984 годзе стварыў гурт «Студыя» пры гарадзкім Доме культуры г. Баранавічы, які ў 2003 годзе была перайменавана ў гурт «Явар». Гурт «Явар» пад кіраўніцтвам Фёдара Жыляка, на працягу амаль 30 гадоў удзельнічаў у многіх культурных мерапрыемствах і праектах нашай краіны. Музычныя конкурсы і фэстывалі, абласныя і рэспубліканскія «Дажынкі», радыё і тэлепраекты: «На скрыжаваньнях Эўропы», «Восеньскі сад», «Песьню бярыце з сабой», «Песьня году АНТ 2011», «Зорны дыліжанс» праект СТВ. У тэлепраэкце «Хіт-момант» СТВ 2003 г., які праходзіў пад старшынствам Народнага артыста СССР Ігара Лучанка, калектыў зьяўляўся ляўрэатамі ў 4-х намінацыях.

Супрацоўнічаў з народным тэатрам «Экспэрымэнт», напісаў музыку для больш чым двух дзясяткаў спэктакляў і пастаноў.

Яго песьні ўвайшлі ў рэпэртуар шэрагу беларускіх выканаўцаў. Сярод вучняў Фёдара Жыляка — сьпявачка Гюнеш, Мікіта Фаміных, расейскі сьпявак, ураджэнец Баранавіч Леўш.

Ганаровы грамадзянін горада Баранавічы з 2016 году, аўтар музыкі для гімну гораду «Барановичи, Барановичи, белорусский городок».

Памёр 18 красавіка 2025 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Навіна пра сьмерць Жыляка ў дзяржаўнай газэце «Наш край»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чалябінскай вобласьці
Катэгорыя:Памерлі ў Баранавічах
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Баранавічаў
Катэгорыя:Беларускія кампазытары
Катэгорыя:Сябры (гурт)
Домэн Прэўц

**Домэн Прэўц** (;  4 чэрвеня 1999 году) — славенскі скакун на лыжах з трампліну. Пераможца Турнэ чатырох трамплінаў 2025—2026 гадоў і двухразовы Алімпійскі чэмпіён 2026 году. Паходзіць з спартовай сям’і, бо ягоныя браты Пэтэр і Цэнэ, а таксама сястра Ніка таксама прафэсійна займаюцца ці займаліся скачкамі з трампліну.

## Кар’ера

Дэбютаваў у Кубку сьвету 22 лістапада 2015 году ў Клінгенталі, заняўшы восьмае месца. Яму спатрэбілася ўсяго чатыры старты на турніры, каб дасягнуць свайго першага подыюма 19 сьнежня 2015 году ў Энгельбэргу, дзе спартовец заняў другое месца. На гэтым спаборніцтве Домэн і Пэтэр Прэўцы ўдвох узьняліся на подыюм, стаўшы першымі братамі-прызэрамі ў гісторыі Кубка сьвету. Упершыню перамог на этапе Кубка сьвету 25 лістапада 2016 году на адкрыцьці сэзону ў Руцы. Неўзабаве пасьля гэтага, у сьнежні, ён здабыў перамогі яшчэ ў трох стартах у Клінгенталі, Лілегамэры і Энгельбэргу.

У наступныя гады славенец ня меў вялікіх посьпехаў, часам прапускаючы спаборніцтвы і часта фінішуючы ў другой ці трэцяй дзясятцы. У выніку Прэўц нават ня быў запрошаны на чэмпіянат сьвету 2017 году. Толькі 28 студзеня 2023 году спартовец упершыню амаль за пяць гадоў узьняўся на подыюм на этапе Кубка сьвету ў Аўстрыі, а чарговая перамога на этапе адбылася толькі 18 лютага 2024 году ў японскім Сапара.

Прарыў адбыўся на чэмпіянаце сьвету 2025 году, дзе Прэўц узяў залатыя мэдалі на вялікім трампліне ў асабістых выступах і ў складзе славенскай каманды, а таксама разжыўся срэбрам у мяняшай камандзе. 30 сакавіка 2025 году ў Планіцы скакун усталяваў новы сусьветны рэкорд, скокнуўшы на 254,5 мэтры. Фантастычна пачаў сэзон 2025—2026 гадоў, з канца лістапада па пачатак студзеня заўжды трапляючы на подыюм. Пры гэтым спартовец запар перамог у пяці з шасьці стартах сьнежня. На сутыку 2025 і 2026 гадоў упершыню ў кар’еры стаў пераможцам Турнэ чатырох трамплінаў. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году ў Італіі спартовец у мяшаным камандным турніры ў складзе славенскай чацьверкі скакуноў і скакухаў атрымаў перамогу і стаў алімпійскім чэмпіёнам. У індывідуальных скачках зь вялікага трампліну, апярэдзіўшы ўсіх супернікаў, стаў пераможцам яшчэ раз.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Славенскія скакуны на лыжах з трампліну
Катэгорыя:Скакуны і скакухі на лыжах з трампліну на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Гайдзі Вэнг

**Га́йдзі Вэнг** (; 20 ліпеня 1991 году) — нарвэская лыжніца, а таксама бягуха па схілах. Шматразовая чэмпіёнка сьвету, пераможца Кубка сьвету і Тур дэ скі. Уладальніца мэдалёў усіх гатункаў на зімовых Алімпійскіх гульнях.

