open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мольнічы

**Мо́льнічы** — вёска ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Мольнічы ўваходзяць у склад Брольніцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 95 чалавек
* 1999 год — 149 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
* Курган 11 стагодзьдзя на заходняй ускраіне вёскi — залічаны да гiсторыка-культурных каштоўнасьцей Беларусі
* Сядзібна-паркавы комплекс Верашчакаў (не існуе)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Радзіма.орг

Катэгорыя:Брольніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Наваградзкага раёну
Міжнародная асацыяцыя па абмене студэнтамі для праходжаньня вытворчай практыкі

**Міжнародная асацыяцыя па абмене студэнтамі для праходжаньня вытворчай практыкі** (, коратка — IAESTE) — міжнародная арганізацыя, якая арганізуе абмен студэнтамі для праходжаньня вытворчай практыкі за мяжой. Штаб-кватэра разьмешчана ў Люксэмбурзе.

Створаная ў 1948 годзе, IAESTE зьяўляецца незалежнай, непалітычнай, няўрадавай арганізацыяй, якая супрацоўнічае зь ЮНЭСКА, ЭКАСАС, ЮНІДА, Міжнароднай арганізацыяй працы. За 60 гадоў дзейнасьці асацыяцыі больш за 300 тысячаў студэнтаў прайшло вытворчую практыку за мяжой.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт IAESTE

Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году (дзень шосты)

**Шосты дзень [[Зімовыя Алімпійскія гульні — 2010|XXI зімовых Алімпійскіх гульняў 2010]]** у Ванкувэры — 17 лютага.

У гэты дзень прайшлі спаборніцтвы за 7 камплектаў алімпійскіх узнагарод.

## Падзеі дня

 Пачатак  успех спаборніцтваў па мясцовым Паўночнаамэрыканскім ціхаакіянскім часе (UTC-8).

* 9:00 Ванкувэр Алімпік Цэнтар. Кёрлінг. Спаборніцтвы сярод жаночых каманд (кваліфікацыя).

 Кітай — Вялікабрытанія

 Нямеччына — ЗША

 Швайцарыя — Швэцыя

 Японія — Канада 

* 10:15 Алімпійскі парк Ўістлера. Лыжны спорт. Спрынт сярод жанчынаў (кваліфікацыя).
* 10:40 Алімпійскі парк Ўістлера. Лыжны спорт. Спрынт сярод мужчынаў (кваліфікацыя).
* 11:00 Ўістлер Крыксайд. Горныя лыжы. Хуткасны зьезд сярод жанчынаў.
* 12:00 Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (папярэдні раўнд).

 Фінляндыя — Беларусь

* 13:05 Кіпрэс Маўнтайн. Снаўборд. Халф-пайп сярод жанчынаў (кваліфікацыя).
* 13:20 Алімпійскі парк Ўістлера. Лыжны спорт. Спрынт сярод жанчынаў.
* 13:30 Алімпійскі парк Ўістлера. Лыжны спорт. Спрынт сярод мужчынаў.
* 14:00 Ванкувэр Алімпік Цэнтар. Кёрлінг. Спаборніцтвы сярод мужчынскіх каманд (кваліфікацыя).

 Вялікабрытанія — Францыя

 ЗША — Швайцарыя

 Данія — Кітай

 Нямеччына — Швэцыя

* 14:30 Арэна UBC Thunderbird. Хакей з шайбай турнір сярод жаночых каманд.

 Канада — Швэцыя

* 16:00 Рычмандскі алімпійскі авал. Канькабежны спорт. Бег на 1000 мэтраў сярод мужчынаў.
* 16:30 Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (папярэдні раўнд).

 Швэцыя — Нямеччына

* 17:00 Ўістлер Слайдынг Цэнтар. Санны спорт спаборніцтвы двоек (першы заезд).
* 17:00 Пацыфік Калізэўм. Шорт-трэк. Бег на 500 мэтраў сярод жанчынаў (чвэрцьфіналы).
* 17:25 Пацыфік Калізэўм. Шорт-трэк. Бег на 1000 мэтраў сярод мужчынаў (кваліфікацыя).
* 18:30 Ўістлер Слайдынг Цэнтар. Санны спорт спаборніцтвы двоек.
* 18:32 Шорт-трэк. Бег на 1000 мэтраў сярод мужчынаў (паўфіналы).
* 19:00 Ванкувэр Алімпік Цэнтар. Кёрлінг. Спаборніцтвы сярод жаночых каманд (кваліфікацыя).

 Расея — Данія

 Вялікабрытанія — Швэцыя

 Кітай — Швайцарыя 

* 19:00 Пацыфік Калізэўм. Шорт-трэк. Бег на 500 мэтраў сярод жанчынаў. 
* 19:00 Арэна UBC Thunderbird. Хакей з шайбай турнір сярод жаночых каманд.
 
 Славакія — Швайцарыя

* 19:15 Кіпрэс Маўнтайн. Снаўборд. Халф-пайп сярод жанчынаў.
* 21:00 Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (папярэдні раўнд).

 Чэхія — Славаччына

## Іншыя падзеі

## Медальны залік

Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году 06
310-я

**310-я**

Стагодзьдзі: ІII стагодзьдзе — IV стагодзьдзе — V стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
260-я
270-я
280-я
290-я
300-я
**310-я**
320-я
330-я
340-я
350-я
360-я


Гады: 
310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318, 319

----

## Асноўныя падзеі
* 

## Вонкавыя спасылкі
Камуністычны інтэрнацыянал

**Камуністы́чны інтэрнацыяна́л** (**Камінтэ́рн**) — міжнародная рэвалюцыйная арганізацыя ў 1919—1943 гадах, якая аб’ядноўвала кампартыі розных краін. Створана ў сакавіку 1919 году па ініцыятыве РКП(б).

Камуністы Беларусі былі прадстаўленыя ў Камінтэрне праз сэкцыю РКП(б), а таксама КПЗБ.


Катэгорыя:Міжнародныя арганізацыі
Станіслаў Мэртэнс

**Станіслаў Мэртэнс** (), псэўд. *Стэфан Скульскі* (3 траўня 1892, Лодзь — 21 верасьня 1937) — дзяяч рэвалюцыйнага руху ў Польшчы і Заходняй Беларусі.

Дэлегат І зьезду КП(б)Б. Зь вясны 1920 году намесьнік старшыні Смаленскага губвыканкаму, пазьней наркам унутраных справаў БССР.

З канца 1921 году на нелегальнай працы ў Польшчы. Чалец Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыі. Адзін з арганізатараў КПЗБ. З кастрычніка 1925 году па студзень 1928 году ў турме. У выніку абмену палітвязьнямі пераехаў у СССР. Старшыня сэкцыі КПП у Камінтэрне.

Арыштаваны 20 ліпеня 1937 году НКУС СССР як удзельнік Польскай вайсковай арганізацыі (ПВА). На допыце 31 жніўня 1937 году заявіў, што на працягу 17 гадоў быў сябрам ПВА, але шпіянажам не займаўся. У судзе вінаватым сябе не прызнаў і паказаньні, дадзеныя на папярэднім сьледзтве, не пацьвердзіў. Заявіў, што агаварыў сябе, а паказаньні іншых — ілжывыя. Суд працягваўся 15 хвілін. Асуджаны 21 верасьня 1937 году Вышэйшай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР да найвышэйшай меры пакараньня. Расстраляны ў той самы дзень.

Рэабілітаваны Вышэйшай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР 12 лістапада 1955 году.

