open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
243 да н. э.

## Падзеі
*

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*

Катэгорыя:Усе храналягічныя сьпісы
57
249 да н. э.

**249 год да нашай эры** — год даюліянскага рымскага календара. Тады называўся **годам консульства Пульхера і Пулюса** (радзей — **505 год ''[[Ab urbe condita|ад заснаваньня гораду]]**''). Пасьля распаўсюджаньня ў сярэднявечнай Эўропе летазьлічэньня ад Нараджэньня Хрыстовага год атрымаў цяперашнюю назву.

## Падзеі
* Рымскія консулы Публіюс Кляўдыюс Пульхер і Люцыюс Юніюс Пулюс атакавалі картагенскі флёт адмірала Адгербала ля Дрэпаны (цяпер Трапані на Сыцыліі). Рымляне атрымалі цяжкую паразу, страціўшы 93 з 123 караблёў.
* Цынь канчаткова ліквідавала дынастыю Чжоў.

## Нараджэньні
*

## Сьмерці
*

51
254 да н. э.

## Падзеі
*

## Нараджэньні
* Пляўт — адзін з найвядомейшых, побач з Тэрэнцыюсам, рымскіх паэтаў-камэдыёграфаў.

## Сьмерці
*

46
Мешка II Лямбэрт

**Мешка II Лямбэрт** (, 990 — 10 траўня 1034) — кароль Польшчы з 1025 па 1031 і з 1032 па 1034 гады. Прадстаўнік дынастыі Пястаў, сын Баляслава Храбрага і Эмнільды, дачкі лужыцкага князя Дабраміра.

## Пачатак кіраваньня
Мешка ня быў старэйшым сынам Баляслава, але гэта не перашкодзіла яму атрымаць сталец у 1025 годзе, а два ягоныя браты Безпрым і Атон былі выгнаныя з Польшчы і знайшлі сабе прытулак у Кіеве. Мешка стаў каралём у часы сацыяльна-палітычнага крызісу Польшчы, які быў выкліканы экспансіянісцкай палітыкай яго бацькі і які ўсё больш паглыбляўся. Польшча знаходзілася ў палітычнай ізаляцыі, была зьнясіленая бесьперапыннымі войнамі. Адначасова ўзмацнілася царкоўная і княская апазыцыя каралю, абвастрыліся сацыяльныя канфлікты.

Новы кароль працягваў актыўную зьнешнюю палітыку свайго бацькі, чым выклікаў незадавальненьне імпэратара Конрада II. У пошуках выйсьця з палітычнай ізаляцыі Мешка ў 1027 годзе вымушаны быў саступіць Вугоршчыне тэрыторыю Славаччыны, што дало магчымасьць заключыць польска-вугорскі зьвяз супраць імпэрыі. Адначасова кароль рашуча падавіў мяцеж заходнепаморскага князя Дытрыха й паскорыў хрысьціянізацыю Памор’я й Куявіі.

## Вайна з імпэрыяй
Каб адхіліць непазьбежную нямецкую пагрозу для Польшчы, Мешка ў 1028 годзе зьдейсьніў паходы на Чэхію й Саксонію. У адказ на гэта ў наступным годзе імпэратар Конрад II уварваўся ў Сылезію. Становішча пагоршылася ў 1031 годзе, калі Вугоршчына заключыла мір з імпэратарам. У той жа час у Польшчу ўвайшло войска кіеўскага князя Яраслава Мудрага, які падрымліваў прэтэнзіі Безпрыма на польскі сталец. Імкнучыся ўратаваць сваю ўладу, Мешка аб’явіў пра адмову ад Лужыцаў і Маравіі, каб атрымаць падтрымку з боку імпэратара. Аднак нямецкі імпэратар адмовіўся й Мешка быў вымушаны бегчы ў Чэхію. Безпрым амаль безь перашкодаў заняў польскі сталец.

## Рэстаўрацыя
У 1032 годзе Мешка пры падтрымцы чэскага войска здолеў вярнуць сабе пасаду караля Польшчы. Тым ня менш у 1033 годзе на мэрзэбурскім зьезьдзе імпэратарскіх князёў Мешка быў вымушаны пацьвердзіць адмову Польшчы ад прэтэнзыі на Лужыцы і Моравію. 10 траўня быў забіты, відаць, змоўшчыкамі зь ліку польскіх фэадалаў. Яго сьмерць пацягнула пэрыяд хаосу й бязладзьдзя ў Польшчы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 990 годзе
Катэгорыя:Пясты
Катэгорыя:Памерлі 10 траўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1034 годзе
Безпрым

**Безпрым** (, 986 — 1032) — князь Польшчы з 1031 па 1032 гады, сын Балеслава I Храбрага й Юдзіты Вугорскай. Па дадзеных хронік, бацька жадаў каб ён стаў манахам, і дзеля гэтага ў 1001 годзе адправіў яго ў Італію, у горад Равэну ў манастыр. Аднак манахам Безпрым не стаў. У 1025 годзе, пасьля каранаваньня ягонага малодшага брата Мешка, разам зь яшчэ адным братам Ота быў выгнаны з краіны, і знайшоў сабе прытулак у Кіеве. У 1031 годзе ўсё ж такі вярнуўся на радзіму й стаў там князем, дапамагаў яму ў гэтым кіеўскі князь Яраслаў Мудры. Аднак на наступны год быў забіты, пасьля чаго пасаду зноўку заняў ягоны брат Мешка.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 986 годзе
Катэгорыя:Пясты
Катэгорыя:Памерлі ў 1032 годзе
Катэгорыя:Забітыя манархі
Джэрэмі Дэвіс

**Джэрэмі Дэвіс** (; нарадзіўся 8 кастрычніка 1969 году) — амэрыканскі актор, вядомы як Даніель Фарадэй у сэрыяле «Згубленыя».

## Фільмаграфія
* 1992 - *Guncrazy*  
* 1992 - *1775*
* 1994 - *[[Nell]]*
* 1994 - *Spanking the Monkey*
* 1996 - *Twister*
* 1997 - *Going All the Way*
* 1997 - *The Locusts*
* 1998 - *[[Выратаваць шарагоўца Раяна]]*
* 1999 - *[[Million Dollar Hotel]]*
* 1999 - *Florentine*
* 1999 - *Ravenous* 
* 2000 - *Rock the Boat'
* 2001 - *CQ*
* 2001 - *Investigating Sex*
* 2002 - *29 пальмаў* (*29 Palms*)
* 2002 - *Secretary*
* 2002 - *Teknolust*
* 2002 - *Searching for Paradise*
* 2002 - *Салярыс*
* 2002 - *The Laramie Project*
* 2003 - *Dogville*
* 2004 - *Helter Skelter*
* 2005 - *Manderlay*
* 2006 - *Rescue Dawn*
* 2007 - *Згубленыя* (4—6 сэзоны)

== Узнагароды і намінацыі ==

=== Узнагароды ===
* 1999 — *Kansas City Film Critics Circle Awards* — найлепшы актор другога пляну — *«Выратаваць шарагоўца Раяна»*
* 1999 — *Online Film Critics Society Awards* — найлепшы акторскі ансамбль — *«Выратаваць шарагоўца Раяна»*

=== Намінацыі ===
* 1995 — *Independent Spirit Awards* — найлепшы дэбют — Spanking the Monkey
* 1999 — *Прэмія амэрыканскай гільдыі кінаактораў* — найлепшы акторскі ансамбль — *«Выратаваць шарагоўца Раяна»*
* 1999 — *Blockbuster Entertainment Awards* — найлепшы актор другога пляну (драма) — *«Выратаваць шарагоўца Раяна»*
* 2003 — *Golden Satellite Award* — найлепшы актор другога пляну ў тэлесэрыяле, міні-сэрыял ці тэлефільм — *«The Laramie Project»*
* 2003 — *Golden Satellite Award* — найлепшы актор другога пляну (драма) — *«Салярыс»''

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Выпускнікі Амэрыканскай акадэміі драматычных мастацтваў
Катэгорыя:Акторы ЗША
Джэк Бэндэр

**Джэк Бэндэр** — () амэрыканскі рэжысэр, сцэнарыст, тэлевізыйный прадусар, а таксама актор.

Быў рэжысэрам створанага для ABC сэрыялу ''Згубленыя''. Гэта ён стаяў за камэраю пры запісу да апошняй сэрыі. За працу над *[[Згубленыя (тэлесэрыял)|Lost]]* Бэндэр быў тры разы намінаваны на Эмі.