## Кар’ера
3 сакавіка 2012 году ўпершыню ў кар’еры трапіла на подыюм этапу Кубка сьвету ў фінскім Лахці. 20 студзеня 2013 году стала пераможцам эстафэты на этапе Кубка сьвету ў складзе першай зборнай Нарвэгіі. На сваім першым чэмпіянаце сьвету ў 2013 годзе Вэнг здабыла золата ў складзе эстафэтнай чацьверкі і заняла трэцае месца ў скіятлёне. Праз 2 гады ў Фалюне яна зноў стала чэмпіёнкай у эстафэце. У тым жа сэзоне ўпершыню фінішавала на трэцім радку агульнага заліку Кубка сьвету, а ў Тур дэ Скі таго году ў кожным старце фінішавала на другім ці трэцім месцы. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году ў Сочы Вэнг заваявала бронзавы мэдаль у скіятлёне.

У сэзоне 2015—2016 гадоў зноў паўтарыла вынік, узяўшы бронзу агульнага заліку Кубка сьвету, а 9 студзеня 2016 году ў Валь-дзі-Ф’емэ ўпершыню здабыла перамогу на этапе ў масавым старце. У сакавіка яшчэ двойчы трыюмфавала на індывідуальных этапах, здабыўшы перамогі ў гонцы перасьледу і скіятлёне. Сэзон 2016—2017 гадоў аказаўся найлепшым для спартоўкі на той час, яна чатыры разы перамагала на асабістых этапах і двойчы ў складзе эстафэты, у выніку чаго стала чэмпіёнкай Туру дэ Скі і Кубка сьвету. На чэмпіянаце сьвету 2017 году яна зрабілася найлепшай у эстафэце і камандным спрынце, а таксама ўзяла срэбны мэдаль у масавым старце. Праз год яна зноў фінішавала першай у агульным заліку Кубка сьвету і стала пераможцам Тур дэ Скі, але праваліла выступы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году. Пасьля правальнага наступнага сэзону 2018—2019 гадоў, спартоўка была трэцяй у агульным заліку Кубка сьвету наступнага году. Вынікі Вэнг пагоршыліся ў наступныя гады. Яна мусіла была выступіць на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году ў Пэкіне, але захварэла на каранавірус і была вымушаная прапусьціць спаборніцтва. У 2024 годзе лыжніца была другой у Тур дэ Скі, а ў 2026 годзе была трэцяй на гэтым турніры.

На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году спачатку выйграла бронзавы мэдаль у скіятлёне на 20 кілямэтраў. У складзе зборнай стала алімпійскай чэмпіёнкай у эстафэце, а пазьней спартоўка ўзяла срэбны мэдаль у клясычнай гонцы на 50 км на тых жа гульнях. Пры гэтым Вэнг доўгі час бегла поруч з Эбай Андэрсан у адрыве ад іншай групы лыжніцаў, але на палове дыстанцыі адпусьціла швэдку наперад.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарвэскія лыжніцы
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Мая Дальквіст

**Ма́я Да́льквіст** (; 15 красавіка 1994 году) — швэдзкая лыжніца. Алімпійская чэмпіёнка 2026 году, а таксама ўладальніца мэдалёў розных гатункаў на зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 і 2026 гадоў.

## Кар’ера
14 студзеня 2012 году дэбютавала ў Скандынаўскім кубку, заняўшы восьмае месца ў асабістым спрынце вольным стылем. 29 лістапада 2014 году ў Руцы адбыўся ейны дэбют у Кубку сьвету, дзе Дальквіст заняла 49-е месца ў клясычным спрынце, а ўжо 14 сьнежня спартоўка зарабіла першыя пункты ў Давосе, заняўшы 26-е месца ў спрынце вольным ходам. На этапе Кубка сьвету ў Эстэрсундзе ў лютым 2015 году трапіла ў паўфінал і заняла выніковае 11-е месца ў клясычным спрынце. 14 студзеня 2018 году швэдка атрымала сваю першую перамогу на этапах Кубка сьвету, перамогшы разам зь Ідай Інгемарсдотэр у Дрэздэне ў камандным спрынце вольным стылем. За дзень да гэтага яна фінішавала другой у асабістым спрынце вольным ходам.

