open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кізілавыя

**Кізілавыя** (Cornaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае 2 роды і каля 85 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — шматгадовыя травы, хмызьнякі або дрэвы. Лісьце звычайна супратыўнае, часам чарговае, простае, суцэльнае на ўскрайку. Кветкі ў суквецьці; чашалісьцікаў 4(-5), пялёсткаў 4(-5), тычачак 4(-5). Плод — касьцянка. Насеньне 1(-2) на плод.

## Арэал
Распаўсюджваньне: Паўночная Амэрыка, Цэнтральная Амэрыка, поўнач Паўднёвай Амэрыкі, Эўразія, Афрыка; пераважна паўночныя і ўмераныя раёны паўночнага і таксама высокія ўзвышэньні ў субтрапічных і трапічных рэгіёнах.

## Крыніцы
Кізілакветныя

**Кізілакветныя** (*Cornales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 7 сямействаў і каля 679 відаў. Гэта травы, паўхмызьнякі, хмызьнякі, ліяны або дрэвы. Лісьце звычайна простае, чарговае або супратыўнае. Кветкі ў суквецьці, звычайна радыяльна сымэтрычныя.

## Крыніцы
Ніўкаўскі сельсавет

Назву **Ніўкаўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Ніўкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Ніўкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёну Гомельскай акругі
Пранік

**Пра́нік**&nbsp;— драўляны брусок для выбіваньня бялізны пад час праньня. Пранік мае ручку і рабочую паверхню, якая звычайна была рабрыстаю (зубчатаю), але магла быць і гладкаю. Часам пранікі рабілі ў выглядзе якой-небудзь фігуры, аздаблялі выкшталцонаю разьбою. Выкарыстоўваўся і для абіваньня лёну ды проса.

## Выкарыстаньне

Прасочаную попелам або мыльнай рашчынай бялізну клалі на цьвёрдую паверхню, а пасьля выбівали і выкачвалі пранікам. Пралі даўней часта на берагох рэк, на мастках («кладках»), пры гэтым бялізну маглі папярэдне паддаваць папяленьню&nbsp;— выпарваньню рашчынай лужнага попелу ў .

На Беларусі пранік вядомы з XI—XII стагодзьдзя. Выкарыстоўваўся да тае пары, пакуль шырокага распаўсюду не набылі электрычныя пральныя машыны.

## У культуры
Існуе легенда, што пад час аблогі Ніцы ў 1543 року, калі туркі ўварваліся на муры фартэцыі, маладая пралка  аглушыла пранікам варожага сьцяганосца, разарвала турэцкі сьцяг і вымусіла ворагаў адступіць.

## Глядзіце таксама
* Цэбар
* 
* Пральная машына

## Крыніцы

## Літаратура

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Прылады для мыцьця
Катэгорыя:Этнаграфія Беларусі
Катэгорыя:Этнаграфія Ўкраіны
Катэгорыя:Ручныя прылады
Савецкая Беларусь (1920)

: *Ня блытаць з расейскамоўнай «[[Советская Белоруссия|Советской Белоруссией]]»*.

**«Савецкая Беларусь»** — штодзённая грамадзка-палітычная газэта, заснаваная ЦК Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы і Беларусі. У розны час орган Рэўкома, ЦВК, СНК БССР.

## Гісторыя
Газэта выходзіла на беларускай мове ў Смаленску з № 1 (1 лютага 1920 г.) да № 8 (10 ліпеня 1920 г.) і ў Менску зь 15 жніўня 1920 году да апошняга № 3723 ад 21 сакавіка 1933 году.

У 1920—1921 гг. на старонках газэты «Савецкая Беларусь» друкаваліся: газэта сялянскай моладзі «Малады араты» (Орган ЦК ЛКСМ Беларусі) і  ў 1924—1925 гг. газэта  «Чырвоная варта». Рэдакцыя выдавала літаратурныя часопісы-дадаткі «Радавая рунь» (1924 г.) і літаратурны дадатак з аднайменнай назвай «Савецкая Беларусь»  (№ 1, 29 студзеня 1928 г. — № 20, 15 сьнежня 1928 г.).

У газэце свае творы друкавалі Адам Бабарэка, Янка Бобрык, Пятрусь Броўка, Зьмітрок Бядуля, Алесь Вечар, Анатоль Вольны, Максім Гарэцкі, Пятро Глебка, Уладзімер Дубоўка, Алесь Дудар, Міхась Зарэцкі, Якуб Колас, Кандрат Крапіва, Янка Купала, Аркадзь Куляшоў, Міхась Лынькоў, Язэп Пушча, Леапольд Родзевіч, Паўлюк Трус, Кузьма Чорны й іншыя пісьменьнікі, літаратуразнаўцы, публіцысты і краязнаўцы.

У 1930—33 гадах ва ўмовах рэпрэсій са старонак газэты зьніклі матэрыялы пра беларускую нацыянальную культуру. Спыніла існаваньне ў 1933 годзе.

### Рэдактары
Першыя дзесяць нумароў рэдкалегія: Алесь Бурбіс, Вільгельм Кнорын, Аляксандар Чарвякоў, Фабіян Шантыр, сакратар Цішка Гартны.

Адказныя рэдактары ў розныя гады: 
Сьцяпан Булат, 
Зьміцер Жылуновіч, 
Усевалад Ігнатоўскі (1921), 
Ігнат Шыпіла (1924), 
Міхась Чарот (1925–1928), 
Павал Шастакоў (1929–1931) 

## Крыніцы

## Літаратура
* Уладзімер Конан. «Савецкая Беларусь»  //  — С. 64.
* 
*   
*  

## Вонкавыя спасылкі
* 
*  Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь», 1928 год у Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.
* Савецкая Беларусь. 1920—1933 Прэзыдэнцкая бібліятэка Рэспублікі Беларусь.
* 
 

Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1933 годзе
Шастакоў

**Шастакоў** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты

* Міхаіл Шастакоў (1907—1942) — Герой Савецкага Саюза.
* Павал Шастакоў (1889—1937) — беларускі паэт і журналіст.
* Сяргей Шастакоў — футбаліст
* Яўген Шастакоў (нар. 1969) — беларускі дыплямат.
Юры Мажуга

**Юры Мажуга** (13 красавіка 1931, Кіеў, СССР) — савецкі і украінскі актор тэатру і кіно, народны артыст СССР (1981).

## Фільмасьпіс
* Праўда (1957)
* Дзіўная жанчына (1977)

Катэгорыя:Савецкія акторы
Катэгорыя:Украінскія акторы
Адмірал (фільм, 2015)

***Міхіл дэ Райтэр*** () — нідэрляндзкі фільм 2015 року пра адмірала XVII стагодзьдзя Міхіла дэ Райтэра, сфільмаваны Рулем Рэйнэ. У беларускім пракаце перакладзены пад назвай «Адмірал».

## Сюжэт

## У ролях

## Вытворчасьць
Здымкі адбываліся на Зэляндыі, Тэсэле, у Вадэнскім моры, Рыцарскай залі ды інш. Бюджэт склаў 8 мільёнаў эўра.

## Ацэнкі
На бачыне Rotten Tomatoes фільм мае рэйтынг 60.

## Узнагароды
* Залаты фільм за 100 000 гледачоў
* Плятынавы фільм за 400 000 гледачоў

## Глядзіце таксама
* Англа-нідэрляндзкія войны
* Франка-галяндзкая вайна
* Чатырохдзённая вайна

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы 2015 году
Катэгорыя:Нідэрляндзкія біяграфічныя фільмы
Катэгорыя:Нідэрляндзкія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Нідэрляндзкія ваенныя фільмы
Катэгорыя:Нідэрляндзкія гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы пра Нідэрлянды
Катэгорыя:Фільмы пра Лёндан
Катэгорыя:Фільмы пра мараходзтва
Катэгорыя:Нідэрляндзкі залаты век
Епіфаній (Думенка)

**Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Ўкраіны Епіфаній** (у сьвеце **Сяргей Пятровіч Думенка**; нарадзіўся 3 лютага 1979, вёска Воўкава, Іванаўскі раён, Адэская вобласьць, УССР)&nbsp;— украінскі праваслаўны архіярэй. 1-і прадстаяцель Праваслаўнай царквы Ўкраіны.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Япіскапы Праваслаўнай царквы Ўкраіны
Хваляваньні ў Менску (1970)

**Хваляваньні ў Менску 9 красавіка 1970 году**, несанкцыянаваны мітынг з выкарыстаньнем формаў непадпарадкаваньня ўладам. Зьвязаны з забойствам менскага гіпі Вячаслава Максакава (19.03.1952 — 07.04.1970). Удзел у выступленьні бралі прадстаўнікі беларускага музычнага нонканфармізму.

Выступленьне адбылося стыхійна на месцы забойства Максакава па вул. Энгельса ля кінатэатру «Навіны дня» (цяпер — Малая сцэна Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы), за 300 мэтраў ад ЦК КПБ. Па розных ацэнках, у акцыі ўзяло ўдзел ад 100 да 400 чалавек.

## Гісторыя

### Перадумовы
7 чэрвеня 1970 году Вячаслаў Максакаў і яго сябар Аляксандар Шарубаў былі спыненыя каля кінатэатру «Навіны дня» крыкамі нейкага хлопца «Хайль Гітлер!». Распачалася бойка, падчас якой незнаёмы выцягнуў з рукава штых і параніў хлопцаў — Максакава сьмяротна.

### Выступы
8 красавіка на месцы забойства нехта зрабіў графіці «Тут 7 красавіка забілі Славу Максакава». 9 красавіка па вяртаньні з пахаваньня В.Максакава ягоныя сябры сталі выпадковымі сьведкамі зьнішчэньня графіці. Абураныя такімі дзеяньнямі, сябры забітага спынілі зьнішчэньне. Каля месца забойства пачалі зьбірацца людзі. Да кінатэатру пад’ехалі машыны зь міліцыяй, усім загадалі разысьціся. На гэта ўдзельнікі выступленьня сашчапілі рукі ў локцях і сталі ля сьцяны. За кароткі час да міліцыі далучыліся байцы Белпалка (унутраныя войскі), якія ачапілі вуліцу і паспрабавалі разарваць жывы ланцуг — між гіпі і ахоўнікамі парадку пачалася бойка. У выніку сутыкненьня была затрыманая пэўная колькасьць гіпі. Пазьней затрыманых і магчымых удзельнікаў выступленьня выключылі з навучальных установаў.

### Вынікі
Пасьля красавіцкага выступленьня ўлады ўзмацнілі прэсынг на музычную контркультуру Менску: міліцыя і гэтак званыя добраахвотныя дружыньнікі рабілі аблавы на гіпі, супраць гіпі заводзілі адміністрацыйныя справы, як «ненадзейных», удзельнікаў гіпі-руху выключалі са школ, вышэйшых навучальных установаў. Падзеі 09.04.1970, на думку музыкаў і журналістаў, справакавалі нэгатыўную рэакцыю ўладаў на правядзеньне II-га фэсту біт-ансамбляў у Менску.

## Крыніцы

## Літаратура
* Подберезский Д. Апрель семидесятого. Новость дня // Имя. 17.04.1998.
* Хваляваньні ў Менску 09.04.1970, Дэмакратычная апазыцыя Беларусі: 1956-1991. Пэрсанажы і кантэкст. Менск: Архіў Найноўшае Гісторыі, 1999. ISBN 985-6374-08-1

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1945—1990)
Катэгорыя:Гісторыя Менску
Катэгорыя:Падзеі 9 красавіка
Катэгорыя:Падзеі 1970 году
Адмірал (неадназначнасьць)

**Адміра́л** можа азначаць:
* **[[Адмірал]]** — вайсковае званьне ў вайскова-марскім флёце.

## Мастацтва
* ''Адмірал'' — расейскі кінафільм 2008 року.
* ''Адмірал'' — нідэрляндзкі кінафільм 2015 року.

## Спорт
* «Адмірал» — расейскі хакейны клюб.

## Тэхніка
* Opel Admiral — мадэль нямецкага аўтамабіля.

## Іншае
* Адмірал — матылёк з сямейства Nymphalidae.
Рамуальд Падбярэскі

**Рамуа́льд Андрэ́евіч Падбярэ́скі** (7 лютага 1812, Вільня, Расейская імпэрыя — 22 кастрычніка 1856, Архангельская губэрня, Расейская імпэрыя) — беларускі выдавец, літаратуразнавец, публіцыст, фальклярыст.

## Паходжаньне
Паходзіў з шляхецкага роду Падбярэскіх гербу «Газдава». Часта Падбярэскіх, у тым ліку Рамуальда, называюць **Друцкімі-Падбярэскімі** або **Падбярэскімі-Друцкімі**, але род князёў Друцкіх-Падбярэскіх згас у XIV стагодзьдзі. Пазьней Падбярэзьзем валодалі князі Ямантавічы, якія зваліся Ямантавічамі-Падбярэскімі. Пасьля згасаньня Ямантавічаў-Падбярэскіх іхнія маёнткі перайшлі па кудзелі да полацкіх баяраў Яцковічаў, адна з галін іх роду стала звацца Падбярэскімі, зь яе паходзіў і Рамуальд.

## Жыцьцяпіс
Навучаўся ў Ковенскай, у 1830 скончыў Віленскую гімназію. Рыхтаваўся да паступленьня ў Віленскі ўнівэрсытэт, але той быў закрыты царскімі ўладамі. У 1836—1840 роках навучаўся ў Маскоўскім унівэрсытэце, заадно працаваў у Літоўскім гандлёвым таварыстве. Падтрымліваў сувязі з расейскімі славянафіламі  і . Перакладаў на польскую мову расейскія байкі і друкаваў іх у часопісе «Athenaeum».

У 1841 року пераехаў у Пецярбург, дзе ўвайшоў у літаратурны гурток Яна Баршчэўскага. Дзякуючы гуртку зьблізіўся з Тарасам Шаўчэнкам. Выдаваў альманах «Rocznik Literacki» на польскай мове, дзе друкаваў у тым ліку матэрыялы пра Беларусь.

У 1847 р. вярнуўся ў Вільню. Супрацоўнічаў з кіеўскім польскамоўным выданьнем «Gwiazda», сышоўся з Уладзіславам Сыракомлем, Юзэфам Крашэўскім, Эдвардам Жалігоўскім. З 1849 выдаваў літаратурна-навуковы альманах «Pamіеtnik naukowo-literacki», пры якім паўстала антыцарскае таварыства. У 1850 року ўлады закрылі выданьне альманаху.

Вымушаны быў зьехаць ад рэпрэсіяў у Варшаву, аднак усё ж быў зьняволены ў Варшаўскую крэпасьць. За антыўрадавую публіцыстычную дзейнасьць у 1851 сасланы ў Архангельскую губэрню, дзе і памёр.

## Творчасьць
Аўтар прадмовы «Беларусь і Ян Баршчэўскі» да кнігі «Шляхціц Завальня…» Яна Баршчэўскага (1844), дзе зрабіў агляд тагачаснай беларускай літаратуры.

Выдаў зборнік Т. Лада-Заблоцкага «Паэзія» (1845) і «Дыярыуш» С. Бельскага («Athenaeum», 1842. Т. 4). Аўтар публікацыяў па беларускім фальклёры.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

Рамуальд Андрэевіч
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Беларускія этнографы
Катэгорыя:Беларускія публіцысты
XLAM.BY

**«XLAM.by»** — незалежны музычны партал, які распавядае аб альтэрнатыўнай беларускай і сусьветнай музыцы. Сайт распачаў працу па адрасу xlam.of.by летам 2004 году. На сайце прэзэнтаваліся беларускія гурты, іх музыка, відэакліпы, канцэртныя фотаздымкі, інтэрвію.

Пад эгідай парталу ладзіліся фэстывалі «Xlam Fest».

## Гл. таксама
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

*
*
* Афіцыйны блог на LiveJournal

Катэгорыя:Беларускія вэб-сайты
Фруг

**Фруґ** ці **Фраґ** () — танцавальны стыль сярэдзіны 1960-х гадоў. Зьяўляецца варыянтам твісту. Некаторыя лічаць, што фруґ паходзіць ад танцу «Чыкен» (Кураня) і выкарыстоўваўся як сродак зьмены рытму пры выкананьні твісту. Складаўся зь пераважных рухаў сьцёгнамі і рукамі і ў меньшай ступені — нагамі. На заходнім узьбярэжжы Злучаных Штатаў танец меў назву «сэрф» (The Surf).

## «Багацейскі фруґ»
Дасканалым кананічным узорам фруґу стала танцавальная кампазыцыя «Багацейскі фруґ» («The Rich Man’s Frug») у фільме Боба Фоса «Мілая Чэрыці», вядучай танцоркай у якой была Сюзан Чарны. Танцавальны нумар працягласьцю пяць з паловай хвілінаў складаецца з трох частак: «Напышлівы» (The Aloof), «Цяжкавагавік» (The Heavyweight) і «Вялікі фінал» (The Big Finish).

## Крыніцы

Катэгорыя:Сучасныя танцы
Натальля Качанава

**Натальля Качанава**, народжаная **Талкачова** ( , Полацак, Віцебская вобласьць) — дзяржаўная дзяячка рэжыму Лукашэнкі ў Беларусі, экс-кіраўніца адміністрацыі Аляксандра Лукашэнкі.

## Жыцьцяпіс
У 1982 годзе закончыла Наваполацкі політэхнічны інстытут імя ЛКСМБ, у 2006 годзе — Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь.

З 1982 да 1995 — апэратарка пульту кіраваньня, інжынэр па тэхніцы бясьпекі, інжынэрка вытворча-тэхнічнага аддзела Полацкага прадпрыемства «Водаканал».

З 1995 да 2002 — інжынэрка, выканаўца абавязкаў начальніка, вядучая інжынэрка вытворча-тэхнічнага аддзела камунальнага ўнітарнага прадпрыемства «Жыльлёва-камунальная гаспадарка г. Полацку».

З 2002 да 2007 — начальніца аддзела жыльлёва-камунальнай гаспадаркі, выканаўца абавязкаў намесьніка старшыні па капітальным будаўніцтве і ЖКГ Полацкага гарвыканкаму, намесьніца старшыні па капітальным будаўніцтве і ЖКГ Полацкага гарвыканкаму.

З 2007 да 2014 — старшыня Наваполацкага гарвыканкаму.

З 27 сьнежня 2014 — намесьніца прэм’ер-міністру Беларусі.

Кіраўніца Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь з 21 сьнежня 2016 году па 5 сьнежня 2019 году.

6 сьнежня 2019 году прызначана старшынёй Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Русіфікацыя Беларусі

На асабістую просьбу ярэя Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату Яўгена Саланкова перавяла зь верасьня 2021 году беларускую сярэднюю школу ў мястэчку Жыровічах на расейскую мову, што стала шокам для калектыву школы.

## Узнагароды
* мэдаль «За працоўныя заслугі»
## Санкцыі ЭЗ й іншых краінаў
17 сьнежня 2020 году была ўключана ў Чорны сьпіс Эўразьвязу. У якасьці падстаў для ўвядзеньня санкцыяў было адзначана, што Качанава як старшыня Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу адказвае за падтрымку рашэньняў прэзыдэнта ў галіне ўнутранае палітыкі й за арганізацыю махлярскіх прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году. Яна таксама рабіла публічныя заявы, адстойваючы жорсткія разгоны мірных дэманстрацыяў з боку апарату бясьпекі. З-за гэтага жа Качанаву ў свае санкцыйныя сьпісы ўключылі Вялікабрытанія ды Швайцарыя. 26 студзеня 2021 году да санкцыяў ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя.

Таксама Качанава знаходзіцца ў сьпісе спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША, а з 2022 года — пад санкцыямі Японіі, Украіны і Канады.

## Сям’я
Замужам. Мае дзьвюх дачок.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Качанава на сайце ўраду

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку
Катэгорыя:Асобы Наваполацку
Катэгорыя:Выпускнікі Акадэміі кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Кіраўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га скліканьня
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га скліканьня
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га скліканьня
Катэгорыя:Намесьнікі прэм’ер-міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём За працоўныя заслугі
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Герб Зэльвы

**Герб Зэльвы** — герб Зэльвы і Зэльвенскага раёну. Герб і сьцяг зацьверджаныя ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 279.

## Апісаньне
Герб уяўляе сабой вараскі шчыт, у блакітным полі якога намаляваны ўзыходзячы з залатой брамы з чырвоным дахам чорны конь з залатымі грывай, капытамі і аброцьцю.

