open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шарын

**Шары́н** — вёска ў Беларусі, пасярод мэліярацыйных каналаў, злучаных з рэчкай Чэрцень. Уваходзіць у склад Рамязоўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Знаходзіцца за 5 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 182 км ад Гомелю. Палявая дарога зьвязвае вёску з аўтамабільная дарогай Ельск — Махнавічы.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

У люстрацыі Оўруцкага замку 1552 году паведамляецца, што сяло Шарын, прыналежнае панам Замарэнкам, зямянам мазырскім, на той час было ў заставе, а «падачкі» зь яго ішло 80 грошаў.

Надалей зьвесткі пра Шарын сустрэтыя ў рэестрах двайнога і трайнога падымнага Мазырскага павету 1670 году. У  першым выпадку пані Ельская, маршалкавая пінская, з 80 дымоў у Мялешкавічах, Ельску, Багуцічах, Шарыне, Вішаньках і Раманаве выплачвала 80 злотых. У другім з тых жа 80 дымоў, сярод якіх не названы Раманаў, мусіла выдаваць 120 зл..

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Рамязы апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У парэформавы пэрыяд вёска Шарын адміністрацыйна належала да Каралінскай воласьці. 

Згодна зь перапісам 1897 году, у Шарыне было 86 двароў, 499 жыхароў, дзеяла школа граматы, існаваў хлебазапасны магазын, працавалі 2 конныя млыны. На 1909 год у вёсцы налічвалася 100 двароў з 543 жыхарамі.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Шарын у складзе Мазырскага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1811 — 36 двароў; 1816 — 121 жыхар; 1897 — 86 двароў, 499 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 100 двароў, 543 жыхары; 1959 — 390 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 26 двароў, 54 жыхары

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Рамязоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Баранцы (Гомельская вобласьць)

**Баранцы́** — вёска ў Беларусі, у складзе Скараднянскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 13 чал. (2004). Знаходзяцца за 30 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 207 км ад Гомелю, за 1 км ад граніцы з Украінай. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільная дарогай Скароднае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Баранцы згадваюцца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 3 двары, 24 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 5 двароў, 36 жыхароў; 1917 — 54 жыхароў; 1940 — 20 двароў, 86 жыхароў; 1959 — 87 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 8 гаспадарак, 13 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Бякі

**Бякі́** — вёска ў Беларусі, у складзе Скараднянскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 93 чал. (2004). Знаходзяцца за 34 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 211 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Скароднае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Бякі згадваюцца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1917 паселішча ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 8 двароў, 66 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 138 жыхароў; 1925 — 23 двары, 146 жыхароў; 1940 — 39 двароў, 169 жыхароў; 1959 — 167 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 45 гаспадарак, 93 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Дземіды

**Дземіды́** — вёска ў Беларусі, у складзе Скараднянскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 25 чал. (2004). Знаходзяцца за 35 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 212 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Скароднае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Дземіды згадваюцца ў XIX ст. як хутар Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 4 двары, 44 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 6 двароў, 47 жыхароў; 1917 — 11 двароў; 1940 — 19 двароў, 95 жыхароў; 1959 — 97 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 15 гаспадарак, 25 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Мядзьведнае

**Мядзьве́днае** — вёска ў Беларусі, у складзе Скараднянскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 61 чал. (2009). Знаходзіцца за 38 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 215 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Скароднае — Ельск.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

Найраней Мядзьведнае магло быць згаданае сярод добраў, якія пакінуў сваім сынам Ёсіп Нямірыч, памерлы ў 1598 годзе. 13 ліпеня 1602 году Андрэй Нямірыч судзіўся з братам Мацеем, бо той не жадаў учыніць падзел бацькавай спадчыны – замку і места Алеўск, двара з грунтамі ў Оўручы, а таксама вёсак Снавідавічы, Даўгасельле, Кісорычы, Копышча, Сабалеўшчына, Мядзьведнае, Касьцюшкаўшчына, Навакі і інш.. Адміністрацыйна Мядзьведнае належала да Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводзтва Кароны Польскай.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Мядзьведнае апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У парэформавы пэрыяд вёска Мядзьведнае адміністрацыйна належала да Скараднянскай воласьці.

На 1909 год у вёсцы было 18 двароў з 155 жыхарамі, у аднайменным маёнтку — 1 двор і 5 жыхароў. 

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Мядзьведнае ў складзе Мазырскага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1897 — 31 двор
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 25 двароў, 183 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 296 жыхароў; 1925 — 48 двароў, 329 жыхароў; 1940 — 87 двароў, 420 жыхароў; 1959 — 437 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 141 жыхар
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 69 гаспадарак, 105 жыхароў

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Сізаны

**Сізаны́** — вёска ў Беларусі, каля ракі Ясінец. Уваходзяць у склад Скараднянскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 26 чал. (2004). Знаходзяцца за 40 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 215 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Скароднае — Ельск.

## Гісторыя
Хутар Сізаны ў пачатку XX ст. заснавалі перасяленцы з суседніх вёсак. У 1917 паселішча ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці (Мазырскі павет Менскай губэрні).

