open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Льгоў

**Льгоў** () — мястэчка ў Курскай вобласьці Расеі, на рацэ Сейме. Ляжыць за 80 км на захад ад Курску. Насельніцтва — 17 557 чал. (2021).

## Мінуўшчына
Першыя згадкі пра Альгоў (паводле імені чарнігаўскага князя Алега) датаваныя ў летапісах 1152 рокам. У канцы XII стагодзьдзя ён цалкам зьнішчаны полаўцамі.

У 1630-х роках на гэтым месцы паўстаў праваслаўны манастыр, які паводле назвы колішняга паселішча сталі называць Альгоўскім. Вакол яго паўстала слабада, якая працягнула існаваньне і пасьля закрыцьця манастыра ў 1764 року. У 1779 року Льгоў атрымаў статус места, у наступным атрымаў уласны герб.

У канцы XIX стагодзьдзя празь Льгоў прайшлі чыгункі з Кіева да Варонежу і Харкава да Бранску.

З 1922 року — у складзе РСФСР, адміністрацыйны цэнтар Льгоўскага павету, Льгоўскай акругі і Льгоўскага раёну Цэнтральна-Чарназемнай, а з 1934 року — Курскай вобласьці.

З 27 кастрычніка 1941 да 3 сакавіка 1943 — пад нацысцкай акупацыяй.

У 1963 року атрымаў статус места абласнога падпарадкаваньня. У 2004 атрымаў статус мескай акругі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Курскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1152 годзе
Катэгорыя:Гарады Русі
Катэгорыя:Раённыя цэнтры Курскай вобласьці
Супэрліга чэмпіянату Грэцыі па футболе 2023—2024 гадоў

**Супэрліга 2023—2024 гадоў** — 88-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Грэцыі, які праходзіў з 18 жніўня 2023 году па 19 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў ПАОК, які тым самым здабыў свой чацьвёрты тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 12 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Супэрлігі 2 — «Пансэраікос» і «Кіфісія». Гэтыя клюбы замянілі «Янікос» і «Левадыякос».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

### Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Супэрлігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Грэцыі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Футбольная ліга Харватыі 2023—2024 гадоў

**Футбольная ліга 2023—2024 гадоў** — 33-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Харватыі, які праходзіў з 21 ліпеня 2023 году па 25 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стала «Дынама», якое тым самым здабыла свой 25-ы тытул у найвышэйшым харвацкім дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Рудэш» прасунуўся зь Першай лігі, замяніўшы «Шыбэнік».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Харвацкай футбольнай лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Харватыі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Супэрліга чэмпіянату Даніі па футболе 2023—2024 гадоў

**Супэрліга 2023—2024 гадоў** — 34-ы розыгрыш Супэрлігі, які праходзіў з 21 ліпеня 2023 году па 26 траўня 2024 году. Улічваючы іншыя дывізіёны, якія былі папярэднікамі Супэрлігі і мелі статус найвышэйшага дывізіёну, гэта быў 111-ы розыгрыш чэмпіянату Даніі ў найвышэйшым дывізіёне.

Чэмпіёнам стаў «Міт’юлян», які тым самым здабыў свой чацьвёрты тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх дзесяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першага дывізіёну — «Вайле» і «Відаўрэ». Гэтыя клюбы замянілі «Горсэнс» і «Ольбарг».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнскі раўнд

## Раўнд на паніжэньне

## Плэй-оф за Лігу канфэрэнцыяў
Трэцяя каманда чэмпіёнскага раўнду і першая каманда раўнду на паніжэньне згулялі ў плэй-оф, пераможца якога кваліфікаваўся ў другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Дацкага футбольнага зьвязу

Катэгорыя:Чэмпіянат Даніі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ізраілю па футболе 2023—2024 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2023—2024 гадоў** — 25-ы розыгрыш Прэм’ер-лігі, які праходзіў з 26 жніўня 2023 году па 25 траўня 2024 году. Улічваючы іншыя дывізіёны, якія былі папярэднікамі Прэм’ер-лігі і мелі статус найвышэйшага дывізіёну, гэта быў 82-і розыгрыш чэмпіянату Ізраілю ў найвышэйшым дывізіёне.

Чэмпіёнам стаў «Макабі» Тэль-Авіў, для якога гэты тытул стаў 25-м у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 12 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Лігі Леўміт — «Макабі» Пэтах-Тыква і «Гапаэль» Пэтах-Тыква. Гэтыя клюбы замянілі «Гапаэль Іроні» Кір’ят-Шмана і «Сэкцыю» Нэс-Цыёна.

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

### Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Прэм’ер-ліга на Soccerway

Катэгорыя:Чэмпіянат Ізраілю па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Лашо

**Лашо́** ( ;  ) — места ў штаце Шан (М’янма), за 200 км на паўночны ўсход ад Мандалаю. Адміністрацыйны цэнтар аднайменнай воласьці і акругі. Насельніцтва —  131 тыс. чалавек (2009).

## Мінуўшчына
З 1887 року — пад брытанскім панаваньнем. У 1903 року да Лашо пракладзеная чыгунка з Мандалаю.

У Другую кітайска-японскую і Другую сусьветную вайну Лашо быў бірманскім канцавым пунктам на Бірманскай дарозе. З 29 красавіка 1942 року да 7 сакавіка 1945 — пад японскай акупацыяй.

У часе Грамадзянскай вайны 3 жніўня 2024 року заваяваны паўстанцкімі войскамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шану
Катэгорыя:Сталіцы валасьцей М’янмы
Першы дывізіён чэмпіянату Кіпру па футболе 2023—2024 гадоў

**Першы дывізіён 2023—2024 гадоў** — 85-ы розыгрыш Першага дывізіёну,  найвышэйшага футбольнага дывізіёну Кіпру, які праходзіў з 18 жніўня 2023 году па 12 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў АПОЭЛ, які тым самым здабыў свой 29-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Другога дывізіёну — «Атэляс», АЭЗ і «Этнікос». Гэтыя клюбы замянілі «Энасіс», «Акрытас»  і «Алімпіякос».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

### Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Кіпрскай фэдэрацыі футболу

Катэгорыя:Чэмпіянат Кіпру па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Азэрбайджану па футболе 2023—2024 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2023—2024 гадоў** — 32-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Азэрбайджану, які праходзіў з 4 жніўня 2023 году па 26 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Карабах», які тым самым здабыў свой 11-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Араз» прасунуўся зь Першага дывізіёну, замяніўшы «Шамахы».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Прэм’ер-лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Азэрбайджану па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Ліга 1 чэмпіянату Румыніі па футболе 2023—2024 гадоў

**Ліга 1 2023—2024 гадоў** — 106-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Румыніі, які праходзіў з 14 ліпеня 2023 году па 19 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Сьцяўа», які тым самым здабыў свой 27-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 16 клюбаў, зь якіх 13 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Лігі 2 — «Палітэхніка», «Ацэлул» і «Дынама». Гэтыя клюбы замянілі «Арджэш», «Кіндыю»  і «Міявэні».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

### Вынікі гульняў

## Плэй-оф за Лігу канфэрэнцыяў
Звычайна ў плэй-оф дзьве найлепшыя каманды раўнду на паніжэньне гуляюць у паўфінале, а пераможца гуляе ў фінале з найлепшай камандай чэмпіёнскага раўнду, якая яшчэ не кваліфікавалася ў эўракубкі. У паўфінал трапілі «Ацэлул» і «Унівэрсытаця» Клуж, бо іншыя клюбы не мелі ліцэнзіі на выступ у эўракубках.

