open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кузявічы (Пружанскі раён)

**Кузяві́чы** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавету.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — вёска ў Зельзінскай воласьці Ваўкавыскага павету Гарадзенскай губэрні, 376 дзесяцінаў.

За польскім часам — у гміне Падароск Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 2010 год — 89 чалавек
* 1999 год — 135 чалавек

## Транспарт
Аўтамабільныя дарогі  Ваўкавыск — Ружаны і  Кузявічы — Рачкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Блянка Суарэс

**Бля́нка Марты́нэс Суа́рэс** (;  21 кастрычніка 1988 год) — гішпанская акторка. Найбольш вядомая ролямі ў тэлесэрыялах «Інтэрнат» (2007—2010) і «Карабель» (2011—2013).

## Кар’ера
Блянка Суарэс дэбютавала ў кіно ў 2007 року, выканаўшы ролю Хуліі Мэдыны ў тэлесэрыяле «Інтэрнат» на канале Антэна 3 (2007—2010). За сваю ролю яна атрымала ўзнагароду «Fotogramas de Plata» найлепшай акторцы. Адначасна зьнялася ў поўнафарматных карцінах «» (*Eskalofrío*), «» (*Cobardes*), «» (*Fuga de cerebros*) і «» (*El cónsul de Sodoma*), а таксама ў кароткамэтражных *Сусьветы* (*Universos*) і *Паўкуля* (*Hemisferio*).

У 2010 Суарэс упершыню зьнялася ў адной з галоўных роляў у фільме «» (*Carne de neón*). Пасьля выхаду фільму на экраны Суарэс зьнялася разам з Антоніё Бандэрасам і Аленай Анаяй у фільме Пэдра Альмадовара «Скура, у якой я жыву», за які атрымала прызнаньне гледачоў і намінацыю на прэмію «Гоя» за найлепшы жаночы акторскі дэбют.

Наступнымі сталі здымкі для каналу «Antena 3» тэлесэрыялу «Карабель» (*El Barco*), за які Суарэс атрымала прэміі «Fotogramas de Plata» найлепшай тэлеакторцы і «Ondas» найлепшай акторцы, а таксама намінацыю на прэмію «TP de Oro» найлепшай акторцы. Паміж здымкамі сэрыялу Суарэс зьнялася ў двух фільмах, прадстаўленых у 2012 року — камэдыйнай драме «» (*The Pelayos*) і пасьляваеннай драме «» (*Miel de naranjas*).

У 2013 року на экраны з удзелам Суарэс выйшла камэдыя «» (*Los amantes pasajeros*). На Канскім кінафэстывалі Суарэс атрымала ўзнагароду Шапар за жаночае адкрыцьцё году.

У 2014 Суарэс зьнялася ў ролі Беласьнежкі ў аднайменнай сэрыі тэлесэрыялу «» (*Cuéntame un cuento*).

У 2015 року Блянка Суарэс зьнялася ў тэлесэрыялах «» (*Los nuestros*), «» (*Carlos, rey emperador*), фільмах «» (*Perdiendo el norte*) ды «» (*Mi gran noche*), за які была намінаваная на прэмію Фэраз найлепшай акторцы другога пляну.

## Асабістае жыцьцё
У 2009—2011 роках Суарэс знаходзілася ў стасунках з акторам Хавіерам Пэрэйрам. Пасьля ў 2011—2014 сустракалася і жыла разам з калегам па фільме «Сямейка Пэлаяў» Мігелем Анхелем Сыльвэстрам from 2011 to 2014. У 2014 непрацяглы час сустракалася з поп-рок-музыкам Дані Мартынам.

## Фільмаграфія

## Прэміі і ўзнагароды

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мадрыдзе
Катэгорыя:Гішпанскія фотамадэлі
Катэгорыя:Гішпанскія акторкі
Пачапава

Назву **Пачапава** маюць:

* Пачапава — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Пачапава — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Пачапава — водасховішча ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
Апіта (вёска)

**Апіта́** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
Напрыканцы XVI стагодзьдзя вёска ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводзтва, шляхецкая ўласнасьць. У 1690 г. існавалі маёнткі Апіта-Маслоўшчызна М.Сьвяцкевіча, Апіта Маслоўшчызна П.Зарзеўскага, Апіта М.Доўгерда, Апіта-Лойбаўшчызна С.Парэцкага, Апіта-Маясоўшчызна яго ж, Апіта-Баркоўшчызна Пшаздомскага, Апіта-Загаранаўшчызна Дорняка, Апіта М.Лынкоўскага, Апіта Лятынскага.

У 1861 г. 29 рэвіскіх душ, вёска належала да маёнтку Загаранаўшчызна Янкоўскіх. У 1905 г. 222 жыхары, 465 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. аколіца ў Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 42 двары, 204 жыхары.

3 1940 г. у Івейскім раёне. 3 1960-х гадоў у калгасе імя XXII партзьезду. 3 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах. У 1970 г. 246 жыхароў. Потым у складзе калгасу імя У.А.Баўма.

## Насельніцтва
* 2009 год — 43 чалавекі
* 1999 год — 86 чалавек, 41 двар

## Крыніцы

## Глядзіце таксама
* Малая Апіта

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Чэмпіянат Эўропы па гандболе сярод мужчынаў 2000 году

**[[Чэмпіянат Эўропы па гандболе сярод мужчынаў]] 2000 году** — чацьвертае эўрапейскае спаборніцтва гандбольных зборных, якое праводзілася ў Харватыі з 21 па 30 сьнежня 2000 году. Чэмпіёнамі Эўропы трэцім разам стала зборная Швэцыі.

## Пляцоўкі
Гульні чэмпіянату адбываліся ў двух местах:



## Папярэдні раўнд

### Група A

----

----

----

----

### Група B

----

----

----

----

## Плэй-оф

## Стыкавыя матчы

### За 5-е месца

### За 7-е месца

### За 9-е месца

### За 11-е месца

## Выніковая табліца

## Вонкавыя спасылкі
* Зьвесткі на бачыне ЭГФ 

2000
Катэгорыя:2000 год у гандболе
Катэгорыя:Міжнародныя спартовыя спаборніцтвы ў Харватыі
Катэгорыя:Харвацкі гандбол
Вуліца Беларуская (Кіеў)

**Белару́ская ву́ліца** () — вуліца ў Шаўчэнкаўскім раёне горада Кіева, мясцовасьць Лук’янаўка. Пралягае ад Лук’янаўскай плошчы да вуліцы Дзераўлянскай.

Далучаюцца вуліцы Дзегцяроўская і Мітрафана Доўнар-Запольскага.

28 сакавіка 2016 году на доме №22 разьмешчаны памятны знак беларусам, якія загінулі за Ўкраіну.