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 131 жыхар; 1924 — 27 двароў; 1940 — 44 двары, 195 жыхароў; 1959 — 192 жыхары (паводле перапісу); 1999 — 50 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 18 гаспадарак, 26 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Стары Мост

**Стары Мост** — вёска ў Беларусі, на рацэ Жалонь. Уваходзіць у склад Скараднянскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 15 чал. (2004). Знаходзіцца за 25 км на паўднёвы ўсход ад Ельску, за 5 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 203 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Новая Рудня — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Стары Мост згадваецца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1908 хутар і аднайменны фальварак уваходзілі ў склад Скараднянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 5 двароў, 37 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 44 жыхары; 1924 — 14 двароў, 144 жыхары; 1940 — 32 двары, 105 жыхароў; 1959 — 153 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 12 гаспадарак, 15 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Black Isle Studios

**Black Isle Studios (BIS)** — амэрыканская кампанія, якая займалася вытворчасьцю кампутарных ролевых гульняў. Заснаваная Фэргусам Уркгартам у 1996 годзе. Зьяўлялася падразьдзяленьнем кампаніі Interplay Entertainment. Названая ў гонар выспы ў Шатляндыі, радзіме Фэргуса; гэта назва была прынятая толькі ў 1998 годзе. Кампанія разьмяшчалася ў Лос-Анджэлесе, ЗША. Black Isle найбольш вядомая распрацоўкай гульняў  і Fallout.

У пачатку сьнежня 2003 году, напярэдадні банкруцтва, Interplay звольніла супрацоўнікаў Black Isle. Многія работнікі Black Isle перайшлі ў кампаніі Obsidian Entertainment, Troika Games і BioWare. Падразьдзяленьне было афіцыйна ліквідаванае 9 сьнежня 2003 году.

## Гульні Black Isle Studios
* 1997 — Fallout 
* 1998 — Fallout 2 
* 1999 — 
* 2000 — Icewind Dale 
* 2001 — Icewind Dale: Heart of Winter 
* 2001 — Icewind Dale: Heart of Winter: Trials of the Luremaster 
* 2002 — Icewind Dale II 

Black Isle Studios таксама дапамагала ў распрацоўцы некалькіх кампутарных ролевых гульняў, выдадзеных кампаніяй Interplay. Сярод іх — сэрыя Baldur's Gate для Windows і Mac OS і Baldur's Gate: Dark Alliance для гульнявых кансоляў. Black Isle зьяўлялася выдаўцом сэрыі Baldur's Gate, таму кампанія часам памылкова лічыцца распрацоўнікам сэрыі, але сэрыю Baldur's Gate насамрэч была распрацаваная кампаніяй BioWare, якой, у сваю чаргу, памылкова прыпісваюць аўтарства сэрыі Icewind Dale. Таксама, Black Isle ўдзельнічала ў распрацоўцы гульні  (2003), дзе выконвала ролю кансультанта, дапамагаючы кампаніі Reflexive Entertainment, якая часткова складалася з былых супрацоўнікаў Black Isle.

## Кодавыя назвы праектаў
Black Isle Studios давала сваім праектам кодавыя назвы паводле прозьвішчаў прэзыдэнтаў і віцэ-прэзыдэнтаў ЗША.

* Праект «Кінг» — Stonekeep II, скасаваны ў 2001 годзе
* Праект «Адамз» — Icewind Dale: Heart of Winter (2001)
* Праект «Вашынгтон» — Black Isle's TORN, анансаваны і скасаваны ў 2001 годзе
* Праект «Мэдысан» — Icewind Dale: Heart of Winter: Trials of the Luremaster (2001)
* Праект «Манро» — Icewind Dale II (2002)
* Праект «Кўінзі» — Lionheart; жарт Фэргуса Уркгарта, прэзыдэнта ЗША з такім прозьвішчам ніколі не было, а BIS не распрацоўвала Lionheart. Іншая кодавая назва — Fallout Fantasy.
* Праект «Джэксан» — Baldur's Gate: Dark Alliance II
* Праект «Джэфэрсан» — неафіцыйна вядомы як Baldur's Gate 3: The Black Hound; праект згадваўся ўжо ў 2001 годзе; скасаваны ў 2003
* Праект «Ван Бюрэн» (у асяродзьдзі прыхільнікаў Fallout таксама мае месца варыянт «Ван Сьвідраваньне») — плянаваная гульня Fallout 3, якая была скасаваная ў 2003 годзе; у 2004 правы на распрацоўку гульні былі перададзеныя кампаніі Bethesda Softworks

## Вонкавыя спасылкі
* # 12375 Absolute Games: «Black Isle Studios - RIP» — навіна ад 9 сьнежня 2003 году пра закрыцьцё кампаніі Black Isle Studios
* Сайт Obsidian Entertainment

Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1996 годзе
Катэгорыя:Кампаніі, ліквідаваныя ў 2003 годзе
Катэгорыя:Колішнія вытворцы кампутарных гульняў
Катэгорыя:Кампаніі Лос-Анджэлесу
Катэгорыя:Вытворцы кампутарных гульняў ЗША
Уладзімер Маякоўскі

**Уладзі́мер Уладзі́меравіч Маяко́ўскі** (; , сяло Багдадзі, Кутаіская губэрня (сучасн. Багдаці, вобласьць Імэрэці, Грузія) — , Масква, РСФСР) — расейскі паэт, драматург; футурыст.