Пераможца здабыў кваліфікацыю ў другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў.

**Паўфінал**

**Фінал**

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Дынама» і «Баташань», якія занялі адпаведна сёмае і восьмае месцы ў раўндзе на паніжэньне Лігі 1, супрацьстаялі «Міявэні» і «Чыксэрэдзе», якія занялі адпаведна пятае і шостае месцы ў Лізе 2. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Дынама» і «Баташань», і ўсе клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Прафэсійнай футбольнай лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Румыніі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Элітэсэрыен 2023 году

**Элітэсэрыен 2023 году** — 79-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Нарвэгіі, які праходзіў з 10 красавіка па 3 сьнежня 2023 году. Чэмпіёнам стаў «Будэ-Глімт», які тым самым здабыў свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 16 клюбаў, зь якіх 14 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першага дывізіёну — «Бран» і «Стабэк». Гэтыя клюбы замянілі «Крыстыянсун» і «Ерв».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Валерэнгай», якая заняла 14-е месца ў Элітэсэрыен, і «Крыстыянсунам», пераможцам плэй-оф за павышэньне Першага дывізіёну. Перамогу ў сэрыі пэнальці здабыў «Крыстыянсун» і павысіўся ў Элітэсэрыен, а «Валерэнга» адправілася ў Першы дывізіён.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Нарвэскай футбольнай асацыяцыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Нарвэгіі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Нацыянальны чэмпіянат I Вугоршчыны па футболе 2023—2024 гадоў

**Нацыянальны чэмпіянат I 2023—2024 гадоў** — 125-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Вугоршчыны, які праходзіў з 29 ліпеня 2023 году па 19 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Фэрэнцвараш», які тым самым здабыў свой 35-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх дзесяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Нацыянальнага чэмпіянату II — «Дыёшд’ёр» і МТК. Гэтыя клюбы замянілі «Гонвэд» і «Вашаш».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Вугорскай футбольнай фэдэрацыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Вугоршчыны па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Першая прафэсійная ліга чэмпіянату Баўгарыі па футболе 2023—2024 гадоў

**Першая прафэсійная ліга 2023—2024 гадоў** — 100-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Баўгарыі, які праходзіў з 14 ліпеня 2023 году па 31 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Лудагорац», які тым самым здабыў свой 13-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 16 клюбаў, зь якіх 14 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой прафэсійнай лігі — «Этыр» і «Крумаўград». Гэтыя клюбы замянілі «Сэптэмвры» і «Спартак».

## Рэгулярны сэзон
### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група за эўракубкі

## Група на паніжэньне

## Стыкавы матч за Лігу канфэрэнцыяў
Трэцяя каманда чэмпіёнскай групы і пераможца групы за эўракубкі сустрэліся ў матчы, пераможца якога кваліфікаваўся ў другі кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў.

## Пераходны матч
Па заканчэньні сэзону адбыўся пераходны матч паміж «Боцевам» Ураца, які заняў чацьвёртае месца ў групе на паніжэньне Першай прафэсійнай лігі, і «Марэкам», які заняў трэцяе месца ў Другой прафэсійнай лізе. Перамогу ў сэрыі пэнальці здабыў «Боцеў», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Першая прафэсійная ліга на Soccerway

Катэгорыя:Чэмпіянат Баўгарыі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Казахстану па футболе 2023 году

**Прэм’ер-ліга 2023 году** — 32-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Казахстану, які праходзіў з 4 сакавіка па 29 кастрычніка 2023 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стаў «Ардабасы».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 14 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Акжэтпэс», «Кайсар» і «Жэтысу». Гэтыя клюбы замянілі «Тараз», «Туран» і «Акжаік».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Казаскай футбольнай лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Казахстану па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Сяргей Калякін

**Сярге́й Каля́кін** можа азначаць:

* Сяргей Калякін (1963—2023) — савецкі й расейскі фізык;
* Сяргей Калякін (1952—2024) — беларускі палітык.
Супэрліга чэмпіянату Малдовы па футболе 2023—2024 гадоў

**Супэрліга 2023—2024 гадоў** — 33-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Малдовы, які праходзіў з 5 жніўня 2023 году па 18 траўня 2024 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стаў «Пэтракуб».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел восем клюбаў, зь якіх шэсць былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а два клюбы выступалі ў Лізе 1 — «Фларэшць» і «Спартані». Гэтыя клюбы замянілі «Сфынтул Георге» і «Дынама-Аўто».

## Першая фаза


### Вынікі гульняў

## Другая фаза

### Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Малдаўскай фэдэрацыі футболу

Катэгорыя:Чэмпіянат Малдовы па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Альсвэнскан 2023 году

**Альсвэнскан 2023 году** — 99-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Швэцыі, які праходзіў з 1 красавіка па 12 лістапада 2023 году. Чэмпіёнам стаў «Мальмё», які тым самым здабыў сваю 26-ю перамогу ў Альсвэнскане і 23-і чэмпіёнскі тытул.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 16 клюбаў, зь якіх 14 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Супэрэтану — «Бромапойкарна» і «Гальмстад». Гэтыя клюбы замянілі «Гэльсынгборг» і «ГІФ Сундсваль».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Бромапойкарнай», якая заняла 14-е месца ў Альсвэнскане, і «Утсыктэнам», трэцяй камандай Супэрэтану. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыла «Бромапойкарна», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Швэдзкага футбольнага зьвязу

Катэгорыя:Чэмпіянат Швэцыі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Калякін

**Каля́кін** — беларускае і расейскае прозьвішча. Вядомыя асобы:

* Міхаіл Калякін ( 1963) — расейскі арнітоляг, заоляг;
* ;
* Юры Калякін ( 1963) — савецкі й расейскі футбаліст.

## Глядзіце таксама
*
Антрапонім

**Антрапонім** (ад  'чалавек' +  'імя, назва') — усякае ўласнае імя, якое можа мець чалавек або група людзей. У беларускай мове гэта асабовае імя, прозьвішча, псэўданім, мянушка.

