Лесота

**Лесо́та** — краіна ў Паўднёвай Афрыцы, ня мае выхаду да мора, з усіх бакоў абкружаная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікай.

## Гісторыя
* ХІХ стагодзьдзе — утвораная краіна Басута
* 1868 год — Басута анэксаваная Вялікабрытаніяй
* 1966 год — атрыманьне незалежнасьці, уваход у ААН
* 1970 год — дзяржаўны пераварот арганізаваны былым прэм’ерам, спыненьне дзейнасьці канстытуцыі, абмежаваньне каралеўскай улады
* 1975 год — пагаршэньне стасункаў з ПАР
* 1979 год — баі ўрадавых войскаў з паўстанцамі Арміі Вызваленьня Лесота
* 1986 год — ПАР увяла блякаду межаў Лесота, у выніку дзяржаўнага перавароту да ўлады прыходзіць генэрал Лекханья, які вярнуў каралеўскае кіраваньне краінай
* 1990 год — Вайсковая Рада зьвергла караля Машоэшоэ ІІ, новым каралём стаў Лэтсіе ІІІ (яго сын)
* 1991 год — чарговы пераварот арганізаваны палкоўнікам Рамаема, дазволеная дзейнасьць палітычных партыяў, з эміграцыі вяртаецца Машоэшоэ ІІ
* 1993 год — праведзеныя першыя за шмат гадоў свабодныя парлямэнцкія выбары, якія выйграў Кангрэс Басута, прэм’ерам стаў Нтсу Макхехле
* 1995 год — зноў каралём стаў Машоэшоэ ІІ
* 1996 год — Машоэшоэ ІІ загінуў у аўтамабільнай катастрофе, каралём стаў Лэтсіе ІІІ
* 1998 год — новым прэм’ер-міністрам стаў Пакаліта Масысылі, у краіне ўзьніклі бунты, інтэрвэнцыя паўднёваафрыканскіх войскаў пад эгідай Афрыканскага зьвязу
* 1999 год — заканчэньне інтэрвэнцыі
* 2002 год — Масысылі зноў становіцца прэм’ерам
* 2006 год — Лесота пад час урачыстасьцяў 40-годзьдзя атрыманьня незалежнасьці зьмяніла дзяржаўны сьцяг
* 2007 год — у Лесота афіцыйна абвешчаная гуманітарная катастрофа. Голад закрануў 20% насельніцтва краіны.

## Палітыка
Лесота — канстытуцыйная манархія. 2 траўня 1993 году тут была прынятая новая канстытуцыя, згодна зь якой кіраўніком дзяржавы зьяўляецца кароль. Заканадаўчая ўлада належыць дзьвюхпалатнаму парлямэнту: Народнаму сходу і Сэнату. Народны сход складаецца з 65 дэпутатаў, якія выбіраюцца на пяцігадовы тэрмін, Сэнат складаецца з уладароў мясцовых плямёнаў, ці іх прадстаўнікоў і 8 сэнатараў назначаюцца каралём. Выканаўчая ўлада належыць ураду з прэм’ер-міністрам на чале. Палітычная сыстэма Лесота — шматпартыйная. Самая ўплывовая партыя гэта Кангрэс Басута, якая была заснаваная ў 1952 годзе.

## Адміністрацыйны падзел
Лесота падзелена на 10 акругаў, акругі дзеляцца на варды:

## Геаграфія

Лесота — гэта горная краіна, знаходзіцца на вышыні ня меней чым 1000 мэтраў. Паверхня краіны ў асноўным гэта складаныя горы і ўзвышшы. Значная частка краіны знаходзіцца вышэй за 1800 м Клімат халодны, але летам у далінах тэмпэратура ўздымаецца да 30°С, зімы марозныя, у гарах тэмпэратура вагаецца ад −7&nbsp;°C да −18&nbsp;°C. З траўня да верасьня горы пакрытыя сьнегам.

## Эканоміка
Эканоміка краіны моцна інтэграваная ў паўднёваафрыканскую эканоміку.

Лесота экспартуе ваду і электрычнасьць у ПАР. Таксама існуе экспарт дыямэнтаў, поўсьці, адзеньня. Эканоміка заснаваная на сельскай гаспадарцы. У краіне распаўсюджана працоўная міграцыя (у асноўным у ПАР).

Лесота атрымлівае міжнародную дапамогу з боку ЗША, Сусьветнага банку, Вялікабрытаніі, Эўрапейскага Зьвязу.

Невялікі ўчастак чыгункі злучае Лесота з ПАР.

Лесота ўваходзіць у Паўднёваафрыканскі Мытны зьвяз разам з Батсванай, Намібіяй, ПАР, Свазілэндам.

## Дэмаграфія
98% насельніцтва складаецца з народу басута, 2% — зулусы, эўрапейцы.

70% насельніцтва краіны сканцэнтравана ў заходніх раёнах Лесота. У выніку хуткага тэмпу росту захворваньняў СНІДам зьніжаецца сярэднегадавы прырост насельніцтва. Нараджальнасьць — 26,53 на 1000 чалавек, сьмяротнасьць — 25,03 на 1000 чалавек. У Лесота высокі ўзровень дзіцячай сьмяротнасьці — 84,23 на 1000 немаўлятаў. 36,9% насельніцтва — гэта дзеці ва ўзросьце да 14 гадоў. Сярэдняя працягласьць жыцьця — 36,68 гадоў (мужчыны — 36,86 гадоў, жанчыны — 36,49 гадоў).

## Вонкавыя спасылкі