Катэгорыя:Рэжысэры ЗША
Катэгорыя:Сцэнарысты ЗША
Катэгорыя:Прадусары ЗША
Катэгорыя:Акторы ЗША
Ёсі Бэнаюн

**Ясэф Шаі Ёсі Бэнаюн** (;  5 траўня 1980 году; Дымона, Ізраіль) — ізраільскі футбаліст. Звычайна выкарыстоўваўся на пазыцыі атакаючага паўабаронцы, але часам разьмяшчаецца пад нападнікамі. У Ізраілі мае мянушкі «Дзіцё» й «Брыліянт», нягледзячы на тое, што зьяўляецца капітанам нацыянальнай зборнай краіны.

## Дасягненьні
**«Макабі» Хайфа**:
* Чэмпіён Ізраілю: 2001, 2002
* Уладальнік Кубка Ізраілю: 2016

**«Чэлсі»**:
* Пераможца Лігі Эўропы: 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ёсі Бэнаюн на FIFA
* Статыстыка на сайце ESPN

Катэгорыя:Ізраільскія футбалісты
Маршалак

Гістарычная і сучасная пасада **маршалак** мае некалькі значэньняў:

## Этымалёгія
Слова маршалак зьвязваюць з стараверхненямецкім marschalc 'стайнік, канюшы', утвораным ад стараверхненямецкага marah 'конь' і scalk 'слуга'.

## Гістарычныя пасады
* Маршалак вялікі каронны — найвышэйшы ўраднік Каралеўства Польскага ў XIV—XVIII стагодзьдзях
* Маршалак вялікі літоўскі — найвышэйшы ўраднік Вялікага Княства Літоўскага у XV—XVIII стагодзьдзях
* Маршалак польны — найвышэйшы вайсковы чын у Каралеўстве Польскім і ВКЛ у часе ваенных дзеяньняў
* Маршалак гаспадарскі — ураднік пры двары польскага манарха ў XIII — пачатку XVII стагодзьдзя, кіраваў прыдворнымі службамі
* Маршалак дворны (надворны) — ураднік у Каралеўстве Польскім і ВКЛ у XV—XVIII стагодзьдзях, загадваў гаспадарчымі справамі манаршага двара
* Маршалак соймавы — ураднік, які абіраўся пасламі Пасольскай Ізбы дзеля вядзеньня паседжаньняў
* Маршалак трыбунальскі — ураднік, які абіраўся судзьдзямі трыбуналаў дзеля кіраваньня паседжаньнямі і судаводзтва
* Маршалак дворскі — гаспадарчы ўраднік пры дварах манаршых сямейнікаў, біскупаў, магнатаў
* Маршалак шляхты — пасада шляхецкага самакіраваньня у ВКЛ і заходніх губэрнях Расейскай імпэрыі
** Маршалак губэрнскі — назва кіраўніка шляхецкай карпарацыі губэрні ў заходніх губэрнях Расейскай імпэрыі з 1785 году
** Маршалак павятовы — мясцовы ўраднік у ВКЛ, які ўзьнік у час правядзеньня адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў

## Сучасныя пасады
* Маршалак Сэйму — старшыня ніжняй палаты польскага парлямэнту
* Маршалак Сэнату — старшыня верхняй палаты польскага парлямэнту
* Маршалак ваяводзтва — кіраўнік ураду польскага ваяводзтва

## Глядзіце таксама
* Маршал
* Готшалк (імя)

## Крыніцы
Люсі Ўэстэнра

**Люсі Ўэстэнра** () — літаратурны пэрсанаж рамана Брэма Стокера «Дракула». Дзевятнаццацігадовая дачка з заможнай сям’і. Яе айцец не ўзгадваецца ў рамане, а яе пажылая маці апісваецца толькі як *Місіс Ўэстэнра*. Люсі зьяўляецца лепшай сяброўкай Міны Марэй. У перапрацоўцы рамана кампаніяй «Universal Pictures» 1931 году яна завецца *Люсі Ўэстан* (). У фільме жахаў кампаніі «Hammer Film Productions» яна завецца *Люсі Голмўуд* () і зьяўялецца заручанай з Джонатанам Гаркерам.

Катэгорыя:Пэрсанажы «Дракулы»
Катэгорыя:Пэрсанажы фільмаў
Катэгорыя:Літаратурныя пэрсанажы
Артур Голмўуд

Паважаны **Артур Голмўуд** (; пазьней **Лорд Годалмінг** () — літаратурны пэрсанаж рамана Брэма Стокера «Дракула».

У рамане Артур Голмўуд заручаны зь Люсі Вэстэнра і зьяўляецца адным зь лепшых яе сяброў у шэрагу з двума іншымі мужчынамі, якія выказалі ёй шлюбную прапанову ў адзін дзень — Кўінсі Морысам і доктарам Джонам Сьюардам. Ён быў адным з тых, хто пракалоў сэрца Люсі драўляным калом пасьля яе пераўтварэньня ў вампіра і адным з удзельнікаў у пагоні за графам Дракулам. У сярэдзіне рамана айцец Голмўуда памірае і ён займае яго месца, становячыся Лордам Годалмінгам. У нататцы, напрыканцы рамана, напісанай за сем гадоў пасьля сьмерці Дракулы, згадваецца, што Голмўуд цяпер шчасьліва ажаніўся.

Катэгорыя:Пэрсанажы «Дракулы»
Катэгорыя:Пэрсанажы фільмаў
Катэгорыя:Літаратурныя пэрсанажы
Гімн заходу сонца на моры

«**Гімн заходу сонца на моры**» () — верш Юльюша Славацкага, напісаны 19 кастрычніка 1836 году недалёка ад Александрыі. Лірычны твор мае інцыпіт «Смутна мне, Божа!» (), які паўплываў на назву раньняга верша Янкі Купалы «Smutna mnie, Bože» зь яго другога зборніка «Huślar». Гэта адзін з найвядомейшы польскіх вершаў.

Гэты гімн — размова з Богам, у якім прысутнічаюць матывы бясконцасьці сусьвету і боскага ўхваленьня. Верш утрымлівае паняцьце чалавека ў рамантычным разуменьні, то бок пілігрыма, які туляецца, самотнага і недаўгавечнага. Верш складаецца з 8 сэкстынаў і рэфрэна («Смутна мне, Божа!»). Утрымлівае элегічныя элемэнты. Аўтар паменшыў тыпова гімнавую дыстанцыю паміж суб’ектам і адрасатам, верш зьяўляецца ў пэўным родзе асабістай скаргаю.

Гімн меў уплыў на пазьнейшую паэзію Яна Каспровіча, Марыі Канапніцкай, Антонія Слонімскага, Цыпрыяна Каміля Норвіда, Віктора Гамуліцкага, Карнэля Ўэйскага, Казімера Тэтмаэра. Перакладзены на італьянскую, ангельскую, вугорскую, фінскую, францускую, баўгарскую, сэрбскую, харвацкую, швэдзкую, чэскую, габрэйскую і расейскую мовы.