## Крыніцы

## Літаратура
* Вулиці Києва. Довідник / Упор. А. М. Сигалов та ін. — К. : Реклама, 1975. — С. 24.

Катэгорыя:Вуліцы Кіева
Катэгорыя:Шаўчэнкаўскі раён (Кіеў)
Белазёраўцы

**Белазёраўцы** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У XIX — пачатку XX ст. вёска ў Ліпнішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 45 рэвіскіх душ, у складзе маёнтка Бэрдаўшчына памешчыка Э.Умястоўскага. У 1905 г. 229 жыхароў, 169 дзесяцін зямлі, непадалёку знаходзілася карчма, 5 жыхароў, 2 дзесяціны зямлі. У 1909 г. 29 двароў, 191 жыхар.

У 1921-1939 гг. у Ліпніскай гміне Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 39 двароў, 176 жыхароў.

3 1940 г. у Івейскім раёне. Дзейнічала пачатковая школа. У 1951 г. створаны калгас «Чырвоны Кастрычнік». 3 1956 г. у калгасе імя Ф.Э.Дзяржынскага, затым у калгасе імя У.І.Леніна. 3 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах. У 1970 г. 144 жыхары. Потым у складзе калгаса «Сураж».
 
## Насельніцтва
* 2009 год — 43 чалавекі
* 1999 год — 71 чалавек, 37 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* Памяць: Іўеўскі раён. — Менск: Белта, 2002.

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Яданцы

**Яда́нцы** — хутар ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Скверні

**Скве́рні** — хутар ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Завяргані

**Завярга́ні** — былы хутар у Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У пачатку XX ст. засьценак і млын Завяргані ў Ліпнішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1905 годзе ў засьценку 9 жыхароў, 1 дзесяціна зямлі; на млыне 6 жыхароў, 2,5 дзесяціны зямлі, належалі памешчыку Вольскаму.

У 1921—1939 гадах калёнія ў Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 годзе 7 двароў, 37 жыхароў.

3 12 кастрычніка 1940 году вёска (25 двароў, 151 жыхар) у Гераненскім сельсавеце Івейскага раёну. 3 1952 году ў калгасе імя М. І. Калініна, пазьней у калгасе імя У. І. Леніна. 3 1963 году ў Жылёўскім, з 1979 году ў Геранёнскім сельсаветах. Потым у складзе калгаса імя У. А. Баўма. У 1999 годзе 1 двор, 1 жыхар. Ліквідаваны 17 жніўня 2015 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Івейскага раёну
Братні зьвяз літоўскай моладзі

**Братні зьвяз літоўскай моладзі** () ― тайная моладзевая арганізацыя, якая існавала ў Беларусі і Летуве ў 1846—1849 роках.

## Гісторыя заснаваньня
Назва зьвязу супадае з радком з польскага куплету «Інтэрнацыяналу», які да таго часу яшчэ ня быў напісаны:

: *Bój to jest nasz ostatni*,
: *Krwawy skończy się trud*,
: *Gdy Związek nasz bratni*
: *Ogarnie ludzki ród!*

Зьвяз заснаваны ў Вільні мясцовымі зьбяднелымі шляхціцамі-каталікамі Францішкам і Аляксандрам Далеўскімі. Спачатку ў яго ўваходзілі А. Янкоўскі, , В. Клячкоўскі, Э. Ёдка, К. Дабкевіч. Зьвяз аб’ядноўваў студэнцкую польскамоўную каталіцкую моладзь. У 1848 року да яго далучыліся разначынцы, рамесьнікі, дробная шляхта.

## Мэты і праграма Зьвязу

У праграме былі вылучаныя патрабаваньні незалежнасьці «Польшчы» (г.зн. былых земляў фэдэратыўнай польска-літоўскай Рэчы Паспалітай) і абвяшчэньне яе рэспублікай, ліквідацыі ўсіх саслоўных прывілеяў, вызваленьне сялянаў і надзяленьне іх зямлёй. Сябры зьвязу вялі агітацыю ў Вільні, Наваградку, Лідзе, Слоніме й іншых местах. Яны спрабавалі прыцягнуць на свой бок нават жаўнераў Бабруйскай крэпасьці і Менскага гарнізону. У 1848 року было наладжанае супрацоўніцтва зь віленскай тайнай арганізацыяй Міхала Мікутовіча, і ў наступным року яны аб’ядналіся.

Пасьля выбуху Вясны народаў пачалася падрыхтоўка да паўстаньня, пачатак якога быў прызначаны на 4 красавіка 1849 року. Змоўшчыкі разьлічвалі на хуткі пачатак расейска-прускай вайны.

## Разгром Зьвязу
Пасьля ананімнага даносу з 27 сакавіка 1849 року пачаліся арышты, да сьледзтва было прыцягнута каля 200 чалавек (17% зь іх былі рамесьнікамі, 25% ― навучэнцы, астатнія ― з дробнай шляхты). Сьледзтва цягнулася да лютага 1850 року. Кіраўнікі і найбольш актыўныя сябры прысуджаныя да сьмяротнага пакараньня, замененага катаргавымі працамі ад 10 да 15 гадоў. Многія сябры Зьвязу пасьля ўдзельнічалі ў Студзеньскім паўстаньні (1863—1864).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Тайныя таварыствы
Катэгорыя:Палітычныя змовы
Катэгорыя:Колішнія беларускія палітычныя арганізацыі
Катэгорыя:Польскія незалежніцкія арганізацыі
Катэгорыя:Беларускія моладзевыя арганізацыі
Катэгорыя:Колішнія арганізацыі Летувы
Катэгорыя:Арганізацыі Вільні
Катэгорыя:Заходні край
Катэгорыя:Гісторыя Вільні
Трышокі

**Трышокі** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. аколіца ў Седліцкай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 8 рэвіскіх душ, у складзе маёнтку Антонава памешчыка Э.Умястоўскага. У 1905 г. у аколіцы 48 жыхароў, 206 дзесяцін зямлі, у засьценку 5 жыхароў, 0,5 дзесяціны зямлі (належаў Умястоўскаму).

У 1921-1939 гг. засьценак у Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 9 двароў, 50 жыхароў.

У 1940 г. вёска, 11 двароў, 52 жыхары. 3 12.10.1940 г. у Геранёнскім, з 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах Івейскага раёну. У 1950 г. арганізаваны калгас «Зорка». 3 1961 г. у калгасе імя XXII партзьезду. У 1970 г. 26 жыхароў. Потым у складзе калгасу імя У.А.Баўма.

## Насельніцтва
* 2009 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

## Літаратура
* Памяць: Іўеўскі раён. — Мінск: Белта, 2002.

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Туланка

**Тул́анка** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У XVII стагодзьдзі маёнтак Туланка-Кімбароўшчызна Геранёнскай парафіі Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1690 г. належаў Ф.Доўгірду, Я.Сухоцкаму, стражніку лідзкаму, 1 дым.

У ХІХ—пачатку XX ст. вёска ў Седліцкай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 28 рэвіскіх душ, у складзе маёнтка Антонава Э.Умястоўскага. У 1905 г. 121 жыхар, 90 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 14 двароў, 91 жыхар.

