open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Бутрымаўцы

**Бутрымаўцы** () — вёска ў Польшчы, каля ракі Сідры. Уваходзяць у склад гміны Новы Двор Сакольскага павету Падляскага ваяводзтва. 

## Назва

Бодэрым (Bauderrim) і Рэмбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbotus, Rimboto) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-) (у старажытных тэкстах *bod* праз доўгае *о* пісалася як *baud*), а аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымель, Рыман, Рымунд; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань» (тое ж, што і Рымбут).

Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Насельніцтва
* 1905 год — 156 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Краснапольскі сельсавет (Расонскі раён)

**Краснапо́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Краснапольле.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году сельсавету былі перададзеныя 12 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Дварышчанскага сельсавету (усе населеныя пункты, акрамя вёсак Межна і Чаропаўка) і 12 вёсак скасаванага Заборскага сельсавету (у межах камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства імя Азіна).

23 чэрвеня 2005 году са складу сельсавету была выключаная частка тэрыторыі агульнай плошчай 13 819 гектараў, зь сельскімі населенымі пунктамі — Байдзіна 1, Гарадзішча, Горы, Дворышча, Жалезьнікі, Казлы, Красты, Пакоціна, Прудок, Рудня, Рум, Трыпольле і перададзеная ў склад Альбрэхтаўскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 8 красавіка 2004 — 64

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Расонскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Новы Двор (Сакольскі павет)

**Но́вы Двор** () — вёска ў Польшчы, на рацэ Бобры. Цэнтар сельскай гміны Сакольскага павету Падляскага ваяводзтва. Насельніцтва на 2012 год — 625 чалавек. Знаходзіцца за 27 км на поўнач ад Саколкі, за 63 км на поўнач ад Беластоку.

Новы Двор — даўняе магдэбурскае места гістарычнай Гарадзеншчыны (частка Троччыны), на этнічнай тэрыторыі беларусаў. Да нашага часу тут захаваўся касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля, помнік архітэктуры XVI—XIX стагодзьдзяў.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Новы Двор заснавалі ў XV ст. як каралеўскі сталовы маёнтак Гарадзенскай эканоміі. Ён уваходзіў у склад Гарадзенскага павету Троцкага ваяводзтва. Паводле паданьня, у 1513 годзе з фундацыі вялікай княгіні Боны Сфорца тут збудавалі першы касьцёл.

12 жніўня 1579 году кароль і вялікі князь Стэфан Баторы надаў Новаму Двару Магдэбурскае права і герб: *у срэбным полі залаты леў на чырвоным муры*.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Новы Двор апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Гарадзенскім павеце Гарадзенскай губэрні. 

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Новы Двор занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новы Двор абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Новы Двор апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Гарадзенскім павеце Беластоцкага ваяводзтва. У 1934 годзе статус паселішча панізілі да вёскі.

З пачаткам Другой сусьветнай вайны 15 верасьня 1939 году Новы Двор акупавалі войскі Трэцяга Райху, але праз тыдзень вёску перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбэнтропа. У лістападзе 1939 году Новы Двор увайшоў у склад БССР, у Беластоцкую вобласьць. З чэрвеня 1941 да верасьня 1944 году вёска зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 16 жніўня 1945 году ўлады СССР перадалі Кузьніцу Польскай Народнай Рэспубліцы. У 1955 годзе ў Новым Двары збудавалі мураваную царкву.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: ~1886 год — 1083 чал., зь іх 445 каталікоў, 38 праваслаўных і 438 юдэяў
* **XXI стагодзьдзе**: 2012 год — 625 чал.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля (1547, 1877—1878)
* Могілкі: каталіцкія, праваслаўныя
* Царква Сьвятога Мікалая (1955)

## Асобы
* Станіслаў Грынкевіч (1902—1945) — беларускі грамадзкі і палітычны дзяяч
* Францішак Грынкевіч (1884—1933) — беларускі каталіцкі дзяяч
* Янка Чарапук (пс. *Змагар*; 1896—1957) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, арганізатар беларускага жыцьця ў Чыкага

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Гміна Новы Двор

**Гмі́на Но́вы Двор** () — сельская гміна ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. 

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Новы Двор.

## Гісторыя

## Вонкавыя спасылкі
Янкавіцкі сельсавет

**Я́нкавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Янкавічы.

## Селішчы
На 8 красавіка 2004 — 20 населеных пунктаў.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году сельсавету былі перададзены вёскі Межна і Чаропаўка скасаванага Дварышчанскага сельсавету.

27 сьнежня 2011 году ліквідаваная вёска Замошша.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Расонскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Лясьніца (Падляскае ваяводзтва)

**Лесьніца** () — хутар у Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Новы Двор.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Талькі

**Талькі** () — хутар у Польшчы, каля ракі Сідры. Уваходзяць ў склад гміны Новы Двор Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва.

## Назва

Таліка або Талька (Taliko, Talke) — імя германскага паходжаньня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Хвойнаўшчына

**Хвойнаўшчына** () — хутар у Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Новы Двор.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Лесьніца

Назву **Лесьніца** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Лесьніца — хутар у Сакольскім павеце 

## Рэкі
* Лесьніца — рака ў Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці
Заборскі сельсавет (Расонскі раён)

**Забо́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйным цэнтрам савету была вёска Забор’е.

## Селішчы
На 8 красавіка 2004 году — 20 населеных пунктаў.

## Гісторыя
Сельсавет быў скасаваны 8 красавіка 2004 году. 8 сельскіх населеных пунктаў перададзеныя Гарбачэўскаму сельсавету і 12 сельскіх населеных пунктаў у межах камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства імя Азіна Краснапольскаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Расонскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Аўтацягнік

**Мэга-грузавік** — у аўтамабільных перавозках — паўпрычэп зь вялікай ёмістасьцю ў сцэпцы зь нізкасёдлавым сядловым цягачом.

Апошнім часам гэты тым рухомага складу пераўзыйшоў па папулярнасьці паўпрычэпы са ступеністай рамай (гл. Юмба).

Адмыслова для мэга-паўпрычэпаў былі распрацаваныя цягачы зь нізкім сядлом — 950 мм ад узроўню зямлі (замест 1150—1200 мм) і нізкарамныя грузавікі.

