open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Алег Карповіч

**Алег Карповіч** (нар. 31 ліпеня 1960 г.) — беларускі мастак і журналіст, прапагандыст рэжыму Лукашэнкі.

## Біяграфія

Нарадзіўся ў Ляхавічах, вырас у Слоніме, дзе скончыў сярэднюю школу і музычную школу.

Пазьней скончыў Менскую мастацкую вучэльню імя Глебава і Беларускую акадэмію мастацтваў. Ад 1980-х гадоў супрацоўнічаў з многімі выданьнямі як аўтар і карыкатурыст, у прыватнасьці, з газэтамі «Свободные новости» і «Наша Ніва». Быў удзельнікам мастацкай суполкі «Пагоня», блізкай да Беларускага народнага фронту.

Мае шэраг беларускіх і замежных прафэсійных узнагародаў.

У 1994 годзе быў адным зь першых аўтараў карыкатуры на маладога прэзыдэнта А. Лукашэнку.

У 2000—2001 гг. удзельнічаў у палітычных мастацкіх выставах з крытыкай рэжыму Лукашэнкі і акцыях пратэсту мастакоў супраць цэнзуры

### Прапагандысцкая дзейнасьць

Нягледзячы на мінулую блізасьць да беларускага адраджэнскага і дэмакратычнага руху, А. Карповіч стаў вядомы як аўтар карыкатураў у галоўнай газэце аўтарытарнага рэжыму А. Лукашэнкі, «СБ. Беларусь сегодня», дзе займаецца дыскрэдытацыяй праціўнікаў рэжыму Лукашэнкі і апраўданьнем палітыкі ўладаў. А. Карповіч стварае ілюстрацыі да калёнак адыёзных прапагандыстаў, як Андрэй Мукавозчык і іншыя.

У 2021 г. А. Карповіч аформіў кнігу прапагандыста А. Мукавозчыка, скіраваную на дыскрэдытацыю масавых мірных пратэстаў, якія адбываліся ў Беларусі напярэдадні і пасьля сфальсыфікаваных прэзыдэнцкіх выбараў 2020 году і суправаджаліся беспрэцэдэнтным гвалтам сілавікоў у дачыненьні да грамадзянаў.

## Спасылкі
* Карыкатуры А. Карповіча на сайце газэты "СБ. Беларусь сегодня"

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія прапагандысты
Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары газэты «Советская Белоруссия»
Катэгорыя:Супрацоўнікі і аўтары «Нашай Нівы»
Катэгорыя:Выпускнікі Менскага дзяржаўнага мастацкага каледжу імя А. К. Глебава
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Смаляная яма

**Смаляная яма**, дакладней **Бітумная яма**, або **Бітумнае возера**  — месца, дзе падземны бітум выходзіць на паверхню, ствараючы невялікую дзялянку прыроднага асфальту.

## Апісаньне

Смаляныя ямы - гэта лужыны асфальту. Аднак у пачатку свайго фармаваньня яны не заўсёды былі клейкімі і шчыльнымі. Басэйны складаліся з сырой нафты, якая ўзьнікла пад паверхняй Зямлі. Сырая нафта ўяўляе сабой сумесь гетэраатамных злучэньняў, вуглевадародаў, мэталяў і неарганічных злучэньняў. Гетэраатамныя злучэньні - гэта арганічныя малекулы, якія ўтрымліваюць элемэнты, якія не зьяўляюцца вугляродам альбо вадародам, у той час як вуглевадароды ўтрымліваюць толькі вуглярод і вадарод. Сырая нафта менш глейкая, чым асфальт, таму што зьмяшчае больш высокі адсотак лёгкіх вуглевадародаў. Да лёгкіх вуглевадародаў адносяцца наступныя алканы: мэтан, этан, прапан і бутан. Гэтыя малекулы маюць вельмі нізкую малекулярную масу. Сырая нафта можа таксама ўтрымліваць некаторыя неарганічныя прымешкі, такія як CO2, H2S, N2 і O2. На паверхні гэтыя лёгкія малекулы могуць выпарацца з сырой нафты, пакідаючы пасьля сябе больш цяжкія й ліпкія малекулы. Асфальт, або бітум, звычайна зьмяшчае вуглевадародныя ланцужкі малекул з 50+ атамамі вугляроду. Чым даўжэй вуглевадародны ланцуг, тым ён становіцца больш глейкім, і тэмпэратура кіпеньня павялічваецца.

Выпарэньне зьяўляецца важным працэсам у адукацыі дзёгцевых ям. Рэзэрвуар лёгкай сырой нафты на паверхні Зямлі можа скараціцца да 75% ад першапачатковага аб’ёму ўсяго праз некалькі дзён, утвараючы ў выніку асфальт. Для сярэдняй сырой нафты аб’ём можа быць зьменшаны на 40%. Сырая нафта будзе выпарацца па-рознаму ў залежнасьці ад яе хімічнага складу. Сярэдні склад бітуму па вазе складае 80,2% вугляроду, 7,5% вадароду, 7,6% тлену, 1,7% азоту й 3,0% серы.

## Вядомыя смаляныя ямы
У сьвеце існуе ўсяго некалькі вядомых бітумных азёраў:

* Піч-Лэйк (Ля-Брэя, Трынідад і Табага)
* Возера Бэрмудэс (Лібэртадор, штат Сукрэ, Вэнэсуэла)
* Ранча Ля-Брэя (Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША)
* Бінагады (Бінагады, Баку, Азэрбайджан)
* Смаляныя ямы МакКітрыка (МакКітрык, каля Брэйкэрзфілда, ЗША)
* Смаляныя ямы Карпінтэрыі (Карпінтэрыя, Акруга Санта-Барбара, ЗША)
* Смаляная яма ў пластах гліністага пяшчаніку каля Старуні ва Ўкраіне (цяпер сяло ў Івана-Франкоўскай вобласьці).

Таксама бітумныя азёры ёсьць у Тэхасе, Пэру, Іране, Расеі і Польшчы. Безьліч смаляных ямаў таксама знаходзяцца ў ваколіцах Мёртвага мора, а ў часы Ёсіпа Флявія Мёртвае мора называлі *Асфальтавым возерам* з-за кавалачкаў бітуму, якія плавалі ў ім.

## Палеанталягічнае значэньне
Жывёлы, якія траплялі ў смаляныя ямы, часта захрасалі ў іх, што робіць гэтыя ямы выдатным месцам для выяўленьня костак дагістарычных жывёл. У прыватнасьці, толькі ў каліфарнійскіх смаляных ямах *[[:en:Rancho_La_Brea|La Brea]]* было здабыта больш за паўмільёна костак жывёл, у тым ліку шаблязубых тыграў, мамантаў, мядзьведзяў, велізарных грыфаў, а таксама шырокі спэктар грызуноў, яшчарак і вусякоў. Шкілеты з Ля-Брэя, якія складаюць самую вялікую ў сьвеце калекцыю астанкаў жывёл, якія існавалі 15 тысяч гадоў таму, выстаўлены ў мясцовым музэі Лос-Анджэлеса.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сэдымэнталёгія
Ўэнздэй

**«Ўэнздэй»** () — амэрыканскі сэрыял аб сталеньні ў жанры камэдыі жахаў са звышнатуральнымі элемэнтамі, заснаваны на пэрсанажы Ўэнздэй Адамз зь Сямейкі Адамз. Стваральнікамі сэрыялу выступілі Альфрэд Гоф і Майлз Мілар. Галоўную ролю грае Джэна Артэга; таксама ў сэрыяле зьяўляюцца Гвэндалін Крысьці, Рыкі Ліндгоўм, Джэймі Макшэйн, Гантэр Дуэн, Пэрсі Гайнз Ўайт, Эма Маерз, Джой Сандэй, Джорджы Фармэр, Наомі Дж. Агава і Крыстына Рычы. Кэтрын Зэта-Джонз, Люіс Гусман і Ісаак Ардонэс зьяўляюцца ў эпізодах. Рэжысэрам чатырох з васьмі эпізодаў выступіў Тым Бэртан, які таксама зьяўляецца выканаўчым прадусарам. Прэм’ера сэрыялу адбылася 23 лістапада 2022 году на Netflix.