Катэгорыя:Нарадзіліся 3 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1892 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лодзі
Катэгорыя:Сябры Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Памерлі 21 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1937 годзе
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Польскай Рэспубліцы (1918—1939)
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя
Testamentum Terrae

**Testamentum Terrae** () — беларускі гурт сярэднявечнай музыкі, створаны ў 2003 годзе.

## Гісторыя
Афіцыйным днём народзінаў лічыцца 21 сакавіка 2004 году, калі адбыўся першы выступ у горадзе Заслаўе, першапачаткова меў назву Testament. Гурт Testamentum Terrae выкарыстоўвае копіі інструмэнтаў XV—XVІІІ стагодзьдзяў: беларускія дуды, лютню, шалмеі, жалейкі, скрыпку, бубны, барабаны і іншыя.

## Удзельнікі
* Юрась «Юранд» Панкевіч: дуды, вакал
* Надзея Працько: скрыпка, гудок, лютня, вакал
* Марына Грышанава: жалейкі, флейты, вакал
* Віталь «Астравіт» Касавец: турэцкі барабан, шархуны, бубен, дарбука, вакал
* Зьміцер Барсукоў — мандаліна, лютня, цыстра
* Вячка Красулін — бубен, дарбука, тамбурын, турэцкі барабан

## Дыскаграфія
* *Слаўны паніч* (2007)
* *Angleza * (2010)
* *PAWA (Niko_S feat Testamentum terrae)* (2011)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная хатняя старонка

Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты
Кашлаты Вох

**Кашлаты Вох** — беларускі гурт, грае ў стылі фольк-панк. На цяперашнім этапе развіцця гурт мае 2 профілі існаваньня — электрычны і акустычны.

## Гісторыя
Пачаткам існаваньня гурта прынята лічыць 26 сьнежня 2006 году, калі Стась Чавус, Васіль Саковіч ды Вячка Красулін вырашылі граць утраёх. Гралі тады беларускія і заходнеэўрапейскія фальклёрныя творы. Гралі як трыё да ліпеня 2008 году, часам разам з сэсійнымі музыкамі. Потым празь непаразуменьні Стась пакінуў гурт. Наступіў творчы адпачынак, пасьля якога гурт распачаў пошукі новага гучаньня з сэсійнымі музыкамі. У лістападзе 2008 адбылася першая спроба злучэньня гітарнай і дудовай музыкі. Пасьля гурт вярнуўся да акустыкі, хаця не адмовіўся ад сваёй новай ідэі. У сакавіку 2009 году гурт набраў музыкаў дзеля выступу ў электрычным фармаце на «Дударскім фэсьце’09». Пасьля гэтага ізноў наступіла зацішша, зьвязанае з пастаяннай праблемай адсутнасьці ідэйных музыкаў. У жніўні да асноўнага склада гурта далучыўся Віталь Касавец (таксама гурт Testamentum Terrae) і толькі ў верасьні 2009 году гурт пачаў працу над новым матэрыялам. Выступам на «Калядным фэсьце’09» гурт вярнуўся да вялікай сцэны. Са жніўня 2013 году замест Васіля Саковіча ў гурт трапіў Артур Матвеенка, які таксама вядомы як аўтар сымфа-эмбіент праекту Dzivia.

## Сучасны стан
Цяпер гурт працуе над запісам дэбютнага альбома і вядзе актыўную канцэртную дзейнасьць.

## Удзел у фэстывалях
«Басовішча 2011», «Дударскі фэст 2008», «Дударскі фэст 2009», «Дударскі фэст 2010», «Дударскі фэст 2011», «Дударскі фэст 2012», «Мсціслаўскі фэст 2007», «Лошыцкі фэст 2007», праекце «Па Крывіі без баяна 2007», конкурсе «Рок-школа 2008», «Czeremcha 2009» (супольна з гуртом «Квецень»), «Калядны Фэст 2009», «Фолк-Рок Вясна’2010», «Hard’n'Folk Fest 2» і шэрагу іншых мерапрыемстваў.

## Удзельнікі
* Васіль Саковіч (ударныя, дуда, блок-флейта, мандаліна, вакал)
* Вячка Красулін (дуда, вакал, блок-флейта, ударныя, варган)
* Віталь Касавец (бас-гітара, ударныя, перкусія, вакал)
* Пеця Слуцкі (электрагітара)
* Сяргей Сяўрук (ударныя)

## Дыскаграфія
* DVD VA Дуды Юр’я зімовага (рэліз люты 2008)
* CD-R Demos 2007\2008 (рэліз верасень 2008)
* CD-R Live Video (Dudarsky Fest 2009) — promo (рэліз травень 2009)
* CD-R Live in Minsk 22.12.2010 (рэліз снежань 2010)
* CD-R 13 (single) (рэліз люты 2011)
* DVD Live 2010 (рэліз ліпень 2011)
* CD-R Hammerits (single) (рэліз сьнежань 2011)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная хатняя старонка

Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты
Польская вайсковая арганізацыя (1937)

**Польская вайсковая арганізацыя** (ПВА) () — прыдуманая АДПУ СССР назва контрарэвалюцыйнай шпіёнскай арганізацыі, якая быццам бы існавала на тэрыторыі Беларусі з 1924 году.

У траўні 1937 году па гэтай справе былі арыштаваныя каля 1 тыс. чалавек. «Чальцы» ПВА былі расстраляныя ў асноўным у жніўні 1937 году.

Катэгорыя:Вялікі тэрор
Артур Брылінскі

**Артур Брылінскі** (па-польску *Artur Bryliński*; нар. 1965) – прататып Адама – героя польскага мастацкага фільму «Доўг» Кшыштафа Краўзэ.

Як ахвяра застрашваньня, прымусу і зьбіцьця, схіляны да ўчыненьня некалькіх злачынстваў, у сытуацыі, калі ня мог атрымаць ад паліцыі чаканай дапамогі, у сакавіку 1994 году разам з Славамірам Сікорам зьдзейсьніў забойства двух сваіх катаў. За гэтае злачынства ў 1997 годзе ён быў асуджаны на 25 гадоў зьняволеньня. У 2000 – 2003 гадах тры разы зьвяртаўся з просьбай да прэзыдэнта Польшчы аб зьмяншэньні тэрміну пакараньня шляхам памілаваньня. 6 красавіка 2006 году выйшаў на волю праз датэрміновае вызваленьне з выпрабавальным тэрмінам да канца дзеяньня прысуду (2019). У жніўні 2008 году намесьнік генэральнага пракурора Ежы Шыманскі працягнуў яму перапынак у адбыцьці пакараньня. Прэзыдэнт Польшчы Лех Качынскі ў 2006 годзе паабяцаў памілаваць яго, але гэтага не зрабіў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1965 годзе
Катэгорыя:Злачынцы
Юры Шаўчук

**Юры Юліянавіч Шаўчук** (;  16 траўня 1957, Ягаднае, Магаданская вобласьць, РСФСР) — савецкі і расейскі музыка, паэт, кампазытар і прадусар, бязьзьменны лідэр гурту ДДТ. Стваральнік і кіраўнік «Тэатру ДДТ». Народны артыст Рэспублікі Башкартастан (2005).

Першыя песьні пісаў пад уплывам савецкіх бардаў, у тым ліку Ўладзімера Высоцкага і Булата Акуджавы, а таксама паэтаў Срэбранага веку — Сяргея Ясеніна, Восіпа Мандэльштама і іншых. Юры Шаўчук працягнуў тэму творчасьці Высоцкага, за што яго часам параўноўваюць зь вялікім музыкам. Галоўнай тэматыкай ранейшных твораў служыла грамадзянска-патрыятычная лірыка (знайшла месца і ў нашыя дні), а таксама сацыяльная сатыра і пратэст.

