open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пальмінскі сельсавет

**Пальмі́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Пальмінка.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Гарадоцкага раёну Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці).

З 5 сьнежня 1936 году да 16 ліпеня 1954 году адміністрацыйны цэнтар сельсавету знаходзіўся ў вёсцы Антанопаль (Антопаль).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 6

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 480


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Язьвінскі сельсавет (Шумілінскі раён)

**Я́зьвінскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Язьвіна.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Пагарэліцкі сельсавет у складзе Сіроцінскага раёну Віцебскай акругі (з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці). 23 лістапада 1961 году раён перайменаваны ў Шумілінскі. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Віцебскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Шумілінскаму раёну. Сельсавет перайменаваны ў Язьвінскі.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Сьветласельскаму сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 336
*  С. 303
*  С. 235

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шумілінскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Крыпульскі сельсавет

**Крыпу́льскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Крыпулі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Бярозаўскі сельсавет у складзе Докшыцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай).

16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Крыпульскі.

25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Глыбоцкага раёну. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены адноўленаму Докшыцкаму раёну.

30 чэрвеня 2008 году ліквідаваная вёска Крукі.

## Колішнія населеныя пункты
На тэрыторыі сельсавету знаходзілася няісная цяпер вёска Валасатка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 53, 266


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1954 годзе
Эміль Гаўзэр

**Эміль Гаўзэр** (; 17 траўня 1893, Будапэшт — 27 студзеня 1978, Ізраіль) — вугорска-амэрыканскі скрыпач.

## Біяграфія
У 1917 г. быў адным з заснавальнікаў Будапэшцкага квартэту, у якім гуляў першую скрыпку да 1932 г. У 1933 г. зьехаў у Палестыну, быў адным з стваральнікаў Палестынскай кансэрваторыі і тут таксама стварыў струнны квартэт. У канцы 1930-х гг. перасяліўся ў ЗША, выкладаў у Бард-каледже. У канцы 1960-х гг. вярнуўся ў Ізраіль.

Катэгорыя:Скрыпачы Вугоршчыны
Катэгорыя:Скрыпачы ЗША
Катэгорыя:Скрыпачы Ізраілю
Катэгорыя:Музычныя пэдагогі ЗША
Катэгорыя:Нарадзіліся 17 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1893 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Будапэшце
Катэгорыя:Памерлі 27 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1978 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Ізраілі
Юры Абаў

**Юры Георгевіч Абаў** (7 лістапада 1922, Туапсэ, РСФСР — 28 лютага 2021) — расейскі фізык. Доктар фізыка-матэматычных навук, прафэсар, чалец-карэспандэнт РАН (1991; чалец-карэспандэнт АН СССР з 1987). Абаў скончыў у 1947 годзе фізычны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага унівэрсытэту. Асноўнымі сфэрамі яго навуковай дзейнасьці зьяўляліся — фундамэнтальныя ядзерна-фізычныя дасьледаваньні ў галіне малых энэргіяў, бэта-ЯМР-спэктраскапія. Вядомы як адкрывальнік слабога ўзаемадзеяньня нуклёнаў у ядрах. Зьяўляўся кіраўніком Інстытута тэарэтычнай і экспэрымэнтальнай фізыкі АН. Таксама зьяўляўся галоўным рэдактарам навуковага часопіса «Ядзерная фізыка».

## Вонкавыя спасылкі
* Артыкулы Юрыя Георгевіча Абава (і пра яго) у часопісе «Посьпехі фізычных навук»

Катэгорыя:Дактары фізыка-матэматычных навук
Катэгорыя:Расейскія фізыкі
Катэгорыя:Савецкія фізыкі
Катэгорыя:Сябры-карэспандэнты
Докшыцкі сельсавет

**До́кшыцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Докшыцы (не ўваходзіць у склад савету).

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Докшыцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай). 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Глыбоцкага раёну. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены адноўленаму Докшыцкаму раёну.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 24

## Літаратура
*  С. 53, 266
*  С. 231


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Майн Рыд

**То́мас Майн Рыд** (; 4 красавіка 1818 — 22 кастрычніка 1883) — ірляндзка-амэрыканскі пісьменьнік.

Бацька будучага аўтара прыгодніцкіх раманаў быў пастарам. Атрымаўшы адукацыю ў Бэлфасьце, Майн Рыд вырашае ехаць у ЗША, дзе як журналіст удзельнічаў ў Мэксыканскай вайне 1846—1848 гадоў. Гэтыя падзеі былі пакладзеныя ў аснову шэрагу раманаў, у тым ліку «Вершніка без галавы» (*The Headless Horseman*). Атрыманае на вайне раненьне сталася вынікам таго, што апошнія гады жыцьця Майн Рыд ня мог рухацца бяз мыліцаў.

У Савецкім Саюзе карыстаўся папулярнасьцю, у той час як ў Ірляндыі і ЗША ў ХХ стагодзьдзі быў ужо амаль невядомы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 4 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1818 годзе
Катэгорыя:Ірляндзкія літаратары
Катэгорыя:Літаратары ЗША
Катэгорыя:Журналісты ЗША
Катэгорыя:Памерлі 4 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1883 годзе
Баеўскі сельсавет

**Ба́еўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Баева.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Ляднянскага раёну Аршанскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Дубровенскага раёну.