У 1940 г. вёска, 10 двароў, 60 жыхароў. 3 12.10.1940 г. у Геранёнскім, з 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах Івейскага раёну. У 1951 г. арганізаваны калгас «I Мая». 3 1961 г. у калгасе імя XXII партзьезду. У 1970 г. 81 жыхар. Потым у складзе калгасу імя У.А.Баўма.
## Насельніцтва
* 2009 год — 44 чалавекі
* 1999 год — 45 чалавек, 22 двары

## Крыніцы

## Літаратура
* Віруальная Івейшчына

## Крыніцы

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Сара Воан

**Сара Во́ан**, Воэн, транскрыпцыйнае чытаньне — [], Воон (*Sarah Vaughan*, мянушка — *Sassy*; 27 сакавіка 1924, Ньюарк — 3 красавіка 1990, Гідэн-Гілз, Каліфорнія) — афраамэрыканская джазавая сьпявачка, адна з найбольш выбітных у XX ст. Прэмія «Грэмі» ў намінацыі «Найлепшая джазавая вакалістка» (1982).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Музыкі ЗША
Катэгорыя:Сьпявачкі ЗША
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Грэмі»
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Эмі»
Катэгорыя:Афраамэрыканскія сьпявачкі
Лінгвагуманітарны каледж

УА **Лінгвагуманіта́рны кале́дж** пры МДЛУ () — беларуская сярэдняя спэцыяльная ўстанова адукацыі ў Менску.

## Гісторыя
У 1983 годзе была заснаваная *«Менская пэдагагічная вучэльня»* № 2.

У 1993 годзе вучэльня была пераназваная ў *«Менскі пэдагагічны коледж»*. А ў 1996 годзе ён становіцца «*Менскім дзяржаўным пэдагагічным коледжам*».

У 1998 годзе рашэньнем Менскага гарадзкога выканаўчага камітэту *«Менскі дзяржаўны пэдагагічны коледж»* становіцца *«Менскім дзяржаўным пэдагагічным коледжам №1»*.

У 2004 годзе ён становіцца *«Пэдагагічным коледжам» УА МДЛУ*, а з 2006 году - *Лінгвагуманітарным коледжам пры УА МДЛУ*.

## Адукацыя

Выпускнікі Лінгвагуманітарнага коледжу маюць права паступаць на скарочаныя тэрміны навучаньня ў МДЛУ на ўсе спэцыяльнасьці вышэйшай адукацыі ў адпаведнасьці з Парадкам прыёму ў МДЛУ.

## Вонкавыя спасылкі
* афіцыйны сайт Лінгвагуманітарнага коледжу

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1983 годзе
Катэгорыя:Коледжы Менску
Катэгорыя:Менскі дзяржаўны лінгвістычны ўнівэрсытэт
Аляксандар Ціхановіч

**Аляксандар Рыгоравіч Ціхановіч** (, Менск — , Менск) — беларускі эстрадны сьпявак. Заслужаны артыст Беларусі (1991), Народны артыст Беларусі (2006).

## Жыцьцяпіс
Падчас вучобы ў Сувораўскай вайсковай вучэльні граў на тубе ў вайсковым духавым аркестры. У гэтыя ж гады ўваходзіў у склад маладзёжнага гурта «Факіры», які выконваў папулярныя эстрадныя кампазыцыі.

Скончыў Маладэчанскую музычную вучэльню, у 1982 годзе Беларускую кансэрваторыю. З 1971 году ў Беларускай філярмоніі, саліст ВІА «Верасы». З 1987 году саліст-вакаліст Дзяржаўнага аркестра сымфанічнай і эстраднай музыкі Беларусі. З 1988 году — стваральнік і кіраўнік (з жонкай Ядвігай Паплаўскай) першага ў Беларусі Тэатру песьні і студыі пры ім (у 2003 годзе пераўтвораны ў прадусарскі цэнтар «Прафіартвідыён»). Адначасова з 2001 году — музычны кіраўнік беларускага канала «Сталічнае тэлебачаньне». Выступаў з Паплаўскай у складзе вакальна-эстраднага дуэту. Аўтар папулярных эстрадных песень.

Указам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 30 сакавіка 2006 году № 185 за значны асабісты ўклад у разьвіцьцё нацыянальнай культуры, захаваньне і прапаганду лепшых музычных традыцый Аляксандру Ціхановічу і яго жонцы Ядвізе Паплаўскай нададзеныя званьні «Народны артыст Беларусі».

## Дыскаграфія
### Альбомы ансамбля «Верасы»:
* «Наша дискотека»
* «Музыка для всех»
Самыя вядомыя песьні: *«Белы сьнег»* (музыка Эдуарда Ханка, слова Генадзя Бураўкіна), *«Малиновка»* (музыка Эдуарда Ханка, слова А. Папярэчнага), *«Я у бабушки живу»* (музыка Эдуарда Ханка, словы І. Шафэрана).

### Альбомы Ціхановіча і Паплаўскай:
* «Счастливый случай» (Фірма Мелодия, LP, 1989)
* «Музыка любви» (Фірма Мелодия; Эдди (Менск), LP, 1995)
* «От „Малиновки“ и до…» (Эдди. CD, 1997)
* «Жизнь — прекрасный миг» (Master Sound, CD, 1997)
* «Любовь судьба» (West Records, 2008)
* «Она не могла иначе» (Беларусь, Расея, 2013)

## Здымкі ў кіно
* 1983 — А таксама цырк (дакумэнтальны) — *ВІА «Верасы»*
* 1994 — Трэці ня лішні — *аніматар*
* 2004 — Неба ў гарошак — *гулец у казіно*
* 2006 — Рыфмуецца з каханьнем — камэя/вакал
* 2009 — Яблык Месяца — *Сьцяпан*
* 2013 — Яна не магла інакш — *Аляксандар Ціхановіч (камэо)*
* 2013 — Прытчы 4 — *галоўны крэдытор*

## Літаратура
* Беларуская энцыкляпэдыя: У 18 т. Т.17: Хвінявічы — Шчытні / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2003. — 512 с.: іл.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі
Катэгорыя:Постаці Беларускай дзяржаўнай філярмоніі
Катэгорыя:Заслужаныя артысты Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Сьпевакі і сьпявачкі XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Сьпевакі і сьпявачкі XXI стагодзьдзя
Катэгорыя:Народныя артысты Беларусі
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Ціхановіч

**Ціхановіч** — беларускае прозьвішча.

## Носьбіты
* Аляксандар Ціхановіч, беларускі эстрадны сьпявак
* Валянцін Ціхановіч, беларускі графік
* Генрых Ціхановіч, беларускі мастак
* Канстанцін Ціхановіч, беларускі графік
* Міхаіл Ціхановіч, поўны кавалер Ордэна Славы
* Яўген Ціхановіч, беларускі мастак і мэмуарыст
Інэса Драбышэўская

**Інэ́са Міха́йлаўна Драбышэ́ўская** (нар.  году) — беларуская дзяржаўная дзяячка, міністар аховы здароўя Беларусі з 1994 па 1997 год, доктар мэдычных навук, прафэсар (2001).