Разьдзел анамастыкі, які вывучае антрапонімы — антрапаніміка.

## Глядзіце таксама
* Імёны ліцьвінаў
* Сьпіс беларускіх імёнаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Чалавечыя імёны
Катэгорыя:Антрапаніміка
Першая ліга чэмпіянату Славаччыны па футболе 2023—2024 гадоў

**Першая ліга 2023—2024 гадоў** — 31-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Славаччыны, які праходзіў з 28 ліпеня 2023 году па 18 траўня 2024 году. Чэмпіёнам шосты раз запар стаў «Слован», які тым самым здабыў свой 14-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне з часу яго ўтварэньня ў 1993 годзе (і 18-ы з улікам пэрыяду 1939—1944 гадоў).

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону (у тым ліку і пераможца пераходных матчаў «ВіОн»), а «Кошыцы» прасунуліся з Другой лігі, замяніўшы «Татран» з Ліптаўскага Мікулаша.

## Рэгулярны сэзон

### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнская група

## Група на паніжэньне

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Зэмплінам», які заняў пятае месца ў групе на паніжэньне Першай лігі, і «Пэтржалкай», якая заняла другое месца ў Другой лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Зэмплін», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Найк-лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Славаччыны па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Польская футбольная экстракляса 2023—2024 гадоў

**Экстракляса 2023—2024 гадоў** — 98-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Польшчы, які праходзіў з 21 ліпеня 2023 году па 25 траўня 2024 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стала «Ягелёнія».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 18 клюбаў, зь якіх 15 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Першай лігі — ЛКС, хожаўскі «Рух» і «Пушча». Гэтыя клюбы замянілі плоцкую «Віслу», «Лехію» і «Медзь».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эстраклясы

Катэгорыя:Чэмпіянат Польшчы па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Сахарская Арабская Дэмакратычная Рэспубліка

**Саха́рская ара́бская дэмакраты́чная рэспу́бліка** (, ), таксама **Сахарская рэспубліка** і **Заходняя Сахара** — часткова прызнаная дзяржаваў ў заходнім Магрыбе. Большасьць тэрыторыі САДР фактычна кантралюе Марока. Паколькі сталіца Заходняй Сахары — Эль-Аюн — таксама пад кантролем Марока, ролю часовую сталіцы выконвае места Тыфарыці. Насельніцтва краіны — каля паўмільёна чалавек.

Колішняя калёнія (1884—1975) ды заморская правінцыя Гішпаніі. 27 лютага 1976 року абвясьціла сувэрэнітэт.

САДР уваходзіць у Афрыканскі зьвяз. Прызнаная 46-ю дзяржавамі-сяброўкамі ААН ды Паўднёвай Асэтыяй.

## Крыніцы

Катэгорыя:Магрыб
Катэгорыя:Сахара
Катэгорыя:Арабскія рэспублікі
Катэгорыя:Спрэчныя тэрыторыі ў Афрыцы
Катэгорыя:Тэрытарыяльныя спрэчкі Марока
Катэгорыя:Урады ў выгнаньні
Катэгорыя:Колішнія гішпанскія калёніі
Катэгорыя:Дзяржавы-сяброўкі Афрыканскага зьвязу
Катэгорыя:Аднапартыйныя краіны
Катэгорыя:Фронт Палісарыё
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1976 годзе
Катэгорыя:Геаграфія Заходняй Сахары
Катэгорыя:Гішпанскамоўныя краіны і тэрыторыі
Катэгорыя:Краіны Афрыкі
Катэгорыя:Непрызнаныя дзяржавы
Вэйкаўсьлііга 2023 году

**Вэйкаўсьлііга 2023 году** — 93-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Фінляндыі, які праходзіў з 5 красавіка па 5 лістапада 2023 году. Чэмпіёнам чацьвёрты раз запар стаў ХІК, які тым самым здабыў свой 33-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх 11 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону (у тым ліку і пераможца пераходных матчаў «Лахці»), а КТП прасунуўся з Юкёнэна, замяніўшы ХІФК.

## Рэгулярны сэзон

### Табліца


### Вынікі гульняў

## Чэмпіёнскі раўнд
### Табліца

### Вынікі гульняў

## Раўнд на паніжэньне
### Табліца

### Вынікі гульняў

## Плэй-оф за Лігу канфэрэнцыяў
Клюбы, якія занялі месцы з трэцяга па сёмае, згулялі ў плэй-оф за Лігу канфэрэнцыяў, прычым трэцяя каманда чэмпіёнскага раўнду трапіла адразу ў фінал, а астатнія пачыналі з чвэрцьфіналу. Пераможца здабыў кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў.

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Марыегамнам», які заняў пятае месца ў групе на паніжэньне Вэйкаўсьліігі, і «Гністанам», пераможцам плэй-оф за павышэньне Юкёнэна. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Марыегамн» і захаваў месца ў Вэйкаўсьліізе. «Гністан» пазьней таксама атрымаў павышэньне пасьля таго, як «Хонка» зьнялася з Вэйкаўсьліігі.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Вэйкаўсьліігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Фінляндыі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Найвышэйшая ліга чэмпіянату Латвіі па футболе 2023 году

**Найвышэйшая ліга 2023 году** — 32-і розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Латвіі, які праходзіў з 11 сакавіка па 11 лістапада 2023 году. Чэмпіёнам стала «Рыская футбольная школа», якая тым самым здабыла свой другі тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а «Елгава» прасунулася зь Першай лігі, замяніўшы «Спартакс».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Мэтай», якая заняла дзявятае месца ў Найвышэйшай лізе, і «Сканстэ», які заняў трэцяе месца ў Першай лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыла «Мэта», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Найвышэйшай лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Латвіі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Сага пра Вінлянд (манга)

**Сага пра Вінлянд** () — японская манґа, напісаная ды намаляваная Макото Юкімюрай. Сэрыя была апублікаваная выдавецтвом Kodansha ды спачатку выходзіла ў манґа-часопісу Weekly Shōnen Magazine, арыентыраваная на падлеткаў, а пасьля перайшла ў Monthly Afternoon, наканаваны для дарослых мужчын. Па стану на чэрвень 2024 году, разьдзелы манґі сабраны ў 28 тамоў. Гісторыя ўяўляе сабою драматызацыю гісторыі Торфіна Карльсэфні й яго экспэдыцыю на пошукі Вінлянду. Вялікая частка сюжэту ахапляе пераход ягонага выдуманага краважэрнага, прагі да помсты падлетка да пацыфічна настроянага юнака, на гэтым фоне ўзыходзіць да ўлады Кароль Кнуд, шлях якога акурат супрацьстаўлены шляху Торфіна.