## Сюжэт
Сэрыял уяўляе сабой дэтэктыўную гісторыю, напоўненую звышнатуральнымі сіламі. Галоўная гераіня сэрыялу — Ўэнздэй Адамз зь сямейкі Адамз і адзіная дачка Гомэза й Мартышы Адамз, якая становіцца студэнткай акадэміі «Нэвэрмор». Яна спрабуе авалодаць сваімі экстрасэнсорнымі здольнасьцямі, што толькі праяўляюцца, перашкодзіць жахлівым забойствам пачвары, якая тэрарызуе мясцовы гарадок Джэрыка, а таксама разгадаць таямніцу, у якую былі ўцягнутыя яе бацькі 25 гадоў таму. Усё гэта адбываецца на фоне яе новых і вельмі заблытаных адносін у Акадэміі «Нэвэрмор».

### Асноўныя ролі
* Джэна Артэга — Ўэнздэй Адамз, 15-ці гадовая (на пачатак сэрыялу) дачка Гомэза й Мартышы. Валодае экстрасэнсорнымі здольнасьцямі.
** Джэна Артэга — Гудзі Адамз, вядзьмарка, карэнная амэрыканка й далёкі продак Ўэнздэй.
* Гвэндалін Крысьці — Ларыса Ўімз, дырэктар Акадэміі «Нэвэрмор». Былая сяброўка й суседка па пакою Мартышы Адамз.
* Рыкі Ліндгоўм — Валеры Кінбат, псыхіятар у градзе Джэрыка.
* Джэймі Макшэйн — Донаван Галпін, шэрыф у горадзе Джэрыка. Бацька Тайлера.
* Гантэр Дуэн — Тайлер Галпін, сын шэрыфа. Мае рамантычныя пачуцьці да Ўэнздэй. Захоўвае страшэнны сакрэт.
* Пэрсі Гайнз Ўайт — Ксаўе Торп, вучань акадэміі «Нэвэрмор». Мастак, які здольны ажыцьцяўляць свае малюнкі, бачыць прарочыя сны. Былы хлопец Б’янкі.
* Эма Маерз — Інід Сінклер, вучаніца акадэміі «Нэвэрмор», ваўкалак. Суседка Ўэнздэй па пакою, якая намагаецца пасябраваць зь ёю. Дзяўчына Аяксу.
* Джой Сандэй — Б’янка Барклей, вучаніца акадэміі «Нэвэрмор», сырэна. былая дзяўчына Ксаўе.
* Джорджы Фармэр — Аякс Пэтропаліс, вучань акадэміі «Нэвэрмор», гаргона ў якую закаханая Інід.
* Наомі Дж. Агава — Ёка Танака, вучаніца акадэміі «Нэвэрмор», упыр.
* Крыстына Рычы — Мэрылін Торнгіл, настаўніца батанікі ў акадэміі «Нэвэрмор».
* Муса Мустафа — Юджын Атынгэр, вучань акадэміі «Нэвэрмор», сябра клюбу пчаляроў «Зыкі Нэвэрмору» разам з Ўэнздэй. Можа кіраваць пчоламі.

## Крытыка
Сэрыял пабіў рэкорд Netflix паводле колькасці гадзін прагляду англамоўнай праграмы за першы тыдзень. Па дадзеных Netflix за першы тыдзень сэрыял «Уэнздэй» паглядзелі 341,2 мільёны гадзін. Раней рэкорд належаў 4-м сэзону *«[[Дзіўныя рэчы]]»*, які за 1 тыдзень паглядзелі ў 335,01 мільёны гадзінаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Тэлесэрыялы 2022 году
Катэгорыя:Арыгінальныя праграмы Netflix
Катэгорыя:Фантастычныя тэлесэрыялы ЗША
Катэгорыя:Тэлесэрыялы ЗША
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2022 годзе
Абрамы

**Абра́мы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1847 годзе маёнтак Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні, валоданьне памешчыцы Івановай, 3 двары, 30 сялян. У 1904 г. вёска Занарачанскай воласьці Сьвянцянскага павету Віленскай губэрні, 44 жыхары, у 1907 г. — 7 двароў, 40 жыхароў.

З 12.10.1940 году у Шэметаўскім сельсавеце Сьвірскага раёну Вялейскай вобласьці, з 20.09.1944 г. у Маладэчанскай вобласьці, з 31.08.1959 г. Мядзельскага раёну, з 20.01.1960 г. таго ж раёна Менскай вобласьці, з 05.08.1954 г . вёска ў Сырмескім сельсавеце.

У 1949 годзе вяскоўцы аб’ядналіся ў калгас «Сьветлы шлях» (цэнтар — вёска Малая Сырмеж). З 20.03.1954 г. вёска ў калгасе імя Малянкова (08.08.1957 г. перайменаваны ў калгас імя Калініна), з 27.11.1973 г. — у калгасе імя Калініна (цэнтар — вёска Старлыгі).

У 2004 годзе Абрамы былі перададзены з Сырмескага сельсавету ў склад Нарацкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1960 год — 40 жыхароў
* 1997 год — 10 двароў, 15 жыхароў
* 2009 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Швакшты

**Шва́кшты** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1662 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 144 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Скары

**Скары́** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 1921 год — 69 жыхароў, 10 двароў.
* 1931 год — 137 жыхароў, 25 двароў.
* 2009 год — 35 чалавек
* 2019 год — 17 чалавек

## Асобы
* Міхась Мялешка (1892—1941) — беларускі гісторык, пісьменьнік, публіцыст.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Рыбкі (неадназначнасьць)

Назву **Ры́бкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Рыбкі — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці

### [[Расея]]
* Рыбкі — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласьці

### [[Украіна ]]
* Рыбкі — сяло ў Пясчанскім раёне Віньніцкай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Рыбы
Зубранёўка

**Зубранё́ўка** — пасёлак у Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

Утвораны ў 2009 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Вялікі камень ляшчынскі

**Вялікі камень ляшчынскі** — валун у Беларусі, з 1997 году геалягічны помнік прыроды рэспубліканскага значэньня.
Разьмешчаны за 250 м на паўночны захад ад в. Ляшчынск Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Апісаньне
Валун ружавага-шэрага дробназярністага граніту з уключэньнямі крышталёў мінэралаў цёмнага колеру (сьлюды). Даўжыня валуну складае 4 м, шырыня 3,4 м, вышыня 0,8 м, у абводзе 11,7 м, аб’ём 10,7 м³, маса каля 27 т. Прынесены ледавіком каля 15—20 тыс. г. назад са Скандынавіі.

## Літаратура
* Ляшчынскі вялікі камень. 

## Вонкавыяя спасылкі

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Памятныя камяні Беларусі
Катэгорыя:Ляшчынск
Катэгорыя:Геалёгія Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Славутасьці Мядзельскага раёну
Кусеўшчына

**Ку́сеўшчына** (таксама *Кусяўшчы́зна*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 17 чалавек

## Славутасьці
За 0,4 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца стаянка позьняга мэзаліту.

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Рудашаны

**Рудаша́ны** (таксама *Рудо́шаны, Рудаша́ні*) — вёска ў Беларусі, каля возера Вялікіх Швакштаў. Уваходзяць у склад Кабыльніцкага сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Гісторыя
У 1664 г. згадваецца ў складзе Ашмянскага павету ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 31 чалавек
* 2019 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Кусеўшчына (археалягічны помнік)

**Кусеўшчына** — археалягічны помнік: стаянка эпохі позьняга мэзаліту каля вёскі Кусеўшчына (Мядзельскі раён, Менская вобласьць). Знаходзіцца за 0,4 км на паўночным захадзе ад вёскі, на марэнным паўвостраве паўднёва-ўсходняга краю тарфяніку. Выявіў у 1978 годзе Ч. А. Каспарэўскі, дасьледаваў у 1980, 1987, 1988 гг. Міхась Чарняўскі.