## Жыцьцяпіс

## Маякоўскі і Беларусь
Уладзімер Маякоўскі неаднаразова прыяжджаў у Беларусь, дзе выступаў перад слухачамі (у 1914, 1925 ды 1927 у Менску, у 1924 у Гомелі, у 1927 у Віцебску. На беларускім матэрыяле стварыў верш «Піва і сацыялізм» (пачатковая назва «Віцебскія думкі») ды верш «Не для вас папоўскія сьвяты».

Некалькі разоў, пачынаючы з 1922 г., Маякоўскі выяжджаў за межы СССР праз памежную станцыю Негарэлае. Ён спыняўся на мытні, гутарыў з памежнікамі, чытаў ім свае вершы. А адным са штуршкоў да напісаньня «Верша аб савецкім пашпарце» (1929) быў выпадак у экспрэсе «Маньчжурыя — Стоўпцы». У вершы «Яны і мы», які быў напісаны пасьля паездкі ў Нямеччыну ды Францыю восеньню 1928 г. таксама згадваецца Негарэлае ды «голая, жабрачая» Беларусь.

Людміла Ўладзімераўна Маякоўская, сястра паэта, прыяжджала ў Менск на запрашэньне Саюзу пісьменьнікаў Беларусі. Яна тады згадала, між іншым, што іхняя сям’я мае сваяцкія сувязі зь Беларусьсю — брат бацькі Міхаіл Канстанцінавіч Маякоўскі доўга жыў у Беларусі. Ён працаваў лясьнічым у Белавескай пушчы і часта пісаў з Пружан у Грузію, у Багдадзі.

## Беларускія пераклады
* Дзецям. 1930, пер. з рус. А. Якімовіч;
* Выбр. творы. Мн., 1940;
* Выбр. творы. Мн., 1952;
* Кім быць? Мн., 1932;
* Як узяць да ладу, што добра, што блага? Гомель, 1932;
* Дзецям. Мн., 1950;
* Конь-агонь. Мн., 1955;
* П’есы. Мн., 1985;
* Уладзімір Ільліч Ленін. 2-е выд. Мн., 1987.
* Паэзія. Мн., 2019. («Паэты плянэты»).

## Крыніцы

## Літаратура
* Агіевіч У.  Да пытання аб традыцыях Уладзіміра Маякоўскага ў беларускай літаратуры. // Агіевіч У.  Літаратура і жыццё. Мінск. 1954.
* Маякоўская А. А.  Дзіцячыя і юнацкія гады Уладзіміра Маякоўскага. З успамінаў маці. Мінск. 1957.
* Маякоўскі ў Беларусі. Мінск. 1957.
* Кенька М.  Яго перакладчыкі. // Братэрства, 83. Мінск. 1983.
* Гніламёдаў У. В.  Маякоўскі Уладзімір Уладзіміравіч. // Беларуская энцыклапедыя ў 18 тамах. Т. 10. Мінск. 2000. С. 242—243.
* Валахановіч А. І.  Уладзімір Маякоўскі ў Негарэлым. // Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна. Мінск. 2004. С. 178—179.

Катэгорыя:Расейскія паэты
Катэгорыя:Расейскія драматургі
Катэгорыя:Савецкія паэты
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Катэгорыя:Самагубцы
Катэгорыя:Застрэліліся
Катэгорыя:Пахаваныя на Новадзявочых могілках
Астрагоск

**Астраго́ск** () — горад у Расеі, адміністрацыйны цэнтар Астрагоскага раёну Варонескай вобласьці. Насельніцтва 32,3 тыс. чалавек (2006). Заснаваны ў 1652 годзе як астрог на паўднёвых межах Расеі.

Горад разьмешчаны за 110 км на поўдзень ад Варонежу на рацэ Ціхая Сосна (прыток Дону). За 3 км ад гораду — чыгуначная станцыя Астрагоск (на лініі Ліскі — Валуйкі).

Заводы: аўтарамонтны, цагельня, сталярных вырабаў, аліфаварачны, кансэрвавы, вінны, масласыраробчы, гарбарня, філія ПА «Рабочая» (лёгкая прамысловасьць), крэйдавапняковы камбінат (пас. Капанішча), завод па вытворчасьці соладу.

## Вядомыя выхадцы
* Іван Крамской (1837—1887) — расейскі маляр-партрэтыст
* Юлі Таўбін (1911—1937) — беларускі паэт і перакладчык

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Расеі
Royal Plaza

**Бізнэс-цэнтар «Royal Plaza»** — 33-павярховы хмарачос у Менску на праспэкце Пераможцаў. Адзін з найвышэйшых будынкаў Беларусі. Знаходзіцца ў стадыі будаўніцтва. Будуецца зь ліпеня 2007 году.