## Асноўныя характарыстыкі
* унутраны аб’ём грузавой прасторы кузава да 125 м3;
* унутраная шырыня кузава ад 2,42 м да 2,48 м;
* унутраная вышыня кузава да 3,1 м;
* унутраная даўжыня да 13,6 м;
* карысная нагрузка ад 18 000 кг да 23 000 кг грузу;
* ёмістасьць — 34 эўрападдоны

## Перавагі

* павялічаны аб’ём грузавой прасторы за рахунак павелічэньня ўнутранай вышыні паўпрычэпа.
* выгода пагрузкі, пагрузку грузу можна ажыцьцяўляць зьверху, збоку і з задняга борта, што значна спрашчае і паскарае працэс пагрузачна-разгрузачных работ;

## Недахопы

* вышыня пагрузкі (узровень падлогі паўпрычэпу) ніжэй узроўню стандартнай рампы, што можа абцяжарыць працэс пагрузкі / разгрузкі пры наяўнасьці стандартнай рампы.

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
Вялікагрузны аўтамабіль з паўпрычэпам

**Вялікагрузны аўтамабіль з паўпрычэпам** — сцэпка сёдлавага цягача і паўпрычэпу — самы распаўсюджаны тып рухомага складу падчас міжгародных і міжнародных аўтамабільных перавозак грузаў.

Прыдатны для перавозкі большасьці відаў грузаў. Дадзены тып рухомага складу — гэта бартавая плятформа зь цьвёрдай пярэдняй сьценкай, якая перашкаджае зрушэньню грузу пры рэзкім тармажэньні.

Тэнт вырабляецца з сынтэтычных матэрыялаў і нацягваецца на цьвёрды, звычайна лёгкаразборны каркас. Тэнт можна скруціць альбо зьняць, што значна спрашчае і скарачае час пагрузачна-разгрузачных работ. Канструкцыя дадзенага тыпу рухомага складу дазваляе абараніць груз ад узьдзеяньня прамых сонечных прамянёў і ападкаў, але не забясьпечвае ад сьпякоты і холаду.

Пры ажыцьцяўленьні міжнародных аўтамабільных перавозак на дадзены тып рухомага складу прыходзіцца каля 80% усяго аб’ёму такіх перавозак.

## Асноўныя характарыстыкі

* унутраны аб’ём грузавой прасторы кузава ад 82 м³ да 93 м³;
* унутраная шырыня кузаву ад 2,42 м да 2,48 м;
* унутраная вышыня кузаву ад 2,45 м да 2,8 м,
* унутраная даўжыня ад 13,5 м да 13,62 м;
* карысная нагрузка ад 18 000 кг да 23 000 кг грузу;
* ёмістасьць — 34 эўрападдоны.

## Перавагі
* выгада пагрузкі — пагрузку можна ажыцьцяўляць зьверху, збоку і з задняга борту, што значна спрашчае і паскарае працэс пагрузачна-разгрузачных работ;
* адносна невялікая парожняя вага паўпрычэпу ў параўнаньні зь іншымі тыпамі паўпрычэпаў (вага ад 7500 кг да 6450 кг), што дазваляе павялічыць масу карыснай нагрузкі;
* вялікі аб’ём грузавой прасторы.

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
802

## Падзеі
* Крум стаў ханам Баўгарыі
* Эгберт стаў каралём Ўэсаксу

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Аўтацыстэрна

**Аўтацыстэрна** — тып рухомага складу пры аўтамабільных перавозках, прызначаны для перавозкі вадкасьцяў.

## Варыянты сцэпкі
Ужываюцца некалькі варыянтаў сцэпкі:
* сёдлавы цягач + паўпрычэп-цыстэрна;
* аўтамабіль-цэстэрна + прычэп-цэстэрна;
* сёдлавы цягач + паўпрычэп-цыстэрна+прычэп-цэстэрна.

У некаторых краінах тэхнічныя патрабаваньні дазваляюць фармаваць аўтапоезд зь некалькімі прычэпамі-цыстэрнамі.

## Разьмежаваньне
Існуе выразнае разьмежаваньне цыстэрнаў, што перавозяць харчовыя і што перавозяць хімічныя грузы.

Цыстэрны могуць быць абсталяваныя сыстэмай падагрэву грузу.

## Асноўныя характарыстыкі
* карысны аб’ём ад 25 м3 да 35 м3;
* карысная нагрузка ад 20 000 кг да 23 000 кг грузу.

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
Юмба

**Юмба**, **юмба-зчэпка** — сядловы цягач з паўпрычэпам зь вялікай ёмістасьцю.

Ёмістасьць паўпрычэпу дасягаецца за рахунак адмысловай «Г»-падобнай падлогі і паменшанага дыямэтру колаў.

## Асноўныя характарыстыкі
* унутраны аб’ём грузавой прасторы кузаву да 110 м3;
* унутраная шырыня кузаву ад 2,42 м да 2,48 м;
* унутраная вышыня кузаву ад 2,45 м да 3,1 м;
* унутраная даўжыня да 13,6 м;
* карысная нагрузка ад 18 000 кг да 23 000 кг грузу;
* ёмістасьць — 34 эўрападдоны

## Перавагі
* павялічаны аб’ём грузавой прасторы за рахунак павелічэньня ўнутранай вышыні паўпрычэпа;
* выгода пагрузкі, пагрузку грузу можна ажыцьцяўляць зьверху, збоку і з задняга борту, што значна спрашчае і паскарае працэс пагрузачна-разгрузачных работ.

## Недахопы
* непрыдатны для перавозкі даўгамерных грузаў;
* вышыня пагрузкі (узровень падлогі паўпрычэпа), ніжэй узроўню стандартнай рампы, што можа абцяжарыць працэс пагрузкі / разгрузкі пры наяўнасьці стандартнай рампы;
* «Г» — падобная падлога можа ствараць цяжкасьці пры пагрузцы/разгрузцы рохляй;

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
Фургон з прычэпам

**Аўтамабі́ль фурго́н з прычэ́пам** — счэпка грузавога аўтамабіля і прычэпу — адзін зь відаў рухомага складу ў грузавых аўтаперавозках.