16 ліпеня 1954 году сельсавет перайменаваны ў Асташкавіцкі. 24 траўня 1968 году сельсавет перайменаваны ў Баеўскі.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Зарубскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 11

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 309
*  С. 422
*  С. 79

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Рэдзькаўскі сельсавет

**Рэ́дзькаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Рэдзькі.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году сельсавет ліквідаваны. Усе населеныя пункты перададзеныя Засьценкаўскаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Сушанскі сельсавет

**Суша́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Суша.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Ўльскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Лепельскага раёну. 9 верасьня 1946 году сельсавет перададзены адноўленаму Ўльскаму раёну Віцебскай вобласьці. 17 сьнежня 1956 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Лепельскага раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Баброўскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 16

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 352
*  С. 581
*  С. 90

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Заазерскі сельсавет

**Заазе́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Заазер’е.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году сельсавет ліквідаваны. Усе населеныя пункты перададзены Стайскаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Лепельскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Бароўскі сельсавет (Лепельскі раён)

**Баро́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бароўка.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лепельскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Перарова

**Пераро́ва** — хутар у Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Шарашэўскага сельсавету. Знаходзіцца за 34 км на захад ад Пружанаў, 45 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Белавеска-Аляксандраўскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. На пачатку XX стагодзьдзя 15 жыхароў.

У 1921—1939 роках у складзе Польшчы.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Шарашоўскім, з 17 сьнежня 1956 у Пружанскім раёнах Берасьцейскай вобласьці. 29 траўня 2015 году Шарашэўскі пасялковы савет, у які ўваходзіў хутар, ператвораны ў сельсавет.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1970 год — 16 жыхароў (перапіс); 1999 год — 34 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2005 год — 6 жыхароў, 2 двары; 2010 год — 29 жыхароў

## Транспарт
Аўтадарога  Пружаны — мяжа Рэспублікі Польшча.

## Турыстычная інфармацыя
Хутар знаходзіцца каля пешаходнага пагранічнага пераходу «Перароў — Белавежа» паміж Беларусяй і Польшчай.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Шарашэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Абрам Абкін

**Абрам Давыдавіч Абкін** — расейскі фізыохімік.

Доктар хімічных навук (1952). Заслужаны дзеяч навукі Расеі (1974). Асноўныя працы Абрама Давыдавіча Абкіна прысьвечаны вывучэньню мэханізму полымерызацыонные працэсаў. Распрацаваў колькасную тэорыю сополымерызацыі (1951). Стварыў арыгінальны мэтад атрыманьня поліакрыламыду. У 1980 ў адкрыў фотасенсыбылызырованную полімерызацыі. У тым жа годзе атрымаў Ленінскую прэмію.

## Вонкавыя спасылкі
* *[http://www.vseslova.ru/index.php?dictionary=bes&word=abkin_abram_davidovich Абкин Абрам Давыдавіч] — артыкул з Вялікага энцыклапедычнага слоўніка*

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 2 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1903 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку
Катэгорыя:Расейскія фізыкі
Катэгорыя:Расейскія хімікі
Катэгорыя:Дактары хімічных навук
Катэгорыя:Хімікі
Катэгорыя:Ляўрэаты Ленінскай прэміі
Катэгорыя:Памерлі 19 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1983 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Mark I

**Mark I** (*Mk I*) — брытанскі цяжкі танк часоў Першай сусьветнай вайны. Распрацаваны ў 1916 годзе. Першы ў гісторыі танк, які прыняў удзел у баявых дзеяньнях (15 верасьня 1916 году, Бітва на Соме). Запачаткаваў сямейства брытанскіх «ромбападобных» танкаў.

## Гісторыя стварэньня
Напачатку 1915 Першая сусьветная вайна пачала ўваходзіць у пазыцыйную стадыю. Па абодва бакі фронту праціўнікі закопваліся ў зямлю, аблытвалі пазыцыі калючым дротам і ашчаціньваліся кулямётамі. Атакі каштавалі велізарных страт, і былі несувымерныя з вынікам. Многія ваенныя разумелі, што браняваныя баявыя машыны маглі б вырашыць гэтую праблему. Да таго ж, на франтах ўжо дзейнічалі шматлікія і вельмі разнастайныя бронеаўтамабілі, посьпехі якіх толькі пацьвярджалі вышэйзгаданае меркаваньня. Аднак выкарыстоўваць цяжкія браневікі не магчыма было на разьбітых палях франтоў.

Пастанова аб пабудове танкаў было прынята ў 1915 годзе, канчаткова першая мадэль танка (танкам, гэта значыць «*бакам*» яе назвалі для таго, каб дэзінфармаваць праціўніка пры перавозцы па чыгунцы) была гатовая ў 1916, калі прайшла выпрабаваньні і першы заказ на 100 машын паступіў у вытворчасьць. Гэта быў танк Mk.1 — даволі недасканалая баявая машына, якая выпускалася ў дзьвюх мадыфікацыях — «самка» () (толькі з кулямётным узбраеньнем) і «самец» () (кулямёт і дзьве 57-мм гарматы).

## Удзел у баявых дзеяньнях
15 верасьня 1916 году ўпершыню ў вайне 49 танкаў павінны былі прыняць удзел у брытанскай атацы. На лінію фронту даехала толькі 32 танкі. Зь іх 5 заргразьлі ў размоклым грунце, а 9 паламалася. Заўстаўшыеся 18 танкаў, наступалі малымі групамі па 2—3 асобнікі і былі расьцярушаны на фронце даўжынёю 10 км. Але іх зьяўленьне мела моцны псыхічны ўплыў на нямецкую пяхоту. У выніку ангельцы здолелі прасунуцца на 5 км за 5 гадзін бою, а страты ангельцаў былі ў 20 разоў меншыя, чым звычайна.

Танк пераадольваў загароджаны дрот і акопы шырынёю 2,7 мэтру. Браня вытрымлівала трапляньне куль і аскепкаў снарадаў, але не магла вытрымаць прамога трапляньня снараду.