## Характарыстыкі
* 1 паверх — вэстыбюль.
* 2—3 паверхі — гандлёвыя памяшканьні.
* 4—30 паверхі — офісныя памяшканьні плошчай ад 85 м² да 255 м².
* 28 паверх — рэстаран на 50 месцаў з баром і панарамным відам на горад, кафэ на 30 месцаў з банкетнай залай.
* 31—33 — тэхнічныя паверхі.

## Вонкавыя спасылкі
* Бізнэс-цэнтар «Royal Plaza», абмеркаваньне на форуме skyscrapercity.com

Катэгорыя:Збудаваньні Менску
Белякоў Хутар

**Белякоў Хутар** (з 1932 — **Белякі**) — вёска ў Беларусі, на рацэ Батыўля. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 18 чал. (2004). Знаходзіцца за 28 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 205 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільная дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Белякоў Хутар згадваецца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1924 паселішча ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 118 жыхароў; 1924 — 146 жыхароў; 1925 — 19 двароў; 1940 — 49 двароў, 285 жыхароў; 1959 — 171 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 10 гаспадарак, 18 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Валаўская Рудня

**Валаўская Рудня** — вёска ў Беларусі, на рацэ Батыўля. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 195 чал. (2004). Знаходзіцца за 28 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 194 км ад Гомелю; аўтамабільнай дарозе Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Валаўская Рудня згадваецца ў 1-й пал. XIX ст., каля сюды перасяліліся некалькі радзінаў зь вёскі Валаўск. Мясьціна ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу (1897) у вёсцы працаваў вадзяны млын.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 27 двароў, 179 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 30 двароў, 105 жыхароў; 1917 — 319 жыхароў; 1924 — 78 двароў, 377 жыхароў; 1940 — 95 двароў, 525 жыхароў; 1959 — 251 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 83 гаспадаркі, 195 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Загацьце (Ельскі раён)

**Зага́цьце** — вёска ў Беларусі, у складзе Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 57 чал. (2004). Знаходзіцца за 18 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 195 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільная дарогай Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Загацьце згадваецца ў XIX ст. як хутар у Каролінскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 77 жыхароў; 1925 — 20 двароў; 1940 — 43 двары, 203 жыхары; 1999 — 66 чалавек
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 29 гаспадарак, 57 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Жукі (Гомельская вобласьць)

**Жукі́** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў, злучаных з канавай Шыра. Уваходзяць у склад Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 94 чал. (2004). Знаходзяцца за 15 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Жукі згадваюцца ў XIX ст. як вёска Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1908 паселішча знаходзілася ў складзе Скараднянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1850 — 18 двароў, 269 жыхароў; 1897 — 35 двароў, 251 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 46 двароў; 1924 — 57 двароў, 256 жыхароў; 1940 — 64 двары, 290 жыхароў; 1959 — 160 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 98 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 38 гаспадарак, 94 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Воўчае

**Во́ўчае** (з 30 ліпеня 1964 — **Калі́навая**) — вёска ў Беларусі, пасярод мэліярацыйных каналаў, злучаных з рэчкай Чэрцень. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 20 чал. (2004). Знаходзіцца за 15 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 201 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільная дарогай Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Хутар Воўчае ў пачатку XX ст. заснавалі перасяленцы з суседніх вёсак. У 1917 паселішча ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 42 жыхары; 1940 — 40 двароў, 185 жыхароў; 1959 — 146 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 48 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 15 гаспадарак, 20 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Кіла

**Кіла** () — выпінаньне органа або фасцыі органаў празь сьценку поласьці, якая звычайна ўтрымоўвае яго. Кіла страваводнай адтуліны дыяфрагмы адбываецца, калі трыбух выдаецца ў міжсьценьне праз страваводныя адтуліны ў дыяфрагме.

Да гэтага часу найбольш распаўсюджаныя кілы разьвіваюцца ў трыбуховай поласьці, калі слабасьць трыбуховай сьценкі ператвараецца на лякалізаваную дзірку, або «дэфэкт», празь якую тлушчовая тканіна або органы брушнай паражніны, пакрытыя брушынай, могуць выступаць. Іншым распаўсюджаным відам кілы пакутуюць міжпазваночныя дыскі, што выклікае запаленьне сядалішчнага нэрва.

Кіла зьяўляецца ў выглядзе болю ў месцы, бачная або адчувальная адначасова, а ў некаторых выпадках мае больш расплывістыя сымптомы ў выніку ціску на орган, які «захраснуў» у кіле, што мае прывесьці да дысфункцыі органаў. Па-першае, у кілу звычайна ўваходзіць тлушчавая тканіна, але яна таксама можа суправаджацца органам.

