Засьценак (Хвойніцкі раён)

**Засьценак** — былы пасёлак у Беларусі, каля ракі Тур’і. Уваходзіў у склад Алексіцкага сельсавету Хвойніцкага раёну Гомельскай вобласьці.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай

У рэестры пабору dwoyga падымнага Мазырскага павету 1670 году засьведчана, што пані Абуховічава, падкаморына мазырская, з сваіх 4 дымоў у Глінішчы і Засьценку выплачвала 4 злотых. Падчас выбіраньня трайнога падымнага т. г. пані падкаморына плаціла 6 зл.. Імаверна, гэта і ёсьць першыя вядомыя пакуль згадкі пра паселішча.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У крыніцы, заснаванай на зьвестках рэвізіі 1795 году, сказана, што сяло Абухаўшчына і хутар Засьценак належалі панам Абуховічам, «но ныне у Яна Оскирки по декрету».

У 1845 годзе ў маёнтку Засьценак пачала працаваць вінакурня. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 10 жыхароў двара Засьценак былі парафіянамі Юравіцкага касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі.

У парэформавы пэрыяд Засьценак адміністрацыйна належаў да Юравіцкай воласьці.

На 1866 год 7 жыхароў двара Засьценак былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. У 1876 годзе прыкладна з 1800 дзесяцін угодзьдзяў на ворыва прыпадала ўсяго 12 дз.; на адкорме стаяла больш як 40 галоў жывёлы. Паводле сьпісу землеўладальнікаў Менскай губэрні, у 1889 годзе двор Засьценак з 1795 дзесяцінамі ўгодзьдзяў належаў Альфрэду, сыну Каятана, Абуховічу. У 1903 годзе вінакурня ў Засьценку таго ж уладальніка сіламі 8 рабочых мела гадавую вытворчасьць сьпірту на 12 400 рублёў, перарабляла 31050 пудоў бульбы на 5782 рублі, зялёнага соладу 2250 пудоў. 

На 1909 год у аднадворным фальварку Засьценак Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету было 16 жыхароў. У даведніку 1910 году сказана, што вінакурня ў Засьценку Альфрэда Абуховіча заснаваная ў 1868 годзе, сіламі 7 рабочых вырабляла 12 000 вёдраў сьпірту на 8 000 руб.. На 1912 год дадалася яшчэ зьвестка пра конны рухавік  ды гадавы аб'ём на 11 110 руб.

Згодна з матэрыяламі скразнога абсьледаваньня прыватнаўласьніцкіх гаспадарак Юравіцкай воласьці, у 1916 годзе маёнткам Засьценак, гаспадарча зьвязаным зь яго ж фальваркам Абухаўшчына, валодаў Станіслаў, сын Альфрэда, Абуховіч. Сям'я гаспадара складалася з 9 чалавек – 3 мужчын (усе работнікі), 6 жанчын (3 работніцы). 1 мужчына на службе, 6 мужчын-работнікаў, зь якіх 1 бежанец (вайна), 12 жанчын, зь іх 4 работніцы. Усяго ў фальварку – 28 чалавек.

У 1917 годзе – 3 двары, 20 жыхароў, 153 дзесяціны зямлі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Засьценак у складзе Юравіцкай воласьці, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі Юравіцкая воласьць Рэчыцкага павету ўвайшла ў склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, аднак 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі была далучаная да РСФСР. Пры землеўпарадкаваньні былога маёнтку ў 1920-я гады былі створаныя сад Засьценак і аднайменны саўгас.

Пасьля другога ўзбуйненьня БССР з 8 сьнежня 1926 году хутар Засьценак з 6 гаспадаркамі і 30 жыхарамі — у Глінішчанскім сельсавеце Юравіцкага раёну Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе Мазырскай акругі, ад 10 лістапада 1927 году — у Алексіцкім сельсавеце. З 8 ліпеня 1931 году Засьценак у складзе Хвойніцкага раёну. Ад 20 лютага 1938 году ў Палескай вобласьці з цэнтрам у Мазыры.

Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў Засьценку было 20 двароў з 79 жыхарамі. У вайну акупанты спалілі пасёлак.

З 8 студзеня 1954 году Засьценак — у складзе Гомельскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 году, у пасёлку — 92, у 1970 годзе — 53 жыхары.

Ліквідаваны 20 верасьня 2011 году.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя: Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну‎