На сваім першым чэмпіянаце сьвету 2019 году ўпершыню стала чэмпіёнкай у камандным спрынце. У тым жа годзе паводле вынікаў сэзону Кубка сьвету трапіла ў дзясятку найлепшых, заняўшы дзявяты радок. На чэмпіянаце сьвету 2021 году, які ладзіўся ў нямецкім Обэрсдорфе, абараніла тытул чэмпіёнскі у камандным спрынце. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году спачатку ўзяла срэбра ў спрынце вольным стылем, праз чатыры дні стаўшы бронзавай прызэркай у эстафэце. 16 лютага заняла другое месца ў камандных спаборніцтвах зь Ёнай Сундлінг. У 2023 годзе на чэмпіянаце сьвету ўзяла дзьве бронзы ў эстафэце і спрынце, а праз два гады вярнула сабе тытул чэмпіёнкі сьвету ў камандным спрынце, у чым ёй зноў дапамагла Ёна Сундлінг. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году з Сундлінг узяла залаты мэдаль у камандным спрынце, а таксама была трэцяй у спрынце клясычным ходам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Швэдзкія лыжніцы
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Фрыда Карльсан

**Фры́да Ка́рльсан** (; 10 жніўня 1999 году, Салефтэа, Швэцыя) — швэдзкая лыжніца. Уважаецца за адную з наймаладзейшых у гісторыі залатых мэдалістак этапаў Кубка сьвету. Алімпійская чэмпіёнка 2026 году.

## Кар’ера
Да 2016 году займалася лёгкай атлетыкай, маючы посьпехі юнацкім узроўні. Аднак, потым спартоўка пераключылася на лыжны спорт.

17 лютага 2019 году дэбютавала на этапе Кубка сьвету ў італьянскім Коньне, дзе заняла 7-е месца ў асабістай гонцы на 10 км клясычным ходам. Дзякуючы гэтаму, яна ў апошні момант была ўлучаная ў склад зборнай Швэцыі на дарослы чэмпіянат сьвету ў Зээфэльдзе. Там швэдка ўчыніла сапраўдны фурор, выйграўшы поўны камплект мэдалёў. У сваёй першай гонцы Карльсан заняла пятае месца ў скіятлёне, пры гэтым была найлепшай сярод швэдак. Ужо ў наступнай гонцы яна стала срэбнай прызэркай у 10-кілямэтровай гонцы клясычным стылем. 28 лютага была ўлучаная ў склад зборнай на эстафэту, дзе прабегла другі этап клясычным ходам. На фінішы перамогу Швэцыі прынесла Стына Нільсан, такім чынам, Карльсан у веку 19 гадоў стала чэмпіёнкай сьвету. У апошняй гонцы на 30 км вольным стылем спартоўка ўзяла бронзавы мэдаль.

7 сакавіка 2020 году ў Осьлё лыжніца ўпершыню перамагла на этапе Кубка сьвету, а за тыдзень да гэтага ў складзе эстафэтнай каманды ўпершыню ўзьнялася на подыюм. Чэмпіянат сьвету 2021 году быў для спартоўкі таксама пасьпяховым. Карльсан разжылася срэбнымі мэдалямі ў індывідуальнай гонцы на 10 км і скіятлёне, а таксама стала ўладальніцай бронзавага мэдаля ў масавым старце. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году швэдка ўзяла бронзавы мэдаль у эстафэтнай гонцы. Праз год яна паўтарыла вынікі папярэдняга чэмпіянату сьвету, дадаўшы яшчэ бронзу ў эстафэце, а таксама стала пераможцам Тур дэ Скі. У сэзоне 2023—2024 году адзначылася перамогамі на пяці этапах Кубка сьвету ды трэцім радком у агульным заліку. На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тронгэйме лыжніца стала чэмпіёнкай у масавым старце ды эстафэце, а таксама стала бронзавай прызэркай у 10-кілямэтровай гонцы клясычным ходам. Пасьля гэтага прапусьціла астатную частку Кубка сьвету праз траўму левай ступні. Пачала зімовыя Алімпійскія гульні 2026 году з залатых мэдалёў у скіятлёне і гонцы на 10 км каньковым ходам. Таксама стала срэбнай прызэркай у жаночай эстафэце.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Швэдзкія лыжніцы
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
400 ўдараў

***400 ўдараў*** () — францускі фільм, які выйшаў ц пракат у 1959 годзе. Рэжысэр кіно&nbsp;— Франсуа Труфо. 

## Глядзіце таксама
* Чыстае неба

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''400 ўдараў''

Катэгорыя:Фільмы 1940 году
Катэгорыя:Францускія фільмы 1940 году
Катэгорыя:Кінакамэдыі 1940 году
Катэгорыя:Францускія камэдыйна-драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1940 году
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1940-я
Катэгорыя:Францыі на францускае мове у Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Фільмы пра ўцёкі дзяцей з дому
Катэгорыя:Фільмы пра злачыннасьць непаўналетніх
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Франсуа Труфо
Тэрэза Штадлёбэр

**Тэрэза Штадлёбэр** (; 1 лютага 1993 году) — аўстрыйская лыжніца. Бронзавая мэдалістка зімовых Алімпійскіх гульняў.

## Кар’ера
У Кубку сьвету Штадлёбэр дэбютавала 1 сьнежня 2013 году, здабыўшы свае першыя пункты ў залік Кубка сьвету. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году ў Сочы ўзяла ўдзел у чатырох гонках, але на подыюм не ўзыходзіла. На першыя подыюмы Кубка сьвету трапіла 6 і 7 студзеня 2018 году, дзе ў масавым старце і гонцы перасьледу ў Валь-дзі-Ф’емэ была трэцяй і другой. У тым ліку дзякуючы такім вынікам па заканчэньні Кубка сьвету трапіла ў дзясятку найлепшых агульнага заліку, фінішаваўшы на восьмым радку. Брала ўдзел у зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году ў Пэкіне ў скіятлёне заваявала бронзавы мэдаль.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Аўстрыйскія лыжніцы
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Эба Андэрсан