Часьцей за ўсё кілы разьвіваюцца, калі павялічваецца ціск у адсеку, дзе павялічваецца орган, ці сьценка слабая або паслабленая.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Захворваньні
Калінавая

Назву **Калінавая** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Калінавая — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці
* Калінавая — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Калінава
* Калінавае
* Калінаўка
* Калінаўка 1
* Калінаўка 2
Некрашоўка

**Некрашо́ўка** — вёска ў Беларусі, на рацэ Чэрцень. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 88 чал. (2004). Знаходзіцца за 16 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 7 ад чыгуначнай станцыі Багуцічы (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю. Мясцовая дарога злучае вёску з аўтамабільная дарогай Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Некрашоўка згадваецца ў XIX ст. як вёска Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1908 вёска і аднайменны фальварак уваходзілі ў склад Скараднянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1834 — 7 двароў; 1897 — 18 двароў, 134 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 21 двор, 150 жыхароў; 1917 — 187 жыхароў; 1925 — 57 двароў; 1940 — 63 двары, 245 жыхароў; 1959 — 220 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 86 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 24 гаспадаркі, 83 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Сфорцы

**Сфо́рцы** — кіроўны род у рэнэсансавай Італіі, герцагі мілянскія.

## Мінуўшчына

Дынастыя была заснаваная Муцыё Атэндолям (1369—1424), празваным Сфорцам (ад  — уплываць, напружваць), кандацьера з Раманьі, які служыў Анжуйскім каралям Нэапалю. Ягоны сын Франчэска I Сфорца кіраваў Мілянам першую палову рэнэсансавай эры, пераняўшы тытул герцага Міляну ад згаслага роду Вісконці ў 1447 року.

Пад уладаю Сфорцаў места-дзяржава расквітнела і пашырыла свае ўладаньні.

## Выбітныя прадстаўнікі

## Глядзіце таксама
* Сьпіс уладароў Міляну
* Вісконці
* Герб Пружанаў
Будкі (Ельскі раён)

**Будкі́** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйнага канала. Уваходзіць у склад Старавысокаўскаага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 60 чал. (2004). Знаходзіцца за 20 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю; каля аўтамабільнай дарогі Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню хутар *Мачалы-Будкі* згадваецца ў XIX ст. У 1897 годзе паселішча ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 7 двароў, 61 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 9 двароў; 1925 — 17 двароў, 101 жыхар; 1940 — 46 двароў, 176 жыхароў; 1959 — 166 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 73 жыхары
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 29 гаспадарак, 60 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Вярхі (Ельскі раён)

**Вярхі́** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў. Уваходзяць у склад Старавысокаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 44 чал. (2004). Знаходзяцца за 26 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 203 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Хутар Вярхі заснавалі ў пачатку XX ст. перасяленцы з суседніх вёсак. У 1917 паселішча ўваходзіла ў склад Каролінскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 120 жыхароў; 1925 — 28 двароў, 168 жыхароў; 1940 — 46 двароў, 184 жыхары; 1959 — 159 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 65 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 24 гаспадаркі, 44 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Дуброва (Ельскі раён)

**Дуброва** — вёска ў Беларусі, у складзе Старавысокаўскаага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 366 чал. (2004). Знаходзіцца за 30 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 207 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Лельчыцы — Мазыр.

## Гісторыя
Упершыню Дуброва згадваецца ў XIX ст. як вёска Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1824 — 40 двароў
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1959 — 295 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 124 гаспадаркі, 366 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Зашыр’е

**Зашыр’е** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў, злучаных з рэчкай Батыўля. Уваходзіць у склад Старавысокаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 1295 чал. (2004). Знаходзіцца за 38 км ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 215 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню паселішча згадваецца ў XIX стагодзьдзі як хутар Ятар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 66 жыхароў; 1940 — 22 двары, 112 жыхароў; 1959 — 167 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 415 гаспадарак, 1295 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Лукаўцы (Гомельская вобласьць)

**Лука́ўцы** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў, злучаных з рэчкай Батыўля. Уваходзяць у склад Старавысокаўскаага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 20 чал. (2004). Знаходзяцца за 35 км ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 212 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню Лукаўцы згадваюцца ў XIX ст. як хутар ў складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 — 6 двароў, 47 жыхароў (паводле перапісу)
* **XX стагодзьдзе**: 1908 — 9 двароў, 58 жыхароў; 1917 — 100 жыхароў; 1940 — 46 двароў, 167 жыхароў; 1959 — 186 жыхароў (паводле перапісу)
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 — 13 гаспадарак, 20 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Мікалаеўка (Ельскі раён)

**Мікалаеўка** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў. Уваходзіць у склад Старавысокаўскаага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 11 чал. (2004). Знаходзіцца за 22 км ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 205 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню Мікалаеўка згадваецца ў XIX ст. як вёска ў складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу (1897) тут дзейнічала капліца. У 1908 паселішча ўваходзіла ў склад Каролінскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 28 двароў, 171 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 32 двары, 219 жыхароў; 1924 — 47 двароў; 1940 — 39 двароў; 1959 — 111 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 8 гаспадарак, 11 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Чэрцень