У той самы час перамога пачала хіліцца на бок брытанцаў. Немцы былі зьнясіленыя моцнай брытанскай артпадрыхтоўкай і выкарыстаньнем танкаў. Але наступныя атакі танкаў не прынесьлі такога самага выніку — нямецкія жаўнеры хутка навучыліся змагацца з танкамі.

## Літаратура
* Библиоцека военной истории. Энциклопедия танков, Санкт-Пецербург, 1998 год. Составицель Холявский Г. Л., Издацель АТС, 578стр., ISBN 985-433-253-5
* С. Фэдосеев. «Сухопутные корабли». Английские цяжёлые танки периода Первой мировой войны. — Москва: Моделист-конструктор, 2000. — 32 с — (Бронекольлекция № 5 (32) / 2000). — 4000 экз.
* David Fletcher. British Mark I Tank 1916. — 1. — Oxford: Osprey Publishing, 2004. — 48 p. — (New Vanguard № 100). — ISBN 1-84176-689-5
* David Fletcher. British Tanks 1915—19. — Ramsbury: Crowood Press, 2001. — 192 p. — ISBN 1-86126-400-3

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Танкі Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Цяжкія танкі
Катэгорыя:Танкі Першай сусьветнай вайны
Дварнасельскі сельсавет

**Дварнасе́льскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Дворнае Сяло.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Мёрскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Мёрскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 29

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 130
*  С. 234

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мёрскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Туркоўскі сельсавет

**Турко́ўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Туркова.

## Гісторыя
16 ліпеня 1954 году створаны ў складзе Дзісенскага раёну Маладэчанскай вобласьці. 3 кастрычніка 1959 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Мёрскага раёну.

8 красавіка 2004 году са складу сельсавету выключаны 10 сельскіх населеных пунктаў — Бушава, Бычыншчына, Вульшчына, Горкі 1, Горкі 2, Дарожкавічы, Касабукі, Федарцы, Шарагі, Янова і ўключаны ў склад Мікалаёўскага сельсавету.

20 чэрвеня 2008 году ліквідаваны хутар Юркаўшчына.

28 чэрвеня 2017 году ліквідаваныя хутары Панізова і Таранды, вёскі Заборцы і Сьвіршчане.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 231


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Мёрскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1954 годзе
Амбросенкі

Назву **Амбросенкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Амбросенкі — вёска ў Мёрскім сельсавеце Мёрскага раёну
** Амбросенкі — вёска ў Язьненскім сельсавеце Мёрскага раёну
** Амбросенкі — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

## Глядзіце таксама
* Амбросавічы
Узьмёнскі сельсавет

**Узьмёнскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ўзьмёны.

## Гісторыя
16 верасьня 2010 году Даўгінаўскі сельсавет перайменаваны ва Ўзьмёнскі.

## Населеныя пункты
З 28 чэрвеня 2017 году ліквідаваная вёска Карандашы.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 130


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Мёрскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2010 годзе
Шыркаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)

**Шы́ркаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Шыркі.

## Гісторыя
17 траўня 1985 году створаны ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

10 кастрычніка 2013 году сельсавет ліквідаваны рашэньнем Віцебскага абласнога Савету дэпутатаў, населеныя пункты Бацьвінавічы, Вярэнькі, Ідаліна, Койры, Падаляны, Параскі, Пятроўшчына, Скураты, Труханкі, Фалевічы, Шабаны, Шусьціцкія, Юшкаўшчына, Якавічы, Ясева, Яськавічы перададзеныя ў склад Камайскага сельсавету, а населеныя пункты Аўласы, Дзеравянкі, Доўжа, Кашыцы, Ліпнікі, Макараўцы, Рамелькі, Салаўі, Сіманькі, Споры Вялікія, Шыркі, Яцавічы — у склад Юнькаўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Пастаўскага раёну

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1985 годзе
Юнькаўскі сельсавет

**Ю́нькаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Юнькі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Пастаўскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

10 кастрычніка 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Аўласы, Дзеравянкі, Доўжа, Кашыцы, Ліпнікі, Макараўцы, Рамелькі, Салаўі, Сіманькі, Споры Вялікія, Шыркі, Яцавічы ліквідаванага Шыркаўскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 18

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 430
*  С. 184

## Вонкавыя спасылкі
* Сельсаветы Пастаўскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Сьпіс краінаў сьвету паводле вонкавага доўгу

Ніжэй прадстаўлены **сьпіс краінаў паводле валавога вонкавага доўгу**.

**[[Вонкавы доўг]]** — вызначаецца як *сума дзяржаўнага й прыватнага доўгу да пагашэньня нерэзыдэнтам у замежнай валюце, таварамі ці паслугамі* (Даведнік ЦВУ). Дадзены сьпіс заснаваны на матэрыялах з Даведніка ЦВУ, калі не паказана іншае.

Варта зьвярнуць увагу, што абавязаньні нерэзыдэнтаў перад рэзыдэнтамі дадзенае краіны з прадстаўленае ў табліцы сумы вонкавага доўгу ня вылічаны.  

