Лех Качынскі

**Лех Алякса́ндар Качы́нскі** (; 18 чэрвеня 1949, Варшава — 10 красавіка 2010, пад Смаленскам) — прэзыдэнт Польшчы ў 2005—2010 гадох. З 1992 да 1995 году быў кіраўніком Вярхоўнай кантрольнай палаты, з 2000 да 2001 году быў міністрам юстыцыі ў кабінэце Ежы Бурка, з 2002 да 2005 году быў мэрам Варшавы. Лех Качынскі быў адным са стваральнікаў польскай партыі «Права і справядлівасьць» і яе першым кіраўніком. Качынскі зьяўляўся доктарам юрыдычных навук, прафэсарам Гданьскага ўнівэрсытэту і Ўнівэрсытэту кардынала Стэфана Вышынскага, спэцыялістам у галіне працоўнага права. Сын Раймунда й Ядвігі зь Ясевічаў. Меў брата-блізьнюка Яраслава Качынскага.

## Біяграфія

### Дзяцінства
У 1962 годзе разам з братам гралі ролю *Яцка* (Лех Качынскі) і *Плацка* (Яраслаў Качынскі) у экранізацыі аповесьці Карнэля Макушынскага «*Аб двух, якія скралі месяц*» рэжысэра Яна Баторыя.

### Адукацыя
У дзяцінстве Лех Качынскі наведваў XLI агульнаадукацыйны ліцэй імя Яўхіма Лялевеля ў Варшаве, скончыў XXXIX агульнаадукацыйны ліцэй імя Польскай авіяцыі ў Белянах (раён Варшавы) у 1967 годзе. З 1967 да 1971 году вучыўся ў Варшаўскім унівэрсытэце на факультэце Права і Адміністрацыі. З 1971 да 1997 году працаваў навуковым супрацоўнікам на катэдры Працоўнага Права Гданьскага ўнівэрсытэту. У 1980 годзе атрымаў ступень доктара права ў Гданьскім ўнівэрсытэце. Быў надзвычайным прафэсарам Гданьскага ўнівэрсытэту з 1996 да 1999 году, а з 1999 году — Унівэрсытэту кардынала Стэфана Вышынскага.

## Палітычная дзейнасьць

### Дэмакратычная апазыцыя
У 1968 годзе браў удзел у палітычным крызісе сакавіка 1968 году. У 1971 годзе пераехаў у Гданьск. Восеньню 1977 году, з дапамогай брата Яраслава, узяў удзел у дзейнасьці *Бюро Інтэрвэнцыі Камітэту Грамадзкай Самаабароны*. Чытаў лекцыі працоўнага права для працоўных. З 1978 году дзейнічаў у *Свабодных прафсаюзных зьвязах Узьбярэжжа*. У 1978—1980 гадох разам з *Яаннай* і *Анджэем Гвяздамі* чытаў лекцыі працоўнага права і гісторыі Польшчы для працоўных. Адначасова пісаў артыкулы ў незалежную газэту «*Працоўны Ўзьбярэжжа*» і распаўсюджваў сярод працоўных газэту «*Працоўны*». У жніўні 1980 году быў дарадцам *Забастовачнага камітэту ў Гданьскай вэрфі*.

У 1981 годзе быў дэлегатам гданьскай філіі «*Салідарнасьці*» на *І Нацыянальным Зьезьдзе Дэлегатаў прафэсійнага зьвязу*, дзе быў выбраны чальцом праграмнага камітэту. Браў удзел у перамовах з *Польскай Аб’яднанай Партыяй Працоўных*.

Пад час вайсковага становішча быў інтэрнаваны ў Стрэбелінку з сьнежня 1981 да кастрычніка 1982 году. З 1983 году браў удзел у паседжаньнях *Часовай Каардынацыйнай Камісіі*.

З 1987 да 1989 году быў сакратаром *Нацыянальнага Камітэта «Салідарнасьці»*. З 1985 году ўвайшоў у склад рэгіянальнай *Рады дапамогі палітычным вязьням* у Гданьску.

З другой паловы 1980-х гадоў стаў блізкім паплечнікам Леха Валэнсы, лідэра «Салідарнасьці», а потым першага прэзыдэнта Польшчы. 16 верасьня 1988 году браў удзел у перамовах «Салідарнасьці» з прадстаўнікамі ўладаў. Са сьнежня 1989 году быў удзельнікам *Грамадзянскага Камітэту* пры Леху Валэнсу.