На беларускую мову верш («Гімн») пераклалі Гальяш Леўчык і Язэп Семяжон (1959).

## Вонкавыя спасылкі
* «Hymn o zachodzie słońca na morzu» на сэрвісе Wolne Lektury 

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Хрыбет д’ябла

«**Хрыбет д’ябла**» () — фільм рэжысэра Гільерма дэль Тора. Першы фільм містычнай трылёгіі Гільерма дель Тора. Другі фільм «Лябірынт Фаўна» (2006), апошні фільм трылёгіі «3993» павінен быў выйсьці ў 2009 годзе.

## Сюжэт
Псыхалягічны экшн-трылер з часоў Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі. Каханьне і здрада, захаплятнае расьледваньне забойстваў і пошукі «золата партыі» і таямнічая здань, якая жадае адпомсты.

Трынаццацігадовага Карляса сябры загінулага бацькі-рэспубліканца прывозяць у дзіцячы дом. Тут захоўваецца і золата рэспубліканцаў. Тут існуе таямнічая здань-падлетак…

## Акторы
* Фэдэрыка Лупі — *Касарэс*
* Іньіга Гарсэс — *Хайме*
* Фэрнанда Цьельве — *Карляс*
* Марыса Парэдэс — *Кармэн*
* Эдуарда Нар'ега — *Хасынта*

## Узнагароды
Фільм атрымаў шэсьць узнагарод, сярод якіх МКФ у Амстэрдаме за найлепшы эўрапейскі фантастычны фільм, кінафэстываль у Жэрармэры (Францыя) за рэжысуру, прэмія Фэрнанду Цьельвэ як найлепшаму юнаму актору, а таксама сем намінацыяў на ўзнагароды («Гоя» за касьцюмы і спэцэфэкты, «Плата» — Эдуарду Нар’егу як найлепшаму актору).

## Дадатковыя зьвесткі
* Сцэнар быў напісаны дель Тора яшчэ пад час вучобы ў каледжы, за 15 гадоў да здымкаў фільму, на асабістых перажываньнях і ўспамінах Гільерма.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гішпанскія фільмы
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Містычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы пра грамадзянскую вайну ў Гішпаніі
Катэгорыя:Фільмы Гільерма дэль Тора
Катэгорыя:Фільмы 2001 году
Бердаўскі сельсавет

**Бердаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці.  Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бердаўка.

16 сакавіка 2023 году сельсавет скасаваны, а яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Дубровенскіага сельсавету. 

## Крыніцы


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2023 годзе
Бакуны

Назву **Бакуны́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Бакуны — вёска ў Велікасельскім сельсавеце Пружанскага раёну
** Бакуны — вёска ў Лінаўскім сельсавеце Пружанскага раёну 

* Гарадзенская вобласьць:
** Бакуны — вёска ў Гарадзенскім раёне
** Бакуны — вёска ў Лідзкім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Бакуны — вёска ў Брагінскім раёне
40-я

**40-я**

Стагодзьдзі: І да н. э. — I стагодзьдзе — II стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі:
0-я да н. э.
0-я
10-я
20-я
30-я
**40-я**
50-я
60-я
70-я
80-я
90-я


Гады:
40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49

----

## Асноўныя падзеі
*
Зьдзітава (Жабінкаўскі раён)

**Зьдзі́тава** — вёска ў Беларусі, на правым беразе ракі Мухаўцу. Уваходзіць у склад Жабінкаўскага сельсавету Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 236 чалавек
* 2010 год — 247 чалавек

## Крыніцы
Аблвыканкамзах

**Абласны выканаўчы камітэт саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў Заходняй вобласьці і фронту (''Аблвыканкамзах'')** — першы найвышэйшы заканадаўчы (паміж зьездамі Саветаў) орган савецкай улады на Заходнім фронце і ў Заходняй вобласьці.

## Дзейнасьць
Дзейнічаў з  па 2 студзеня 1919 году ў Менску (з 19 лютага 1918 году эвакуяваны ў Смаленск). Створаны ў выніку зьліцьця выканкамаў абласнога Савету рабочых і салдацкіх дэпутатаў (35 чалавек), Савету сялянскіх дэпутатаў Менскай і Віленскай губэрняў (35 чалавек) і Франтавога камітэту Заходняга фронту (100 чал.); уключаныя таксама і 17 прадстаўнікоў прафсаюзаў: рабочых (11 чал.), чыгуначнікаў (4 чал.), паштова-тэлеграфных служачых (2 чал.).

Пад кіраўніцтвам Паўночна-Заходняга абласнога камітэту РКП(б) узначальваў усё ваенна-палітычнае і гаспадарчае жыцьцё Заходняй вобласьці і фронту. Складаўся з 15 камісарыятаў (аддзелаў).

Для каардынацыі дзейнасьці камісарыятаў і вырашэньня найбольш важных пытаньняў створаны Савет Народных Камісараў Заходняй вобласьці і фронту. Друкаваныя органы – газэты «Советская правда», «Западная коммуна». На II зьездзе Саветаў Заходняй вобласьці (10—14 красавіка 1918 году ў Смаленску) склад Аблвыканкамзаху паменшаны да 75 чалавек, створаны новыя аддзелы.

Ліквідаваны ў сувязі са стварэньнем Часовага рабоча-сялянскага савецкага ўраду Беларусі.

## Прэзыдыюм
* старшыня Мікалай Рагазінскі; з  Аляксандар Мясьнікян
* памочнікі старшыні М. І. Крывашэін, П. Казлоў
* сакратары Іван Алібегаў, Гарашчук, П. П. Осіпаў

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1917 годзе
Зеленкаўшчына

**Зеленкаўшчы́на** — вёска ў Беларусі, каля ракі Жабінкі. Уваходзіць у склад Жабінкаўскага сельсавету Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 17 чалавек
* 2010 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Жабінкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёну
Запавет мой

«**Запавет мой**» () — верш, напісаны Юльюшам Славацкім на мяжы 1839—1840-х гадоў у Парыжы. Узьнік у форме запавету паэтычнага. Гэта адзін з найбольш вядомых польскіх вершаў. Прыклад беспасрэднай лірыкі.

Лірычнага героя можна атаясаміць з самім паэтам, які падсумоўвае жыцьцё і сваю мастацкую творчасьць. Верш накіраваны да ўсіх сяброў-рамантыкаў. Нягледзячы на тое, што ён зьяўляецца вялікім паэтам, тварыў ён заўсёды ў цені Адама Міцкевіча. Праз гэта ён адчувае сябе недаацэненым і скардзіцца на шлях безь сьвятла аплядысмэнтаў, нагадвае, што адыйдзе ціха.

Фрагмэнт «Як каменьне, кінутае Богам на шанец» адсылаецца да кнігі «Каменьне на шанец» Аляксандра Камінскага.

Верш зьяўляецца гімнам І агульнадукацыйнага ліцэю імя Юльюша Славацкага ў Пётркуве-Трыбунальскім.

На беларускую мову верш ("Мой тастамант") пераклаў Уладзімер Дубоўка (1959).

## Вонкавыя спасылкі
* «Testament mój» у сэрвісе «Wolne Lektury»

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Благоеўградзкая вобласьць

**Благоеўгра́дзкая во́бласьць** () — адна з 28 вобласьцей Баўгарыі, якая месьціцца на паўднёвым захадзе краіны. Код транспартных сродкаў *Е*. Вобласьць займае плошчу 6449,5 км² і мае насельніцтва ў 339 790 жыхароў. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Благоеўград.

## Насельніцтва
У вобласьці пражывае 339 790 жыхароў, з усяго ліку баўгары складаюць 286 491, туркі — 31 857, цыганы — 12 405, і 4 242 жыхара ёсьць прадстаўнікамі іншых нацыянальнасьцяў.

