Беларусь 1

**«Беларусь 1»** — асноўны тэлеканал Белтэлерадыёкампаніі. Вяшчаньне ажыцьцяўляецца на беларускай і расейскай мовах. Пачатак вяшчаньня — 1 студзеня 1956 году. Выкарыстоўваецца для распаўсюджваньня прапаганды ў Беларусі.

## Мінуўшчына
У 1955 годзе пры падрыхтоўцы да адкрыцьця Менскага тэлецэнтра пачалі выпускаць тэлевізары «Беларусь», якія мелі па 19 лямпаў і памер экрана 18х24 см. 1 студзеня 1956 году з экранаў упершыню прагучала «Гаворыць Менск!» 8 сакавіка 1956 году Менскі тэлецэнтар урачыста ўвялі ў дзеяньне, пасьля чаго перадачы сталі праводзіць тройчы на дзень. Тэлевізары ўсталявалі ў амаль 50 паселішчах Менскай і Маладэчанскай вобласьцяў Беларускай ССР. Першыя перадачы мелі магчымасьць бачыць каля 4 тыс. гледачоў, а тэлецэнтар вяшчаў на адным канале 6 гадзінаў у суткі, радыюс вяшчаньня складаў 60 км. Каляровыя перадачы зьявіліся ў этэры ў 1974 годзе.

У 1980 г. тэлеканал «Беларускае тэлебачаньне» займеў самастойную праграму, якая пакрывала 70% земляў Беларускай ССР. Дагэтуль перадачы паказваліся ўкліньваньнем на частасьці Першай праграмы . Высілкамі старшыні Дзяржаўнага камітэту тэлерадыёвячаньня БССР Генадзя Бураўкіна (1978—1990) «Беларускае тэлебачаньне» цалкам замяніла ў БССР 2-ю Маскоўскую праграму Цэнтральнага тэлебачаньня СССР на яе ранейшых частасьцях. Звыш 60% вяшчаньня самастойнай праграмы «БТ» склалі перадачы на беларускай мове.

На 8 кастрычніка 2003 г. за часам кіраваньня БТРК расейцам Ягорам Рыбаковым адбыўся перавод перадачаў тэлеканала на расейскую мову. 1 ліпеня 2005 г. пачаў лічбавае вяшчаньне ў Менску. У 2006 годзе зьмяніў лягатып са старога «БТ» на лягатып «Першы». Ад 1 студзеня 2013 дырэктарам тэлеканалу «Беларусь 1» стаў Глеб Шульман.

17 жніўня 2020 году адбыліся акцыі пратэсту й забастоўкі супраць вынікаў прэзыдэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 году. Дзяржаўнае тэлебачаньне таксама страйкавала, «Беларусь 1» паказваў спачатку пустую студыю, а потым паўторы старых праграмаў.

Напрыканцы верасьня 2020 году ў этэры каналу былі паказаны прызнальныя паказаньні ад групы людзей, якім нібыта заплацілі каардынатары за ўдзел у пратэстах. Паводле сьведчаньняў аднаго з пацярпелых, 29 верасня 2020 году ў РУУС Першамайскага раёну Менску Мікалай Карпянкоў здымаў відэаролікі, пасьля й паказаныя па «Беларусь 1», асабіста й камандаваў групаю сілавікоў, якая выбівала ілжывыя паказаньні ад групы людзей, схопленых ГУБАЗіКам, якіх зьбіцьцём і пагрозамі прымушалі сказаць на камэру, што ім заплацілі каардынатары.

## Перадачы тэлеканала
* 50 рэцэптаў першага (субота, 10:45; вядоўцы Іван Лятохін, Марына Кандрацьева);
* Выйсьце ёсьць (Субота, 13:25; вядоўца — Сьвятлана Бароўская);
* Існасьць (субота, 6:45);;
* XXL WOMAN TV (нядзеля, 09:40; вядоўцы Алёна Ланская і Глеб Давыдаў);
* Давярай і правярай (субота, 16:35; вядоўца Арцём Рыбакін);
* Гісторыі рамонту (субота, 12:10; вядоўца Алеся Зелянко);
* Здароўе (субота, 12:50; вядоўцы Зьміцер Аўдзевіч, Сяргей Жбанкоў і Ірына Пацяюк);
* Terra incognita. Беларусь невядомая (пятніца, 17:25; вядоўца — Максім Нямчынаў);
* Каробка перадачаў (нядзеля, 13:40; вядоўцы Арцём Рыбакін і Кацярына Коба);
* Кулінарная дыпляматыя (субота, 09:50; вядоўца Ларыса Гулякевіч);
* Дзень у вялікім горадзе (аўторак-пятніца, 13:05);
* Белорусское времечко (аўторак-чацьвер, 17:30);
* Добрай раніцы, Беларусь (штодня па-беларуску, 6:00; вядоўцы Дзяніс Дудзінскі і Сьвятлана Бароўская, Дар’я Новік і Дзьмітры Новік, Глеб Давыдаў і Вольга Мядзьведзева, Вольга Рыжыкава і Яўген Перлін, Сьцяпан Гутнікаў і Надзея Цімафеева);
* Пра ежу! (субота-нядзеля 10:50; вядоўцы Аляксандар Петрыман, Антон Каленік, Хуліё Рывэра, Ін’яцыа Роза, Эдуард Цібілаў, Антон Кабанаў і іншыя)

### Агенцтва тэлевізійных навінаў
На 2021 год Агенцтва тэлевізійных навінаў Белтэлерадыёкампаніі рыхтавала звыш 30 пастаянных тэлеперадачаў.
* Зроблена ў Беларусі;
* «Краіна» (субота, 15:15; вядоўца Павал Лазовік)
* Буйным плянам (раз на два тыдні ў аўторак; вядоўца Марат Маркаў);
* «Мы — спецназ» ;
* Навіны надвор’я (вядоўца Сьвятлана Панкратава);
* Арэна (вядоўца Вольга Барабаншчыкава);
* Галоўны этэр (нядзеля; вядоўцы Вікторыя Сянкевіч, Дзьмітры Бачкоў, Алена Насачова, Паліна Шуба, Сяргей Гусачэнка);
* Навіны. Цэнтральны рэгіён (вядоўцы Натальля Тарасюк і Сяргей Лугоўскі);
* Лёс гігантаў (вядоўца Юры Ярошык);
* Панарама (штодня; вядоўцы Вікторыя Сянкевіч, Дзьмітры Бачкоў, Паліна Шуба, Тацяна Някрасава, Алена Насачова, у мінулым Інга Хрушчова);
* Актуальнае інтэрвію (штотыдзень);
* Каб усе так Geely! (вядоўцы Якаў Бута і Дзіяна Равякова);
* Вакол плянэты (субота, 14:15; вядоўцы Анатоль Ліпецкі, Юлія Табалевіч);
* Ведай нашых;
* Дзень спорту (панядзелак-пятніца);
* Дыялёгі аб цывілізацыі (панядзелак, 15:50 і пятніца, 12:35; Андрэй Крывашэеў);
* Журналісцкае расьсьледаваньне (нядзеля);
* Зона Х (панядзелак-чацьвер, 18:45 і пятніца, 17:55);
* Зямля Беларуская
* Клюб рэдактараў (нядзеля; аўтар і вядоўца — Генадзь Давыдзька);
* Нявынікі (субота; аўтарская перадача Максіма Меты);
* Пра гаджэты (аўторак і чацьвер, перадача Максіма Меты);
* Раскадроўка (штотыдзень; вядоўца Юры Ярошык);
* Таямніцы сьледзтва (вядоўца Ягор Лівай);
* У курсе (вядоўцы Дзіяна Равякова і Натальля Тарасюк);
* Форум (панядзелак; вядоўца Дзьмітры Бачкоў);
* Твой горад (нядзеля 15:15; вядоўцы Дар’я Бігун і Анастасія Багамолава);
* Сфэра інтарэсаў (аўторак, сераду, чацьвер у 19:20, 00:00; вядоўцы Сяргей Воляк, Андрэй Лапцёнак) ;
* Спэцыяльны рэпартаж;
* Сымбаль Перамогі;
* Сіла веры;
* Пра мастацтва (вядоўцы Ніна Мажэйка і Міхал Равуцкі);
* Тыдзень Радзівілаў;
* Тыдзень бізнэсу;
* Нацыянальная трылёгія. Гімн. Герб. Флаг;
* Фільм «Нацыянальная дылогія. Статут ВКЛ»;
* Нашы;
* Мая Беларусь;
* «Мірны тур» (рэаліці-шоў);
* «Метро» (спэцыяльны рэпартаж);
* Курская бітва (аўтар Якаў Бута);
* «Канцавая станцыя» (відэафільм);
* Дзень спорту (штодзень);
* Навіны эканомікі (штодзень ад панядзелка да пятніцы ў 07:05, 08:05; вядоўцы Сяргей Воляк, Андрэй Лапцёнак, Вольга Зяленская);
* Галявая перадача;
* Вялікі рэпартаж;
* БеларусьLIFE.

## Былыя перадачы
* «Вось дык шоў!»
* «Жыцьцё як жыцьцё»
* «Уласнай пэрсонай»
* «Ранішняя хваля»
* «Шпілька»
* «ВідэаЭнцыкляпэдыя Беларусі»
* «Каталіцкія сьвятыні Беларусі»
* «Арсэнал» (вядоўцы Сяргей Собаль і Сьвятлана Віткоўская)
* «Урачэбныя таямніцы з доктарам А. Цярэшчанкам» (вядоўца Аляксандар Цярэшчанка)
* «Заўтра — гэта мы»
* Калыханка
* «Культурныя людзі плюс» (нядзеля, 12:10; вядоўцы Зьміцер Кахно і Натальля Лук’янцава)
* «Усё як мае быць» ()
* «Перазагрузка»
## Цензура й прапаганда

Міжнародныя экспэрты й  традыцыйна называюць дзяржаўнае тэлебачаньне адным з найважнейшых прапагандысцкіх інструмэнтаў рэжыму Лукашэнкі. Яго абвінавачваюць у дэзынфармацыі, апраўдваньні і прапагандзе палітычных рэпрэсіяў, стварэньні няроўных умоваў і пакрывальніцтве фальсыфікацыяў пры правядзеньні выбараў, ачарненьні крытыкаў рэжыму.

Супрацоўнікі й топ-мэнэджэры дзяржаўных дзяржаўных тэлеканалаў, у тым ліку Белтэлерадыёкампаніі, якой належыць «Беларусь 1», неаднаразова траплялі ў Чорны сьпіс Эўразьвязу, сьпіс спэцыяльна прызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША.

Паводле журналісткі , якая пакінула канал падчас пратэстаў у Беларусі ў жніўні 2020 году, на «Беларусь 1» існавала сур’ёзная цэнзура. Напрыклад, існаваў сьпіс людзей, імёны якіх нельга згадваць у навінах, які ўключаў апазыцыйных палітыкаў, існаваў чорны сьпіс эканамістаў і палітолягаў, у якіх нельга было браць камэнтары, не дапушчалася ўжываньне ў сюжэтах слоў «сталінізм», «культ асобы», «ГУЛаг». Існаваньне цэнзуры таксама пацьвердзіў журналіст АТН Аляксандар Лучонак, які таксама звольніўся ў пратэст на прапаганду.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

** Анлайн-вяшчаньне

Катэгорыя:Беларускія тэлеканалы
Катэгорыя:Тэлеканалы на беларускай мове
Катэгорыя:Тэлеканалы на расейскай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1956 годзе
Катэгорыя:Прапаганда ў Беларусі