## Крыніцы

Катэгорыя:Расейскія музыкі
Катэгорыя:ДДТ
Вянок (зборнік)

**«Вяно́к»** — адзіны прыжыцьцёвы зборнік вершаў беларускага паэта Максіма Багдановіча, выдадзены ў Вільні 14 лютага 1913 году «Беларускім выдавецкім таварыствам» у друкарні Марціна Кухты накладам 2000 асобнікаў.

Зборнік зьмяшчаў 92 вершы і 2 паэмы, разьмешчаныя на 120 старонках, якія былі аб’яднаныя па цыклях: «Малюнкі і сьпевы», «Думы» і «Мадонны». У лістах да выдаўцы былі меркаваньні дапоўніць «Мадоннаў» нізкай «Каханьне і сьмерць» (13 вершаў) і да 5 перакладаў зь нізкі «Старая спадчына» дадаць 22 пераклады вершаў францускага дэкадэнта Поля Вэрлена і ўтварыць разьдзел «З чужой глебы». Аднак кніга выйшла без дапаўненьняў і без пасьляслоўя «Ізноў пабачыў я сялібы» да паэмы «Вэроніка».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Максім Багдановіч
Катэгорыя:Зборнік вершаў Максіма Багдановіча
Катэгорыя:Кнігі 1914 году
Катэгорыя:Люты 1914 году
Ян Мікалай Аскерка

**Ян Мікалай Аскерка** (;  — 1796) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Падстолі (з 1769) і войскі мазырскі (1771—1781), стражнік палявы літоўскі (1782—1789). Пасол Чатырохгадовага Сойму, удзельнік паўстаньня 1794 году.

Ян Мікалай Аскерка быў адным з найбагацейшых землеўладальнікаў ВКЛ. Валодаў Нароўляй і вёскамі вакол яе. Кавалер Ордэна Сьв. Станіслава (1781) і Ордэна Белага Арла.

## Жыцьцяпіс
Прадстаўнік шляхецкага роду Аскеркаў гербу «Мурдэліё», сын Рафала Алёйзы і Станіславы Тэрэзы з Агінскіх. Меў брата Антонія Яўхіма, разам зь якім навучаўся ў Варшаве.

* 1756—1763 гады — удзельнічаў у Сямігадовай вайне.
* 1764 год — разам з усёй сям’ёй падтрымаў Станіслава Панятоўскага на выбарах караля, быў паслом на элекцыйным сойме ад Мазырскага павету; атрымаў пасаду мазырскага судзьдзі каптуровага.
* 1771 год — пісар мазырскі.
* 1781 год — дэпутат Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага.
* 1782 год — атрымаў пасаду палявога стражніка літоўскага.
* 1784 год — удзельнічаў у арганізацыі сустрэчы караля ў Нясьвіжы.
* 1788 год — абіраўся паслом  ад Мазырскага павету на Чатырохгадовы Сойм.
* 1793 год — адзін з арганізатараў падрыхтоўкі шляхты Мазырскага павету да паўстаньня; удзельнічаў у ейным зьезьдзе ў Хвойніках.
* 1795 год — расейскія ўлады арыштавалі Я. М. Аскерку і саслалі яго ў Сыбір, маёнтак канфіскавалі.
* 1796 год — памёр у Табольску, ягоная сям’я здолела вярнуць невялікую частку ўладаньняў — в. Канатопы.

У шлюбе з Барбарай Ракіцкай меў двух сыноў Рафала Міхала і Дамініка.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Małgorzata Złomska. Oskierka Jan Mikołaj // PSB T. XXIV/3. — Warszawa — Kraków 1979. S. 361.

Ян Мікалай
Катэгорыя:Асобы Мазыру
Катэгорыя:Стражнікі польныя літоўскія
Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Дэпутаты Сойму Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Белага арла
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Сьвятога Станіслава
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792
Катэгорыя:Удзельнікі паўстаньня 1794 году
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Высланыя ў Сібір
Катэгорыя:Памерлі ў 1798 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Табольску
Вуза (неадназначнасьць)

Назву **Вуза** маюць:

* **[[Вуза]]** — найдрабнейшая структурная і функцыянальная адзінка жывых арганізмаў
* **[[Вуза (рака)|Вуза]]** — рака ў Буда-Кашалёўскім і Гомельскім раёнах Беларусі
Пярэградзь

**Пярэ́градзь** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1868 год — вёска ў Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Налічвала 15 двароў і 126 жыхароў.
* 1908 год — у вёсцы 42 двары і 314 жыхароў. Каля вёскі разьмяшчаўся фальварак Пярэградзь, які налічваў 2 жыхароў. Фальварак зьяўляўся ўладаньнем Мядзельскага касьцёла.
* З 1921 году — вёска і засьценак Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 году — Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва. Вёска налічвала 30 двароў і 160 жыхароў.
*1931 году — 38 двароў і 210 жыхароў.
* З 12 кастрычніка 1940 году вёска знаходзіцца ў складзе Баярскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай) вобласьці.
* 1950 год — у вёсцы створаны калгас «Праўда».
* З 12 лютага 1953 году вёска знаходзіцца ў склазе Латвянскага сельсавету.
* З 1954 году вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «40 гадоў Кастрычніка» з цэнтрам у вёсцы Лотва (да 22 кастрычніка 1957 году калгас меў імя Булганіна).
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 125 жыхароў.

29 верасьня 2006 году перададзеная зь ліквідаванага Лацьвянскага ў Мядзельскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 жыхароў
* 1999 год — 15 жыхароў
* 1 студзеня 1997 году — 18 двароў, 17 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Ражкі (Менская вобласьць)

**Ражкі́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1844 год — вёска Ражкі, ці Гвазды, у складзе фальварку Мураўшчызна маёнтку Стары Мядзел Вялейскага павету Віленскай губэрні, уладаньне Дварджцкіх. Вёска налічвала 9 двароў і 78 жыхароў.
* 1868 год — існавалі дзьве аднайменныя вёскі Ражкі Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Адна зь іх налічвала 7 двароў і 69 жыхароў, другая — 4 двары і 27 жыхароў.
* 1904 год — дзьве вёскі, налічвалі 85 і 149 жыхароў адпаведна. Побач зь вёскамі знаходзіліся два аднайменныя фальваркі, уладаньні Пяцельчыцы (10 жыхароў) і Пілецкіх (8 жыхароў), таксама вартоўня Ражкі, што зьяўлялася ўладаньнем Паклеўскай-Казелы (8 жыхароў), і засьценак Ражкі ці Карэйвіца, які быў уладаньнем Шырокіх (12 жыхароў).
* 1908 год — вёскі Ражкі 1-я (налічвала 19 двароў і 122 жыхароў) і Ражкі 2-я (14 двароў, 91 жыхар).
* З 1921 году — вёска і засьценак у складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павету (з 1925 году — Пастаўскага) Віленскага ваяводзтва. У 1921 годзе ў складзе вёскі і засьценку знаходзіліся 31 двор і 161 жыхар.
*1931 год — вёска і фальварак. Bёска налічвала 32 двароў і 165 жыхароў; фальварак — 1 двар і 8 жыхар
* З 12 кастрычніка 1940 году вёска знаходзіцца ў складзе Латвянскага сельсавету Пастаўскага раёну (з 25 лістапада 1940 году — Мядзельскага) Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). У 1940 годзе — 44 двары і 136 жыхароў.
* У верасьні 1943 году падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску (44 двары). Пасьля вайны вёска была адбудаваная.
* 1946 год — пабудаваная пачатковая школа.
* 1949 год — у вёсцы створаны калгас «Верны шлях», куды ўваходзіла 21 гаспадарка.
* З 1954 году вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «40 гадоў Кастрычніка» (да 22 кастрычніка 1957 году — калгас імя Булганіна) з цэнрам у вёсцы Лотва.
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 78 жыхароў.