## Абшчыны
* Банска
* Беліца
* Благоеўград
* Гоца-Дэльчаў
* Гырмен
* Крэсна
* Петрыч
* Разлог
* Санданскі
* Сатоўча
* Сымітлі
* Струмяны
* Хаджыдымава
* Якаруда

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Рэгіянальны партал 

Катэгорыя:Вобласьці Баўгарыі
Бургаская вобласьць

**Бурга́ская во́бласьць** () — адна з 28 абласьцей Баўгарыі, разьмешчаная на паўднёвым усходзе краіны, маючы выхад да Чорнага мора. Зьяўляецца самай буйной вобласьцю Баўгарыі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Бургас. Код транспартных сродкаў *A*.

## Геаграфія
Вобласьць разьмешчана ў паўднёва-ўсходняй Баўгарыі. На ўсходзе яна мяжуе з Чорным морам на захадзе з вобласьцямі Сьлівэнскай і Ямбальскай, на поўначы — Варнаўскай і Шумэнскай, і на поўдні — з Турэччынай. Бургаская вобласьць займае плошчу 7 748,1 км² і мае насельніцтва 422 458 чалавек. Геаграфічнае становішча вобласьці спрыяльнае разьвіцьцю марскога турызму. Асноўным турыстычным сэзонам ёсьць лета.

## Насельніцтва
У вобласьці пражывае 423 547 жыхароў, з усяго ліку баўгары складаюць 338 625 (79,94%), туркі — 58 636 (13,84%), цыганы — 19 439 (4,58%), і яшчэ 6 847 (1,61%) чалавек ёсьць жыхарамі іншых нацыянальнасьцяў.

## Абшчыны

* Айтос
* Бургас
* Камэна
* Карнпбат
* Малка-Тырнава
* Нэсэбыр
* Паморые
* Прыморска
* Руен
* Сазопал
* Срэдэц
* Сунгурларэ
* Царова

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адміністрацыя вобласьці 

Катэгорыя:Вобласьці Баўгарыі
Вялікатырнаўская вобласьць

**Вялікаты́рнаўская во́бласьць** () — адна з 28 абласьцей Баўгарыі, разьмешчаная на поўначы краіны на мяжы з Румыніяй. Код транспартных сродкаў *ВТ*. Вобласьць займае плошчу 4 661,6 км² і мае насельніцтва 293 172 жыхара. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Вэліка-Тырнава.

## Насельніцтва
У вобласьці пражывае 213 325 жыхароў, з усяго ліку баўгары складаюць 259 099 (88,37%), туркі — 22 562 (7,69%), цыганы — 6 064 (2,06%) цыгане, яшчэ 5 447 (1,85%) чалавек зьяўляюцца жыхарамі іншых нацыянальнасьцяў.

## Абшчыны
* Алена
* Гарана-Арахавіца
* Лясковец
* Паўлікені
* Польскі-Трымбэш
* Сухіндол
* Стражыца
* Сьвіштаў
* Вэліка-Тырнава
* Златарыца

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адміністрацыя вобласьці
У Швайцарыі

**«У Швайцарыі»** () — любоўная паэма, напісаная Юльюшам Славацкім у 1835—1838-я гады. Выдадзеная ў 1839 годзе ў Парыжы ў томе «Тры паэмы». 

Рэпрэзэнтуе плынь экзістэнцыянальнай паэзіі ў творчасьці Славацкага. Выдадзеная была самастойна супраць волі Славацкага. У другой палове XIX ст. паэма была вельмі папулярнай, да сёньняшняга дня была некалькі разоў тэатральна адаптаваная. Была ілюстраваная Войцехам Герсонам. Тэмай паэмы зьяўляецца любоўнае расчараваньне лірычнага героя. Аўтар злучае 2 стылі: сэнтымэнтальны (успамін пра каханьне) і сумны (боль, разважаньне), характэрны для сталага рамантызму.

## Вонкавыя спасылкі
* «W Szwajcarii» у сэрвісу «Wolne Lektury»

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Відынская вобласьць

**Відынская вобласьць** () — адна з 28 абласьцей Баўгарыі, разьмешчаная на паўночным захадзе краіны на мяжы з Сэрбіяй і Румыніяй. Код транспартных сродкаў *ВН*. Вобласьць займае плошчу 3 071 км² і мае насельніцтва 130 074 жыхара. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Відын.
 
## Клімат
Клімат у рэгіёне ўмерана-кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура ліпеня каля 20&nbsp;°C, а сярэдняя студзеня — каля 0&nbsp;°C. Гадавая колькасьць ападкаў складае 500—600 мм на раўнінах, да 1000—1200 мм у горнай частцы вобласьці.

## Насельніцтва
У вобласьці пражывае 130 074 жыхара, з усяго ліку баўгары складаюць 118 543 (91%), туркі — 139 (0,10%), цыганы — 9 786 (7,52%). Іншыя нацыянальнасьці маюць лік у 1 606 (1,23%) жыхароў.

## Абшчыны
* Белаградчык
* Бойніца
* Брэгава
* Грамада
* Дзімава
* Кула
* Макраш
* Нова-Село
* Ружынцы
* Чупрэна
* Відын

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адміністрацыя вобласьці 

Катэгорыя:Вобласьці Баўгарыі
30-я

**30-я**

Стагодзьдзі: І да н. э. - I стагодзьдзе - II стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
10-я да н. э.
0-я да н. э.
0-я
10-я
20-я
**30-я**
40-я
50-я
60-я
70-я
80-я


Гады: 
30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39

----

## Асноўныя падзеі
* быў крыжаваны Ісус Хрыстос
* узьнікла хрысьціянства

## Вонкавыя спасылкі
Завіша Чорны (драма)

**«Заві́ша Чо́рны»** () — фрагмэнты твору ці твораў, напісаных Юльюшам Славацкім хутчэй за ўсё ў 1844—1845-х гг. Публікаваліся з 1879 году. Упершыню драма пастаўленая ў Кракаве і Львове ў 1910-м годзе.

Запіскі, досыць хаатычныя, шмат разоў перабраныя і закрэсьленыя, не дазваляюць аднавіць твор. Таму яго друкавалі ў розных укладах, драму таксама дзялілі на дзьве або чатыры часткі.

Дзеяньне твору канцэнтруецца вакол Бітвы пад Грунвальдам і Завішы Чорнага з Габрова ў 1428 годзе. Зьвязаны з ідэямі містычнага пэрыяду ў творчасьці Славацкага. Асоба Завішы сымбалізуе польскі нацыянальны дух. Другім галоўным героем драмы зьяўляецца Ўладыслаў ІІ Ягайла. Паказаны канфлікт паміж двумя нацыянальнымі духамі. Завіша адракаецца ад асабістага шчасьця на карысьць службы Польшчы. У хуткім часе гіне падчас выправы Жыгімонта Люксэмбурскага на туркаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Творчасьць Юльюша Славацкага
Нагараны

**Нагара́ны** — вёска ў Беларусі, каля ракі Мухаўцу. Уваходзяць у склад Жабінкаўскага сельсавету Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Чыгуначная станцыя на лініі Берасьце — Менск.

## Насельніцтва
* 1999 год — 36 чалавек
* 2010 год — 34 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Жабінкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёну
Гільерма дэль Тора

**Гільерма дэль Тора Гомэс** (; нарадзіўся 9 кастрычніка 1964 году, Гвадаляхара, Мэксыка) — мэксыканскі кінарэжысэр, сцэнарыст, прадусар.

