Гімн Румыніі

**Deşteaptă-te, române! («Абудзіся, румын!»)** — гімн Румыніі з 1989 году і гімн Малдовы ў 1991—1994 гадах.

Вершы нацыянальнага гімну Румыніі прыналежаць Андрэю Мурэшану (1816—1863), паэту рамантычнага кірунку, журналісту, перакладніку, праўдзіваму трыбуну эпохі Рэвалюцыі 1848 году. Музыка была напісаная Антонам Панам (1796—1854), паэтам і этнографам, чалавекам вялікай культуры, сьпеваком і аўтарам падручнікаў музыкі.

Верш «Рэха» («Un răsunet») А. Мурэшану, апублікаванае падчас рэвалюцыі 1848 году, было пакладзена на музыку ў некалькі дзён. Упершыню было выканана 29 чэрвеня 1848 году ў Рымніку-Вылча.

Дзяржаўны гімн Румыніі складаецца з некалькіх строф, чатыры зь іх павінны выконвацца ва ўрачыстых выпадках (вылучаныя тоўстым шрыфтам).

Акрамя гэтага гімну, у румынаў была «Hora Unirii», напісаная паэтам Васіле Аляксандры (1821—1890), якую выконвалі ў часы Аб'яднаньня Княстваў (1859), ва ўсіх выпадках, калі румыны імкнуліся да яднаньня і гармоніі.

## '''Deşteaptă-te, române!'''

: **Deşteaptă-te, române, din somnul cel de moarte,**
: **În care te-adânciră barbarii de tirani**
: **Acum ori niciodată croieşte-ţi altă soarte,**
: **La care să se-nchine şi cruzii tăi duşmani.**

: **Acum ori niciodată să dăm dovezi în lume**
: **Că-n aste mâni mai curge un sânge de roman,**
: **Şi că-n a noastre piepturi păstrăm cu fală-un nume**
: **Triumfător în lupte, un nume de Traian.**

: Înalţă-ţi lata frunte şi caută-n giur de tine,
: Cum stau ca brazi în munte voinici sute de mii;
: Un glas el mai aşteaptă şi sar ca lupi în stâne,
: Bătrâni, bărbaţi, juni, tineri, din munţi şi din câmpii.

: **Priviţi, măreţe umbre, Mihai, Ştefan, Corvine,**
: **Româna naţiune, ai voştri strănepoţi,**
: **Cu braţele armate, cu focul vostru-n vine,**
: **«Viaţa-n libertate ori moarte» strigă toţi.**

: Pre voi vă nimiciră a pizmei răutate
: Şi oarba neunire la Milcov şi Carpaţi
: Dar noi, pătrunşi la suflet de sfânta libertate,
: Jurăm că vom da mâna, să fim pururea fraţi.

: O mamă văduvită de la Mihai cel Mare
: Pretinde de la fii-şi azi mână d-ajutori,
: Şi blastămă cu lacrămi în ochi pe orişicare,
: În astfel de pericul s-ar face vânzători.

: De fulgere să piară, de trăsnet şi pucioasă,
: Oricare s-ar retrage din gloriosul loc,
: Când patria sau mama, cu inima duioasă,
: Va cere ca să trecem prin sabie şi foc.

: N-ajunge iataganul barbarei semilune,
: A cărui plăgi fatale şi azi le mai simţim;
: Acum se vâră cnuta în vetrele străbune,
: Dar martor ne de Domnul că vii nu oprimim.

: N-ajunge despotismul cu-ntreaga lui orbie,
: Al cărui jug de seculi ca vitele-l purtăm;
: Acum se-ncearcă cruzii, cu oarba lor trufie,
: Să ne răpească limba, dar morţi numai o dăm.

: Români din patru unghiuri, acum ori niciodată
: Uniţi-vă în cuget, uniţi-vă-n simţiri.
: Strigaţi în lumea largă că Dunărea-i furată
: Prin intrigă şi silă, viclene uneltiri.

: **Preoţi, cu crucea-n frunte căci oastea e creştină,**
: **Deviza-i libertate şi scopul ei preasfânt.**
: **Murim mai bine-n luptă, cu glorie deplină,**
: **Decât să fim sclavi iarăşi în vechiul nost’pământ.**

## Пераклад тэксту гімна

: Абудзіся, румын, ад зьмярцьвелага сну
: У які пагружаны тыранамі-варварамі
: Цяпер або ніколі ствары свой новы лёс,
: Перад якім схіляцца нават жорсткія твае ворагі.

: Цяпер або ніколі давядзем сьвету,
: Што ў гэтых руках цячэ рымская кроў
: І ў нашых грудзях мы захоўваем з гонарам імя
: Пераможца ў бітвах, імя Траяна.

: Глядзіце, вялікія продкі, Міхай, Стэфан, Корвін,
: На румынскую нацыю, на вашых нашчадкаў,
: Са зброяй у руках і вашым агнём у венах,
: «Вольнае жыцьцё або сьмерць» крычаць яны.

: Сьвятары, падніміце расьпяцьці, таму што мы хрысьціянскае войска.
: Чый дэвіз — воля і мэта сьвятая.
: Лепш загінем у славе ў бою,
: Чым зноў станем рабамі на нашай старажытнай зямлі.

## Вонкавыя спасылкі

* Музыка гімна (бяз слоў)
*  «Deşteaptă-te, române!» mp3

Румынія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Румыніі
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Малдовы
Катэгорыя:Гісторыя Малдовы