**Э́ба А́ндэрсан** (; 10 ліпеня 1997 году) — швэдзкая лыжніца. Шматразовая чэмпіёнка сьвету.

## Кар’ера
У лютым 2015 году дэбютавала на этапах Кубка сьвету. Дэбютавала на чэмпіянаце сьвету 2017 году ў фінскім Лахці, дзе стала срэбнай мэдалісткай у эстафэце. У сэзоне 2017—2018 гадоў маладая лыжніца змагла стартаваць толькі ў пяці гонках да лютага. Аднак 5-е месца ў гонцы на 15 км на этапе Кубка сьвету ў Планіцы, дзе яна прадэманстравала неблагую падтрыхтаванасьць, дазволіла адабрацца ён на зімовыя Алімпійскія гульні 2018 году ў Пхёнчхане. Там Андэрсан фінішавала чацьвертай у скіятлёне, а таксама выйграла срэбны мэдаль у эстафэце ў складзе зборнай Швэцыі.

На чэмпіянаце сьвету 2019 году ў Зээфэльдзе спартоўка здабыла свой першы залаты мэдаль у складзе швэдзкай эстафэтнай каманды. Першую перамогу ў асабістых спаборніцтвах у кар’еры лыжніца атрымала ў масавым старце на заключным этапе Тур дэ Скі 2021 году. У 2021 і 2022 гадах двойчы фінішавала на трэцім радку ў агульным заліку Кубка сьвету. У Пэкіне на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году стала ўладальніцай бронзавага мэдаля ў жаночай эстафэце. У 2023 годзе на чэмпіянаце сьвету ўзяла залаты мэдаль у скіятлёне і масавым старце. На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тронгэйме швэдка ня толькі абараніла свой тытул у скіятлёне, але была найлепшай у 10-кілямэтровай гонцы клясычным ходам і ў эстафэце. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году спачатку адзначылася срэбнымі мэдалямі ў скіятлёне і эстафэце. У апошні дзень Алімпіяды стала чэмпіёнкай у клясычнай гонцы на 50 км
.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Швэдзкія лыжніцы
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2018 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 году
Катэгорыя:Прызэры зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2026 году
Чыстае неба

**Чыстае неба** () — савецкая стужка, якая выйшла ў пракат у 1961 годзе. Рэжысэры кіно: Рыгор Чухрай.

## Глядзіце таксама
* Цуды бываюць толькі раз

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Чыстае неба

Катэгорыя:Фільмы 1961 году
Катэгорыя:Савецкія фільмы
Катэгорыя:Савецкія фільмы 1961 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1961 году
Катэгорыя:Савецкія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы 1961 году
Катэгорыя:Савецкія ваенныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на расейскай мове
Катэгорыя:Фільмы на расейскай мове ў 1960-я
Катэгорыя:Фільмы СССР на расейскае мове
Катэгорыя:Фільмы-драмы СССР на расейскае мове
Катэгорыя:Фільмы «Масфільму»
Катэгорыя:Фільмы Рыгора Чухлая
Катэгорыя:Фільмы пра лётчыкаў
Цудоўная ноч

***Цудоўная ноч*** () — францускі фільм, які выйшаў у пракат у 1940 годзе. Рэжысэрам выступіў Жан-Поль Пален.

## Сюжэт
Фільм распавядае пра Другую сусьветную вайну ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* *[[6-га чэрвеня на сьвітаньні]]*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''Цудоўная ноч''

Катэгорыя:Фільмы 1940 году
Катэгорыя:Францускія фільмы 1940 году
Катэгорыя:Францускія камэдыйныя фільмы
Катэгорыя:Кінакамэдыі 1940 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1940 году
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы 1940 году
Катэгорыя:Францускія ваенныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1940-я
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы пра 1940-я
Цуды бываюць толькі раз

**Цуды бываюць толькі раз** () — француская стужка, якая выйшла ў пракат у 1951 годзе. Рэжысэр кіно: Іў Алягрэ.

## Зьмест
Стужка пра вынікі Другое Сусьветнае Вайны ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* Цудоўная ноч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Цуды бываюць толькі раз

Катэгорыя:Фільмы 1951 году
Катэгорыя:Францускія фільмы
Катэгорыя:Францускія фільмы 1951 году
Катэгорыя:Італьянскія фільмы
Катэгорыя:Італьянскія фільмы 1951 году
Катэгорыя:Рамантычныя кінакамэдыі
Катэгорыя:Італьянскія рамантычныя кінакамэдыі
Катэгорыя:Францускія рамантычныя кінакамэдыі
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1951 году
Катэгорыя:Італьянскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Францускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Рамантычныя фільмы
Катэгорыя:Італьянскія рамантычныя фільмы
Катэгорыя:Францускія рамантычныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы
Катэгорыя:Ваенныя фільмы 1951 году
Катэгорыя:Францускія ваенныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове
Катэгорыя:Фільмы на італьянскай мове ў 1950-я
Катэгорыя:Фільмы Францыі на італьянскае мове
Катэгорыя:Кінакамэдыі Францыі на італьянскае мове
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Італьянскія чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
6-га чэрвеня на сьвітаньні