## Фільмаграфія
* Хрыбет д’ябла (2001)
* Блэйд 2 (2002)
* Гэлбой (2004)
* Лябірынт Фаўна (2006)

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Мэксыканскія сцэнарысты
Катэгорыя:Мэксыканскія прадусары
Катэгорыя:Мэксыканскія кінарэжысэры
Кабінэт міністраў

**Кабінэ́т міні́страў** — найвышэйшы орган выканаўчай улады, які мае адміністрацыйна-упраўныя функцыі ў сфэры дзяржаўнага кіраваньня. У шэрагу краінаў найвышэйшы орган выканаўчай улады можа мець іншую назву. Кабінэт міністраў ёсьць калегіяльным органам, а калегія складаецца з міністраў, якія ачольваюць галіновыя міністэрствы. Яны часта прызначаюцца кіраўнікамі дзяржаваў або ўрадамі. Кабінэты звычайна ёсьць органам, адказным за штодзённае кіраваньне ўрадам і рэагаваньне на раптоўныя падзеі, у той час як заканадаўчая і судовая галіны працуюць у мерным тэмпе, на сэсіях у адпаведнасьці з працяглымі працэдурамі.

Функцыі кабінэта міністраў розныя, бо ў некаторых краінах гэта калегіяльны орган прыняцьця пастановаў з калектыўнай адказнасьцю, у той час як у іншых ён можа функцыянаваць альбо як чыста дарадчы орган, альбо як дапаможны інстытут кіраўніку дзяржавы або кіраўніку ўраду. Часта нарматыўна прававыя акты устанаўляюцца пастановамі кабінэта міністраў, зацьверджанымі прэм’ер-міністрам. Кабінэт міністраў, у сутнасьці, прадстаўляе ўрад краіны, які дзеіць у рамках заканадаўчых актаў, выданых найвышэйшым заканадаўчым органам (парлямэнт, сэнат, рада народных дэпутатаў, кангрэс, кнэсэт, мэджліс ды іншыя).

Катэгорыя:Дзяржаўны апарат
Заходняя вобласьць

**Захо́дняя во́бласьць** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Расейскай рэспубліцы і ў Савецкай Расеі, утвораная пасьля Лютаўскай рэвалюцыі, у сакавіку 1917 году, з губэрняў, што ўваходзілі раней у склад Паўночна-Заходняга краю Расейскай імпэрыі. Адміністрацыйны цэнтар — Менск.

У склад Заходняй вобласьці першапачаткова ўваходзілі Віцебская, Магілёўская і Менская губэрні, неакупаваная частка Віленскай губэрні, а з красавіка 1918 году таксама Смаленская губэрня.

У красавіку 1918 году ў сувязі з захопам беларускіх земляў кайзэраўскімі войскамі ў часе Першай сусьветнай вайны Заходняя вобласьць была рэарганізаваная, у яе склад увайшла Смаленская губэрня Маскоўскай вобласьці, а адміністрацыйны цэнтар быў перанесены зь Менску ў Смаленск. У тым сама годзе камісія Ўсерасейскага Цэнтральнага Выканаўчага Камітэту РСФСР прапанавала стварыць, акрамя Маскоўскае, яшчэ тры вобласьці (камуны): Заходнюю, Паўночную і Ўральскую. Заходнюю камуну прапанавалася стварыць у складзе Смаленскай, Віцебскай, Магілеўскай, Чарнігаўскай, Менскай, Віленскай і Ковенскай губэрняў з абласным цэнтрам у Менску. На такіх сама пазыцыях стаяла і кіраўніцтва Паўночна-Заходняга абкаму РКП(б), аблвыканкаму і СНК Заходняй вобласьці і Заходняга фронту. Яны лічылі Беларусь тэрытарыяльнай адзінкай РСФСР. Аднак іхнія пляны не былі зьдзейсьненыя ў сувязі са стварэньнем 1 студзеня 1919 году Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусь, у склад якой увайшлі Віцебская, Гарадзенская, Магілёўская, Менская і Смаленская губэрні.

## Глядзіце таксама
* Паўночна-Заходні край
* Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусь

Катэгорыя:Гісторыя Расеі (1917—1991)
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1795—1918)
Катэгорыя:Зьніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Сакавік 1917 году
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:1917 год у Беларусі
Салейкі

**Сале́йкі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Мухаўцу. Уваходзяць у склад Жабінкаўскага сельсавету Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 2,5 км ад Жабінкі.

## Назва

Саліка або Салека (Salico, Saleco, Saleko) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -сал- (-салв-) (імёны ліцьвінаў Сельвін, Салкірд, Саламан; германскія імёны Salawins, Salgerðr, Salaman) паходзіць ад стараверхненямецкага sal 'заля, пакой' або германскага salwa 'цёмны, чорны'. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Гісторыя
У пачатку XX ст. Салейкі ўваходзілі ў склад Кобрынскага павету Гарадзенскай губэрні.

## Насельніцтва
* 1905 год — 86 чалавек
* 1999 год — 11 чалавек
* 2010 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Жабінкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёну
Беларускі рэвалюцыйны камітэт

**Беларускі рэвалюцыйны камітэт** — беларуская антыпольская паўпадпольная арганізацыя.

Створаная ў лютым 1924 году ў Менску на аб’яднаўчым зьезьдзе камуністаў і эсэраў.

## Мэты
Мэтамі БРК было:
* стварэньне шэрагу падпольных партызанскіх арганізацыяў
* узьняцьце збройнага паўстаньня ў польскай Беларусі
* далучэньне тэрыторыі Польшчы да Бугу і Нарвы ў склад БССР.

## Дзейнасьць
Арганізацыя пакрыла сеткаю сваіх «ячэек» Віленшчыну і Наваградчыну. Паўстанцка-дывэрсійныя аддзелы нападалі на польскія пагранічныя пасты, чыгуначныя станцыі, маёнткі асаднікаў. Плянаваліся падрывы мастоў і псаваньне чыгункі.

У партызанскіх атрадах на чале афіцэраў-беларусаў служылі беларускія, летувіскія і польскія камуністы і эсэры, а таксама простыя беларусы, незадаволеныя дзейнасьцю польскіх уладаў. Да падпольля далучылася шмат былых удзельнікаў Слуцкага паўстаньня.

Рыхтавалася паўстаньне (*тэрмін якога, аднак, польская выведка ня выявіла*), на дапамогу якому павінны былі прыйсьці вайсковыя атрады з тэрыторыі Савецкай Беларусі, Летувы і Латвіі. БРК мела стасункі з украінскай партызанкай.

Выкрытая польскімі ўладамі ў красавіку 1924 году.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларуская партызанка ў Польшчы
Катэгорыя:Заходняя Беларусь
Катэгорыя:Колішнія беларускія палітычныя арганізацыі
Катэгорыя:Беларускія падпольныя арганізацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1924 годзе
Савіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)

**Са́віцкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Каленкавіцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Савічы.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Каленкавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Навасады (Жабінкаўскі раён)

**Наваса́ды** — вёска ў Беларусі, каля ракі Мухаўцу. Уваходзяць у склад Жабінкаўскага сельсавету Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 1,5 км ад аўтамагістралі М1 .

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Вёска Навасады вядомая з XVIII ст. Сама назва паказвае, што паселішча адносна маладое. Існуе грамата *Ю. С. Непакойчыцкага* пра продаж сваіх прыгонных з маёнтку Навасады (17 красавіка 1749 году). Пазьней маёнтак знаходзіўся у *Пржыбораў*, складаўся зь вёсак Навасады і Пшанаі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Навасады апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Гарадзенскай губэрні.

У 1861 годзе на землях колішняга маёнтку ўтварылася частка Рачкаўскага сялянскага таварыства Зьбірагоскай воласьці. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у Навасадах было 30 двароў.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Навасады абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Навасады апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. На 1935 год у вёсцы было 30 двароў.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1866 год — 79 чал.; 1897 год — 198 чал.
* XX стагодзьдзе: 1935 год — 195 чал.; 1998 год — 131 чал.; 1999 год — 108 чал.
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 91 чал.