**Чэ́рцень** — вёска ў Беларусі, на рацэ Чэрцень. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 88 чал. (2004). Знаходзіцца за 13 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 136 км ад Гомелю; каля аўтамабільнай дарогі Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Чэрцень згадваецца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу (1897) тут працаваў вадзяны млын. У 1908 паселішча ўваходзіла ў склад Каролінскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 4 двары, 27 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 6 двароў; 1917 — 68 жыхароў; 1924 — 28 двароў, 145 жыхароў; 1940 — 76 двароў, 276 жыхароў; 1959 — 104 жыхары (паводле перапісу); 1999 — 97 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 36 гаспадарак, 75 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Кочышчы

**Ко́чышчы** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў, у тым ліку канавы Шыра. Цэнтар сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 450 чал. (2004). Знаходзяцца за 20 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае і Рэч Паспалітая

У апісаньні воласьці Мазырскага замку 1552 году сказана, што ў Багуціцкай нядзелі 2 чалавекі ў Котчычах вось ужо 20 гадоў, як аддадзеныя панам Сурынам і ад таго часу перасталі выконваць працы на замку, хоць падымшчыну й давалі.

20 красавіка 1538 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт Стары пацьвердзіў кіеўскаму зямяніну Мацею Угрыноўскаму права на маёнтак Высокае і на траціны ў Котчышчах і Вялаўску.

У 1567 годзе пан Сьцяпан Рыгоравіч Лавейка з маёнткаў сваіх, сярод якіх і Котчышчаў, ставіў у войска Вялікага Княства Літоўскага 3 узброеных вершнікаў і 2 драбаў з ручніцамі.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі, згодна з указам караля і вялікага князя Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году, Кіеўскае ваяводзтва стала часткаю Кароны Польскай. Котчышчы ў складзе Мазырскага павету, пад уплывам віленскага ваяводы, канцлера ВКЛ і мазырскага старосты Мікалая Радзівіла Рудога ды падтрымаўшай яго павятовай шляхты, былі выведзены з Кіеўскага і далучаны да Менскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага.

Пры чарговым разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Кароны і Мазырскага павету ВКЛ у сьнежні 1621 — студзені 1622 году сяло Котчышчы з усімі грунтамі і прылегласьцямі паны камісары згодна запісалі прыналежным да Мазырскага павету.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Кочышчы — у межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У парэформавы пэрыяд Кочышчы адміністрацыйна належалі да Скараднянскай воласьці.    

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Кочышчы ў складзе Мазырскага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1795 — 41 двор, 200 жыхароў
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1816 — 54 двары; 1885 — 56 двароў, 336 жыхароў; 1897 — 608 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 118 двароў, 670 жыхароў; 1917 — 725 жыхароў; 1924 — 1010 жыхароў; 1940 — 135 двароў; 1959 — 408 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 440 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 176 гаспадарак, 450 жыхароў

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Новае Высокае (Гомельская вобласьць)

**Но́вае Высо́кае** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў. Уваходзіць у склад Старавысокаўскаага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 88 чал. (2004). Знаходзіцца за 20 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню паселішча згадваецца ў XVIII ст., калі вёска Высокае Мазырскага павету Менскага ваяводзтва падзялілася на дзьве — Старое і Новае Высокае.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Новае Высокае апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. У 1897 вёска ўваходзіла ў склад Скараднянскай воласьці. У 1907 тут адкрылася школа.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 42 двары, 342 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1921 — 87 двароў, 538 жыхароў; 1940 — 135 двароў, 380 жыхароў; 1959 — 102 жыхары (паводле перапісу); 1999 — 110 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 36 гаспадарак, 88 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Прачомышля

**Прачо́мышля** — вёска ў Беларусі, пасярод сеткі мэліярацыйных каналаў, злучаных з рэчкай Батыўля. Уваходзіць у склад Старавысокаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 80 чал. (2004). Знаходзіцца за 38 км ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч). Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Хутар Прачомышля ў пач. XIX ст. заснавалі перасяленцы з суседніх вёсак. Паселішча ўваходзіла ў склад Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1925 — 18 двароў; 1940 — 44 двары, 176 жыхароў; 1959 — 165 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 39 гаспадарак, 80 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Таварыства аматараў выпіць і закусіць

**Таварыства аматараў выпіць і закусіць** — нефармальнае аб’яднаньне беларускіх літаратараў 1920—1930-х гг., у якое ў розны час уваходзілі Тодар Кляшторны, Міхась Багун (аўтар назвы), Уладзімер Хадыка, Васіль Каваль, Алесь Дудар, Валеры Маракоў, Эдуард Самуйлёнак, Сяргей Дарожны, Юлі Таўбін і інш.

Паводле пісьменьніка Юркі Віцьбіча, гэта была спроба аб’яднаць беларускую багему, стварыць пэўную апазыцыю «пісьменьніцкаму калгасу»:

Яна зьяўлялася пратэстам супраць існуючага «Пракрустава ложка». На паседжаньнях багемы без старшыні і сакратара за кухлем ці кілішкам чыталіся творы, якія пісалі для сябе, а не для друку. Тут кожны адчуваў сябе самім сабой…

Паседжаньні праходзілі звычайна ў Менску на кватэры ў М. Багуна альбо ў шашлычнай на вул. Камсамольскай ці ў маленькай піўніцы — уніз па вул. Савецкай. У рэдкіх выпадках літаратары сустракаліся ў сутарэньні Дома пісьменьніка, дзе пэўны час быў рэстаран.