## Сымболіка
Калісьці мястэчка было вельмі заможным, тут праходзілі кірмашы па продажы буйной жывёлы, у тым ліку i коней. У гэтыя дні горад рабіўся сапраўдным цэнтрам грамадзкага жыцьця, паколькі, акрамя ўласна кірмашоў, тут працавалі шматлікія шынкі, карчмы, пастаялыя двары і стайні. Залаты колер на гербе падкрэсьлівае заможнасьць, геральдычная поза ўзыходзячага каня (верхняй яго часткі) адлюстроўвае асноўны прадмет гандлю.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Зэльвы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* https://web.archive.org/web/20200823041242/https://www.pravo.by/pdf/2007-148/2007-148%28004-048%29.pdf

Катэгорыя:Зэльва
Зэльва
Сьцяг Зэльвы

**Сьцяг Зэльвы** — сьцяг Зэльвы і Зэльвенскага раёну. Сьцяг і герб зацьверджаныя ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 279.

## Апісаньне
Сьцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры пярэдняга боку якога разьмешчаная выява гербу Зэльвы.

## Глядзіце таксама
* Герб Зэльвы

## Вонкавыя спасылкі
* https://web.archive.org/web/20200823041242/https://www.pravo.by/pdf/2007-148/2007-148%28004-048%29.pdf

Катэгорыя:Зэльва
Зэльва
Катэгорыя:Зэльвенскі раён
Віктар Міхадзюк

**Віктар Міхадзюк** (, в. Халькі, Асіпавіцкі раён, Магілёўская вобласьць) — беларускі палітык.

## Біяграфія
Быў дэпутатам Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня (1995—1996), уваходзіў у склад Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня.

Займаў пасаду намесьніка старшыні канцэрну «Белдзяржхарчпрам». Пазьней працаваў дырэктарам РЦАП коннага спорту і конегадоўлі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня
Цяглевічы

**Цягле́вічы** — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар Дабраселецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 242 чалавек

## Славутасьці
* у парку вёскі — брацкая магіла 12 савецкіх воінаў
* на могілках — брацкая магіла двух савецкіх воінаў, што загінулі ў чэрвені 1941

## Асобы
* Міхаіл Жэбрак (нар. 1936) — намесьнік старшыні камісіі Вярхоўнага Савету РБ

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Агатова

**Агато́ва** (таксама — *Ага́тава*) — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дабраселецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 58 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Хутар Збляны

**Хутар Збля́ны**, **Хутары Збля́ны** — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2004 — 40 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Беліцкі сельсавет (Лідзкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Юнкаўшчына

**Ю́нкаўшчына** (таксама — *Юнкаўшчы́на, Юнко́ўшчына*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Сасвы. Уваходзіць у склад Дабраселецкага сельсавету Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Юнга або Юнк (Jungo, Junk) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1905 год — 5 чалавек у фальварку Юнгаўшчыне
* 2009 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Рудзевічы (Гарадзенская вобласьць)

**Ру́дзевічы** — вёска ў Беларусі, на рацэ Сасьве. Уваходзяць у склад Дабраселецкага сельсавету Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Грода, Рода або Руда (Hrodo, Roda, Ruodo) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1905 год — 523 чалавекі ў вёсцы Рудзевічах, 105 чалавек у ваколіцы Рудзевічах, 40 чалавек у маёнтку Рудзевічах і 5 чалавек у сядзібе Рудзевічах
* 2009 год — 220 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Калінін

**Калінін** — прозьвішча і тапонім.

## Вядомыя носьбіты
* Анатоль Калінін (нар. 1959) — беларускі дзяржаўны дзяяч, намесьнік прэм’ер-міністра Беларусі (2010—2018).
* Міхаіл Калінін (1875—1946) — савецкі дзяржаўны і партыйны дзяяч.
* Яўген Калінін (нар. 1993) — беларускі футбаліст, паўабаронца клюбу «Смаргонь».

## Населеныя пункты
* *Калінін *— колішняя назва гораду Цьвер у Расеі (1931—1990).
Алег Румо (старэйшы)

**Алег Румо** (, в. Таліца, Слуцкі раён, Менская вобласьць) — беларускі лекар і палітык.

## Біяграфія
Нарадзіўся 21 жніўня 1941 году ў в. Таліца Слуцкага раёну.

Бацька, Васіль Цімафеевіч Румо (1909—1983), нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Мастычыне Сеньненскага павету. Працаваў дырэктарам кансэрвавага заводу ў Слуцку, загадчыкам аддзела прапаганды Клецкага райкаму партыі, пасьля вайны — на партыйнай працы, пазьней — старшынём калгасу. Матка, Вольга Мікалаеўна Румо (Балвановіч), усё жыцьцё працавала фэльчарам.

У 1958 годзе Алег Румо скончыў школу ў Слуцку з залатым мэдалём і паступіў у Менскі дзяржаўны мэдычны інстытут, які скончыў у 1964 годзе.

У 1963 годзе ўзяў шлюб з Валянцінай Міхайлаўнай Драко, якая вучылася разам зь ім у мэдычным інстытуце на лекара-пэдыятра. Пасьля мэдычнага інстытуту працаваў у мэдычнай амбуляторыі (в. Пасека Старадароскага раёну), пазьней — анколягам, хірургам у Слуцкай лякарні. У 1976 годзе прызначаны на пасаду намесьніка галоўнага лекара Слуцкага раёну.

У 1995 годзе абраны дэпутатам Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня (1995—1996). 27 лістапада 1996 году ўвайшоў у склад Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня.

Пасьля заканчэньня дэпутацкіх паўнамоцтваў працягнуў працаваць лекарам. У 2010 годзе выйшаў на пэнсію.

## Узнагароды
* Ганаровы грамадзянін Слуцку (2016)

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня
Мікалай Лазавік

**Мікала́й Іва́навіч Лазаві́к** (18 студзеня 1951, в. Невіняны, Вялейскі раён, Менская вобласьць — 7 лістапада 2016, Менск) — беларускі палітык.

## Біяграфія
Быў дэпутатам Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня (1995—1996), уваходзіў у склад Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня.

З 2000 году займаў пасаду сакратара Цэнтрвыбаркама. Паводле стану здароўя быў вызвалены ад гэтай пасады 17 кастрычніка 2016 году.

Памёр 5 лістапада 2016 году. Пахаваны на Паўночных могілках Менску.

## Санкцыі
З 2006 году, пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2006 году, якія Эўрапейскім Зьвязам былі прызнаны недэмакратычнымі, быў у Чорным сьпісе Эўразьвязу. Санкцыі неаднаразова падаўжаліся да 2016 году.

Таксама Лазавік знаходзіўся ў Сьпісе спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня
Катэгорыя:Чальцы Цэнтральнай выбарчай камісіі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Пахаваныя на Паўночных могілках
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Пунькі (Глыбоцкі раён)

**Пу́нькі** — былы засьценак у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласьці. Пунькі ўваходзілі ў склад Падсьвільскага сельсавету.
Засьценак месьціўся за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ліпляні. Рэчка Шоша знаходзіцца за 3 км на ўсход.
Засьценак зьліквідаваны ў 2018 годзе.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Пліса, Дзісенскага павету, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва

* 1931 год — 15 чалавек
* 1921 год — 5 чалавек

## Славутасьці
* Пунькі — радзіма Язэпа Драздовіча. Вялікі камень з надпісам пастаўлены ў кастрычніку 2018 году там, дзе месьціўся засьценак Пунькі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* [Ўладзімір Содаль. Пунькі. Радзіма Драздовіча. [Наша Ніва]. 13 кастрычніка 2008 г.]

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Падсьвільскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Глыбоцкага раёну
Гомельская губэрня

**Гомельская губэрня** — былая губэрня ў складзе РСФСР.

Утвораная 26 красавіка 1919 году (пастанова зацьверджаная 11 ліпеня) зь 9 паветаў ліквідаванай Магілёўскай губэрні, 1 павету Менскай губэрні і 4 паветаў Чарнігаўскай губэрні.

Першапачаткова падзялялася на 14 паветаў:
* Аршанскі павет
* Быхаўскі павет
* Гомельскі павет
* Горацкі павет
* Клімавіцкі павет
* Магілёўскі павет
* Мглінскі павет з Почапскім раёнам
* Навазыбкаўскі павет
* Рагачоўскі павет
* Рэчыцкі павет
* Старадубскі павет
* Сураскі павет
* Чавускі павет
* Чэрыкаўскі павет

У 1920 годзе Аршанскі павет адышоў да Віцебскай губэрні. У 1921 годзе Сураскі павет быў пераназваны ў Клінцоўскі. У 1922 годзе Горацкі павет адышоў да Смаленскай губэрні. 4 траўня 1922 году Мглінскі і Чэрыкаўскі паветы былі скасаваныя, утвораны новы Почапскі павет, які 5 траўня 1923 году пастановай Прэзыдыюму УЦВК быў перададзены Бранскай губэрні.

У 1923 годзе Быхаўскі, Клімавіцкі і Чэрыкаўскі паветы былі скасаваныя, утвораны Калінінскі павет.

У сакавіку 1924 году Калінінскі, Магілёўскі і Рагачоўскі паветы былі перададзеныя ў склад БССР.

У сьнежні 1926 году Гомельская губэрня была скасаваная: Гомельскі і Рэчыцкі паветы далучылі да БССР, Клінцоўскі, Навазыбкаўскі, Старадубскі — да Бранскай губэрні РСФСР.


Катэгорыя:Гісторыя Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Зьніклі ў 1926 годзе
Катэгорыя:Красавік 1919 году
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1919 годзе
Катэгорыя:1919 год у Беларусі
Яруцічы (Зэльвенскі раён)

**Яру́цічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сасвы. Уваходзяць у склад Дабраселецкага сельсавету Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Арод або Арут (Arodus, Aruth) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ар- (імёны ліцьвінаў Арвід, Арман, Ярмунд; германскія імёны Arvid, Arman, Aramund) паходзіць ад гоцкага ara 'арол', а аснова -грод- (-род-, -руд-) (імёны ліцьвінаў Рудалт, Родмант, Эйруд; германскія імёны Rudolt, Rodemund, Eirodus) — ад гоцкага hroþ 'слава, перамога'.

## Гісторыя
Да 2017 году вёска ўваходзіла ў склад Славаціцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 30 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Церахавічы (Зэльвенскі раён)

**Церахаві́чы** (таксама — *Церахо́вічы*) — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дабраселецкага сельсавету.

Да 2017 году вёска ўваходзіла ў склад Славаціцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 21 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Царква Сьвятога Георгія (Славацічы)

**Царква Сьвятога Георгія** — праваслаўны храм у в. Славацічы Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 18 стагодзьдзі з цэглы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Вырашана суцэльным прамавугольным у пляне аб’ёмам, да якога далучана паўкруглая апсіда з рызьніцай. Драўляны франтон двухсхільнага даху прарэзаны чацьверыковай шатровай званіцай з макаўкай. Плоскасныя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі і пілястрамі ў прасьценках. Вось сымэтрыі галоўнага фасаду вылучана прамавугольным уваходным праёмам і арачным акном хораў над ім.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Зэльвенскага раёну
Катэгорыя:Славацічы
Васіль Хрол

**Васіль Хрол** (12 студзеня 1957, Грыдзюшкі Малыя, Шаркоўшчынскі раён, Віцебская вобласьць — 4 чэрвеня 2020) — беларускі палітык.

## Біяграфія
Нарадзіўся 12 студзеня 1957 году ў вёсцы Грыдзюшкі Малыя Лужкоўскага сельсавету Шаркоўшчынскага раёна Віцебскай вобласьці.

Скончыў Менскі радыётэхнічны інстытут, інжынэр-канструктар — тэхноляг электронна-вылічальнай апаратуры. Працаваў намесьнікам начальніка цэха Менскага мэханічнага заводу імя Вавілава, выканаўчым дырэктарам Рэспубліканскага цэнтру гандлю нерухомасьцю, прэзыдэнтам Беларускай асацыяцыі «Нерухомасьць».

Быў членам Партыі народнай згоды. 10 сьнежня 1995 году абраны дэпутатам Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня па Галадзедаўскай выбарчай акрузе № 223 Менска, быў старшынём Камісіі па прамысловасьці, транспарце, будаўніцтве, энэргетыцы, гандлі і іншых паслугах насельніцтву, сувязі і інфарматыцы. Зьяўляўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага скліканьня, быў намесьнікам старшыні Камісіі па пытаньнях эканомікі; дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога скліканьня, быў старшынём Пастаяннай камісіі па жыльлёвай палітыцы, будаўніцтву, гандлю і прыватызацыі; дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга скліканьня, быў намесьнікам старшыні Пастаяннай камісіі па бюджэце, фінансах і падатковай палітыцы. Таксама быў намесьнікам дзяржаўнага сакратара — сябрам Сталага камітэту Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расеі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га скліканьня
Мары Фрэдрыксан

**Мары Фрэдрыксан** (поўнае імя: **Гун-Мары Фрэдрыксан**) (, , Эсшэ, камуна Энгельсгольм, Швэцыя — ) — швэдзкая сьпявачка, кампазытар, аўтар песень, піяністка, больш вядомая як салістка поп-рок гурта Roxette (разам з Пэрам Гесьле). Прымала ўдзел у запісах сольных альбомаў Пэра Гесьле і швэдзкага гурта Gyllene Tider. Займалася сольнай кар’ерай.

У апошнія гады жыцьця жыла ў Юрсгольме, прыгарадзе Стакгольму. Была замужам за Мікаэлем Боліасам (Mikael Bolyos), ад якога нарадзіла двух дзяцей: дачку Юсэфін (1993) і сына Оскара (1996).

## Жыцьцяпіс
Пачала сольную кар’еру ў сярэдзіне 1980-х, а сусьветна вядомай стала як удзельніца Roxette побач з Пэрам Гесьле (Per Gessle). Яна выпусьціла восем студыйных альбомаў, апошні — у 2013 годзе.