## Жыцьцяпіс
У 1971 годзе скончыла Віцебскі мэдычны інстытут.

Працавала ўрачом-гінэколягам паліклінікі, з 8 лютага 1973 — урачом-кардыёлягам гінэкалягічнага аддзяленьня ГААД. З 17 верасьня 1984 году — намесьніца галоўнага лекара дыспансэру, з 15 студзеня 1986 году па 1994 — галоўны ўрач ГАКАД. За час яе працы быў пабудаваны паліклінічны будынак анкадыспансэру і праведзены праектныя працы па будаўніцтве новага корпусу дыспансэру, будаўніцтва якога працягвалася з 1988 па 1994 гады.

З 1990 году — дэпутат Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь, чалец камісіі па ахове здароўя, фізычнай культуры і сацыяльнаму забесьпячэньню.

У 1994—1997 гг. — Міністар аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

Сябра Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня.

## Дадатковыя зьвесткі
25 жніўня 1994 году разам з Аляксандрам Лукашэнкам была асыстэнткай уносу бел-чырвона-белага сьцягу касманаўтам Уладзімерам Кавалёнкам у залю Вярхоўнага Савету Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* І. В. Пантюк. «Камісары і міністры аховы здароўя Беларусі: гісторыка-біяграфічныя звесткі»

Катэгорыя:Міністры аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія лекары
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня
Катэгорыя:Выпускнікі Віцебскага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Сябры Савету Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га скліканьня
Катэгорыя:Дактары мэдычных навук
Катэгорыя:Беларускія прафэсары
Нагорнікі

Назву **Нагорнікі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Нагорнікі — вёска ў Вензавецкім сельсавеце Зьдзецельскага раёну
** Нагорнікі — вёска ў Парэцкім сельсавеце Зьдзецельскага раёну
Бег да мора

**Бег да мо́ра** (16 верасьня 1914 — 15 кастрычніка 1914) — назва трох апэрацыяў як нямецкіх, так і ангельска-францускіх войскаў на Заходнім фронце падчас Першай сусьветнай вайны, якія мелі мэту ахапіць флянгі праціўніка. Аднак ні аднаму з бакоў гэтага зрабіць не атрымалася, вынікам «Бега да мора» стала толькі павелічэньне працягласьці фронту.

## Баі на Ўазе і Соме
Пасьля заканчэньня 15 верасьня баёў на Эне ўтварыўся пазыцыйны фронт пазыцыйны фронт ад швэйцарскай граніцы да ракі Ўаза. Але абодва бакі мелі адкрытым флянг: прастора ў 200 км паміж пазыцыямі на Эне і Паўночным морам нікім не была занятая. Войскі Антанты паспрабавала абысьці немцаў з захаду. На ўчастак р. Ўаза былі кінутыя кавалерыйскі корпус, пяхотная дывізія з 6-й арміі, і тэрытарыяльныя часткі д`Амада, сюды ж сталі перакідваць яшчэ адзін корпус зь Лятарынгіі.

Але і немцы паспрабавалі скарыстацца адкрытым флянгам і пасунулі туды свой корпус і кавалерыйскую дывізію. 16 верасьня адбыўся сустрэчны бой, які доўжыўся 2 дні, але быў безвыніковым для абодвух бакоў. І немцы і англа-францускія сілы панесьлі страты і пачалі замацоўвацца на дасягнутых рубяжах.

## Баі на Скарпе
З 25 верасьня французы сталі фармаваць новую 10-ю армію ў раёне ракі Скарп для наступнай спробы абыходу, але і немцы сфармавалі сваю абыходную групоўку, што ізноў прывяло да сустрэчнага бою на флянгу, які скончыўся ізноў безвынікова.

## Баі на Лісе
Далейшыя спробы ахапіць флянгі перанесьліся ў раён ракі Ліс. Тут засяродзіліся велізарныя масы войскаў з абодвух бакоў. На берагах Лісу пачаліся баі. Аднак з-за вялікай колькасьці войскаў баі прынялі маларухомы характар. Бітвай на рацэ Ліс скончыліся баявыя дзеяньні бакоў з мэтай ахапіць флянгі адзін аднаго — праціўнікаў дасягнулі Паўночнага мора.

## Вынік
Абодва бакі на працягу 30 дзён з 16 верасьня па 15 кастрычніка зацята спрабавалі абыйсьці адкрыты флянг праціўніка, перакідаючы пасьлядоўна сюды ўсё новыя і новыя часткі. Аднак гэта не прынесла абодвум бакам ніякіх вынікаў, акрамя таго, што фронт ўсё больш і больш падаўжаўся (на 170-180 км) пакуль не дасягнуў узьбярэжжа Паўночнага мора.

## Літаратура
* Заянчкоўскі А.М. Первая мировая война — СПб.: Полигон, 2000. — 878 с. — .
* Бэзіл Лідэл Гарт 1914. Правда о Первой мировой — М.: Эксмо, 2009. — 480 с. — 4300 экз. — .
* История Первой мировой войны 1914—1918 гг. / пад рэдакцыяй І.І. Растунова — у 2-х тамах. — М.: Наука, 1975. — 25 500 ас.

Катэгорыя:Бітвы Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы Францыі
Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Бітвы Нямеччыны
Катэгорыя:Нямеччына ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Францыя ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Першай сусьветнай вайне
Красная Ніва

Назву **Красная Ніва** маюць:

* Красная Ніва — пасёлак у Брагінскім раёне Гомельскай вобласьці
* Красная Ніва — вёска ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці
* Красная Ніва — вёска ў Валевачоўскім сельсавеце Ігуменскага раёну Менскай вобласьці
* Красная Ніва — вёска ў Руднянскім сельсавеце Ігуменскага раёну Менскай вобласьці
* Красная Ніва — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці
18-я армія (Нямецкая імпэрыя)

**18-я а́рмія** () — вайсковае аб’яднаньне армейскага ўзроўню імпэрскай Нямецкай арміі падчас Першай сусьветнай вайны. Была сфармавана 22 сьнежня 1917 году ў Францыі на базе групы арміяў Войрша. Удзельнічала толькі ў баявых дзеяньнях на Заходнім фронце.

## Гісторыя баявых дзеяньняў
18 армія была адной з трох арміяў (разам з 17-й і 19-й), якія былі ўтвораны напрыканцы 1917 (пачатку 1918) году з войскаў, якія былі перакінутыя з Усходняга фронту. Яны павінны былі прыняць удзел у Вясновым наступе Людэндорфа. Немцы адчувалі, што гэта адзіны шанц для перамогі да таго, як прыбудзе вялікая армія зь неабмежаванымі рэсурсамі з ЗША. Таксама немцы мелі часовую перавагу над супернікамі, у 50 дывізіяў якія яны зьнялі з Усходняга фронту пасьля падпісаньня Берасьцейскага міру.