Пляцоўка памерамі каля 100х30 м, вышыня 0,5 м. Культурны пласт слаба выражаны, таўшчыня 0,3—0,4 м. Выяўлены невялікія, крыху заглыбленыя агнішчы, крамянёвыя аднапляцовачныя нуклеўсы, ланцэтападобныя вастрыі, рэтушаваныя пласьціны і адшчэпы, разнастайныя скрабкі і разцы.

## Літаратура
* Кусеўшчына // Археалогія Беларусі: энцыклапедыя: у 2 т. / [склад. Ю. У. Каласоўскі; рэдкалегія: Т. У. Бялова (гал. рэд.) і інш.]. Т. 1: А ― К. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2009. — 492, [1] c. — С. 490. — ISBN 978-985-11-0353-5.
* Кусеўшчына // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / Беларуская Энцыклапедыя; Рэдкал.: В. В. Гетаў і інш. — Мн.: «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі, 1993. — 702 с — С. 359. — ISBN 5-85700-077-7.
 
Катэгорыя:Стаянкі Мядзельскага раёну
Ляшчынск

**Ляшчы́нск** (таксама *Ляшчы́нскія, мн.. Пішчы́, мн.*) — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Кабыльніцкага сельсавету.

У 1940—1979 гадах цэнтар Ляшчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 74 чалавек
* 2019 год — 59 чалавек

## Славутасьці
* Вялікі камень ляшчынскі, за 250 м на паўночны захад ад вёскі — геалягічны помнік прыроды рэспубліканскага значэньня

## Крыніцы

Катэгорыя:Кабыльніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Пруднікі (Крывіцкі сельсавет)

**Пру́днікі** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавету.

## Гісторыя
З 1793 году пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай Пруднікі, як і ўся Воўкаўшчына, уваходзіла ў склад Расейскай імпэрыі, быў утвораны Вялейскі павет у складзе спачатку Менскай, а з 1843 году — Віленскай губэрні. Уваходзіла ў склад Вялейскага павету Расейскай імпэрыі. У міжваенны час знаходзілася ў складзе Вялейскага павету, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі, у гміне Крывічы.

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1866 год — 50 чалавек
* 1921 год — 75 чалавек
* 1931 год — 70 чалавек
* 2009 год — 104 чалавекі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Крывіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Гансалу Рамуш

**Ганса́лу Маты́яш Ра́муш** (;  20 чэрвеня 2001 году) — партугальскі футбаліст, нападнік францускага клюбу «Пары Сэн-Жэрмэн» (у арэндзе з «Бэнфікі») і нацыянальнай зборнай Партугаліі. Гулец скончыў моладзевую акадэмію «Бэнфікі», за другую каманду якой пачаў выступаць у 2019 годзе. Ужо праз год быў пераведзены ў першую каманду. Пасьля трох сэзонаў з асноўным складам стаў неад’емным футбалістам клюбу. Выклікаўся і абараняў колеры зборнай Партугаліі розных узростаў. Дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Партугаліі ў 2022 годзе, разам зь якой узяў удзел у чэмпіянаце сьвету ў Катары, дзе ў 1/8 фіналу адзначыўся хет-трыкам у матчы супраць зборнай Швайцарыі (6:1).

## Дасягненьні
**«Бэнфіка»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2023

**«Пары Сэн-Жэрмэн»**:
* Чэмпіён Францыі: 2024, 2025
* Уладальнік Кубка Францыі: 2024, 2025
* Уладальнік Супэркубка Францыі: 2023, 2024, 2025
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2025
* Уладальнік Супэркубка Эўропы: 2025
* Уладальнік Міжкантынэнтальнага кубка: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Партугальскія футбалісты
Кулікова (Менская вобласьць)

**Кулікова** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавету.

Да 27 сакавіка 1959 году вёска ўваходзіла ў склад Вераб’ёўскага сельсавету, да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 5 чалавек
* 2019 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Крывіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Капліца Найсьвяцейшай Дзевы Марыі (Грыбкі)

**Капліца Найсьвяцейшай Дзевы Марыі** — каталіцкая мураваная капліца ў вёсцы Грыбкі Мядзельскага раёну Менскай вобласьці. Размяшчаецца за 1 км на поўнач ад вёскі.

## Гісторыя
Пабудавана ў 1938 годзе з цэглы мясцовымі жыхарамі Апанасевічамі як філіяльная пры касьцёле Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Дзевы Марыі ў Будславе. У пачатку XXI стагодзьдзя пашырана прыбудовай цаглянага прытвору.

## Архітэктура
Твор народнага дойлідзтва. Вырашана прамавугольным у пляне аб’ёмам пад стромкім двухсхільным дахам (першапачаткова шатровым). Фасады прарэзаны прамавугольнымі ўваходным і бакавымі аконнымі праёмамі.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Грыбкі
Катэгорыя:Грыбкі
Катэгорыя:Сакральныя збудаваньні Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1938 годзе
Грыбкі
Дубаносы (Менская вобласьць)

**Дубано́сы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1847 годзе вёска маёнтку Янушава Вялейскага павету Віленскай губэрні, валоданьне памешчыка В. Корсака, 4 двары, 34 жыхара. У 1904 годзе вёска Крывіцкай воласьці Вялейскага паветуа Віленскай губэрні, 87 жыхароў. 

У 1921 годзе вёска Крывіцкай гміны Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва. 21 двор, 124 жыхары.

У 1931 годзе вёска Крывіцкай гміны Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва. 22 двор, 124 жыхары.

З 12 кастрычніка 1940 году ў Пузыроўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году Маладэчанскай абласьцей, з 20 студзеня 1960 году у Менскай вобласьці, з 25 сьнежня 1962 году ў Мядзельскім раёне.

У 1948 годзе жыхары вёскі былі запісаныя ў калгас імя Дзяржынскага. Пазьней вёска ў складзе калгасу «Бальшавік» (цэнтар — вёска Пузыры).

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1960 год — 98 жыхароў
* 1997 год — 14 двароў, 23 жыхары
* 2009 год — 9 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Крывіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Завугольле

**Завуго́льле** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1904 годзе вартоўня Жасьнянскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, 7 жыхароў.

У 1921 годзе засьценак гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 году Пастаўскага) паветаў Віленскага ваяводзтва, 9 двароў, 65 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году ў Пузыроўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году Маладэчанскай абласьцей, з 20 студзеня 1960 году у Менскай вобласьці, з 25 сьнежня 1962 году ў Мядзельскім раёне.

У верасьні 1943 году гітлераўцы спалілі вёску (23 двары). Пасьля Вялікай Айчыннай вайны адноўлена.

У 1950 годзе жыхары вёскі былі запісаныя ў калгас імя Суворава. Пазьней вёска ў складзе калгасу «Бальшавік» (цэнтар — вёска Пузыры).

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1931 год — 15 двароў, 98 жыхароў (1931)
* 1960 год — 81 жыхар
* 1979 год — 23 двары, 33 жыхары
* 2009 год — 25 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крывіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Залесьсе (Мядзельскі раён)

**Зале́сьсе** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Крывіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1904 годзе вёска Крывіцкай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні, 110 жыхароў.

У 1921 годзе ў Крывіцкай гміне Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва, 21 двор, 126 жыхароў.

У 1931 годзе ў Крывіцкай гміне Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва, 21 двор, 123 жыхары.

З 12.10.1940 году ў Вераб’ёўскім сельсавеце Крывіцкага раёну Вялейскай, з 20 верасьня 1944 году Маладэчанскай абласьцей. З 27.03.1959 году ў Пузырскім сельсавеце, з 20.01.1960 году ў Менскай вобласьці, з 25.12.1962 году ў Мядзельскім раёне.

У 1950 годзе жыхары вёскі былі запісаныя ў калгас імя «Герой працы». З 1975 году вёска ў складзе калгасу «Бальшавік» (цэнтар — вёска Пузыры).

Да 30 кастрычніка 2009 году вёска ўваходзіла ў склад Пузыроўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1960 год — 110 жыхароў
* 1997 год — 17 двароў, 31 жыхар
* 2009 год — 13 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Крывіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Казкі на ноч (фільм)

**«Казкі на ноч»** () — амэрыканскі камэдыйны фільм 2008 году рэжысэра Адама Шэнкмана паводле сцэнару Мэта Лопэса і Тыма Гэрлігі. Гэта быў першы фільм Адама Сэндлера, які быў накіраваны на сямейную аўдыторыю. Таксама галоўныя ролі выканалі Керы Расэл, Джонатан Морган Гайт, Лора Эн Кесьлінг, Гай Пірс, Айша Тайлер, Расэл Брэнд, Рычард Грыфітс, Тэрэза Палмэр, Люсі Лоўлэс і Кортні Кокс. Распрацоўкай кінастужкі займалася прадусарская кампанія Сэндлера Happy Madison і Company Gunn Films Эндру Гана ў супрацы з студыяй Walt Disney Pictures. У кінапракаце фільм зьявіўся 25 сьнежня 2008 году. Не зважаючы на тое, што *«Казкі на ноч»* у цэлым атрымалі адмоўныя водгукі ад крытыкаў, кінастужка мела фінансавы посьпех, зарабіўшы 212,9 мільёнаў даляраў пры бюджэце ў 80 мільёнаў даляраў.

## Зьмест

У 1974 годзе Скітэр (Томас Гофман) і Ўэндзі Бронсаны (Абігейл Дрогер) выхоўваюцца іхным бацька Марці (Джонатан Прайс), які трымае ўласны невялікі матэль. Аднак, не зважаючы на тое, мужчына ёсьць добрым гаспадаром, ён сутыкаецца з сур’ёзнымі фінансавымі праблемамі з гаспадаркай, якая амаль збанкрутавала. Марці вымушаны прадаць гасьцёўню Бары Нотынггэму (Рычард Грыфітс), генэральнаму дырэктару і заснавальніку сеткі ўласных гатэляў. На месцы былога матэлю будуецца раскошны гатэль пад назвай «Сонечная Віста Нотынггэм». Ужо ў сучаснасьці Скітэр (Адам Сэндлер) працуе рамонтнікам у гатэлі, не зважаючы на тое, што калісьці Нотынггэм паабяцаў ягонаму бацьку, што Скітэр стане кіраўніком гэтага гатэлю. Нотынггэм абвяшчае аб плянах зачыніць стары гатэль і пабудаваць новы, названы «Сонечная Віста Мэга Нотынггэм». Таксама ён прызначае Кендала Дункана (Гай Пірс) будучым кіраўніком гатэлю, бо той ёсьць хлопцам ягонай дачкі Віялеты (Тэрэза Палмэр).

Ўэндзі (Кортні Кокс) просіць Скітэра падаглядаць за сваімі дзецьмі, Патрыкам і Бобі, бо школа, дзе яна працавала дырэктаркай, зачыняецца, і яна шукае працу ў Арызоне. У першую ноч Скітэр цынічна распавядае ім казку на ноч, адлюстроўваючы сваё несправядлівае жыцьцё. Незадаволеныя няшчасным канцом гісторыі, дзеці пашыраюць гісторыю. На дзіва наступным днём гісторыя дзяцей спраўджваецца, чым заварожвае Скітэра, які ўжо штоноч расказвае дзецям казку, каб атрымаць працяг гісторыю. У выніку зьбегу падзеяў Скітэр закохваецца ў сяброўку сваёй сястры Джыл (Керы Расэл) і ладзіць зь ёй вясельле, адчыняючы ўласны малы матэль.

## Крытыка
На агрэгатары аглядаў Rotten Tomatoes фільм мае ўхваленьне ў 27% зь сярэднім рэйтынгам 4,4/10, базуючыся на 111 рэцэнзіях крытыкаў. Metacritic надаў фільму сярэднеўзважаныя 33 балы з 100 магчымых, палягаючы на 26 рэцэнзіях кінакрытыкаў, што сьведчыць пра ў цэлым непрыхільныя водгукі. Гледачы, апытаныя CinemaScore, надалі фільму адзнаку B+ паводле шкалы ад А да F.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Фільмы 2008 году
Катэгорыя:Фільмы ЗША
Катэгорыя:Фільмы ЗША 2008 году
Катэгорыя:Фільмы Адама Шэнкмана
Катэгорыя:Фэнтэзійныя фільмы ЗША
Катэгорыя:Кінакамэдыі ЗША
Катэгорыя:Фільмы пра дзяцей
Катэгорыя:Фільмы пра сем’і
Катэгорыя:Фільмы на ангельскай мове
Катэгорыя:Фільмы Walt Disney Pictures
Адольф Гетнэр

**Адольф Хрыстафоравіч Гетнэр** &mdash; першы пракурат Беларускае Савецкае Сацыялістычнае Рэспублікі. Нарадзіўся 8 студзеня 1887 года ў Мітаўскім павеце Курляндзкае губэрні (цяпер знаходзіцца ў Латвіі). У 1904 годзе стаў членам Расейскае сацыял-дэмакратычнае грамады. Пасьля вучобы ў Мітаўскага рэальнага вучылішча, якое не закончыў, рабіў друкаром. Удзельнічаў у рэвалюцыйным руху, быў караным Расейскаю дзяржаваю, сядзеў у турме. Удзельнічаў у Першай сусьветнай і Грамадзянскай войн. З 1912 года пачаў служыць у расейскім войску, ваяваў на Заходнім фронце. У 1917 годзе А. Гетнэр знаходзіўся ў Смаленску, дзе стаў членам Смаленскага рэўкома, Смаленскага Саўнаркама. Са студзеня 1918 года А. Гетнэр стаў выконваць абавязкі камісара судовага аддзела Смаленскае губэрнскае Рады, камісара юстыцыі.
 
Пасьля стварэньня ССРБ са сталіцаю ў Смаленску ў пачатку 1919 года, А. Гетнэр стаў членам ЦК КП(б)Б і Народным камісарам юстыцыі. Зь ліпеня 1919 года знаходзіўся ў Чырвоным войску, быў палітработнікам, старшынём суду (рэўтрыбунал) 16-е арміі. Удзельнічаў у Савейка-польскае вайне 1920-ых гадоў. 
Пасьля вайны са сьнежня 1921 года А. Гетнэр служыў на пасадзе Народнага камісара юстыцыі ССРБ, адначасова быў на пасадзе намесьнік Старшыні Саўнаркама Беларусі і старшыня выканкама Менскага гарадзкога савета (з 1922 па 1924 гады). У 1922 годзе А. Гетнэр прызначаны на пасаду Наркам юстыцыі і адначасова першы Пракурор БССР.

А. Гетнэр быў пасланы на I зьезда Саветаў СССР у сьнежні 1922 года. 

З красавіка 1925 года рабіў сакратаром Шклоўскага райкама КП(б)Б. З 1933 года пераведзены на іншую пасаду старшыня Магілеўскай раённае Кантрольнай камісыі КП(б)Б. 

Член ЦВК СССР з 1922 па 1924 год. Член ЦВК БССР і яго прэзыдыюма з 1921 па 1925 год. 