З красавіка 1989 году быў удзельнікам *Прэзыдыюма Нацыянальнай Выканаўчай Камісіі «Салідарнасьці»*.

### Палітычная дзейнасьць у 1990-х
У траўні 1990 году быў выбраны першым віцэ-прэзыдэнтам *Нацыянальнай Камісіі «Салідарнасьці»*. Падаў у адстаўку пасьля прайгранай барацьбы Марыяну Краклеўскаму за пасаду кіраўніка «Салідарнасьці» у лютым 1991 году.

З 12 красавіка 1991 да 31 кастрычніка 1991 году займаў пасаду міністра стану ў канцылярыі Леха Валэнсы. Падаў у адстаўку з пасады пасьля канфлікту зь Лехам Валэнсам і прэм’ер-міністрам Мячыславам Вахоўскім.

У 1992—1995 гадох быў Кіраўнікам Вярхоўнай кантрольнай палаты.

Быў кандыдатам у прэзыдэнты Польшчы на выбарах 1995 году, але зьняў сваю кандыдатуру яшчэ да першага тура 30 кастрычніка, і абяцаў падтрымаць любога, хто зможа перамагчы Леха Валэнсу.

### Палітычная дзейнасьць у 2000-х
З 18 лістапада 2002 году да 22 сьнежня 2005 году Лех Качынскі быў мэрам Варшавы. На выбарах у першым туры атрымаў 49,58% галасоў, а ў другім 70,54% галасоў выбаршчыкаў. Падаў у адстаўку 22 сьнежня 2005 году, але адстаўка была прынятая толькі 8 лютага 2006 году.

У сакавіку 2005 году Лех Качынскі першым абвясьціў аб сваім жаданьні ўдзельнічаць у прэзыдэнцкіх выбарах. У першым туры выбараў заняў другое месца пасьля Дональда Туска, атрымаўшы 33% галасоў. У другім туры выбараў 23 кастрычніка 2005 году атрымаў 8 257 468 галасоў, што склала 54,04% і выйграў выбары.

Пачаткам прэзыдэнцкага тэрміна лічыцца 23 кастрычніка 2005 году, скончыцца тэрмін мусіў 23 кастрычніка 2010 году.

Адносна Беларусі Лех Качынскі меў цьвёрдую і прынцыповую пазыцыю, падтрымліваючы яе дэмакратычную супольнасьць.

## Сям’я
Жонка — эканаміст Марыя Качынская (Мацкевіч) 1943 г. н., старэй мужа на 6 гадоў. Дачка — Марта Дубінецкая 1980 г. н., пасьля ўдзелу ў перадвыбарнай кампаніі Леха Качынскага як узорная дачка, жонка і маці, разьвялася і выйшла замуж за сына палітычнага суперніка бацькі Марэка Дубінецкага. Унучка — Ева. Брат — Яраслаў, перакананы халасьцяк, жыве з маці.

## Сьмерць

10 красавіка 2010 году зьявілася інфармацыя пра крушэньне самалёта прэзыдэнта Польшчы пад Смаленскам. Самалёт упаў а 10:50 на ўскраіне вёскі Пячэрск Смаленскай вобласьці пры заходзе на пасадку ў вайсковы аэрапорт «Паўночны». Паводле дадзеных Euronews, усе 97 чалавек, якія знаходзіліся на борце прэзыдэнцкага ТУ-154, уключаючы Прэзыдэнта Польшчы Леха Качынскага і яго жонку Марыю Качынскую, загінулі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка прэдыдэнта Польшчы

Катэгорыя:Польскія акторы
Катэгорыя:Двайняты
Катэгорыя:Дзеці-акторы
Катэгорыя:Акторы-палітыкі
Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Польскія юрысты
Катэгорыя:Супрацоўнікі Адміністрацыі прэзыдэнта Польшчы
Катэгорыя:Супрацоўнікі Вярхоўнай кантрольнай палаты
Катэгорыя:Мэры Варшавы
Катэгорыя:Прэзыдэнты Польшчы
Катэгорыя:Дактары honoris causa Люблінскага каталіцкага ўнівэрсытэту імя Яна Паўла II
Катэгорыя:Памерлі ў Смаленскай вобласьці
Катэгорыя:Загінулі ў авіякатастрофах
Катэгорыя:Пахаваныя ў Вавэльскай катэдры
Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы
Катэгорыя:Асобы на марках