Горадня Азот

**ААТ «Горадня Азот»** — адно з найбуйнейшых прадпрыемстваў нафтахімічнай галіны ў Беларусі. Уваходзіць у склад Беларускага дзяржаўнага канцэрну па нафце й хіміі (канцэрн «Белнафтахім»). Знаходзіцца па адрасе: Гародня, праспэкт Касманаўтаў, 100.

## Гісторыя

Прадпрыемства разьмешчана прыкладна за два кілямэтры на ўсход ад мяжы гарадзкой забудовы. Створана ў 1963 годзе як азотна-тукавы завод. З 1963 году пачалася вытворчасьць аміяку й карбаміду. Пасьля ўводу ў строй вытворчасьці капралактама ў 1970 годзе завод ператвораны ў хімічны камбінат. У 1971 годзе прысвоена імя Сяргея Прытыцкага, адначасова ўведзены ў дзеяньне цех аміяку й другая чарга цеху карбаміду. У 1975 годзе ператвораны ў Гарадзенскае вытворчае аб’яднаньне «Азот», у 1981 годзе ўзнагароджана ордэнам Дружбы народаў. Уключае 5 вытворчасьцяў, 39 цахоў, 24 службы. Выпускае каля 50 відаў хімічнай прадукцыі, у тым ліку аміяк вадкі тэхнічны (976,8  тонаў у год), азотныя ўгнаеньні (карбамід — 785 тыс. тонаў у год, карбаміда-аміячная сумесь (КАС) — 720 тыс. тонаў у год, сульфат амонію — 319 тыс. тонаў у год), мэтанол тэнічны (80 тыс. тонаў у год), капролактам (111,2 тыс. тонаў у год), паліва біядызельнае (200 тыс. тонаў у год) і двухвокіс вугляроду вадкі (24 тыс. тонаў у год).

Зьяўляцца горадавызначальным прадпрыемствам. На сваім рахунку мае палац культуры, санаторый-прафілякторый, турыстычную базу, бібліятэкі, паліклініку, спартова-стралковы клюб, піянэрскі лягер, дзіцячыя садкі, ґазэту «Гарадзенскі хімік», жаночы хакейны клюб «Рытм Азот».

Пасьля прэзыдэнцкіх выбараў у Беларусі 2020 году, вынікі якіх, як мяркуецца, былі сфальсыфікаваны, супрацоўнікі ААТ «Гародня Азот» падтрымалі пратэсты ў Беларусі й заклікі да нацыянальнай забастоўкі, аднак шмат зь іх было затрымана й зьбіта міліцыянтамі рэжыму Лукашэнкі. На «Гародня Азоце» была найбольшая колькасьць тых, хто падтрымаў страйк сярод усіх прадпрыемстваў краіны.

«Гродна Азот» і «Хімвалакно» — асноўны пастаўшчык поліаміднай тэхнічнай ніткі з ЭАЭЗ у Расею, дзе яна выкарыстоўваецца для вытворчасьці бронекамізэлек.

## Кіраўніцтва
* Аляксандар Лаўрычэнка (1 жніўня 1960 — 1 чэрвеня 1961)
* Іван Антонаў (1 чэрвеня 1961 — 30 лістапада 1965)
* Гімн Салаўёў (30 лістапада 1965 — 25 студзеня 1978)
* Уладзімер Іваноў (25 студзеня 1978 — 10 ліпеня 1992)
* Валерый Лангоў (13 ліпеня 1992 — 9 лістапада 2004)
* Аляксандар Радзевіч (6 сьнежня 2005 — 26 чэрвеня 2009)
* Ігар Жылін (12 жніўня 2009 — 4 лютага 2011)
* Канстанцін Маянаў (30 жніўня 2011 — 20 верасьня 2017)
* Ігар Бабыр (21 верасьня 2017 — 29 студзеня 2021)
* Ігар Ляшэнка (з 30 студзеня 2021)

## Санкцыі
З 2006 году ААТ «Горадня Азот» і «Горадня Хімвалакно» (зь перапынкамі) знаходзяцца ў санкцыйным сьпісе спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША за *«падрыў дэмакратычнага працэсу»*. Апошняе ўключэньне было ў чэрвені 2021 году. 9 жніўня 2021 году ў сьпіс быў уключаны генэральны дырэктар ААТ «Горадня Азот» Ігар Ляшэнка.

2 сьнежня 2021 году «Горадня Азот» і «Горадня Хімвалакно» трапілі ў чорны сьпіс Эўразьвязу. Таксама кампаніі ў свой санкцыйны сьпіс уключыла Швайцарыя. 22 сьнежня да адпаведнага пакету санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Сэрбія, Чарнагорыя.

У 2022 годзе да санкцый супраць прадпрыемства далучыліся Украіна ды Японія.

### Рэакцыя на санкцыі
30 сакавіка 2021 году даччыная кампанія ААТ «Гародня Азот» абвясьціла тэндэр на адгрузку сваіх тавараў. Адной з умоў тэндэру была магчымасьць не адзначаць прыналежнасьць грузу да ААТ «Гародня Азот». Гэта было выклікана пагрозай санкцый, паведамлялася ў тэндэрнай дакумэнтацыі й СМІ.

У некалькіх расьсьледаваньнях, выпушчаных у 2023 годзе, журналісты з  ды літоўскай Siena заявілі, што прадукцыя ААТ «Горадня Азот» пасьля ўвядзеньня санкцый супраць заводу прадаецца ў ЭЗ з дапамогай некалькіх кампаній, зарэгістраваных у Кыргыстане, Узбэкістане, Сэрбіі ды Летуве. У кастрычніку 2024 году паведамлялася аб пастаўках ва Украіну прадукцыі «Гродна Азоту» пад выглядам вырабленай у Туркмэністане праз кампанію, зарэгістраваную ў ААЭ. Улетку 2025 году выйшлі яшчэ два расследаваньні, прысьвечаныя абыходу санкцый супраць «Гродна Азоту» з выкарыстаньнем кампаній, зарэгістраваных у Казахстане, Туркмэністане, Польшчы ды ААЭ.

21 лютага 2024 году  ў Люксэмбургу адхіліў пазоў ААТ «Горадня Азот» ды яго філіі «Хімвалакно», якія патрабавалі адмяніць санкцыі ЭЗ.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Горадня
Катэгорыя:Белнафтахім
Катэгорыя:Савецкія прадпрыемствы
Катэгорыя:Кампаніі, заснаваныя ў 1963 годзе
Катэгорыя:Беларускія хімічныя кампаніі
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў сьпісе СВГ
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