Усе лічбы трэба ўдакладняць, асабліва ў адсотках ад GDP

## Вонкавыя спасылкі
* Вонкавы доўг па краінах — Даведнік ЦВУ
* ВУП па краінах (Намінальны) — Даведнік ЦВУ
* ВУП па краінах (ППС) — Даведнік ЦВУ

Катэгорыя:Доўг
Катэгорыя:Сьпісы краін
Шпакоўшчынскі сельсавет

**Шпако́ўшчынскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Шпакоўшчына.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Ветрынскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 21 чэрвеня 1935 году — Полацкай, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці, з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Ветрынскага раёну. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя Астроўшчынскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 21

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 257
*  С. 538

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Трудаўскі сельсавет

**Трудаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Труды.

## Гісторыя
25 красавіка 1968 году Арлейскі сельсавет перайменаваны ў Трудаўскі.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя Маласітнянскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1986 году — 13

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 539
*  С. 175

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1968 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Адамоўскі сельсавет (Полацкі раён)

**Адамо́ўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Адамова.

## Гісторыя
10 кастрычніка 2013 году сельсавет ліквідаваны, населеныя пункты Бела-Мацейкава, Грамошча, Канстанцінава, Качарэжына, Кеўлы, Мацейкава, Мацюшы, Новыя Замшаны, Парфенаўцы, Пярхальшчына, Рабінаўка перададзеныя ў склад Азінскага сельсавету; населеныя пункты 
Адамова, Балдышы, Галякова, Запольле, Крумплева, Кулікова, Кушлікі, Мётлы, Мікуліна, Навіньне, Падазерцы, Плігаўкі, Райкова, Струбкі, Фёдарава, Цераспольле, Якубенкі — у склад Баравускага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Полацкага раёну
Баравускі сельсавет

**Бараву́скі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Баравуха (не ўваходзіць у склад савету).

## Гісторыя
7 чэрвеня 1968 году Махіроўскі сельсавет перайменаваны ў Баравускі ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Баравуха I.

15 сакавіка 2000 году вёска Баравуха-1 і пасёлак Міжрэчча перададзеныя ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне да Наваполацкага гарадзкога савету. 15 чэрвеня 2000 году вёска Баравуха-1 атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і перайменаваная ў Баравуху. У сувязі з гэтым створаны пасялковы савет.

10 кастрычніка 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Адамова, Балдышы, Галякова, Запольле, Крумплева, Кулікова, Кушлікі, Мётлы, Мікуліна, Навіньне, Падазерцы, Плігаўкі, Райкова, Струбкі, Фёдарава, Цераспольле, Якубенкі, якія ўваходзілі ў склад ліквідаванага Адамоўскага сельсавету.

22 лютага 2019 году мястэчка Баравуха і пасёлак Міжрэчча ўключаныя ў межы Наваполацку.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1986 году — 23

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 77
*  С. 119
*  С. 91


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1968 годзе
Наваполацкі гарадзкі савет

**Навапо́лацкі гарадзкі́ саве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Наваполацак.

## Гісторыя
15 сакавіка 2000 году вёска Баравуха-1 і пасёлак Міжрэчча Баравускага сельсавету перададзеныя ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне да Наваполацкага гарадзкога савету. 15 чэрвеня 2000 году вёска Баравуха-1 атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і перайменаваная ў Баравуху. У сувязі з гэтым створаны пасялковы савет.

22 лютага 2019 году мястэчка Баравуха і пасёлак Міжрэчча ўключаныя ў межы Наваполацку.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 104 080 чалавек (перапіс); 2016 год — 108 296 чалавек; 2017 год — 108 176 чалавек; 2018 год — 107 479 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя гарадзкія саветы Віцебскай вобласьці
Катэгорыя:Гарадзкія саветы, створаныя ў 2000 годзе
Катэгорыя:Гарадзкія саветы, скасаваныя ў 2019 годзе
Ветрынскі сельсавет (Полацкі раён)

**Ве́трынскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Ветрына.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году створаны ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. У склад сельсавету ўключаныя 17 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Ветрынскага пасялковага савету, 16 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Нацкага сельсавету і вёскі Глінскія, Данева, Зазер’е, Крошына, Слабада, Шлюбоўшчына Бабыніцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 90


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2004 годзе
Віцебскі гарадзкі савет

**Ві́цебскі гарадзкі́ саве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Віцебск.

## Склад
У склад савету ўваходзяць горад Віцебск і мястэчка Руба.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 355 062 чал. (перапіс); 2016 год — 376 226 чал.; 2017 год — 377 595 чал.; 2018 год — 377 932 чал.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Віцебскай вобласьці
Катэгорыя:Гарадзкія саветы Беларусі
Аршанскі гарадзкі савет

**Арша́нскі гарадзкі́ саве́т** — колішняя адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскай вобласьці.

Адміністрацыйны цэнтар — места Ворша.

## Гісторыя
1 сакавіка 2010 году пасёлак Лясны перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Аршанскага гарадзкога савету і ўвайшоў у мяжу горада Ворша.

22 студзеня 2001 году г.п. Баўбасаў і вёска Барсукі перададзеныя ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Аршанскага гарадзкога савету.

1 красавіка 2013 году Воршу пазбавілі афіцыйнага статусу гораду абласнога падпарадкаваньня і з Аршанскім раёнам аб’ядналі ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку — Аршанскі раён з адміністрацыйным цэнтрам у горадзе Ворша. Пры гэтым Аршанскі гарадзкі савет дэпутатаў ліквідаваны, а яго паўнамоцтвы перададзены раённаму савету дэпутатаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя гарадзкія саветы Віцебскай вобласьці
Гомельскі гарадзкі савет

**Го́мельскі гарадзкі́ саве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскай вобласьці. 

Адміністрацыйны цэнтар — места Гомель.

## Гісторыя

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Гарадзкія саветы Беларусі
Гомельскі сельсавет

**Го́мельскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гомель.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Ветрынскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 21 чэрвеня 1935 году — Полацкай, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці, з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Ветрынскага раёну. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Полацкага раёну.

10 кастрычніка 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Абалоньне, Бецкае, Гарадзішча, Завозер’е, Казімірова, Калпінка, Карпінічы, Лучна, Міжлесьсе, Мяжно 1, Мяжно 2, Мяжно 3, Пуканаўка 1, Пуканаўка 2, Пушна, Семянец, Ткачова, Туроўля, Шалкова, Шастова — ліквідаванага Завозерскага сельсавету.