Натхнёны каралём Нарвэгіі Оляфом Труґвасоном, Юкімюра вырашае напісаць Сагу пра Вінлянд як гісторыю пра няволю. Рэдактар Юкімюры быў супраць ідэі пра тое, што Торфін быў нявольнікам, тамму яго характар быў зьмянён на характар вікінга. Аўтар пагодзіўся, таму што хацеў, каб у наступных частках апавяданьня Торфін зразумеў сваю трагедыю, якую ён кранае як вікінг. Перажываньне Юкімюры падчас халоднай вайны й тэрактаў 11 верасьня былі перанесены на пэрсанажа Торфіна, які травмаваны сваімі дзеяньнямі як ваяра і вырашае знайсьці Вінлянд, каб стварыць месца, дзе розных расаў людзі змогуць жыць разам у міру.

## Сюжэт

### Сьвет
Дзеяньні «Сагі пра Вінлянд» адбываюцца ў асноўным у Анґельшчыне ў 1013 годзенашай эры, якая ў асноўным была захоплена дацкім каралём Свэнам I Вілабародым. Калі кароль Свэн набліжаецца да сваёй сьмерці, ягоныя сыны, прынц Харальд ды прынц Канут, разьмяркоўваюць пра трон у спадчыну. У сюжэту выкарыстоўваюцца элементы гістарычных аповесьцяў таго часу.

Катэгорыя:Манга-сэрыялы
Катэгорыя:Манга 2005 году
Катэгорыя:Сага пра Вінлянд
Катэгорыя:Гістарычныя анімэ і манга
Катэгорыя:Сэйнэн манга
Бардаўская восень

**Бардаўская восень** — музычная падзея, якая адбываецца ў месьце Бельск. Яго заснавальнікам стаў Зьвяз беларускае моладзі. Удзел прымаюць госьці з Польшчы і Беларусі. Першы фэст быў у 1994 годзе. З 1994 па 2013 гады фэсты ладзіў Зьвяз беларускае моладзі, з 2013 па 2019 гады ладзіў зьвяз «Шчыты», а з 2022 году яго пачаў ладзіць Фонд Тутака.

Сярод удзельнікаў фэсту можна назваць:
* Алесь Камоцкі
* Дарафей Фіёнік
* Віктар Шалкевіч
* Кася Камоцкая
* Лявон Вольскі
* Зьміцер Вайцюшкевіч

Старшыня зьвязу «Шчыты» — Ігар Лукашук. Ён гаварыў у 2014 годзе пра фэст «Бардаўская восень»:

На беларускай музычнай сцэне, таксама і дзякуючы нашай імпрэзе, ёсьць многа цікавых, шматабяцальных і незалежных выканаўцаў, якія ўжо сёньня маюць вялікі ўклад у разьвіцьцё беларускай аўтарскай песьні. Менавіта іх мы хочам прадставіць падчас Фэстывалю. 

27 кастрычніка 2019 году адбыўся 26-ы фэстываль. Ен быў у Падляскім ваяводзтве у в. Орля і м. Беласток у Падляскае опэры й філярмоніі. Яго правёў грамада «Шчыты».

У 2023 годзе фэст быў 27, 28 і 29 кастрычніка 2023 году.

Надзея Артымовіч удзельнічала ў правядзеньні фэстывалю «Бардаўская восень», дзе была ў членах журы. Яна памерла 3 лістапада 2023 году ў Бельску Падляскім. У 2024 годзе пра Надзею Артымовіч была створаная дакумэнтальная стужка «Пабыць у тым часе, які прамінуў», які быў паказаны на фэстывалі «Бардаўская восень 2024». Ён адбыўся з 25 па 27 кастрычніка 2024 году Бельску Падляскім, Гайнаўцы і Беластоку.

## Сьпіс мерапрыемстваў
За ўвесь час свайго існаваньня адбылося мерапрыемстваў:

## Глядзіце таксама
* Басовішча
* Беларуская мова ў Польшчы

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Суполка фэстывалю Бардаўская восень на ВКонтакте
* Двухдзённае свята бардаўскай песні на Ніве
* Пабыць у тым часе, які прамінуў на Часопісе
* “Бардаўская восень 2024” завяршылася ў Беластоку на Радыё Рацыя

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе
Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы
Катэгорыя:Фэсты
Катэгорыя:Музычныя фэсты
Катэгорыя:Польскія музычныя фэсты
Катэгорыя:Восеньскія фэсты
Катэгорыя:Беларускія культурніцкія фэсты
Катэгорыя:Польскія фэсты
Катэгорыя:Фэсты Бельску-Падляскага
Катэгорыя:Беларуская мова ў Польшчы
А-ліга чэмпіянату Летувы па футболе 2023 году

**А-ліга 2023 году** — 34-ы розыгрыш А-лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Летувы, які праходзіў з 3 сакавіка па 12 лістапада 2023 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стаў «Панявеж».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Дайнава» прасунулася зь Першай лігі, замяніўшы «Янаву».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Джугасам», які заняў дзявятае месца ў А-лізе, і «Бэ1 НФА», які заняў другое месца ў Першай лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыў «Джугас», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт А-лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Летувы па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Фарэрскіх астравоў па футболе 2023 году

**Прэм’ер-ліга 2023 году** — 81-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Фарэрскіх астравоў, які праходзіў з 4 сакавіка па 29 кастрычніка 2023 году. Чэмпіёнам стаў КІ, які тым самым здабыў свой 21-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх восем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першага дывізіёну — «Фугляф’ёрдур» і «Твэройры». Гэтыя клюбы замянілі «Рунавік» і «Скалю».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Фарэрскіх астравоў

Катэгорыя:Чэмпіянат Фарэрскіх астравоў па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Багуслаў I

**Багуслаў I**, таксама *Багіслаў I* або *Баіслаў I* (; ; каля 1130 — 18 сакавіка 1187, Альтварп, Мэкленбург — Пярэдняя Памяранія) — князь люцічаў, з 1156 году князь Памяраніі-Шчэціна, з 1180 году князь места Дыміна; герцаг Памяраніі, кароль вэндаў у 1181—1187 гадох.

## Біяграфія
Сын Варціслава I і, паводле адной з вэрсіяў, Гайлы Баварска-Саксонскай. Быў хрысціянінам-каталіком. За абарону «Вэндзкай дзяржавы» палабскіх славянаў ад нямецкіх захопнікаў азначаны Гельмольдам у «Славянскай хроніцы» *набожным герцагам* Багуславам I. Меў галоўны тытул князя племяннога зьвязу люцічаў .

