Касьцёл Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава (Вільня)

**Катэдральны касьцёл Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава** — помнік гісторыі і архітэктуры XIV—XVIII стагодзьдзяў у Вільні. Знаходзіцца ў Старым Месьце на Катэдральным пляцы, пры падэшве Замкавай гары. Дзее як катэдра Віленскай архідыяцэзіі. Твор архітэктуры позьняй готыкі, рэнэсансу, барока і клясыцызму. Аб’ект Рэгістру культурных каштоўнасьцяў Летувы.

Віленская Катэдра — найбольш значны касьцёл Вялікага Княства Літоўскага. Тут ўрачыста каранаваліся вялікія князі ад Вітаўта да Жыгімонта Аўгуста. Утварае адзіны ансамбль з званіцай, з усходняга боку злучаецца праходам з разьмешчаным побач Дольным замкам. Мае тытул малой базылікі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваны касьцёл на гэтым месцы збудавалі, відаць, у сярэдзіне — другой палове XIV ст. Аднак некаторыя дасьледнікі спрабуюць датаваць рэшткі пачатковага мураванага будынка сярэдзінай XIII стагодзьдзя.

Па пажары, які моцна пашкодзіў будынак, у 1387—1388 гадох з фундацыі Ягайлы яго рэканструявалі пад катэдральны касьцёл Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава. Па пажары ў 1419 годзе будынак касьцёла пашырылі і перабудавалі на загад вялікага князя Вітаўта. Касьцёл атрымаў статус галоўнага ў гаспадарстве. У ім Вітаўт меў намер каранавацца каралеўскай каронай. У капліцы Сьвятога Міхала Арханёла, збудаванай пры касьцёле, спачылі жонка Вітаўта Ганна Сьвятаслаўна (1418 год) і сам гаспадар (1430 год). Пры касьцёле таксама збудавалі больш за 10 капліцаў, у тым ліку Мантвідаўскую (1423 год), Гаштольдаўскую (1436 год), Кезгайлаўскую (1436 год), Каралеўскую (1474 год).

У XV ст. літоўскія князі і баяры склалі на лацінскай мове шэраг дароўных грамат Віленскай Катэдры, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаюцца выняткова беларускія словы і выразы. У грамаце ад 1434 году, якой Жыгімонт Кейстутавіч ужо будучы вялікім князем запісаў касьцёлу наданьні ў Медніцкай, Дубінскай, Лынгмянскай і Немянчынскай валасьцях, згадваліся загароджы на рацэ, якія па-народнаму называліся «*язы*» (*vulgariter jazi*). У 1423 годзе Вітаўт зацьвердзіў грамату на касьцельную капліцу віленскага ваяводы Альбэрта Манівіда, дзе загадвалася тром «*сем’ям*» (*familiae vulgariter siemie*) Цярэнцевічаў (*Terentiewiczy*) даваць «*лукно пяціпяднае*» (*lukno petypedne*) мёду, а братам Львовічам (*Lwowiczy*) і Небутовічам (*Nebutowiczy*) — «*лукно шасьціпяднае*» (*vulgariter lukno szescipedne*) мёду на карысьць той капліцы. У 1434 годзе ў грамаце, якой Андрэй Саковіч, дзедзіч Немянчына, надаваў касьцёлу дзесяціну з свайго двара ў Сьвянцянах, згадваліся мясцовыя жыхары Войтка, два Мікіты, Кузьма Сямашыч (*Cusma Semaszicz*), Кастусь Пуршка (*Costhus alius Purschka*) ды іншыя. Некаторыя зь іх былі ўдзельнікамі суполак бортнікаў, якія па-народнаму называліся «*сябрылы*» (*alias sabrili*); супольнік такой сябрылы называўся «*сябрыч*» (*alias sabricz*). У грамаце 1437 году Станіслаў Даўгайла, харужы віленскі, надаваў касьцёлу сваю зямлю Навіны (*Nowiny*) на дзесяць «*бочак*» (*ad decem tunnas alias beczki*).

