Багушэўск

**Багушэ́ўск** — мястэчка ў Беларусі, каля ракі Песачанкі. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Багушэўскага сельсавету Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці, . Насельніцтва на 2018 год — 2548 чалавек. Знаходзіцца за 38 км на ўсход ад Сянна. Чыгуначная станцыя Багушэўская на лініі Віцебск — Ворша. Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка зь Сянном, Віцебскам, Воршай.

## Назва
Тапонім «Багушэўск» утварыўся ад прозьвішча ўладальніка гэтых мясьцінаў пана Багушэўскага, які згадзіўся перадаць частку зямлі пад станцыю, але пры ўмове, што яна атрымае назву ў гонар ягонай жонкі — Багушэўская. У сваю чаргу населены пункт каля станцыі атрымаў назву Багушэўск. Сам Д. Багушэўскі памёр у 1903 годзе і пахаваны ў в. Худалеі пад Багушэўскам.

## Гісторыя
Першыя жыхары пачалі сяліцца ў гэтай мясцовасьці, дзякуючы «каплічцы Макавея». Каля гэтай каплічкі праходзіла дарога Сянно — Віцебск. У час царкоўных сьвятаў зь Серакаротні да каплічкі прыязджаў сьвятар і на набажэнствы зьбіралася многа сялянаў з навакольных вёсак. Некалькі прадпрыймальных людзей надумалі пасяліцца тут, каб весьці гандаль: Забароўскі адкрыў карчму, Гозін — заезны дом (гатэль разам з бакалейнай крамай), Рэут — краму. Іх можна лічыць заснавальнікамі Багушэўску. Пазьней тут пасяліліся Ландзёнак, Кулік, Кац, Крывашэеў.

Упершыню Багушэўск ўпамінаецца ў XIX ст. як фальварак. У 1854—1884 гадох у фальварку працаваў бровар; галоўным піваварам быў латыш Рэўт.

У 1901 годзе з пабудовай чыгункі Віцебск — Жлобін зьявілася чыгуначная станцыя Багушэўская, вакол якой вырасла мястэчка. У 1915 годзе ў мястэчку збудавалі лесапілку, пачала дзейнічаць сынагога; працавалі 2 фэльчары.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Багушэўск абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Багушэўск вярнулі БССР, дзе 17 ліпеня таго ж году ён стаў цэнтрам раёну (існаваў да 1931 году). На 1933 год у Багушэўску працавалі ільнозавод, кузьня прамысловай арцелі, швацкая майстэрня, мэблевая фабрыка, смоларцель «1-е Траўня», вінзавод (створаны да рэвалюцыі). У 1935 годзе Багушэўск зноў стаў цэнтрам раёну. У 1938 годзе ён атрымаў афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу.

У Другую сусьветню вайну зь ліпеня 1941 да 25 чэрвеня 1944 году Багушэўскі знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. У 1960 годзе ў зьвязку зь ліквідацыяй Багушэўскага раёну мястэчка ўвайшло ў склад Сеньненскага раёну. 8 жніўня 2013 году мястэчка Багушэўск і Багушэўскі сельсавет аб’яднаныя ў адну адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку з цэнтрам у Багушэўску.


Bahušeŭskaja synagoga. Багушэўская сынагога (1924) .jpg|Галоўны фасад
Bahušeŭskaja synagoga. Багушэўская сынагога (1924).jpg|Бакавы фасад
Bahušeŭskaja synagoga. Багушэўская сынагога (1924)..jpg|Плян


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 1990 год — 5 тыс. чал.; 1999 год — 3688 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2003 год — 3660 чал.; 2006 год — 3,2 тыс. чал.; 2008 год — 3,1 тыс. чал.; 2009 год — 3133 чал. (перапіс); 2016 год — 2598 чал.; 2017 год — 2563 чал.; 2018 год — 2548 чал.

### Інфраструктура
У Багушэўску працуюць 2 сярэднія і музычная школы, дашкольная ўстанова, лякарня, дом культуры, 2 бібліятэкі, народны тэатар, пошта, АТС. У пачатку 1990-х гадоў у Багушэўску збудавалі царкву Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла.

У мястэчку разьмяшчаецца дом-інтэрнат для дзяцей з асаблівасьцямі псыха-фізычнага разьвіцьця і абласная сухотная лякарня.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы

## Эканоміка
У Багушэўску працуюць мэблевая фабрыка, лясная гаспадарка, леспрамгас, ільнозавод, акцыянэрнае таварыства «Багушэўскмэбля», пашывачны і кандытарскі цэхі, камбінат побытавага абслугоўваньня.

## Турыстычная інфармацыя
За 5 км на поўдзень ад Багушэўску пачынаецца Цёмная пушча, у самім мястэчку захаваліся старыя юдэйскія могілкі.

## Асобы
* Пётар Абросімаў (1912—2009) — савецкі дыплямат і палітык
* Зінаіда Канапелька (1918—1997) — народная артыстка Беларусі
* Аляксандар Марфіцкі (1956—2009) — беларускі вайсковы лётнік першай клясы; загінуў у час выкананьня фігуры пілятажу на Radom Air Show 2009

## Крыніцы

## Літаратура
* Ільіна Я. Уладзімер Андрэйчанка дапамог вярнуць рэліквію // «Народная Воля» № 162—163, 12 кастрычніка 2006.
* 

## Вонкавыя спасылкі

* мяст. Багушэўск на Radzima.org
* Багушэўск на Прыдзвінскі крайн: Гісторыя і сучаснасць
* Багушэўск — парафія Найсьвяцейшага Цела і Крыві Хрыста і сьв. Агнешкі, дзевы і мучаніцы на Catholic.by
* Прагноз надвор’я ў мяст. Багушэўск

 

Катэгорыя:Багушэўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Віцебскай вобласьці