У 2016 годзе спыніла канцэртную дзейнасьць, але працягвала запісваць музыку. Памерла ад раку 9 сьнежня 2019 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Мары
* Афіцыйны сайт Roxette
* MarieFredriksson.net
* Marie Fredriksson (fan website)

Катэгорыя:Швэдзкія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Швэдзкія рок-музыкі
Катэгорыя:Roxette
Саюз пісьменьнікаў СССР

**Саюз пісьменьнікаў СССР** (СП СССР) — грамадзкая творчая арганізацыя, якая аб’ядноўвала прафэсійных літаратараў Савецкага Саюзу.

Саюз пісьменьнікаў СССР створаны ў 1932 годзе. Першы Ўсесаюзны зьезд савецкіх пісьменьнікаў, які адбыўся ў 1934 годзе, прыняў статут СП СССР, у якім даў вызначэньне сацыялістычнага рэалізму як асноўнага мэтаду савецкай літаратуры і літаратурнай крытыкі.

У 1934—1936 гадах праўленьне Саюза пісьменьнікаў СССР узначальваў Максім Горкі. Далей на гэтай пасадзе знаходзіліся:
* у 1936—1938 гадах — Уладзімер Стаўскі,
* У 1938—1944 і 1946—1954 гадах — Аляксандар Фадзееў,
* У 1944—1946 гадах — Мікалай Ціханаў
* У 1954—1959 гадах — Аляксей Суркоў,
* У 1959—1977 гадах — Канстанцін Федзін,
* У 1977—1986 гадах — Георгій Маркаў,
* У 1986—1991 гадах — Уладзімер Карпаў.

У 1967 годзе Саюз узнагароджаны ордэнам Леніна.

На 1 студзеня 1982 году Саюз налічваў 8815 чальцоў.

## Глядзіце таксама
* Саюз беларускіх пісьменьнікаў

Катэгорыя:Грамадзкія арганізацыі СССР
Таўсьцянкавыя

**Таўсьцянкавыя** (Crassulaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 35 родаў і 1400 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — аднагадовыя, двухгадовыя або шматгадовыя травы ці хмызьнякі. Лісьце ў прыкаранёвай разетцы, супратыўнае або чарговае, простае (складанае ў *Bryophyllum*), суцэльнае на ўскрайку, часам зубчастае або дольчатае. Кветкі ў суквецьці або, рэдка, адзінкавыя. Плод — лісьцянка, рэдка каробачка. Насеньне бураватае.

## Арэал
Распаўсюджаныя амаль ва ўсім сьвеце, у асноўным засяроджаны ў паўночна-ўмераных рэгіёнах і паўднёвай Афрыкі.

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Каменяломнікакветныя
Каменяломнікакветныя

**Каменяломнікакветныя** (*Saxifragales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 15 сямействаў і каля 2538 відаў. Належыць да клады супэрразіды (superrosids). Распаўсюджаныя амаль ва ўсім сьвеце, пераважна ва ўмераных зонах і рэдка ў тропіках. Гэта разнастайны парадак, які ня мае прыкметных адметных характарыстык. Сюды ўваходзяць дрэвы, хмызьнякі, ліяны, аднагадовыя і шматгадовыя травы.

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Двухдольныя
Гарбузовыя

**Гарбузовыя** (Cucurbitaceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае каля 95 родаў і 965 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — травы, аднагадовыя ці шматгадовыя, альбо слабыя, дравяністыя хмызьнякі. Сьцябло часта вуглаватае. Лісьце чарговае, простае або складанае. Кветкі ў суквецьці, рэдка, адзінкавыя. Плод звычайна мясісты. Насеньне часта шматлікія, рэдка мала ці адзінкавыя.

## Арэал
Распаўсюджаныя больш за ўсё ў тропіках і субтропіках, вельмі рэдка ва ўмераных рэгіёнах.

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Гарбузакветныя
Гарбузакветныя

**Гарбузакветныя** (*Cucurbitales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае 8 сямействаў і каля 2895 відаў. Распаўсюджаныя пераважна ў тропіках і рэдка ва ўмераных зонах. Належыць да клады разіды (Rosids). У парадак уваходзяць травы, ліяны, хмызьнякі, некаторыя роды ўключаюць дрэвы.

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Двухдольныя
Авечыцы

**Аве́чыцы** — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дабраселецкага сельсавету.

Да 2017 году вёска ўваходзіла ў склад Славаціцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 15 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Дабраселецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Александрыя (Зэльвенскі раён)

**Александры́я** — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Дзярэчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 51 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Дзярэчынскі  сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Roxette

**Roxette** (вымаўляецца «раксэ́т») — швэдзкі поп-рок-гурт, лідэрам якога зьяўляліся Пэр Гесьле (аўтар тэкстаў песень і музыкі, гітара, вакал, губны гармонік) і Мары Фрэдрыксан (вакал, раяль). Як і большасьць іншых швэдзкіх музыкаў, выконвалі свае песьні на ангельскай мове. Сама назва «Roxette» паходзіць ад назвы песьні гурта Dr. Feelgood.

## Дыскаграфія

* *[[Pearls of Passion]]* (1986) (у 1997 годзе перавыдадзеная на CD з бонус-трэкамі)
* *[[Look Sharp!]]* (1988)
* *[[Joyride]]* (1991)
* *[[Tourism]]* (1992)
* *[[Crash! Boom! Bang!]]* (1994)
* *[[Have a Nice Day (альбом Roxette)|Have a Nice Day]]* (1999)
* *[[Room Service]]* (2001)
* *[[Charm School]]* (2011)
* *[[Travelling]]* (2012)
* *[[Good Karma]]* (2016)


## Узнагароды гурта

### Намінацыі на Грэмі (Швэцыя)
* Найлепшы поп-рок-гурт 1988 («Look Sharp!»)
* Найлепшы артыст году 1988 («Look Sharp!»)
* Найлепшы прадусэр году 1988 (Кларэнс Эвэрман)
* Найлепшы артыст году 1991 («Joyride»)
* Найлепшы альбом году 1991 («Joyride»)
* Песьня году 1991 («Joyride»)
* Найлепшае відэа году 1991 (The Big L.)
* Найлепшы поп-гурт году 1992 («Tourism»)

### Узнагароды Грэмі (Швэцыя)
* Лепшы поп-гурт году 1991 («Joyride»)
* Адмысловы прыз жюры 1991 (гітарыст Юнас Ісаксон)

### Іншыя ўзнагароды
* 10 сакавіка 2009 году Лос-Анджэлеская радыёстанцыя Retro Rewind назвала Roxette поп-гуртом месяцу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Daily Roxette

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1986 годзе

Катэгорыя:Выканаўцы, якія ўзначальвалі Billboard Hot 100
Марачынскі сельсавет

**Марачы́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — вёска Марачы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году як **Крывіцкі сельсавет** у складзе Зэльвенскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. Цэнтар — вёска Крывічы. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзеснкай вобласьці. 25 лютага 1961 году перайменаваны ў Марачынскі сельсавет, цэнтар перанесены ў вёску Марачы. З 17 красавіка 1962 году ў складзе Мастоўскага раёну, з 25 сьнежня 1962 году ў складзе Ваўкавыскага раёну, з 30 ліпеня 1966 году ў складзе адноўленага Зэльвенскага раёну. 19 сьнежня 1974 году скасаваны, тэрыторыя далучана да Дзярэчынскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Зэльвенскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мастоўскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ваўкавыскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Квашыяркор

**Квашыяркор** (аканск. *адкінутае дзіця*) — бялковая недастатковасьць, што выклікае вадкі ацёк у падскурнай клятчатцы і ўнутраных органах.