***6-га чэрвеня на сьвітаньні*** () — францускі фільм, які выйшаў у пракат у 1945 годзе. Рэжысэрам выступіў Жан Грэміён.

## Сюжэт
Фільм распавядае пра пра Другую Сусьветную вайну ў Францыі.

## Глядзіце таксама
* *[[Паўднёвая высадка]]*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ''6-га чэрвеня на сьвітаньні''

Катэгорыя:Фільмы 1945 году
Катэгорыя:Францускія фільмы 1945 году
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы 1945 году
Катэгорыя:Фільмы на францускай мове ў 1940-я
Катэгорыя:Францускія дакумэнтальныя фільмы на францускай мове
Катэгорыя:Францускія чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Дакумэнтальныя фільмы пра Другую Сусьветную Вайну
Вабанк 2

«**Вабанк 2**», або «**Ва-банк 2, або ўдар у адказ**» () — польская стужка пра злачынцаў рэжысэра Юліюша Махульскага, зьняты ў 1985 годзе ў ПНР.

## Зьмест
У траўні 1936 году з турмы Сікавы зьбяжаў Крамар. Ён хоча зьбяжаць у Швайцарыю, але перад гэтым хоча адпомсьціць  (Ян Махульскі).

## Глядзіце таксама
* Кроль

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вабанк 2 на Кінакіпа
* Зьмест на Фільмпольскі
* Вабанк 2 на Фільмвэб
* Вабанк 2 на БЗФІ
* Здымкі зь кіно на Фататэка

Катэгорыя:Польскія фільмы
Катэгорыя:Польскія крымінальныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1985 году
Катэгорыя:Польскія фільмы 1985 году
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы
Катэгорыя:Крымінальныя фільмы 1985 году
Катэгорыя:Польскія камэдыйныя фільмы
Дэтэктыўны фільм

**Дэтэктыўны фільм** — жанр кіно, дзе галоўны зьмест стужкі і падзеі зьвязаныя з работаю службы правапарадку: міліцыя, паліцыя, суды, сьледчыя і г.д. Галоўныя героі кіно — дэтэктыў, злачынец, ахвяры злачынства, адвакаты, судзьдзі. Дэтэктыўныя фільмы падобныя да віду кіно пра тайны. Прыкладам кіно можна назваць: Вабанк, Вабанк 2 і г.д.

Катэгорыя:Жанры кіно
Кроль (фільм)

**Кроль** () — польская стужка пра польскае войска рэжысэра Ўладзіслава Пасікоўскага, зьняты ў 1991 годзе ў ПНР. Стужка ў Поьшчы стала культаваю стужкаю.

## Зьмест
Марцін Кроль (Воляф Любашэнка) — жаўнер польскага войска па-ціху ўцёк з вайсковае часткі. Ён уцёк за некалькі дзён да важных вучэньняў. Начальнік вайсковае часткі хоча па-ціху і бяз шуму знайсьці Кроля. Ён дае загад паручніку Арэк (Багуслаў Лінда) шукаць Кроля. Яму будзе дапамагаць капрал Вядзерны (Цэзары Пазура). Уся справа з Кролем абцяжараная самагубствам іншага жаўнера «Худога» (Тадэвуш Шымкаў), які быў «духам». Над ім вельмі зьдзекваліся «дзяды».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Зьмест на Фільмпольскі
* Кроль на Фільмвэб
* Кроль на БЗФІ
* Здымкі зь кіно на Фататэка

Катэгорыя:Польскія фільмы
Катэгорыя:Фільмы на польскай мове
Катэгорыя:Фільмы 1991 году
Катэгорыя:Польскія фільмы 1991 году
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы 1991 году
Катэгорыя:Польскія драматычныя фільмы
Культавае кіно

**Культава кіно** — стужка, якая стала аб'ектам шанаваньня ў вузкай, але згуртаванай групы прыхільнікаў, утвараючы падабенства рэлігійнага культу. Хоць культавым можа стаць і мэйнстрымны фільм, часьцей да іх адносяць фільмы незалежнага кінэматографа, арт-хаус, якія не дасягнулі посьпеху ў шырокім пракаце і атрымалі папулярнасьць у маргінальных сацыяльных групах і субкультурах. Пакланеньне можа праяўляцца ў рэгулярных праглядах, рытуалах пры сумесным праглядзе («Браты Блюз», «Шоу жахаў Рокі Хорара») і аж да стварэньня субкультуры і нават рэлігіі на аснове выдуманага сьвету («Зорныя войны»).