## Крыніцы

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 20

## Літаратура
*  С. 257
*  С. 538
*  С. 227


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Імша

**Імша́** () — асноўнае літургічнае дзеяньне Рыма-Каталіцкага Касьцёла — цэлебрацыя эўхарыстыі ў лацінскай (рымскай) традыцыі. Асноўным момантам імшы зьяўляецца пераісточаньне або кансэкрацыя: перамяненьне хлеба й віна ў Цела й Кроў Хрыста адпаведна.

Рымская імша зь некаторымі адрозьненьнямі захавалася таксама ў лютэранскай і англіканскай цэрквах.

## Вонкавыя спасылкі
* Сучасны парадак імшы ў беларускім касьцёле

Катэгорыя:Хрысьціянская тэрміналёгія

Катэгорыя:Рытуалы каталіцкіх набажэнстваў
Катэгорыя:Эўхарыстыя
Баравускі пасялковы савет

**Бараву́скі пасялко́вы савет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Баравуха.

## Гісторыя
15 чэрвеня 2000 году вёска Баравуха-1 атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і перайменаваная ў Баравуху. У сувязі з гэтым створаны пасялковы савет у складзе Наваполацкага гарадзкога савету Віцебскай вобласьці.

Пазьней  пасялковы савет быў скасаваны.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 91—92

Катэгорыя:Былыя пасялковыя саветы Полацкага раёну
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, створаныя ў 2000 годзе
Экіманскі сельсавет

**Экіма́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Экімань.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Полацкага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці, з 20 верасьня 1944 году да 8 студзеня 1954 году — Полацкай).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 22

## Цікавыя зьвесткі
21 верасьня 1937 году быў арыштаваны старшыня Экіманскага сельсавету Дзьмітрачонак Мікалай Сямёнавіч. Нарадзіўся ў 1904 годзе ў вёсцы Ўрбанова Ветрынскага раёну Полацкай акругі. Беларус, адукацыя пачатковая. Сябра/кандыдат у сябры УКП(б). Пражываў у в. Экімань Полацкага раёну. 29 кастрычніка 1937 году прыгавораны Камісіяй НКУС СССР і Пракурора СССР да вышэйшай меры пакараньня паводле артыкулу 68 КК БССР як агент замежнай выведкі. Рэабілітаваны 6 верасьня 1957 году Ваенным трыбуналам Беларускай вайсковай акругі.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 538
*  С. 237


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Дудкі

Назву **Ду́дкі́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Дудкі — вёска ў Расонскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Дудкі — вёска ў Мастоўскім раёне
** Дудкі — вёска ў Шчучынскім раёне

* Менская вобласьць:
** Дудкі — вёска ў Стаўпецкім раёне 

## Глядзіце таксама
* Дудка
Старшынства польскіх ордэнаў

**Старшынства польскіх ордэнаў** і іншых адзнак рэгулюецца правам. 

Некалькі гадоў пасьля дзяржаўных зьменаў у Польшчы, у 1992 годзе Сойм прыняў закон, які акрэсьліў новы сыстэм польскіх дзяржаўных ордэнаў і адзнак. Дадатковым законам Сойм вырашыў спыніць надаваньне некаторых дзяржаўных ордэнаў і адзнак. Пытаньне старшынства ордэнаў і іншых адзнак новым спосабам ўрэгуляваў акт выканаўчы (распараджэньне) з гэтага ж году. Гэты акт быў зьменены 4 разы: у 2006, 2007 (2 разы) і 2010 годзе.  

Польскія ордэны і адзнакі носяцца на левай грудзі, з права налева. Некаторыя высокае ступені ордэнаў носяцца аднак на стужцы на боку або пад шыяй. Носяцца адзнакі толькі самай высокай ступені дадзенага ордэна (напрыклад узнагароджаны Залатым і Срэбным Крыжам Заслугі носіць толькі залаты), за выключэньнем ордэну Віртуці Мілітары. 

## Бягучы парадак польскіх ордэнаў і адзнак
* Ордэн Белага арла
* Ордэн вайсковы Віртуці Мілітары, клясы I-V
* Ордэн Адраджэньня Польшчы, клясы I-V 
* Ордэн вайсковага крыжа, клясы І-ІІІ
* Ордэн крыжа Незалежнасьці, клясы І-ІІІ
* Ордэн Заслугі Рэспублікі Польшча, клясы I-V
* адзнакі іншых польскіх ордэнаў у парадку іх атрыманьня 
* Крыж мужных
* Крыж вайсковы
* Крыж Заслугі за Мужнасьць
* Залаты Крыж Заслугі зь Мячамі
* Крыж Свабоды і Салідарнасьці
* Залаты Крыж Заслугі
* Срэбны Крыж Заслугі зь Мячамі
* Срэбны Крыж Заслугі
* Бронзавы Крыж Заслугі зь Мячамі
* Бронзавы Крыж Заслугі
* Вайсковы Крыж Заслугі зь Мячамі, Морскі Крыж Заслугі зь Мячамі, Паветраны Крыж Заслугі зь Мячамі (паміж сабой на адным узроўні)
* Вайсковы Крыж Заслугі, Морскі Крыж Заслугі, Паветраны Крыж Заслугі (паміж сабой на адным узроўні)
* Мэдаль за Ахвярнасьць і Мужнасьць
* Залатая Мэдаль за Доўгатэрміновую Службу
* Срэбная Мэдаль за Доўгатэрміновую Службу
* Бронзавая Мэдаль за Доўгатэрміновую Службу
* Мэдаль за Доўгатэрміновае Сямейнае Жыцьцё
* Зоркі: Зорка Іраку, Зорка Аўганістану, Зорка Чаду, Зорка Конга, Зорка Міжземнага мора
* адзнакі іншых польскіх адзнак у парадку іх атрыманьня
* адзнакі ордэнаў і адзнак іншых дзяржаваў у парадку рэгуляваным правам гэтых дзяржаваў