З красавіка 1935 па ліпень 1937 года служыў на іншае пасадзе &mdash; пракурор Карэльскае АССР. Быў членам Канстытуцыйнае камісыі па распрацоўцы Канстытуцыі СССР 1936 году. Калі пачаліся масавыя рэпрэсіі, аказваў супрацьдзеяньне НКУС, за што абкомам партыі яму было абвешчана партыйнае спагнаньне. Пасьля гэтага яго перавялі на працу пракурорам Мардоўскай АССР.

## Сьмерць
У 1938 годзе быў рэпрэсаваны ў сувязі з абвінавачаньнем у прыналежнасьці да Беларускае нацыянал-фашысцкае арганізацыі і неўзабаве расстраляны. 

Пасьля сьмерці быў рэабілітаваны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры БССР
Іван Ветраў

**Іван Дзьмітрыевіч Ветраў** нарадзіўся 26 верасьня 1905 года ў вёсцы Самацевічы Касьцюковіцкага раёна. З 1921 года рабіў на Касьцюковіцкім гарбарным заводзе. З 1925 года на камсамольскай, партыйнай і савецкай рабоце. Са сьнежня 1925 года на кіруючай партыйнай рабоце ў Леднянскім і Крупскім раёнах, першы сакратар Чэрыкаўскага райкама КП(б)Б, загадчык арганізацыйна-прапагандысцкага аддзела Магілёўскага абкама КП(б)Б. Сябра камуністычнай партыі з 1927 года.
 
У 1927&mdash;1928 гадах служыў у Чырвоным войску СССР. З 1928 па 1940 год на партыйнай рабоце, у 1940 годзе скончыў Вышэйшую школу партарганізатараў пры ЦК КП(б)Б. Быў намесьнікам сакратара ЦК КП(б)Б па кадрах.
 
Зь лютага 1940 па верасень 1941 года &mdash; Пракурор БССР. З пачатку нямецка-савецкае вайны ад'ехаў у глыб СССР, удзельнік абароны Масквы. Зь ліпеня 1942 года &mdash; прадстаўнік ЦК КП(б)Б і Беларускага штаба партызанскага руху на Заходнім фронце. У жніўні 1943 года па рашэньні ЦК КП(б)Б закінуты ў тыл ворага ў якасьці ўпаўнаважанага ЦК і штаба партызанскага руху, першага сакратара Палескага падпольнага абкама партыі, камандзіра злучэньня партызанскіх атрадаў Палескай вобласьці. 
У ліпені 1944 г. адкліканы з фронту для арганізацыі дзейнасьці органаў Пракуратуры БССР. З 1944 па сакавік 1949 года &mdash; Пракурор БССР. Дзяржаўны раднік юстыцыі 2 клясы. З чэрвеня 1949 па 1952 год вучыўся на курсах удасканалення кіруючых работнікаў органаў пракуратуры СССР і Вайскова-юрыдычнай акадэміі, якую скончыў экстэрнам, атрымаўшы дыплём з адзнакай, залаты мэдаль і спэцыяльнасць "Вайсковы юрыст".

28 сакавіка 1952 года назначаны пракурорам Куйбышаўскае вобласьці, пасаду займаў да 21 траўня 1953 года.

З чэрвеня 1953 г. па красавік 1960 г. рабіў Міністрам юстыцыі БССР.

З траўня 1960 года &mdash; пэрсанальны пэнсіянер саюзнага значэньня.
 
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1946&mdash;1950 гадах і Вярхоўнага Савета БССР у 1938&mdash;1963 гадах. 

Аўтар ваенных успамінаў "Браты па зброі" (Мінск, 1965).

Памёр у 1986 годзе.

## Узнагароды
І. Ветраў узнагароджаны ордэнамі:
* Леніна
* Чырвонага Сьцяга
* Айчыннай вайны I ступені
* двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сьцяга
* ордэнамі Дружбы народаў
* Чырвонай Зоркі

Заслужаны юрыст БССР (1972), заслужаны работнік культуры БССР (1980), ганаровы грамадзянін горада Мазыра (1982). 

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры БССР
Аляксей Бондар

**Аляксей Георгіевіч Бондар** нарадзіўся 2 кастрычніка 1908 года ў вёсцы Касьцешы Узьдзенскага раёну Менскае вобласьці ў сям'і сялян. Сваю работу пачынаў у 1929 годзе.
 
У 1927 годзе ўступіў у члены УЛКСМ, з 1928 па 1930 год быў сакратаром суполкі камсамольскае арганізацыі. У 1929 годзе прыняты кандыдатам у члены, а ў 1930 годзе &mdash; у члены КПСС.

З 1930 па 1932 год служыў у РСЧА &mdash; курсант школы, малодшы камандзір, намесьнік палітычнага кіраўніка школы асобнага сапэрнага батальёна 4-га стралковага корпуса. Пасьля дэмабілізацыі ў 1932 годзе паступіў у Менскі юрыдычны інстытут, які скончыў у 1935 годзе. Пасьля заканчэньня інстытута рабіў у органах пракуратуры: 
* з 1935 па 1938 год &mdash; памочнікам пракурора горада Менска
* з 1938 па 1939 год &mdash; пракурорам горада Менска.
* з 1939 па 1941 год &mdash; пракурор Менскае вобласьці.

А. Бондар быў кандыдатам у члены бюро Менскага абласнога камітэта КПБ і дэпутатам Менскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных.

У гады Вялікай Айчыннай вайны, зь ліпеня 1941 па кастрычнік 1942 года, па заданьні ЦК КПБ знаходзіўся ў тыле ворага, дзе быў членам Менскага падпольнага абкама КП(б)Б, намесьнік камандзіра злучэньня па разведцы. 6 кастрычніка 1941 гады цяжка паранены і толькі ў кастрычніку 1942 гады, калі была ўсталяваная авіясувязь, яго вывезьлі на лячэньне ў Маскву. Пасьля лячэньня ў жніўні 1943 года накіраваны Цэнтральным штабам партызанскага руху ў штаб Бранскага фронту ўпаўнаважаным па каардынацыі дзеяньняў партызан з часткамі Савецкай Арміі, дзе і знаходзіўся да лютага 1944 года.
 
У лютым 1944 года адкліканы з фронту і прызначаны Старшынёй Вярхоўнага Суда БССР (1945).

Зь ліпеня 1945 па сакавік 1949 года &mdash; сакратар Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета БССР.
 
З 17 сакавіка 1949 года &mdash; Пракурор Беларускае ССР. На гэтай пасадзе служыў 18 гадоў &mdash; да абраньня ў 1967 годзе Старшынёй Вярхоўнага Суда БССР. Дзяржаўны раднік юстыцыі 1 клясы.
 
У 1946 годзе ўдзельнічаў у якасьці дэлегата ад БССР у рабоце мірнай канфэрэнцыі ў Парыжы. У 1956 годзе ў якасьці члена дэлегацыі юрыстаў СССР наведаў КНДР. У 1957 годзе — член парляманцкае дэлегацыі СССР у Пакістане, у 1960 годзе — член дэлегацыі юрыстаў СССР на Сусьветным кангрэсе юрыстаў у Вялікабрытаніі ў Лёндане, у 1964 годзе &mdash; дэлегат кангрэса юрыстаў у Швэцыі. 

Са жніўня 1967 па люты 1984 года &mdash; Старшыня Вярхоўнага Суда БССР. 

## Узнагароды
А. Бондар узнагароджаны
* ордэнамі: 
** Леніна (1949)
** Чырвонай Зоркі (1942)
** Чырвонага Сьцяга (1943)
**  Працоўнага Чырвонага Сьцяга (1945)
** Працоўнага Чырвонага Сьцяга (1967)
** Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1974); 
* мэдалямі:
** "Партызану Айчыннай вайны" I ступені
** "Партызану Айчыннай вайны" II ступені
** "За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг."
** "За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг."

