open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nokia N93i

**Nokia N93i** — абноўленая вэрсія смартфона Nokia N93. Галоўныя адрозьненьні: больш сучасны дысплей, палягчэньне вагі, зьменены дызайн і абноўленая апэрацыйная сыстэма. У рэальнасьці перавага адно — дысплэй. У Nokia N93i дысплэй адлюстроўвае 16 млн адценьняў супраць 262 тысячаў у Nokia N93. Астатнія зьмены канструкцыі пацягнулі за сабой пагаршэньне якасьці гуку і асабліва відэазапісы, што, дарэчы, зьяўляецца галоўнай функцыяй апарата. Мадэль не атрымала шырокага распаўсюджваньня і была падвергнутая крытыкі з боку карыстачоў і тэставых лябараторыяў. Але нягледзячы на ўсё гэта Nokia N93i шырока даступная ў продажы.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Агляд на onliner.by

Катэгорыя:Смартфоны
Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2007 годзе
Nokia N95

**Nokia N95** — мультымэдыйны смартфон, вытворчасьці кампаніі Nokia. Гэтая прылада для працы ў сетках 3.5G з падтрымкай тэхналёгіі WLAN, і якая працуе ў чатырох дыяпазонах GSM (850/900/1800/1900) і WCDMA.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Мадыфікацыя

Мадыфікацыя **Nokia N95 8Gb** адрозьніваецца павялічаным да 8 гігабайт убудаванай памяці, абноўленым праграмным забесьпячэньнем. Як і **Nokia N95**, валодае 5-мэгапіксэльнай камэрай з оптыкай ад Carl Zeiss, убудаванай падтрымкай A-GPS, WLAN, HSDPA, двухбаковым рассоўным мэханізмам, 2,8-дзюймовым QVGA-дысплеем. Дазваляе захоўваць да 20 гадзін відэа або да 6000 песень.

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне Nokia N95 і Nokia N95 8Gb на onliner.by
* Характарыстыкі Nokia N95 8GB

Катэгорыя:Смартфоны
Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Вацлаў Жылінскі

**Ва́цлаў Жылі́нскі** (1 сакавіка 1803, Віленская губэрня — 23 красавіка 1863, Санкт-Пецярбург) — рымска-каталіцкі дзяяч. Біскуп віленскі (ад 1848), арцыбіскуп магілёўскі (ад 1856), мітрапаліт.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Жылінскіх.

Скончыў Віленскую духоўную акадэмію, пасьвечаны ў сьвятары ў 1826, быў дэканам Менскае катэдры; ад 1827 — рэгент і прафэсар Менскае духоўнае сэмінарыі й пробашч у Івянцы. Канонік менскае капітулы ад 11 красавіка 1829.

10 чэрвеня 1829 выехаў у Пецярбург у якасьці асэсара Рымска-каталіцкае духоўнае калегіі.

Ад 1832 — прэлат віленскае капітулы, ад лістапада 1846 — адміністратар Віленскае дыяцэзіі, ад 3 ліпеня 1848 — біскуп віленскі (кансэкраваны 17 сьнежня 1848 у касьцёле сьв. Кацярыны ў Пецярбургу).

У верасьні 1856 папа Піюс IX пагадзіўся з пажаданьнем Аляксандра ІІ прызначыць В. Жылінскага арцыбіскупам Магілёўскім, і 9 сьнежня 1856 ён атрымаў палій арцыбіскупа.

## Крыніцы

## Літаратура
* Т. Шишова. Жилиньский Вацлав. // Католическая энциклопедия. В 3 т. Т. 1. — М., 2002.

Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія арцыбіскупы
Катэгорыя:Нарадзіліся 1 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1803 годзе
Катэгорыя:Памерлі 23 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1863 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Санкт-Пецярбургу
Бэнэдыкт Война

**Бэнэдыкт Война** (? — ) — рымска-каталіцкі й дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп віленскі (з 1600).

## Біяграфія

З шляхецкага роду Грычынаў-Войнаў гербу Трубы, сын Войны Грычыны. Меў братоў Сямёна, Рыгора, Сокала і Габрыеля.

Навучаўся ў Віленскай акадэміі і ў замежжы. Быў кусташам і канонікам віленскім і сакратаром вялікага князя Стэфана Баторыя. У 1576 годзе стаў пробашчам троцкім.

У 1594 годзе стаў адміністратарам Віленскае дыяцэзіі, у 1600 годзе — біскупам. Правёў паўторную кананізацыю Сьвятога Казімера.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Бэнэдыкт
Катэгорыя:Пробашчы троцкія
Катэгорыя:Канонікі віленскія
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 22 кастрычніка
Катэгорыя:Памерлі ў 1615 годзе
Ювэнтус (неадназначнасьць)

*Ювэнтус Турын - футбольны клюб з Італіі.
*Атлетыка Ювэнтус Рыё-Бранко - футбольны клюб з Бразыліі.
*Атлетыка Ювэнтус Сан-Паўлу - футбольны клюб з Бразыліі.
*Грыміё Ювэнтус - футбольны клюб з Бразыліі.
*Ювэнтус Бэліз - футбольны клюб з Бэлізу.
*Ювэнтус Бухарэст - футбольны клюб з Румыніі.
*Янг Бойз Ювэнтус - футбольны клюб зы Швэйцарыі.
Абрагам Война

**Абрагам Война** (1569 — 14 красавіка 1649) — рымска-каталіцкі й дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Канонік віленскі, біскуп суфраган віленскі ад 1611 году, тытулярны біскуп мэтонскі, біскуп жамойцкі ў 1627—1630 гадох і віленскі ад 1630 году.

## Біяграфія
З шляхецкага роду Грычынаў-Войнаў, сын Сямёна. Быў канонікам віленскім, у 1611 годзе стаў біскупам суфраганам віленскім, потым быў тытулярным біскупам мэтонскім, у 1627—1630 гадох біскупам жамойцкім, з 1630 году віленскім.
 
Запрасіў у Вільню кармэлітаў і шпітальераў, які пазьней заснавалі шпіталь і аптэку. Змагаўся з пратэстантызмам, кіраваў перасьледамі кальвіністаў.

## Галерэя

Abraham Vojna. Абрагам Война (XVII).jpg|Невядомы мастак, XVII ст.
Abraham Vojna. Абрагам Война (XVIII).jpg|Невядомы мастак, XVIII ст.
Abraham Vojna. Абрагам Война (XIX).jpg|Невядомы мастак, XIX ст.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

Абрагам
Катэгорыя:Канонікі віленскія
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Жамойцкія біскупы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1569 годзе
Катэгорыя:Памерлі 14 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1649 годзе
Аліна Яноўская

**Аліна Яноўская** (; 16 красавіка 1923, Варшава — 13 лістапада 2017, Варшава) — польская акторка, удзельніца Варшаўскага паўстаньня.

## Біяграфія
Нарадзілася 16 красавіка 1923 году ў Варшаве ў сям’і буйных земляўласьнікаў. Бацька, па адукацыі інжынэр сельскай гаспадаркі, быў ад’ютантам генэрала Юзэфа Доўбар-Мусьніцкага. Маці, Марцэліна Рымкувічоўна, па адукацыі сьпявачка аперэты, адмовілася ад шматспадзеўнай кар’еры дзеля мужа і сям’і. Брат бацькі, Богдан Яноўскі, земляўласьнік маёнтку Яноўскіх у вёсцы Паляны-2 каля Вішнева, быў расстраляны бальшавікамі ў Харкаве (1940, частка катынскага масакару). Яна ў 1939 годзе ўцякла з Крэсаў да Варшавы. У 1942 годзе была арыштавана і зьняволена ў вязьніцы Сэрбія ў Варшаве. У Варшаўскім паўстаньні зь першага да апошняга дня (батальён «Кіліньскі»). Памерла 13 лістапада 2017 году ў Варшаве.