29 верасьня 2006 году перададзеная зь ліквідаванага Лацьвянскага ў Мядзельскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 5 жыхароў
* 1999 год — 12 жыхароў
* 1 студзеня 1997 году — 8 двароў, 15 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Гвазды

Назву **Гвазды** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Гвазды — вёска ў Докшыцкім раёне
** Гвазды — вёска ў Дрысенскім раёне
** Гвазды — вёска ва Ўшацкім раёне

## Глядзіце таксама
* Гваздова
* Гвазьдзікяны
* Гвоздавічы
Садоўшчына (Мядзельскі раён)

**Садо́ўшчына** — былая вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1904 год — засьценак у Кабыльніцкай воласьці Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні. Зьяўляўся ўладаньнем Радзевічаў і налічваў 19 жыхароў.
* З 12 кастрычніка 1940 году вёска знаходзіцца ў складзе Лацьвянскага сельсавету Пастаўскага раёну (з 25 лістапада 1940 году — Мядзельскага) Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай).
* З 1954 году вёска знаходзіцца ў складзе калгасу «40 гадоў Кастрычніка» з цэнтрам у вёсцы Лотва (да 22 кастрычніка 1957 году калгас меў імя Булганіна).
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 19 жыхароў.
* 29 верасьня 2006 году перададзеная зь ліквідаванага Лацьвянскага ў Мядзельскі сельсавет.
* Скасаваная з 30 лістапада 2016 году.
## Насельніцтва
* 1999 год — 2 жыхары
* 1 студзеня 1997 году — 4 двары, 2 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Стэндаль

**Стэндаль** (сапраўднае імя і прозьвішча *Анры-Мары Бэйль*; , псэўданім *Stendhal*; 23 студзеня 1783, Грэнобль — 23 сакавіка 1842, Парыж) — францускі пісьменьнік, адзін з заснавальнікаў францускага рэалістычнага раману.

## Служба ў Воршы
Падчас панаваньня францускіх войскаў на беларускай тэрыторыі ў вайне 1812 году, Стэндаль служыў вайсковым інтэндантам у горадзе Ворша.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фрэдэрык Стэндаль. Ваніна Ваніні, або Падрабязнасьці аб апошняй венце карбанарыяў, распачатай у Папскай вобласьці


Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Робэрт Саўці

**Робэрт Саўці** (; 12 жніўня 1774 — 21 сакавіка 1843) — знакаміты ангельскі паэт-рамантык, выбітны прадстаўнік «азёрнай школы».

## Біяграфія
Саўці вучыўся ў Вэстмінстэрскай школе і ў Оксфардзе, дзе пазнаёміўся з Колрыджам. У маладосьці захапляўся ідэямі францускае рэвалюцыі і ў рэвалюцыйным духе напісаў драму «Ўот Тайлер». Шмат падарожнічаў, жыў у Гішпаніі і Партугаліі; яму належалі пераклады рыцарскіх раманаў (у прыватнасьці, знакамітага «Амадыса Гальскага»), а шматлікія яго баляды напісаныя на сюжэты з гісторыяў і легендаў гэтых краінаў, накшталт, «Каралева Арака і пяць пакутнікаў» (англ. *Queen Orraca, and the Five Martyrs of Morocco*, 1803).

Саўці напісаў 5 вялікіх апісальных паэмаў — кожная на сюжэт зь міталёгіі розных народаў: «Талаба-разрушыцель» (1801), «Мэдак» (1805), «Пракляцьце Кехамы» (1810), «Родэрык, апошні з готаў» (1814), «Відзеж суда» (1821).

«Родэрык» — самае пасьпяховае з эпічных твораў Саўці, напісанае на сюжэт барацьбы хрысьціянаў з маўрамі. У гэтай паэме выдатна адлюстраваны пад’ём патрыятычных пачуцьцяў паэта аблямаваны мастацкім і мэлядычным вершаваным стылем. У лірычнай паэзіі Саўці шмат запалу; ён палка ненавідзеў Напалеона, напісаў, сярод іншых афіцыяльных «вершаў на пэўны выпадак», пяшчотную паэму «На сьмерць прынцэсы Шарлоты» і шмат іншых маленькіх вершаў, ідылічных і ў пэўнай меры зычліва гумарыстычных.

У 1813 быў абраны прыдворным паэтам-ляўрэатам; пасьля Саўці гэтае званьне стала толькі ганаровым тытылам першага паэта краіны, але для яго яно яшчэ было зьвязанае з абавязкам пісаць оды, прысьвечаныя чальцам каралеўскай сям’і (у той час вельмі непапулярнай) па розных афіцыёзных повадах. «Боб Саўці» крытыкаваўся шматлікімі сучасьнікамі (у прыватнасьці, Байранам: у пачатку «Дон Жуана» і ў сатырычнай паэме «Візія суда», створанай у адказ на аднайменны верш Саўці) за сэрвілізм датычна манарха і эўрапейскае рэакцыі 1810-х—1820-х гадоў.

## Заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Мікалай Гумілёў — Баляды Робэрта Саўці
* Робэрт Саўці — Сталец Сьвятога Міхаіла ў перакладзе Ганны Янкуты

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Брысталі
Катэгорыя:Ангельскія паэты
Катэгорыя:Брытанскія паэты і паэткі
Катэгорыя:Літаратары рамантызму
Катэгорыя:Паэты-ляўрэаты Вялікабрытаніі
Бігас

**Бігас** ()&nbsp;— традыцыйная для польскай, летувіскай і беларускай кухні страва з квашанай капусты і мяса. Лічыцца, што яна была прыўнесена зь Літвы ў Польшчу каралём Уладыславам Ягайлам, які ласа яе спажываў на паляўнічых выправінах. Таксама лічыцца, што назва паходзіць ад нямецкага «begossen» або «beigossen» ад дзеяслова «begießen» (абліць, паліць) і «beigießen» (даліць).

## Гісторыя

Першапачаткова бігас складаўся галоўным чынам зь мяса, а паводле некаторых крыніцаў, так называлі халадзец зь мясам. Капусту пачалі дадаваць дзеля патаненьня стравы&nbsp;— але ж вынік апынуўся настолькі якасны, што капуста сталася другім неабходным складнікам бігасу, поруч зь мясам.

Пра шырокі распаўсюджаньне гэтае стравы на Літве сьведчыць згадка ў паэме А. Міцкевіча «Пан Тадэвуш» пра спосаб рыхтаваньня бігасу ў часе ўловаў:

Паводле польскіх крыніцаў, на землях былога ВКЛ існавалі наступныя віды бігасу;
* віленскі&nbsp;— да якога дадаецца таксама невялікая колькасьць яблыкаў;
* жамойцкі (жмудзкі)&nbsp;— дзе досыць мала мяса й дадаецца ячменная каша.

## Спосаб прыгатаваньня

У сучаснай Польшчы бігас дагэтуль вельмі папулярны й гатуецца як у хатніх умовах, так і ў сталоўках ды рэстарацыях. Існуе перакананьне, што ў бігасе колькасьць капусты ды мяса з каўбасой павінныя быць аднолькавыя. Хаця галоўнымі прыправамі да бігасу лічацца перац, лаўровы ліст ды сушаныя грыбы, у простых сталоўках дадаецца таксама таматны соўс і, вядома, нашмат менш мяса, чым палова.

Бігас тушаць на слабым вагні, у два прыёмы: спачатку сьвініну адварваюць у невялікай колькасьці вады да поўнага яе выкіпаньня, потым дадаюць гародніну (салёныя гуркі, квашаную або сьвежую капусту) і гарачы квас, і працягваюць тушыць да поўнага згатаваньня стравы.