## Асноўныя характарыстыкі
* унутраны аб’ём грузавой прасторы кузаву да 120 м3;
* унутраная шырыня кузаву ад 2,42 м да 2,48 м;
* унутраная вышыня кузаву ад 2,45 м да 2,8 м,
* унутраная даўжыня ад да 15 м, (камбінацыі — 7 м.+8 м, 8 м.+ 7 м, інш.);
* карысная нагрузка ад 18 000 кг да 23 000 кг грузу;
* ёмістасьць — 36 эўрападдонаў

## Перавагі
* выгода пагрузкі, пагрузку грузу можна ажыцьцяўляць зьверху, збоку і з задняга борту, што значна спрашчае і паскарае працэс пагрузачна-разгрузачных работ;
* вялікі аб’ём грузавой прасторы за рахунак даўжыні счэпкі (да 15 м.);
* пры дастаўцы грузу па працэдуры МДП, ёсьць магчымасьць аформіць на счэпку дзьве кніжкі МДП (па кніжцы на кожную грузавую прастору), што дазволіць павялічыць колькасьць месцаў дастаўкі грузу пад мытным кантролем.

## Недахопы
* непрыдатнасьць для перавозкі даўгамерных грузаў.

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
Ізатэрма

**Ізатэ́рма** — у аўтамабільных перавозках цеплаізаляваны фургон, які ня мае актыўнай халадзільнай устаноўкі.

Прызначаны для перавозкі ў астуджаным або замарожаным стане грузаў, якія хутка псуюцца. Здольны доўгі час падтрымліваць ва ўнутраным гермэтычным грузавым адсеку пажаданую тэмпэратуру па прынцыпе тэрмасу, захоўвае тэмпэратуру грузу нават пры адмоўных вонкавых тэмпэратурах на працягу доўгага часу зь цепластратай ня больш 2-3°С у суткі.

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
Рэфрыжэратар

**Рэфрыжэратар** — у аўтамабільных перавозках — сёдлавы цягач і паўпрычэп, абсталяваны цеплаізаляцыйнай сыстэмай і халадзільнай устаноўкай.

Прызначаны для перавозкі папярэдне замарожаных або астуджаных харчовых прадуктаў, якія хутка псуюцца (мяса, рыба, садавіна), а таксама прадуктаў, якія трэба абаграваць.

Паўпрычэп прыдатны для перавозкі большасьці відаў прадуктаў, якія хутка псуюцца, і прадукцыі з адмысловымі ўмовамі захоўваньня. Тэмпэратура, якая можа падтрымлівацца ў грузавым адсеку, складае ад +30оС да — 30оС.
 
## Асноўныя характарыстыкі

* унутраны аб’ём грузавой прасторы кузаву ад 82 м³ да 92 м³;
* унутраная шырыня кузаву ад 2,42 м да 2,45 м;
* унутраная вышыня кузаву ад 2,45 м да 2,7 м,
* унутраная даўжыня ад 13,2 м да 13,5 м;
* карысная нагрузка ад 18 000 кг да 22 000 кг грузу;
* ёмістасьць — 33 эўрападдоны.

## Перавагі
* захаваньне і падтрыманьне тэмпэратурнага рэжыму;
* больш высокая захаванасьць грузу ад пранікненьня за кошт цьвёрдых сьцен.

## Недахопы
* пагрузку можна ажыцьцяўляць толькі з задняга борта;
* за кошт ізатэрмічных сьценак і халадзільнай устаноўкі адносна вялікая парожняя вага паўпрычэпу ў параўнаньні зь іншымі тыпамі паўпрычэпаў (вага ад 7000 кг да 8000 кг), што зьніжае масу карыснай нагрузкі.

Катэгорыя:Аўтамабільны транспарт
Катэгорыя:Грузаперавозкі
Нача (Берасьцейская вобласьць)

**На́ча** (таксама — *Нача Брыдзоўская*) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Нача ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Начаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 578 чалавек
* 1999 год — 712 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Начаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Мыслабаж

**Мы́слабаж** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, на левым беразе Ляхавіцкага вадасховішча, за 5 км на поўдзень ад Ляхавічаў. Мыслабаж уваходзіць у склад Начаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 120 чалавек
* 1999 год — 197 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Начаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Рачканы

**Рачканы́** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 9 км на паўднёвы ўсход ад Ляхавічаў. Рачканы ўваходзяць у склад Начаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 146 чалавек
* 1999 год — 216 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Начаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Хварасьцяны

Назву **Хварасьця́ны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Хварасьцяны — вёска ў Прапойскім раёне  

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Хварасьцяны — вёска ў Сакольскім павеце

## Глядзіце таксама
* Хварасьцені
Гарбачэўскі сельсавет

**Гарбачэ́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гарбачэва.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Расонскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 21 чэрвеня 1935 году — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці, з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай вобласьці). 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Расонскага раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавету былі перададзены 8 вёсак скасаванага Заборскага сельсавету, за выключэньнем сельскіх населеных пунктаў у межах камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства імя Азіна.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 16
* 1 студзеня 2004 — 14
* 8 красавіка 2004 — 22

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 111
*  С. 238


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Расонскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Марачкоўскі сельсавет

**Марачко́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйным цэнтрам савету была вёска Марачкова.

## Гісторыя
Сельсавет быў скасаваны 8 красавіка 2004 году. Населеныя пункты перададзеныя Клясьціцкаму сельсавету.

## Селішчы
На 8 красавіка 2004 году — 5 населеных пунктаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Расонскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Мілавіды

Назву **Мілавіды** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Мілавіды — вёска ў Баранавіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Мілавіды — вёска ў Расонскім раёне  

### [[Расея]]
* Смаленская вобласьць:
** Мілавіды — вёска ў Вяліскім раёне

## Глядзіце таксама
* Мілавідная
Юхавіцкі сельсавет

**Ю́хавіцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйным цэнтрам савету была вёска Юхавічы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Расонскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 21 чэрвеня 1935 году — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці, з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай вобласьці) з цэнтрам у вёсцы Расоны. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Дрысенскага раёну. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Расонскага раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Клясьціцкаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 10
* 8 красавіка 2004 году — 4

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 250
*  С. 111

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Расонскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Андрэй Дапкюнас

**Андрэй Вадзімавіч Дапкюнас** (нарадзіўся 11 красавіка 1963 году ў Менску) — беларускі дыплямат, надзвычайны і паўнамоцны амбасадар, намесьнік міністра замежных справаў Беларусі.

У 1985 годзе скончыў перакладчыцкі факультэт Менскага дзяржаўнага пэдагагічнага інстытуту замежных моваў. У 1989—1990 гадох у якасьці асьпіранта-дасьледчыка навучаўся ў Лёнданскае школе эканомікі. У 1991 годзе скончыў асьпірантуру Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Абараніў дысэртацыю «Палітычная культура моладзі Вялікабрытаніі» у Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце. Кандыдат філязофскіх навук (1991).