У 1522 годзе пад кіраўніцтвам італьянскага архітэктара суседнюю вежу Дольнага замка рэканструявалі пад касьцельную званіцу. Па пажары 1530 году аднаўленьнем касьцёла ў стылі рэнэсансу з 1534 гады кіравалі італьянскія архітэктары — сьпярша Бэрнарда Занобі да Джаноці, потым Джавані Чыні зь Сіены.

Па пажары 1610 году аднаўленьне касьцёла пад кіраўніцтвам архітэктара Вільгельма Поля працягвалася да 1632 году. У 1623—1636 гадох да паўднёва-ўсходняга кута намаганьнямі Жыгімонта Вазы (па яго сьмерці — Уладзіслава Вазы) прыбудавалі капліцу Сьвятога Казімера, кананізаванага ў 1603 годзе. Капліцу дэкараваў італьянскі архітэктар і скульптар Канстантына Тэнкала, аўтар Жыгімонтаўскай калёны ў Варшаве. Мяркуецца, што ён таксама стварыў мэмарыяльную дошку ў памяць заснаваньня капліцы Сьвятога Казімера, прымацаваную на вонкавай сьцяне і датаваную 1636 году.

За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) касьцёл моцна пацярпеў ад маскоўскай акупацыі 1655—1661 гадоў. Яго аднаўленьне праводзіў да 1666 году архітэктар Ян Вінцэнт Сальвэдэр.

Па Вялікай Паўночнай вайне праводзіўся чарговы рамонт касьцёла. 2 лістапада 1769 году абвалілася касьцельная вежа, у выніку чаго загінула 6 ксяндзоў.

У 1786—1801 гадох касьцёл перабудавалі ў стылі клясыцызму паводле праекту архітэктара Лаўрына Гуцэвіча. Па сьмерці апошняга (1798 год) працы праводзіў прафэсар Віленскага ўнівэрсытэту Міхал Шульц. У 1786—1791 гадох скульптар Караль Ельскі паводле малюнкаў Францішка Смуглевіча стварыў скульптуры дзеля аздабленьня франтону касьцёла: Сьвятой Алены з пазалочаным крыжам (у цэнтры), Сьвятога Станіслава (налева) і Сьвятога Казімера (направа).

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Вільня апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1832 годзе сюды перанесьлі скульптуры сьвятых-езуітаў з зачыненага расейскімі ўладамі касьцёла Сьвятога Казімера.

У 1857—1859 гадох на хорах усталявалі арган, перанесены з аўгустынскага касьцёла. У 1889 годзе майстар Юзэф Радовічам зрабіў новы арган.

### Найноўшы час
У 1919 годзе ў касьцёле прайшло ўрачыстае набажэнства — інаўгурацыя ўнівэрсытэту Стэфана Баторага. У 1927 годзе тут адбылася ўрачыстая каранацыя цудоўнага абраза Маці Божай Вастрабрамскай, у якой бралі ўдзел Юзэф Пілсудзкі і прэзыдэнт міжваеннай Польскай Рэспублікі Ігнацы Масьціцкі. У 1931—1939 гадох праводзіліся рамонтна-аднаўленчыя працы і дасьледаваньні касьцёла.

У 1947 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад склад. У 1950 годзе з даху зьнялі крыжы, а скульптуры сьвятых зьнішчылі. З 1956 году ў будынку касьцёла працавала Карцінная галерэя Мастацкага музэя, дзе ў нядзелі праходзілі канцэрты арганнай музыкі. Першы канцэрт адбыўся 19 мая 1963 году ў капліцы Сьвятога Казімера.

У 1985 годзе савецкія ўлады Летувы дазволілі штотыднёвыя набажэнствы ў касьцёле, які афіцыйна заставаўся Карціннай галерэяй. 5 лютага 1989 году адбылося асьвячэньне касьцёла, вернутага каталікам. 4 сакавіка 1989 году сюды ўрачыста перанесьлі парэшткі Сьвятога Казімера, якія захоўваліся ў касьцёле Сьвятых Пятра і Паўла. У кастрычніку 1989 году адбылося ўрачыстае адкрыцьцё касьцёла. У 1990 годзе Тадэвуш Кандрусевіч адслужыў тут імшу па-беларуску — упершыню па Другой сусьветнай вайне. У 1993 годзе аднавілі скульптуры на фасадзе касьцёла (скульптар Станіславас Кузма). 4 верасьня 1993 году Папа Ян Павал II пачаў тут малітвай свой апостальскі візыт у Летуву.