## Крыніцы

Катэгорыя:Грыфічы
Катэгорыя:Князі Памяраніі
Бягомельскі раён

**Бяго́мельскі раё́н** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1960 гадах. Цэнтр — Бягомель.

## Гісторыя
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 году ў складзе Барысаўскай акругі БССР. Цэнтар — сяло Бягомель. 20 жніўня 1924 году падзелены на 9 сельсаветаў: Бягомельскі, Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Вітуніцкі, Восаўскі, Глінскі, Домжарыцкі, Кадлубішчанскі (Кадубіцкі), Нядальскі. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе Менскай акругі. 22 верасьня 1927 году да раёна далучаны Іканскі й Мсьціскі сельсаветы скасаванага Зэмбінскага раёна. Пасьля скасаваньня акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 году раён у прамым падпарадкаваньні БССР. З 21 чэрвеня 1935 году раён у складзе Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 году — у складзе Менскай вобласьці. 27 верасьня 1938 году Бягомель атрымаў статус гарадзкога пасёлка, Бягомельскі сельсавет скасаваны. 16 ліпеня 1954 году скасаваны Кадлубішчанскі й Нядальскі сельсаветы. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, Бярозкаўскі, Бярэзінскі, Вітуніцкі, Восаўскі, Глінскі сельсаветы, гарадзкі пасёлак Бягомель з падпарадкаванымі пассавету населенымі пунктамі й вёскі Бедзіна, Слабада, Федаркі Домжарыцкага сельсавета перададзены Докшыцкаму раёну Віцебскай вобласьці, Домжарыцкі сельсавет (за выключэньнем вёсак Бедзіна, Слабада й Федаркі) — Лепельскаму раёну Віцебскай вобласьці, Іканскі й Мсьціскі сельсаветы — Барысаўскаму раёну Менскай вобласьці.

## Крыніцы

## Літаратура

* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Бегомльский район // Регионы Беларуси: энциклопедия. В 7 т. Т. 2. Витебская область. В 2 кн. Кн. 1 / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Минск: Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2010. — С. 40—41. — 536 с.: ил. — ISBN 978-985-11-0525-6.
Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі
Оскар Брузэвіц

**О́скар Бру́зэвіц** (; 30 траўня 1929 — 22 жніўня 1976) — усходненямецкі лютэранскі пастар, які публічна спаліў сябе 18 жніўня 1976 року на знак пратэсту супраць парушэньня правоў вернікаў у камуністычнай Нямеччыне.

## Жыцьцяпіс
З 1944 служыў у Вэрмахце, неўзабаве быў паланёны Чырвонай арміяй. Па вайне працаваў шаўцом. У 1954 року навярнуўся ў хрысьціянства, у 1964—1969 навучаўся ў лютэранскай сэмінарыі ў Эрфурце.

У 1970 прызначаны ў лютэранскі збор  каля Цайцу. Крытыкаваў кіроўны камуністычны рэжым, і калі ў 1976 року царкоўныя ўлады вырашылі перавесьці яго ў іншы рэктарат, ён вырашыўся на самаспаленьне на пляцы перад  Цайцу. Супрацоўнікі Міністэрства дзяржаўнай бясьпекі НДР хутка згасілі вагонь, аднак Брузэвіц праз чатыры дні сканаў ад апёкаў у шпіталі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Жыцьцяпіс 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шылакарчмянскім раёне
Катэгорыя:Нямецкія лютэранскія сьвятары
Катэгорыя:Немцы ў Другой сусьветнай вайне
Катэгорыя:Самаспаленьні на знак пратэсту
Катэгорыя:Нямецкія ваеннапалонныя
Аляксандар Казулін (неадназначнасьць)

**Алякса́ндар Казу́лін** можа азначаць:

* Аляксандар Казулін ( 1955) — беларускі навуковец, палітык;
* Аляксандар Казулін ( 1958) — нямецкі кампазытар, піяніст, прадусар.
Казуліна

**Казу́ліна** — жаночая форма прозьвішча Казулін.

## Вядомыя асобы
* Ірына Казуліна (1959—2008) — беларуская навукоўка, грамадзкая дзяячка;
* Мар’яна Казуліна ( 1987) — украінская пісьменьніца;
* Тамара Казуліна ( 1976) — украінская трыятляністка.

## Тапонімы
* Казуліна — вёска ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі;
* Казуліна — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласьці Расеі;
* Казуліна — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласьці Расеі.

## Глядзіце таксама
* Казуля
Клімэнт Варашылаў

**Клімэнт Яфрэмавіч Варашылаў**, таксама **Клім Варашылаў** (, Верхняе, Кацярынаслаўская губэрня&nbsp;— 2 сьнежня 1969, Масква, СССР)&nbsp;— расейскі рэвалюцыянэр, савецкі вайсковы, дзяржаўны і палітычны дзяяч. Адзін зь першых Маршалаў Савецкага Саюза (з 1935 году).

## Крыніцы
Першая ліга чэмпіянату Славеніі па футболе 2023—2024 гадоў

**Першая ліга 2023—2024 гадоў** — 33-і розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Славеніі, які праходзіў з 22 ліпеня 2023 году па 19 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Цэле», які тым самым здабыў свой другі тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх восем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Рогашка» і «Алюміні». Гэтыя клюбы замянілі «Горыцу» і «Табар».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону мусілі прайсьці пераходныя матчы паміж «Радамлем», які заняў дзявятае месца ў Першай лізе, і «Нафтай-1903», другой камандай Другой лігі. Матчы прызначылі на 23 і 26 траўня 2024 году, аднак 22 траўня Футбольны зьвяз Славеніі адмяніў пераходныя матчы пасьля таго, як «Рогашка» не атрымала ліцэнзію на наступны сэзон. Як вынік, абодва клюбы «Радамле» і «Нафта-1903» атрымалі месца ў Першай лізе сэзону 2024—2025 гадоў.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Першай лігі

Катэгорыя:Чэмпіянат Славеніі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Прэм’ер-ліга чэмпіянату Босьніі і Герцагавіны па футболе 2023—2024 гадоў

**Прэм’ер-ліга 2023—2024 гадоў** — 24-ы розыгрыш Прэм’ер-лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Босьніі і Герцагавіны, які праходзіў з 29 ліпеня 2023 году па 26 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Борац», які тым самым здабыў свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх дзесяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь лігаў другога дывізіёну — «Габэла» (зь Першай лігі Фэдэрацыі Босьніі і Герцагавіны) і «Зьвіезда 09» (зь Першай лігі Рэспублікі Сэрбскай). Гэтыя клюбы замянілі «Леотар» і «Слабаду».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнага зьвязу Босьніі і Герцагавіны

Катэгорыя:Чэмпіянат Босьніі і Герцагавіны па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Грамадзянства Беларускай ССР

**Грамадзя́нства Беларускай ССР** — прыналежнасьць чалавека да дзяржавы БССР, якая ўлучае шэраг правоў і абавязкаў, якія вызначаюцца заканадаўствам БССР.