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры БССР
Мікалай Ігнатовіч

**Мікалай Іванавіч Ігнатовіч** нарадзіўся 17 траўня 1940 году ў вёсцы Адахаўшчына (Баранавіцкі раён, Баранавіцкая вобласьць) ў сям’і сялян. Пачаў рабіць аўтасьлесарам на Баранавіцкім рамонтным заводзе. Пасьля службы ў радах Савецкай Арміі (1959—1962) вярнуўся ў Баранавічы і рабіў рабочым з 1962 па 1964 год на прадпрыемствах горада. У 1964 годзе — студэнт юрыдычнага факультэта БДУ імя. В. І. Леніна, пасьля яго заканчэньня рабіў адвакатам-стажорам юрыдычнай кансультацыі горада Віцебска, адвакатам Бешанковіцкае юрыдычнай кансультацыі Віцебскай вобласьці. Рабіў сьледчым Слуцкае міжрайпракуратуры (1970—1973), старшым следчым пракуратуры Менскай вобласьці (1973—1976), сьледчым па асабліва важных справах пры Пракуроры Беларускай ССР (1976—1989), расьсьледаваў шэраг складаных крымінальных спраў, у тым ліку аб гібелі П. М. Машэрава. Зь яго дапамогаю выкрыты злачынец, які рабіў на працягу многіх гадоў у Віцебскае вобласьці і ўчыніў больш за 30 забойстваў.

У 1989 годзе быў абраны народным дэпутатам Вярхоўнага Савету СССР, зьяўляўся членам Камітэта Вярхоўнага Савета СССР па пытаньнях галоснасьці і зваротаў грамадзян. У 1990 годзе — старшыня Камісыі па пытаньнях прывілеяў і льгот.

15 кастрычніка 1991 году Вярхоўным Саветам Рэспублікі Беларусь абраны першым Генэральным пракурорам незалежнае беларускае дзяржавы.

М. Ігнатовіч памёр 5 сьнежня 1992 году.

## У культуры
Быў узяты за прататып да героя *Леаніда Іпацьева* у расейскім сэрыяле па рэальных падзеях Душагубы, якога згуляў Сяргей Марын.

## Узнагароды
М. Ігнатовіч — дзяржаўны раднік юстыцыі 2 клясы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Генэральныя пракуроры Рэспублікі Беларусь
Васіль Шаладонаў

**Васі́ль Іва́навіч Шаладо́наў** нарадзіўся 10 ліпеня 1948 году ў вёсцы Граб’е Рудабельскага раёна Гомельскай вобласьці ў сям’і сялян. Пачаў рабіць у 1966 годзе на прадпрыемствах Мазыра і Рэчыцы: памочнік сьвідроўшчыка Мазырскай канторы глыбокага сьвідраваньня, апэратар нафтагазаздабывальнага кіраваньня ў горадзе Рэчыцы. Пасьля заканчэньня ў 1972 годзе юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэта рабіў у органах пракуратуры — стажор Рэчыцкай міжрайпракуратуры, сьледчы пракуратуры Лоеўскага раёна.

У 1973—1977 гадах — першы сакратар Лоеўскага РК ЛКСМБ. З 1977 па 1978 год зноў у органах пракуратуры: памочнік пракурораў Лоеўскага, Рагачоўскага раёнаў, пракурор аддзела пракуратуры Гомельскае вобласьці. У 1978—1983 гадах — Добрускі міжраённы пракурор, 1983—1984 гадах — Рэчыцкі міжраённы пракурор, з 1984 па 1990 год рабіў першым намесьнікам пракурора Гомельскае вобласьці.
 
У 1990 годзе абраны народным дэпутатам БССР, затым — намесьнікам Старшыні Вярхоўнага Савета БССР.
 
Са сьнежня 1992 па 1995 год — Генэральны пракурор Рэспублікі Беларусь.

За вялікі асабісты ўклад у распрацоўку праекта Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, іншых заканадаўчых актаў, развіцьцё прававой навукі Указам Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь ад 13 ліпеня 1994 году нумар 3144-XII прысвоена ганаровае званьне «Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь». Дзяржаўны раднік юстыцыі 2 клясы.

У 1995—1999 гадах — намесьнік Міністра па справах Садружнасьці Незалежных Дзяржаў Рэспублікі Беларусь, у 2000—2003 гадах — пасол па асобых даручэньнях у Міністэрстве замежных спраў — саветнік аддзяленьня Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расейскае Фэдэрацыі ў г. Санкт-Пецярбургу.

Са студзеня 2004 году — кіраўнік прадстаўніцтва Пастаяннага камітэта Саюзнай дзяржавы ў горадзе Менску.

Памёр 1 сакавіка 2007 году.

## Узнагароды
В. Шаладонаў узнагароджаны — мэдалём «За працоўную адзнаку» (1974), ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Генэральныя пракуроры Рэспублікі Беларусь
Пракуратура Гарадзенскай вобласьці (БССР)

**Пракуратура Гарадзенскае вобласьці** — абласная ўправа для Гарадзенскай вобласьці. Акруга дзейнасьці — Гарадзенская вобласьць.

Установа знаходзіцца: 230012 Беларусь, Гарадзенская вобласьць, м. Горадня, вул. Даватара, 2а.

## Управа
На чале пракуратуры стаіць пракурат, а ён мае трох намесьнікаў: першага намесьніка і двух намесьнікаў.

Сьпіс пракурораў Гарадзенскае вобалсьці:
* Пётар Брэх
* Віталь Кундовіч
* Міхаіл Аляксееў
* Павал Волах
* Адам Магілёўскі
* Іван Комлеў
* Леанід Цярэшчанка

## Земскія ўстановы
Пракуратура мае свае земскія ўстановы, якія маюць назву раённая пракуратура. Сьпіс раённых пракуратураў:

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Пётар Брэх

**Пётар Іванавіч Брэх** нарадзіўся ў 1906 г. у г. Самара, расеец, скончыў 6-кляснае вучылішча.

Член УКП(б) з 1931 г. П. Брэх жыў разам з бацькамі ў Баку з 1920 па 1923 гады.  Затым П. Брэх быў шаўцом і жыў у Праабражэнскім раёне Хаперскае акругі да 1927 году. Паміж 1927 і 1928 гадамі П. Брэх быў чорнарабочым Сельмашбуда, Растоў-на-Доне. Служыў радавым, санінспэктарам РСЧА у Грузінскае ССР у м. Тбілісі да 1930 году. Затым рабіў чарнарабочым і сьлесарам Сельмашбуда, Растоў-на-Доне да 1931 году. Потым стаў бальшавіцкім работнікам, бо рабіў сакратаром партыйнае суполкі УКП(б). Яшчэ служыў пам. начальніка аддзела рабочага забесьпячэньня, дырэктарам прыгараднае гаспадаркі Будаўніцтва 2-й чаргі Сталінградзкага трактарнага завода. Гэта П. Брэх рабіў да 1934 году. Пасьля таго ў 1934&mdash;1936 гадах быў старшынём ЗРК, старшынём групкама Саюза нафтавікоў Сталінградскай канторы Нафтазбыту. У 1936 годзе стаў вучнем Сталінградзкае абласное пракуратуры. У тым жа годзе, П. Брэх стаў пракурорам Кацельнікаўскага раёну Сталінградзкае вобласьці, дзе рабіў да 1939 году. З верасьня 1939 па 1941 гады П. Брэх быў нам. пракурора па спэцсправах Паўночна-Казахстанскае вобласьці. Са сьнежня 1941 па чэрвень 1944 гады быў пракурорам Кустанайскае вобласьці Казаскае ССР.