Дакладныя прапорцыі, прыправы ды дадаткі, віды мяса ды кілбасы, а таксама капусты (толькі квашаная, або квашаная ды сьвежая)&nbsp;— гэта вельмі індывідуальная справа. Гатовая страва павінна мець густаватую кансыстэнцыю (пры падачы на стол ня мусіць пускаць сок), зьлёгку кіславаты смак і пах капчаніны.

Пасьля падаграваньня бігас кожнага разу станае больш смачны. Таму лічыцца, што пасьля згатаваньня ён павінен быць падагрэты яшчэ некалькі разоў (што забаронена паводле нормаў Эўразьвязу). Але для ўласнага спажываньня бігас звычайна вараць на запас, у вялікім посудзе, і перад кожнаю падачай разаграюць увесь запас. Ядуць бігас з хлебам.

## Глядзіце таксама
* Флякі

## Літаратура
* Адам Міцкевіч *Пан Тадэвуш*, Беларускі фонд культуры, Менск 1998
* Małgorzata Caprari *Kuchnia kresowa*, Klub dla Ciebie, Warszawa 2007
* *Kuchnia polska. Podróże kulinarne: tradycje, smaki, potrawy*, Wydawnictwo *Rzeczypospolitej*, Warszawa 2008

Катэгорыя:Беларускія стравы
Катэгорыя:Летувіская кухня
Катэгорыя:Польская кухня
Катэгорыя:Стравы з капусты
Флякі

**Фля́кі** () — нацыянальная страва польскай, чэскай, баўгарскай, а таксама іншых нацыянальных кухняў.

## У Польшчы
Флякі (у польскай мове жаргоннае *кішкі*, *трыбухі*), нягледзячы на назву, робяцца не з самых кішок, а са страўніка каровы. Ачышчаныя й парэзаныя страўнікі гатуюцца каля паўгадзіны, а потым зьмешваюцца зь мясна-агароднінным булёнам (абавязкова павінна быць морква), да якога дадаюцца розныя прыправы (лаўровы ліст, маяран, чорны перац, ангельскае зельле й іншыя) — палякі звычайна лічаць, што флякі вострая страва. Часам (варшаўскія флякі) дадаюцца дробныя фрыкадэлькі. Звычайна дадаецца падсмажаная на патэльні мука, каб суп атрымаўся трохі гусьцейшым — але ж канчаткова флякі маюць выгляд пікантнага булёну.

## Гатовыя флякі
У Польшчы флякі дастаткова папулярная страва, што магчыма замовіць у шмат якіх установах грамадзкага харчаваньня. У крамах магчыма набыць паўфабрыкаты — ачышчаныя ды часткова або цалкам парэзаныя страўнікі. У харчовых крамах даступныя разнастайныя канцэнтраты флякаў. Даўно ўжо існуюць гатовыя флякі ў слоіках (шклянках). Апошнімі гадамі зьявіліся таксама флякі ў выглядзе згушчанага супа, запакаваныя ў выглядзе каўбасы (батону), або ў вакуўмных пакетах. Звычайна адзін вытворца выпускае 2—3 смакі флякаў у адным відзе апакаваньня. Дзеля самастойнай падрыхтоўкі флякаў прадаюцца таксама адмысловыя сумесі фабрычна падрыхтаваных прыправаў, што прадаюцца ў пакеціках.

## У іншых краінах
У Чэхіі называюцца *dršťková polévka* ( — даслоўна *страўнікавы суп*), што так сама папулярны, як флякі ў Польшчы. Галоўным чынам адрозьніваецца выкарыстаньнем чырвонага перцу — што ўплывае на колер ды смак стравы. Баўгарская *шкембе чорба* (*шкэмбэ чорба*) гатуецца з часныком ды малаком, а таксама з дадаткам вострага перцу. *Шкембе чорба* галоўным чынам гатуецца з авечых, або ялавічыных страўнікаў, але дапушчаецца таксама ўжываньне сьвінячага страўніку. Ялавічныя страўнікі выкарыстоўваюцца ў якасьці асновы страваў таксама ў іншых краінах.

## Галерэя

Файл:Flaczki.jpg|Флякі-канцэнтрат у пакеціках на паліцы польскай крамы. Зь левага да правага: клясычныя, пікантныя (мэксыканскія) ды паўфабрыкат да самастойнага прыгатаваньня.
Файл:Flaki-kiełbasa.jpg|Флякі-канцэнтрат у кшталце каўбасы (батону).
Файл:Słoiki z flakami.jpg|Флякі ў слоіках — розныя смакі.


## Літаратура
* Małgorzata Caprari, *Kuchnia kresowa*, Klub dla Ciebie, Warszawa 2007
* *Bułgaria. Pejzaż słońcem pisany*, Bezdroża, Kraków 2006
* *Kuchnia czeska. Podróże kulinarne: tradycje, smaki, potrawy*, Wydawnictwa Rzeczypospolitej, Warszawa 2008

Катэгорыя:Польскія супы
Катэгорыя:Стравы зь ялавічыны
Катэгорыя:Стравы з субпрадуктаў
Катэгорыя:Патраўкі
Шалкоўшчына

**Шалко́ўшчына** — вёска ў Беларусі, каля возера Мядзелу. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Скалк, пазьней Шальк (Scalc, Schalk) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
На 1868 год — вёска ў Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Налічвала 5 двароў і 44 жыхароў. На 1904 год у вёсцы 91 жыхар. На 1908 год у вёсцы 7 двароў і 121 жыхар.

З 1921 году — вёска ў складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 году — Пастаўскага) павету Віленскага ваяводзтва. У 1921 годзе вёска налічвала 15 двароў і 85 жыхароў. З 12 кастрычніка 1940 году вёска знаходзіцца ў складзе Латвянскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай) вобласьці. У 1940 годзе вёска налічвала 30 двароў і 150 жыхароў.

У верасьні 1943 году ў час Другой сусьветнай вайны нацысты спалілі вёску (25 двароў). Пасьля вайны была адбудаваная. 
 
У 1949 годзе савецкія ўлады стварылі ў вёсцы калгас імя Сьвярдлова. З 12 красавіка 1954 году вёска знаходзілася ў складзе калгасу «40 гадоў Кастрычніка» з цэнрам у вёсцы Лотва (да 22 кастрычніка 1957 году калгас меў імя Булганіна). 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці. На 1960 год насельніцтва вёскі складала 70 жыхароў. На 1 студзеня 1997 году — 11 двароў.

29 верасьня 2006 году вёску перадалі зь ліквідаванага Лацьвянскага ў Мядзельскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 1 студзеня 1997 году — 20 чалавек
* 1999 год — 24 чалавек
* 2010 год — 12 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Мачуліна

**Мачу́ліна** (таксама — *Мачу́льна*) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Мачуліна ўваходзіць у склад Краснасельскага сельсавету.

## Гісторыя
У канцы XІХ стагодзьдзя была сядзібай маёнтку Алендзкіх; у вёсцы нахадзіўся філіяльны касьцёл парафіі Рось. У 1940 годзе мясцовыя палякі былі дэпартаваныя ў Архангельскую вобласьць. Сярод іх былі Масьціцкія, родам з гэтага ж раёну й Палякі, родам зь вёскі Сельцы ў Люблінскім ваяводзтве.

## Насельніцтва
* 2010 год — 411 чалавек
* 1999 год — 492 чалавекі

## Страчаная спадчына
* Сядзібна-паркавы комплекс Алендзкіх (XVIII ст.).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* в. Мачульна на Radzima.org
* Мочулино на globustut.by 

Катэгорыя:Краснасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Маракайба (возера)

**Маракайба** — возера (лягуна) на захадзе Вэнэсуэлы. Пралівам (глыбіня 2-4 м) злучанае з Вэнэсуэльскай затокай. Плошча 16,3 тыс. км², глыбіня да 250 м. Суднаходзтва. Здабыча нафты са дна возера. На возеры разьмешчаны порт Маракайба.