Напады афіцыйнай крытыкі на «тавізаўцаў» былі шматлікімі і разнастайнымі аж да рэпрэсаваньня (высылкі, расстрэлу) іхніх сябраў у 1930-я гады.

## Літаратура
* .

Катэгорыя:ТАВІЗ
Паўлаўка (Гомельская вобласьць)

**Па́ўлаўка** — вёска ў Беларусі, пасярод сеткі мэліярацыйных каналаў, на паўднёвы захад ад урочышча Забалоцьце. Уваходзіць у склад Старавысокаўскаага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 49 чал. (2004). Знаходзіцца за 22 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 199 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Старое Высокае — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Паўлаўка згадваецца ў XIX ст. як вёска Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1850 мясьціна знаходзілася ў валоданьні Горватаў. Паводле вынікаў перапісу (1897) у Паўлаўцы працавалі крама і вятрак. У 1908 паселішча ўваходзіла ў склад Каролінскай воласьці. У 1918 тут адкрылася школа.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1850 — 10 двароў; 1897 — 33 двары, 230 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 45 двароў, 299 жыхароў; 1940 — 72 двары, 194 жыхары; 1959 — 118 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 60 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 19 гаспадарак, 49 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Дубраўка (Ельскі раён)

**Дубраўка** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў. Уваходзіць у склад Валаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 23 чал. (2004). Знаходзіцца за 41 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 218 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Скароднае — Стадолічы.

## Гісторыя
Упершыню Дубраўка згадваецца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 6 двароў, 48 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 75 жыхароў; 1924 — 16 двароў, 95 жыхароў; 1959 — 203 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 15 гаспадарак, 23 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Валаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Старое Высокае (Гомельская вобласьць)

**Старо́е Высо́кае** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў. Цэнтар сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 333 чал. (2004). Знаходзіцца за 27 км на захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 204 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

20 красавіка 1538 году кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт Стары пацьвердзіў кіеўскаму зямяніну Мацею Угрыноўскаму права на маёнтак Высокае і на траціны ў Вялаўску і Кочышчах.

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (і Высокае з угодзьдзямі) было далучана да Кароны Польскай.

### Карона Каралеўства Польскага

Пры разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 году добры Высокае князя Заслаўскага, Скароднае паноў Машчаніцкіх, Вялаўск і Карма паноў Ставецкіх, паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Высокае апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Высокае ў складзе Мазырскага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1795 — 16 двароў, 112 жыхароў
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 31 двор, 248 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 57 двароў, 311 жыхароў; 1940 — 62 двары, 197 жыхароў; 1959 — 178 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 343 жыхары
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 124 гаспадаркі, 333 жыхары

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Старавысокаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Карма (Ельскі раён)

**Карма́** — вёска ў Беларусі, на поўдні ад мэліярацыйнага канала. Уваходзіць у склад Валаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Знаходзіцца за 45 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 222 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Скароднае — Стадолічы.

## Гісторыя

### Карона Каралеўства Польскага

Паселішча ці не ўпершыню згаданае ў падатковым рэестры Кіеўскай зямлі на 1581 год. Тады з аднаго дыму асадных сялянаў у Карме пана Івана Шышкі Ставецкага выплачвалася 15 грошаў.

Пры разьмежаваньні Кіеўскага ваяводзтва Каралеўства Польскага і Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага ў сьнежні 1621 — студзені 1622 году добры Карма і Вялаўск паноў Ставецкіх, Скароднае паноў Машчаніцкіх, Высокае князя Заслаўскага паны камісары згодна запісалі прыналежнымі да ваяводзтва Кіеўскага.

Паводле рэестру падаткаў Кіеўскага ваяводзтва 1628 году, пан Хведар Шышка Ставецкі з аднаго дыму ў Карме за 6 пабораў выплаціў 3 злотыя.

У 1754 годзе з 9 двароў (×6 — каля 54 жыхароў) вёскі Карма «do grodu» выплачваліся 1 злоты і 10 з паловай грошаў, «na milicję» 5 зл. і 12 гр..

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Карма апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

У парэформавы пэрыяд Карма адміністрацыйна належала да Скараднянскай воласьці.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Карма ў складзе Мазырскага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага

## Насельніцтва
* 1917 год — 406 жыхароў
* 1924 год — 84 двары, 438 жыхароў
* 1999 год — 139 жыхароў
* 2004 год — 63 двары, 104 жыхары
* 2019 год — 23 двары, 34 жыхары

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Валаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Чахец

**Чахе́ц** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Шаняўскога сельсавету.

## Мінуўшчына
Першая згадка пра лясны фальварак Чахец адносіцца да 1563 року, калі ён уваходзіў у склад Кобрынскай эканоміі.