9 жніўня 2022 году адбылася ўрачыстая беларуская імша, на якой палку імя Кастуся Каліноўскага перадалі асьвечаны сьцяг, зроблены віленскімі беларусамі. У выкананьні мужчынскага хору «Унія» прагучалі гімны Пагоня і Магутны Божа. Зачыталі зварот да байцоў ад старшыні Рады Беларускай Народнай Рэспублікі Івонкі Сурвілы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры позьняй готыкі, рэнэсансу і барока, у архітэктурным абліччы якога па апошняй рэканструкцыі дамінуе стылістыка клясыцызму.

Ад пачатку гэты быў амаль квадратны ў пляне асноўны аб’ём, да якога з усходу далучаўся выцягнуты прэзьбітэрыюм з гранёнай апсыдай. Да паўночнай сьцяны бімы далучалася закрысьція. Восьсю сымэтрыі заходняга фасаду ўзвышалася шмат’ярусная вежа. Сьцены ўмацоўваліся контрфорсамі. Усярэдзіне чатыры слупы падзялялі асноўны аб’ём на тры нэфы. Падлога выкладалася з рознакаляровым паліваных керамічных плітак, многія зь якіх аздабляліся арнамэнтам, уласьцівым раманскаму мастацтву.

У выніку рэканструкцыі 1419 году будынак значна павялічылі (памеры 62 на 28 мэтраў). Жыльбэр дэ Лянуа адзначаў яго падабенства да катэдры ў Фромбарку (лічыцца, што яна выступіла архітэктурным прататыпам). Гэта была выцягнутая 3-нэфавая базыліка пад высокім гатычным дахам. Будынак меў аднолькавую вышыню асноўнага аб’ёму і прэзьбітэрыюму. На кутох узвышаліся чатыры вежы. Галоўны фасад завяршаўся трыкутным франтонам. Сьцены ўмацоўваліся масіўнымі контрфорсамі, паміж якімі месьцілася больш за 10 капліцаў (захавалася частка зь іх).

Інтэр’ер дабудаванай у XVII ст. да паўднёва-ўсходняга кута капліцы Сьвятога Казімера аздабляецца рознакаляровым мармурам, фрэскамі і скульптурай. Купал, аркады і алтар маюць рэльеф’ны дэкор (зьявіўся па рэстаўрацыі 1692 году). Бакавыя сьцены аздабляюцца фрэскамі «Адкрыцьцё труны Сьвятога Казімера» і «Цуд каля труны Сьвятога Казімера» канца XVII ст. У нішах сьценаў разьмяшчаюцца 8 драўляных пасрэбраных скульптураў вялікіх князёў літоўскіх.

У выніку рэканструкцыі канца XVIII ст. дзеля сымэтрыі з капліцай Сьвятога Казімера ў паўночна-ўсходнім куце прыбудавалі новую закрысьцію з купалам. Радыкальна зьмянілі галоўны заходні фасад: збудавалі з кутоў дзьве новыя капліцы і портык з шасьцю калёнамі дарычнага ордэру. Старыя і новыя капліцы аб’ядналі новымі вонкавымі сьценамі і агульным дахам. Калёны ўздоўж бакавых фасадаў злучылі будынак у адно цэлае. У захаванай унутранай структуры нанова дэкаравалі скляпеньні нэфаў, паставілі новы алтар.

У нішах фасаду ўсталявалі выкананыя італьянскім скульптарам Тамаза Рыгі фігуры чатырох эвангелістаў, над імі і над галоўным уваходам — чатыры барэльефы з сцэнамі дзеяньняў апосталаў: сашэсьце Сьвятога Духа, ачуньваньне кульгавага, пропаведзь Сьвятога Пятра, вылячэньне Сьвятым Паўлам хворага, сьмерць Ананіі і Сапфіры. Тымпан франтона аздабляе вялікая кампазыцыя, якая адлюстроўвае ахвярапрынашэньне Ноя. У нішах з абодвух бакоў портыка — вялікія скульптуры Майсея і Абрама. У нішах бакавых портыкаў месьцяцца гіпсавыя скульптуры работы Казімера Ельскага: з паўднёвага боку — сямі вялікіх князёў літоўскіх, з паўночнага — пяці сьвятых-езуітаў.