Пад канец вайны ўваходзіла ў склад групы арміяў Кронпрынца.

## Баявы склад на 30 кастрычніка 1918 году
* І баварскі корпус (Генэрал ад артылерыі Максымільян Рытэр фон Гён)
* Рэзервовы XXVІ корпус (Генэрал-лейтэнант Оскар фон Ватэр)
* Рэзервовы XVIIІ корпус (Генэрал-лейтэнант Людвіг Зыгэр)
* XІV корпус (Генэрал-лейтэнант Фрыдрых фон Гантард)

## Камандуючыя
18-я армія ўвесь свой час існаваньня была пад камандаваньнем генэрала ад інфантэрыі Оскара фон Гут’ера.

## Літаратура
* Cron, Hermann (2002). Imperial German Army 1914–18: Organisation, Structure, Orders-of-Battle [first published: 1937]. Helion & Co. .
* Ellis, John; Cox, Michael (1993). The World War I Databook. Aurum Press Ltd. .

Катэгорыя:Арміі Нямеччыны ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Вайсковая гісторыя Нямеччыны
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Сьнежань 1917 году
Катэгорыя:Зьніклі ў 1919 годзе
Катэгорыя:1917 год у Нямеччыне
Давід Бісбаль

**Давід Бісбаль** (; нар. 5 чэрвеня 1979) — гішпанскі поп-сьпявак, пераможца прэміі «Грэмі ў галіне лацінаамерыканскай музыкі». Пачынаў сваю кар’еру ў гішпанскім музычным рэаліці-шоў «Operación Triunfo».

Катэгорыя:Гішпанскія сьпевакі і сьпявачкі
Валеры Малашка

**Валеры Анатольевіч Малашка** (Нар.1966, Горадня) — беларускі дзяржаўны дзяяч, міністар аховы здароўя, экс-міністар працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь.

## Жыцьцяпіс
У 1989 годзе скончыў Менскі дзяржаўны медычны інстытут. Паводле першай адукацыі ён пэдыятар. У 2007 годзе скончыў Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце (спэцыяльнасьць «дзяржаўнае кіраваньне сацыяльнай сфэрай»).

З 1989 па 2004 год Малашка працаваў па спэцыяльнасьці: анэстэзіёлягам-рэаніматолягам, намесьнікам галоўнага лекара ў лячэбных пытаньнях, галоўным лекарам Магілёўскай абласной дзіцячай бальніцы. Адным зь першых увёў у Беларусі аддзяленьне мэдрэабілітацыі для дзяцей да году.

З 2004 году Валеры Малашка быў першым намесьнікам начальніка ўпраўленьня аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкаму. З 2005 па 2009 год — начальнікам упраўленьня аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкаму. У студзені 2009 году быў прызначаны намесьнікам старшыні Магілёўскага аблвыканкаму. У 15 сьнежня 2016 году прызначаны міністрам працы. Праз 6 тыдняў, 27 студзеня 2017 году Аляксандар Лукашэнка прызначыў яго міністрам аховы здароўя.

Быў звольнены з пасады Міністра аховы здароўя 11 чэрвеня 2019 году, прызначаны намесьнікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама.

У 2024 годзе стаў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*  Пяць фактаў пра доктара Валерыя Малашку, які нечакана стаў міністрам аховы здароўя, Наша Ніва, 27-01-2017

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1966 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні
Катэгорыя:Беларускія лекары
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Міністры аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Намесьнікі старшынь выканаўчых камітэтаў Беларусі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 8-га скліканьня
Васіль Казакоў

**Васі́ль Сьцяпа́навіч Казако́ў** (4 сакавіка 1935, в.Усушак Чавускага раёна Магілёўскай вобласьці — 9 верасьня 2018) — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы міністар аховы здароўя незалежнай Беларусі з 1990 па 1994 год.

## Жыцьцяпіс
У 1959 годзе скончыў Менскі дзяржаўны мэдычны інстытут.

Пасьля заканчэньня ВНУ вярнуўся ў родны рэгіён, дзе прайшоў усе прыступкі службовай лесьвіцы — ад шараговага ўрача да абласнога кіраўніка. Чатыры гады працаваў тэрапэўтам Хоцімскай райбальніцы, яшчэ пяць гадоў — намесьнікам галоўнага ўрача.

З 1965 па 1972 гады ўзначальваў Касьцюковіцкую райбальніцу. У 1972 яму прапанавалі пасаду намесьніка загадчыка аддзела аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкама, а потым 9 гадоў ён кіраваў гэтым аддзелам.

У 1987—1990 — намесьнік міністра аховы здароўя БССР.

У 1990 — 1994 гг. — міністар аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.

З 1994 году — галоўны ўрач санаторыю-прафілякторыю «Сьвітанак».

Пад рэдакцыяй В. Казакова выдадзены «Даведнік лекара агульнай практыкі» ў 2 тамах. Ён — аўтар шэрагу прац пра захворваньні дзяцей у Беларусі пасьля аварыі на ЧАЭС.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Міністры аховы здароўя Беларусі: 1919—2011 гг. 
* І. В. Панцюк. «Камісары і міністры аховы здароўя Беларусі: гісторыка-біяграфічныя звесткі»
* Горние институты Василия Казакова 
* Горние институты Василия Казакова 
* Экс-министру и «отцу» нашей газеты — 75! 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Чавускім раёне
Катэгорыя:Беларускія лекары
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Міністры аховы здароўя Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Заслужаныя лекары Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Міністры аховы здароўя БССР
Сураж (Гарадзенская вобласьць)

**Су́раж** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2009 год — 230 чалавекі

## Інфармацыя для турыстаў
* Капліца ХІХ ст.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Старая Вергань

**Стара́я Ве́ргань** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У XIX—пачатку XX ст. у Ліпнішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 68 рэвіскіх душ, у складзе маёнтку Ліпнішкі памешчыка Вольскага. У 1905 г. у в. Старая Вергань 1-я 339 жыхароў, 284 дзесяціны зямлі, у в. Старая Вергань 2-я 110 жыхароў, 57 дзесяцін зямлі.

У 1921 — 1939 гг. у Ліпніскай гміне Валожынскага, потым Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 43 двары, 220 жыхароў.

У 1940 г. вёска, 62 двары, 291 жыхар. 3 12.10.1940 г. у Сураскім, з 15.5.1963 г. у Жылёўскім, з 6.8.1979 г. у Геранёнскім сельсаветах Івейскага раёну. 3 28.6.1941 г. да 7.7.1944 г. акупаваная немцамі. У 1951 г. арганізаваны калгас імя М.І.Кутузава, пазьней у калгасе імя У.І.Леніна. У 1970 г. 182 жыхары. Пасьля ў складзе калгаса «Сураж».

У 1921-1939 гг. засьценак у Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 9 двароў, 50 жыхароў.