Ёсць «культавыя» рэжысэры, чые работы рэдка маюць касавы посьпех, але вылучаюцца індывідуалістычным почыркам, іх паважаюць прыхільнікі «кінэматографа ня дзеля ўсіх»: Дэвід Лінч, Эмір Кустурыца, Ян Шванкмайер, Ральф Бакшы, браты Коены і іншыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кінэматограф
Катэгорыя:Тэрміналогія кіно і відэа
Катэгорыя:Масавая культура
Оляф Любашэнка

**Оляф Любашэнка** () — польскі актор, кінарэжысэр. Зьняўся у кальтавым фільме «Кроль».

## Крыніцы
2026

## Падзеі

### Студзень

### Люты

### Сакавік

### Заплянаваныя падзеі

## Нараджэньні

## Сьмерці
* 6 сакавіка — Уладзімер Карызна, беларускі паэт-песеньнік, перакладчык

### Студзень
* 14 студзеня: Фэлікс Гумен, беларускі мастак, адзін з пачынальнікаў Віцебскай школы акварэлі.
* 16 студзеня: Анатоль Забалоцкі, савецкі, беларускі і расейскі кінаапэратар-пастаноўшчык, фотамастак, пісьменьнік, грамадзкі дзеяч.

## Крыніцы
Забалоцкі

**Забалоцкі** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Анатоль Забалоцкі — савецкі і беларускі кінаапэратар
* Мікалай Забалоцкі — савецкі паэт

## Глядзіце таксама
* Заблоцкі
Навозы (Чарнігаўская вобласьць)

**Наво́зы** (, з 1962 г. — Дняпро́ўскае, )  — сяло ў складзе Міхайла-Кацюбінскай мястэчкавай грамады Чарнігаўскага раёну Чарнігаўскай вобласьці Украіны.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

25 студзеня 1538 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт Стары пацьвердзіў архімандрыту Кіеўскага Пячэрскага манастыра Пахноцею (Пахноте*и*) права на атрыманьне мыта ў «име*н*и це*р*ковъномъ на*д* Днепромъ на *и*мя в Новозе». Архімандрыты, папярэднікі Пахноцея, мелі адпаведныя лісты ад вялікага князя Аляксандра (†1506). А «тое мыто с тымъ именьемъ Навозомъ кня*з* велики*и* Вито''лт'' к тому монастыру пече*р*скому по душы бабки свое*и* прыдалъ».    

У апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 года сяло Навоз згаданае сярод тых, што належалі Пячэрскаму манастыру ў Кіеве; уваходзіла ў склад чацьвёртай, не названай па паселішчу-лідару нядзелі.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (і Навоз з прылегласьцямі) было далучана да Кароны Польскай.

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

Уласнасьцю Пячэрскага манастыра сёлы Навоз па абодва берагі Дняпра названыя ў вопісе рухомай і нерухомай маёмасьці, калі на пасаду архімандрыта  ў 1593 годзе заступаў Нікіфар Тур.

4 траўня 1607 году а. Ялісей Плетэніцкі, архімандрыт Пячэрскага манастыра ў Кіеве, судзіўся з панам Станіславам Чанавіцкім за наезд на сяло царкоўнае Навоз, рабаваньне маёмасьці і адвоз яе да сваіх добраў Лутавы. 

Згодна з падатковым рэестрам 1628 году, з 12 дымоў сяла Навоза архімандрыта Пятра Магілы і капітулы Кіева-Пячэрскага манастыра скарб мусіў атрымаць па 3 злотыя, з 6 агароднікаў па 1 злотаму і 6 грошаў, з 5 убогіх chałupek па 12 грошаў, з папа 6 злотых.

### Пад уладай Расеі

Пасьля Андрусаўскага замірэньня 1667 году сяло Навоз засталося ў складзе Расеі.

На 1859 год у сяле Навоз Чарнігаўскага павету Чарнігаўскай губэрні было 193 двары з 774 жыхарамі мужчынскага і 781 жаночага полу, дзеялі царква і прыстань на Дняпры.

У парэформавы пэрыяд сяло Навоз адміністрацыйна належала да Пакульскай воласьці. На 1885 год тут налічвалася 258 двароў з 1405 жыхарамі, дзеялі царква, 2 карчмы, 5 вадзяных млыноў і 10 ветракоў, 2 маслабойні.

### Найноўшы час

## Насельніцтва

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Чарнігаўскай вобласьціКатэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Hyundai Mighty II