У адпаведнасьці з Канстытуцыямі БССР 1937, 1978 гг. Беларусь, уваходзячы ў склад СССР, захоўвала свой сувэрэнітэт. Адной з найважнейшых прыкмет дзяржаўнага сувэрэнітэту зьяўляецца наяўнасьць уласнага грамадзянства.

У артыкуле 18 Канстытуцыі БССР 1937 г. было ўстаноўлена, што кожны грамадзянін БССР зьяўляецца грамадзянінам СССР:

**Артыкул 18**. Кожны грамадзянін БССР зьяўляецца грамадзянінам СССР.

Грамадзяне ўсіх іншых рэспублік зьвязу карыстаюцца на тэрыторыі БССР аднолькавымі правамі з грамадзянамі БССР.

Такая ж норма зьмяшчалася й у артыкуле 31 Канстытуцыі Беларускай ССР 1978 г.:

**Глава 5. Грамадзянства Беларускай ССР. Раўнапраўе грамадзянаў**

**Артыкул 31**. У адпаведнасьці з устаноўленым у СССР адзіным грамадзянствам зьвязу кожны грамадзянін Беларускай ССР зьяўляецца грамадзянінам СССР.

Падставы й парадак набыцьця й страты савецкага грамадзянства вызначаюцца Законам аб грамадзянстве СССР.

Грамадзяне іншых рэспублік зьвязу карыстаюцца на тэрыторыі Беларускай ССР аднолькавымі правамі з грамадзянамі Беларускай ССР.

Грамадзяне Беларускай ССР за мяжой карыстаюцца абаронай і заступніцтвам Савецкай дзяржавы.

Артыкулам 21 Канстытуцыі СССР 1936 г. для грамадзянаў СССР было ўстаноўлена адзінае грамадзянства зьвязу, пры гэтым захоўвалася грамадзянства рэспублік зьвязу:

**Артыкул 21**. Для грамадзянаў СССР устанаўліваецца адзінае грамадзянства зьвязу.

Кожны грамадзянін рэспублікі зьвязу зьяўляецца грамадзянінам СССР.

Аналягічная норма зьмяшчалася ў артыкуле 33 Канстытуцыі СССР 1977 г.

Такім чынам, грамадзянін, які пражываў у адной з рэспублік зьвязу, зьяўляўся й яе грамадзянінам, і грамадзянінам СССР, але не зьяўляўся адначасова грамадзянінам іншай рэспублікі зьвязу.

Пасьля выхаду БССР са складу СССР і зьмены назова дзяржавы ў 1991 годзе жыхары краіны зьмянілі грамадзянства БССР на грамадзянства Рэспублікі Беларусь у адпаведнасьці з артыкулам 2 Закона аб грамадзянстве ад 18 кастрычніка 1991 г.

## Крыніцы

Беларуская ССР
Катэгорыя:Беларуская ССР
Плешчаніцкі раён

**Пле́шчаніцкі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1962 г. Плошча раёну складала 1,1 тыс. км². Насельніцтва на 1959 год — 28 150 чалавек. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка (з 27 верасьня 1938 году — гарадзкі пасёлак) Плешчаніцы.

## Гісторыя
Плешчаніцкі раён утвораны 17 ліпеня 1924 г. ў складзе Барысаўскай акругі БССР. 20 жніўня 1924 г. раён падзелены на 11 сельсаветаў: Акалоўскі, Амнішаўскі, Горненскі, Завішынскі, Запольскі, Зарэцкі, Ізьбішчанскі, Крайскі, Плешчаніцкі, Прусавіцкі, Хатаевіцкі.

24 верасьня 1926 году Акалоўскі й Амнішаўскі сельсаветы рэарганізаваны ў нацыянальныя польскія сельсаветы.

У 1926 годзе плошча раёна складала 1147 км², насельніцтва — 31,2 тыс. чал.

9 чэрвеня 1927 году раён зь ліквідацыяй Барысаўскай акругі быў перададзены ў Менскую акругу. 22 верасьня 1927 году да раёна далучаны Ганцавіцкі й Каменскі сельсаветы скасаванага Зэмбінскага раёна.

Пасьля скасаваньня акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 году раён у прамым падпарадкаваньні БССР.

26 мая 1935 году Акалоўскі й Амнішаўскі нацыянальныя польскія сельсаветы рэарганізаваны ў беларускія сельсаветы.

Пры ўвядзеньні абласнога дзяленьня 20 лютага 1938 году ўключаны ў Менскую вобласьць. 27 верасьня 1938 году Плешчаніцы атрымалі статус гарадзкога пасёлка.

У 1939 годзе Хатаевіцкі сельсавет перайменаваны ў Акцябарскі.

Паводле перапісу 1939 году, у раёне пражывала 36 168 чалавек: зь іх 32 698 — беларусы, 1400 — расейцы, 1106 — габрэі, 484 — украінцы, 322 — палякі.

Па зьвестках на 1 студзеня 1947 г. раён меў плошчу 1,3 тыс. км². У склад уваходзіў гарадзкі пасёлак Плешчаніцы й 13 сельсаветаў.

16 ліпеня 1954 году скасаваны Амнішаўскі, Ганцавіцкі, Горнаўскі, Завішынскі, Запольскі сельсаветы, утвораны Задор’еўскі й Нястанавіцкі сельсаветы.

Па зьвестках перапісу 1959 году, у раёне пражывала 28 150 чалавек.

25 сьнежня 1962 году Плешчаніцкі раён быў скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Лагойскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* 
*
Супэрліга чэмпіянату Косава па футболе 2023—2024 гадоў

**Супэрліга 2023—2024 гадоў** — 25-ы розыгрыш Супэрлігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Косава, які праходзіў з 12 жніўня 2023 году па 25 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стаў «Балкані», які тым самым здабыў свой трэці тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх сем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся зь Першай лігі — «Фэранікелі», «Фушэ-Косава» і «Лірыя». Гэтыя клюбы замянілі «Фэрызай», «Трэпчу-89» і «Дрэніцу».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходны матч
Па заканчэньні сэзону адбыўся пераходны матч паміж «Фэранікелі», які заняў восьмае месца Супэрлізе, і «Прышцінай э Рэ», якая заняла другое месца ў групе Б Першай лігі. Перамогу здабыў «Фэранікелі», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай фэдэрацыі Косава

Катэгорыя:Чэмпіянат Косава па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Каноплі ва Ўкраіне

**[[Каноплевыя|Каноплі]] ва [[Украіна|Ўкраіне]]** дазволеныя ў мэдычных, прамысловых мэтах, а таксама ў навуковай і навукова-тэхнічнай дзейнасьці.

## Выкарыстаньне
У красавіку 2021 году некаторыя прэпараты, якія зьмяшчаюць ТГК і КБД, былі адобраны для мэдычнага прымяненьня (а менавіта дранабінол і набіксімолы).