Катэгорыя:Азёры Вэнэсуэлы
Хакей з шайбай на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 году

**Спаборніцтвы па [[хакей з шайбай|хакеі з шайбай]] на [[Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году|XXI зімовых Алімпійскіх гульнях]]** адбываліся з 13 па 28 лютага 2010 году ў сталіцы гульняў Ванкувэры. Турнір праходзіў на пляцоўцы «Canada Hockey Place» хатняй арэне клюбу НХЛ «Ванкувэр Кэнакс», а таксама на пляцоўцы зімовага спартовага цэнтру ўнівэрсытэту Брытанскай Калюмбіі «UBC Thunderbird».

Цягам спаборніцтваў былі разыграныя два камплекты мэдалёў у турнірах мужчынскіх і жаночых камандаў.

## Фармат спаборніцтваў
З 1920 году, калі хакей з шайбай дэбютаваў у праграме Алімпійскіх гульняў, гэта быў 22 турнір сярод мужчынскіх камандаў, і чацьверты сярод жаночых. Упершыню спаборніцтвы праходзілі ў горадзе, які зьяўляецца дамашнім для каманды НХЛ. У сувязі з гэтым гульні праходзілі на пляцоўках, якія маюць меншы памер, у параўнаньні з стандартным эўрапейскім. Таксама на пэрыяд правядзеньня гульняў найбуйнейшыя хакейныя лігі сьвету, НХЛ і КХЛ, зрабілі перапынак у сваіх спаборніцтвах, што дазволіла прыняць удзел у турніры ўсім наймацнейшым хакеістам.

## Турнір сярод жанчынаў
Жаночы турнір склаў 20 гульняў, якія праходзілі ў пэрыяд паміж 13 і 25 лютага. У іх бралі ўдзел 8 дружын, якія кваліфікаваліся на гульні. Каманды былі падзеленыя на дзьве групы па чатыры, дзе яны выявілі наймацнейшых у кругавым турніры паміж сабою. Першыя дзьве каманды з кожнай групы выходзілі ў паўфіналы і змагаліся за алімпійскія ўзнагароды, астатнія гулялі за месцы з 5 па 8.

Склад групаў выглядаў наступным чынам:

;Група A

* 
* 
* 
* 

;Група B

* 
* 
* 
* 

Пасьля правядзеньня кругавога турніру стала зразумела, што на гульнях няма роўных зборным Канады і ЗША, яны ўпэўнена перамаглі сваіх супернікаў і разыгралі паміж сабой залатыя ўзнагароды. Золата XXI зімовых Алімпійскіх гульняў заваявала зборная Канады пасьля перамогі над амэрыканкамі ў фінале турніру зь лікам 2:0. Бронза ў гульні за трэцяе месца дасталася зборнай Фінляндыі, якая дзякуючы закінутай у авэртайме шайбе перамагла зборную Швэцыі зь лікам 3:2.

## Турнір сярод мужчынаў
Склад групаў выглядаў наступным чынам:

;Група A

* Канада
* ЗША
* Швайцарыя
* Нарвэгія

;Група B

* Расея
* Чэхія
* Славаччына
* Латвія

;Група C
* Швэцыя
* Фінляндыя
* Беларусь
* Нямеччына

## Пераможцы турніру

Катэгорыя:Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году
2010
316

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Канстантын ІІ, рымскі імпэратар

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Эканамічная геаграфія

**Эканамі́чная геагра́фія** — геаграфічная і грамадзкая навука, якая вывучае тэрытарыяльную арганізацыю эканамічнага жыцьця грамадзтва, законы і заканамернасьці яго разьвіцьця.

Эканамічная геаграфія падзяляецца на некалькі галін: прамысловасьці, сельскай гаспадаркі, транспарту, сувязі, гандлю і г. д.

## Навуковыя часопісы
* *[https://web.archive.org/web/20080330042307/http://www.clarku.edu/econgeography/ Economic Geography]* — заснаваны ў 1925 годзе, выходзіць раз на квартал, выдаецца ў Clark University (Масачусэтс, ЗША)
* *[http://joeg.oxfordjournals.org/ Journal of Economic Geography]* — выходзіць з 2001 году ў выдавецтве Оксфардзкага ўнівэрсытэту

## Глядзіце таксама
* Геаграфія
* Эканоміка
Вусная гісторыя

**Вусная гісторыя ці Oral History** (ад лацінскага *oralis* — вусны) — адзін з найстарэйшых мэтодаў гісторыі, якую ўпершыню ў старажытнай Грэцыі для свайго дасьледаваньня прымяніў Фукідыд, які чарпаў інфармацыю пра Пэлапанэскія войны з вуснаў сьведкаў і тых, хто ваяваў.

Катэгорыя:Гістарыяграфія
Пісталет

**Пісталет** — караткастволавая пальная зброя, прызначаная для стральбы на кароткіх дыстанцыях (часьцей за ўсё 25—50 м) і для нашэньня ў якасьці зброі асабістай абароны. Звычайна калібры пісталетаў знаходзяцца ў межах 5—10 мм. Колькасьць патронаў у магазыне — ад 4 да 25 (у залежнасьці ад калібру і формы магазыну).

На некаторыя пісталеты, магчыма ўстаноўка:
* прыладаў для бязгучнай і беспалымянай стральбы
* лазэрных мэтаўказальнікаў
* прыкла́даў
* каліматарных прыцэлаў

Таксама на некаторых пісталетах ёсьць магчымасць выкарыстаньня пісталетных гранат (патрэбен прыклад).

## Клясыфікацыя
Паводле ступені аўтаматызацыі працэсу стральбы:

* Аўтаматычныя
* Паўаўтаматычныя
* Неаўтаматычныя

## Спэцыялізаваныя пісталеты
Пісталеты звычайна прымяняюць як асабістую зброю. Але ж таксама пісталеты вельмі добра падыходзяць для вырашэньня спэцыфічных праблемаў, такіх як кампактны сродак для стрэлу «ва ўпор», ці ў выпадках, калі нашэньне зброі ня мусіць быць заўважана.

Таксама былі распрацаваны пісталеты для стральбы пад вадою і ў бязважкасьці (звычайна ракетныя пісталеты).

## Глядзіце таксама
* Зброя
* Пальная зброя

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Пальная зброя
Электронная пошта

**Электронная пошта**, **e-mail** — мэтад абмену паштовымі паведамленьнямі ў лічбавым фармаце. Сыстэма электроннай пошты пабудаваная па пранцыпе store-and-forward, паводле якой кожны сэрвэр электроннай пошты адпраўляе, атрымлівае і перасылае паведамленьні, якія праходзяць празь яго. Паведамленьні захоўваюцца на сэрвэрах; карыстальнікі могуць чытаць і захоўваць у сябе, проста падключыўшыся да сэрвэра. На пачатку эры электроннай пошты паведамленьні адсылаліся і атрымоўваліся непасрэдна адпраўшчыкам і адрасатам. Вынайдзеная Рэем Томлінсанам, электронная пошта ўпершыню пачала лімітавана выкарыстоўвацца ў 1960-я гады і да сярэдзіны 1970-х гадоў прыняла форму, якую цяпер прызнаюць электроннай поштай. Электронная пошта працуе ў кампутэрных сетках, у першую чаргу на сёньня ў Інтэрнэце. Некаторыя раньнія сыстэмы электроннай пошты патрабавалі, каб аўтар і атрымальнік адначасова былі ў Інтэрнэце, што нагадвае сыстэму імгненных паведамленьняў.

Кожнае электроннае паведамленьне, ліст, складаецца зь дзьвюх абавязковых частак: *загалоўка* () і *тэксту паведамленьня* (). Загаловак зьмяшчае мэтазьвесткі: адрас адпраўшчыка і атрымальніка (ці атрымальнікаў), тэму ліста, а таксама розныя тэхнічныя элемэнты (кадаваньне, дадатковыя файлы і г. д.). Спачатку падтрымліваліся паведамленьні, якія зьмяшчаюць толькі тэкст, але потым былі дазволеныя мультымэдыя-дадаткі ў выглядзе розных файлаў. Падобная тэхналёгія была стандартызаваная ў  пры дапамозе , у якім быў раскрыты сэнс Multipurpose Internet Mail Extensions (ад анг. *Шматмэтавыя пашырэньні сеціўнай пошты*).

Электронная пошта папярэднічала зараджэньню Інтэрнэту і была на самой справе важным інструмэнтам у ягоным стварэньні, але гісторыя сучасных, глябальных інтэрнэт паслугаў электроннай пошты сягае яшчэ ў пачатак ARPANET. Стандарты для кадаваньня паведамленьняў электроннай пошты былі прапанаваны яшчэ ў 1973 годзе (). Пераход ад ARPANET да Інтэрнэту ў пачатку 1980-х гадох вырабіў базу для цяперашніх паслуг карыстаньня электроннай поштай. Лісты, якія адпраўляліся на пачатку 1970-х гадох, выглядаюць вельмі падобна на сёньняшнія тэкставыя паведамленьні, якія перадаюцца ў Інтэрнэце праз электронную пошту.

## Вонкавыя спасылкі
* Электронная пошта. на Open Directory Project
* Гісторыя электроннай пошты.
* Гісторыя электроннай пошты. Multics.
* Агляд вытокаў стварэньня сеткавай электроннай пошты. CircleID.


Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
314

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Максыміюс, рымскі імпэратар

## Вонкавыя спасылкі
Эрнст Тэадар Амадэй Гофман

**Эрнст Тэ́адар Амадэ́й Го́фман** (; 24 студзеня 1776, Кёнігсбэрг — 25 жніўня 1822, Бэрлін) — нямецкі пісьменьнік, кампазытар, мастак рамантычнага кірунку. Псэўданім як кампазытара — Яганэс Крайсьлер ().

Адзін з галоўных майстроў эўрапейскай рамантычнай прозы. Служыў на розных чыноўніцкіх пасадах у Ляйпцыгу, Дрэздэне, Бамбэргу, Бэрліне. У 1809 дэбютаваў апавяданьнем «Рыцар Глюк». Аўтар «Фантастычных п’есаў у манеры Калё» (т. 1—4; 1814—1815 гг.), літаратурных казак «Залаты гаршчок» (1815 г.), «Курдупель Цахес, якога звалі Цынобэр» (1819 г.), «Прынцэса Брамбіла» (1821 г.), «Майстар Блыха» (1822 г.), празаічнага цыклю «Сэрапіёнавы браты» (т. 1—4; 1819—1821 гг.), раману «Жыцьцёвыя погляды ката Мура» (1820—1822 гг.) і інш.

## Беларускія пераклады
* Казку «Курдупель Цахэс», апавяданьні «Рыцар Глюк», «Дон Жуан» на беларускую мову пераклаў Васіль Сёмуха, казку «Шчаўкунок, або Мышыны Кароль» — Алесь Сачанка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Творы Гофмана ў перакладзе Васіля Сёмухі на kamunikat.org
* Мадэмуазэль дэ Скюдэры. Апавяданне

Катэгорыя:Дзіцячыя літаратары
Катэгорыя:Казачнікі

Катэгорыя:Нямецкія літаратары
Катэгорыя:Нямецкія кампазытары
Катэгорыя:Нямецкія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Літаратары рамантызму
Катэгорыя:Рамантычныя кампазытары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калінінградзе
Катэгорыя:Памерлі ў Бэрліне
Ўільям Ўордсўарт

**Ўільям Ўордсўарт** (; 7 красавіка 1770, Кокермаўт, графства Камбэрленд — 23 сакавіка 1850, Райдал-Маўнт, ля Грасьміра, графства Камбэрленд) — ангельскі паэт-рамантык, выбітны прадстаўнік «азёрнай школы».

## Беларускія пераклады
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклаў Лявон Баршчэўскі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Брытанскія паэты і паэткі
Катэгорыя:Ангельскія паэты
Катэгорыя:Літаратары рамантызму
Цэнтральны працэсар

**Цэнтральны працэсар** () — частка вылічальнай сыстэмы, якая выконвае інструкцыі кампутарных праграм і кіруе іншымі працэсамі і функцыямі ў кампутары. Тэрмін увайшоў ва ўжытак на пачатку 1960-х гадоў, а форма і выкананьне працэсараў вельмі зьмяніліся з тых часоў, хоць прынцып дзеяньня застаўся аднолькавы.

Дзьвюма тыповымі складовымі часткамі цэнтральнага працэсара зьяўляюцца арытмэтычна-лягічная прылада (АЛП;  — ), якая выконвае арытмэтычныя, лягічныя і іншыя апэрацыі над зьвесткамі, і кіравальны аўтамат (), які выбірае інструкцыі з памяці, пераўтварае ў прымальны выгляд і выконвае, па неабходнасьці зьвяртаючыся да АЛП.

Большасьць сучасных працэсараў зьяўляюцца мікрапрацэсарамі, гэта значыць яны ўтрымліваюцца на адной інтэгральнай схеме. Такая схема акрамя цэнтральнага працэсара можа ўтрымліваць памяць, пэрыфэрыйныя інтэрфэйсы і іншыя кампанэнты кампутара. Некаторыя кампутары выкарыстоўваюць шмат’ядравы працэсар, які ўяўляе сабой адзіны чып, на які зьмяшчаюцца два ці больш працэсараў, гэтак званых «ядраў». Ня ўсе вылічальныя сыстэмы абапіраюцца на цэнтральны працэсар. Вэктарны працэсар, напрыклад, мае некалькі паралельных вылічальных блёкаў, ніводны зь якіх ня лічыцца «цэнтральным». У разьмеркаваных вылічэньнях вылічальныя задачы вырашаюцца шляхам злучэньня некалькіх працэсараў у сетку (кожны суб’ект якой зьяўляецца асобнай вылічальнай сыстэмай). Там таксама існуе панятак віртуальных працэсараў, якія зьяўляюцца абстракцыяй дынамічных агрэгаваных вылічальных рэсурсаў.

Амэрыканскія кампаніі Advanced Micro Devices ды «Інтэл» фактычна зьяўляліся асноўнымі вытворцамі цэнтральных працэсараў для пэрсанальных кампутараў.

## Глядзіце таксама
* Унутрыпрацэсарная шматпаточнасьць

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Як працуюць мікрапрацэсары. HowStuffWorks.
* ''«25 Microchips that shook the world»''. Institute of Electrical and Electronics Engineers.


Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году (дзень трынаццаты)

**Трынаццаты дзень [[Зімовыя Алімпійскія гульні — 2010|XXI зімовых Алімпійскіх гульняў 2010]]** у Ванкувэры — 24 лютага.

У гэты дзень прайшлі спаборніцтвы за 5 камплектаў алімпійскіх узнагарод.

## Падзеі дня

 Пачатак  усіх спаборніцтваў па мясцовым Паўночнаамэрыканскім ціхаакіянскім часе (UTC-8).