У 1940 г. вёска, 11 двароў, 52 жыхары. 3 12.10.1940 г. у Геранёнскім, з 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах Івейскага раёну. У 1950 г. арганізаваны калгас «Зорка». 3 1961 г. у калгасе імя XXII партзьезду. У 1970 г. 26 жыхароў. Потым у складзе калгасу імя У.А.Баўма.

## Насельніцтва
* 2009 год — 36 чалавекі
* 1999 — 29 двароў, 66 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Глядзіце таксама
* Новая Вергань

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Мэлянхолік

**Мэлянхо́лік** (, *mélaina chole*, *мелэна холе*, «чорная жоўць») — адзін з чатырох тыпаў тэмпэрамэнту ў клясыфікацыі Гіпакрата. Чалавека мэлянхалічнага тэмпэрамэнту можна ахарактарызаваць як лёгка ранімага, схільнага глыбока перажываць нават нязначныя няўдачы, які вонкава млява рэагуе на навакольнае. Сярод меланхолікаў сустракаюцца такія асобы, як францускі філёзаф Рэнэ Дэкарт, ангелец Чарлз Дарвін, расейкі пісьменьнік Мікалай Гогаль, польскі кампазытар Фрыдэрык Шапэн, расейкі кампазытар Пётар Чайкоўскі. Яны здолелі пераадолець недахопы дадзенага тэмпэрамэнту і творча выкарыстоўваць перавагі: высокую адчувальнасьць нэрвовай сыстэмы, тонкую рэакцыю на найменшыя адценьні пачуцьцяў, глыбокія эмацыйныя перажываньні, якія адрозьніваюцца вялікай устойлівасьцю. Арыстотэль і зусім сьцьвярджаў, што ўсе знакамітыя людзі былі мэлянхолікамі.

Пры неспрыяльных умовах у іх можа разьвіцца падвышаная эмацыйная ранімасьць, замкнёнасьць, адчужанасьць. У спакойным, звыклым для іх становішчы, мэлянхолікі могуць пасьпяхова спраўляцца з жыцьцёвымі задачамі.

Мэлянхолікі валодаюць падвышаным інтуітыўным успрыманьнем адносінаў да сябе навакольных людзей. Яны адрозьніваюцца высокай адчувальнасьцю да эмацыйнага адхіленьня з боку значных асобаў і высокай патрэбай у суперажываньні. Мэлянхолікі зьяўляюцца інтравэртамі. Мэлянхолікі пакутуюць ад афэктыўных і трывожных праблем часьцей, чым уладальнікі іншых тыпаў тэмпэрамэнту.

## Крыніцы

## Літаратура
* Большая советская энциклопедия: В 30 т. — М.: «Советская энциклопедия», 1969—1978.
* *И. М. Кондаков*. Психологический словарь. — 2000.
* Краткий психологический словарь. — Ростов-на-Дону: «ФЕНИКС». Л. А. Карпенко, А. В. Петровский, М. Г. Ярошевский, 1998.
* Словарь практического психолога. — М.: АСТ, Харвест. С. Ю. Головин, 1998.
* Современная энциклопедия. — 2000.

Катэгорыя:Псыхалягічныя рысы асобы
Сіняўшчына

**Сіня́ўшчына** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
Напрыканцы XVII ст. маёнтак у Геранёнскай парафіі Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У 1690 г. 3 дымы.

У XIX — пачатку XX ст. вёска ў Седліцкай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 16 рэвіскіх душ, у складзе казённага маёнтку Сіняўшчына, дзяржаўная ўласнасьць. У 1888 г. 48 жыхароў. У 1905 г. 70 жыхароў, 73 дзесяціны зямлі, у 1909 г. 13 двароў, 81 жыхар.

У 1921-1939 гг. у Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 10 двароў, 63 жыхары.

У 1940 г. вёска, 20 двароў, 82 жыхары. 3 12.10.1940 г. у Сураскім, з 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах Івейскага раёну. У 1951 г. арганізаваны калгас «Чырвоны араты». Пазьней уваходзіла ў калгас імя У.І.Леніна. У 1970 г. 89 жыхароў. Дзейнічала бібліятэка, крама. Потым у складзе калгаса «Сураж».

## Насельніцтва
* 2009 год — 17 чалавекі
* 1999 год — 17 двароў, 34 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Роўбавічы

**Ро́ўбавічы** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
19 студзеня 1945 году каля вёскі адбыўся бой паміж байцамі Арміі Краёвай і аддзеламі НКУС. Падчас бою было забіты 12 польскіх партызан, разам з кіраўніком атраду "Вятр".

## Насельніцтва
* 2009 год — 77 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Родныя людзі, або Роўбавічы ім зайздросцяць, Іўеўскі край 85/2015 ад 7.11.2015

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Новая Вергань

**Новая Верга́нь** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2009 год — 10 чалавекі

## Інфармацыя для турыстаў
За 3 км на паўднёвы захад ад вёскі, у лесе знаходзіцца курганны могільнік. 4 курганы вышынёй 1,5—2 м, дыямэтрам 6—10 м. Адкрыла і дасьледавала ў 1974 г. А. Г. Калечыц. Раскопкі не праводзіліся.

## Глядзіце таксама
* Старая Вергань

## Крыніцы

## Літаратура
* Памяць: Іўеўскі раён. — Мінск: Белта, 2002.

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Воляю абраны

**«Воляю абраны»** — раман Анатоля Бароўскага пра нацыянальна-вызваленчую барацьбу беларускага народа супраць Расейскай імпэрыі (1863—1864). Адзначаны літаратурнай прэміяй «Воін Сьвятла» (2016).

Апісвае гісторыю каханьня правадыра беларуска-польскага паўстаньня 1863—1864 гадоў супраць расейскага царызму Вікенція (Кастуся) Каліноўскага і Марыі Ямант, якое яны пранесьлі праз барацьбу, давёўшы, што важней сапраўднай любові ў сьвеце няма нічога. Засяродзіўшыся на пачуцьцях герояў раману, пісьменьнік тлумачыць, чаму паўстаньне пацярпела паразу.

Літаратурная спадчына Кастуся Каліноўскага невялікая — некалькі нумароў газэты «Мужыцкая праўда», «Лісты з-пад шыбеніцы» і вершы, прысьвечаныя Марыі Ямант. Але ў другой палове XIX стагодзьдзя менавіта Каліноўскі, які напісаў свае творы мужыцкай моваю, зьвярнуў увагу на тое, што ёсьць такі народ, як беларусы. Такім чынам, Кастусь Каліноўскі быў адным зь першых стваральнікаў нацыянальнага адраджэньня і станаўленьня беларускага нацыяналізму.

## Крыніцы

Катэгорыя:Раманы на беларускай мове
Петрыканы

**Петрыка́ны** — вёска ў Геранёнскім сельсавеце Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. аколіца ў Седліцкай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 4 рэвіскія душы. У 1885 г. 7 двароў, 36 жыхароў.