Асобна стаіць 4-ярусная званіца вышынёй 57 м. Найбольшая таўшчыня сьценаў першага паверху складае ад 2,8 да амаль 4 мэтраў. Ніжняя круглая частка мае гатычнае аблічча, у двух сярэдніх ярусаў ёсьць рысы барока, у чацьвертым ярусе — клясыцызму. Верхні ярус зьмяшчае вежавы гадзіньнік, выраблены ў канцы XVII стагодзьдзя (мэханізм рэканструяваўся ў 1803 годзе). Чатыры цыфэрбляты дыямэтрам 2 м маюць толькі гадзіньнікавую стрэлку. Вялікі звон, які адбівае гадзіны, адлілі ў 1673 годзе; меншы звон, які адбівае чвэрці — у 1758 годзе.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Vilenskija zamki. Віленскія замкі (T. Makoŭski, 1600).jpg|Т. Макоўскі, каля 1600 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (T. Makoŭski, 1604).jpg|Т. Макоўскі, 1604 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (XVII).jpg|XVII ст.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (Ł. Gucevič, 1786).jpg|Л. Гуцэвіч, 1786 г.


Vilnia, Zamkavaja-Katedralny. Вільня, Замкавая-Катэдральны (P. Rossi, 1796).jpg|П. Росі, 1796 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Ligber, 1798).jpg|Я. Лігбэр, 1798 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (P. Rossi, 1800).jpg|П. Росі, да 1801 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Pieška, 1808).jpg|Ю. Пешка, 1808 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (14.07.1812).jpg|14 ліпеня 1812 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Aziambłoŭski, 1833-63) (1).jpg|Ю. Азямблоўскі, 
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Aziambłoŭski, 1833-63) (3).jpg|Ю. Азямблоўскі, 
Vilnia, Katedra, Śviaty Kazimier. Вільня, Катэдра, Сьвяты Казімер (J. Aziambłoŭski, 1833-63).jpg|Ю. Азямблоўскі, 


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1836).jpg|1836 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (L. Schmidtner, 1837).jpg|Л. Шмідтнэр, 1837 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Aziambłoŭski, 1839).jpg|Ю. Азямблоўскі, 1839 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Januševič, 1840).jpg|М. Янушэвіч, 1840 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Januševič, XIX).jpg|М. Янушэвіч, XIX ст.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Januševič, XIX) (2).jpg|М. Янушэвіч, XIX ст.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Januševič, XIX) (3).jpg|М. Янушэвіч, XIX ст.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (V. Sadovnikov, 1846).jpg|В. Садоўнікаў, 1846 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (I. Deroy, 1845).jpg|1848 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Zaleski, 1850).jpg|М. Залескі, каля 1850 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (XIX).jpg|XIX ст.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (V. Timm, 1852).jpg|В. Тым, 1852 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1862).jpg|1862 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (W. Bojarski, 1863).jpg|У. Баярскі, 1863 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1876).jpg|1876 г.
Vilnia, Katedra, Śviaty Kazimier. Вільня, Катэдра, Сьвяты Казімер (1879).jpg|1879 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1882).jpg|1882 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (M. Łubienskaja, 30.11.1853-99).jpg|М. Любенская, 2-я пал. 
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (F. Ruščyc, 1911).jpg|Ф. Рушчыц, 1911 г.
Vilnia, Katedra, Zvanica. Вільня, Катэдра, Званіца (1916).jpg|1916 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Kazimiroŭski, 1916).jpg|Я. Казіміроўскі, 1916 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (A. Holler, 1917).jpg|А. Голер, 1917 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (W. Güthlen, 1917).jpg|В. Гютлен, 1917 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (F. Ruščyc, 1928).jpg|Ф. Рушчыц, 1928 г.