## Зноскі
Палатоўскі сельсавет

**Палато́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Палата.

## Гісторыя
24 чэрвеня 2008 году ліквідавана вёска Лоньніца.

10 кастрычніка 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Баяноўшчына, Верхачэньне, Гірсіна, Глушонкі, Дразды, Жыхары, Залесьсе, Замхі, Захарнічы, Калошкі, Муштарова, Пазьнякова, Сасноўка, Сіцянец, Скавародзіна, Спаскае, Шумацёнкі, Юравічы ліквідаванага Юравіцкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Полацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Жукнеўскі сельсавет

**Жу́кнеўскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Талачынскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Жукнева.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году сельсавет ліквідаваны. 9 сельскіх населеных пунктаў перададзены Воўкавіцкаму сельсавету і 10 сельскіх населеных пунктаў у межах сельскагаспадарчага вытворчага каапэратыва «Беларэчча» — Коханаўскаму пасялковаму савету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Плоскаўскі сельсавет

**Пло́скаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Плоскае.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Талачынскага раёну Аршанскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Віцебскай вобласьці).

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Талачынскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 14

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 496
*  С. 89

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Талачынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Селішчанскі сельсавет (Ушацкі раён)

**Се́лішчанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўшацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Селішча.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, 11 сельскіх населеных пунктаў у межах сельскагаспадарчага вытворчага каапэратыва «Агра-Селішча» ўвайшлі ў склад Кубліцкаму сельсавету і 4 сельскія населеныя пункты ў межах сельскагаспадарчага вытворчага каапэратыва «Матырана-Агра» перададзены Ўшацкаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ўшацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Мосар (неадназначнасьць)

Назву **Мо́сар** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Мосар — вёска ў Глыбоцкім раёне 
** Мосар — вёска ва Ўшацкім раёне 

## Глядзіце таксама
* Мосарава
* Мосарскае
Жучкі

Назву **Жучкі** маюць:

* Жучкі — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Жучкі — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці
Антапольскі сельсавет

**Антапо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Антапольле.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году ў склад сельсавету перададзены вёскі Восава і Жучкі Лукомальскага сельсавету.

10 кастрычніка 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Антапольле, Бабоўка, Бараўцы, Барок, Барсукі, Баяры, Белая Дуброва, Бельнякі, Будзілава, Будзішча, Восава, Дайлідаўка, Жукі, Жучкі, Замачак, Камянец, Коравічы, Мар’іна, Мялешкавічы, Падмошша, Рыжанкі, Сабалі, Слабодка, Сьлідчаны, Тоўпіна, Хаўчы, Хмялёўка, Церабені — перададзеныя ў склад Кругліцкага сельсавету.

## Крыніцы
 

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Чашніцкага раёну
Комі-язьвінская мова

**Комі-я́зьвінская мова** (альбо **мова комі-ёдз**, **комі-ядзяцкая мова**) — мова фіна-вугорскага народу (або этнаґрафічнае ґрупы комі-пярмякаў) комі-язьвінцаў, на якой размаўляюць прыкладна 2000-4000 чалавек у паўночна-ўсходняй частцы Пермскага краю (Анціпінская, Паршакаўская, Бычынская і Верх-Язьвінская сельскія адміністрацыі Краснавішэрскага раёну). Зьяўляецца адной з трох асноўных гаворак мовы комі (разам з комі-зыранскай і комі-пярмяцкай мовамі), якія адносяцца да пермскае ґрупы фіна-вугорскіх моваў уральскае моўнае сям'і.

## Асноўная характарыстыка
Некаторыя адметныя асаблівасьці комі-язьвінскае мовы (спэцыфічная сыстэма націску і наяўнасьць асаблівых галосных) падштурхнулі спачатку фінскага лінґвіста А. Ґенэтца, а потым сусьветна вядомага фінавуграведа Васіля Ільліча Лыткіна, які тройчы наведваў традыцыйныя месцы пражываньня комі-язьвінцаў, да прызнаньня гаворкі комі-язьвінцаў у якасьці асобнае трэцяе гаворкі мовы комі. Трэба адзначыць, што некаторыя навукоўцы лічаць мову комі-язьвінцаў дыялектам комі-пярмяцкае мовы. 

### Параўнаньне лічэбнікаў комі-пярмяцкае і комі-язьвінскае мовы
::

## Пісьмовасьць
### Літаратура
Першай кнігай, што была выдадзеная па-комі-язьвінску, быў лемантар, які быў выдадзены ў 2003-м годзе пры падтрымцы адміністрацыі тагачаснае Пермскае вобласьці. Ягоным аўтарам зьявілася настаўніца мясцовай сярэдняй школы Ганна Паршакова. У лемантары сабраныя вершы, казкі і малюнкі, што ілюструюць быт і асаблівасьці жыцьця комі-язьвінцаў. Увесь тыраж лемантара (500 экзэмпляраў) быў уручаны вучням Паршакоўскае сярэдняе школы, прэзэнтацыя адбылася ў верасьні.