Hyundai Mighty II (хангыль:현대 마이티 투, 현대 마이티 II) — гэта лінейка лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, вырабленых кампаніяй Hyundai Motor Company. Мадэльны шэраг быў даступны ў асноўным у Карэі і некаторых іншых азіяцкіх краінах, хоць ён таксама прадаваўся ў Злучаных Штатах. Вытворчасць Mighty II пачалася ў жніўні 1997 года, прычым першыя аўтамабілі адправіліся ў Карэю. Іншыя рэгіёны, для якіх Mighty II імпартаваўся або вырабляўся, уключалі Еўропу, Блізкі Усход і Паўночную Амэрыку. На многіх рынках Mighty II быў вельмі дарагім і быў заменены на Hyundai Truck, калі гэтая мадэль стала даступнай. Вытворчасць Mighty II скончылася ў 2004 годзе, Hyundai Mighty II быў у асноўным канструкцыяй з нізкай кабінай наперадзе (LCF) і даступны як стандартная кабіна з падвойным заднім колам (пасля-Hansen Horse Drawn Freight Wagon, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924), 1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck, 1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck, Ford Model AA 82-A Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1927-1929), Ford Model AA 82-B Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931), 1932 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 1933 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 1934 Ford Model BB Closed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, 1935-1947 Citroën Type 23 Standard Enclosed Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck, Fordson Thames ET6/ET7 2-door standard cab chassis lorry, Thames Trader FC Mk1 2-door standard cab chassis lorry, Thames Trader FC Mk2 2-door standard cab chassis lorry, Ford D-series 2-door standard cab chassis lorry (1965-1971), Hyundai Bison 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck, 1987-1994 Hyundai Mighty 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck, і 1994-1998 Hyundai Mighty 2-door standard cab dual rear wheel chassis truck), стандартная кабіна з адзінарным заднім колам, грузавік з падвойным заднім колам Extended Cab, грузавік з адзінарным заднім колам Extended Cab, грузавік з падвойным заднім колам Crew Cab, і грузавік з адзінарным заднім колам Crew Cab.

Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі
Mighty II
Шуфель

**Шуфель** (шупель, шухель, шуфля, шухля, шупля) — шырокая, глыбокая лапата з загнутымі ўверх бакавымі бакамі прызначаная, галоўным чынам, для перасыпаньня ці зграбаньня, ссоўваньня ці перасыпаньня сыпучых рэчываў:  зерня, мякіны, адкідаваньня сьнегу, сьмецьця і т. п.

Раней выкарыстоўвалі толькі драўляныя шуфелі з доўгім дзяржаньнем. Іх выдзёўбвалі з цэльнага дрэва (бярозы, ліпы, вольхі, клёна, асіны). Даўжыня самога шуфля 30—40 см, шырыня паўкружжа 15—20 см, даўжыня дзяржаньня 1,5 — 1,7 м. Пазьней сталі майстраваць шырэйшыя зь дзюралюміна, плястмасы, фанэры й бляхі. У наш час ужываюцца для перамешваньня збожжа на зернятаках, адкідваньня сьнегу, сьмецьця й іншых работах. Край фанэрнага шуфля нярэдка абіваюць бляхай.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Прылады
Катэгорыя:Рыштунак
Катэгорыя:Садовыя інструмэнты
Гаральд Эстбэрг Амундсэн

**Гаральд Эстбэрг Амундсэн** (; 18 верасьня 1998 году) — нарвэскі лыжнік.

## Кар’ера
Амундсэн дэбютаваў на Кубку сьвету 8 сьнежня 2018 году на этапе ў нарвэскім Бэйтастэлене, дзе на дыстанцыі 30 км заняў 30-е месца. 29 студзеня 2021 году на этапе Кубка сьвету ў швэдзкім Фалюне спартовец скарыстаўся шанцам, фінішаваўшы на 8-м месца ў гонцы на 15 км вольным стылем і ўвайшоў у склад зборнай Нарвэгіі на чэмпіянат сьвету.

На сваёй дэбютнай гонцы на чэмпіянаце сьвету 2021 году ў нямецкім Обэрстдорфе нарвэжац адразу ж узяў бронзавы мэдаль у індывідуальным заезьдзе на 15 км свабодным стылем. 20 студзеня 2023 году стаў чэмпіёнам Нарвэгіі ў гонцы на 15 км вольным стылем. 27 студзеня 2023 году ўпершыню перамог на этапе Кубка сьвету, стаўшы наймацнейшым на трасе 10 км вольным стылем. Падчас чэмпіянату сьвету 2023 году ў Планіцы заваяваў срэбны мэдаль на дыстанцыі 15 км вольным стылем. У сэзоне 2023—2024 гадоў Амундсэн стаў пераможцам шматдзёнкі Тур дэ Скі і выйграў агульны залік Кубка сьвету. Няблага выступаў у наступным сэзоне, у тым ліку сьвяткуючы перамогі на этапе ў італьянскім Тобляху 31 сьнежня 2024 году і 1 студзеня 2025 году.

На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тронгэйме ўзяў бронзу ў скіятлёне на 20 км і ў клясычнай гонцы на 10 км з інтэрвальным стартам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарвэскія лыжнікі
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Эрык Вальнэс

**Э́рык Ва́льнэс** (; 19 красавіка 1996 году) — нарвэскі лыжнік. Алімпійскі чэмпіён 2022 году ды шматразовы чэмпіён сьвету.

## Кар’ера
2 сьнежня 2017 году Вальнэс дэбютаваў у Кубку сьвету, гэта адбылося на хатнім этапе ў Лілегамэры, дзе спартовец заняў 27-е месца ў спрынце. Першым посьпехаў лыжнік дамогся ў сэзоне 2018—2019 гадоў. Гэтак на этапе Кубка сьвету ў нямецкім Дрэздэне ён 12 студзеня 2019 году ўпершыню трапіў на подыюм, дзякуючы трэцяму месцу ў спрынтарскай гонцы, а на наступны дзень спартовец перамог у камандным спрынце. З сэзону 2019—2020 гадоў Вальнэс замацаваўся ў асноўным складзе зборнай Нарвэгіі. Першая індывідуальная перамога на этапе Кубка сьвету адбылася 27 лістапада 2020 году ў першай гонцы сэзону ў фінскай Руцы. Там Вальнэс змог апярэдзіць на фінішы свайго суайчыньніка Яганэса Клебу, перапыніўшы рэкордную сэрыю таго з 16 перамог у спрынтах запар. На зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году стаў уладальнікам залатога мэдаля ў складзе эстафэтнай каманды.

У сэзоне 2023—2024 гадоў нарвэжац стаў трэцім у агульным заліку Кубка сьвету, саступіўшы толькі Гаральду Амундсэну і Клебу. У тым сэзоне ён пяць разоў браў перамогі на этапах турніру. На чэмпіянаце сьвету 2023 году ў Планіцы ў паўфінальным забегу спрынту клясычным ходам спартовец паваліўся і зламаў лыжу. Пасьля гэтага інцыдэнту Вальнэс ня трапіў у камандны спрынт і эстафэту, такім чынам, стартаваўшы толькі ў адной гонцы за ўвесь чэмпіянат. Не зважаючы на тое, што Кубак сьвету 2024—2025 гадоў ён правёў больш сьціпла за папярэдні, ён таксама фінішаваў на трэцім радку, зноў прапусьціўшы наперад Амундсэна і Клебу. На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тронгэйме прапусьціў спрынт праз боль сьпіны, але празь некалькі дзён узяў удзел у гонцы з разьдзельным стартам на 10 км клясычным стылем і заваяваў срэбра, саступіўшы Клебу 8,8 сэкундаў. Затым лыжнік стаў чэмпіёнам сьвету ў камандным спрынце і эстафэце.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарвэскія лыжнікі
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2022 году
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Катэгорыя:Чэмпіёны зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 году
Матыс Стэнсгаген

**Ма́тыс Стэнсга́ген** (; 13 жніўня 1996 году) — нарвэскі лыжнік.

## Кар’ера
Ён дэбютаваў на этапах Кубку сьвету ў сьнежні 2016 году ў Лілегамэры, набраўшы свае першыя пункты на наступны дзень, заняўшы 24-е месца ў гонцы на 10 км. Упершыню трапіў у дзясятку найлепшых у студзені 2018 году ў Планіцы, заняўшы сёмае месца ў гонцы на 15 км. У студзені 2019 году ў Отэпяа ён яшчэ больш палепшыў свае вынікі, узьняўшыся на пяты радок у спрынце і восьмы ў гонцы на 15 км. Выдатна правёў канец сьнежня 2025 і пачатак студзеня 2026 году на Кубку сьвету, чатыры разы трапляючы на подыюм, зь якіх два разы сканчваліся першым месцам. У выніку Тур дэ Скі 2025—2026 гадоў спартовец скончыў на другім месцы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарвэскія лыжнікі
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году
Эдвін Ангер

**Эдвін Ангер** (; 8 красавіка 2002 году) — швэдзкі лыжнік.

## Кар’ера
У Кубку сьвету дэбютаваў у сэзоне 2022—2023 гадоў. 5 лютага 2023 году стаў прызэрам этапа Кубка сьвету ў Тобляху ў мужчынскай эстафэце. 19 сакавіка 2023 году ў Фалюне ўпершыню выйграў этап Кубка сьвету ў складзе швэдзкай зьмяшанай эстафэты. На дэбютным чэмпіянаце сьвету 2023 году ў Планіцы браў удзел у некалькіх гонках, а найлепшым вынікам стаўся пяты радок у камандным спрынце. 3 студзеня 2024 году ўпершыню стаў прызэрам асабістай гонкі на этапе Тур дэ Скі ў рамках Кубка сьвету, заняўшы другое месца ў спрынце вольным ходам у Давосе.

18 студзеня 2025 году ўпершыню ў кар’еры перамог на этапе Кубка сьвету, перамогшы ў спрынце клясычным стылем у францускім Ле-Рус. 24 студзеня 2025 году ў Энгадыне сьвяткаваў перамогу на этапе Кубка сьвету ў складзе швэдзкай зьмяшанай эстафэты. На чэмпіянаце сьвету 2025 году ў Тронгэйме быў блізкі да мэдалёў у разьдзельным старце на 10 км клясычным стылем, але 5 сакавіка ўсё ж такі ўзяў бронзу ў камандным спрынце клясычным стылем. Таксама ў эстафэце ў складзе зборнай Швэцыі стаў бронзавым прызэрам.

У Кубку сьвету 2024—2025 заняў другое месца ў агульным заліку, саступіўшы нарвэжцу Яганэсу Клебу. Упершыню за доўгія гады першыя два радкі засталіся ня толькі за нарвэжцамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Швэдзкія лыжнікі
Катэгорыя:Лыжнікі і лыжніцы на зімовых Алімпійскіх гульнях 2026 году