### Гістарычныя здымкі

Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (A. Śviajkoŭski, 1860) (2).jpg|А. Сьвяйкоўскі, 1860 г.
Vilnia, Katedralny. Вільня, Катэдральны (1863).jpg|1863 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (V. Zacharčyk, 1865-79).jpg|В. Захарчык, 1865—1879 гг.
Vilnia, Katedralny. Вільня, Катэдральны (J. Čachovič, 1866-1887).jpg|Ю. Чаховіч, 1866—1887 гг.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1873).jpg|Ю. Чаховіч, 1873 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1870-79).jpg|1870-я гг.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1876-87).jpg|Ю. Чаховіч, 1876—1887 гг.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1880-86).jpg|Ю. Чаховіч, 1880—1888 гг.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1884).jpg|Ю. Чаховіч, 1884 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1887).jpg|Ю. Чаховіч, 1887 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1887) (2).jpg|Ю. Чаховіч, 1887 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Čachovič, 1887) (3).jpg|Ю. Чаховіч, 1887 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1895-1905) (2).jpg|С. Флёры, 1895—1905 гг.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1896).jpg|С. Флёры, 1896 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1896).jpg|1896 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Hiksa, 1898).jpg|Ё. Гікша, 1898 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1900).jpg|каля 1900 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1900).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1900) (2).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1900) (3).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1900) (4).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1900) (5).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1900) (7).jpg|С. Флёры, каля 1900 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1903).jpg|С. Флёры, 1903 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (S. Fleury, 1906).jpg|С. Флёры, 1906 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1912).jpg|Я. Булгак, 1912 г.
Vilnia, Katedralny-Zamkavaja hara. Вільня, Катэдральны-Замкавая гара (J. Bułhak, 1912).jpg|Я. Булгак, 1912 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1913).jpg|Я. Булгак, 1913 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1913) (2).jpg|Я. Булгак, 1913 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1914).jpg|Я. Булгак, 1914 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1901-14).jpg|да 1915 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1901-14) (3).jpg|да 1915 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1901-14) (4).jpg|да 1915 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1901-14) (5).jpg|да 1915 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1916).jpg|Я. Булгак, 1916 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1916) (2).jpg|Я. Булгак, 1916 г.


Vilnia, Katedralny. Вільня, Катэдральны (19.04.1917).jpg|19 красавіка 1917 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (1915-18) (5).jpg|1915—1918 гг.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1925).jpg|Я. Булгак, 1925 г.


Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (L. Vysocki, 1925).jpg|Л. Высоцкі, 1925 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (J. Bułhak, 1934).jpg|Я. Булгак, 1934 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (H. Poddębski, 1937) (5).jpg|Г. Паддэмбскі, 1937 г.
Vilnia, Katedra. Вільня, Катэдра (H. Poddębski, 1937) (12).jpg|Г. Паддэмбскі, 1937 г.


### Сучасныя здымкі

Vilnius Universitetas Šv. Jono Bažnycios Bokštas Blick auf die Šv. Stanislovo ir Šv. Vladislovo Arkikatedra 1.jpg|Агульны выгляд
Vilnius Cathedral 2014.jpg|Галоўны фасад уночы
St. Casimir's Chapel in Vilnius (Wilno).JPG|Капліца Сьвятога Казімера
St. Helena (5918864151).jpg|Скульптура Сьвятой Алены


Vilnius Cathedral Interior 2, Vilnius, Lithuania - Diliff.jpg|Інтэр'ер касьцёла
Vilnius Šv. Stanislovo ir Šv. Vladislovo Arkikatedra Innen Langhaus Orgel 1.jpg|Хоры з арганам
Vilnius Cathedral Chapel of Saint Casimir, Vilnius, Lithuania - Diliff.jpg|Інтэр'ер капліцы Сьвятога Казімера
Belfry of Vilnius Cathedral (8123141716).jpg|Званіца


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Станіслаў
Вільня
Вільня
Вільня
Катэгорыя:Архітэктура клясыцызму
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Станіслава
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Ўладзіслава