### Альфабэт
Комі-язьвінскі альфабэт даволі значна адрозьніваецца ад альфабэтаў комі-зыранскае й комі-пярмяцкае моваў. Ён зьмяшчае традыцыйныя амаль для ўсіх моваў Расеі 33 кірылічныя літары, 3 дадатковыя літары, якія адлюстроўваюць спэцыфічныя галосныя комі-язьвінскія гукі (літары Ӧ ӧ, Ө ө, Ӱ ӱ), і дыграф Дч дч, які адлюстроўвае спэцыфічную зычную-афрыкату.

#### Выгляд комі-язьвінскага альфабэту

## Культурна-асьветніцкая дзейнасьць і прасоўваньне комі-язьвінскае мовы
Дзякуючы намаганьням Г. Паршаковай у мясцовай школе праводзяцца факультатыўныя заняткі па комі-язьвінскай мове й культуры, працуе дзіцячы ляґер «Шуд да бур» (бел. «Дабро й шчасьце»), вучні настаўніцы атрымліваюць разнастайныя ўзнагароды на расейскіх адукацыйных конкурсах.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мовы Расеі
Катэгорыя:Фіна-вугорскія мовы
Ручай (неадназначнасьць)

Назву **Руча́й** маюць:

* Ручай — невялікі вадацёк, звычайна шырынёй ад некалькіх дзясяткаў сантымэтраў да некалькіх мэтраў

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ручай — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне 

## Урочышчы
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Ручай — урочышча ў Барысаўскім раёне 

## Іншае
* Ручай — раўчук у Шаркоўшчынскім раёне Віцебскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Ручавыя
* Ручаёўка
* Ручаі
Ручайскі сельсавет

**Руча́йскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шаркоўшчынскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ручай.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Шаркоўшчынскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай). 17 красавіка 1962 году раён скасаваны. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Шаркоўшчынскаму раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавет ліквідаваны. 12 сельскіх населеных пунктаў перададзены Більдзюскаму сельсавету і 11 сельскіх населеных пунктаў — Германавіцкаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 48

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 198
*  С. 240

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шаркоўшчынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Махамэд Хамдзі аль-Хашымі

**Махамэд Хамдзі аль-Хашымі** (), таксама **Махамэд аль Хашымі Аль-Хаміда**, альбо **Хашымі Хамдзі** — туніскі  журналіст, мэдыя-прадпрымальнік і палітык, які жыве ў Лёндане. Ён зьяўляецца заснавальнікам і лідэрам партыі «Народная пэтыцыя».

## Біяграфія
Махамэд Хамдзі Хашымі нарадзіўся ў горадзе Сядзі-Бу-Зід. Ён вывучаў арабскую мову й літаратуру ў Туніскім унівэрсытэце, які скончыў з дыплёмам бакаляўра ў 1985 годзе. Затым ён паступіў на магістарскую праграму па арабскай літаратуры, гісторыі й сучасным ісламазнаўстве ў Лёнданскім унівэрсытэце, які скончыў у 1990 годзе. Там жа ён атрымаў званьне доктара ў галіне сучасных ісламскіх дасьледаваньняў у 1996 годзе. Пасьля ён пісаў артыкулы ў розных газэтах і часопісах, у тым ліку ў Лёнданскай штодзённай газэце на арабскай мове «Шарко Аль-Аусат». Затым ён заснаваў свой уласны штотыднёвік *Al-Mustakilla* («Незалежнасьць», 1993 г.), штоквартальны часопіс «Дыплямат» у 1996 годзе. У 1999 годзе ён заснаваў спадарожнікавы тэлеканал *AL-Mustakilla* (Незалежнасьць), і другі тэлевізійны канал пад назваю «Дэмакратыя» ў 2005 годзе.

З пачатку 1980-х гадоў да сваёй адстаўкі ў 1992 годзе, Хашымі Хамдзі быў чальцом туніскага ісламіскага руху «Энахда». Пазьней ён сьцьвярджаў (але потым ад гэтага адмаўляўся), што трэба наладзіць цесныя сувязі з прэзыдэнтам Зін эль-Абідзін Бэн Алі і ягонай партыяй, RCD. У сакавіку 2011 году, пасьля туніскай рэвалюцыі , ён заснаваў партыю Народная пэтыцыя (*Aridha Chaabia*), павелічэньню папулярнасьці якой спрыяў ягоны тэлеканал *AL-Mustakilla*, і затым абвясьціў сваю кандыдатуру на прэзыдэнцкіх выбарах.

Антыкарупцыйная камісія 11 лістапада апублікавала ліст Хашымі Хамдзі, які ён напісаў у сьнежні 2009 году тагачаснаму прэзыдэнту Зін аль-Абідзін Бэн Алі, у якім ён прапанаваў вырабляць тыднёвыя праграмы, каб паказаць сьвету так званае «дэмакратычнае разьвіцьцё» ў Тунісе. Ён прызнае, што ягоны канал атрымаў шмат рэклямных даходаў ад рэжыму Бэн Алі.

З 4 лютага 2012 году Хашымі Хамдзі быў абраны генэральным сакратаром партыі *прагрэсіўных кансерватараў*, якая была цесна зьвязана з рухам «Народная пэтыцыя».

## Уласнае жыцьцё
Махамэд Хамдзі аль-Хашымі жанаты на альжырскай жанчыне Амар Кмада і мае ад яе чатырох дзяцей.

## Крыніцы

Катэгорыя:Выпускнікі Лёнданскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Туніскія літаратары
Катэгорыя:Туніскія палітыкі
Катэгорыя:Туніскія бізнэсоўцы
Асіпавіцкі сельсавет (Асіпавіцкі раён)

**Асі́павіцкі сельсавет** (афіцыйная назва — *Асіпо́віцкі сельсавет*) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Асіпавічы (не ўваходзілі).