## Эканоміка
Каля вёскі знаходзіцца гідравузел № 9.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* в. Навасады на Radzima.org

Катэгорыя:Жабінкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёну
Віктар Какарэка

**Віктар Какарэка** (1955? - , Гародня) — сучасны беларускі дасьледнік нумізматыкі і матэрыяльнае культуры. Актыўна займаецца нумізматычнымі дасьледваньнямі. Кіраўнік Беларускага нумізматычнага таварыства.

## Працы
* Военные деньги Северной войны. Реферат (Горадня-1999)
* Монетные клады Гродненщины. Реферат (Раўбічы-2005)
* Нумизматическое движение Беларуси. Реферат (Раўбічы-2003)
* Монетные клады из собрания Гродненского государственного историко-археологического музея. Реферат (Горадня-2004)
* Государственный музей в Гродно и его утраты в период II Мировой мвойны. Реферат (Супрасьль-2004)
* Монетный двор в Тыкоцине. Реферат (Раўбічы-2005)
* Польские полковые знаки и другие реликвии 81 пп (2005)
* Деятельность Гродненского губернского статистического комитета по выявлению и сохранению нумизматических находок. Реферат (Вільня-2006)
* О порче литовской монеты в 1566 году. Реферат (Беласток-Аўгустоў-2006)
* Юзеф Иодковский — страницы жизни. Кампіляцыя падрыхтаваная Какарэка да 115-годзьдзя нараджэньня Ю. Іёдкоўскага.

## Кнігі
* Віктар Какарэка, Ільля Шталенкоў. Монеты Великого княжества Литовского, 1492—1707: каталёг. — Менск: УП «Экоперспектива», 2005. 

## Глядзіце таксама
* Беларуская нумізматыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Працы Какарэкі на Скарбонка.орг
* Нумізматаў цікавіць Пагоня і манэты Дзяржбанку РБ — Гутарка з Какарэкай Радыё Свабода Сяргей Астраўцоў
* Знойдзеныя дагэтуль невядомыя беларускія грошы Гутарка з Какарэкай Радыё Свабода Сяргей Астраўцоў

Катэгорыя:Беларускія нумізматы
Катэгорыя:Памерлі ад каранавіруснай інфэкцыі COVID-19
Валосавіцкі сельсавет

Назву **Вало́савіцкі [[сельсавет]]** маюць:

* Валосавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці
* Валосавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёну Гомельскай акругі
* Валосавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рудабельскага раёну Гомельскай вобласьці
Серафіны

Назву **Серафіны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Серафіны — вёска ў Дзятлаўскім раёне
** Серафіны — вёска ў Лідзкім раёне

## Глядзіце таксама
* Серафімава
20-я

**20-я**

Стагодзьдзі: І да н. э. - I стагодзьдзе - II стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
20-я да н. э.
10-я да н. э.
0-я да н. э.
0-я
10-я
**20-я**
30-я
40-я
50-я
60-я
70-я


Гады: 
20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29

----

## Асноўныя падзеі
* 

## Вонкавыя спасылкі
Багданы

Назву **Багданы́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Багданы — вёска ў Берасьцейскім раёне
** Багданы — вёска ў Жабінкаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Багданава
* Багданавічы
* Багданаў
* Багданаўка
* Багданаўцы
* Багданаўшчына
* Багданішкі
* Багданка
* Багданова  
* Багданцы
Ганчарскі сельсавет

**Ганчарскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ганчары.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Голдаўскі сельсавет

**Го́лдаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Голдава.

## Гісторыя
21 сьнежня 2009 году вёска Парачаны перададзеная з Голдаўскага ў склад Тарноўскага сельсавету.

18 кастрычніка 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Бабры, Вялікае Сяло, Голдава, Зіновічы, Ігнаткаўцы, Лесьнікі, Малышы, Семашкі, Хадзюкі, Цьвербуты — перададзеныя ў склад Ходараўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Эйрык Гокансан

**Эйрык Гокансан** (, 957—1024) — ярл Глядыру й Ёрку, рэгент Нарвэгіі ў 1000—1014 гадох разам з сваім братам Свэнам Гокансанам пад цэнтральнай уладай Свэна Вілабародага.

## Біяграфія
Незаконанароджаны сын Гокана Магутнага, але яго бацька ня браў узелу ў выхаваньні сына.

Хадзіў на Русь, у якой валадарыщ Уладзімер I Сьвятаславіч, вядомы факт нападу Эйрыка на Ладагу ў 997 годзе.

## Глядзіце таксама
* Эрык

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 957 годзе
Катэгорыя:Рэгенты Нарвэгіі
Катэгорыя:Памерлі ў 1024 годзе
Дакудаўскі сельсавет (Лідзкі раён)

**Даку́даўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Дакудава 2.

## Гісторыя
18 кастрычніка 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Анацкі, Біскупцы, Бурносы, Гаўе-Пяскі, Дакудава 1, Дакудава 2, Ельня, Забалотня, Карнілкі, Лучкі, Мікулічы, Місуры, Мялёгава, Порасьлі, Пятры, Філонаўцы, Чараўкі — перададзеныя ў склад Трацьцякоўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лідзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
10-я

**10-я**

Стагодзьдзі: І да н. э.&nbsp;— I стагодзьдзе&nbsp;— II стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
30-я да н. э.
20-я да н. э.
10-я да н. э.
0-я да н. э.
0-я
**10-я**
20-я
30-я
40-я
50-я
60-я


Гады: 
10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19

----

## Асноўныя падзеі
* Паход Тыбэрыюса і Германіка супраць германцаў.
* Выгнаньне юдэяў з Рыму.
* Срэбранае стагодзьдзе рымскай літаратуры (да 117).
Міхаіл Пяткевіч

**Міхаіл Пяткевіч** (? — 1946?) — беларускі грамадзкі дзяяч, пэдагог.

## Жыцьцяпіс
У 1914 скончыў Віленскі настаўніцкі істытут. Выкладаў у Векшняцкай зьмяшанай вышэйшай пачатковай вучэльні Шавельскага павету Ковенскай губэрні.

Удзельнік І Усебеларускага зьезду ў 1917 годзе.

У Заходняй Беларусі — выкладчык Віленскай беларускай гімназіі. Сябра Беларускага нацыянальнага камітэту, Беларускай цэнтральнай школьнай рады і Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны.

Напрыканцы 1920-х — сябра Галоўнай управы ТБШ.

Паводле некаторых зьвестак, забіты супрацоўнікамі НКВД падчас допыту. Як загадваў Адам Станкевіч: «*Забойства Пяткевіча (у канцы лютага ці пачатку сакавіка) сапраўды жудаснае, макабрычнае — „сотрудники“ пад час „беседы“ палажылі яго*».

## Крыніцы

Катэгорыя:Удзельнікі Першага ўсебеларускага кангрэсу
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Выкладчыкі Віленскай беларускай гімназіі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Віталь Рымашэўскі

**Віта́ль Анато́льевіч Рымашэ́ўскі** ( 3 сакавіка 1975; Бабруйск, Магілёўская вобл., цяпер Беларусь) — беларускі палітык і грамадзкі дзяяч, сустаршыня «Беларускай Хрысьціянскай Дэмакратыі».

## Грамадзкая й палітычная дзейнасьць
Прафэсійна займаецца палітыкай з 1996 году. З 1996 году — член Каардынацыйнай Рады «Беларускага аб’яднаньня маладых палітыкаў». У 2002—2004 гадах — член Прэзыдыюма Беларускай нацыянальнай рады моладзевых і дзіцячых грамадзкіх арганізацыяў «Рада». Адзін з распрацоўшчыкаў канцэпцыі новай моладзевай палітыкі Беларусі. У 1999 годзе навучаўся ў Нямеччыне на курсах Вышэйшай школы дзяржаўнага кіраваньня ў інстытуце «Саюз грамадзкага кіраваньня», вывучаў эканамічнае і палітычнае ўладкаваньне ФРН. У 2010 годзе Віталь Рымашэўскі прымаў удзел у выбарах прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь.