7 ліпеня 2023 году Міністэрства аховы здароўя Ўкраіны падтрымала легалізацыю лекавых сродкаў на аснове канабіс, за што выступалі Зяленскі й намесьнік кіраўніка ведамства, галоўны дзяржаўны санітарны лекар Ігар Кузін.

13 ліпеня 2023 году Вярхоўная Рада Ўкраіны прагаласавала ў першым чытаньні за законапраект аб легалізацыі  268 галасамі.

21 сьнежня 2023 году парлямэнт прыняў у другім чытаньні законапраект аб мэдычных каноплях №7457. Законапраект прадугледжвае:

* Законапраект рэгулюе абарачэньне канопляў у мэдычнай, прамысловай і навуковай дзейнасьці. Законапраект прадугледжвае, што распаўсюджваньне марыхуаны ў рэкрэацыйных мэтах будзе лічыцца злачынствам.
* Вытворчасьць лекаў на аснове канопляў кантралюецца на ўсіх этапах. Яго могуць вырошчваць толькі юрыдычныя асобы, якія атрымаюць ліцэнзію й цэртыфікат GMP, пад кругласутачным відэаназіраньнем з доступам Нацыянальнай паліцыі Ўкраіны;
* Законапраект прадугледжвае пашырэньне доступу пацыентаў да мэдычных прэпаратаў на аснове канопляў і палягчэньне лячэньня некаторых захворваньняў і станаў. Міністэрства аховы здароўя Ўкраіны зацьвярджае пералік захворваньняў і станаў, пры якіх пацыенту могуць прызначаць лекі на аснове мэдычнай каноплі;
* Лекавыя сродкі на аснове канапель мэдычных адпускаюцца толькі па рэцэпце ў адпаведнасьці з мэдычнымі паказаньнямі й па электронным рэцэпце. Пацыенты змогуць насіць і захоўваць такія прэпараты ў колькасьці, вызначанай адзіным мэдычным рэцэптам.

Умовай, пры якой дапускаецца такое вырошчваньне, зьяўляецца выкарыстаньне насеньня, сабранага з гатункаў расьлін, у высушанай саломе якіх гранічна дапушчальнае ўтрыманьне канцэнтрацыі тэтрагідраканабінолу не перавышае 0,2%. З 16 лютага 2027 году гранічна дапушчальная канцэнтрацыя тэтрагідраканабінолу ў высушанай саломе канопляў для прамысловых патрэб не павінна перавышаць 0,3%.

Прэзыдэнт Зяленскі падпісаў законапраект 13 лютага 2024 году.

16 жніўня 2024 году ва Ўкраіне афіцыйна ўступіў у сілу закон, які легалізуе выкарыстаньне мэдычнага канабіса.

## Глядзіце таксама

* Ангельская мова ва Ўкраіне
* 
* Закон Украіны «Аб асуджэньні й забароне прапаганды расейскай імпэрскай палітыкі ва Ўкраіне й дэкалянізацыі тапанімікі»
* Закон Украіны «Пра забесьпячэньне функцыянаваньня ўкраінскай мовы як дзяржаўнай»
* 
* 

## Крынцы

Катэгорыя:Украінская палітыка
Катэгорыя:Каноплі паводле краінаў
Джордж Бэнард

**Джордж Бэнард** (; 4 лютага 1873, Янгстаўн, Агаё, ЗША — 10 кастрычніка 1958, Рыд Сіці, Мічыган, ЗША) — складальнік гімнаў і прапаведнік ЗША, найбольш вядомы за складаньне гімну «Стары шурпаты крыж».

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Агаё, але пазьней сям’я пераехала ў Мічыган, а пасьля ў Лукас у Аёве. Бацька памёр заўчасна, і малады Бэнард, які марыў стаць хрысьціянскім эвангелістам, застаўся падтрымліваць маці з сёстрамі.

Ажаніўшыся, стаў удзельнічаць у Арміі збаўленьня і прапаведаў па ЗША і Канадзе. Рукапакладзены на сьвятара Мэтадысцкай эпіскапскай царквы

Складаў хрысьціянскія гімны, найбольш вядомы зь якіх — «Стары шурпаты крыж».

У Рыдзе, дзе Джордж Бэнард пражыў апошнія гады, дзейнічае ягоны музэй. Пахаваны на Паркавых могілках Інгелўуду ў Каліфорніі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гістарычны Альбіён Мічыган 

Катэгорыя:Кампазытары ЗША
Катэгорыя:Мэтадысты ЗША
Катэгорыя:Пахаваныя на Інгелўудзкіх паркавых могілках
Ада Блэнкгарн

**Ада Джэйн Блэ́нкгарн** (; 22 лютага 1858, Кобург, Антарыё, Канада — 7 траўня 1927) —  складальніца храсьціянскіх гімнаў, найбольш вядомымі зь якіх ёсьць «Хай засьвеціць Сонца» і «Трымайся сонечнага боку».

## Жыцьцяпіс
Ада была дзясятай з адзінаццаці дзяцей у мэтадысцкай сям’і Ўільяма і Сары Блэнкгарнаў. У 1884 пераехала з сям’ёй у Кліўлэнд (Агаё, ЗША). Складаць гімны пачала ў трыццацічатырохгадовым веку. У 1899 року з фразы свайго пляменьніка Аба Блэнкгарн напісала гімн «Трымайся сонечнага боку».

У 1904 стала сакратаркай у агенцыі нерухомасьці свайго брата Генры, а па ягонай сьмерці ў 1923 року стала прэзыдэнткай кампаніі.

Пахаваная на могілках Лэйк-Вію ў Кліўлэндзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Асобы Кобургу
Катэгорыя:Складальнікі і складальніцы гімнаў ЗША
Катэгорыя:Песеньніцы ЗША
Катэгорыя:Мэтадысты ЗША
Першая ліга чэмпіянату Чарнагорыі па футболе 2023—2024 гадоў

**Першая ліга 2023—2024 гадоў** — 18-ы розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Чарнагорыі, які праходзіў з 25 ліпеня 2023 году па 25 траўня 2024 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стаў «Дэчыч».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а «Младаст» прасунулася з Другой лігі, замяніўшы «Іскру».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы, дзе «Адзінства» і «Младаст», якія занялі адпаведна восьмае і дзявятае месцы ў Першай лізе, супрацьстаялі «Отранту-Алімпіку» і «Падгорыцы», якія занялі адпаведна другое і трэцяе месцы ў Другой лізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабылі «Адзінства», якое захавала месца ў Першай лізе, і «Отрант-Алімпік», які павысіўся. «Младаст» жа адправілася ў Другую лігу.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнага зьвязу Чарнагорыі

Катэгорыя:Чэмпіянат Чарнагорыі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Мэйстрылііга 2023 году

