Кёльн (Бэрлін)

**Кёльн** () — горад, які некалі існаваў на тэрыторыі сучаснага Бэрліну. Знаходзіўся на востраве Шпрэеінзэль і ў позьнім Сярэднявеччы зьліўся з Бэрлінам.

## Гісторыя
У цэнтры сярэднявечнага Кёльна разьмяшчаўся пляц Сьвятога Пятра ( — *Пэтрыпляц*), побач зь якім знаходзіліся царква Сьвятога Пятра ( — *Пэтрыкірхэ*) на вуліцы Гертраўдэнштрасэ й Кёльнская ратуша на вуліцы Брудэрштрасэ. Гістарычная забудова гэтай часткі Бэрліну была разбурана ў часы Другой сусьветнай вайны і не захавалася. На гэтым месцы ў наш час знаходзяцца пабудаваныя ў паваенныя гады былы будынак Дзяржаўнага савету НДР, жылыя дамы, а таксама праходзяць транспартныя магістралі гораду. Царква атрымала назву ў гонар апостала Пятра, паколькі большасьць жыхароў Кёльна былі рыбакамі. На ўсходнім беразе Шпрэе ў Бэрліне жылі пераважна купцы і рамізьнікі. За карыстаньне адзіным у гэтых месцах пераходам праз Шпрэе Мюлендам ( — *млынавая плаціна*) на шляху з Франкфурта-на-Одэры ў Магдэбург спаганяліся гандлёвыя мыты. Цэнтрам іншага гораду — Бэрліна — была царква Сьвятога Мікалая, які быў заступнікам купцоў. Ад вады з плаціны Мюлендам працавалі млыны. Больш заможныя бэрлінцы неўзабаве пабудавалі другую царкву — Марыенкірхэ.

Упершыню Кёльн згаданы ў 1237 годзе, на сем гадоў раней за Бэрлін. Гарады, якія злучаліся Мюлендамам, аб’ядналіся ў 1307 годзе. У аб’яднанай гарадзкой управе пераважалі бэрлінцы. Для захаваньня сваіх гарадзкіх прывілеяў ад князёў і іншых зьнешніх пагрозаў аб’яднаны горад уступіў у 1308 годзе ў хаўрус зь іншымі гарадамі Брандэнбурскай маркі: Франкфуртам-на-Одэры, Брандэнбургам-на-Гафэлі і Зальцвэдэлям.

У 1442 годзе курфюрст Фрыдрых II скасаваў сумеснае гарадзкое кіраваньне Бэрліну і Кёльну. Апроч гэтага Кёльн быў вымушаны аддаць курфюрсту за ўзьвядзеньне крэпасьці тэрыторыю, дзе пазьней быў збудаваны Гарадзкі палац Бэрліну.

У 1658—1683 гадох пры курфюрсьце Фрыдрыху Вільгэльме I паводле праекту Ёгана Грэгара Мэмгарта вакол Кёльну і Бэрліну былі ўзьведзены крапасныя ўмацаваньні ўздоўж старога гарадзкога муру. Захаваныя дагэтуль рэшткі бастыёнаў можна ўбачыць на пляцы Гаўсфогтайпляц (). На паўднёвым беразе Шпрэе ўнутры новага ўмацаванага муру зьявіўся прыгарад Кёльну Ной-Кёльн.

У 1710 годзе гарады Бэрлін, Кёльн, Фрыдрыхсвэрдэр, Даратэенштат і Фрыдрыхштат былі аб’яднаны ў *«галоўную каралеўскую рэзідэнцыю Бэрлін»*. Для далейшага разьвіцьця гораду-рэзыдэнцыі ў 1834 годзе крапасныя ўмацаваньні былі зьнесеныя, і горад стаў расьці за кошт прыгарадаў.

У Сярэднявеччы ў Кёльне пражывала каля 1400 чалавек. У складзе Бэрліну Кёльн ахопліваў увесь востраў Шпрэеінзэль, і ў 1871 годзе колькасьць яго насельніцтва дасягнула рэкордных 16 554 чал. У 1910 годзе колькасьць насельніцтва складала толькі 6 895 чалавек. У 1920 годзе Кёльн увайшоў у новую гарадзкую акругу Мітэ.

У Другую сусьветную вайну тэрыторыя Кёльну падверглася значным разбурэньням, ад гістарычнага раёну нічога не засталося. Назва «Кёльн» у сучаснай мове бэрлінцаў не выкарыстоўваецца.

На тэрыторыі Кёльну знаходзяцца (знаходзіліся):
* Гарадзкі палац (зьнесены)
* Палацавы пляц
* Сад Люстгартэн
* Бэрлінскі катэдральны сабор
* Музэйная выспа, дзе знаходзяцца:
** Музэй Бодэ
** Старая нацыянальная галерэя
** Пэргамскі музэй
** Новы музэй
** Стары музэй
* Палац Рэспублікі (дэмантаваны)
* будынак Дзяржаўнага савету НДР

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гісторыя Бэрліну
Катэгорыя:Мітэ (акруга)
Катэгорыя:Гарады Ганзейскай лігі