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2002 годзе
Пагарэльскі сельсавет (Асіпавіцкі раён)

**Пагарэ́льскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Пагарэлае.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Асіпавіцкага раёну
Градзянскі сельсавет

**Градзя́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Градзянка. Насельніцтва 1285 чал. (2010).

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Пагарэлае

Назву **Пагарэлае** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Пагарэлае — вёска ў Лепельскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Пагарэлае — былая вёска ў Ельскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Пагарэлае — вёска ў Асіпавіцкім раёне
** Пагарэлае — вёска ў Глускім раёне

* Менская вобласьць:
** Пагарэлае — вёска ў Барысаўскім раёне
** Пагарэлае — вёска ў Стаўпецкім раёне

## Глядзіце таксама
* Пагарэлец
* Пагарэліца
* Пагарэлка
* Пагарэльцы
* Пагарэльшчына
Лапічы

Назву **Лапічы** маюць:

## Беларусь
* Лапічы — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Лапічы — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Лапічы — станцыя ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласьці

## Польшча
* Лапічы — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва
Стоўнгэндж

**Стоўнгэндж** () — занесенае ў сьпіс Сусьветнае спадчыны камянёвае мегалітычнае збудаваньне (кромлех) на Солсбэрыйскай раўніне ў графстве Ўілтшыр (Англія). Знаходзіцца прыкладна за 130 км на паўднёвы захад ад Лёндану. Тройчы перабудоўваўся паміж 3500 і 1100 рокамі да н. э. Трывалы час лічылася, што Стоўнгэндж заснавалі друіды, але навукоўцы гэтаму пярэчаць.
 
## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Археалягічныя аб’екты ў Ангельшчыне
Мэндоса (горад)

**Мэндо́са** (, *Mendoza del Nuevo Valle de La Rioja* — Мэндоса ў новай даліне Ля-Рыёхі) — горад у Аргентыне, сталіца аднайменнай правінцыі.

Паводле зьвестак 2009 г. насельніцтва Мэндоса складае 112 900 чалавек. Разам з прадмесьцямі горад утварае аглямэрацыю Вялікая Мэндоса з насельніцтвам у 848.660 чалавек (2001 г.), што робіць яе чацьвёртай паводле велічыні аглямэрацый краіны. Камфортны клімат і разьвітае вінаробства прывялі да ўзьнікненьня неафіцыйнай назвы: *горад сонца і добрага віна*.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Гарады Аргентыны
Варатынскі сельсавет

**Вараты́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Варатынь.

## Гісторыя
17 ліпеня 1924 году ўтвораны Першы Бабруйскі раён, у склад якога ўвайшоў Варатынскі сельсавет.

## Вонкавыя спасылкі
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленьне (недаступная)


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Бабруйскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Кавалёўскі сельсавет

Назву **Кавалёўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Кавалёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Кавалёўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лёзьненскага раёну Віцебскай вобласьці
* Кавалёўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёну Магілёўскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Кавалі
Баркулабаўскі сельсавет

**Баркула́баўскі сельсаве́т** (афіцыйная назва — *Баркала́баўскі сельсавет*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Баркулабаў.

## Гісторыя
17 ліпеня 1924 году створаны Быхаўскі раён, у склад якога ўвайшоў Баркулабаўскі сельсавет.

## Крыніцы


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Студзёнкаўскі сельсавет

Назву **Студзёнкаўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Студзёнкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці. 
* Студзёнкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёну Магілёўскай вобласьці.
Студзёнкаўскі сельсавет (Быхаўскі раён)

**Студзёнкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Быхаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Студзёнка.

## Гісторыя
17 ліпеня 1924 году ўтвораны Быхаўскі раён, у склад якога ўвайшоў Студзёнкаўскі сельсавет.

16 ліпеня 1954 году сельсавет ліквідаваны.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1954 годзе
Сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Бешанковіцкага раёну

У Бешанковіцкім раёне знаходзіцца 31 аб’ект, які ўключаны ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь, зь іх: 14 — помнікі археалёгіі, 8 — помнікі архітэктуры, 9 — помнікі гісторыі.

## Помнікі археалёгіі

|}

## Помнікі архітэктуры

|}

## Помнікі гісторыі

|}

## Вонкавыя спасылкі

Бешанковіччына
Гісторыка-культурныя каштоўнасьці
Глускі сельсавет

**Глу́скі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Глухі.

## Гісторыя
На тэрыторыі сучаснай Беларусі ў 1772—1796 і 1802—1919 гадах існаваў Быхаўскі павет (да 1852 году называўся Старабыхаўскім), у склад якога ўваходзіла Глухаўская воласьць.

9 лютага 1923 году Быхаўскі павет быў скасаваны, тэрыторыя Глускай воласьці перададзена Магілёўскаму павету. 17 ліпеня 1924 году ўтвораны Быхаўскі раён, у складзе якога 20 жніўня 1924 году створаны Глухаўскі сельсавет.

11 красавіка 1960 году сельсавет скасаваны. 15 студзеня 1965 году адноўлены.

5 сьнежня 2011 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Васточнае, Глухі, Забродзьдзе, Званцоўка, Новая Слабодка, Селішча, Сланеўшчына, Студзёнка, Уенск, Ямішча — перададзеныя ў склад Чарнаборскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Быхаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2011 годзе
Глухаўскі сельсавет

**Глу́хаўскі сельсаве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёну. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Глухаўка.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны ў складзе Покацкай (з 9 траўня 1923 году — Сьвяцілавіцкай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Сьвяцілавіцкага (з 4 жніўня 1927 году — Веткаўскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

30 сьнежня 1927 году сельсавет скасаваны.

## Літаратура
*  С. 214

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1919 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1927 годзе