Першымі вядомымі ўласьнікамі маёнтку ў пачатку XIX стагодзьдзя былі Мяжэеўскія. У 1816 Калікст Мяжэеўскі прадаў яго Івану Крупінскаму. У 1820-я рокі Чахец набыў пружанскі павятовы судзьдзя Міхаіл Булгарын, які пачаў на ўскрайку вёскі пабудову сядзібы, а побач зь ёй бібліятэку. У 1845 маёнтак Булгарына складаўся з фальваркаў Чахец, Клятное, Трусавіца. Тут налічвалася сялянскіх душ 821 мужчынскага полу і 825 жаночага.

Альбін Дзяконскі атрымаў Чахец у якасьці пасагу, ажаніўшыся з Марыяй з Керназіцкіх (наступных уласьнікаў маёнтку). Пры ім зьмяніўся зьнешні выгляд сядзібнага дому: да яго было прыбудаванае двухпавярховае бакавое крыло. Альбін Дзяконскі ўпарадкаваў стары лес ля палацу, перарабіўшы яго на пэйзажны парк. Тут была праведзеная мэліярацыя, выкапаныя каналы, усталяваныя шлюзы, пашыраныя сажалкі.

Ад Альбіна сядзіба дасталася ягонаму сыну Мар’яну і ягонай жонцы Яніне з Корсакаў. У 1890 року ўладальніцай была Марыя Дзяконская. Плошча маёнтку Чахец (разам з фальваркамі Клетнае, Трусавіца, Казімерава) складала 5101 дзесяціну.

Апошнімі ўладарамі былі Януш Дзяконскі (сын Мар’яна) і Марыя Орда. З прыходам Саветаў Януш быў рэпрэсаваны, і пасьля 1940 ягоны лёс невядомы. Ягоную жонку бальшавікі прымусілі капаць бульбу, а ў ейным доме пасяліліся вайскоўцы. Праз пэўны час Марыя з дачкой Янінай выехала ў Варшаву, а па вайне — у Аргентыну.

## Насельніцтва
* 2010 год — 116 чалавек
* 1999 год — 189 чалавек

## Транспарт
Празь вёску праходзяць аўтадарогі Чахец — Кутнявічы і Чахец — Хомна.

## Турыстычная інфармацыя
* Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх

## Асобы
* Аляксандар, Ганна, Іван і Лідзія Павукі — праведнікі народаў сьвету (2001)
* Яніна Дзяконская (Ціхомская) — дачка апошніх уласьнікаў сядзібы Януша і Марыі Дзяконскіх, доктарка, прафэсарка Буэнас-Айрэскага ўнівэрсытэту, дасьледніца-іхтыёляг

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Шаняўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Чакурдах

**Чакурдах** (, ) — пасёлак гарадзкога тыпу (1981) ў Расейскай Фэдэрацыі, адміністрацыйны цэнтар Алаіхаўскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якутыя). Разьмешчаны за Паўночным палярным колам, на левым беразе ракі Індзігірка на адлегласьці ад Якуцка: наземным шляхам 2700 км, паветраным 1360 км, водным 2830 км. Аэрапорт, рачная прыстань. Адміністрацыйны цэнтар Алайскага улуса (), у склад якога ўваходзіць пасёлак Рускае Вусьце.

Заснаваны ў 1936 г. Насельніцтва 2105 чал. (2010)
    
Маецца рыбазавод, Дом культуры, музэй прыроды тундры і паляўнічага промыслу.

## Літаратура
* Чокурдах. // Энциклопедия Якутии. Т. 1. Москва. 2000. С. 44.

Катэгорыя:Населеныя пункты Якутыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1936 годзе
Любоў (неадназначнасьць)

Назву **Любоў** маюць:

* Любоў — пачуцьцё, якое адпавядае адносінам агульнасьці і блізкасьці паміж людзьмі
* Любоў — пасёлак у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі
Жыганск

**Жыганск** (, ) — пасёлак у Расейскай Фэдэрацыі, адміністрацыйны цэнтар Жыганскага улуса (раёна) Рэспубліки Саха (Якутыя). Разьмешчаны за Паўночным палярным колам, на левым беразе ракі Лена па абедзьвюх баках ракі Стракалаўкі, якая ўпадае ў Лену. Знаходзіцца на адлегласьці ад Якуцка: наземным шляхам 754 км, паветраным 610 км, водным 764 км. Аэрадром, рачная прыстань. Насельніцтва 3349 (2007).

Заснаваны як астрожак ў 1632 г. казакамі пад правадырствам Бекетова, у 1783 г. ператвораны ў павятовае места Якуцкай вобласьці Іркуцкага намесніцтва, у 1805 г. пакінуты за штатам, з 1917 — сельскае паселішча.

Асноўны занятак жыхароў: рыбная лоўля, зьверагадоўля (блакітны пясец), паляваньне.

## Літаратура
* Жиганск. // Энциклопедия Якутии. Т. 1. Москва. 2000. С. 57.

Катэгорыя:Населеныя пункты Якутыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1632 годзе
Новая Слабада

Назву **Новая Слабада** маюць:

* Новая Слабада — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласьці
* Новая Слабада — вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Новая Слабада — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці
Пірэвіцкі сельсавет

**Пірэ́віцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Пірэвічы.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Жлобінскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі