Царква Божага Яўленьня (Віцебск)

**Царква Божага Яўленьня** — помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў у Віцебску. Знаходзілася ў Задзьвіньні на Полацкай вуліцы, на беразе ракі Дзьвіны. Твор архітэктуры барока і клясыцызму. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі царкву.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню драўляная царква Сьвятога Сімяона Стоўпніка ўпамінаецца ў 1539 годзе. Пазьней яна значыцца ў інвэнтары 1619 году.

У 1664 годзе царкву адлюстравалі на рысунку места Віцебскага. Пад 1641 годам царква ўпамінаецца як Богаяўленская Сямёнаўская. Пазьней тытул Божага Яўленьня стаў асноўным.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Віцебск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. У 1790 годзе на месцы драўлянай пачалося будаваньне мураванай царквы, скончанае ў 1805 годзе.

Па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі яго Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царкве). Мела прыпісную могілкавую царкву Сьвятога Юрыя на Юр’еўскай горцы.

### Найноўшы час
У 1930-я гады савецкія ўлады зачынілі царкву. У Другую сусьветную вайну царква пацярпела. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі помнік архітэктуры.

У 2011 годзе фрагмэнты апорнага муру, які ўмацоўваў бераг Дзьвіны каля царквы, засыпалі прывазным грунтам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока і клясыцызму. Гэта была 3-нэфавая крыжова-купальная 2-вежавая базыліка. Над сяродкрыжжам стаяў высокі барабан з купалам. Галоўны фасад упрыгожвалі росьпісы.

Усярэдзіне сьцены мелі размалёўку пад шэры мармур, пілястры і карнізы — пад малахіт. Скляпеньні, купал і алтар ўпрыгожваліся фрэскамі.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Viciebsk, Zadźvińnie, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Богаяўленская (1664).jpg|Старая царква, 1664 г.
Viciebsk, Zadźvińnie, Połackaja, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Полацкая, Богаяўленская (J. Pieška, 1800).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 г.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная (J. Pieška, 1800).jpg|Ю. Пешка, каля 1800 г.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне (J. Pieška, 1805).jpg|Ю. Пешка, 1805 г.


Viciebsk, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Богаяўленская (1912).jpg|Абмеры, 1912 г. 
Viciebsk, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Богаяўленская (1912) (2).jpg|Абмеры, 1912 г.
Viciebsk, Zadźvińnie, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Богаяўленская (1912) (3).jpg|Абмеры, 1912 г.
Viciebsk, Zadźvińnie, Nabiarežnaja, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Набярэжная, Богаяўленская (D. Jakierson, 1920-29).jpg|Д. Якерсон, 1920-я гг.


### Гістарычныя здымкі

Viciebsk, Dźvinski most-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвінскі мост-Задзьвіньне, Набярэжная (S. Jurkoŭski, 1866-67).jpg|С. Юркоўскі, 1866—1867 гг.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Połackaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Полацкая (S. Jurkoŭski, 1883-85).jpg|С. Юркоўскі, 1883—1885 гг.
Viciebsk, Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Połackaja, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Набярэжная-Полацкая, Богаяўленская (1893).jpg|1893 г.
Viciebsk, Zadźvińnie. Віцебск, Задзьвіньне (1897).jpg|1897 г.


Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная-Богаяўленская (1900).jpg|1900 г.
Viciebsk, Zadźvińnie, Nabiarežnaja, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Набярэжная, Богаяўленская (1900).jpg|1900 г.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Połackaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная-Полацкая (1900-09).jpg|1900-я гг.
Viciebsk, Dźvinski most-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвінскі мост-Задзьвіньне, Набярэжная (1903).jpg|1903 г.


Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная-Богаяўленская (1905).jpg|1905 г. 
Viciebsk, Nižni Zamak-Dźvinski most. Віцебск, Ніжні Замак-Дзьвінскі мост (1909).jpg|1909 г. 
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Połackaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Полацкая (1909).jpg|1909 г.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная-Богаяўленская (1910).jpg|1910 г.


Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная (1911) (2).jpg|1911 г.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная-Богаяўленская (1911) (2).jpg|1911 г.
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Połackaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Полацкая (1915) (3).jpg|1915 г.
Viciebsk, Dźvinski most-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвінскі мост-Задзьвіньне, Набярэжная (1941).jpg|1941 г. 


Viciebsk, Dźvinski most-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвінскі мост-Задзьвіньне, Набярэжная (1941) (2).jpg|1941 г. 
Viciebsk, Dźvinski most-Zadźvińnie, Nabiarežnaja. Віцебск, Дзьвінскі мост-Задзьвіньне, Набярэжная (1941) (3).jpg|1941 г. 
Viciebsk, Dźvina-Zadźvińnie, Nabiarežnaja-Połackaja. Віцебск, Дзьвіна-Задзьвіньне, Набярэжная-Полацкая (1941-44).jpg|1941—1944 гг. 
Viciebsk, Zadźvińnie, Nabiarežnaja, Bohajaŭlenskaja. Віцебск, Задзьвіньне, Набярэжная, Богаяўленская (1941-44).jpg|1941—1944 гг. 


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Віцебск
Віцебск
Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Віцебску
Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску
Спаская, Віцебск