Басовішча

**«Басо́вішча»** (**Фэстываль Музыкі Маладой Беларусі**, ) — штогадовы фэст беларускай альтэрнатыўнай і рок-музыкі, які рэгулярна праводзіўся Беларускім аб’яднаньнем студэнтаў з 1990 па 2019 гады на некамэрцыйнай аснове на лясной палянцы Барык ля мястэчку Гарадок на Беласточчыне, пачынаючы з 1990 году.

Фэст адбываўся на працягу двух ліпеньскіх дзён. Традыцыйна на фэсьце ладзіцца конкурс маладых выканаўцаў, якія даслалі свае заявы на ўдзел і пасьпяхова прайшлі адбор.

У траўні 2019 году арганізатары заявілі, што ў гэты год адбудзецца апошні, 30-ы Фэстываль музыкі маладой Беларусі «БАСовішча», арганізаваны БАСам. Штогод на фэст прыязджала ад пяці да дванаццаці тысячаў чалавекаў.

Вітаўт Мартыненка — адзін з арганізатараў фэстывалю «Басовішча».

## Удзельнікі

Штогод у асноўнай частцы праграмы «Басовішча» бярэ ўдзел каля двух дзясяткаў гуртоў. Пераважная колькасьць зь іх зьяўляюцца беларускімі, але таксама звычайна ў праграму ўваходзяць некалькі польскіх гуртоў. Цягам некалькіх апошніх гадоў у фэстывалі таксама ўзялі ўдзел гурты зь Летувы (IR, Mountainside), Украіны (Тінь Сонця, ...и Друг Мой Грузовик) і гурт з Італіі (Orchestra Arturo Piazza).

Сярод гуртоў зь Беларусі практычна кожны год удзел бяруць N.R.M., ULIS, Neuro Dubel, Крама. Сярод гуртоў з Польшчы — ZERO-85, RIMA.

У першы дзень фэстывалю ўдзень перад асноўнай часткай звычайна ладзіцца вольная сцэна, дзе гурты могуць прадэманстраваць свае здольнасьці.

У 2007 годзе фэстываль працягваўся тры дні замест традыцыйных двух, у выніку чаго больш за 30 гуртоў атрымалі магчымасьць выступіць на «Басовішчы».

### Конкурсная частка

У 1992 годзе ў праграму фэстывалю быў уключаны конкурс маладых выканаўцаў, за перамогу ў якім маладыя гурты атрымліваюць прызы: звычайна фінансавыя ўзнагароды альбо час запісу ў студыі. У розныя гады пераможцамі конкурсу станавіліся гурты R.F.Braha (1997); КальЯн (1998); Znich, Deviation, Exist, Алесюкі (1999); Сонца Мао, PostScriptum, Zet, RIMA (2000); Impatt, Бан-Жвірба, Праект 2001, ZERO-85 (2001); Partyzone, BN, STOD (2002); Triquetra, Сьцяна, IQ48, Indiga (2003); Таксі, Сонцаварот, Тарпач, HMP (2004); 5set5, Зьмяя, Tav.Mauzer, Imprudence (2005); Parason, S.D.M., Vodar Susviet, Людзі Сьвятла, Nevma (2006); Фляўс і Кляйн, SOK, Unia (2007); TLUSTA LUSTA, Spita/\ь F, Глюкі (2008) ды іншыя.

У 2009 годзе пры правязеньні юбілейнага, дваццатага фэсту, ад конкурсу маладых выканаўцаў было вырашана адмовіцца. Як патлумачыла намесьніца старшыні Беларускага аб’яднаньня студэнтаў Кася Кузьміч, няма сэнсу рабіць конкурс і раздаваць узнагароды, бо «гурты, якія перамагалі ў конкурсе апошнім часам, па-сапраўднаму так і не даказалі сваю вартасьць». Замест маладых гуртоў былі запрошаныя пераможцы конкурсаў папярэдніх гадоў.

## Публіка

Штогод «Басовішча» наведвае некалькі тысячаў гледачоў. Чакалася, што фэстываль 2008 году наведаюць 3 тысячы гледачоў.

### Візавае пытаньне

Ад 21 сьнежня 2007 году Польшча далучылася да краінаў-удзельніц Шэнгенскай дамовы. Гэта падвысіла кошт аднаразовых візаў для грамядзянаў Беларусі з 5 да 60 эўра з дадаваньнем больш жорсткіх патрабаваньняў для атрыманьня візы. У 2008 годзе Беларускае аб’яднаньне студэнтаў вяло перамовы зь Міністэрствам замежных справаў Польшчы пра спрошчанае атрыманьне бясплатных візаў для наведвальнікаў фэстывалю зь Беларусі. Дамова была дасягнутая, але з абмежаваньнем у 150 бясплатных візаў для гледачоў, бо колькасьць усіх ахвотных значна перавышала консульскія магчымасьці, у выніку чаго візы атрымалі тыя, хто найхутчэй падаў заяўкі.

