1-я беларуска-літоўская дывізія

**Першая Беларуска-Літоўская Дывізія** (, *1 DLit.-Biał.*) — адзінка пяхоты Войска Польскага ў 1918—1921.

## Гісторыя
Сфармаваная як **Літоўска-Беларуская Дывізія** на чале з генэралам Вацлавам Івашкевічам-Рудашанскім паводле загаду Юзэфа Пілсудзкага № 1132/I ад 26 лістапада 1918. Фінансавалася галоўным чынам праз паўсталы ў лістападзе 1918 Камітэт Абароны Ўсходніх Крэсаў () на чале з князем Яўстафам Сапегаю. Шэф штабу дывізіі — палкоўнік Эдмунд Кэслер.

Дывізія складалася з трох брыгад пяхоты. У кожнай брыгадзе знаходзіліся два палкі стральцоў.

* Камандаваньне дывізіі
* **I Брыгада** — палк. Баляслаў Фрэй (з 3 чэрвеня 1919)
** Беластоцкі Полк Стральцоў
** Лідзкі Полк Стральцоў
* **II Брыгада** — гэн. падпар. Адам Макрэцкі (з 3 чэрвеня 1919)
** Ковенскі Полк Стральцоў
** Гарадзенскі Полк Стральцоў
* **III Брыгада** — палк. Аляксандар Барушчак (з 3 чэрвеня 1919)
** Віленскі Полк Стральцоў
** Менскі Полк Стральцоў
* Тэлеграфічная Рота

21 кастрычніка 1919 на базе **Літоўска-Беларускай Дывізіі** сфармаваныя 1-я і 2-я беларуска-літоўскія дывізіі. У склад кожнай зь іх уваходзілі дзьве брыгады, якія складаліся з двух палкоў стральцоў. Пасьля гэтай раарганізацыі структура дывізіі выглядала наступным чынам:

* Камандаваньне дывізіі
* **I Брыгада**
** Віленскі Полк Стральцоў
** Менскі Полк Стральцоў
* **II Брыгада**
** Гарадзенскі Полк Стральцоў
** Наваградзкі Полк Стральцоў
* **I Брыгада Артылерыі**
** 1 Беларуска-Літоўскі Полк Палявой Артылерыі
** 1 Беларуска-Літоўскі Дывізіён Цяжкай Артылерыі
* III Дывізіён 3 Палка Стральцоў Конных
* XIX Батальён Сапёраў

7 кастрычніка 1920 дывізія «ўзбунтавалася» і заняла Вільню, а пасьля ўвайшла ў склад Войска Сярэдняй Літвы і была рэарганізаваная. Зь яе было створана тры самастойныя брыгады. Брыгада I і II засталіся ў старым складзе. Брыгада III была створана з 5-га Дабраахвотнага Палка Стральцоў і 6-га Харцэрскага Палка Стральцоў.

У выніку чарговай рэарганізацыі Войска Сярэдняй Літвы былі створаны 1-я, 2-я і 3-я беларуска-літоўская дывізіі. У склад кожнай зь іх уваходзілі два палка стральцоў. 5-ы Добраахвотны Полк Стральцоў і 6-ы Харцэрскі Полк Стральцоў сталі самастойнымі адзінкамі.

* **1-я беларуска-літоўская дывізія**
** Віленскі Полк Стральцоў
** Менскі Полк Стральцоў
* **2-я Беларуска-Літоўская Дывізія**
** Гарадзенскі Полк Стральцоў
** Наваградзкі Полк Стральцоў
* **3-я Беларуска-Літоўская Дывізія**
** Лідзкі Полк Стральцоў
** Ковенскі Полк Стральцоў

12 кастрычніка 1921 усе дывізіі і палкі атрымалі нумарацыю згодна ўкладу Войска Польскага. Адначасова дывізіі былі пераведзены ў «мірны стан».

* **1 Дывізія** — 19-я Дывізія Пяхоты
** Ковенскі Полк Стральцоў — 77-ы Полк Пяхоты
** Віленскі Полк Стральцоў — 85-ы Полк Віленскіх Стральцоў
** Менскі Полк Стральцоў — 86-ы Полк Пяхоты
* **2 Дывізія** — 20-я Дывізія Пяхоты
** Слуцкі Полк Стральцоў — 78-ы Полк Пяхоты
** Беластоцкі Полк Стральцоў — 79-ы Полк Пяхоты
** Наваградзкі Полк Стральцоў — 80-ы Полк Пяхоты
* **3 Дывізія** — 20-я Дывізія Пяхоты
** Сувальскі Полк Стральцоў — 41-ы Сувальскі Полк Пяхоты
** Лідзкі Полк Стральцоў — 76-ы Лідзкі Полк Пяхоты
** Гарадзенскі Полк Стральцоў — 81-ы Полк Гарадзенскіх Стральцоў

## Камандаваньне
** Камандзіры дывізіі**
* ген. Вацлаў Івашкевіч-Рудашанскі з 26 верасьня 1918 да 11 сакавіка 1919
* ген. Станіслаў Шаптыцкі з 19 сакавіка да чэрвеня 1919
* ген. Адам Макжэцкі ад чэрвеня да верасьня 1919
* ген. Юзэф Лясоцкі зь верасьня да 6 сьнежня 1919
* ген. Ян Жандкоўскі з 6 сьнежня 1919 да 31 ліпеня 1920
* ген. Стэфан Лятоўр 31 ліпеня 1920
* ген. падпар. Уладзіслаў Бэйнар з 31 студзеня 1921

**Сталы памочнік камандзіра дывізіі**:
* ген. падпар. Вінцэнты Адынец — з 20 сьнежня 1918

**Шэфы штабу**:
* палк. ГШ Эдмунд Кэслер
* падпалк. ГШ Ян Кубін — з 1 жніўня 1919 і з 6 красавіка да 7 траўня 1920
* падпалк. ГШ Адам Наленч Нянеўскі — з траўня да чэрвеня 1920
* маёр ГШ Уладзіслаў Павежа — з чэрвеня да жніўня 1920

**Шэф санітарны** :
* ген. падпар. лек. Аляксандар Бернатовіч (1918—1919)

Катэгорыя:Дывізіі пяхоты Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беларуска-польскія стасункі (1918—1939)
Катэгорыя:Летувіска-польскія стасункі (1918—1939)
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1918 годзе
Катэгорыя:Фармаваньні паводле літоўска-беларускіх традыцыяў
Катэгорыя:1918 год у Беларусі
Катэгорыя:Зьніклі ў 1921 годзе
Катэгорыя:Колішнія беларускія вайсковыя арганізацыі