Праяўляецца ўздуцьцем жывата пры худых і стончаных канцавінах. Ускладненьне выклікае харчовую дыстрафію, што затрымлівае разумовае і цялеснае разьвіцьцё ды вядзе да імунадэфіцыту пры істотным зьніжэньні вагі. Узьнікае ў выніку адсутнасьці ў штодзённай ежы бялкоў і 8 незаменных амінакісьляў, якія маюць жывёльнае паходжаньне і зьмяшчаюцца ў — яйках, малацэ, рыбе, кураціне і іншым мясе. Чыньнікамі хваробы могуць служыць: парушэньне засваяльнасьці і абмену амінакісьляў (фэнілкетанурыя), пашкоджаньне нырак і печані, зацяжная інфэкцыя і цукровы дыябэт праз узмоцнены распад бялкоў, а таксама рак. Для папярэджаньня немачы выкарыстоўваюць кісламалочныя напоі (ёгурт, кефір, кіслае малако, кумыс, тан).

## Крыніцы

Катэгорыя:Захворваньні лімфатычных судзінаў
Катэгорыя:Харчовыя захворваньні
Катэгорыя:Голад
Катэгорыя:Пэдыятрыя
Могілкі Сьвятога Адальбэрта

**Мо́гілкі Сьвято́га Адальбэ́рта** () — рымска-каталіцкія могілкі ў Найлсе, прыгарадзе Чыкага, штат Іліной. Мяжуюць з праспэктам Мілўокі на ўсходзе, вуліцамі Альбіёна і Хейса на поўдні і праспэктам Харля на захадзе. Розныя нямогілкавыя ўласьцівасьці аддзяляюць іх ад праспэкту Туі на поўначы. Могілкавы цэнтар перасякаецца з поўначы на поўдзень праспэктам Ньюарка. Іх галоўны ўваход знаходзіцца на праспэкце Мілўокі, прыкладна пасярэдзіне паміж Дэвонам і Тужы.

## Гісторыя
Клады былі заснаваныя ў 1872 годзе, названыя ў гонар Сьвятога Адальбэрта (Войцеха), сьвятога заступніка Польшчы. У 1990 годзе на паўночна-заходнім куце могілкаў быў адкрыты садова-склепавы комплекс Марыі, Мацеры Божай. Ён утрымлівае каля 6000 склепаў.

## Пахаваныя на могілках

* Эдвард Будзька (1882—1958) — беларускі грамадзкі дзяяч, паэт, публіцыст і выдавец. На кладах гэтаксама пахаваныя ягоныя сваякі;
* Мікалай Дзямідаў (1888—1967) — беларускі вайсковец, палітычны, грамадзкі дзяяч, публіцыст, настаўнік;
* Вацлаў Пануцэвіч (1911—1991) — беларускі палітычны і рэлігійны дзяяч, гісторык. На могілках гэтаксама пахаваныя ягоныя сваякі
* Вітаўт Рамук (1914—2010) — дзеяч беларускай дыяспары ў Чыкага.
* Янка Чарапук (1896—1957) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч.
* Мікола Шчаглоў-Куліковіч (1893—1969) — беларускі кампазытар, музыколяг, этнограф, паэт і дзяяч беларускага руху ў эміграцыі. На могілках гэтаксама пахаваная ягоная жонка;

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Могілкі ЗША
Катэгорыя:Ілінойс
Ёшта

**Ёшта** — гібрыд агрэста і парэчак.

Мае памер агрэсту і кісла-салодкі смак і пах парэчкі. У 1970 годзе ягаду вывеў нямецкі дасьледнік Рудольф Баўэр. Існуе 2 гатункі: «чорны» — карычнева-барвовага адценьня і «чырвоны» — блякла-чырвонага. За сэзон хмыз ёшты прыносіць 7-10 кг ягадаў. Іх выкарыстоўваюць у дэсэртах, араматызатарах газаваных напояў і хатніх нарыхтоўках. Таксама іх карысна ўжываць для вывядзеньня з арганізму цяжкіх мэталаў і радыяактыўных рэчываў, для паляпшэньня кровазвароту і пры страўнікава-кішачных хваробах.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гібрыды садавіны
Катэгорыя:Ягады
Катэгорыя:Кветкавыя
Катэгорыя:Хмызьнякі
Катэгорыя:Двухдольныя
Катэгорыя:Сельскагаспадарчыя культуры
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1970 годзе
Міхаіл Сасонка

**Міхаіл Сасонка** (, Станіслаўцы, Докшыцкі раён, Віцебская вобласьць) — беларускі палітык.

## Біяграфія
Нарадзіўся 28 кастрычніка 1953 году ў вёсцы Станіслаўцы Докшыцкага раёна Віцебскай вобласьці.

У 1795 годзе скончыў Беларускі інстытут мэханізацыі сельскай гаспадаркі (інжынэр-электрык), Менскую вышэйшую партыйную школу (палітоляг).

Працоўную дзейнасьць пачаў інжынэрам-электрыкам у племянным саўгасе «Краснапольле» Расонскага раёну (1975—76). Працаваў галоўным інжынэрам, старшынём Расонскага раённага аб’яднаньня «Сельэнэрга» (1976—80), першым сакратаром Расонскага райкаму ЛКСМБ (1980—81), старшынём калгасу «Новы сьвет» Расонскага раёну (1981—85), першым сакратаром Расонскага райкаму КПБ (1985—91), намесьнікам дырэктара цаглянага завода акцыянэрнага таварыства «Расоны» (1991—94), дырэктарам навукова-вытворчага прадпрыемства «Агат» у Наваполацку (1994—96).

Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня (1995—1996), быў намесьнікам старшыні Камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраваньні і рэглямэнце, чальцом Рады Палаты прадстаўнікоў. Зьяўляўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага скліканьня, быў намесьнікам старшыні Камісіі па пытаньнях эканомікі; дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога скліканьня, быў старшынём Пастаяннай камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраваньні і рэглямэнце; дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга скліканьня, быў чальцом Пастаяннай камісіі па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраваньні і рэглямэнце.