17 чэрвеня 1944 году П. Брэх пераведзены ў Беларускую ССР, якую часткова адбілі ад немцаў. Зь 1 ліпеня 1944 г. прызначаны выконваючым абавязкі пракурора Баранавіцкае вобласьці. 
З утварэньнем Гарадзенскае вобласьці ў верасьні 1944 г. стаў першым яе пракурорам.
У студзені 1947 г. П. Брэх вызвалены ад пасады зь пераводам у распараджэньне ўправы кадраў пракуратуры СССР.
У 1947&mdash;48 г.г. рабіў на пасадзе намесьніка пракурора Магілеўскае вобласьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Майсей Сегаль

**Майсей Абрамавіч Сегаль** нарадзіўся ў 1891 годзе ў горадзе Шаўлі Ковенскае губэрні. 

Скончыў камэрцыйнае вучылішча ў горадзе Рызе, поўны курс юрыдычнага факультэта вэтэрынарнага інстытута, а затым экстэрнам &mdash; эканамічны факультэт політэхнічнага інстытута.
 
Да 1918 года рабіў вэтэрынарным лекарам, з 1918 года &mdash; памочнік начальніка і вайсковы камісар вэтэрынарнай часткі на Паўднёвым і Каўказскім франтах.

З 1922 па 1923 год М. А. Сегаль служыў на пасадзе вайсковага пракурора Маскоўскае акругі Войска СССР. З 1923 па 1924 год &mdash; вайсковы пракурор Вярхоўнага суду РСФСР. У 1924 годзе &mdash; пракурор пры Наркаме юстыцыі РСФСР.

6 красавіка 1925 года на пасяджэньні Прэзыдыюма ЦВК БССР М. А. Сегаль прызначаны Народным камісарам юстыцыі БССР і Пракурорам БССР.
 
У 1927&mdash;1928 гадах, быў дацэнтам Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэта, займаў пасаду намесьніка дэкана факультэта права гэтага ж унівэрсытэта. 

6 чэрвеня 1928 года на пасяджэньні СНК БССР разгледжана хадайніцтва М. А. Сегаля аб вызваленьні яго ад абавязкаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры БССР
Віталь Кундовіч

**Віталь Вікенцьевіч Кундовіч** нарадзіўся ў 1897 г. у г. Беластоку, беларус.

У 1917&mdash;1920 гг служыў у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у баях з войскам генэрала Калчака.

З 1920 г. па 1923 г. рабіў УЧК. У 1921 г. на працягу 3 месяцаў нёс службу па ахове кватэры Ў. І. Леніна ў г. Маскве.

З 1923 г. па 1930 г. рабіў на розных пасадах у савецкім і партыйным апаратах. У 1930 г. паступіў на службу ў органы пракуратуры. В. Кундовіч рабіў сьледчым, пракурорам Лёзненскага раёну Магілеўскае вобласьці, пракурорам Койданаўскага раёну Менскае вобласьці, пракурорам г. Магілёва.

У час нямецка-савецкае вайны у 1943&mdash;44 г.г. знаходзіўся на землях пад панаваньнем немцаў і выконваў заданьне па арганізацыі партызанскага руху на тэрыторыі Заходняй Беларусі. Да назначэньня на пасаду пракурора Гарадзенскае вобласьці ўзначальваў пракуратуру Пінскае вобласьці. В. Кундовіч пракурор Гарадзенскае вобласьці са студзеня 1947 г. па люты 1954 г.
 
У лютым 1954 года пераведзены на пасаду намесьніка пракурора г. Менск. 

## Узнагароды

За ўдзел у вайне і працоўную дзейнасьць узнагароджаны ордэнамі баявога і працоўнага Чырвонага Сьцяга, двума ордэнамі "Знак Пашаны" і двума ордэнамі "Чырвонай Зоркі", 9-ю мэдалямі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Міхаіл Аляксееў

**Міхаіл Аляксеевіч Аляксееў** нарадзіўся ў 1904 годзе ў в. Аншы-Бось Цывінскага раёна Чуваскае АССР. У 1925&mdash;1927 г.г. служыў у Чырвонае Арміі. Рабіў справаводам, сакратаром, інструктарам у органах міліцыі, АДПУ, аддзелах выканкамаў гарадоў Цывільска і Чабаксары. 
У 1928 г. пасьля заканчэньня Казанскіх абласных юрыдычных курсаў рабіў інспэктарам міліцыі. Праз 2 гады паступіў на службу ў органы пракуратуры. Рабіў сьледчым, пракурорам раёна, старшым памочнікам пракурора Чуваскае АССР. У 1936 г. завочна скончыў юрыдычны факультэт Казанскага ўнівэрсытэта. З 1939 па 1947 г.г. М. Аляксееў рабіў на пасадзе начальнік аддзела, намесьнік пракурора Пензенскае вобласьці, а са студзеня 1947 г. па люты 1954 г. знаходзіўся на пасадзе пракурора Магілёўскай вобласьці. 
У лютым 1954 г. прызначаны на пасаду пракурора Гарадзенскае вобласьці. У лютым 1960 г. вызвалены ад пасады ў сувязі з выхадам у адстаўку.

## Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сьцяга, мэдалямі "За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941&mdash;1945 г.г." «За доблесную працу. Для ўшаванаваньня 100-годзьдзя з дня нараджэньня У. І. Леніна», «30 гадоў перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне» 1941-1945 г.г», «Ветэран працы». 

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Павал Волах

**Павал Васільевіч Волах** нарадзіўся ў 1912 г. у г. Энгельсе Саратаўскае вобласьці. 
У органах пракуратуры службу пачаў у кастрычніку 1933 г. на пасадзе сьледчага Ілавацкага раёна Сталінградзкае вобласьці. У 1934&mdash;1936 г.г. служыў у РСЧА. У час з 1936 па 1946 г.г. рабіў у пракуратуры Саратаўскае вобласьці &mdash; памочнікам пракурора г. Энгельса, пракурорам Чырвонаармейскага раёна, начальнікам аддзела па наглядзе за міліцыяю і месцамі зьняволеньня аўтаномнае рэспублікі. У час Вялікай Айчыннай вайны П. Волах рабіў на пасадзе пракурор Прыволскага раёну, у 1944&mdash;1946 г.г. &mdash; начальнік сьледчага аддзела пракуратуры Саратаўскае вобласьці. У час з 1946 г. па люты 1960 г. займаў пасады намесьніка пракурора Бабруйскае і пракурора Маладэчанскае абласьцей. 
У лютым 1960 г. прызначаны пракурорам Гарадзенскае вобласьці. На гэтае пасадзе рабіў да дня сьмерці ў лютым 1972 г.

Пахаваны ў м. Горадня.

## Узнагароды
П. Волах узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сьцяга і «Знак Пашаны», мэдалямі «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941-45 г.г., «За доблесную працу. Для ўшанаваньня 100-годзьдзя з дня нараджэньня У. І. Леніна». 

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Адам Магілёўскі

**Адам Іванавіч Магілёўскі** нарадзіўся 17 кастрычніка 1930 г. у г. Лідзе. Пасьля заканчэньня юрыдычнага факультэта Белдзяржунівэрсытэта ў 1953 г. накіраваны на камсамольскую работу. У 1961 г. абраны 1-ым сакратаром Смаргонскага РК КПБ, а ў 1962 г. &mdash; першым сакратаром Гарадзенскага гарадзкога камітэта кампартыі Беларусі.

У лютым 1972 г. прызначаны пракурорам Гарадзенскае вобласьці. 

Загадам Генэральнага пракурора СССР ад 11 студзеня 1973 г. прызначаны пракурорам Беларускае ССР. Вызвалены ад пасады ў студзені 1984 года. 

Неаднаразова абіраўся членам ЦК КПБ і дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускае ССР. 