## Дзейнасьць у БХД
З 2005 году займаецца аднаўленьнем партыі «Беларуская Хрысьціянская Дэмакратыя». Сустаршыня аргкамітэту — з 2005, сустаршыня партыі — з сакавіка 2009.

Адзін з кіраўнікоў кампаніі «У абарону свабоды сумленьня і веравызнаньня у Беларусі», у межах якой было сабрана больш за 50 тыс. подпісаў у абарону хрысьціянаў.

У партыі Віталь Рымашэўскі ўзначальвае працу міжнароднага і адукацыйнага аддзела, курыруе працу моладзевай арганізацыі Маладыя Хрысьціянскія Дэмакраты, зьяўляецца кіраўніком Менскай арганізацыі БХД.

У траўні 2009 году быў абраны патэнцыйным кандыдатам ад БХД на прэзыдэнцкіх выбарах 2010 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Палітыкі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Сябры Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі
Катэгорыя:Кандыдаты ў прэзыдэнты Рэспублікі Беларусь (2010)
Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)

**Вало́савіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Новыя Валосавічы.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лепельскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Пскоў

**Пскоў** () — горад на паўночным захадзе Расеі, зьяўляецца адміністрацыйным цэнтрам Пскоўскай вобласьці і Пскоўскага раёну. Праз горад цячэ рака Вялікая, якая ўпадае ў Пскоўскае возера. Насельніцтва налічвае 187 129 чалавек (2024). У гістарычных крыніцах Пскоў упершыню згадваецца ў 903 годзе ў «Аповесьці мінулых гадоў».

## Геаграфія

## Крыніцы


Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў X стагодзьдзі
Катэгорыя:Мясьціны Галакосту ў Расеі
Катэгорыя:Гарады вайсковай славы
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Расеі
Рагозна

Назва **Раго́зна** мае некалькі значэньняў:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Рагозна — вёска ў Берасьцейскім раёне
** Рагозна — вёска ў Жабінкаўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Рагозна — вёска ў Шклоўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Рагоза
* Рагозіна
* Рагозьніца
Балеслаў Запамятаваны

**Балеслаў Запамятаваны** (, раней за 1016—1038 або 1039) — паўлегендарны кіраўнік Польшчы з 1034 да 1038 або 1039 гадох, прадстаўнік дынастыі Пястаў.

Згодна з Хронікай Вялікапольскай, якая была напісана ў XIV стагодзьдзі, ён стаў кіроўцай Польшчы пасьля сьмерьці свайго бацькі Мешка II Ламбэрта як яго старэйшы сын. Па гэтай жа хронікі ён быў забіты й выдалены з усіх сьпісаў манархаў польскіх з-за сваёй жорсткасьці.

Згадкі ад жыцьці Балеслава таксама існуюць у Вінцэнта з Кельчы (XIII стагодзьдзе) і ў іншых крыніцах. У аналах кракаўскіх нататкаў 1038 год узгадваецца як сьмерць караля Балеслава. Гэтая дата ня можа быць аднесена да сьмерці Балеслава I Храбрага (1025) й Балеслава II Сьмелага (1081), што зьяўляецца яшчэ адным пацьверджаньнем існаваньня Балеслава Запамятаванага. Тым больш, што у той жа крыніцы Балеслаў II Сьмелы ўзгадваецца як Балеслаў III.

Згадкі аб Балеславе Запамятаваным існуюць таксама ў чэскіх і вугорскіх хроніках. Але ў той жа час у хроніцы Гала Аноніма апісаньне Балеслава адсутнічае, што верагодна зьвязана з паганскай рэакцыяй ў Польшчы тых часоў.

## Вонкавыя спасылкі
* «Вялікая хроніка» аб Польшчы, Русі ды іх суседзях XI—XIII стст.
* Мазавецкія анналы

Катэгорыя:Пясты
Сыдар

**Сыдар** () — слабаалькагольны напой, як правіла шампанізаваны, атрымоўваюць шляхам збражваньня яблычнага соку без дадаваньня дрожджаў. Звычайныя яблыкі, што ўжываюць у ежу, не падыходзяць для вытворчасьці сыдру з-за нізкага ўтрыманьня таніна, пераважна асаблівыя гатункі, выведзеныя спэцыяльна для гэтай мэты. Моцнасьць напою, як правіла, складае 6—7 аб. %. Мае залацісты альбо зялёны колер і водар яблыкаў. Паводле ўтрыманьню цукру — ад сухога да салодкага.
Сэрыя А

**Сэрыя А** () — найвышэйшы футбольны дывізіён у Італіі ў герархіі лігаў чэмпіянату Італіі. Афіцыйная назва турніру **Serie A TIM** — ад назвы галоўнага спонсара лігі, кампаніі Telecom Italia Mobile. З сэзону 2004—2005 гадоў у Сэрыі А граюць 20 камандаў, якія разыгрываюць кожны сэзон па 38 сустрэч.

## Чэмпіёны
* Ювэнтус (36 разоў)
* Інтэрнацыянале (20)
* Мілян (19)
* Джэноа (9)
* Балёньня (7)
* Тарына (7)
* Про Вэрчэльлі (7)
* Напалі (4)
* Рома (3)
* Фіярэнтына (2)
* Ляцыё (2)
* Кальяры (1)
* Казале (1)
* Навэзэ (1)
* Вэрона (1)
* Сампдорыя (1)

Катэгорыя:Чэмпіянат Італіі па футболе
Мікалай Крывашэін

**Мікала́й Іва́навіч Крывашэ́ін** (1885, Ржэў, Цьвярская губэрня — 5 кастрычніка 1936, Масква) — бальшавіцкі дзяяч, кіраўнік разгону І Усебеларускага сходу ў Менску.

## Жыцьцяпіс
Ніжэйшая адукацыя. Прыказчык. Пад наглядам з 1905, арыштоўваўся. Бальшавік.

У 1917 салдат 37-го пяхотнага запаснога палка. Сябра камітэту Заходняга фронту, старшыня Менскага губвыканкаму Савету КД. Абраны ва Ўстаноўчы Сход ад Менскай акругі №9 і Заходняга фронту акругоў. Удзельнічаў у паседжаньні УС 5 студзеня.

Удзельнічаў і кіраваў разгонам І Усебеларускага сходу. Пасьля абвяшчэньня пра арышт прэзыдуюму і роспуску дэлегатаў ён падышоў да Зінаіды Юр’евай, «*грэнадзёрскага выгляду дзяўчыны*», і сказаў: «*Ты, красотка, поедешь со мной в автомобиле*». З галавы яго паляцела шапка, Юр’ева моцна пабіла Крывашэіна, паводле іншых зьвестак — ледзь не застрэліла.

З 1926 загадчык аддзелу Саюзтэкстылынвейгандлю. Арыштаваны ў ліпені 1936, асуджаны Вайсковай калегіяй Вярхоўнага суду СССР да расстрэлу. Рэабілітаваны ў 1989 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сябры УС

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1885 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ржэве
Катэгорыя:Першы Ўсебеларускі кангрэс
Катэгорыя:Савецкія вайскоўцы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Расстраляныя
Катэгорыя:Памерлі 5 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1936 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Паўночна-Заходняя адміністрацыйная акруга

**Паўночна-Заходняя адміністрацыйная акруга** — акруга гораду Масквы, якая разьмешчана на паўночным захадзе Масквы і складаецца з 8 раёнаў. Плошча 107 км², насельніцтва каля 800 тысячаў чалавек.