На дыпляматычнай службе з 1992 году. Працаваў другім сакратаром у Пастаянным прадстаўніцтве Рэспублікі Беларусь пры ААН у Нью-Ёрку (1992—1994) і на розных кіраўнічых пасадах у Міністэрстве замежных справаў Рэспублікі Беларусь. На працягу амаль 10 гадоў (1995—2004) кіраваў амэрыканскім рэгіянальным падразьдзяленьнем Міністэрства замежных справаў Беларусі.

Зь верасьня 2004 году па люты 2011 году быў пастаянным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў. У сьнежні 2011 году зноў прызначаны кіраўніком беларускае дыпляматычнае місіі пры ААН у Нью-Ёрку.

У 2006 годзе працаваў старшынём Выканаўчай рады Дзіцячага фонду ААН (ЮНІСЭФ). У 2008 годзе зьяўляўся намесьнікам старшыні Эканамічнай і Сацыяльнай Рады ААН (ЭКАСАС). Сябра выканаўчай рады Міжнароднай асацыяцыі пастаянных прадстаўнікоў пры ААН. 
Быў першым прадстаўніком Рэспублікі Беларусь, які зьвярнуўся да Генэральнай Асамблеі ААН на беларускай мове.

У жніўні 2017 году вызвалены ад пасады пастаяннага прадстаўніка пры ААН і прызначаны намесьнікам міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

20 ліпеня 2020 году быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Аўстрыйскай Рэспубліцы і па сумяшчальніцтве ў Славеніі; Пастаянным прадстаўніком Рэспублікі Беларусь пры міжнародных арганізацыях у Вене і па сумяшчальніцтве пры Арганізацыі па бясьпецы і супрацы ў Эўропе (АБСЭ).

21 кастрычніка 2024 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Славаччыне па сумяшчальніцтве.

## Літаратура
* Хто ёсць хто ў Беларусі / Укладальнікі: Л.А. Андросік, В.Ф. Голубеў, К.А. Заброцкая, Г.Ф. Івуць, Л.Я. Кулажанка, В.А. Трыгубовіч, А.І. Фядута, В.А. Чуйко. — Вільня, 2007. — С.63.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія на сайце МЗС 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 11 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1963 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі Менскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Лёнданскае школы эканомікі
Катэгорыя:Кандыдаты філязофскіх навук
Катэгорыя:Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі ў ААН
Катэгорыя:Намесьнікі міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Аўстрыі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Славеніі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Славаччыне
Наталя Вадзянава

**Ната́ля Міха́йлаўна Вадзя́нава** (28 лютага 1982, Ніжні Ноўгарад) — расейская фотамадэль (манэкеншчыца).

«Два дні ў Маскве, тры — Ніжні Ноўгарад» — прыкладна такі стандартны графік наведваньня Наташай Расеі. Некалькі разоў у год яна абавязкова прылятае да мамы і сястрычцы ў Ніжні Ноўгарад. Стаўшы вядомай сусьветнай супэрмадэльлю, Наталя Вадзянава (зь нядаўняга часу — Портман) не забывае пра карані, пра тое дзе вырасла, і абсалютна не валодае ганарыстасьцю «зоркі». Гісторыя Папялушкі ў рэчаіснасьці — гэта гісторыя Наталі Вадзянавай.

## Пачатак
Наталя Вадзянава нарадзілася ў беднай сям'і. Наведваньне школы было цяжка з-за вельмі бядотнага становішча сям'і — акрамя Наташы ў сям'і расьце малодшая сястра, інвалід ДЦП. Наташа не падумвала пра моду, не да таго было. Даношвала старыя мамчыны рэчы, перарабляла і перашывала на «сябе», імкнулася быць «ня горш, чым усё», але гэта не заўсёды атрымоўвалася з-за абмежаваных сродкаў. Грошай можна сказаць, зусім не было.

## Адукацыя
* Пэдагагічны каледж г. Ніжні Ноўгарад

## Кар'ера
* Удзельнічала ў паказе калекцыяў Yves Saint-Laurent, Gucci, Calvin Klein. Яе здымалі для самых вядомых часопісаў моды — Vogue, Harper's Bazaar, W.
* Зьяўлялася тварам парфумэрнай маркі L'Oreal Paris.
* Здымалася для календара Pirelli.
* У 2003 стала афіцыйным «тварам і целам» кампаніі Calvin Klein.
* Па дадзеных Sunday Times, Наталя Вадзянава ўваходзіць у трэцюю сотню самых багатых людзей Вялікабрытаніі (у 2003 Наташа зарабіла 3.6 мільёна фунтаў стэрлінгаў).
* У 2007 пасьля нараджэньня сына Віктара вырашыла пакінуць кар'еру мадэлі і прысьвяціць сябе сям'і і дабрачыннаму фонду.
* У 2009 зацьверджана на месца вядучага паўфіналу песеннага конкурсу Эўрабачаньня, які праходзіць ў Маскве.

## Сям'я
* Муж — брытанскі арыстакрат, мастак, ангельскі лорд Джасьцін Трэвар Бэрклі Портман.
* Выхоўвае траіх дзяцей. Сыноў Лукаса Аляксандра (нар. 2001 год), Віктара (нар. 2007 год) і дачка Нэву (нар. 2006 год).

## Дабрачыннасьць
* Заснавала ўласны фонд — «Аголенае сэрца» (The Naked Heart Foundation) для будаўніцтва дзіцячых пляцовак у правінцыйных гарадах Расеі

## Фільмаграфія
* 2001 — Агент «Страказа» — *Брыджыт*
* Зьнялася ў невялікай ролі ў фільме Фрэнсіса Форда Копалы «Раўнаньне» зь Білі Зэйнам.
* 2009 — Корак

## Вонкавыя спасылкі
* Інтэрв'ю Наталі Вадзянавай
* Біяграфія Наталі Вадзянавай
* Natalia Vodianova Photos Gallery

Катэгорыя:Нарадзіліся 28 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1982 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ніжнім Ноўгарадзе
Катэгорыя:Расейскія фотамадэлі
Анатоль Харлап

**Анато́ль Дзьмі́трыевіч Харла́п** (нар. ў 1946 годзе ў вёсцы  Клічаўскага раёну Магілёўскай вобласьці) — беларускі палітык і дыплямат.

З 24 траўня 1996 году да 24 сьнежня 2003 году быў міністрам прамысловасьці Рэспублікі Беларусь.

19 лютага 2004 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Кітайскай Народнай Рэспубліцы, адстаўлены быў 13 красавіка 2006 году.

