Аджарская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка

**Аджарская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка** (коратка **АджАССР**, **Аджарская ССР**, або **Аджарыя**) &mdash; самапраўная рэспубліка на поўдні СССР, на паўднёвым-захадзе Закаўказьзя і ў складзе Грузінскае ССР. На захадзе амывалася Чорным морам. Плошча АджАССР 3 тыс. км2. 

## Насельніцтва
Насельніцтва па стане на 1985 год &mdash; 379 000 чал., зь іх мяшчан 45 %. Грузінаў у АджАССР было 284 000 чалавек па стане на 1979 год. Астатнія былі расейцы, армяне і інш.

## Земскі падзел
Аджарская АССР ня мела абласьцёў. Яна дзялілася па стане на 1989 год на 5 раёнаў

.

АджАССР мела 2 местаў, 7 пасёлкаў гарадзкога тыпу.

Сталіца Аджарскае АССР &mdash; Батумі.

## Краявід
[міні|Чарцеж [Аджарыя|Аджарыі.]]
Аджарская АССР амывалася Чорным морам. Была разьмешчаная на схіле Малога Каўказу. Надвор'е ў Аджарскае АССР было гарачае і марское. Сярэдняя цеплыня студзеня на памор'і 4&mdash;6 Ц, у гарах ад 2 да &mdash;2 Ц, ліпеня адпаведна 20&mdash;23 Ц і 16&mdash;20 Ц. Ападкаў ад 1 000 да 2 800 мм у год.

Рака &mdash; Чорах.

Лясы займалі больш за 50 % зямель Аджарскае АССР. На памор'і расла трапічная расьліннасьць.

## Мінулае
У 6 ст. да н. э. была на землях Аджарскае АССР Калхідзкае царства, ў 4&mdash;3 ст. да н.э. Ібэрыя. З 4 ст. у складзе Лазіка. У пач. 6&mdash;10 ст.ст. пад уладаю Грэцыі, Арабскае дзяржавы. У 11 ст. пад вайсковым націскам сэльджукаў. У 11&mdash;12 ст.ст. культурны росквіт Грузыі і Аджарыі. У 13&mdash;14 ст.ст. пад уладаю манголаў. У 15&mdash;19 ст.ст. землі Аджарскае АССР былі месцам барацьбы паміж Асманамі і Пэрсыяю. У 1878 годзе землі Аджарскае АССР далучаныя да Расеі. Землі АджАССР ўваходзілі ў ***Батумскую вобласьць***. У 1918 годзе землі Аджарскае АССР былі захопленыя асманамі, а затым ангельцамі. З 1919 па 1920 гады землі Аджарскае АССР сталі часткаю незалежнае Грузіі.

### Незалежнасьць (1919-1920)
З 1919 па 1920 гады землі ГССР сталі часткаю незалежнае Грузіі. У 1921 годзе землі ГССР захопленыя РСФСР. 

### Савецкая ўлада (1920-1991)
У 1921 годзе землі  захопленыя РСФСР. 16 ліпеня 1921 году створаная Аджарская АССР у складзе ГССР, якая была ў складзе Закаўкаскае СФСР. Зь 5 сьнежня 1936 ГССР стала саюзнаю рэспублікаю, а ЗСФСР перастала існаваць. Зь 5 сьнежня 1936 ГССР стала саюзнаю рэспублікаю, а ЗСФСР перастала існаваць. Улада саветаў існавала да 1991 году.

## Узнагароды
Абхаская АССР была ўзнагароджаная наступнымі ордэнамі СССР:
* Леніна (1967)
* Кастрычніцкае рэвалюцыі (1971)
* Дружбы народаў (1972)

## Кампартыя
У Аджарскае АССР не было кампартыі з выкарыстаньнем назвы ***аджарская***, а была часткаю ***Камуністычнае партыі Грузіі***  (коратка ***КПГ***), пачала сваю дзейнасьць у 1920 годзе. Яна ўзьнікла пад назваю ***Камуністычная партыя (бальшавікоў) Грузіі***.

## Гаспадарка
Пад уладаю бальшавікоў Аджарская АССР пераўтварылася з сялянскае краіны ў прамыслова-земляробчую. Важнейшыя галіны прамысловасьці:
* нафтапераапрацоўчая
* машынабудаўнічая
** электра-тэхнічныя вырабы
** прыборы для харчовае прамысловасьці
** суднабудаваньне
* харчовасмакавая прамысловасьць
** чайная
** тытунёвая
** вінаробчая
** кансэрвовая
* лёгкая прамысловасьць
** абутковая
** гарбарная
* дзераваапрацоўка

Найвялікшыя электрастанцыі &mdash; Аджарыдзкальская ГЭС.

### Сельская гаспадарка
Важнейшыя сельска-гаспадарчыя вырабы:
* чай
* цытрусавыя
* тытунь
* алеі.

Было разьвіта вытворчасць агародніны і садавіны. Былі пасевы кукурузы. Мелася пчалярства, зьверагадоўлю.

У гарах мелася авечкагадоўля і выпас козаў.

### Адпачынак
Былі курорты: Батумі, Кабулеці, Ціхізьдзіры, Зялёны мыс, Махінджаўры.

### Возныя
Аджарская АССР мела чыгунку і дарогі. Чыгунка была з Тбілісі ў Батумі.

Галоўная марская прыстань &mdash; Батумі.

## Крыніцы

## Заўвагі

Катэгорыя:СССР
Катэгорыя:Самапраўныя рэспублікі СССР
Катэгорыя:Грузінская ССР
Катэгорыя:Самапраўныя рэспублікі ГССР
Катэгорыя:Аджарская АССР
Катэгорыя:Аджарыя