Жанчыны ў Армэніі

**Жанчыны ў Армэніі** маюць аднолькавыя правы з мужчынамі ад утварэньня першай рэспублікі. 21—23 чэрвеня 1919 у дзяржаве прайшлі першыя парлямэнцкія выбары з усеагульным выбарчым правам: удзельнічаць у галасаваньні мог кожны чалавек, старэйшы за 20 гадоў, безадносна плоці, нацыянальнасьці або веравызнаньня. У 80-месны парлямэнт былі абраныя тры жанчыны: Катарынэ Залян-Манукян, Пэрчухі Партызпанян-Барсэгян і Варвара Сахакян.

Прынятая ў 1991 року Канстытуцыя Армэніі зацьвердзіла раўнапраўе афіцыйна. Дзякуючы гэтаму армянскія жанчыны бяруць актыўны ўдзел ва ўсіх сфэрах жыцьця краіны.

## Мінуўшчына
Становішча жанчын у Армэніі не заўсёды было такім. У другой палове XII стагодзьдзя армянскі сьвятар Мхітар Гош склаў судзебнік, які заклаў прававую традыцыю армянаў. У ім мысьляр спрабаваў палепшыць статус жанчынаў, аднак яўна замацоўваў мужчынскае вяршэнства і забараняў разводы, нават у выпадку сямейнага гвалту ці . Самыя прагрэсіўныя пастановы судзебніку не знайшлі шырокага прымяненьня ў грамадзтве, і да XVIII—XIX стагодзьдзяў жанчыны ў Армэніі знаходзіліся літаральна ў статусе слугаў у сем’ях сваіх мужоў, хоць з сталеньнем статус падвышаўся. У першы год шлюбу жанчыны ня мелі права размаўляць ні з кім, апрача мужа, і не маглі выходзіць з дому. Каб абысьці гэтую забарону, маладыя жонкі стварылі жэставую мову *харнсэрэн*, што азначае „мова нявестаў“. У асобных вёсках гэтыя забароны маглі працягвацца нават больш за дзесяць гадоў. У адрозьненьне ад заходніў дзяржаваў, узровень жаночых самагубстваў у Армэніі быў вышэйшы за колькасьць мужчынскіх.

Цікава, што нягледзячы на нізкі стан жанчын у сьвецкім жыцьці, Армянская апостальская царква прадастаўляла ім большыя магчымасьці атрыманьня сьвятарскіх пасадаў, чымся іншыя хрысьціянскія традыцыі. Тым ня меней, царква строга ставілася да разводаў, таму адсотак разводаў у Армэніі традыцыйна быў найменшым у хрысьціянскім сьвеце.

## Праца і бізнэс

Паводле апытаньня Grant Thornton International, праведзенага ў 2011 року, 29% кіраўнічных пасадаў у Армэніі ў 2010 року займалі жанчыны. Аднак у наступным годзе гэты паказьнік зьменшыўся да 23%.

Паводле справаздачы ААН, у 2011 року ў Армэніі жанчыны займалі 24 пасады мэраў і старшыняў грамадаў; яшчэ 50 жанчынаў займалі меншыя адміністрацыйныя пазыцыі.

## Гвалт над жанчынамі
Паводле Сусьветнай арганізацыі здароўя, у 2002 року хатняму гвалту падвяргаліся ад 10% да 60% армянак; такая разьбежка тлумачыцца няпоўнымі зьвесткамі, бо хатні гвалт лічыцца ўнутранай справай сям’і. У Армэніі адсутнічаюць агульнапрынятыя законы супраць хатняга гвалту і плоцевай прадузятасьці. Акрамя таго, развод з мужчынам з будзь-якой прычыны зьяўляецца ганьбай для сям’і жанчыны. Мае ўплыў таксама нізкая адукаванасьць жанчын і няведаньне спосабаў адстойваньня сваіх правоў ці супрацьстаяньня гвалту.

## Палітычны статус
У траўні 2007 року быў прыняты закон пра плоцевыя квоты, які заахвочвае армянак да палітычнай дзейнасьці. У тым годзе дэпутаткамі парлямэнту былі толькі сем жанчынаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Жаночы рэсурсны цэнтар Армэніі
* Даклад „Міжнароднай амністыі“ пра сямейны і сэксуальны гвалт у Армэніі (2008)

Катэгорыя:Эўрапейскія жанчыны
Катэгорыя:Жанчыны паводле краінаў