3 красавіка 2006 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1946 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клічаўскім раёне
Катэгорыя:Міністры прамысловасьці Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Кітаі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Кляноўскі сельсавет

**Кляно́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Кляны.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Дубровенскага раёну Аршанскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці). 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Дубровенскага раёну.

10 кастрычніка 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Быстрыёўка, Гладкія, Жарнеўка, Кляны, Кулакоўшчына, Ляхаўка, Пячонкі, Хаетчына, Цыбульскія, Чырына — перададзеныя ў склад Зарубскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 19

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 309
*  С. 79

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Маласавінскі сельсавет

**Маласа́вінскі сельсаве́т**, **Са́вінскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Малое Савіна.

## Гісторыя
25 сьнежня 1962 году Дубровенскі раён скасаваны, сельсавет далучаны да Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці.

6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Дубровенскага раёну.

## Населеныя пункты
У сельсавеце налічваецца 23 вёскі: Баброва, Барсукі, Бурая, Бяскі, Ваўкулакава, Вусьце, Гуракі, Ерамееўшчына, Загвазьдзіна, Карабанавічы, Малое Савіна, Марчонкі, Негаціна, Пецькі, Расасна, Слабада, Сьнегіры, Фесеўка, Хандогі, Холаўе, Церахі, Чырвоная Слабада, Янкаўшчына.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 309
*  С. 79


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Вэнта (горад)

**Вэ́нта** () — горад у паўночнай Летуве ў Акмянскім раёне Шавельскага павету. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Жамойць. Насельніцтва налічвае 3,4 тыс. чалавек. Праз горад цячэ рака Вэнта. Праз горад праходзіць аўтамабільная дарога Куршаны — Мажэйкі, а чыгункай Вэнта злучана з Шаўлямі.

## Гісторыя
Горад узьнік у 1966 годзе пасьля аб’яднаньня двух вёсак *Баўска* і *Пурвы*. Вэнта пачала хутка разьвівацца пасьля пабудовы тут цагельнага прадпрыемства. У 1970-х — 1980-х гадах на прадпрыемстве працавала каля 1000 чалавек. Пасьля атрыманьня незалежнасьці Летувы ў 1990 годзе, прадпрыемства сутыкнулася з эканамічнымі цяжкасьцямі, выкліканымі пераходам ад плянавай сыстэмы да вольнага рынку. Прадпрыемства было падзелена на некалькі частак і прыватызавана.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Летувы
Катэгорыя:Населеныя пункты Шавельскага павету
Пашкоўцы

**Пашко́ўцы** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, за 5 км на паўднёвы ўсход ад Ляхавічаў. Пашкоўцы ўваходзяць у склад Начаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 82 чалавекі
* 1999 год — 132 чалавекі

## Асобы
* Зьдзіслаў Сіцька — пісьменьнік
* Ёсiф Бацечка — матэматык, паэт, музыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Пашкоўскiя музыкi / «Рэспубліка», 7 траўня 2009

Катэгорыя:Начаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Зьдзіслаў Сіцька

**Зьдзіслаў Сіцька** (1939, в. Пашкоўцы, Баранавіцкі павет, Наваградзкае ваяводзтва, Польшча) — беларускі пісьменьнік, перакладнік, журналіст і гісторык. Аўтар шматлікіх артыкулаў па гісторыі й культуры Беларусі, Вялікага Княства Літоўскага.

## Біяграфія
У 1974 годзе скончыў журналісцкі факультэт БДУ. Працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм», у Дзяржкамітэце па кінематаграфіі, быў супрацоўнікам газэты «Наша слова», часопісаў «Роднае слова», «Дыялог» (Баранавічы). Рэдактар газэты «Гаспадар» (Баранавічы).

У 2009 годзе ўвайшоў у грамадзкі арганізацыйны камітэт «Міленіюм Літвы». У звароце арганізацыйнага камітэту паведамлялася, што назва Літва датычыцца старажытнай тэрыторыі Беларусі, а цяперашнія беларусы да пачатку XX стагодзьдзя называлі сябе ліцьвінамі.

## Творы
### Кнігі
* *Чалавек, які збіраў камяні: Ігнат Дамейка*. — Менск: Тэхналогія, 2005.
* *Утроп Літвы*. — Смаленск: Новая школа, 2009. — 322 с., 290 ас.

### Артыкулы
* «…ясней ад перлаў і золата кароны» (да 750-годдзя каранацыі Міндоўга) // Беларускі Гістарычны Часопіс. № 5, 2003.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бітва за Літву працягваецца, Наша Ніва

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1939 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Польшчы
Катэгорыя:Асобы Баранавічаў
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Новае Палессе

«**Но́вае Пале́ссе**» — раённая грамадзка-палітычная газэта, выдаецца з 1931 году.

## Гісторыя
Першапачаткова выдавалася ў Жыткавіцкім раёне пад назвай «Прымежны Камунар». Зь ліпеня 1944 году — «Ленінскі шлях». З красавіка 1962 году жыткавіцкая раённая газэта стала міжраённай і атрымала назву «Новае Палессе», а праз год ёй вернуты статус раённай.

За актыўны ўдзел у камуністычным выхаваньні працоўных раёну, мабілізацыі іх на пасьпяховае рашэньне задачаў гаспадарчага і культурнага будаўніцтва і ў сувязі з 50-годзьдзем з дня выхаду першага нумару ўказам Прэзыдыюма Вярхоўнага Савету БССР 21 лютага 1981 году жыткавіцкая раённая газэта «Новае Палессе» ўзнагароджана Ганаровай граматай Вярхоўнага Савету БССР.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1931 годзе
Вольныя навіны

**Во́льныя наві́ны** — тураўская недзяржаўная незарэгістраваная газэта.

## Гісторыя
Галоўны рэдактар некалькі разоў затрымліваўся і судзіўся з адміністрацыяй Жыткавіцкага райвыканкаму.

## Вонкавыя спасылкі
* Рэдактар тураўскай незалежнай газэты «Вольныя навіны» арыштаваны на 5 сутак
* Выдавец газэты «Вольныя навіны» распачаў судовы працэс супраць кіраўніцтва Жыткавіцкага райвыканкаму
* Суд адмяніў штраф рэдактару газэты «Вольныя навіны»

Катэгорыя:Беларускія газэты
800

## Падзеі
* Карл Вялікі, які быў каранаваны папай Леў III у Рыме, пачаў страваць Сьвятую Рымскую імпэрыю
* пачаўся заняпад цывілізацыі Мая

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Алкмунд з Дэрбі — англа-саксонскі прынц, сьвяты. Сын Элхрэда з Нартумбрыі.