## Узнагароды
А. Магілёўскі ўзнагароджаны ордэнам "Знак Пашаны" і двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сьцяга. Дзяржаўны раднік юстыцыі 2 клясы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Іван Комлеў

**Іван Раманавіч Комлеў** нарадзіўся 25 лютага 1920 г. у в. Лядзішча Віцебскага раёну. 
Сярэднюю адукацыю атрымаў у Віцебскім пэдрабфаку. У лістападзе 1939 г. быў прызваны ў РСЧА. Скончыў авіяшколу, затым Чарнігаўскае авіяцыйнае вучылішча. 
Пасьля дэмабілізацыі ў 1946 г. паступіў у Растоўскую юрыдычную школу. У 1948&mdash;1950 г.г. рабіў у аблапараце пракуратуры Полацкае вобласьці, потым на працягу трох гадоў &mdash; у партыйных органах, адначасова навучаўся завочна ў Менскім юрыдычным інстытуце. 
У 1954&mdash;55 г.г. &mdash; пракурор Шаркаўшчынскага раёна Маладэчанскае вобласьці, у 1955-56 г.г. &mdash; старшыня Шаркаўшчынскага райвыканкама.
У органах пракуратуры Гарадзенскае вобласьці службу пачаў у жніўні 1956 г. з пасады памочніка пракурора Ашмянскага раёна. 
У сьнежні 1960 г. прызначаны пракурорам Ашмянскага раёна, а ў студзені 1966 г. &mdash; намесьнікам пракурора вобласьці &mdash; начальнікам сьледчага аддзела.
Загадам Генэральнага пракурора СССР ад 10 красавіка 1973 г. прызначаны пракурорам Гарадзенскае вобласьці. У жніўні таго ж года І. Р. Комлеву Указам Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета СССР прысвоены клясны чын дзяржаўнага радніка юстыцыі 3 клясы. 
Звольнены з пасады пракурора Гарадзенскае вобласьці ў красавіку 1983 году.

## Узнагароды
За ўдзел у нямецка-савецкае вайне ўзнагароджаны баявымі мэдалямі, Ордэнам Працоўнага Чырвонага Сьцяга &mdash; за працоўную дзейнасць у мірны час. 

Заслужаны юрыст БССР.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Эдуард Домбург

**Эдуард Іванавіч Домбург** нарадзіўся 18 кастрычніка 1896 года ў Ліфлянзкае губэрні ў сялянскай сям'і. Скончыў валасную школу і дзьве клясы парафіяльнай вучэльні. У 1916 годзе прызваны на службу ў Расейскае войска і прыняў удзел у Першае сусьветнае вайне, а затым удзельнічаў у Грамадзянскае вайне ў Расеі. З 1921 года на працы ў органах савецкае юстыцыі, загадчык Стаўрапольскага губэрнскага аддзела юстыцыі, намесьнік старшыні Віцебскага губэрнскага рэвалюцыйнага трыбуналу, Віцебскага губэрнскага суду.

У 1924 годзе пераведзены на работу ў БССР, дзе займаў пасады намесьніка старшыні Галоўнага суду, пракурора і намесьніка Наркама юстыцыі.

З 4 жніўня 1924 года па 6 красавіка 1925 года выконваў абавязкі Наркама юстыцыі БССР &mdash; Пракурора Беларускае ССР.
 
У 1925&mdash;1926 гадах &mdash; служыў на пасадзе Арлоўскага пракурора. У 1929 годзе скончыў Маскоўскія вышэйшыя юрыдычныя курсы, рабіў старшынёй Хабараўскага і Прыморскага краявых судоў, затым пераведзены ў Саратаў, дзе прызначаны старшынём спэцкалегіі і намесьнікам старшыні краявога суда.
 
У лістападзе 1935 года быў пераведзены ў Чэлябінск. У сьнежні 1935 года зацьверджаны старшынёй Чэлябінскага абласнога суда. Аднак у канцы 1937 года па выніках праверкі работы аблсуда, у прыватнасьці рабоце спэцкалегіі наркаматам юстыцыі, Домбург быў зьняты з пасады, выключаны з партыі нібыта за тое, што «даваў прамую ўстаноўку судам на зьніжэньне рэпрэсіяў контррэвалюцыйным элементам». 

У ліпені 1938 года Э. І. Домбург арыштаваны работнікамі НКУС па Чалябінскай вобласці як "вораг народа", "удзельнік праватрацкісцкай арганізацыі". Пасьля ўмяшаньня ў сьледзтва ваенных юрыстаў справу супраць Домбурга спынілі і былы старшыня Чэлябінскага абласнога суду быў вызвалены са сьледчае турмы ў чэрвені 1941 года. 

У гады Вялікай Айчыннай вайны загадваў юрыдычнай кансультацыяй, са сьнежня 1943 па сакавік 1944 года знаходзіўся ў Чырвоным войску, дэмабілізаваны па хваробе, працягнуў работу ў калегіі адвакатаў.

У лютым 1945 года загадам Наркама юстыцыі СССР пераведзены на работу ў Латвійскую ССР.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры БССР
Леанід Цярэшчанка

**Леанід Паўлавіч Цярэшчанка** нарадзіўся ў горадзе Рэчыца Гомельскае вобласьці ў 1931 годзе. 
Пасьля заканчэньня ў 1954 г. Менскага юрыдычнага інстытута паступіў на службу ў органы пракуратуры і быў назначаны на пасаду сьледчага пракуратуры Ваўкавыскага раёна. 
З сакавіка 1961 г. па лістапад 1972 г. рабіў пракурорам Іўеўскага раёна, затым пракурорам Мастоўскага і Кастрычніцкага г. Горадня раёнаў. 
У сьнежні 1980 г. прызначаны на пасаду намесьніка, а ў лютым 1981 г. &mdash; першага намесьніка пракурора Гарадзенскае вобласьці. 
З 5 красавіка 1983 г. па ліпень 1998 г. Л. Цярэшчанка &mdash; пракурор Гарадзенскае вобласьці. 

## Узнагароды
19 красавіка 1985 году Ўказам Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета СССР яму прысвоены клясны чын дзяржаўнага радніка юстыцыі 3 клясы, а ў 1989 г. &mdash; ганаровае званьне «Заслужаны юрыст Беларускай ССР».

За дасягненьні ў дзяржаўнай службе ўзнагароджаны мэдалём "За доблесную працу" і ордэнам "Дружбы народаў".

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуратура БССР
Васіль Ліцьвінаў

**Васіль Васільевіч Ліцьвінаў** нарадзіўся 23 траўня 1951 г. у г. Слоніме. 
Службу ў органах пракуратуры пачаў пасьля заканчэньня юрыдычнага факультэта БДУ ў 1973 годзе. Да назначэньня на пасаду пракурора вобласьці прайшоў усе прыступкі службовай лесьвіцы: вучань пракуратуры Гарадзенскага раёна, памочнік пракурора Сьвіслацкага раёна, пракурор аддзела агульнага нагляду, старшы памочнік пракурора вобласьці па сыстэматызацыі заканадаўства, опэруліку і статыстыцы. У сьнежні 1980 г. прызначаны на пасаду пракурора Кастрычніцкага раёна м. Горадня. Са жніўня 1985 г. па чэрвень 1988 г. &mdash; пракурор Гарадзенскага раёна, а з чэрвеня 1988 г. па красавік 1998 г. узначальваў пракуратуру Ленінскага раёна м. Горадня.

Загадам Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусь ад 21.07.1998 прызначаны пракурорам Гарадзенскае вобласьці, а ў кастрычніку 2007 годе В. В. Літвінаў быў звольнены ад службы на пасадзе пракурова гарадзенскае вобласьці.

## Узнагароды
Дзяржаўны раднік юстыцыі 3 клясы. За дасягненьні ў дзяржаўнай службе ўзнагароджаны мэдалём "За працоўныя заслугі".
Ганаровы працаўнік пракуратуры Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пракуроры Гарадзенскай вобласьці