Слабада (Хвойніцкі раён)

**Слабада́** — былая вёска ў Хвойніцкім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіла ў склад Судкоўскага сельсавету.

## Назва

 
У назве гэтага паселішча на працягу яго існаваньня адзіным нязьменным элемэнтам заставаліся ўзаемазамяняльныя Слабада і Слабодка, бо ўжываліся як асобна, так і ў спалучэньні зь іншымі імёнамі. У крыніцах, аднак, сустракаюцца розныя найменьні — Слабодка Персец, Персец, Слабодка Перстава, Перстава Слабада, Слабада Перст, Слабада або Слабодка Лісец, Лісец, Слабада/Слабодка Кажушкаўская.

## Гісторыя

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Самая раньняя згадка пра паселішча ў ваколіцах сяла Кажушкі, вядомая зь сялянскай рэвізіі 1816 году, калі маёнтак Нароўля А. фон Гольста, у складзе якога фальварак Кажушкі з аднайменным сялом і іншымі прылегласьцямі, набыў за суму ў 242 650 рублёў серабром Ігнацый Горват. У рэвізіі 1816 году названая Слабодка Персец. У мэтрычнай кнізе Тульгавіцкай Сьвята-Георгіеўскай царквы 1823 году двойчы згаданыя жыхары Слабодкі Перставай. Прозьвішчы — Папок, Гайдамаха, Грыц. 
 
У 1825 годзе гэтая частка спадчыны нябожчыка Ігнацыя (†1820) дасталася сыну Даніэлю Горвату.

Больш пэўна вёска лякалізаваная ў выданьні «Специальная карта Западной части Российской Империи, составленная и гравированная в 1/420000 долю настоящей величины при Военно-Топографическом Депо, во время управления генерал квартирмейстера Нейдгарта под руководством генерал-лейтенанта Шуберта», якое выйшла ў 1832 годзе, хоць праца працягвалася Ф. Ф. Шубэртам да 1840 г. На мапе на паўднёвы ўсход ад Кажушкаў — Персец. Названая Слабада Переца і ў рэвізіі 1834 году, калі Кажушкаўскім фальваркам працягваў валодаць Д. Горват. На тапаграфічнай мапе Менскай губэрні, выдадзенай у 1846 годзе паводле здымкі генэрала-маёра А. К. Фіцінгофа, на тым самым месцы пазначаная Слабада Лісец. Але ў кліравой ведамасьці Тульгавіцкай царквы за 1847 год сказана, што ў 1 і 1/4 двара Слабады Перставай жылі 5 мужчын і 9 жанчын. І ў астатніх дзьвюх згадках пра паселішча ў мэтрыцы Тульгавіцкай царквы 1848 году, жнівеньскай і кастрычніцкай, названая Слабада Перставая. Першы запіс зроблены ў сувязі з нараджэньнем і хростам Акіліны, дачкі сялянаў Конана Амяльянавага і Ганны Анапрэевай Марозаў. Выканалі дзею сьвятар Васіль Плышэўскі зь дзячком Антонам Нямшэвічам.

Найбольш раньняя пакуль зьвестка пра назву Слабодка Кажушкаўская сустрэтая ў мэтрычных кнігах Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. 11 траўня 1852 году атрымала хрост, народжаная па-за шлюбам трыма днямі раней, Вікторыя, дачка аднадворкі Марыяны Піатроўскай. Таямніцу зьдзейсьніў вікары Хвойніцкай філіі Астраглядаўскай парафіі ксёндз Лукаш Пюро з закону братоў-прапаведнікаў (дамініканаў). Аднак, у «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» паведамляецца, што 6 жыхароў Слабады Перст (не Кажушкаўскай) зьяўляліся парафіянамі Юравіцкага (не Астраглядаўскага) касьцёлу Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі. Сярод паселішчаў і верных прыходу Тульгавіцкай царквы Слабада і яе жыхары не названыя.

У парэформавы пэрыяд вёска адміністрацыйна належала да Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету.
Слабада Кажушкаўская названая 8 кастрычніка 1861 году, калі вікары Хвойніцкай філіі Астраглядаўскай парафіі ксёндз Лукаш Пюро ахрысьціў Марыяну, дачку шляхетных (благородных) Юзафа і Ганны зь Цішкевічаў Дваракоўскіх.

У 1871 годзе пабачыла сьвет падрыхтаваная І. А. Стрэльбіцкім «Специальная карта Европейской России» — самая дакладная за ўсё XIX ст. На ёй пазначаны Лісец. Зьвесткі пра жыхароў вёскі мазырскіх мяшчанаў Валасевічаў, сялянаў Юравіцкай воласьці Дудоўскіх, Куліцкіх (жонкі з Маеўскіх, Сакалоўскіх) ёсьць у мэтрыках Астраглядаўскага касьцёлу 1876 года. Назва, што праўда, перайначаная тут на Слаботку (Слоботка), але найменьне Лісец ня ўжытае ні разу. 

На 1909 год у вёсцы Слабодка Кажушкаўская было 9 двароў з 74 жыхарамі, у аднадворным фальварку тае ж назвы — 15 жыхароў.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Слабада ў складзе Юравіцкай воласьці Рэчыцкага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага.

1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР.

Пасьля другога ўзбуйнення БССР з 8 сьнежня 1926 году Кажушкаўскі (Кажушкінскі) сельсавет — у Юравіцкім раёне Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 году ў складзе Мазырскай акругі. З 8 ліпеня 1931 году Кажушкі і Слабодка ў складзе Хвойніцкага раёну. З 20 лютага 1938 году — у Палескай вобласьці з цэнтрам у Мазыры.

Напярэдадні Другой сусьветнай вайны ў Слабодцы было 27 двароў з 84 жыхарамі. У траўні 1943 году акупанты спалілі вёску, загубілі чатырох чалавек. 6 вяскоўцаў загінулі на франтах і прапалі безь вестак.

З 8 студзеня 1954 году Слабада — у Гомельскай вобласьці.

Пасьля аварыі на Чарнобыльскай АЭС жыхароў Слабады ў колькасьці 20 сем'яў перасялілі ў чыстыя рэгіёны . 
Да 8 студзеня 1987 году вёска ўваходзіла ў склад Кажушкаўскага сельсавету, да 28 лістапада 1991 году — у Тульгавіцкім сельсавеце, да 1 сьнежня 2009 году — у Дварышчанскім сельсавеце. Ліквідаваная ў 2010 годзе.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну
Катэгорыя:Зьніклі ў 2010 годзе