Вайскова-паветраныя сілы і войскі супрацьпаветранай абароны Беларусі

**Вайскова-паветраныя сілы й войскі супрацьпаветранае абароны Беларусі** — адзін зь відаў Узброеных сілаў Рэспублікі Беларусь, створаны 8 лістапада 2001 году ў выніку аб’яднаньня Вайскова-паветраных сілаў Рэспублікі Беларусь з Войскамі супрацьпаветранае абароны. Прызначаны для прыкрыцьця адміністрацыйных, ваенных, эканамічных цэнтраў Рэспублікі Беларусь і груповак яе войскаў ад удараў суперніка з паветра, а таксама для паразы аб’ектаў і войскаў суперніка й забесьпячэньня баявых дзеяньняў Сухапутных войскаў.

## Структура

ВПС і войскі СПА Рэспублікі Беларусь маюць у сваім складзе наступныя роды войскаў:
* ВПС,
* зэнітныя ракетныя войскі,
* радыётэхнічныя войскі.
* спэцыяльныя войскі й службы

Арґанізацыйна, ВПС і войскі СПА ўключаюць:
* Заходняе апэратыўна-тактычнае камандаваньне,
* Паўночна-заходняе апэратыўна-тактычнае камандаваньне,
* вайсковыя часткі непасрэднага падначаленьня,
* вайсковыя часткі апэратыўнага, тэхнічнага й тылавога забесьпячэньня

## Пункты базаваньня
* 61-я зьнішчальная авіябаза (Баранавічы, Берасьцейская вобласьць)
* 116-я штурмавая авіябаза (Ліда, Гарадзенская вобласьць)
* 50-я транспартна-баявая (зьмяшаная) авіябаза (Мачулішчы, Менскі раён)
* 181-я баявая верталётная авіябаза (Пружаны, Берасьцейская вобл.)

## Баявы склад
На красавік 2012 г. войскі супрацьпаветранай абароны Беларусі налічвалі звыш 500 вайскоўцаў і асобаў цывільнага пэрсаналу. Асабовы склад штодня падчас баявога дзяжурства суправаджаў звыш 400 паветраных суднаў. На ўзбраеньні стаялі аўтаматызаваныя сыстэмы кіраваньня «Бор», «Паляна-РБ» і «Рыф-Р» беларускай распрацоўкі і вытворчасьці.

## Тэхніка і ўзбраеньне

Крыніцы 

## Аварыйнасьць

Паводле афіцыйных дадзеных, апублікаваных у сьнежні 2007 году, з траўня 1997 году ў ВПС і ВСПА Беларусі не было ніводнага авіяцыйнага здарэньня. Катастрофа зьнішчальніка Су-27 у 2009 годзе стала, верагодна, першаю стратаю за 12 гадоў. Інфармацыя пра колькасьць лётных здарэньняў у 1990-я гады адсутнічае, вядомыя толькі некаторыя выпадкі.

* 23 траўня 1996 году падчас трэніравальнага палёту разьбіўся Су-27. Пілёт Уладзімер Карват адвёў падальную машыну ад населенага пункту й быў пасьмяротна ганараваны званьнем Героя Беларусі.
* 24 траўня 1997 году падчас трэніравальнага палёту разьбіўся Су-17, пілёт Сяргей Пагрэбан загінуў.
* 30 жніўня 2009 году падчас выступу на авіяцыйным шоў у Польшчы разьбіўся Су-27УБМ. Загінулі абодва чальцы экіпажа — палкоўнікі Аляксандар Марфіцкі й Аляксандар Жураўлевіч.
* 21 красавіка 2010 году падчас трэніравальнага палёту ва ўмовах абмежаванае бачнасьці адбылося сутыкненьне ў паветры двух самалётаў МІГ-29. Пілот аднаго з самалётаў катапультаваўся. Іншы самалёт пасьпяхова прызямліўся на базавым аэрадроме.
* 29 лістапада 2011 году поруч Пружанаў разьбіўся верталёт Мі-24, загінулі тры чалавекі.
* 12 чэрвеня 2012 году паблізу вёскі Навіны Наваградзкага раёну разьбіўся Су-25 116-й штурмавой авіяцыйнай базы; пілёт Мікалай Грыднеў загінуў.

## Здарэньні
* 12 верасьня 1995 году тры паветраныя шары, якія змагаліся за кубак Гордана Бэнэта, заляцелі ў беларускую паветраную прастору. Нягледзячы на тое, што арґанізатары паведамілі беларускаму ўраду пра гонку яшчэ ў траўні й што пляны палётаў былі таксама прадстаўленыя, беларускія вайскова-паветраныя сілы зьбілі адзін паветраны шар. Загінулі двое амэрыканскіх грамадзянаў. З двух астатніх паветраных шароў адзін быў змушаны адразу экстрана прызямліцца, а іншы прызямліўся празь дзьве гадзіны пасьля здарэньня з прычыны пагаршэньня надвор’я. Экіпажы двух паветраных шароў былі аштрафаваныя за ўезд у Беларусь бязь візы, а затым вызваленыя.
* 4 ліпеня 2012 году швэдзкі самалёт выляцеў з аэрадрому ў Пацюнах (Летува, Ковенскі раён), перасёк мяжу беларускае паветранае прасторы ў раёне Дзевянішак (побач з Салечнікамі ды Іўем), праляцеў над Івянцом і, па некаторых меркаваньнях, лятаў нават над Менскам. Паводле сьцьверджаньняў імаверных удзельнікаў інцыдэнту, лётчыкі скідвалі з самалёта пакеты з парашутамі, на якія былі прывязаныя цацкі ў выглядзе мядзьведзяў з улёткамі, што заклікалі да абароны свабоды слова ў Рэспубліцы Беларусь. Пілёты заўляюць, што ў выпадку затрыманьня беларускімі ўладамі яны плянавалі знайсьці прытулак у амбасадзе Швэцыі і што акцыя плянавалася цэлы год, таксама ў раёне Менску іх выклікалі дыспэтчары менскага аэрапорту. У мэтах пілётаў спачатку быў намер скінуць цацкі на рэзыдэнцыю прэзыдэнта Беларусі, але потым пілёты пабаяліся гэта рабіць.

Спачатку кіраўніцтва Беларусі адмаўляла факт парушэньня мяжы, але потым прызнала яго. 31 ліпеня 2012 г. Аляксандар Лукашэнка адправіў у адстаўку старшыню Дзяржаўнага памежнага камітэту Беларусі ґенэрал-маёра Ігара Рачкоўскага і камандуючага войскамі СПА Беларусі ґенэрал-маёра Дзьмітрыя Пахмелкіна. Да таго ж прэзыдэнт пазбавіў пасады й віцэ-прэм’ера Сяргея Румаса

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ваенна-паветраныя сілы і войскі супрацьпаветранай абароны // Міністэрства абароны Беларусі
* Усё пра ВПС Беларусі
* Эксплюатацыя ў 2007 годзе эскадры самалётаў Л-39 дазволіла Мінабароны Беларусі сэканоміць болей за 5 млрд рублёў

Беларусь
Катэгорыя:Узброеныя сілы Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 2001 годзе
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 2001 годзе
Катэгорыя:2001 год у Беларусі