## Выбраная фільмаграфія
* Złotopolscy (1997—2008),
* Podróż za jeden uśmiech (1971),
* Wojna domowa (1965),
* Zakazane piosenki (1947).

## Узнагароды
* Крыж камандорскі з зоркай ордэна Адраджэньня Польшчы (2001)
* Крыж афіцэрскі ордэна Адраджэньня Польшчы (1995)

## Крыніцы

## Бібліяграфія
* Dariusz Michalski, *Jam jest Alina czyli Janowska Story*, Prószyński i S-ka, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7469-597-8.

## Вонкавыя спасылкі
* Filmpolski.pl 
* Аліна Яноўская ў першым польскім паваенным фільме Zakazane piosenki (Забароненыя песенкі) 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Трэцім Райху і яго акупаваных тэрыторыях
Катэгорыя:Удзельнікі Варшаўскага паўстаньня
Катэгорыя:Жаўнеры Арміі Краёвай
Катэгорыя:Польскія акторкі
Катэгорыя:Памерлі ў Варшаве
Вінчэнца Мантэльля

**Вінчэ́нца Мантэ́льля** (;  18 чэрвеня 1974 году, Кастэльлё-ды-Чыстэрна, Кампанія) — італьянскі прафэсійны футбаліст і футбольны трэнэр. Выступаў на пазыцыі нападніка за «Рому» да 2009 году. З 1999 па 2005 год правёў 20 матчаў за зборную Італіі, забіў у іх 3 галы. Удзельнік чэмпіянату Эўропы 2000 году (2-е месца) і чэмпіянату сьвету 2002 году.

## Кар’ера
### Клюбы
Мантэльля пачынаў сваю кар’еру ў клюбе Сэрыі «C» «Эмпалі» ў 1990 годзе, а ў 1995 годзе перайшоў у клюб Сэрыі «B» «Джэноа», за які ўжо ў першым (і адзіным) сэзоне забіў 21 гол. Пасьля гэтага Мантэльлю набыла «Сампдорыя», якая выступала ў Сэрыі «A». У гэтай камандзе Вінчэнца шмат забіваў і два гады запар (1997 і 1998) быў адным з найлепшых бамбардзіраў чэмпіянату. Яго добрая гульня прывяла да запрашэньня ў «Рому», пасьля вылету «Сампдорыі» з Сэрыі «A». За яго былі заплачаныя вялікія грошы (25 млн эўра), але ў першым жа сэзоне Вінчэнца стаў іх апраўдваць, забіўшы 18 галоў і зрабіўшы дубль у вароты «Ляцыё», галоўнага суперніка «Ромы» ў чэмпіянатах Італіі. Разам з Франчэска Тоцьці і Марка Дэльвэкіё Мантэльля склаў атакоўнае трыё рымскага клюбу, якое ўяўляла сабой адну з найлепшых атак у Сэрыі «A». У сэзоне 2000—2001 Мантэльля 13-ю галамі дапамог камандзе выйграць чэмпіянат, а ў сакавіку 2002 году ён прывёў у захапленьне заўзятараў клюбу, забіўшы чатыры мячы ў вароты «Ляцыё», у выніку чаго «Рома» перамагла 5:1.

У сэзоне 2003—2004 Мантэльля гуляў вельмі мала з-за траўмаў. Але ў наступным сэзоне ён прадэманстраваў файную форму і забіў за «Рому» ў чэмпіянаце 21 гол. Сэзон 2005—2006 ізноў не атрымаўся з-за траўмаў, Вінчэнца перанёс дзьве апэрацыі на сьпіне і плячы, згуляўшы ўсяго 13 матчаў у чэмпіянаце.

4 студзеня 2007 году Мантэльля адправіўся ў арэнду ў лёнданскі «Фулгэм», дзе стаў асноўным нападнікам. У дэбютным хатнім матчы Кубка Ангельшчыны супраць «Лэстэр Сіці» ён забіў два галы, а неўзабаве забіў і «Сток Сіці» ў наступным раўндзе гэтага турніру. 13 студзеня Мантэльля згуляў свой першы матч у чэмпіянаце Ангельшчыне супраць «Ўэст Гэму», а 20 студзеня забіў свой першы гол у ангельскім чэмпіянаце, рэалізаваўшы пэнальці ў матчы з «Тотэнгэмам». Італьянец стаў вельмі папулярны сярод заўзятараў «Фулгэму» пасьля чатырох галоў у трох матчах запар. 8 траўня, за тыдзень да канца тэрміну арэнды, Мантэльля вярнуўся ў «Рому».

На сэзон 2007—2008 гадоў Мантэльля адправіўся ў свой першы клюб «Сампдорыю» ізноў на правах арэнды.

2 ліпеня 2009 году Мантэльля аб’явіў пра завяршэньне сваёй кар’еры прафэсійнага гульца.

### Зборная
Мантэльля згуляў свой першы матч за зборную Італіі 5 чэрвеня 1999 году супраць Ўэйлзу. Таксама ён прымаў удзел у чэмпіянаце Эўропы 2000 году (у фінале выйшаў на замену) і чэмпіянаце сьвету 2002 году. З 2005 году Мантэльля не атрымліваў запрашэньняў у нацыянальную каманду і, такім чынам, прапусьціў чэмпіянат сьвету ў Нямеччыне і чэмпіянат Эўропы ў Аўстрыі і Швайцарыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Італьянскія футбалісты
Катэгорыя:Італьянскія футбольныя трэнэры
Аўдрыс Юозас Бачкіс

Яго Эмінэнцыя кардынал **Аўдрыс Юозас Бачкіс** (;  1 лютага 1937, Коўна, Летува) — летувіскі кардынал і ватыканскі дыплямат.

Сын летувіскага дыплямата Стасыса Антанаса Бачкіса й Онас Гільвідайтэ. Неўзабаве пасьля другое сусьветнае вайны й акупацыі Летувы войскамі СССР сям’я Бачкіса эмігравала з краіны. Навучаўся ў Францыі ў сэмінарыі Сьв. Сульпіцыя ў Ісі-дэ-Муліно, пазьней — у Рыме: скончыў Папскі Грыгарыянскі ўнівэрсытэт (вывучаў тэалёгію), Папскі Лятэранскі ўнівэрсытэт (абараніў доктарскую дысэртацыю па кананічным праве), Папскую Духоўную Акадэмію (вывучаў дыпляматыю). 18 сакавіка 1961 у Рыме прыняў капланскія пасьвячэньні, працаваў як душпастыр сярод летувіскіх эмігрантаў у ЗША. Ад 1964 на дыпляматычнай службе ў Ватыкане, быў сакратаром нунцыятуры ў Філіпінах (1964—1965), Коста-Рыцы (1965—1967), Турэччыне (1967—1970), Нігерыі (1970—1973).

Ад чэрвеня 1965 таемны шамбалян Папы Рымскага (ад 1968 «Капэлян Яго Сьвятасьці»). Ад 1973 пры Радзе Публічных справаў пры Дзяржсакратарыяце Ватыкану, м.ін. дэлегат Сьвятога Стальцу на канфэрэнцыі ААН у Вене ў 1975. Ад 1979 намесьнік сакратара Рады Публічных справаў.

Тытулярны біскуп Мэты, з пэрсанальным тытулам арцыбіскупа з 5 жніўня 1988. Нунцый у Нідэрляндах з 5 жніўня 1988 да 24 сьнежня 1991. Арцыбіскуп віленскі з 24 сьнежня 1991. Старшыня канфэрэнцыі каталіцкіх біскупаў Летувы ў 1993—1999 і з 2003; у 1999—2003 віцэ-старшыня канфэрэнцыі каталіцкіх біскупаў Летувы. Кардынал-сьвятар з тытулам царквы *Nativita di Nostro Signore Gesu Cristo a Via Gallia* з 21 лютага 2001. У кастрычніку 1999 браў удзел у правядзеньні Сьвятога Сыноду біскупаў у Ватыкане, прысьвечаным Касьцёлу ў Эўропе.

Апроч летувіскае, ведае італійскую, ангельскую й францускую мовы.

Катэгорыя:Кардыналы
Катэгорыя:Ватыканскія дыпляматы
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Нарадзіліся 1 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1937 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Коўне
Nokia N96

Тэлефон **Nokia N96**, анансаваны кампаніяй Nokia на выставе ў Барсэлёне ў лютым 2008 году. Першыя тэлефоны паступяць у продаж у другім квартале 2008 году.

Nokia N96 зьяўляецца пераемнікам N95 (8GB) з новым стыльным дызайнам, падтрымкай мабільнага ТБ з дапамогай DVB-H модуля (эўрапейскі стандарт для мабільнага ТБ), і 16 гігабайтамі ўбудаванай памяці. Гэты смартфон працуе пад кіраваньнем апэрацыйнай сыстэмы Symbian S60, і прапаноўвае карыстачам велізарную колькасьць функцый з Feature Pack 2. Апарат абсталяваны 5-мэгапіксэльнай камэрай з оптыкай Carl Zeiss, якая акрамя якасных здымкаў дазваляе здымаць відэа з VGA дазволам і частатой 30 кадраў за сэкунду.



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Агляд на сайце onliner.by 
* Агляд на сайце smape.com 

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Ян Непамуцэн Касакоўскі

**Ян Непамуцэн Касако́ўскі** (; 16 траўня 1755, Голча Кракаўскага ваяводзтва — 26 жніўня 1808) — дзяржаўны й рэлігійны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп віленскі (ад 9 жніўня 1798).

## Біяграфія

З шляхецкага роду Касакоўскіх гербу «Сьлепаўрон», сын Антонія, падстолія наваградзкага, і Канстанцыі з Красноўскіх.

Навучаўся ў піярскіх калегіюмах у Пётркаве й Варшаве, у Рыме. Падарожнічаў па Францыі й Ангельшчыне.

Сьвятар ад 1787, сябар віленскае капітулы ад 1788, каад’ютар інфлянцкага біскупа й сябар Адукацыйнае камісіі ад 1793.

Тытулярны біскуп лярымэнскі і біскуп інфлянцкі ад 1794. У 1795 шукаў у Пецярбургу падтрымкі і, пэўна, спрычыніўся да загаду Кацярыны ІІ пра далучэньне Віленскае дыяцэзіі да Інфлянцкае (сядзіба ў Вільні). Пасьля аднаўленьня віленскае дыяцэзіі ў новых межах — біскуп віленскі ад 9 жніўня 1798.

Шмат зрабіў для разьвіцьця адукацыі й дабрачыннасьці ў краі.

Аўтар казаньняў, прац па гісторыі літаратуры, дыярыюшу, перакладаў з францускае мовы.

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Ян Непамуцэн
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Інфлянцкія біскупы
Уладзімер Валчкоў

**Уладзімер Мікалаевіч Валчкоў** (нарадзіўся 7 красавіка 1978 у Менску) — беларускі прафэсійны тэнісіст. Стаў прафэсіяналам у 1995 годзе.

## Кар'ера
Асабліва яркімі атрымліваюцца ў Уладзімера выступы ў Кубку Дэвіса за каманду Беларусі, у якой ён доўгія гады гуляе разам з Максам Мірным.

Пераможца юніёрскага Ўімблдона 1996 у адзіночным разрадзе (у фінале перамог харвата Івана Любічыча зь лікам 3-6 6-2 6-3).

Вышэйшае дасягненьне ў турнірах Вялікага Шлема — паўфінал на Ўімблдоне ў 2000 годзе, пасьля чаго Валчкоў атрымаў ад брытанскай прэсы мянушку «Владыятар» (па аналёгіі з галоўным героем фільма Рыдлі Скота «Глядыятар», які выйшаў на экраны незадоўга да пачатку турніру).

У верасьні 2002 году ў Ташкенце Валчкоў адзіны раз дайшоў да фіналу турніру ATP, дзе саступіў Яўгену Кафельнікаву у 2 сэтах. Для Кафельнікава тая турнірная перамога стала апошняй у кар’еры ў адзіночным разрадзе.

Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2000 і 2004 гадоў.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія тэнісісты
Катэгорыя:Нарадзіліся 7 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Перавалочка

**Перавало́чка** — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Расасенкі (басэйн Дняпра). Даўжыня 19 км. Плошча вадазбору 62 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 ‰. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ляхаўкі, вусьце на паўночнай ускраіне вёскі Казарынава. Цячэ па Смаленскім узвышшы.

## Літаратура
*  С. 286

## Вонкавыя спасылкі
* Дубровенскі раён. Карта-схэма.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёну
Перавалочня

Назву **Перавалочня** маюць:
* Перавалочня — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці
* Перавалочня — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці
Перавалочня (рака)

**Перавало́чня**, **Перавало́чная** — рака ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці, левы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰. Пачынаецца на ўсходняй ускраіне вёскі Лубянка, вусьце ў межах места Клімавічаў. Рэчышча на працягу 1,7 км ад вытоку каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 286

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Клімавіцкага раёну
Пліса

Назву **Плі́са** або **Пліса́** маюць:

## Азёры
### [[Беларусь]]
* Пліса — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласьці

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Пліса — вёска ў Глыбоцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Пліса 1 — вёска ў Наваградзкім раёне 
** Пліса 2 — вёска ў Наваградзкім раёне 

* Менская вобласьць:
** Пліса — вёска ў Крупскім раёне 
** Пліса — вёска ў Смалявіцкім раёне 

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Пліса — рака, прыток Бабра
* Пліса — рака, прыток Бярэзіны
* Пліса — рака, басэйн Нёмана

## Урочышчы
### [[Беларусь]]
* Пліса — урочышча ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Плеса
* Плісічына
* Пліскі
* Плісы
Пліса (прыток Бабра)

**Пліса́** — рака ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласьці і Крупскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Бабру (басэйн Дняпра). Даўжыня 24 км. Плошча вадазбору 179 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1‰.

Пачынаецца на паўночнай ускраіне вёскі Раманаўка Талачынскага раёну, вусьце ў межах вёскі Пліса Крупскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 291

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Талачынскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Крупскага раёну
Юльёнас Сьцепанавічус

**Юльёнас Сьцепанавічус** (; 18 кастрычніка 1911, Гервяцкая парафія, Беларусь — 18 чэрвеня 1991, Вільня) — летувіскі рымска-каталіцкі дзеяч.

## Біяграфія
Скончыў віленскую гімназію, віленскую духоўную акадэмію (паступіў у 1930 годзе). У 1936 годзе высьвечаны на ксяндза. Ад 1939 году пробашч у Палушах, Новых Даўгелішках, Гадуцішках. У 1955 годзе папа Піюс XII прызначыў яго тытулярным біскупам Антарадасу й памочнікам біскупа Казімераса Палтарокаса. У 1957 годзе стаў апостальскім адміністратарам віленскае дыяцэзіі. Камуністычныя ўлады Летувы забаранілі яму займацца рэлігійнай дзейнасьцю й перавялі ў 1961 годзе ў Жагоры. 7 лютага 1989 году прызначаны віленскім арцыбіскупам. Пахаваны ў віленскай катэдры.

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1911 годзе
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 18 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1991 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Пахаваныя ў катэдральным касьцёле Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава (Вільня)
Nokia N85

**Nokia N85** — смартфон, вытворчасьці кампаніі Nokia. Тэлефон, анансаваны кампаніяй Nokia у пачатку 2008 году. Першыя тэлефоны паступяць у продаж у кастрычніку 2008 году.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Агляд на onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Перавалока (рака)

**Перавало́ка**, **Цяплу́ха** (у высокай плыні — **Сало́менка**) — рака ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці і Польшчы, левы прыток ракі Правай Лясной (басэйн Віслы). Даўжыня 24 км. Плошча вадазбору 155 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰.

Пачынаецца з балотнага масіву і цячэ тэрыторыяй Белавескай пушчы, вусьце на граніцы з Польшчай. На рацэ вадасховішча Белавеская Пушча. Ад вытоку да пункту за 2 км ніжэй за вадасховішча мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 286

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Камянецкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Ператуць

**Перату́ць** (*Рудзіца*) — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Вусы (верхні прыток Нёману). Цячэ ў Койданаўскім і Ўзьдзенскім раёнах Менскай вобласьці. Даўжыня 44 км. Плошча вадазбору 344 км². Выдатак вады ў вусьці 2,2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰.

## Асноўныя прытокі
Прытокі — Карачунка, Самацеч, Сініцкая, Еленка, Нецечка, Безназоўны ручай, мэліярацыйныя каналы.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 1,4 км на паўночны захад ад вёскі Лучыцаў Койданаўскага раёну, цячэ празь невялікія лясныя масівы паўднёвымі схіламі Менскага ўзвышша, мястэчка Негарэлае, упадае ў Вусу на 3 ад вёскі Кухтычаў Узьдзенскага раёну.

Даліна на вялікім працягу невыразная, месцамі трапэцападобная. Абалона пераважна роўная, месцамі пад хмызьняком. Рэчышча ў верхняй плыні і на асобных дзялянках сярэдняй плыні каналізаванае, яго шырыня 8—10 м, зрэдку да 15 м.

Рэжым Ператуці вывучаўся ў 1945—1948 гадох. З 1967 году назіраньні вядуцца на гідралягічным пасту Гарадзішчанскай мэтэаралягічнай станцыі (Негарэльскі сельсавет).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ўзьдзенскага раёну
Пісараўка (рака)

**Пі́сараўка** — рака ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Вушы (басэйн Нёману). Даўжыня 7 км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Малыя Кушэўнікі, упадае ў Вушу ў межах вёскі Мясата. Рэчышча ад вытоку на працягу 5,3 км каналізаванае, на гэтай дзялянцы прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў.

## Літаратура
*  С. 288

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Антоні Францішак Аўдзевіч

**Антоні Франці́шак Аўдзе́віч** (; 21 верасьня 1834, Цельшы, Скрабіціская воласьць — 10 чэрвеня 1895, Вільня) — рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп віленскі.

## Біяграфія
У 1855—1859 гадах навучаўся ў Віленскай духоўнай сэмінарыі, капланскія пасьвячэньні прыняў у 1859 годзе. Ад 1860 году капэлян шпіталю сьв. Якуба, настаўнік рэлігіі ў віленскіх гімназіях, вікарый у парафіях Веркі, Тургелі, Новыя Трокі, Радашкавічы. У 1872—1884 гадах прафэсар Духоўнай Акадэміі ў Санкт-Пецярбургу (у 1883 годзе рэктар). У сьнежні 1889 году стаў віленскім біскупам, сакры атрымаў 25 красавіка 1890 году.

Аўтар працы *De Dignitate sacerdotali*.

## Літаратура
* Wileński słownik biograficzny. — Bydgoszcz, 2002. .
* Piotr Nitecki. Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965—1999. Słownik biograficzny. — Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 2000.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся 21 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1834 годзе
Катэгорыя:Польскія настаўнікі
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 10 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1895 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Палата

**Палата́** — рака ў Беларусі і Расеі, правы прыток ракі Дзьвіны. Цячэ ў Пскоўскай вобласьці і Полацкім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 93 км (на тэрыторыі Беларусі 86 км). Плошча вадазбору 651 км² (у Беларусі больш за 470 км²). Выдатак вады ў вусьці 4,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Лютая, Страдань
* *Левыя*: Тросьніца, Чартоўка

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Полацак
* *Помнік архітэктуры*: Сафійскі сабор у Полацку

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Колпіна за 1,4 км на паўночны ўсход ад вёскі Колпіна Невельскага раёну (у межах Гарадоцкага ўзвышша), цячэ праз возера Неклач (Расея), Полацкай нізінай (у вярхоўі празь лясныя масівы) і возера Ізмак. Вусьце ў межах места Полацку.

Даліна трапэцападобная, шырынёй 100—400 м. Абалона двухбаковая, у нізоўі чаргуецца па берагах, месцамі адсутнічае (шырыня 150—300 м). Рэчышча моцназьвілістае, на асобных дзялянках у верхняй і сярэдняй плыні на працягу 14,2 км каналізаванае: шырыня яго 5—10 м, ніжэй за ўток ракі Лютай месцамі да 30 м.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 4 м, найбольшая 5 м (1931 год). Замярзае ў 1-й дэкадзе сьнежня, крыгалом у пачатку красавіка. Веснавы ледаход 4 дні.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 281—282.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Полацкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Расеі
Пліса (прыток Бярэзіны)

**Пліса́** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Смалявіцкім і Барысаўскім раёнах Менскай вобласьці. Даўжыня 64 км. Плошча вадазбору 625 км². Выдатак вады ў вусьці 4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правы*: Чарніца

## На рацэ
* *[[горад|Месты]]*: Смалявічы, Жодзін
* *Вадасховішчы*: Смалявіцкае, Жодзінскае

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на ўсходніх схілах Менскага ўзвышша за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Слабады Смалявіцкага раёну, вусьце на паўднёвай ускраіне вёскі Юшкевічаў Барысаўскага раёну.

Даліна ў нізоўі паміж вёскамі Яловіцай Смалявіцкага раёну і Струпенем Барысаўскага раёну зьвілістая, на астатнім працягу простая, трапэцападобная (шырыня 0,8—1,2 км), ніжэй за места Смалявічы да 2 км, паміж местам Жодзінам і вёскай Яловіцай невыразная. Схілы спадзістыя, вышынёй 6—17 м, месцамі ў сярэдняй і ніжняй плыні стромкія і абрывістыя. Абалона ад вёскі Трубянка Смалявіцкага раёну да вусьця двухбаковая (шырыня 0,2—0,4 км), перасечаная сеткай мэліярацыйных каналаў і старых рэчышчаў. Рэчышча ад вытоку да вёскі Яловіцы Смалявіцкага раёну каналізаванае, на астатнім працягу зьвілістае, вольна мэандруе. Берагі стромкія, месцамі абрывістыя, пераважна адкрытыя.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў канцы сакавіка, найбольшая вышыня над межанным узроўнем 2,6 м. Лядовыя зьявы няўстойлівыя. Прымае сьцёк зь некалькіх мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 291.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Смалявіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Пліса (басэйн Нёмана)

**Пліса́** — рака ў Беларусі, левы прыток Нёману. Цячэ ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 25 км. Плошча вадазбору 121 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2‰.

Асноўныя прытокі — Ляхаўка і Лешчанка. На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Уселюб.

Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад вёскі Вялікіх Карнышаў, цячэ сярод лясных масіваў Наваградзкім узвышшам, упадае ў Нёман за 0,6 км на захад ад вёскі Мікалаева Іўеўскага раёну. Мае каналізаванае рэчышча ад вытоку на працягу 2,9 км.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Наваградзкага раёну
Плотніца (рака)

: *Гэта артыкул пра раку. Калі вас цікавіць вёска, глядзіце [[Плотніца]].*

**Пло́тніца** — рака ў Жытомірскай вобласьці Ўкраіны і Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Убарці (басэйн Дняпра). Даўжыня 22 км. Плошча вадазбору 144 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰.

Пачынаецца за 8 км на паўночны ўсход ад вёскі Хочына Алеўскага раёну, вусьце за 2,5 км на ўсход ад вёскі Тартак Лельчыцкага раёну. Цячэ ў межах раўніны Мазырскае Палесьсе лясістай мясцовасьцю (даўжыня ў межах Беларусі 16 км).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 29

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Ўкраіны
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёну
Войцех Табар

**Во́йцех Та́бар** (таксама **Альбэрт Табаравіч**;  1453, Табарышкі — , Кракаў) — рэлігійны і дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, біскуп віленскі (з 1492).

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Albertus Tabor* (1 лютага 1492 году), *Albertus Thaborowycz* (7 траўня 1495 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду гербу «Вянява» зьмененая (паводле дакумэнту 1600 году, «*родам [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]] з-пад [[Эйшышкі|Эйшышак]]*»). Магчыма, яго бацькам быў Алехна Табар, староста эйшыскі. Меў брата Барташа Табаравіча, маршалка гаспадарскага.

У 1469—1474 навучаўся ў Кракаве, дзе атрымаў ступень магістра. У 1476 годзе ўпамінаецца як пробашч троцкі, у 1484 годзе — як пробашч ашмянскі. Пазьней быў канонікам віленскім і прэлатам Віленскай дыяцэзіі. 11 красавіка 1492 году высьвечаны на біскупа віленскага. Выступаў прыхільнікам пэрсанальнай уніі Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага.

Памёр у Кракаве ў часе каранацыйных урачыстасьцяў Жыгімонта Старога.

## Мова і культура

У сваім лацінамоўным наданьні Віленскай катэдры, зробленым у 1495 годзе, упамінаў «*народную*» назву «*салёныя бочкі*» (*vulgo solony beczky*), а ў наданьні ў свайму дзяржаўцы ў Салоках упамінаў зямлю, якая «*па-народнаму*» называецца Сіманаўскай (*Simonowska wlgariter dictam*). Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы.

У верасьні 1501 году атрымаў ад вялікага князя Аляксандра грамату, паводле якой змог на свой погляд прызначаць ксяндзоў, пажадана такіх, якія б валодалі «літоўскай гаворкай». У грамаце пералічвалася 28 парафіяльных касьцёлаў Віленскага біскупства, у тым ліку ў Лідзе, Беліцы, Быстрыцы, Слоніме, Валожыне, Красным Сяле, Маладэчне, Радашкавічах, Койданаве, а таксама тры касьцёлы на Падляшшы (у Гонядзі і ваколіцах). Апроч відавочна нелетувіскага геаграфічнага ахопу, гісторык Павал Урбан зьвяртае ўвагу на тое, што гэтая пажаданая ў тым часе «моўная рэформа» не пакінула ніякіх сьлядоў, якія б маглі пацьвердзіць факт ужываньня жамойцкай (летувіскай) мовы ў набажэнствах ня толькі пералічаных, але ўвогуле, хоць якой парафіі.

Паводле граматы, атрыманай ім у 1503 годзе ад вялікага князя Аляксандра, пан Іван Сапега, які працаваў у славянскім сакратарыяце Вялікага Княства Літоўскага і фактычна азначаўся ў дзьвюх папскіх булах ад 1501 году як «*сакратар рускай мовы*» («*secretarius Ruthenicus*», «*in cancellaria Ruthenica secretarium et capitaneum*»), характарызаваўся як «*secretario nostro Litvano*» («*secretarius noster Litvanus*»), што варта разумець як «*сакратар літоўскай мовы*».

Тым часам яго брат Барташ Табаравіч дзеля змаганьня з пагрозай адраджэньня паганства на Жамойці
аформіў у 1507 годзе фундацыю на касьцёл у Таўрогах з прызначэньнем туды сьвятароў, якія б ведалі «*гутарковую жамойцкую мову*» і маглі б навучаць парафіянаў слову Божаму ў «*мове [[Жамойты|жамойтаў]]*».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў XV стагодзьдзі
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі ў 1507 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Кракаве
Катэгорыя:Баяры літоўскія
Покаць (рака)

**По́каць** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Цячэ ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці і Чачэрскім раёне Гомельскай вобласьці. Даўжыня 76 км. Плошча вадазбору 504 км². Выдатак вады ў вусьці 2,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6‰.

Асноўныя прытокі — Калодня, ручай Покатка.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на заходняй ускраіне вёскі Няўмеснаў Краснапольскага раёну, вусьце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Петрапольля Веткаўскага раёну. Цячэ Чачорскай раўнінай.

Даліна на вялікім працягу добра распрацаваная, трапэцападобная (шырыня 0,5—1,5 км), у верхняй плыні невыразная, у ніжняй зьліваецца з абалонай Сажа. Схілы мера стромкія, месцамі стромкія, вышынёй 15—20 м, у сярэдняй плыні адкрытыя. Абалона двухбаковая, шырыня яе ў сярэдняй і ніжняй плыні 0,3—0,5 км, у вусьцевай частцы 1—1,3 км. Рэчышча каналізаванае ў Чачэрскім раёне на працягу 3,3 км, на астатнім працягу мэандруе, моцназьвілістае, асабліва ў сярэдняй плыні. Берагі пераважна стромкія, ніжэй за вёску Покаць Чачэрскага раёну месцамі абрывістыя, у вярхоўі нізкія, забалочаныя.

Шырыня ракі ў межань 0,5—2,5 м у верхняй плыні, 10—12 м у сярэдняй і ніжняй. Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем у ніжняй плыні 2,8 м. Замярзае ў 1-й дэкадзе сьнежня, крыгалом у пачатку 3-й дэкады сакавіка. Прымае сьцёк з шэрагу мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Краснапольскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Чачэрскага раёну
Nokia 1208

**Nokia 1208** — «бюджэтны» тэлефон ад кампаніі Nokia. Асноўнае адрозьненьне ад Nokia 1200 — наяўнасьць каляровага дысплея.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Глядзіце таксама
* Nokia

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Азэрбайджанская мова

**Азэрбайджа́нская мова** (саманазва: *Azərbaycanca*, *Azərbaycan dili* і г.д., вымаўл. ) — адна зь цюрскіх моваў; належыць да агускай групы ў складзе цюрскіх моваў. Распаўсюджаная ў асноўным у Азэрбайджане (дзяржаўная мова краіны), часткова ў Грузіі, Іране, Іраку, Турэччыне. Агульная колькасьць носьбітаў — каля 23 млн чал. Вылучаюцца чатыры групы дыялектаў: усходняя (кубінскі, шэмахінска-бакінскі і іншыя), заходняя (казаскі — па назьве гораду Казах на захадзе Азэрбайджану, карабаскі, гянджынскі і іншыя), паўночная (закатала-каскі, шэкінскі і іншыя) і паўднёвая (ерэванскі, нахічэванскі, ардубадзкі і інш.).

У фанэтыцы для азэрбайджанскай мовы, у адрозьненьне ад роднасных цюрскіх моваў, характэрная прыдыхальнае вымаўленьне выбухных глухіх зычных на пачатку і канцы слова, паляталізаванае вымаўленьне вэлярных і іх пераход у афрыкаты перад галоснымі пярэдняга шэрагу. Сярод асаблівасьцяў граматыкі — наяўнасьць у афіксаў прэдыкатыўнай формы імя 1-й і 2-й асобы адзіночнага ліку толькі варыянтаў з шырокімі галоснымі, а таксама ўзьнікненьне проціпастаўленьня сучаснасьці і цяперашне-будучага часу.

## Гісторыя
Азэрбайджанская мова паходзіць ад мовы агускіх плямёнаў Сярэдняй Азіі 8—10 стагодзьдзяў. Эпас на азэрбайджанскай мове (Кітабі Дэдэ Коркуд) зараджаецца да 11 ст.

### Літаратурная традыцыя
Літаратура на азэрбайджанскай мове існуе з 13 ст. на аснове табрыскага і шырванскага дыялектаў, з пачатку 19 ст. (пасьля далучэньня Паўночнага Азэрбайджану да Расеі) – на аснове шэмахінска-бакінскага дыялекту. У пэрыядызацыі літаратурнай мовы пераломнай датай лічыцца выхад у 1875 годзе газэты «Экінчы». Літаратурная мова з 13 ст. да 1875 году апісваецца як мова данацыянальнага пэрыяду (на ёй напісаныя творы клясыкаў азэрбайджанскай літаратуры — Насімі, Фізулі, Хатаі і інш.), а літаратурная мова з 1875 году — як мова нацыянальнага пэрыяду; яна склалася ў творах М.Ф. Ахундава, Г. Зардабі, Дж. Мамэдкулізадэ. Да канчатковага далучэньня ўсходняй часткі Каўказу да Расейскай імпэрыі азэрбайджанская мова (называная расейцамі «татарскай», напрыклад у М. Ю. Лермантава і А. А. Марлінскага) была мовай міжнацыянальных зносінаў і пасьля захоўвала гэтую функцыю ў Паўднёвым Дагестане.

Пачынаючы зь сярэдзіны 19 ст. азэрбайджанская мова ўваходзіла ў навучальную праграму павятовых школаў у Баку, Тыфлісе, Гянджы, Шэкі і іншых гарадох. Да 1929 году пісьмовасьць на азэрбайджанскай мове існавала на арабскай, у 1929—1940 гадах на лацінскай аснове, з 1940 году — на аснове кірылічнай графікі. Азэрбайджанцы Ірану дагэтуль захоўваюць пісьмовасьць на пэрсыдзкай аснове, якая ў сваю чаргу паходзіць ад арабскай.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Цюрскія мовы
Nokia 1600

**Nokia 1600** — двухдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. Спрошчаная мадэль з каляровым экранам.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by
* Manual

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Беларусіфікаваныя тэлефоны
Nokia 1650

**Nokia 1650** — «бюджэтны» тэлефон ад кампаніі Nokia. Дата вынахаду на рынак - 2007 г.  


## Тэхнічныя характарыстыкі

## Плюсы і Мінусы

* Плюсы: радыё, ліхтарык, стыльны дызайн, вага (вельмі лёгкі), батарэя трымаецца вельмі доўга і зараджаецца вельмі хутка

* клявіятура не самая зручная, нельга рэгуляваць узровень падсьвятленьня, няма асобнай клявішы для рэгуляваньня гучнасьці

## Важна ведаць!

Каб уваходным нумарам прысвойваліся імёны з тэлефоннай кнігі, у тэлефонную кнігу гэтыя нумары трэба запісваць праз +7 код нумар, нават гарадзкія!

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Ампэр-гадзіна

**Ампэр-гадзіна** (А·г) — пазасыстэмная адзінка вымярэньня электрычнага зараду, ужываная пры абслугоўваньні электрычных акумулятараў, а таксама пры ўліку спажываньня электраэнэргіі. Акумулятар з зарадам у 1 А·г здольны забясьпечыць сілу току 1 ампэр на працягу адной гадзіны. Спажываньне электраэнэргіі ў 1 А·г азначае, што сярэдні ток у ланцугу спажываньня складаў 1 ампэр на працягу 1 гадзіны, а сярэдняя напруга была фіксаванай.

Часта таксама ўжываецца кратная адзінка міліампэр-гадзіна (мА·г), якая выкарыстоўваецца звычайна для пазначэньня зараду невялікіх акумулятараў.

Велічыню ў ампэр-гадзінах можна перавесьці ў сыстэмную адзінку вымярэньня зараду — кулён. Паколькі адзін кулён роўны А·с, то, перавядучы гадзіны ў сэкунды, атрымліваем, што 1 ампэр-гадзіна будзе роўная 3600 кулён.

## Глядзіце таксама
* Лічыльнік электрычнай энэргіі

## Літаратура
* Г. Д. Бурдун, В. А. Базакуца. Единицы физических величин. Справочник — Харьков: Вища школа, 1984

Катэгорыя:Адзінкі вымярэньня электрычнага зараду
Катэгорыя:Электратэхніка
Катэгорыя:Акумулятары
Nokia 1100

**Nokia 1100** — двухдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. Спрошчаная мадэль з манахромным экранам і ліхтарыкам.

**Nokia 1101** — палегчаная вэрсія мадэлі Nokia 1100. Зьявілася магчымасьць доступу ў інтэрнэт WAP.

Мадэль Nokia 1100 была распрацаваная ў 2002 годзе. Стваральнікамі яна звалася проста «Пэні». Мадэль выводзілася на рынак у 2003 годзе і прызначалася для новых хуткарослых рынкаў, у прыватнасьці, Кітая. За пяць гадоў было прададзена 200 млн асобнікаў гэтай лінейкі, г.зн. у сярэднім каля мільёна асобнікаў у тыдзень. На дадзены момант гэты тэлефон пабіў усе продажы. Раней лідэрам Nokia быў тэлефон Nokia 3310.



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Глядзіце таксама
* Nokia

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне Nokia 1100 і Nokia 1101 на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 1110

**Nokia 1110** — двухдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. Спрошчаная мадэль з манахромным экранам.

Таксама існуе вэрсія 1112, з чорным тэкстам на сьветлым фоне і белым падсьвятленьнем экрана.



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Глядзіце таксама
* Nokia
* Nokia 1110i

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2005 годзе
Nokia 6610i

**Nokia 6610i** — трохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.



## Падобныя мадэлі
* Nokia 7250i
* Nokia 3200
* Nokia 6220
* Nokia 6610
* Siemens CX70

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia 
* Апісаньне на сайце onliner.by 

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 2112

**Nokia 2112** — мабільны тэлефон фірмы Nokia.

## Падобныя мадэлі
* Nokia 1110
* Fly S188
* Alcatel OneTouch 153
* Fly S588
* Nokia 2285

## Вонкавыя спасылкі
*

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 2115i

**Nokia 2115i** (Nokia Shorty) — мабільны тэлефон фірмы Nokia.



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Падобныя мадэлі
* Torson T100
* LG B1300
* Zetta A10
* Fly S288
* Toshi T38I

## Вонкавыя спасылкі
* Nokia 2115i. User Guide

## Крыніцы

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2005 годзе
Nokia 2125

**Nokia 2125** — мабільны тэлефон фірмы Nokia.



## Тэхнічныя характарыстыкі

## Падобныя мадэлі
* Nokia 6015
* Nokia 3125
* Nokia 1600
* Nokia 2600
* Nokia 3586

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2005 годзе
Nokia 2255

**Nokia 2255** — мабільны тэлефон фірмы Nokia.


## Тэхнічныя характарыстыкі

## Падобныя мадэлі
* Motorola V810
* Fly S1190
* Innostream INNO 110
* Kyocera Koi
* Samsung SPH-A660

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кіраўніцтва па эксплюатацыі Nokia 2255

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 2285

**Nokia 2285** — мабільны тэлефон фірмы Nokia.


## Тэхнічныя характарыстыкі

## Падобныя мадэлі
* LG W3000
* Kyocera 1135
* Philips 160
* Motorola C118
* Sony-Ericsson T61c

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Аляксандар Катовіч

**Аляксандар Катовіч** (каля 1622 — 30 лістапада 1686, Вільня) — рэлігійны й дзяржаўны дзяяч ВКЛ. Са шляхецкага роду Катовічаў, сын Яна Катовіча, брат Астафея Катовіча.

## Біяграфія
У 1644 годзе атрымаў у Віленскай езуіцкай акадэміі (цяпер Віленскі ўнівэрсытэт) тытул магістра філязофіі, пасьля вывучаў тэалёгію й кананічнае права. Пасьля прыняцьця капланскіх пасьвячэньняў у 1652 годзе — канонік смаленскі. Ад 1652 году студэнт Падуанскага ўнівэрсытэту. У 1657 годзе стаў віленскім канонікам, у 1661 годзе — , выконваў функцыі афіцыяла (судовага вікарыя) ў біскупскай кансысторыі й аўдытара біскупскае курыі. Сакратар каралеўскі й рэгент вялікае канцылярыі ВКЛ у 1664—1672 гадах.

У 1658 годзе пасол Рэчы Паспалітай да расейскага ваяводы Юр’я Далгарукава. У 1671 годзе сакратар пасольства ў Маскоўскае княства . Ува ўзнагароду быў намінаваны 27 лютага 1673 году каралём на смаленскага біскупа. У 1679 годзе стаў сябрам Скарбовага Трыбуналу Літоўскага.

У 1684 годзе атрымаў каралеўскую намінацыю на віленскую дыяцэзію, але капітула прызналу намінацыю толькі пасьля таго, як Катовіч атрымаў папскую падтрымку. 29 верасьня 1685 году кананічна ўзначаліў дыяцэзію. Правёў сынод. У 1685 годзе заснаваў Віленскі кляштар місіянэраў.

## Працы
* «Constitutiones et Decreta Synodi Dioecesis Vilnensis» (Вільня, 1681)
* «Listy pasterskie do kaznodziejów dyjecezyi wileńskiéj» (Вільня, 1685)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* *Tadeusz Wasilewski.* Aleksander Kotowicz, w: Polski Słownik Biograficzny, 1968-1969 t. XIV s. 479.
* 

Аляксандар
Катэгорыя:Каралеўскія сакратары
Катэгорыя:Канонікі віленскія
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Аляксандар Баль

**Алякса́ндар Васі́льевіч Баль** ( 6 лістапада 1968, Магілёў) — беларускі бард.

Скончыў Магілёўскую вучэльню культуры, дырыгент народнага хору. Загадчык музычнай часткі Магілёўскага абласнога драматычнага тэатру.

Грае на шасьціструннай гітары, піша песьні на свае вершы. Шэраг твораў у жанры «бард-паэмы» (сэрыя песень, аб’яднаных сюжэтам).

Ляўрэат фэсту «Пецярбурскі акорд — 96» у намінацыі «аўтары». Ляўрэат Грушынскага фэсту (1999).

Сьпявае і піша па-расейску.

## Дыскаграфія
* „Всё может быть“ (1995)
* „Война“ (1997)
* „Война-2“ (2000)
* „Счастье“ (2003)
* „Песни как женщины“ (2006)
* „У камина“ (2008)
* „Была бы радость“ (2011)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Беларускія барды
Катэгорыя:Беларускія кампазытары
Катэгорыя:Беларускія паэты
Катэгорыя:Нарадзіліся 6 лістапада
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1968 годзе
Юрбург

**Ю́рбург**, **Ю́рбарк** () — места ў Летуве, на правым беразе Нёману. Адміністрацыйны цэнтар Юрбурскага раёну Таўроскага павету. Насельніцтва на 2017 год — 10 376 чалавек.

Юрбург — магдэбурскае места гістарычнай Жамойці.

## Назва
Назва Юрбарку мае германскае паходжаньне (як і ў выпадку Трокаў, Кернава, Эйраголы ды пэўных іншых старажытных паселішчаў ліцьвінаў): ад гоцкага baurgs 'горад' — замак на рацэ Юры.

На 1906 год існаваў маёнтак Юрборг на рацэ Дзьвіне ў Полацкім павеце.

## Гісторыя
Пад 1259 годам упамінаецца крыжацкі замак *burc Karschowen*, але некаторыя гісторыкі адмаўляюць такое раньняе зьяўленьне замка ў гэтым месцы. У 1343 годзе крыжакі збудавал тут драўляны замак пад назвай *Georgenburg* або *Jurgenborg*. Ён знаходзіўся за 3 км на захад ад сучаснага места. Па Грунвальдзкай бітве (1410 год) крыжакі пакінулі замак і ён перайшоў да Вялікага Княства Літоўскага стаўшы памежным паселішчам з мытнай заставай.

Каля 1570 году прызначэньне на пробашча ў Юрбург атрымаў Мацей Стрыйкоўскі (1547—1593). У 1611 годзе Юрбург атрымаў ад караля і вялікага князя Жыгімонта Вазы Магдэбурскае права. У 1698 годзе за часамі Фэўдальнай вайны каля места адбылася Юрбарская бітва.

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Юрбург апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Віленскай, пазьней Ковенскай губэрні. У складзе Расеі Юрбург належаў фаварыту маскоўскай гаспадыні Кацярыны II — Плятону Зубаву, які прадаў яго расейскаму ўраду ў 1840 годзе. У 1846 годзе маскоўскі гаспадар Мікалай І падараваў места князю Васількавічу. Юрбург разьвіваўся разам з ростам гандлёвага абароту на Нёмане, але па пракладцы чыгуначных лініяў прыйшоў у заняпад. У 1831 годзе, за часамі вызвольнага паўстаньня 1830—1831 гадоў, места часова вызваліла войскам паўстанцаў.

У 1909 годзе ў Юрбургу была тэлеграфная станцыя, прыстань, мытная застава і аптэка. Большасьць насельніцтва складалі габрэі.

Па 1920 году Юрбург быў у складзе Летувіскай Рэспублікі, насельніцтва налічвала 4409 чалавек (зь якіх 2350 былі габрэямі). Па 1940 годзе Юрбург увайшоў у склад СССР. Практычна ўсё габрэйскае насельніцтва было зьнішчана падчас Другой сусьветнай вайны.

З 1950 году Юрбург стаў раённым цэнтрам.

## Крыніцы

## Літаратура
* 


Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIII стагодзьдзі
Невель (неадназначнасьць)

Назву **Не́вель** маюць:

* Невель — горад у Пскоўскай вобласьці Расеі
* Невель — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі
Аляксей Шадзько

**Аляксей Адольфавіч Шадзько** — беларускі музыка, актор тэатра і кіно.

## Біяграфія
Нарадзіўся 20 лютага 1962 году ў Менску. Скончыў у 1984 годзе Менскі тэатральны інстытут. Пасьля службы ў войску, працаваў у філярмоніях у Тамбове, Гародні, у аркестры ў Менску. У 1989 годзе арганізаваў рок-гурт «Доктор Моро» ў Санкт-Пецярбургу. Група праіснавала два гады, выпусьціла альбом і было зьнята некалькі відэакліпаў. Па вяртаньні ў Менск пачаў працу ў Рускім драматычным тэатры ім. Горкага. У 1999 году стварае групу «Сестра». Усяго за музычную кар’еру з 1991 году запісаў 10 кружэлак. У цяперашні час пасьпяхова выступае з канцэртамі ў Менску і іншых гарадах, удзельнічае ў некалькіх тэатральных пастаноўках.

## Тэатральныя пастаноўкі
Удзел у бягучым рэпертуары

* Бэртальд Брэхт, Курт Вайль «Опэра жабракоў» — Мэкі-Нож
* Мікалай Эрдман «Тэрмінова патрабуецца… самазабойца» — Сямён Падсекальнікаў
* Янка Купала «Раскіданае гняздо» — Сымон
* па матывах Пляўта, Мальера і інш. «Амфітрыён» — Амфітрыён
* Фрыдрых Шылер «Дэмэтрыюс» — Дэмэтрыюс
* Рэй Куні «Злоўлены сеткай» — Джон Сьміт
* Оскар Ўайлд «Ідэальны муж» — Сэр Робэрт Чылтэрн

## Дыскаграфія
У складзе гурта «Доктор Моро»:
* **«По колено в небесах»** (1991)

Сольныя альбомы:
* **«Бэмс»** (1996)
* **«Я буду ждать»** (1998)

У складзе гурта «Сестра»:
* **«Моё»** (1999);
* **«Несмотря ни на что»** (2000);
* **«Вход к себе»** (2001);
* **«Деликатесы №1»** (2002);
* **«Диагноз»** (2003);
* **«Надеждин пароль»** (2005);
* **«Тайга»** (2007).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Беларускія акторы
Катэгорыя:Нарадзіліся 20 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў
Гіпэртэкст

Тэрмін **гіпэртэ́кст** быў уведзены Тэдам Нэльсанам у 1965 годзе для пазначэньня «разгалінаванага тэксту або тэксту, які выконвае дзеяньня па запыце». Звычайна гіпэртэкст уяўляецца наборам тэкстаў, што ўтрымоўваюць вузлы пераходу ад аднаго тэксту да якога-небудзь іншага і дазваляюць, такім чынам, абіраць чытэльныя зьвесткі або пасьлядоўнасьць чытаньня. Агульнавядомым і найбольш яскравым прыкладам гіпэртэксту служаць ўэб-старонкі — дакумэнты HTML, разьмешчаныя ў Сеціве. У шырэйшым разуменьні тэрміна, гіпэртэкстам зьяўляецца любая аповесьць, слоўнік або энцыкляпэдыя, дзе сустракаюцца спасылкі да іншых частак дадзенага тэксту.

У кампутарнай тэрміналёгіі гіпэртэкст — тэкст, сфармаваны з дапамогай мовы разьметкі, які патэнцыйна ўтрымоўвае ў сабе спасылкі.

## Гіпэртэкст у літаратуры
У літаратуразнаўстве гіпэртэкст — гэта такая форма арганізацыі тэкставага матэрыялу, пры якой яго адзінкі прадстаўленыя не ў лінейнай пасьлядоўнасьці, а як сыстэма відавочна паказаных магчымых пераходаў, сувязяў паміж імі. Кіруючыся гэтымі сувязямі, матэрыял можна чытаць у любым парадку, утвораючы розныя лінейныя тэксты (азначэньне паводле М. М. Субоціна — расейскага навукоўца, піянэра ў вобласьці разьвіцьця расейскіх гіпэртэкставых сыстэм).

Гіпэртэкставасьць (гіпэрлітаратура) — новая ўласьцівасьць/характарыстыка літаратурнага празаічнага твора, для якога характэрныя рысы гіпэртэксту (унутраныя карэляцыйныя спасылкі, адсутнасьць лінейнага апавяданьня). Выкарыстоўваецца для стварэньня эфэкту гульні, уласьцівага постмадэрнісцкай літаратуры: колькасьць значэньняў першапачатковага тэксту пашыраецца дзякуючы чытацкаму фармаваньню сюжэтнай лініі.

З прыкметных літаратурных твораў, у якіх сустракаецца гіпэртэкставасьць — раман-лексыкон «Хазарскі слоўнік» Міларада Павіча і філязофская аповесьць «Бясконцы тупік» Дзьмітрыя Галкоўскага.

## Глядзіце таксама
* Вонкавае зьвязваньне

## Вонкавыя спасылкі
* Велімір Хлебнікаў, Радыё будучыні
Nokia 2650

**Nokia 2650** — двухдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.



## Падобныя мадэлі
* Nokia 2652
* LG C1150
* Philips 636
* LG C1100
* LG C2100

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Армяне

**Армя́не** () — народ, які размаўляе на армянскай мове, прыналежнай да індаэўрапейскай моўнай сям’і.

## Этымалёгія
Саманазва армян — (, ), па здагадках, пайшло ад назову народа — хаясы. Краіна Хаяса і народ хаясы згадваюцца на глінянай хетскай табліцы, якая адносіцца да другога тысячагодзьдзя да нашай эры, яна была знойдзеная пры раскопках сталіцы хетскай дзяржавы — Хатушаш.

Назоў краіны *Армі́нія*, у якой пражывалі *арміны*, сустракаецца ўпершыню ў Бэхістунскім надпісе пэрсыдзкага цара Дарыя I, у 522 да н. э. Існуе таксама гістарычны надпіс, які заве рэгіён Армянскага сугор’я Армэніяй, Шумэрскага Нарам-Суена, датаваная 2260 да н. э., на тысячу гадоў апераджальная першае згадваньне Ўрарту. Герадот (V стагодзьдзе да н. э.) мянуе іх *армэнамі*. Пра Армэнію і побыт армян гэтага жа пэрыяду важныя зьвесткі паведамляе Ксэнафонт.

## Глядзіце таксама
* Польскія армяне