* *10:00* Ўістлер Крыксайд. Горныя лыжы. Супэргігант сярод жанчынаў (першы зьезд).

Вынікі зьезду.

.

* *10:30* Алімпійскі парк Ўістлера. Лыжныя гонкі. Эстафэта сярод мужчынаў 4X10 км.

.

* *12:00* Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (чвэрцьфінал).

 ЗША — Швайцарыя 2 — 0 https://web.archive.org/web/20100225200353/http://www.vancouver2010.com/olympic-hockey/schedule-and-results/mens-play-offs-quarterfinals---game-24_ihm400302ow.html

.

* *13:00* Рычмандскі Алімпійскі Авал. Канькабежны спорт. Бег на 5000 мэтраў сярод жанчынаў.

.

* *14:00* Ванкувэр Алімпік Цэнтар. Кёрлінг. Спаборніцтвы сярод мужчынскіх каманд (дадатковая гульня).

 Швэцыя — Вялікабрытанія 7 — 6 https://web.archive.org/web/20100225082842/http://www.vancouver2010.com/olympic-curling/schedule-and-results/mens-tie-breaker-session-1_cum400961Pu.html

.

* *16:30* Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (чвэрцьфінал).

 Расея — Канада 3 — 7 https://web.archive.org/web/20100225200353/http://www.vancouver2010.com/olympic-hockey/schedule-and-results/mens-play-offs-quarterfinals---game-24_ihm400302ow.html

* *17:00* Ўістлер Слайдынг Цэнтар. Бабсьлей. Спаборніцтвы сярод двоек жанчынаў (трэці заезды).

Вынікі заезду

* *17:00* Пасыфік Калізэўм. Шорт-трэк. Бег на 1000 мэтраў сярод жанчынаў (кваліфікацыя).

Вынікі кваліфікацыі

* *17:45* Пасыфік Калізэўм. Шорт-трэк. Бег на 500 мэтраў сярод мужчынаў (кваліфікацыі).

Вынікі

* *18:15* Ўістлер Слайдынг Цэнтар. Бабсьлей. Спаборніцтвы сярод двоек жанчынаў.

* *18:25* Пасыфік Калізэўм. Шорт-трэк. Камандныя спаборніцтвы сярод жанчынаў на 3000 мэтраў.

* *19:00* Арэна UBC Thunderbird. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (чвэрцьфінал).

 Фінляндыя — Чэхія 2 — 0 https://web.archive.org/web/20100225200106/http://www.vancouver2010.com/olympic-hockey/schedule-and-results/mens-play-offs-quarterfinals---game-25_ihm400303gi.html

* *19:30* Кіпрэс Маўнтайн. Фрыстайл. Акрабатычныя скачкі сярод жанчынаў.

* *21:00* Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод мужчынскіх каманд (чвэрцьфінал).

 Швэцыя — Славакія 3 — 4 https://web.archive.org/web/20100225200653/http://www.vancouver2010.com/olympic-hockey/schedule-and-results/mens-play-offs-quarterfinals---game-26_ihm400304YU.html

## Іншыя падзеі

## Мэдальны залік

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году 13
Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году (дзень чатырнаццаты)

**Чатырнаццаты дзень [[Зімовыя Алімпійскія гульні — 2010|XXI зімовых Алімпійскіх гульняў 2010]]** у Ванкувэры — 25 лютага.

У гэты дзень прайшлі спаборніцтвы за 6 камплектаў алімпійскіх узнагарод, у тым ліку адбудзецца фінал у спаборніцтвах жаночых каманд па хакеі з шайбай.

## Падзеі дня

 Пачатак  усіх спаборніцтваў па мясцовым Паўночнаамэрыканскім ціхаакіянскім часе (UTC-8).

* *09:00* Ванкувэр Алімпік Цэнтар. Кёрлінг. Спаборніцтвы сярод жаночых каманд (паўфінал).

 Кітай — Швэцыя  —  https://web.archive.org/web/20100225082951/http://www.vancouver2010.com/olympic-curling/schedule-and-results/womens-semifinal_cuw400201yj.html

 Канада — Швайцарыя  —  https://web.archive.org/web/20100225184731/http://www.vancouver2010.com/olympic-curling/schedule-and-results/womens-semifinal_cuw400202LA.html

.

* *09:30* Ўістлер Крыксайд. Горныя лыжы. Супэргігант сярод жанчынаў.

.

* *10:00* Алімпійскі парк Ўістлера. Дваяборства. Вялікі трамплін і гонка на 10 км. (скачкі з трампліна). 

Вынікі.

* *10:30* Алімпійскі парк Ўістлера. Лыжныя гонкі. Эстафэта сярод жанчынаў 4X5 км.

.

* *12:00* Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод жаночых каманд (гульня за трэцьцяе месца).

 Фінляндыя — Швэцыя  —  https://web.archive.org/web/20100225085444/http://www.vancouver2010.com/olympic-hockey/schedule-and-results/womens-bronze-medal-game---game-19_ihw400102qy.html

.

* *13:00* Алімпійскі парк Ўістлера. Дваяборства. Вялікі трамплін і гонка на 10 км.

.

* *14:00* Ванкувэр Алімпік Цэнтар. Кёрлінг. Спаборніцтвы сярод мужчынскіх каманд (паўфіналы).

 Швэцыя — Канада  —  https://web.archive.org/web/20100225082821/http://www.vancouver2010.com/olympic-curling/schedule-and-results/mens-semifinal_cum400201fv.html

 Нарвэгія — Швайцарыя  —  https://web.archive.org/web/20100225083214/http://www.vancouver2010.com/olympic-curling/schedule-and-results/mens-semifinal_cum400202sM.html

.

* *15:30* Канада Хакей Плэйс. Хакей з шайбай. Турнір сярод жаночых  каманд (фінал).

 Канада — ЗША  —  https://web.archive.org/web/20100225085600/http://www.vancouver2010.com/olympic-hockey/schedule-and-results/womens-gold-medal-game---game-20_ihw400101Cf.html

* *17:00* Пацыфік Калізэўм. Фігурнае катаньне. Спаборніцтвы сярод жанчынаў.

* *18:00* Кіпрэс Маўнтайн. Фрыстайл. Акрабатычныя скачкі сярод мужчынаў.

## Іншыя падзеі
## Мэдальны залік

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Зімовыя Алімпійскія гульні 2010 году 14
Генадзь Хацько

**Генадзь Яўгеньевіч Хацько** (нар. у 1957 годзе ў вёсцы Каўпакі ў Гарадзенскім раёне ) — беларускі генэрал‑маёр міліцыі (з 20 лютага 2008 году) , супрацоўнік сыстэмы ўнутраных справаў.

Скончыў Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «правазнаўства» . У сыстэме ўнутраных справаў працаваў з 1978 году. Быў намесьнікам начальніка Гарадзенскага РАУС (1989—1993), начальнікам Бераставіцкага РАУС (1993—1999), Кастрычніцкага РАУС Горадні (1999—2003), намесьнікам начальніка УУС Гарадзенскай вобласьці (2003—2005) і начальнікам УУС Гарадзенскага абласнога выканаўчага камітэту (2005—2009) .

Быў таксама дэпутатам Гарадзенскага абласнога савету .

19 верасьня 2008 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў .

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1957 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадзенскім раёне
Катэгорыя:Беларускія генэралы
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Ўіндгук

**Ўіндгук** () — сталіца і найбуйнейшы горад Намібіі. Насельніцтва складае 233 529 чалавек (2001).

## Клімат

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сай 
* Ўіндгук «Encyclopaedia Britannica» 
* Ўіндгук «Encyclopædia Universalis» 

Катэгорыя:Гарады Намібіі
Катэгорыя:Сталіцы Афрыкі