У 1921 — 1939 гг. у Седлішчанскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

У 1940 г. вёска, 11 двароў, 58 жыхароў. 3 12.10.1940 г. у Некрашоўскім сельсавеце Івейскага раёну. 3 26.6.1941 г. да 8.7.1944г. пад нямецкай акупацыяй. У 1951 г. арганізаваны калгас. Пазьней у складзе калгасу імя У.І.Леніна. 3 1963 г. у Жылёўскім, з 1979 г. у Геранёнскім сельсаветах. У 1970 г. 50 жыхароў. Потым у складзе калгасу імя У.А.Баўма.

## Насельніцтва
* 2009 год — 5 чалавекі
* 1999 год — 14 жыхароў, 8 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Геранёнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Анатоль Бароўскі

**Анато́ль Баро́ўскі** ( 12 траўня 1942 году ў вёсцы Крушнікі Мазырскага раёну Гомельскай вобласьці) — беларускі пісьменьнік.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і настаўніка. Пасьля заканчэньня Асавецкай сярэдняй школы Мазырскага раёну (1960) працаваў у калгасе, затым на заводзе жалезабэтонных вырабаў у Мазыры, настаўнікам пачатковых клясаў у вёсцы Турбінка Мазырскага раёну. 1961—1962 — студэнт Мазырскага пэдагагічнага інстытуту (скончыў завочна ў 1967). У 1962—1964, 1968—1970 — служыў у Савецкай арміі. Працаваў у Мазырскай раённай газэце «Камуніст Палесься», адказным сакратаром гарадзкога таварыства «Веды», інструктарам гаркаму партыі, намесьнікам дырэктара вучылішча геалёгіі (Мазыр). З 1975 — уласны карэспандэнт гаэты «Чырвоная змена» па Гомельскай і Берасьцейскай абласьцях. Член Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1990 году.

## Творчасьць
Друкуецца з 1963. Аўтар кніг прозы «Каліна пад акном» (1987), «Азірніся ў каханьні» (1994), «Чорны бусел — белы цень» (1997), «Пякельны рай» (2002), «Спакуса» (2007), «Будуем заўтрашні дзень» (2008), «Мы — Юніцкія» (2010), «Раманы. Аповесці. Апавяданьні» (двухтомнік, 2012), "Юніцкага нябесныя дарогі " (2014), «К небесам — через тернии» (2018), кнігі вершаў «З бліскавіцай заручуся» (2007). «Мікола Пушкар — вязень, мастак, перасмешнік» (2020), «Воляй абраны», «Кузьня», "Пацалунак Юніты (2021)

## Грамадзкая дзейнасць
Больш за пятнаццаць гадоў узначальваў Гомельскую абласную арганізацыю Таварыства беларускай мовы. Старшыня Гомельскага абласнога аддзяленьня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў.

## Узнагароды
Ляўрэат літаратурнай прэміі «Воін Сьвятла» ​​за раман «Воляю абраны» пра нацыянальна-вызваленчую барацьбу беларускага народу супраць Расейскай імпэрыі (1863—1864).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бароўскі Анатоль. Біяграфія.

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай мовы
Катэгорыя:Выпускнікі Мазырскага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту імя І. П. Шамякіна
Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары „Чырвонай зьмены“
Катэгорыя:Сябры Саюзу пісьменьнікаў СССР
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
Рутульцы

**Рутульцы** (саманазва *Myhabyr* (*Мыхабыр*)) — каўкаскі народ, адзін з народаў Дагестана.

Продкі рутульцаў, вядомыя пад імем *гаргары*, зьяўляліся самым буйным племем Каўкаскай Альбаніі.

## Краіны пражываньня

У цяперашні час пражываюць на тэрыторыі Расейскай Фэдэрацыі (35 240) (у тым ліку ў Дагестане — 27 849, Стаўрапольскі край — 1339, Растоўская вобласьць — 1067 і інш.), Азэрбайджане (17 000—20 000), Турэччыне, Сірыі, у краінах Эўропы.

## Мова і рэлігія

Рутульская мова адносіцца да наска-дагестанскай групы сям’і моў ібера-каўказскай сям’і. Зьвесткі лінгвістыкі ўсталёўваюць сваяцтва рутульскай мовы з удзінскай мовай.
Вернікі рутульцы — мусульмане-суніты.

## Крыніцы

## Літаратура
* *[[Гамзат Мусаеў|Мусаеў Г. М.]]* Рутулы. — Махачкала, 1997. — 282 с.

## Вонкавыя спасылкі
* '''rutulia.com''' — рутульскі народны сайт

Катэгорыя:Народы Азэрбайджану
Катэгорыя:Народы Дагестану
Катэгорыя:Народы Каўказу
Катэгорыя:Этнічныя групы Расеі
Катэгорыя:Народы Сырыі
Катэгорыя:Народы Турэччыны
3283 Скарына

**3283 Скарына** (3283 Skorina)&nbsp;— астэроід галоўнага поясу, адкрыты 27 жніўня 1979 року.

Тысэранаў парамэтар датычна Юпітэра&nbsp;— 3,512.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс астэроідаў (3201—3300)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Аб’ёмнае інтэрактыўнае выяўленьне арбітальнага руху

Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты, адкрытыя ў 1979 годзе
Катэгорыя:Астэроіды галоўнага поясу
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Францішка Скарыны
Кубак Швэцыі па футболе

**Кубак Швэцыі па футболе** () — штогадовы кубак Швэцыі, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1941 годзе, а пераможцам дэбютнага розыгрышу стаў «Гэльсынгборг». Штогод у турніры бяруць удзел 96 клюбаў, у тым ліку 16 камандаў з Альсвэнскану, то бок найвышэйшага дывізіёну швэдзкага футболу, а таксама 16 клюбаў з Супэрэтану (другая паводле герархіі ліга краіны) ды 64 камандаў з найніжэйшых дывізіёнаў лігі. Пераможца турніру кваліфікуюцца ў кваліфікацыйныя этапы Лігі Эўропы, а таксама ўзнагароджваецца прызам Густава VI Адольфа. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца «Мальмё», які выйграваў спаборніцтва 16 разоў.

## Пераможцы
* Мальмё — 16 разоў
* АІК Стакгольм, Гётэборг — 8
* Нарчэпінг — 6
* Гэльсынгборг, Юргордэн — 5
* Гэкен — 4
* Кальмар, Эльфсборг — 3
* Отвідабэрг — 2
* Ляндскруна, Эстэрс, ГАІС, Эргрутэ, Роо, Дэгерфорс, Гальмстад, Эстэрсунд, Гамарбю — 1

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Швэдзкі футбол
Швэцыя
Янка Купала (неадназначнасьць)

**Янка Купала**:

* Янка Купала — клясык беларускае літаратуры, паэт, драматург, публіцыст
* Янка Купала — пасёлак у Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі
* «Янка Купала. Кругі раю» — спэктакль
* «Янка Купала… Я адплаціў народу» — дакумэнтальны фільм

## Глядзіце таксама
* Купала
Купальле (неадназначнасьць)

Назву **Купальле** маюць:

* Купальле — старажытнае паганскае земляробчае сьвята
* Купальле — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі
* Купальле —  беларуская юбілейная манэта
Беларускае аб’яднаньне ў Новым Паўднёвым Ўэйлзе (надпалітычнае)

**Беларускае аб’яднаньне ў Новым Паўднёвым Ўэльсе** (*«надпалітычнае»*). Заснавана 28 студзеня 1950 г. у Сыднэі, афіцыйна зарэгістравана 25 сакавіка 1950 г.

Мела на мэце аб’яднаньне беларусаў і іх прэзэнтацыю на міжнацыянальных мерапрыемствах. Выдавала першыя нумары інфармацыйнага бюлетэня Беларускага аб’яднаньня ў Новым Паўднёвым Ўэльсе «Новае Жыцьцё». У кастрычніку 1950 г. ператворана ў Беларускае аб’яднаньне ў Аўстраліі.

## Старшыні
* Уладзімер Клуніцкі 28.01 — 10.1950

## Крыніцы
* Антух, М. Я ўмею за сябе пастаяць / Мікола Антух // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаваньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — С. 17 — 25.
* Калодка, А. Беларусы ў Аўстраліі / Аляксандар Калодка // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі / Укл. Л.Юрэвіч. — Нью-Ёрк: БІНІМ, 1999. — 361 с. — С. 328 — 339.

## Літаратура
* Гардзіенка, Н. Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3). — С. 444 — 445.

Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Аўстраліі
Катэгорыя:Беларусы ў Сыднэі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1950 годзе
Катэгорыя:Студзень 1950 году
Катэгорыя:1950 год у Сыднэі
Беларускі культурна-грамадзкі клюб

**Беларускі культурна-грамадзкі клюб** у *Сыднэі* (*БКГК*). Афіцыйна зарэгістраваны 14 сьнежня 1973 г. Створаны ў складзе: старшыня Мікола Антух, скарбнік Язэп Шкода, сакратар Міхась Лужынскі. Усяго было ва ўправе 12 дырэктараў: доктар Язэп Малецкі, Оля Тамашэўская, Ганна Калпяка, Язэп Шкода, Лявон Дзядзюля, Віктар Ліпскі, Янка Гавенчык, Кастусь Хаванскі, К.Каваль, Кастусь Сіткоўскі і Алесь Алехнік. Управа рэгулярна пераабіралася.

Асноўнымі кірункамі дзейнасьці клюбу было наладжваньне нацыянальных мерапрыемстваў беларусаў. Пры клюбе існаваў Жаночы камітэт, якім у розныя гады кіравалі Надзея Лужынская, Вольга Тамашэўская, Лёля Сіткоўская.

БКГК быў чальцом Фэдэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі ад яе заснаваньня да 1977 г., калі з прычыны рознагалосься з кіраўніцтвам Рады абвясьціў аб сваім выхадзе з арганізацыі. Аднак клюб працягваў дзейнасьць у Сыднэі.

У 1972 (?) г. клюб набыў памяшканьня (Беларускі дом) у раёне Файрфілд у Сыднэі. Грошы на набыцьцё завяшчаў грамадзкі дзеяч Адам Чурыла. У пэрыяд старшынства Міхася Лужынскага клюб налічваў 198 чалавек.

Пасьля стварэньня БКГК фактычна спыніўся падзел беларусаў на прыхільнікаў БЦР і Рады БНР.

## Старшыні
* Мікола Антух 1973 — 1975
* Лявон Дзядзюля 1976 — 1977
* Міхась Зуй 1978
* Кастусь Сіткоўскі 1979 — 1980
* Ганна Калпяка 1981
* Міхась Лужынскі 1982 — 1986
* Міхась Ціхан 1987
* Міхась Лужынскі 1988 –

## Крыніцы
* Антух, М. Я ўмею за сябе пастаяць / Мікола Антух // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаваньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — С. 17 — 25.
* Калодка, А. Беларусы ў Аўстраліі / Аляксандар Калодка // Беларуская мэмуарыстыка на эміграцыі / Укл. Л.Юрэвіч. — Нью-Ёрк: БІНІМ, 1999. — 361 с. — С. 328 — 339.
* Лужынскі, М. Я вельмі сумую па жонцы / Міхась Лужынскі // Адзінец, А. Паваенная эміграцыя: скрыжаваньні лёсаў: зборнік успамінаў / Аляксандр Адзінец. — Мн.: Медисонт, 2007. — 704 с., [28] с. іл. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны: Кніга 11). — С. 60 — 69.

## Літаратура
* Гардзіенка, Н. Беларусы ў Аўстраліі: да гісторыі дыяспары / Натальля Гардзіенка; Прадмова І.Сурвіллы. — Мн.: Беларускі кнігазбор, 2004. — 468 с., [4] арк. — (Бібліятэка Бацькаўшчыны, Кніга 3). — С. 444 — 445.

Катэгорыя:Беларускія арганізацыі Аўстраліі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1973 годзе
Катэгорыя:Падзеі 14 сьнежня
Мікола Сільвановіч

**Мікола Сільвановіч** (1917, Верадова (сёньня — Маладэчанскі раён) — 13 ліпеня 1975, Вініпэг), — беларускі пісьменьнік у Канадзе.

У паваеннай Нямеччыне Мікола Сільвановіч быў сярод арганізатараў літаб’яднаньня «Шыпшына», у лягеры ў Герэнбэргу ля Штутгарту арганізаваў майстэрню беларускага мастацкага рамяства «Раніца», вырабы якой — напрыклад, з саломкі — неаднаразова ўдзельнічалі і бралі прызы ў розных выставах.

Менавіта Сільвановіч выдаў знакамітую паштоўку «вялікія дзеячы адраджэньня» з выявамі Каліноўскага, Грынявіцкага, Багушэвіча, Крэчаўскага і Захаркі.

Таксама, як і Грыцук, выехаў у Канаду, пасяліўся ў сярэдняй яе частцы, у Вініпэгу. Тут ён спрычыніўся да заснаваньня Беларускага нацыянальнага камітэту. Ад канца 1950-х Сільвановіч паступова пачаў згортваць кантакты зь беларускімі дзеячамі. Вядомы таксама як і паэт, хоць ні пры жыцьці, ні пасьля сьмерці ня выйшла ніводнай асобнай кнігі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1917 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маладэчанскім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Памерлі 13 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1975 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Канадзе
Чырвонакастрычніцкі сельсавет

Назву **Чырвонакастры́чніцкі [[сельсавет]]** (таксама — *Краснаакця́барскі сельсавет*) маюць:

* Чырвонакастрычніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёну Гомельскай акругі
* Чырвонакастрычніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Кастрычніцкі сельсавет