## Вонкавыя спасылкі
Астроўшчынскі сельсавет

**Астро́ўшчынскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Астроўшчына.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Ветрынскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 21 чэрвеня 1935 году — Полацкай, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці, з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Ветрынскага раёну.

Станам на 1 студзеня 1947 году адміністрацыйны цэнтар сельсавету знаходзіўся ў вёсцы Палюдавічы.

20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну.

8 красавіка 2004 году ў склад сельсавету ўключаны 12 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Шпакоўшчынскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 23

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 257
*  С. 538
*  С. 227


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Заборскі сельсавет (Крупскі раён)

**Заборскі сельсавет** (з 1962 году — *Кастры́чніцкі сельсавет* або *Акця́барскі сельсавет*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Калодніца.

## Прырода
На 2022 год заказьнік «Сялява», створаны ў 1993 годзе, займаў большую частку земляў Заборскага сельсавету, у тым ліку ў яго межах знаходзіўся адміністрацыйны цэнтар Калодніца.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Заборскі сельсавет у складзе Чарэйскага (з 8 ліпеня 1931 году — Крупскага, з 12 лютага 1935 году — адноўленага Халопеніцкага, з 20 студзеня 1960 году — Крупскага) раёну Барысаўскай (з 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году — Аршанскай) акругі, з 20 лютага 1938 году — Менскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Забор’е. 

5 траўня 1962 году сельсавет перайменаваны ў Кастрычніцкі, цэнтар перанесены ў вёску Лютыя (з 28 жніўня 1966 году — у вёску Прошыку).

9 красавіка 2013 году цэнтар сельсавету перанесены зь вёскі Прошыкі ў вёску Калодніцу.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — вёскі Абчуга, Асечана, Астроўкі, Бобрык, Дзяньгубка, Журавы, Забор’е, Калыбанава, Кастрычнік, Касянічы, Кіявец, Клубынічы, Краснавінка, Кутавец, Лагі, Ламское, Луцішча, Прудзіны, Слабада, Смародзінка, Хватынка, Шарнева, Шарпілаўка, Шкорнеўка і пасёлкі Рыкаўка, Шарнева — ліквідаванага Абчускага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 10
* 1 чэрвеня 1955 году — 10
* 1 студзеня 1964 году — 20
* 1 студзеня 1968 году — 15
* 1 студзеня 1974 году — 21
* 1 студзеня 1981 году — 21
* 1 студзеня 1986 году — 20

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 334, 335, 376
*  С. 152
*  С. 256
*  С. 154, 207
*  С. 138


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Ліцьвякі (неадназначнасьць)

Назву **Ліцьвякі** (**Літвякі**) маюць:
* **[[Ліцьвякі]]** — у XIX стагодзьдзі рэгіянальная назва двухмоўных (беларуская і летувіская мовы) жыхароў гістарычных Ковеншчыны і Вількаміршчыны, якія таксама азначаліся як «новыя літоўцы»
* **[[Літвакі|Літвакі (ліцьвякі)]]** — тэрытарыяльна-лінгвістычная падгрупа ашкенаскіх жыдоў і гістарычна зьвязаная зь імі артадаксальная плынь у юдаізме, якая сфармавалася на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ліцьвякі — вёска ў Бешанковіцкім раёне
** Ліцьвякі — былая вёска ў Полацкім раёне
** Ліцьвякі — вёска ў Талачынскім раёне

### [[Расея]]
* Ліцьвякі — былая вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Ліцьвякі — вёска ў Ліцьвякоўскім сельсавеце Лубенскага раёну Палтаўскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Літва
* Ліцьвін
* Старалітва

## Крыніцы
Слаўгарадзкі раён

Назву **Сла́ўгарадзкі раён** маюць:

* Слаўгарадзкі раён — раён у складзе Магілёўскай вобласьці Беларусі
* Слаўгарадзкі раён — раён у складзе Алтайскага краю Расеі
Каменскі сельсавет (Прапойскі раён)

**Ка́менскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Прапойскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйным цэнтрам савету была вёска Старая Каменка.

## Селішчы
На 17 ліпеня 2006 году — 14 населеных пунктаў.

## Гісторыя
Сельсавет быў скасаваны 17 ліпеня 2006 году. Населеныя пункты перададзеныя Кабінагорскаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Прапойскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2006 годзе
790-я

**790-я**

Стагодзьдзі: VII стагодзьдзе - VIII стагодзьдзе - IX стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
740-я
750-я
760-я
770-я
780-я
**790-я**
800-я
810-я
820-я
830-я
840-я


Гады: 
790, 791, 792, 793, 794, 795, 796, 797, 798, 799

----

## Асноўныя падзеі
* пачатак эпохі вікінгаў у Эўропе

## Вонкавыя спасылкі
Беларускі гістарычны часопіс

**Беларускі Гістарычны Часопіс** — гістарычны навукова-мэтадычны ілюстраваны часопіс. 

Заснаваны ў 1993 годзе. Заснавальнікі: Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь,  выдавецтва «Пачатковая школа»,  «Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», «Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт».

Выдаваўся 4 разы на год. Зь ліпеня 2003 выдаецца штомесяц. Зьмяшчае матэрыялы па палітычнай, эканамічнай, аграрнай, ваеннай, канфэсіянальнай гісторыі, гісторыі палітычных партыяў і рухаў, па праблемах палітычнага і грамадзкага жыцьця, гістарычнай інфарматыкі і іншыя, якія дапамагаюць навукоўцам, выкладчыкам, настаўнікам і студэнтам больш дакладна арыентавацца ў розных поглядах на праблемы гістарычнай навукі, адукацыі і выхаваньня моладзі.
 

## Галоўныя рэдактары
* Васіль Кушнер (1993—2011)
* Максім Гальпяровіч (2011—2021)
* Аляксандар Корзюк (з 2022)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Электронны каталёг». «Беларускі Гістарычны Часопіс» ў Навуковай бібліятэцы БНТУ.
* «Беларускі Гістарычны Часопіс» ў Беларускай Інтэрнэт-Бібліятэкі Камунікат
 

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1993 годзе
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на расейскай мове
Беларуская мінуўшчына (часопіс)

**Беларуская мінуўшчына** — гістарычны навукова-папулярны часопіс.

Заснаваны ў 1993 годзе. Выходзіў 4 разы на год. У 1998 годзе выдадзены 1 нумар. З 1999 выходзіць пад назваю «Архівы і справаводства». Галоўны рэдактар — Алег Лойка.

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на расейскай мове
Клёд Манэ

**Клёд Манэ́** (14 лістапада 1840, Парыж — 5 сьнежня 1926, Жывэрні) — францускі мастак, адзін з заснавальнікаў і асноўных прадстаўнікоў імпрэсіянізму.

## Біяграфія

У пяцігадовым узросьце, сям’я Манэ пераехала з Парыжу ў Гаўр. Бацька жадаў, каб Клёд заняўся сямейным бізнэсам і кіраваў бакалейнай крамай, але Клёд зь дзяцінства цікавіўся мастацтвам. У 1858 годзе, Клёд пазнаёміўся з Эжэнам Будэнам, вядомым пэйзажыстам, які стаў яго першым настаўнікам па мастацтву. У 1860 годзе Клёд Манэ быў прызваны ў войска і служыў два гады ў Альжыры. Пасьля таго, як Манэ захварэў тыфам, ён быў дэмабілізаваны і вучыўся ў майстэрні Шарля Глеера. Там ён пазнаёміўся з П’ерам Агюстам Рэнуарам. Яны пасябрыліся на ўсё жыцьцё і разам сталі заснавальнікамі імпрэсіянізму.

Манэ падтрымліваў кантакты зь іншымі мастакамі: Алфрэдам Сысьлеем, Фрэдэрыкам Базылем і іншымі. Яны разам выязджалі на пленэры (у той час маляваньне на прыродзе, пры натуральным асьвятленьні было наватарствам, якое ўвялі імпрэсіяністы). У 1866 годзе Клёд Манэ намаляваў партрэт Камілы Данс’ё, («Каміла, ці партрэт жанчыны ў чорным»), якая прынесла яму вядомасьць. Хутка Каміла выйшла за Манэ замуж і ў іх нарадзіўся сын Жан.

У 1879 годзе ён наведаў Ангельшчыну, дзе захапіўся малярствам Ўільяма Тэрнэра і Джона Канстэбла. У Лёндане Манэ ўпершыню арганізаваў сваю выставу (1883 год). У 1871 годзе ён наведаў Нідэрлянды. Пасьля вяртаньня ў Парыж, Манэ набыў сабе плаваючую майстэрню, дзе маляваў рачныя пэйзажы.

У 1872 годзе зьявілася карціна «Уражаньне, узыход сонца» («Impression, soleil levant»), якая быў публічна прадстаўленая ў 1874 годзе на выставе ў галерэі Надара і надала назву гэтаму кірунку мастацтва.

У 1879 годзе Каміла памірае ад сухотаў.

З 1883 году Клёд Манэ перасяліўся ў Жывэрні. Ён далей займаўся калярыстычнымі пошукамі, ствараючы сэрыя карцінаў, якія адлюстроўвалі аднолькавы матыў розных пор дня і году ў розным асьвятленьні.

У 1892 годзе Манэ ажаніўся другі раз, на Алісэ Ашадэ, яле яна памерла ў 1911 годзе. Мастак перажыў і свайго старэйшага сына, які памер у 1914 годзе.

У 1920-х гадах Манэ захварэў катарактай, у выніку якой яму давялося перанесьці дзьве апэрацыі.

За сваё доўгае жыцьцё Манэ атрымаў прызнаньне крытыкаў і публікі. У позьнім пэрыядзе яго творчасьць эвалюцыянавала і штораз меншае значэньне стала мець форма. Мастацтва Манэ наблізілася да абстракцыянізму. Самым важным для яго стала сьвятло і ўтвораны ім колер.

Мастак памер 5 сьнежня 1926 году ў Жывэрні і быў пахаваны на мясцовых могілках.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Клёд Манэ. Карціны і біяграфія

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Парыжы
Катэгорыя:Францускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Памерлі ў Францыі
Архівы і справаводства

«**Архівы і справаводства**» — навукова-практычны часопіс, афіцыйны друкаваны орган Дэпартамэнту па архівах і справаводзтве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь (2006).

Заснаваны 7 красавіка 1998 на базе часопісу «Беларуская мінуўшчына». 19 траўня 1998 зарэгістраваны за № 1146. Сузаснавальнікі: Дзяржаўны камітэт па архівах і справаводзтве РБ, Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і Беларускі навукова-дасьледчы інстытут дакумэнтаваньня і архіўнай справы.

Першы нумар падпісаны да друку 5 сакавіка 1999 году. З 18 лютага 2002 заснавальнікам часопісу зьяўляецца Камітэт па архівах і справаводзтве пры Савеце Міністра РБ.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Саламевіч І. У.* «Архівы і справаводства» //  — С. 336.

Катэгорыя:Беларускія часопісы
Катэгорыя:Гістарычныя часопісы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе
Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове
Катэгорыя:Часопісы на расейскай мове
Мастаўляны (Падляскае ваяводзтва)

**Мастаўля́ны** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, на левым беразе ракі Сьвіслач, за 5 км на паўднёвы ўсход ад чыгуначнай станцыі Зубкі, за 8 км на поўдзень ад шашы , на мяжы зь Беларусьсю. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Гісторыя

У ліпені 1959 году ў в. Мастаўляны (Беластоцкі павет) павесілі дошку для памяці. На ёй было напісанае аб Кастусю Каліноўскім:

У вёсцы Мастаўляны 21.03.1838 г. нарадзіўся Кастусь Каліноўскі, змагар за нацыянальнае і сацыяльнае вызваленьне палякаў і беларусаў, арганізатар і кіраўнік студзеньскага паўстаньня на Беларусі і Літве. Загінуў з рук царскіх сатрапаў 10.03.1864 г. у Вільні. Ушаноўваючы памяць героя, жыхары Мастаўлян прысвойваюць школе яго імя. Сакавік, 1959.

## Насельніцтва
Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 52 жыхары (усе праваслаўныя беларусы)

## Інфармацыя для турыстаў

### Помнікі архітэктуры
* Праваслаўная царква Сьв. Яна Тэоляга (1862 г., разбудаваная ў 1908—1909).
* Грэка-каталіцкая капліца, цяпер праваслаўная могілкавая (канец XVIII ст).

### Страчаная спадчына

## Ураджэнцы
* **[[Кастусь Каліноўскі]]** (1838—1864) — нацыянальны герой Беларусі, Летувы і Польшчы, адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызваленчага паўстаньня 1863—1864 гадоў
* Віктар Каліноўскі (1833–1862) – гісторык, археограф, бібліяфіл, удзельнік нацыянальна-вызвольнага руху 1860-х г. Старэйшы брат Кастуся Каліноўскага.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Мастаўляны

Назву **Мастаўля́ны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Мастаўляны — вёска ў Гарадзенскім раёне 
** Мастаўляны — вёска ў Лідзкім раёне 

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Мастаўляны — вёска ў Беластоцкім павеце, малая радзіма Кастуся Каліноўскага

## Глядзіце таксама
* Маставая 
* Маставікі 
* Маставуха
Мастаўляны (Лідзкі раён)

**Мастаўля́ны** — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, за 4 км на захад ад Нёмана. Мастаўляны ўваходзяць у склад Беліцкага сельсавету.

## Гісторыя
26 верасьня 2016 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Пескаўскага ў склад Беліцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 56 чалавек
* 1999 год — 93 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідзкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Рыбак (неадназначнасьць)

**Рыба́к**:
* Рыбак — чалавек, які ловіць рыбу.

## Прозьвішчы
**Рыба́к** — прозьвішча.

### Носьбіты
* Аляксандар Рыбак (нар. 1986) — беларуска-нарвэскі скрыпач, сьпявак, кампазытар і актор
* Віктар Рыбак (нар. 1968) — беларускі дыплямат
* Ісахар-Бэр Рыбак (1897—1935) — расейскі жывапісец, графік і дэкаратар
* Натан Рыбак (1913—1978) — украінскі савецкі пісьменьнік
* Павал Рыбак (нар. 1983) — беларускі футбаліст

## Іншае
* «Рыбак» — былая назва футбольнага клюбу «Акіян»

## Глядзіце таксама
* Рыбакі
Сяргей Мартынаў

**Сярге́й Мікала́евіч Марты́наў** (нарадзіўся 22 лютага 1953, Ленінакан, Армянская ССР, цяпер Гюмры, Армэнія) — беларускі палітычны дзяяч, дыплямат.

## Біяграфія

Скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных зносін у 1975.

У 1975—1980 працаваў другім, пасьля першым сакратаром у аддзеле міжнародных эканамічных арганізацыяў Міністэрства замежных справаў БССР. У 1980—1988 — памагаты Міністра замежных справаў. У 1988—1991 — намесьнік начальніка аддзелу міжнародных арганізацыяў Міністэрства замежных справаў.

У 1991—1992 — намесьнік Пастаяннага прадстаўніка Рэспублікі Беларусь пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў у Нью-Ёрку.

У 1992—1993 — Часовы павераны ў справах Рэспублікі Беларусь у ЗША. У 1993—1997 — Надзвычайны і Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь у ЗША, з 3 сьнежня 1994 году быў таксама амбасадарам у Мэксыцы па сумяшчальніцтве.

У 1997—2001 — Першы намесьнік Міністра замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

15 траўня 2001—2003 — Надзвычайны і Паўнамоцны Амбасадар Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Бэльгія, Пастаянны прадстаўнік Рэспублікі Беларусь пры Эўрапейскіх супольнасьцях, Пастаянны прадстаўнік Рэспублікі Беларусь пры Арганізацыі Паўночнаатлянтычнае дамовы.

Ад 21 сакавіка 2003 да 20 жніўня 2012 — Міністар замежных справаў Рэспублікі Беларусь.

Валодае ангельскай, францускай і суахілі. Аўтар публікацыяў па праблеме міжнародных адносінаў.

## Узнагароды

14 лютага 2003 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, а 25 лютага 2008 году — Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Сям’я

Жанаты, мае двух сыноў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ»
* Министр иностранных дел Республики Беларусь Мартынов Сергей Николаевич

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гюмры
Катэгорыя:Міністры замежных справаў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў ЗША
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Мэксыцы
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Бэльгіі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Эўразьвязе
Катэгорыя:Пастаянныя прадстаўнікі Беларусі ў Арганізацыі Паўночнаатлянтычнай дамовы
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дыпляматы БССР‎
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага дзяржаўнага інстытуту міжнародных зносін
Катэгорыя:Сябры Камітэту па эканамічных, сацыяльных і культурных правох
Ярылаўка (Падляскае ваяводзтва)

**Ярылаўка** () — вёска ў Польшчы, каля ракі Сьвіслачы. Уваходзіць у склад гміне Гарадок Беластоцкага павету Падляскага ваяводзтва. Знаходзіцца за 1 км на захад ад мяжы зь Беларусьсю.

## Назва

Арыла (Arilo, Arila) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага ara 'арол'.

Усходнеславянскае імя Ярыла выводзяць ад старажытнарускага ꙗра 'вясна'.

## Насельніцтва
* 1905 год — 122 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Страшава (Падляскае ваяводзтва)

**Стра́шава** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, за 2 км на ўсход ад Гарадку, за 10 км на захад ад мяжы зь Беларусьсю. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Транспарт і інфраструктура
Маецца чыгуначная станцыя.

## Ураджэнцы
* Аляксей Карпюк (1920—1992) — беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзеяч

Карпюку належаць словы:
«*Каб узяў хто вялізную вагу і дваццаць тры гады таму назад зважыў страшаўскія палі са збажыной, балоты з травамі, лес з кветкамі і паветра з пахамі, і зрабіў гэта яшчэ раз цяпер, то ў яго не хапіла б роўна столькі кіляграмаў, колькі нашу сваімі нагамі я. Кожны атам, кожная салінка і кожная малекулка ва мне мае сабе родную ў целах жывых страшаўцаў, у страшаўскім полі, тарфяніску, нават у страшаўскім палыну, крапіве і ліпніцкіх крывулінах… Усімі клеткамі свайго цела адчуваю, як Страшава ад мяне чагосьці чакае. Пакуль ва мне цепліцца сьвядомасьць, ці ж магу я пайсьці супроць сябе і падвесьці землякоў?*»

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Случанка

**Случа́нка** () — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, за 2 км на поўнач ад Валілы-Станцыі. Знаходзіцца ў гміне Гарадок.

## Гісторыя

## Насельніцтва

## Інфраструктура

## Інфармацыя для турыстаў

### Помнікі архітэктуры

### Страчаная спадчына

## Ураджэнцы
* Ігнацы Карповіч — польскі літаратар беларускага паходжаньня

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гміна Гарадок
Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва