Сяргей Пясэцкі

**Сяргей Пясэцкі** (; 1 красавіка 1901 — 12 верасьня 1964) — адзін з найбольш яскравых беларуска-польскіх пісьменьнікаў беларускага паходжаньня XX стагодзьдзя.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Ляхавічах у сям’і беларускі і зрушчанага паляка. У часы кастрычніцкага перавароту ў лістападзе 1917 году ён апынуўся ў Маскве. А празь некалькі месяцаў пазьней вярнуўся на радзіму і далучыўся да беларускага антысавецкага руху «Зялёны Дуб», а пазьней да Літоўска-Беларускае дывізіі польскага войска. Пасьля вайны працаваў агентам польскай выведкі. Пазьней учыніў некалькі паважных злачынстваў і быў асуджаны на 15 гадоў зьняволеньня.

Пясэцкі стаўся пісьменьнікам выпадкова. Ягоная вязьніцкая проза прыцягнула ўвагу слыннага польскага пісьменьніка і журналіста Мэльхіёра Ваньковіча. Той заахвоціў яго працягваць пісьменьніцкія намаганьні і дапамог яму выдаць першую кніжку — «Каханак Вялікай Мядзьведзіцы». Выданьне і нечуваны посьпех кніжкі сталіся для Пясэцкага ключом, які адкрыў ягоную вязьніцу.

У час савецкай і нямецкай акупацыяў заходніх беларускіх зямель ён стаўся катам польскай Краёвай Арміі і выконваў сьмяротныя прысуды, якія выносілі падпольныя польскія суды.

Памёр ад рака ва Ўэльсе, Вялікабрытанія. На ягоным надмагільным камяні высечаная Вялікая Мядзьведзіца.

## Творчасьць
Ягоная проза грунтавалася на найбольш экстрэмальных жыцьцёвых прыгодах. Пясэцкі магчыма найбольш вядомы кніжкай сваёй аўтабіяграфіяй «Каханак Вялікай Мядзьведзіцы» («*Kochanek Wielkiej Niedzwiedzicy*») і антысавецкай сатырай «Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі» («*Zapiski oficera Armii Czerwonej*»).

«Запіскі афіцэра чырвонай арміі» — дзёньнікавыя апавяданьні малодшага лейтэнанта Мішкі Зубава пра свае ўражаньні ад візыту ў Заходнюю Беларусь ад 17 верасьня 1939 году да студзеня 1945 году: у Лідзе, Вільні і пад Вільняй. Пераклад на беларускую мову зрабіў Алесь Астраўцоў. Кніжнае выданьне пабачыла сьвет у Менску ў 2005 годзе. Запіскі друкаваныя наркамаўкай.

Варта адзначыць, што польская мова не была для Пясэцкага роднай — роднымі мовамі былі беларуская і расейская. Польскую мову пісьменьнік адно засвоіў будучы дарослым.

## Беларускія пераклады
* Ніхто ня дасьць нам збаўленьня: Урывак з аповесьці / Сяргей Пясэцкі // Спадчына. — 2000. — № 1. — С. 208—222.
* Запіскі афіцэра Чырвонай Арміі (2005)
* Каханак Вялікай Мядзьведзіцы (2009)
* Пяты этап (2010)
* Жыцьцё раззброенага чалавека // ARCHE 5-2014, пераклаў Руслан Равяка
* Багам ночы роўныя (2015)
* Менская трылогія
** Яблычак (2018)
** Гляну я ў аконца (2018)
** Ніхто дабром не дасць збаўлення (2019)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сяргей Пясэцкі. Жыцьцяпіс.
* Сяргей Пясецкі «Запіскі афіцэра Чырвонай арміі (ад 17 верасня 1939 г.)» у Юркавым куточку
* Сяргей Пясецкі. «Запіскі афіцэра чырвонай арміі»
* Пра «Запіскі афіцэра чырвонай арміі»
* Сяргей Пясэцкі. «Каханак Вялікай Мядзьведзіцы»
* Сяргей Пясэцкі. «Трактат пра урку»
* Сяргей Пясэцкі. «Боствам ночы роўныя». Урывак з рамана
* Лаўрэш Леанід. Прыгоды Сяргея Пясецкага на Лідчыне // Маладосць № 2-2015. С. 148—153.  // на pawet.net

Катэгорыя:Польскія літаратары
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Польскія вайскоўцы
Катэгорыя:Удзельнікі польска-савецкай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі антысавецкага падпольнага руху ў Беларусі
Катэгорыя:Сябры арганізацыі «Зялёны дуб»
Катэгорыя:Нарадзіліся 1 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1901 годзе
Катэгорыя:Памерлі 12 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1964 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ляхавічах