Ян Пятроўскі

**Ян Пятро́ўскі** (, Слуцак, Менская губэрня, Расейская імпэрыя — , Гейнсвіл, штат Флорыда, ЗША) — пратэстанцкі прапаведнік, рэлігійны і культурна-грамадзкі дзяяч міжваеннага дваццацігодзьдзя ў Заходняй Беларусі і эміграцыі, публіцыст, выдавец, рэдактар, пісьменьнік і перакладнік.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў беларускай праваслаўнай сям’і Дзям’яна і Юстыны Пятроўскіх. Па заўчаснай сьмерці бацькі маці засталася з васьмю дзецьмі. Ян навучаўся ў школе Сьвята-Траецкага манастыру, потым у прыхадзкой школе. Скончыў гімназію ў Вільні, куды сям’я пераехала ў 1919 годзе. Служыў у Войску Польскім, скончыў школу падхарунжых.

З 1920-х гадоў Ян Пятроўскі зьвязаны зь беларускім культурна-грамадзкім рухам Заходняй Беларусі. Падтрымліваў кантакты з вучнёўскай моладзю Віленскай беларускай гімназіі. Прыхільнік Беларускай сялянска-работніцкай грамады, быў знаёмы з многімі дзеячамі заходнебеларускай культуры. У 1927—1928 гадох хацеў выехаць у БССР, аднак перадумаў.

У канцы 1920-х гадоў, яшчэ праваслаўным, трапіў на беларускае набажэнства мэтадысцкай царквы, і неўзабаве стаў сябрам пратэстанцкага брацтва. Скончыў біблійную школу мэтадыстаў у  пад Варшавай. З 1932 году жыў і быў прапаведнікам у Дзярэчыне. З 1935 году быў выдаўцом і рэдактарам беларускамоўнага пратэстанцкага грамадзка-рэлігійнага і літаратурнага часопісу «Сьветач Хрыстусовае навукі». Аўтар брашуры «Нядзельная школа, яе сутнасьць і гісторыя» (1937 год).

Падчас Другой сусьветнай вайны Ян Пятроўскі кіраваў групай беларускіх перакладнікаў, якая дзеяла ў Бэрліне пры выдавецтве Міністэрства прапаганды Трэцяга Райху. Апрацаваў у 1942 годзе з Аляксандрам Калошам і Васілём Камароўскім «Нямецка-беларускі слоўнік» (27 тыс. словаў), які, аднак, ня быў выдадзены.

У 1944 годзе выехаў у Аўстрыю. З 1953 году жыў у ЗША. У эміграцыі ўзнавіў выданьне эвангельска-баптысцкага часопісу «Сьветач Хрыстовае навукі». У 1976 году разам з жонкай Аліцыяй у Гейнсвіле (штат Фларыда) заснаваў Беларускі харытатыўна-адукацыйны фонд з мэтай дапамогі беларусаведным дасьледаваньням і публікацыі матэрыялаў на беларускія тэмы. Адзін з пачынальнікаў беларускага эвангельска-баптысцкага руху ў ЗША.

З жонкай Аліцыяй (памерла ў 1992 годзе) мелі двух сыноў: Джорджа і Гэры.

## Творчасьць
Пераклаў на беларускую мову і выдаў 7 тамоў выбраных твораў старажытнагрэцкага філёзафа Плятона. Падрыхтаваў і выдаў клясычны «Грэцка-беларускі слоўнік».

Аўтар беларускіх перакладаў Марка Аўрэлія, Карла Вільгельма фон Гумбальта. Першы перакладнік на беларускую мову «Усеагульнай дэклярацыі правоў чалавека» (1975).

Аўтар «Мэмуараў» (т. 1—3, Гейнсьвіл, 1988—1997), у якіх падкрэсьліваў: *родная мая Бацькаўшчына — маці — [[Літва]], [[Вялікае Княства Літоўскае]]*.

## Бібліяграфія
* На фронце: П’еса ў трох карцінах (1931)
* Ангельска-беларускі слоўнік / Улажыў Ян Пятроўскі. — Ч. 1 (1946)
* 
* Абарона Сакратаса = The defense of Socrates; Крытон = Criton; Файдон = Phaidon / Платон; з грэцкага тэксту на беларускую мову пераклаў, папярэдзіў уводзінамі і агледзіў інтэрпрэтацыю Ян Пятроўскі (1967)
* Сымпозыён. Іён = Symposiym (The Banduet). Ion: Выбраныя дыялёгі / З грэч. тэксту на беларус. мову пер., папярэдзіў уводз. і агледзіў камент. Ян. Пятроўскі (1970)
* Горгіяс = Gorgias: Выбраны дыялёг: З дадат. грэцка-беларус. слоўніка / З грэч. тэксту на беларус. мову пер., папярэдзіў уводз. і аглядзіў камент. Ян. Пятроўскі (1973)
* 
* Пратагор. Гіпій вялікшы = Protagoras. Greater Hippias / Плятон; З грэц. тэксту на беларус. мову пер., папярэдзіў уводз. і агледзіў камент. Ян Пятроўскі (1975)
* Пармэнідэс. Мэнон = Parmenides Meno / Плятон; З грэц. тэксту на беларус. мову пер., папярэдзіў уводз. і агледзеў камент. Ян Пятроўскі (1976)
* Старажытная грэцкая клясыка (У межах нашае супольнасці): У межах нашае супольнасьці (1979)
* Вернер, Ёгер. Тэалогія грэцкіх думаньнікаў / У пер.[з англ.] Я.Пятроўскага (1980)
* Палітэя / Плятон; З грэц. тэксту на беларус. мову пер., папярэдзіў уводз. і агледзіў камент. Ян Пятроўскі (1981)
* 
* 
* На васьмідзясятыя ўгодкі: (Фрагменты) (1985)
* Старажытная грэцкая клясыка (у межах нашай супольнасці) (1987)
* Мэмуары = Memoir: Стагодзьдзе ў рэтраспэкце (1905—1945) / Ян Пятроўскі. — Кн. 1 (1988)
* Мэмуары: Стагодзьдзе ў рэтраспэкце (1945—1953). Кн.2 (1991)
* 
* Лепшыя думкі чалавека = Man’s best thoughts: Зборнік / Выбраў і ўклаў паводле тэматыкі Я.Пятроўскі. — Т.3 (1992)
* Увага! Увага! — Гаворыць…: (На дарозе інтэрв’ю): Замест прадмовы (1993)
* Ангельска-беларускі слоўнік. Беларуска-ангельскі слоўнік = English-byelorussian dictionary. Byelorussian-english dictionary / Прадм. В.Багдановіча (1993)
* 
* Мэмуары: Стагодзьдзе ў рэтраспэкце. Кн.3 (1997)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ян Пятроўскі, Slounik.org
* Эвангеле Сьвятога Яна. Пераклад Яна Пятроўскага

Катэгорыя:Беларускія пратэстанцкія дзеячы
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Пратэстанцкія перакладчыкі Бібліі
Катэгорыя:Перакладчыкі Бібліі на беларускую мову
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцку
Катэгорыя:Памерлі ў Флорыдзе