У 2009 годзе вырашэньнем пытаньня зь візамі займаўся гарадзенскі рух «За Свабоду!» як суарганізатар «Басовішча-2009». Уся візавая падтрымка гледачоў фэстывалю ажыцьцяўлялася праз польскі кансулят у Горадні, бо дамовіцца пра выдачу бясплатных візаў для гледачоў у Менску ў арганізатараў не атрымалася. У выніку візы атрымалі каля 600 з тысячы ахвотных патрапапіць на фэстываль. Паводле словаў каардынатара фэстывалю Паўла Мажэйкі людзі прынесьлі дакумэнты ў апошнія дні, таму кансулят проста ня здолеў разгледзіць усе заяўкі за малы час. У выніку візу не атрымалі каля 400 чалавек з тых, што падалі дакумэнты. Паводле іншых зьвестак, праз гарадзенскі рух «За Свабоду!» бясплатныя візы атрымалі 800 чалавек.

## Разьмяшчэньне і даезд
Сцэна, дзе праводзіцца фэстываль, разьмяшчаецца на лясной паляне Барык. Падчас правядзеньня фэстывалю тут ствараецца намётавае мястэчка, дзе жыве ў намётах у дні фэсту большасьць гледачоў, і разгортваецца інфраструктура харчаваньня й пітва. Намётавае мястэчка звычайна ахоўваецца, уваход на яго і разьмяшчэньне намётаў платны, хаця і ня вельмі дарагі (каля 10 злотых).

На аўтамабілі да месца правядзеньня фэстывалю зь Беларусі даехаць можна праз памежны пераход Бераставіца — Баброўнікі да паварота на Гарадок, зь Беластоку — па дарозе 65. Цягніком з Горадні можна патрапіць Кузьніцу Беластоцкую, адкуль аўтобусам ці цягніком да Беластоку. З цэнтральнага аўтавакзалу ў Беластоку шмат разоў на дзень да Гарадка (прыпынак ) адпраўляюцца аўтобусы, дарога куды займае прыблізна гадзіну. Расклады цягнікоў і аўтобусаў лепей спраўдзіць на сайтах польскай чыгункі і аўтавакзала ў Беластоку.

Зь Менску звычайна арганізуецца групавы даезд ахвотных адразу да месца правядзеньня фэстывалю.

## Забароны
У 2006 годзе арганізатары сутыкнуліся з забаронай правядзеньня канцэртаў «Адборышча» (адборачнага туру да «Басовішча-2006») у Менску.

## Ацэнкі
Рок-князёўна Кася Камоцкая як калумніст «БелаПАН» у 2008 годзе давала такую ацэнку фэсту: *«„Басовішча“ задумвалася не як фэст беларускай музыкі ў выгнаньні, а як сьвята мясцовых беластоцкіх беларусаў»*.

Тацьцяна Заміроўская на старонках «БелГазэты» ў 2007 годзе пісала, што фэстываль *«зьяўляецца адзіным і найстарэйшым музычным конкурсам, у рамках якога маладыя беларускія рок-гурты могуць сябе праявіць і атрымаць цалкам важкі прыз»*.

У 2019 годзе Лёша Горбаш з «34mag» у рэтраспэктыве 2010—2019 гадоў назваў фэстываль *«[[Мэка]]й беларускай рок-музыкі»*. Алег Клімаў, шэф-рэдактар «Музыкальной газеты», у 2003 годзе так апісаў фэстываль: *«„Басовішча“ — гэта беларускі „[[Ўудстацкі фэстываль|Ўудстак]]“, толькі на тэрыторыі Польшчы, якая мяжуе з Беларусьсю. Таму пра фэст гэты ня ведае ніхто ня толькі ў сьвеце, але й нават у астатняй Польшчы. Крутое, увогуле, сьвята жыцьця»*.

## Глядзіце таксама
* Бардаўская восень
* Бульбамуві

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт фэстывалю
* Басовішча: выйсьце з анкляву
* Артыкул на Generation.bY «5 рэчаў, якія трэба ведаць пра Басовішча»
* На «Басовішчы» выступяць 7 беларускіх гуртоў, яшчэ 28 — спаборнічаюць за права выступу
* Відэакліпы выступаў гурта ULIS зь першага «Басовішча-1990» // Радыё Свабода
* Афіцыйная старонка Беларускага аб’яднаньня студэнтаў.


Катэгорыя:Польская музыка
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1990 годзе
Катэгорыя:1990 год у Польшчы
Катэгорыя:Зьніклі ў 2019 годзе