Раёны:

* Куркіна
* Міціна
* Пакроўскае-Стрэшнева
* Паўночнае Тушына
* Страгіно
* Харашова-Мнёўнікі
* Шчукіна
* Паўднёвае Тушына

## Крыніцы

Катэгорыя:Масква
Борджэ Міляд

**Бордж-я Міляд** (пэрс. برج میلاد — Borj-e Milâd, «Нараджэньне») — самы высокі будынак у Іране. Вежа разьмешчаная ў горадзе Тэгеран. Вышыня вежы ад аснаваньня да канца шпіля антэны — 435 мэтраў. «Галава» вежы ўяўляе сабой вялікую капсулу з 12 паверхамі, дах якой разьмяшчаецца на вышыні 315 мэтраў. Ніжэй разьмешчаны лесьвіцы і ліфты.

Катэгорыя:Архітэктура
Паўднёва-заходняя адміністрацыйная акруга

**Паўднёва-заходняя адміністрацыйная акруга**— акруга горада Масквы, якая разьмешчана на поўдні Масквы і складаецца з 12 раёнаў. Плошча 111,362 км², насельніцтва 1176,23 тысяч чалавек.

Раёны:

* Акадэмічны
* Гагарынскі
* Зюзіна
* Канькова
* Катлоўка
* Ламаносаўскі
* Обручаўскі
* Паўночнае Бутава
* Паўднёвае Бутава
* Чаромушкі
* Цёплы Стан
* Ясенева

Катэгорыя:Масква
314 да н. э.

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі

86
315 да н. э.

## Падзеі
*

## Нараджэньні
* Арат з Солаў, грэцкі паэт

## Сьмерці
*

85
Саарэмаа

**Са́арэмаа** (былая нямецкая й швэдзкая назва — **Э́зэль**) — самы вялікі востраў Эстоніі. Плошча — 2673 км². Трэці паводле велічыні востраў Балтыйскага мора пасьля Зэляндыі й Готлянду, паўночная мяжа Рыскага заліва.

Катэгорыя:Астравы Эстоніі
Катэгорыя:Маанзундзкі архіпэляг
Талінскі ўнівэрсытэт

**Талінскі ўнівэрсытэт** (**ТЛУ**;  — адзін з трох вядучых унівэрсытэтаў Эстоніі. Знаходзіцца ў сталіцы Эстоніі, горадзе Таліне.

ТЛУ створаны ў 2005 годзе на базе Талінскага пэдагагічнага ўнівэрсытэту. Гісторыя станаўленьня ўнівэрсытэту бярэ пачатак з 15 верасьня 1919 году, калі ў Таліне была ўтвораная Талінская настаўніцкая сэмінарыя.

Першым рэктарам ТЛУ стаў Маці Хейдмэтс. У лютым 2006 году рэктарам ТЛУ абраны Рэйн Раўд.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Эстонскія ўнівэрсытэты
Унівэрсытэт
Эмайыгі

**Эмайыгі** (таксама **Эмбах**, , , ) — рака ў Эстоніі басэйна ракі Нарва. Назва Эмайыгі перакладаецца з эстонскай мовы як «маці-рака». На беразе ракі разьмешчаны эстонскі горад Тарту. У ніжнім цячэньні суднаходная.

Катэгорыя:Рэкі Эстоніі
Казімер I Аднавіцель

**Казі́мер I Аднаві́цель** (; 25 ліпеня 1016 — 28 лістапада 1058) — польскі княжа з 1039 да 1058 году. Прадстаўнік дынастыі Пястаў.

Казімер быў малодшым сынам Мешка II, караля Польшчы, і Рыксы Латарынскай. Сьмерць бацькі ў 1034 годзе прывяла да цяжкага сацыяльна-эканамічнага становішча ў краіне. На фоне крызы панства й духавенства паднялі паўстаньне супраць новага князя й выгналі яго з Польшчы. Але пачалася барацьба супраць панства й сялянства. Хрысьціянства, нядаўна ўведзенае ў Польшчы ў гэтыя часы, пачало занепадаць, насельніцтва пакутавала ад усеагульнай бязладзіцы, дзяржаўная ўлада захавалася толькі ў гарадох. Сялянскае паўстаньне 1037—1038 гадоў стала адным з найбуйнейшых народных паўстаньняў тых часоў. Ад Польшчы адкалоліся Памор’е й Мазовія, дзе зацьвердзіліся мясцовыя дынастыі. А ў 1038 годзе чэскі княжа Бржэтыслаў I захапіў Гнезна, вывез мошчы сьвятога Войцеха і зноў далучыў Сылезію да чэскай кароны.

Казімер жыў спачатку ў Вугоршчыне пры каралі Іштване I, потым пераехаў да маці ў Саксонію. Імпэратар Гэнрых III не жадаў вяртаньня на Польшчу паганства й захопу краіны чэскім войскам, таму выказаў Казімеру сваю падтрымку. Той у 1039 годзе пры падтрымцы нямецкіх войскаў аднавіў сваю ўладу ў Польшчы. Сялянскі бунт быў задушаны, дзяржава ўціхаміраная, аднак на загад імпэратара Гэнрыха Казімер быў вымушаны прызнаць сюзэрнітэт Сьвятой Рымскай Імпэрыі.

У 1042 годзе Казімер ажаніўся з сястрой кіеўскага князя Яраслава Мудрага Дабранегай. І ўжо ў 1047 годзе з падтрымкай кіеўскага войска Казімер вярнуў пад сваю ўладу Мазовію. Да кароны таксама вярнулася й Усходняе Памор’е, Заходняе ў гэты час было ў складзе імпэрыі. У 1054 годзе за вялікі выкуп да Польшчы адышла Сылезія.

Унутры дзяржавы Казімер стараўся падняць аўтарытэт княскай улады й хрысьціянскай веры. Вынікам ягонага праўленьня стала поўнае аднаўленьне дзяржавы, але ж гэта каштавала Польшчы незалежнасьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пясты
Валга

**Валга** (, ) — горад на поўдні Эстоніі, адміністрацыйны цэнтар павету Валга. Насельніцтва на пачатак 2009 складала 14153 чалавек.

## Геаграфія
Разьмешчаны на рацэ Пэдэлі (басэйн возера Выртс’ярв). Ушчыльную прымыкае да латвійскага горада Валка, складаючы зь ім, па сутнасьці, адзіны горад. Плошча горада складае 16,5 км².

Горад знаходзіцца на скрыжаваньні шашэйных і чыгуначных дарог. Горад перасякаюць шашы ў напрамку на Йыхві — Нарва, Уўлу (Пярну), Выру, Рыга. Чыгуначныя шляхі Талін — Тарту — Рыга злучаныя праз Тапу з магістральлю Талін — Нарва — Санкт-Пецярбург. Валга перасякае шлях у кірунку Выру — Пячоры на Пскоў. Адлегласьць ад горада да Тарту па шашы складае 89 км, да Пярну — 144 км, да Таліна — 245 км, да Рыгі — 175 км, да Пскова — 170 км.

## Насельніцтва

## Транспарт
Праз Валгу праходзіць чыгунка Рыга-Валга-Таллінн. Два разы ў дзень ходзяць дызельныя цягнікі ў Тарту й тры разы ў дзень — цягнікі ў Рыгу. Час руху цягнікоў да Тарту складае 85 хвілін, а да Рызы — 3 з паловай гадзіны.

Valga raudteejaam (610).JPG
Valga (6).JPG|Два цягніка: Латыскі й Эстонскі
Valga (7).JPG
Valga_raudteejaama_hoone.jpg|Заля чаканьня


## Вядомыя ўраджэнцы

* Казімір Сьвёнтак (1914 — 2011) — царкоўны дзяяч, першы кардынал у гісторыі незалежнай Беларусі

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Падзеленыя гарады