Банавэнтура

**Банавэнту́ра** (, сапраўднае імя **Джавані дэ Фіданца**, , ; 1221, Баньёрэджа, Ляцыё, Папская дзяржава — 15 ліпеня 1274, Ліён, Францыя) — сярэднявечны тэоляг, францішканскі схаляст, генэрал францішканскага ордэну, кардынал (з 1273), называецца сэрафіцкім доктарам (*Doctor Seraphicus*). Каталіцкай царквой прылічаны да ліку сьвятых (1482 год) і да дактароў касьцёлу (1587).

## Жыцьцяпіс
Банавэнтура, ён жа Джавані дэ Фіданца, нарадзіўся прыкладна ў 1221 годзе ў Баньёрэджа, недалёка ад Вітэрба, які тады быў часткай Папскай дзяржавы. Пра яго дзяцінства амаль нічога не вядома, акрамя імёнаў яго бацькоў, Джавані дэ Фіданца і Марыі дэ Рытэлі. Паводле легенды, Джавані нарадзіўся вельмі слабым дзіцем, і маці, баючыся за яго жыцьцё, прынесла зарок, што калі ён выздаравее, то яна прысьвеціць свайго сына на службу Богу. Немаўля прынесьлі да сьвятога Францішка з Асізі, які ў натхненьні сказаў: «О, шчасьлівы лёс!» (). Гэта выратаваньне ад сьмерці па малітвах Францішска Асіскага сталася асноўнай матывацыяй для напісаньня потым яго біяграфіі Банавэнтурам.

У 1243 годзе ўступіў у Ордэн сьвятога Францішка, прыняўшы імя Банавэнтура. Вывучаў філязофію і тэалёгію ў Парыскім унівэрсытэце, дзе стаў доктарам тэалёгіі. Пасьля ўзначаліў францішканскую катэдру. Будучы генэралам Ордэну Меншых Братоў, кіраваў ім мудра і разважліва. Праз пэўны час быў прызначаны генэралам ордэну, сёмым у гісторыі. Разумеючы, што ўсе браты ня могуць дакладна пераймаць прыклад сьв. Францішка, Банавэнтура адаптаваў манаскі ідэал да рэальнага жыцьця і дзейнасьці братоў, якія займаліся рознымі формамі апостальства, зрабіўшы пры гэтым прынцыповы націск на адукацыйную і навуковую дзейнасьць. Дзякуючы гэтаму многія францішканцы ўзначалілі ўнівэрсытэцкія катэдры, а Ордэн даў сьвету значную колькасьць навукоўцаў. Кіраваў францішканамі на працягу сямнаццаці гадоў настолькі пасьпяхова, што яго пачалі называць другім заснавальнікам супольнасьці.

У 1273 быў менаваны кардыналам і біскупам Альбана. Стаўшы кардыналам, быў выкліканы ў Рым, дзе на даручэньне Папы заняўся падрыхтоўкай Другога Ліёнскага Сабору, і памёр за некалькі дзён да яго заканчэньня 15 ліпеня 1274 году.

Напісаў шмат прац па філязофіі і тэалёгіі. Акрамя гэтага, апрацаваў і напісаў два творы, у якіх апісвае жыцьцё сьв. Францішка. Банавэнтура разам з Тамашом Аквінскім зьяўляецца адным з галоўных прадстаўнікоў схалястыкі.

Сьвятому Банавэнтуры нададзены тытул *Doctor seraphicus* — Сэрафімскі доктар.

## Шанаваньне
Быў кананізаваны ў 1484 годзе Папам Сыкстам IV. Успамін 15 ліпеня. Ён лічыцца апекуном тэолягаў, працаўнікоў і грузчыкаў.

## Працы
* *Commentaria in IV libros Sententiarum* («Камэнтарыі на 4 кнігі Сэнтэнцый»).
* *Itinerarium mentis in Deum* («Праводнік душы да Бога»).
* *Reductio artium in theologiam* («Аб зьвядзеньні навук да багаслоўя»).
* *Breviloquium* («Кароткае чытаньне»).
* Soliloquium de quatuor mentalibuserciseitiis («Маналёг аб чатырох духоўных практыкаваньнях»).
* *Lignum vitae* («Дрэвы жыцьця»).
* *De Triplici via* («Патройны шлях»).

## Крыніцы

## Літаратура
* Сьвяты Банавэнтура, біскуп і доктар Касьцёла, catholic.by

Катэгорыя:Памерлі ў Ліёне
Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Катэгорыя:Францішканскія сьвятыя
Катэгорыя:Хрысьціянскія сьвятыя XIII стагодзьдзя
Катэгорыя:Рыма-каталіцкія сьвятыя з Італіі
Катэгорыя:Дактары царквы
Катэгорыя:Італьянскія філёзафы
Катэгорыя:Францускія філёзафы
Катэгорыя:Італьянскія кардыналы