**Мэйстрылііга 2023 году** — 33-і розыгрыш Мэйстрыліігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Эстоніі, які праходзіў з 3 сакавіка па 11 лістапада 2023 году. Чэмпіёнам стала «Флёра», якая тым самым здабыла свой 15-ы тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх дзевяць былі ўдзельнікамі папярэдняга сэзону, а «Хар’ю» прасунуўся з Эсіліігі, замяніўшы «Легіён».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Пераходныя матчы
Па заканчэньні сэзону прайшлі пераходныя матчы паміж «Тамэкай», якая заняла дзявятае месца ў Мэйстрыліізе, і «Віімсі», які заняў другое месца ў Эсіліізе. Перамогу па суме дзьвюх сустрэч здабыла «Тамэка», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

**Першы матч**

**Матч у адказ**

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Эстонскага футбольнага зьвязу

Катэгорыя:Чэмпіянат Эстоніі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Супэрліга чэмпіянату Альбаніі па футболе 2023—2024 гадоў

**Супэрліга 2023—2024 гадоў** — 85-ы розыгрыш найвышэйшага футбольнага дывізіёну Альбаніі, які праходзіў з 26 жніўня 2023 году па 26 траўня 2024 году. Чэмпіёнам упершыню ў сваёй гісторыі стала «Эгнатыя».

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел дзесяць клюбаў, зь якіх восем былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а два клюбы прасунуліся зь Першага дывізіёну — «Скендэрбэў» і «Дынама» (зьмяніла пры гэтым назву на «Дынама Сіці»). Гэтыя клюбы замянілі «Бюліс» і «Кастрыёці».

## Табліца


## Вынікі гульняў

## Фінал чатырох
У фінале чатырох вызначаўся чэмпіён, які здабыў кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі чэмпіёнаў. Астатнія каманды, акрамя адхіленага «Скендэрбэў», здабылі кваліфікацыю ў першы кваліфікацыйны раўнд Лігі канфэрэнцыяў.

Гульні прайшлі з 17 па 26 траўня 2024 году. Усе раўнды складаліся з аднаго матчу. У паўфінале ў выпадку нічыі ў асноўны час далей праходзіла каманда, якая заняла вышэйшае месца ў рэгулярным сэзоне.

## Пераходны матч
Клюбы Першага дывізіёну, якія занялі месцы з трэцяга па шостае, трапілі ў плэй-оф на павышэньне. Іх пераможца «Флямуртары» сустрэўся ў фінальным пераходным матчы з восьмай камандай Супэрлігі, «Лячы». Перамогу ў дадатковы час здабыў «Лячы», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Фэдэрацыі футболу Альбаніі

Катэгорыя:Чэмпіянат Альбаніі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Першая ліга чэмпіянату Паўночнай Македоніі па футболе 2023—2024 гадоў

**Першая ліга 2023—2024 гадоў** — 32-і розыгрыш Першай лігі, найвышэйшага футбольнага дывізіёну Паўночнай Македоніі, які праходзіў з 6 жніўня 2023 году па 18 траўня 2024 году. Чэмпіёнам стала «Струга», якая тым самым здабыла свой другі тытул у найвышэйшым дывізіёне.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 12 клюбаў, зь якіх дзевяць былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Другой лігі — «Воска Спорт», «Госьцівар» і «Вардар». Гэтыя клюбы замянілі «Скоп’е» і «Пабеду».

## Табліца


## Вынікі гульняў
### 1—22 туры

### 23—33 туры

## Пераходны матч
Па заканчэньні сэзону адбыўся пераходны матч паміж «Вардарам», які заняў дзясятае месца ў Першай лізе, і «Дэтанітам Плачкавіцай», які заняў трэцяе месца ў Другой лізе. Перамогу здабыў «Вардар», і клюбы засталіся ў сваіх лігах.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Футбольнай фэдэрацыі Паўночнай Македоніі

Катэгорыя:Чэмпіянат Паўночнай Македоніі па футболе
Катэгорыя:2023 год у футболе
Катэгорыя:2024 год у футболе
Аляксандар Адамковіч

**Аляксандр (Алесь) Эдмундавіч Адамковіч** (нар. , в. Зорка, Шаркоўшчынскі раён, Віцебская вобласьць) — беларускі журналіст, філёляг, краязнавец, доктар гуманітарных навук.

## Жыцьцяпіс
Скончыў у 1994 годзе СШ у в. Зорка, у 1999 годзе Полацкі дзяржаўны ўнівэрсытэт, у 2006 годзе факультэт славістыкі Віленскага пэдагагічнага ўнівэрсытэта, у 2008 годзе магістратуру. Тэма магістарскай працы: «Стараверы Шаркаўшчыны: сацыялінгвістычны аспэкт». Са сьнежня 2008 года дактарант Інстытута літоўскай мовы (аддзел анамастыкі), у 2013 годзе абараніў доктарскую дысэртацыю: «Балта-славянскія анамастычныя кантакты ў Віцебскае вобласьці».

Рабіў галоўным захавальнікам фондаў, пасьля ў 1999—2002 гадах навуковым супрацоўнікам у культурна-асьветніцкім цэнтры імя Язэпа Драздовіча і ў музэі мастацтва і этнаграфіі імя Язэпа Драздовіча ў Германовічах, у 2008—2009 гадах намесьнікам галоўнага рэдактара летувіскае гістарычнай газэты «Voruta», у 2009 годзе рэдактарам газеты «Trakų žemė». Непрацяглы час у 2004 годзе супрацоўнічаў з польскай газэтай (4 нумары) «Nasz czas», дзе быў адказным за беларускую старонку. З 2009 годзе выкладае беларускую літаратуру на філялягічным факультэце Літоўскага ўнівэрсытэта эдукалогіі. З 2023— рэдактар газеты «Trakų žemė».

Старшыня Таварыства беларускай культуры ў Летуве.

## Навуковая дзейнасьць
Дасьледуе гісторыю і культуру Шаркаўшчынскага краю. Публікуецца ў мясцовым пэрыядычным друку. Распрацоўвае пытаньні для віктарыны «Ці ведаеш ты свой край?»

У вольны час працуе ў архівах Вільні, Маладэчна, Віцебска, Менска, зьбірае матэрыялы па гісторыі Дзісеншчыны. Падрыхтаваў да друку кнігі: «Стараверы Шаркаўшчыны», «Германавіцкая і Сьцяпанпольская гміны (гісторыя, падзеі, дакумэнты)».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адамковіч Аляксандр Эдмундавіч

Катэгорыя:Беларусы ў Летуве
Катэгорыя:Беларускія філёлягі
Катэгорыя:Беларускія краязнаўцы
Катэгорыя:Беларускія журналісты і журналісткі
Катэгорыя:Летувіскія журналісты
Катэгорыя:Летувіскія філёлягі