Пасьля заканчэньня дэпутацкіх паўнамоцтваў працаваў першым намесьнікам адказнага сакратара Парлямэнцкага сходу Саюзу Беларусі і Расеі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 13-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га скліканьня
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га скліканьня
Зяленіца

**Зяле́ніца** (таксама — *Зеляні́ца*) — хутар у Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Зэльвенскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Зэльвенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Забагоньне (Гарадзенская вобласьць)

**Забаго́ньне** — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Зэльвенскага сельсавету.

23 чэрвеня 1980 году вёска перададзеная з Зэльвенскага сельсавету ў склад Крамяніцкага сельсавету. Да 25 лістапада 2004 году ўваходзіла ў склад Ялуцавіцкага сельсавету

## Насельніцтва
* 2009 год — 27 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Зэльвенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Расіцавыя

**Расіцавыя** (Droseraceae) — сямейства кветкавых расьлінаў, якое зьмяшчае 3 роды (*Aldrovanda*, *Dionaea*, *Drosera*) і каля 180 відаў.

## Апісаньне
Прадстаўнікі гэтага сямейства — аднагадовыя або шматгадовыя, травяністыя, драпежныя расьліны. Кветкі ў суквецьці, рэдка, адзінкавыя; чашалісьцікаў 5, пялёсткаў 5, тычачак звычайна 5, або (10–)15(–20) (*Dionaea*). Плод — каробачка. Насеньне шматлікае, дробнае.

## Арэал
Распаўсюджаныя амаль ва ўсім сьвеце.

## Крыніцы

*
Катэгорыя:Гвазьдзікакветныя
Уладзімер Цыплакоў

**Уладзімер Віктаравіч Цыплакоў** (, Інта — ) — былы прафэсійны беларускі хакеіст.

## Жыцьцяпіс
Пачаў сваю кар’еру ў 1985 годзе ў складзе яраслаўскага «Тарпэда», што выступала ў Першай лізе чэмпіянату СССР. Пасьля сэзону 1986/87, у якім каманда выйшла ў Вышэйшую лігу — пераехаў у Беларусь.

У 1987 годзе перайшоў у менскае «Дынама». Пасьля распаду СССР Цыплакову прапанавалі беларускае грамадзянства і магчымасьць гуляць за зборную.

У складзе зборнай Беларусі гуляў на 6 чэмпіянатах сьвету і дзьвюх Алімпіядах (1998 і 2002), быў найлепшым нападнікам. На гэтых турнірах Цыплакоў правёў 46 матчаў, у якіх набраў 48 балаў (24 галы і 24 перадачы).

У сярэдзіне 1990-ых Цыплакоў адправіўся ў ЗША, дзе замацаваўся ў «Лос-Анджэлес Кінгс», а пасьля ў «Бафала». У НХЛ правёў 331 матч, у якіх набраў 170 (69+101) балаў.

Быў першым беларусам, які замацаваўся ў НХЛ. Праз год пасьля яго загуляў Руслан Салей, у 2000-я зьявіліся Міхаіл Грабоўскі і браты Касьціцыны. Цяпер у наймацнейшым хакейным чэмпіянаце сьвету няма ніводнага беларуса.

Пасьля заканчэньня кар’еры хакеіста працаваў трэнэрам. Узначальваў менскае «Дынама».

Памёр 14 сьнежня 2019 году. Пахаваны 17 сьнежня ў Менску на Ўсходніх могілках.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Профіль на сайце hockeydb.com
* Профіль на сайце eliteprospects.com
* Профіль на сайце НХЛ

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Беларускія хакеісты і хакеісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Хакеісты і хакеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1998 году
Катэгорыя:Хакеісты і хакеісткі на зімовых Алімпійскіх гульнях 2002 году
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юнацтва-Менск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Бафала Сэйбрз»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Лос-Анджэлес Кінгс»
Катэгорыя:Галоўныя трэнэры мужчынскай зборнай Беларусі па хакеі
Катэгорыя:Беларускія хакейныя трэнэры
Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску
Котар-Вараш

**Котар-Вараш** () — горад у паўночна-заходняй частцы Рэспублікі Сэрбскай (Босьнія і Герцагавіна), у 25 км на паўднёвы ўсход ад гораду Баня-Лука. Цэнтар аднайменнай акругі ў рэгіёне Баня-Лука.

## Насельніцтва

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Партал мясцовых навінаў. Kotorvaroska Dolina.

Катэгорыя:Гарады Босьніі і Герцагавіны
Пузікі (Гарадзенская вобласьць)

**Пу́зікі** — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Каралінскага сельсавету.

Да 17 лістапада 2017 году вёска ўваходзіла ў склад Тулаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 30 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Пасуціцкі сельсавет

**Пасу́ціцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Зэльвенскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — вёска Пасуцічы.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Зэльвенскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Тулаўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Зэльвенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Pick Me Up

«**Pick Me Up**» () — самотнік беларускага рок-гурту «Jitters», запісаны на студыі Вячаслава Банкевіча ў Баранавічах і самастойна выдадзены 1 чэрвеня 2006 году. Усе сьпевы напісаны Канстанцінам Карманам на ангельскай мове. Прэзэнтацыя міні-кружэлкі прайшла 25 кастрычніка 2006 году ў менскім клюбе «ЁЁ». У 2007 годзе самотнік быў перавыдадзены як частка спліт-альбому «Split Before, Together Now» гуртоў «Hair Peace Salon» і «Jitters».

## Прыём крытыкаў
СЛЭП, аўтар парталу «XLAM.BY», у станоўчай рэцэнзіі на *«міні-альбом ці максі-сынгл»* адзначыў, што *«альбом роўны па якасьці музычнага матэрыялу, цэльны па настроі, з парай безумоўных гітоў»* і ён перадае «*сучасны гук [[рок-н-рол]]у»*'.

Музыку «Jitters» у рэцэнзіі альбому «Split Before, Together Now» Тацьцяна Заміроўская з «БелГазеты» апісала словамі: «*назойлівая, аўтэнтычная й [[Блюз-рок|па-блюзаваму]] шалапутная — у ёй прысутнічае неўтаймаваная танцавальнасьць, як у „Gomez“ і „Happy Mondays“, і начыста адсутнічаюць патасныя рэфлексіі*». Гарэзнасьць і танцавальнасьць гітарнага року «Jitters» ацаніла й Алена Сабалеўская з «Музыкальнай газеты», на старонках якой яна параўнала музыку гурта з творчасьцю «Travis», «Radiohead», «Muse», «Blur» ды «Coldplay».

## Сьпіс кампазыцыяў

## Удзельнікі

**[[Jitters]]**:
* Канстанцін Карман — вядучы вакал, бас.
* Іван Барзенка — гітары, бэк-вакал, клявішыя.
* Сяргей Кандраценка — гітары.
* Павал Кудрын — бубны.

**Вытворчасьць**:
* Вячаслаў Банкевіч — запіс і зьвядзеньне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Спампаваць самотнік (Bandcamp)

Катэгорыя:Самотнікі 2006 году
Катэгорыя:Беларускія альбомы
Катэгорыя:Альбомы на ангельскай мове
Катэгорыя:Рок-альбомы