Люіс Кампаніс

**Люіс Кампа́ніс Хавэр** або Люіс Кампаніс-і-Жавэр (; 21 чэрвеня 1882, Тарас — 14 кастрычніка 1940, Барсэлёна) — 123-і па ліку прэзыдэнт правінцыі Каталёнія з 1934 г. і падчас Гішпанскай грамадзянскай вайны.

## Маладосьць
Нарадзіўся 21 чэрвеня 1882 у Тарасе ў сялянскай сям’і з арыстакратычнымі каранямі, быў другі брат з дзесяці. Яго бацькі былі Хасэп Кампаніс і Марыя Луіза дэ Жавер. Пасьля атрыманьня дыплёма юрыста ўнівэрсытэту Барсэлёны, Кампаніс удзельнічаў у палітычным жыцьці Каталёніі з самага раньняга ўзросту. У 1906 годзе ў выніку падпалу ваеннымі офісаў каталёнскіх газэт *Cu-Cut!* і *La Veu de Catalunya*, і пасьля праходжаньня 'Ley de Jurisdicciones* ("Закон юрысдыкцый"), які выступіў з прамовай супраць Гішпаніі, ён удзельнічаў у стварэньні каталёнскага нацыянальнага руху Solidarität.

Пазьней ён стаў сябрам эфэмэрнай *Unió Federal Nacionalista Republicana*, дзе ён быў прэзыдэнтам маладзёжнай сэкцыі. Ён быў арыштаваны за моладзевыя мерапрыемствы і заключаны ў турму пятнаццаць разоў, клясыфікаваны пасьля трагічнай тыдня Барсэлёны як «небясьпечны чалавек» ў паліцэйскіх пратаколах.

З Франсэскам Лайрэтам Кампаніс прадстаўляў левую фракцыю Partit Republicà Català (Каталонскую Рэспубліканскую партыю), быў абраны саветнікам Барсэлёны ў 1916 годзе. У лістападзе 1920 году ён быў затрыманы разам з Сальвадорам Сегі (вядомы як Эль Ной-дэль-Сукрэ), Марці Барэра, Хасэпам Віадзью і іншых прафсаюзнымі актывістаў і быў дэпартаваны ў Кастэль-дэ-ла-Мола ў Маон, на Менорцы. Неўзабаве пасьля гэтага, Лайрэт быў забіты.

Нягледзячы на ​​яго дэпартацыю, пасьля парлямэнцкіх выбараў 1920 году Кампаніс быў абраны народным дэпутатам Сабадэля, заняўшы месца, які павінен быў заняць Лайрэт. Гэта дало яму дэпутацкую недатыкальнасьць, якая вызваліла яго турмы.

Кампаніс быў адным з заснавальнікаў Unió de Rabassaires у 1922 годзе, дзе ён працаваў юрыстам і дырэктарам часопіса La Terra ў гады рэжыму [[Мігель Прыма дэ Рывера|Прыма дэ Рывера]].

Затрыманы яшчэ раз, ён ня змог прыняць удзел у *Conferencia de Izquierdas* (Канфэрэнцыі левых), якая адбылася ў пэрыяд з 12 па 19 сакавіка 1931 году, на якой заснавалі палітычную партыю ERC. Аднак, ён быў абраны ў якасьці выканаўчага сябра гэтай партыі, які прадстаўляе *Partit Republica Català''. Дзякуючы сувязям паміж гішпанскім рабочым рухам і гішпанскім прафсаюзным рухам, выбар Кампаніса на гэтую пасаду даў ERC вялікі козыр сярод левых грамадзкай думкі, тады як раней ён лічыўся ўдзельнікам невялікай прагрэсіўнай буржуазіі.

## Абвяшчэньне каталёнскай дзяржавы
6 кастрычніка 1934 году Кампаніс узначаліў нацыяналістычнае каталёнскае паўстаньне супраць цэнтру і правага крыла рэспубліканскага ўраду, і абвясьціў каталёнскую дзяржаву (Estat Català). За гэта ён быў арыштаваны і асуджаны да трыццаці гадоў турэмнага зняволеньня. Тым ня менш, пасьля выбараў 1936 году і перамогі левых ён быў вызвалены новым урадам.

## Грамадзянская вайна
Калі неўзабаве пасьля гэтага пачала грамадзянская вайна, Кампаніс далучыўся да Другой Гішпанскай рэспублікі супраць мяцежнікаў і сыграў важную ролю ў арганізацыі супрацоўніцтва паміж ЦК антыфашысцкай міліцыі, які быў арганізаваны яго ўрадам, працоўнай партыяй марксісцкага аб'яднаньня (ППМА), рэвалюцыйнай антысталінскай камуністычнай партыяй, канфедэрацыя Confederación Nacional del Trabajo (CNT), анархісцкім сындыкалісцкім прафсаюзам.

Падчас вайны, Кампаніс спрабавалі захаваць адзінства сваёй палітычнай кааліцыі, але пасьля таго, як консул Савецкага Саюзу, Уладзімер Антонаў-Аўсеенка, прыгразіў, што яго краіна будзе спыніць дапамогу ў Каталёніі, ён звольніў Андрэса Нін з пасады міністра юстыцыі ў сьнежні 1936 году.

## Выгнаньне
Выгнаны ў Францыю ў 1939 годзе пасьля грамадзянскай вайны, Кампаніс быў арыштаваны ў Ла-Боль-ле-Пэн каля Нанту 13 жніўня 1940 году. Яго трымалі ў турме Ла Санце. Затым ён быў экстрадаваны фашысцкім уладам гішпанскага ўраду ў Мадрыдзе ў пачатку верасьня 1940 году і заключаны ў турму ў падвалах штаб-кватэры Dirección General de Seguridad (дзяржаўнай бясьпекі). Яго там трымалі на працягу пяці тыдняў у адзіночнай камэры, катавалі і зьбівалі. Старэйшыя фігуры рэжыму Франка наведалі яго камэру, абразілі яго і кінуў манэты або скарынкі хлеба на яго. Пасьля ваеннага суда, які доўжыўся менш за адну гадзіну, дзе ён быў абвінавачаны ў «ваенным паўстаньні», Кампаніс быў страчаны ў замку Манжуік у Барсэлёне ў 6:30 15 кастрычніка 1940 году.

Галоўны стадыён, што выкарыстоўваўся для летніх Алімпійскіх гульняў 1992 году, разьмешчаны на Манжуіку, афіцыйна названы ў яго гонар. У 1998 годзе помнік Кампанісу быў усталяваны паблізу Трыюмфальнай аркі, на праспэкце Пасеа дэ Люіс Кампаніс у Барсэлёне. Сябар Кампаніса, Канхіта Жулія, намаляваная побач з выявай Кампаніса на помніку.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1882 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі Грамадзянскай вайны ў Гішпаніі
Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе