open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Акунёўка (басэйн Дзьвіны)

**Акунёўка**, *Сьвіервіца* — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 151 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

Асноўны прыток — рака Сьцервіца (праваруч).

Выцякае з возера Даўблі, цячэ ў межах Браслаўскай грады. Упадае ў возера Дрывяты з поўдня. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 34

Катэгорыя:Басэйн Друйкі
Катэгорыя:Рэкі Браслаўскага раёну
Ольса

**О́льса**, **Вольса** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці, Клічаўскім і Качэрыцкім раёнах Магілёўскай вобласьці. Даўжыня 92 км. Плошча вадазбору 1690 км². Выдатак вады ў вусьці 9,3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰.

## Назва
На думку мовазнаўцы І. Яшкіна гідронім Вольса ўтварыўся да народнага слова вольс (алёс) — 'нізінны альховы лес'. Паводле мовазнацы В. Вячоркі, беларускай фанэтыцы адпавядае толькі форма *Вольса*.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Курачоўка, Нясета
* *Левыя*: Дулебка, Сушанка, Ганчанка, Суша, Кострычка

## На рацэ
* *[[Места]]*: Клічаў

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 3,4 км на паўночны ўсход ад вёскі Каменнага Барку Бярэзінскага раёну, вусьце за 5 км на захад ад вёскі Любонічаў Качэрыцкага раёну. Цячэ ў межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны.

Даліна пераважна невыразная, каля места Клічава, вёскі Ваевічаў і паміж вёскамі Бацэвічамі і Запольлем Клічаўскага раёну трапэцападобная (шырыня 0,8—1 км). Схілы спадзістыя, вышынёй 2—7 м, месцамі слабапарэзаныя; правы адкрыты, разараны, левы амаль на ўсім працягу парослы мяшаным лесам. Абалона двухбаковая, ніжэй за Клічаў чаргуецца па берагах (шырыня 0,6—1,5 км), нізкая, месцамі забалочаная; ад вусьця Сушы да вёскі Запольля Клічаўскага раёну перасечаная мэліярацыйнымі каналамі. У разводзьдзе затапляецца вадой на глыбіню 0,5—1 м тэрмінам да 2 тыдняў. Рэчышча ў вярхоўі на працягу 10 км каналізаванае, ніжэй шырыня ракі ў межань 12—18 м. Берагі ў вярхоўі нізкія, забалочаныя, паміж вёскамі Ваевічам і Запольлем Клічаўскага раёну спадзістыя, ніжэй да вусьця стромкія і абрывістыя. Рака выкарыстоўваецца як водапрыёмнік мэліярацыйных каналаў.

Замярзае ў 1-й дэкадзе сьнежня, крыгалом у 3-й дэкадзе сакавіка. У ніжняй плыні найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў канцы сакавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 1,2 м.

## Цікавы факт
Рака паслужыла назваю для фолк-гурта Стары Ольса.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 276—277.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Клічаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Качэрыцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Альхоўка (прыток Белай Натапы)

**Альхоўка** — рака ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Белай Натапы (басэйн Дняпра). Даўжыня 9 км.

Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Залесьсе, вусьце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Клін. У нізкай плыні 4 км рэчышча каналізаваныя. Каля вёскі Шэйкі плаціна і сажалка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 36

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Амсьціслаўскага раёну
Альхоўка (прыток Жыварэзкі)

**Альхо́ўка** — рака ў Магілёўскім раёне Беларусі, левы прыток ракі Жыварэзкі (басэйн Дняпра). Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 43 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2‰.

Пачынаецца каля вёскі Пясчанка, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Вендрыж.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 36

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Магілёўскага раёну
Альхоўка (басэйн Нёмана)

**Альхо́ўка**, **Атцэ́дка**, **Атцэ́да** — рака ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці, правы прыток Нёману. Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 72 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9 ‰. Пачынаецца з сажалак на паўднёвым захадзе ад вёскі Атцэда, упадае ў Нёман за 1 км на паўднёвы захад ад места Стоўпцы. На працягу 3,8 км каналізаваная (выток — 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Кучкуны). У месьце Стоўпцы на рацэ сажалка.

## Літаратура
*  С. 36

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Стаўпецкага раёну
Альшанка (прыток Заходняй Бярэзіны)

**Альша́нка**, **Вішнёўка**, **Гальша́нка**, **Жыгя́нка**, **Лу́ска** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Нёману). Цячэ ў Менскай і Гарадзенскай абласьцях. Даўжыня 60 км. Плошча вадазбору 311 км². Выдатак вады ў вусьці 2,3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5‰.

На рацэ стаяць гістарычныя мястэчкі Гальшаны, Багданава і Вішнеў.

Пачынаецца на захадзе ад вёскі Людвікаўшчыны Ашмянскага раёну, цячэ паўднёва-заходнімі схіламі Ашмянскага ўзвышша, вусьце каля вёскі Няроваў.

Даліна выразная. Абалона двухбаковая, найбольш разьвітая ў вярхоўі і ніжняй плыні, шырынёй 100—200 м. Рэчышча пераважна ўмераназьвілістае, яго шырыня ў межань 4—8 м, на працягу 32 км каналізаванае: ад вытоку да вёскі Чуркаў (17,7 км), ад вёскі Данілкаў да вёскі Альшанкі (5,1 км), ад вёскі Круглага да вусьця (9,5 км). Берагі нізкія. Каля вёсак Габрыялаўшчыны і Нарушаўцаў сажалкі (плошчай адпаведна 0,12 км² і 0,02 км²).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Ашмянскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Валожынскага раёну
Герб Аўстрыі

**Герб Аўстрыі**&nbsp;— дзяржаўны сымбаль Рэспублікі Аўстрыя. Герб упершыню быў прыняты ў ХV стагодзьдзі.

Першая, якая захавалася да нашых дзён выява аднагаловага арла на шчыце зьмяшчаецца на срэбнай манэце Фрыдрыха Барбаросы. З XV стагодзьдзя да 1806 году двухгаловы арол&nbsp;— старажытны імпэрскі сымбаль, спадарожнік герояў, сьведка вялікіх гістарычных падзеяў&nbsp;— быў гербам аб’яднаўчай шматлікія цэнтральна-эўрапейскія дзяржавы Сьвятой Рымскай імпэрыі, кіраванай дынастыяй Габсбургаў. Аднак з аб’яднаньнем Нямеччыны пад уладай прускіх манархаў на нямецкі герб вяртаецца аднагаловы арол, дзе, мінуючы цэлы шэраг мадыфікацыяў, застаецца і сёньня. Двухгаловы арол зьнік і з аўстрыйскага гербу. Гэта адбылося ў 1918 годзе з падзеньнем Аўстра-Вугорскай імпэрыі. Аўстрыйская рэспубліка зацьвердзіла новы герб, на якім адлюстроўваецца аднагаловы арол, увянчаны вежавай каронай, трымалы ў лапах серп і молат і апорны на грудзі шчыток з аўстрыйскімі нацыянальнымі колерамі. Разарваныя ланцугі зьявіліся на гербе пасьля вызваленьня краіны ад фашызму.

## Глядзіце таксама
* Галерэя дзяржаўных гербаў з выявай арла
* Сьцяг Аўстрыі

Аўстрыя
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Аўстрыі
Катэгорыя:Гербы з арламі
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Альшанка (басэйн Дняпра)

**Альша́нка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Крупянкі (басэйн Дняпра). Цячэ ў Касьцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Даўжыня 11,5 км.

Пачынаецца за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Вялікай Валаськоўні, вусьце за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Негіна. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 36

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Касьцюковіцкага раёну
Альшанка (прыток Нёмана)

**Альша́нка**, **Жыгя́нка** — рака ў Беларусі, правы прыток Нёману. Цячэ ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 14 км. Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 ‰. 

Пачынаецца каля вёскі Лелюкі, упадае ў Нёман за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Барава. На ўсім працягу каналізаваная.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Івейскага раёну
Аляксей Назарэўскі

**Аляксей Васілевіч Назарэўскі** (15 сакавіка 1881, Сіняўка каля Нясьвіжу — у 1942, Куйбышаў) — беларускі палітык, сэнатар міжваеннай Польскай Рэспублікі ў 1922—1926 гадах.

## Жыцьцяпіс
У маладосьці працаваў на пошце ў Менску. У 1905 годзе прызваны на расейска-японскую вайну. Пазьней працаваў зьбіральнікам падаткаў у Баранавічах, ураднікам у Ігумене. У 1920—1922 гадах працаваў у каапэрацыі ў Баранавічах. У 1921 годзе, пасьля таго, як у Баранавічах згарэла праваслаўная царква, Назарэўскі стаў старшынём будаўнічага камітэту новай Сьвята-Пакроўскай царквы. Шмат каштоўных з мастацкага боку рэчаў (мазайкі абароў вядомых расейскіх мастакоў) ён атрымаў для баранавіцкай царквы з разбуранага ў Варшаве праваслаўнага сабору Аляксандра Неўскага.

У 1922 годзе абраны як беспартыйны сэнатарам ад сьпісу Блёку нацыянальных меншасьцяў у Наваградзкім ваяводзтве. У парлямэнце далучыўся да Беларускага пасольскага клюбу. На сканчэньні сэнату Першай кадэцыі атрымаў мандат раднага (*дэпутата мясцовага савету*) Баранавіч. Працаваў у магістраце Баранавіч.

Адзін са стваральнікаў Праваслаўнага беларускага дэмакратычнага аб’яднаньня, разам з сэнатарам Вячаславам Багдановічам і пратаярэям Луком Голадам зьяўляецца аўтарам статуту гэтага аб’яднаньня. Аднак хутка адыйшоў ад аб’яднаньня і стаў супрацоўнічаць з афіцыйнымі праваслаўнымі ўладамі Польшчы.

Прызначаны тэхнічным кіраўніком пры стварэньні арганізацыі Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры ў 1926 годзе. Адзін з заснавальнікаў Беларускага каапэратыўнага банку.

Карыстаючыся знаёмствам з савецкім агентам у Данцыгу, нейкім Курлянскім, перакінуў у СССР Міхаіла Кахановіча. Дзякуючы знаёмству зь немцамі перакінуў у Нямеччыну пасла Юрку Сабалеўскага.

Сасватаў свайму калегу сэнатару Аляксандру Ўласаву жонку Аляксандру, настаўніцу з Баранавіч.

Арыштаваны НКВД БССР 2 студзеня 1940 году ў сваёй хаце ў Баранавічах. 9 верасьня 1940 году асуджаны на 8 гадоў лягероў. У верасьні 1941 году вывезены з Сыблагу і накіраваны ў Паўладарскую вобласьць. напрыкацы 1941 быў амніставаны, выехаў да Казахстану, дзе фармавалася  войска Андэрса. Памёр ў шпіталі ў горадзе Куйбышаў у 1942 годзе.

## Крыніцы

* Jacek Majchrowski, Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1994

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1881 годзе
Катэгорыя:Беларускія парлямэнтарыі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Беларускія праваслаўныя дзеячы
Катэгорыя:Асобы Баранавічаў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Блёк нацыянальных меншасьцяў

**Блёк нацыянальных меншасьцяў** () — палітычнае аб’яднаньне, утворанае нацыянальнымі меншасьцямі 17 жніўня 1922 году падчас выбараў у польскі Сойм міжваеннай Польскай Рэспублікі. Мэтаю БНМ было праведзеньне супольнай выбарчай акцыі і наступнай дзейнасьці ў сойме. Уваходзілі нацыянальныя меншасьці Польшчы — беларусы, украінцы, жыды, немцы і расейцы. Да блёку не далучыліся летувісы, Бунд і частка Паалей-Цыёну. Выбары байкатавалі ўкраінцы Ўсходняй Галіччыны. Галоўнай мэтаю блёку было нацыянальнае раўнапраўе. БНМ існаваў да выбараў 1928 году.

У 1922 годзе (5 лістапада ў сойм, 22 лістапада — у сэнат) БНМ ішоў у выбарчам сьпісе пад № 16, у 1928 годзе (4 сакавіка ў сойм, 11 сакавіка — у сэнат) — пад № 18.

## Дасягнутыя вынікі
* 1922 год — 66 мандатаў (зь іх беларусаў 11 паслоў і 3 сэнатары)
* 1928 год — 55 мандатаў (беларусы — 4 паслы і 2 сэнатары)

## Беларускія паслы і сэнатары ад БНМ

### 1922
*Пасольскія мандаты*
* Антон Аўсянік (акруга № 62 — лідзкая)
* Сяргей Баран (акруга № 6)
* Павал Валошын — зь ліпеня 1923 году замест *Каліноўскага*
* Уладзімер Каліноўскі (акруга № 5) — да 23 чэрвеня 1923 году
* Міхаіл Кахановіч (акруга № 61 — наваградзкая) — да 1924 году
* Пётар Мятла (акруга № 64 — сьвянцянская)
* Сымон Рак-Міхайлоўскі (акруга № 62 — лідзкая)
* Васіль Рагуля (акруга № 61 — наваградзкая)
* Юры Сабалеўскі — з 1924 году замест *Кахановіча*
* Адам Станкевіч (акруга № 64 — сьвянцянская)
* Браніслаў Тарашкевіч (сьпіс дзяржаўны)
* Сымон Якавюк (акруга № 4)
* Фабіян Ярэміч (акруга № 60 — пінская)

*Мандаты сэнатара*
* Вячаслаў Багдановіч (Віленскае ваяводзтва)
* Аляксей Назарэўскі (Наваградзкае ваяводзтва)
* Аляксандар Уласаў (дзяржаўны сьпіс)

### 1928
*Пасольскія мандаты*
* Павал Каруза
* Альбін Стаповіч
* Кастусь Юхневіч
* Фабіян Ярэміч

*Мандаты сэнатара*
* Вячаслаў Багдановіч
* Васіль Рагуля

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Заходняя Беларусь

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1922 годзе
Арол (неадназначнасьць)

**Арол**:

#### [[Біялёгія]]
* Арліныя — падсямейства драпежных птушак
* Арлы — род зь сямейства арліных

#### Геаграфічныя назвы
* Арол — пасёлак у Лоеўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі
* Арол — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі
* Арол — горад, цэнтар Арлоўскай вобласьці Расеі
* Арол — сяло ў Пермскім краі Расеі
* Арол — сяліба ў Прыморскім краі Расеі
* Арол-Смарагд — мікрараён у Сочы (Расея)
* Арлінае гняздо, Бэргхоф — адна з рэзыдэнцыяў Гітлера

#### [[Астраномія]]
* Арол — сузор’е зорнага неба
* Арол — асмугласьць зорнага неба
* «Падальны Арол» (араб.) — зорка Вэга

#### Судны
* Арол — першы расейскі ветразны карабель XVII стагодзьдзя
* Арол — расейскі браняносец пачатку XX стагодзьдзя
* К-266 «Арол» — расейскі атамны падводны ракетны крэйсэр
* Праект 1153 «Арол» — праграма савецкага авіяносца 1970-х гадоў

#### [[Тэхніка]]
* Гавайскі арол — самы хуткі грузавы і самы хуткі пажарны аўтамабіль сьвету, хуткасьць 655 км/г (1998)
* Чорны арол — танк
* Арол — першы месяцовы модуль праекту Апалон (КА), які зьдзяйсьніў пасадку зь людзьмі на Месяц, 1969
* Арол — загінулы ў 1897 годзе паветраны шар, на якім Саламон Аўгуст Андрэ зьдзяйсьняў палёт да Паўночнага канцавосься
* Арол (падводная лодка) — К-266 «Арол» — расейскі атамны падводны ракетоносный крэйсэр (ПЛАРК) праекту 949А «Антэй»

#### [[Кіно]], музыка, [[ТБ]]
* Арол — раса ў легендарыюме Толкіна
* Арол прызямліўся — раман Джэка Гігінза і ангельскі фільм (1976) пра замах немцаў на Чэрчыля ў 1944 годзе
* Арол супраць срэбнага лісу — фільм
* Арол і рэшка — фільм
* Белы арол (музычны гурт)
* ГТРК Арол
* Жалезны арол — фільм
* Жалезны арол 2 — фільм
* Жалезны Арол 3: Асы — фільм
* Залаты арол — сучасная нацыянальная кінаўзнагарода Расеі
* Марскі арол — раман Джэймса Олдрыджа пра ДСВ, і аднайменны ангельскі фільм
* Рэшка — жывы, арол — мёртвы — фільм
* Татуіраваны арол — фільм
* Чорны арол — фільм

#### [[Геральдыка]] і ўзнагароды
* Арол — геральдычны сымбаль
* Двухгаловы арол — герб некаторых дзяржаваў
* Ордэн Арла

#### Рознае
* Марына Арол — акторка
* Арол — бок манэты
* Арол — каменная скульптура ў Пяцігорску

## Глядзіце таксама
* Арляня
* Арлан
* Eagle — зьнішчальнік ЗША
* Desert Eagle («Пустынны арол», таксама вядомы як «Israeli Desert Eagle») — папулярны пісталет, выкарыстаны ў шматлікіх фільмах і тэлепастаноўках.
* Eagle Eye (Bell 911) — амэрыканскі БПЛА
* Eagles (неадназначнасьць)
Флёр-дэ-Ліс

**Флёр-дэ-Ліс** ( або *fleur de lis*, даслоўна «кветка лілеі») або  **лілея** (або **каралеўская лілея**) — гербавая постаць, чацьвертая па папулярнасьці сярод натуральных геральдычных сымбаляў пасьля крыжа, арла і льва.

## У Францыі
Часта разгляданы як сымбаль Панны Марыі, лілея да канца сярэдніх стагодзьдзяў стала ў Францыі эмблемай каралеўскай улады.

Таксама Флёр-дэ-Ліс — пэрсанаж раману Віктора Юго «Сабор Парыскай Богамаці».

## Па-за Францыяй

Лілеі можна ўбачыць на сымболіцы (гербу або сьцягу):
* гораду Турку;
* рухі скаўтаў;
* Новага Арлеану;
* Флярэнцыі;
* гішпанскіх Бурбонаў;
* Квэбэку;
* Босьніі і Герцагавіны (1991—1998) і Фэдэрацыі Босьніі і Герцагавіны;
* гарады Вісбадэн.

## Глядзіце таксама
* Геральдыка

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гісторыя Францыі
Катэгорыя:Гербавыя постаці
Герб Андоры

**Герб Андо́ры**&nbsp;— дзяржаўным сымбаль Княства Андора, сучасны герб быў зацьверджаны ў 1969 годзе. Тарча з выявай мітры й кія Ўрхэльскага біскупа й двух быкоў сымбалізуюць сумеснае кіраваньне Францыі і Гішпаніі; чырвоныя палосы на жоўтым фоне&nbsp;— колеры Каталёніі і Бэарну. Дэвіз на тарчэ: «Разам мы мацней!»

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Андоры

## Вонкавыя спасылкі
* Сымболіка Андоры

Андора
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Андоры
Герб Альбаніі

**Герб Альба́ніі**&nbsp;— дзяржаўны сымбаль Рэспублікі Альбанія.

## Апісаньне
Герб Альбаніі ўяўляе сабой выяву чорнага двухгаловага арла на чырвонай тарчэ.

## Герб НСРА

Герб Народнай Сацыялістычнай Рэспублікі Альбаніі ўяўляе сабой выяву чорнага двухгаловага арла, апраўленага двума пучкамі каласоў пшаніцы, якія маюць наверсе пяціканцовую чырвоную зорку, а ўнізе перавязаныя чырвонай стужкай, на якой напісаная дата «24 траўня 1944».

## Глядзіце таксама
* Галерэя дзяржаўных гербаў з выявай арла
* Сьцяг Альбаніі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Альбаніі
Альбанія
Герб Бэльгіі

**Герб Бэльгіі**&nbsp;— дзяржаўны сымбаль Каралеўства Бельгіі. У сучасным выглядзе быў зацьверджаны каралеўскім дэкрэтам ад 17 сакавіка 1837 году, у якім былі апісаныя вялікая і малая форма гербу. Паводле §&nbsp;193 (першапачаткова 125) Канстытуцыі Бэльгіі, «*бэльгійскі народ прымае чырвоны, жоўты і чорны колеры, і ў якасьці дзяржаўнага гербу&nbsp;— бэльгійскага льва з дэвізам Адзінства дае сілу*».

## Вялікі герб
На цёмным шчыце намаляваны стаялы на задніх лапах залатой леў з чырвонымі кіпцюрамі і высунутым чырвоным языком (бэльгійскі леў). Над шчытом разьмешчаны шалом з паднятым забралам. На шаломе&nbsp;— вялікагерцагская карона. За шчытом разьмешчаныя скіпэтры: адзін з рукой правасудзьдзя, другі са львом. Шчыт атачае стужка ордэна Леапольда. Львы, якія трымаюць шчыт, трымаюць таксама і пікі з бэльгійскімі сьцягамі. Унізе разьмешчаная чырвоная стужка з чорнымі палосамі з двух бакоў. На ёй залатымі літарамі напісаны дэвіз «Адзінства дае сілу» (L’UNION FAIT LA FORCE па-француску або EENDRACHT MAAKT MACHT па-галяндзку). Уся гэтая кампазыцыя зьмешчаная на геральдычны плашч з залатымі махрамі і пэндзлікамі. Зьверху&nbsp;— каралеўская карона. Над плашчом паднятыя палотны з малюнкамі гербаў правінцыяў Бэльгіі ў 1837 годзе (хоць колькасьць правінцый зьмянялася, на гербе гэта не адлюстроўвалася).

Вялікі герб выкарыстоўваецца рэдка. Ён упрыгожвае пячаткі на законах і міжнародных дамовах.

## Малы герб
Малы герб, які выкарыстоўваецца Бэльгійскім урадам, складаецца з чорнага шчыта з львом, перахрышчаных скіпэтраў, дэвіза, кароны, ордэна Леапольда.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Бэльгіі

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржаўныя сымбалі Бэльгіі

Бэльгія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Бэльгіі
Герб Босьніі і Герцагавіны

**Герб Бо́сьніі і Герцагаві́ны** — дзяржаўны сымбаль Босьніі і Герцагавіны, уяўляе сабой сіні шчыт з жоўтым трыкутнікам. Трыкутнік сымбалізуе тры асноўныя групы насельніцтва краіны (мусульман, харватаў і сэрбаў) і абрысы краіны на карце. Белыя зоркі сымбалізуюць Эўропу.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Босьніі і Герцагавіны

## Крыніцы

Босьнія і Герцагавіна
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Босьніі і Герцагавіны
Герб Ватыкану

**Герб Ватыкану** — дзяржаўны сымбаль Ватыкану, уяўляе сабой шчыт чырвонага колеру, на якім намаляваныя два перакрыжаваныя ключы (ад Раю і Рыму). Над ключамі разьмешчаная папская тыяра.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Ватыкану
* Папскі герб

## Вонкавыя спасылкі
* Сымбалі Ватыкану 

Ватыкан
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Ватыкану
Герб Вугоршчыны

**[[Герб]] [[Вугоршчына|Вугоршчыны]]** ўяўляе сабой падзелены вэртыкальна напалам геральдычны шчыт. Геральдычна правая (для гледача левая) частка шчыта падзеленая на восем гарызантальных чырвоных і срэбных палос, якія чаргуюцца паміж сабой. У левай частцы шчыта ў чырвоным полі срэбны шасьціканцовы крыж, які стаіць на ўвянчаным залатой каронай зялёным грудзе, сярэднім з трох (дадзеная выява зьяўляецца некалькі перайначаным гербам Славаччыны, якая доўгі час уваходзіла ў склад Вугоршчыны). Шчыт увянчаны каронай сьвятога Стэфана.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Вугоршчыны

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржаўныя сымбалі Вугоршчыны

Вугоршчына
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Вугоршчыны
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Каралеўскі герб Вялікабрытаніі

**Каралеўскі герб Вялікабрытаніі** — гэта афіцыйны герб брытанскага манарха (у цяперашні час — Лізаветы II). Іншыя чальцы каралеўскай сям'і і ўрад краіны выкарыстоўваюць іншыя гербы. Каралеўскі герб сустракаецца ў двух варыянтах, адзін зь якіх выкарыстоўваецца толькі ў Шатляндыі.

На звычайным варыянце гербу дзевяць львоў: сем на шчыце (зь іх шэсьць адпавядаюць Ангельшчыне, і сёмы — Шатляндыі), адзін (у кароне) зьверху шчыта, і апошні (таксама ў кароне) падтрымлівае шчыт справа. З двух львоў у кароне той, што падтрымлівае шчыт, адпавядае Ангельшчыне, а другі стаіць на трэцяй кароне. Зь іншага боку шчыт падтрымлівае закуты ў ланцуг аднарог, які адпавядае Шатляндыі.

На шатляндзкім варыянце гербу сем львоў: пяць на шчыце (зь іх тры адпавядаюць Ангельшчыне, і яшчэ два — Шатляндыі), адзін (у кароне) зьверху шчыта, і апошні (таксама ў кароне) падтрымлівае шчыт зьлева. З двух львоў у кароне той, што падтрымлівае шчыт, адпавядае Ангельшчыне, а другі стаіць на трэцяй кароне. Зь іншага боку шчыт падтрымлівае закуты ў ланцуг аднарог, які адпавядае Шатляндыі. Чацьвёртая карона — на галаве аднарога.

## Гісторыя

Тры леапарда на чырвоным полі шчыта зьявіліся пры Рычардзе I. Гербавы шчыт з леапардамі доўгі час заставаўся адзіным сымбалям Ангельшчыны. У пэрыяд Стогадовай вайны Эдуард III, у знак сваіх прэтэнзій на францускі трон, падзяліў шчыт і зьмясьціў у двух яго чвэрцях поле з залатымі лілеямі - сымбаль Францыі. 
Якаў I, які кіраў адначасова Ангельшчынай і Шатляндыяй, папаўняе герб эмблемамі Шатляндыі - чырвоным львом - і Ірляндыі - залатой арфай. 
Постаці трымальнікаў шчыта на працягу стагодзьдзяў неаднаразова зьмяняліся: сокал, лебедзь, белы кабан - нагрудны знак Рычарда III, чырвоны валійскі цмок. З 1603 году на гэтым месцы зацьвердзіліся аднарог і каранаваны брытанскі леў.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Вялікабрытаніі

## Крыніцы
 

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржаўныя сымбалі Вялікабрытаніі 
* Каралеўскі герб Вялікабрытаніі на сайтах:
** Royal.gov.uk 
** Number 10 Downing Street 
** Heraldica.org 

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Вялікабрытаніі
Вялікабрытанія
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Герб Грэцыі

**Герб Грэцыі** зьяўляецца дзяржаўным сымбалям Грэцыі, складаецца з двух асноўных элемэнтаў — геральдычнага сіняга шчыта зь белым крыжом (фрагмэнт сьцягу), а вакол шчыта — лаўровы вянок. Шчыт з крыжом сымбалізуе воінскую славу і ў той жа час галоўную грэцкую рэлігію — праваслаўе (грэка-каталіцтва). Лаўровы вянок сымбалізуе старажытную гісторыю Грэцыі, бо такімі вянкамі ўзнагароджвалі пераможцаў старажытных Алімпійскіх гульняў.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Грэцыі

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржаўныя сымбалі Грэцыі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Грэцыі
Грэцыя
Герб Ірляндыі

**Герб Ірляндыі** ўяўляе сабой залатую арфу з срэбнымі струнамі на сінім фоне. Арфа доўгі час была геральдычным сымбалям Ірляндыі. У сучасным выглядзе герб зацьверджаны 9 лістапада 1945.

Арфа прызнаецца сымбалям Ірляндыі з XIII стагодзьдзя. Яна адлюстроўвалася на ірляндзкіх манэтах пры каралю Джоне і Эдвардзе I. Арфа была прынятая як сымбаль новага Каралеўства Ірляндыі, утворанага Генрыхам I Ірляндзкім у 1541. Яна зьявілася на трэцяй чвэрці каралеўскага гербу Злучанага Каралеўства пасьля аб’яднаньня Ірляндыі, Ангельшчыны і Шатляндыі пры Якаве I Ангельскім 1603 г.

Арфа была абраная сымбалям незалежнай Ірляндыі. Яна працягвала заставацца дзяржаўнай эмблемай пасьля прыняцьця канстытуцыі. Выява арфы выкарыстоўваецца на манэтах, пашпартах, афіцыйных дакумэнтах дзяржавы, а таксама на пячатках прэзыдэнта і ўрада.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Ірляндыі
Ірляндыя
Герб Нямеччыны

**Герб Нямеччыны** — афіцыйны дзяржаўны сымбаль Фэдэратыўнай рэспублікі Нямеччына. Выява ўяўляе сабой чорнага арла з чырвонымі лапамі на залатым фоне.

## Гісторыя
На гербе Фэдэратыўнай Рэспублікі Нямеччына намаляваны арол. Гэтая птушка ўслаўлялася людзьмі з найстаражытных часоў, быўшы сымбалям мужнасьці, жыцьцёвай сілы і сонца. У часы Карла Вялікага чорны арол на залатым фоне быў прызнаны гербам Сьвятой Рымскай імпэрыі. Праўда, з XV стагодзьдзя сымбалям імпэратара Сьвятой Рымскай імпэрыі становіцца двухгаловы арол з адзінай каронай над двума галовамі. Пазьней, у XIX стагодзьдзі двухгаловы арол становіцца сымбалям улады (гербам) Аўстра-Вугоршчыны, а ў часы агульнанямецкага парлямэнту (1848 год) (Paulskirchenparlament) — гербам нямецкага райха. У гербах шматлікіх каралеўстваў, герцагстваў і графстваў акрамя арла выкарыстоўваліся іншыя сымбалі: ключы, крэпасьці, мядзьведзі, львы, кароны і шматлікае іншае. Арол як дзяржаўны сымбаль працягвае сваю гісторыю і ў часы аб'яднанага нямецкага райха (1871—1918 г.г.), і ў часы Вэймарскай рэспублікі (1918—1933 г.г.). Нацысты таксама выкарысталі малюнак арла са свастыкай у кіпцюрах як дзяржаўны сымбаль сваёй улады.
Арол на гербе кайзэраўскай Нямеччыны меў карону. У рэспубліканскія часы карона як сымбаль манархіі назаўжды зьнікла з нямецкага гербу. Пасьляваенная Нямеччына пераняла выяву арла як дзяржаўны сымбаль у Вэймарскай рэспублікі.

Эскіз цяперашняга гербу быў выкананы мастаком Табіасам Швабам яшчэ ў 1926 годзе. Цяперашні нямецкі арол мае карацейшы хвост і не так дэталёва прамаляваныя пёры. Ды і сама выява стала больш умоўнай, чым у часы Вэймарскай рэспублікі. Як герб краіны арол быў уведзены Фэдэральным прэзыдэнтам Нямеччыны Тэадорам Хойсам 20 студзеня 1950 году. Тэкст апісаньня гербу быў практычна бяз зьмен пераняты з апісаньня гербу Вэймарскай рэспублікі, толькі слова «райx» было заменена на слова «бунд».

Для выявы арла на дзяржаўных пячатках, сьцягах, манэтах і паштовых марках былі таксама выкарыстаныя эскізы часоў Вэймарскай рэспублікі.

## Глядзіце таксама
* Галерэя дзяржаўных гербаў з выявай арла
* Сьцяг Нямеччыны

## Вонкавыя спасылкі

* Дзяржаўныя сымбалі Нямеччыны 
* www.bund.de 

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Нямеччыны
Нямеччына
Катэгорыя:Гербы з арламі
Герб Ісьляндыі

**Герб Ісьляндыі** () у сучасным выглядзе прыняты ў 1944 годзе. Уяўляе сабой сіні шчыт, на якім намаляваны чырвоны крыж на срэбным крыжы. Шчыт трымаюць чатыры заступнікі (*landvættir*) Ісьляндыі, якія стаяць на кавалку лавы. Бык (*Griðungur*) — заступнік Паўднёва-Заходняй Ісьляндыі, арол або грыфон (*Gammur*) — Паўночна-Заходняй, цмок (*Dreki*) — Паўночна-Усходняй, волат (*Bergrisi*) — Паўднёваўсходняй. Гэтыя істоты карысталіся вялікай павагай у Ісьляндыі. Заступнікі адлюстроўваюцца і на авэрсе Ісьляндзкай кроны.

Урад Ісьляндыі выкарыстае дзяржаўны сьцяг з выявай гербу. Паліцыя Ісьляндыі выкарыстае жоўты сьцяг з выявай гербу.

## Гісторыя
На працягу стагодзьдзяў Ісьляндыя выкарыстоўвала некалькі гербаў. Першы, верагодна, — шчыт з шасьцю сінімі і шасьцю срэбнымі палоскамі. Другі, верагодна, — герб графства Ісьляндыя, падараваны каралём Нарвэгіі Хааканам IV. Гэта быў шчыт, верхняя палова якога была жоўтай, на ніжняй - 5 белых і 7 сініх палосак. На шчыце быў намаляваны чырвоны леў зь сякерай. Каля 1500 году гербам Ісьляндыі стала каранаваная вяленая рыба на чырвоным шчыце.

3 кастрычніка 1903 году герб Ісьляндыі быў заменены белым сокалам на сінім фоне. Ён выкарыстоўваўся да афіцыйнага прыняцьця першай вэрсіі гербу з заступнікамі 12 лютага 1919 году. Сокал выкарыстоўваўся на каралеўскім гербе Даніі пры каралю Крысьціяне X.

Файл:Coat of arms of the Icelandic Commonwealth.svg|Герб Ісьляндскай садружнасьці, верагодна першы герб Ісьляндыі.
Файл:Royal coat of arms of Denmark (1903–1948).svg|Герб караля Крысьціяна X Ісьляндзкага з 1918 па 1944 і Дацкага з 1903 па 1948. Ісьляндыю ўяўляе сокал у ніжнім левым куце.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Ісьляндыі
Ісьляндыя
Катэгорыя:Гербы з выявай чалавека
Герб Гішпаніі

**Герб [[Гішпанія|Гішпаніі]]** — вядомы на працягу ўсёй гісторыі краіны. На ім прадстаўленыя ўсе каралеўствы, якія аб'ядналіся ў сучаснай Гішпаніі: Кастылія прадстаўленая замкам; Леон, Астурыя і Галісія — львом; Арагон, Каталёнія і Балеарскія выспы — чатырма чырвонымі палосамі на залатым фоне; Навара — у выглядзе ланцугоў; Андалюзія намаляваная ў выглядзе граната, бо ў Гішпаніі ён расьце ў асноўным толькі на землях Гранады — апошняй мусульманскай дзяржавы, захопленага хрысьціянскімі каралямі падчас Рэканкісты; гербавая лілея ўяўляе караля і яго сям'ю, а карона, вянчаючая герб, — знак таго, што Гішпанія — каралеўства; калоны сымбалізуюць Гераклавы Слупы, так раней звалі Гібральтар, які ў сваё час лічыўся краям сьвету. Цікава адзначыць, што ўсім вядомы знак даляра — гэта тыя самыя Гераклавы Слупы, абвітыя стужкай.

Дэвіз «Plvs Vltra» —  (Да адкрыцьця Амэрыкі Калюмбам: Non Plvs Vltra — , таму што Гераклавы слупы лічыліся канцом сьвету).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Гішпаніі
Катэгорыя:Гербы Гішпаніі
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Герб Італіі

**Герб Рэспу́блікі [[Італія|Іта́ліі]]**, апісаны тут, зьяўляецца яе афіцыйным сымбалем з 5 траўня 1948 году.

## Апісаньне і значэньне
### Апісаньне
Эмблема ўтрымоўвае белую пяціканцовую зорку з чырвонымі бакамі, накладзеную на зубчастае кола з пяцьцю спіцамі, якое стаіць паміж аліўкавай галіной зьлева і дубовай справа. Зялёныя галіны зьвязаныя разам чырвонай стужкай з надпісам *«Італьянская Рэспубліка»* (REPVBBLICA ITALIANA) загалоўнымі белымі літарамі.

### Значэньне
* Асноўны элемэнт — пяціканцовая зорка — старажытны сымбаль Італіі, які азначае абарону нацыі, вядомая як *Stellone d’Italia*. Выкарыстоўвалася на гербе каралеўства Італіі з 1890 году.
* Зубчастае кола азначае першы артыкул канстытуцыі, дзе сказанае:

*«Італія — дэмакратычная рэспубліка, заснаваная працай.»*
* Аліўкавая галіна азначае мір, унутраны і вонкавы. Як напісана ў арт. 11 канстытуцыі

*«Італія адпрэчвае вайну, як прыладу агрэсіі.»*
* Дубовая галіна азначае сілу і вартасьць італьянскіх людзей.

Разам аліўкавая і дубовая галіна характарызуюць пэйзаж Італіі.

## Гісторыя
Рашэньне аб уводзінах новай эмблемы Італьянскай рэспублікі было прынята ўрадам Альчыдэ дэ Гаспэры ў кастрычніку 1946 году. Дызайн быў абраны шляхам публічнага конкурсу, умовай якога было забароненае выкарыстоўваць палітычныя сымбалі.

Пераможцам стаў Паола Пашэта, прафэсар Рымскага інстытута высокага мастацтва. Новая эмблема была прынятая парлямэнтам у лютым 1948 году і зацьверджаная прэзыдэнтам Энрыка дэ Нікола ў траўні таго жа году.

## Вонкавыя спасылкі

Італія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Італіі
Герб Даніі

**Герб Да́ніі** () — дзяржаўны сымбаль Даніі. Малы герб Даніі ўяўляе сабой залаты шчыт, на якім намаляваныя тры каранаваныя блакітныя львы і дзевяць чырвоных сэрцаў. Гэта гістарычны герб дынастыі Эстрыдсэнаў, якія былі каралямі ў 1047—1412 роках. Самая старая зь вядомых выяваў гербу — пячатка, якая выкарыстоўвалася каралём Кнудам VI (каля 1194).

З 1819 адрозьніваюцца дзяржаўны (*rigsvåben*) і каралеўскі (*kongevåben*) гербы, уведзеныя Фрэдэрыкам VI. Апошнія зьмены ў герб зрабіў кароль Фрэдэрык X у 2024 року. Каралеўскі герб больш складаны, у ім шчыт падзелены срэбным крыжам на чатыры часткі. У левай верхняй частцы выяўлены сымбаль Даніі — тры каранаваныя львы і дзевяць чырвоных сэрцаў (як на дзяржаўным гербу). Другая чвэрць — срэбны баран на сінім фоне — сымбалізуе Фарэрскія астравы. Трэцяя чвэрць — срэбны белы мядзьведзь — сымбаль Грэнляндыі; урэшце, ніжняя правая частка з двума ільвамі сымбалізуе Паўднёвую Ютляндыю.

## Глядзіце таксама
* Сьцяг Даніі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржаўныя сымбалі Даніі

Данія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Даніі
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Герб Казахстану

**Дзяржаўны герб Рэспублікі Казахстан** уяўляе сабой выяву шанырака (верхняя скляпеністая частка юрты) на блакітным фоне, ад якога ва ўсе бакі ў выглядзе сонечных прамянёў расходзяцца ўыкі (апоры) у апраўленьні крылаў мітычных канёў. У ніжняй частцы гербу — надпіс «Казақстан».

У каляровай выяве Дзяржаўны герб Рэспублікі Казахстан — двух колераў: золата і сіне-блакітнага.

## Гісторыя
Шырока ўжывальны сёньня тэрмін «герб» адбываецца ад нямецкага слова «ербо». У перакладзе на казаскую ён азначае паняцьце «танба» (тамга, знак). Упершыню дадзены тэрмін пачаў ужывацца ў старажытным Цюрскім Каганаце (551—630 гг.)

4 чэрвеня 1992 году — дзень нараджэньня дзяржаўнага гербу Рэспублікі Казахстан. 

Сёньняшні герб сувэрэннага Казахстану зьяўляецца вынікам велізарнай працы, творчых шуканьняў двух вядомых архітэктараў: Жандарбэка Малібэкавіча Малібэкава і Шот-Амана Ўаліханава. У фінальным конкурсе прымалі ўдзел 245 праектаў і 67 апісаньняў будучага гербу.

## Дэталі гербу

Выява шаныраку — верхняй скляпеністай купалападобнай часткі юрты — у дзяржаўным гербе рэспублікі — гэта выява агульнага дому ўсіх людзей, якія пражываюць у Казахстане. Шчасьце ў ім залежыць ад дабрабыту кожнага, як трываласьць шаныраку залежыць ад надзейнасьці яго ўыкаў (апор). 

Шанырак ня толькі па форме нагадвае нябесны купал, але і па адлюстраваньні ў вобразе людзей зьяўляецца адным з важных элемэнтаў жыцьцеўладкаваньня. Шанырак — сымбаль бацькоўскага дому, а ў шырэйшым разуменьні і сьвету як сусьвету. 

На гербе намаляваны Тулпар — мітычны конь з крыламі. Такія жа коні ўпрыгожваюць шалом ісыкскага Залатога чалавека

Крылы сымбалізуюць мару аб пабудове моцнай, квітнеючай дзяржавы. Яны сьведчаць таксама аб чыстых намерах і імкненьні да ўдасканаленьня і дасягненьню гармоніі ў грамадзтве, з прыродай і сусьветнай цывілізацыяй. У дзяржаўным гербе рэспублікі намаляваныя два мітычных каня, і яны як бы засьцерагаюць шанырак з двух бакоў. Яны таксама ярка выяўляюць ідэю служэньня агульнаму дому — Радзіме. Берагчы Радзіму як зрэнку вока і аддана служыць ёй адзін з важных лейтматываў, закладзеных у выявах мітычных канёў.

## Глядзіце таксама
* Гімн Казахстану
* Сьцяг Казахстану
* Гісторыя Казахстану

## Вонкавыя спасылкі

Казахстан
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Казахстану
Катэгорыя:Геральдыка паводле краінаў
Піла (сэрыя фільмаў)

«**Піла**» () — сэрыя трылераў, зьвязаных агульнай тэматыкай. Ідэя належыць Лі Ўонэлу і Джэймсу Вану.

## Фільмы
* Піла — першы фільм. Прэм’ера адбылася 29 кастрычніка 2004 году.
* Піла ІІ — другі фільм. Прэм’ера адбылася 28 кастрычніка 2005 году.
* Піла ІІІ — трэці фільм. Прэм’ера адбылася 27 кастрычніка 2006 году.
* Піла ІV — чацьвёрты фільм. Прэм’ера адбылася 26 кастрычніка 2007 году.
* Піла V — пяты фільм. Прэм’ера заплянаваная на 24 кастрычніка 2008 году.
Лі Ўонэл

**Лі Ўонэл** () — аўстралійскі актор, сцэнарыст і прадусар. Атрымаў вядомасьць пасьля напісаньня сцэнара і гульні ў ролі Адама ў фільме «Піла».

## Біяграфія
Лі Ўонэл нарадзіўся 17 студзеня 1977 году. Зь дзяцінства пісаў аповеды. Працаваў кінакрытыкам на аўстралійскіх тэлешоў, уключаючы *Recovery* тэлеканала ABC. Гуляў эпізадычную ролю ў фільме «The Matrix Reloaded», а таксама агучыў пэрсанажа з гульні Enter the Matrix.

У кінашколе пазнаёміўся з Джэймзам Ванам. У якасьці заліковай працы яны напісалі сцэнар да фільму «Піла» і зьнялі невялікі эпізод зь яго (ён быў вельмі падобны на эпізод з Амандай, толькі замест Шоўні Сьміт тамака гуляў Лі Ўонэл). Іх кіраўнік быў настолькі ўражаны ўбачаным, што адправіў у Галівуд. Адправіў і забыўся. Празь некалькі месяцаў прыйшоў ліст, у якім гаварылася, што Вана і Ўонэла запрашаюць здымаць фільм па іх сцэнары.

Пасьля посьпеху першай часткі стаў сцэнарыстам «Пілы ІІ» і іншых фільмаў жахаў. Так, у 2007 годзе выйшаў фільм «Dead Silence», над якім ён працаваў разам з Джэймзам Ванам (апошні зьяўляўся ня толькі сцэнарыстам, але яшчэ і рэжысэрам фільму).

## Фільмаграфія

### Актор
* *Stygian* (2000) — Клоўн/панк
* *The Matrix Reloaded* (2003) — Аксэль
* *Razors Eaters* (2003) — Нік Д.
* *Saw* (2003, кароткі) — Дэвід
* *One Perfect Day* (2004) — Крыс
* *Saw* (2004) — Адам Фолкнэр
* *Saw III* (2006) — Адам Фолкнэр
* *Death Sentence* (2007) — Спінк
* *The Pardon* (2008) — Клемэнт Мос
* *Dying Breed* (2008)

### Прадусар
* *Saw II* (2005)
* *Saw III* (2006)
* *Saw IV* (2007) *(Выканаўчы прадусар)*
* *Saw V* (2008) *(Выканаўчы прадусар)*
* *Saw VI* (2009) *(Выканаўчы прадусар)*

### Сцэнарыст
* *Saw* (2004)
* *Saw II* (2005)
* *Saw III* (2006)
* *Dead Silence* (2007)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мэльбурне
Катэгорыя:Аўстралійскія акторы
Катэгорыя:Аўстралійскія сцэнарысты
Герб Паўночнай Македоніі

**Герб Рэспублікі Паўночнай Македоніі** прыняты народным зборам Македоніі 27 ліпеня 1947 году. Дызайн гербу заснаваны на гербе СССР. Герб уяўляе толькі пэйзажную характарыстыку і ня ўтрымоўвае ніякіх гістарычных сымбаляў Македоніі. На гербе намаляваныя горы, вада (сымбалізуе рэкі) і сонца, герб апраўляюць асноўныя культуры, якія гадуюцца ў Македоніі (пшаніца, мак, тытунь і бавоўна). Унізе разьмешчаная стужка, вышытая народным арнамэнтам. Зьверху — чырвоная пяціканцовая зорка.

У 1991 годзе, калі Македонія атрымала незалежнасьць, устала пытаньне аб новым дзяржаўным гербе, аднак усе прапанаваныя варыянты былі адхіленыя і быў захаваны герб сацыялістычнай Македоніі. У 2009 годзе герб быў зьменены — была прыбрана камуністычная зорка.

## Глядзіце таксама
* Гербы былых югаслаўскіх рэспублік

## Вонкавыя спасылкі

Македонія
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Паўночнай Македоніі
Гербы былых югаслаўскіх рэспублік

Гербы былі ў кожнай з 6 югаслаўскіх рэспублік. Герб зьяўляўся ў якасьці сымбаля дзяржаўнай улады на дакумэнтах рэспубліканскага ўзроўню, напрыклад на дакумэнтах рэспубліканскіх установаў, на вадзяных знаках.

Так выглядалі гербы шасьці рэспублік СФРЮ:

Гэтыя гербы спалучалі элемэнты гістарычных гербаў са знакамі новай сацыялістычнай палітычнай сыстэмы (нацыянальныя эмблемы на гербах Сэрбскай і Харвацкай сацыялістычных рэспублік). Славенская гара *Трыглаў* была сымбалем Славенскага Вызваленчага фронту падчас Другой сусьветнай вайны. У тых выпадках, дзе старыя эмблемы палічылі непадыходнымі, іх замянілі на неафіцыйныя нацыянальныя сымбалі: выява гары Лоўчэн з маўзалеем Пятра II Пятровіча для Чарнагорыі і трубы для Босьніі і Гэрцагавіны.

Рэспубліка Македонія і ў цяперашні час працягвае выкарыстоўваць герб часоў СФРЮ.

Югаслаўскі рэспублікі
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Югаславіі
Герб Мальты

**Герб Мальты** ў яго сучасным абліччы апісаны ў акце аб эмблемах і пячатках рэспублікі Мальты ад 1988 году наступным чынам. Шчыт, які ўяўляе сабой геральдычную выяву сьцяга Мальты, над шчытом залатая сьцяна-карона з васьмю вежамі (відаць толькі пяць), што сымбалізуе ўмацаваньні Мальты і азначае горад-дзяржава. Вакол шчыта дзьве галіны: справа аліўкавая, зьлева — пальмавая, якія азначаюць мір і прыроду Мальты, перавязаныя ўнізе белай з чырвоным вываратам стужкай, на якой загалоўнымі чорнымі літарамі напісана: «*Repubblika ta' Malta*» (Рэспубліка Мальта па-мальтыйску).

## Герб, які выкарыстоўваўся ў 1964—1975 гадах

У 1964—1975 гадах на гербе было намалявана два дэльфіны, якія трымалі выяву сьцяга Мальты, апраўленае з аднаго боку пальмавай, а з другога — аліўкавай галіной, якія азначаюць адпаведна перамогу і мір. Уверсе разьмяшчалася карона ў форме крэпасьці з васьмю васьмікутнымі вежамі, зьмешчаная на шаломе зь белай і чырвонай стужкамі. Унізе — сінія хвалі, якія азначаюць разьмяшчэньне ў Міжземным моры, васьміканцовы мальтыйскі крыж, зьвязаны з ордэнам Сьвятога Джона, стужка з дэвізам «*Virtute et Constantia*» (доблесьць і ўстойлівасьць). Сёньня гэты дэвіз выкарыстоўвае *ордэн Мэрыта*.

## Герб, які выкарыстоўваўся ў 1975—1988 гадах
11 ліпеня 1975 году (год пасьля таго, як Мальта стала рэспублікай) быў прыняты новы герб. Ён адлюстроўвае сцэну на берагу: узыходзячае сонца, мальтыйская лодка *dgħajsa* на вадзе, вілы і лапата на беразе, справа расьце апунцыя (від кактуса). Усе гэтыя сымбалі ў некаторай ступені зьвязаныя з Мальтай. Пад гэтай выявай напісана новая назва краіны — *Repubblika ta' Malta* (Рэспубліка Мальта).

Гэты герб можна было ўбачыць на манэтах, якія былі ў звароце да 1 студзеня 2008 году, пакуль Мальта не перайшла на эўра.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Мальты
Мальта
Джэймз Ван

**Джэймз Ван** () — аўстралійскі кінарэжысэр, прадусар, сцэнарыст. Стаў вядомым пасьля фільма «Піла».

## Біяграфія
Джэймз Ван нарадзіўся 26 лютага 1977 году ў Кучынгу, Малайзія. Пасьля сканчэньня асноўнай школы Сьвятога Томаса са сваёй сям’ёй пераехаў у Мэльбурн, Аўстралія. Тамака паступіў у кінашколу і пазнаёміўся з Лі Ўонэлам. У якасьці заліковай працы яны напісалі сцэнар да фільма «Піла» і зьнялі невялікі эпізод зь яго (ён быў вельмі падобны на эпізод з Амандай, толькі замест Шоўні Сьміт тамака гуляў Лі Ўонэл). Іх кіраўнік быў настолькі ўражаны ўбачаным, што адправіў у Галівуд. Адправіў і забыўся. Празь некалькі месяцаў прыйшоў ліст, у якім гаварылася, што Вана і Ўонэла запрашаюць здымаць фільм па іх сцэнару.

Джэймз Ван ня быў рэжысэрам фільма «Піла ІІ», аднак разам з Ўонэлам стаў яго прадусарам. У 2007 годзе на экраны выйшаў фільм «Dead Sentence», дзе ён зьяўляецца рэжысэрам, а Лі Ўонэл сцэнарыстам.

Скончыў школы:
* Асноўная школа Сьвятога Томаса, Кучынг, Малайзія
* Вышэйшая мэльбурнская кінашкола

Катэгорыя:Нарадзіліся 26 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Аўстралійскія кінарэжысэры
Герб Люксэмбургу

**Герб Люксэмбу́ргу** зьявіўся ў сярэднія стагодзьдзі і паходзіць ад гербу княства Лімбург.

Герб уяўляе сабой шчыт з 10 гарызантальнымі сінімі і срэбнымі палосамі. На шчыце намаляваныя стаялы на задніх лапах чырвоны леў з высунутым залатым языком, на яго галаве залатая карона. Над шчытом карона. Шчыт трымаюць два залатыя львы з залатымі каронамі і чырвонымі языкамі, іх пысы павернутыя ад шчыта. Гэтая кампазыцыя зьмешчаная на геральдычны плашч і ўвянчаная вялікай каронай.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Люксэмбургу
Люксэмбург
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Герб Манака

**[[Герб]] [[Манака]]** — каралеўскі герб Яго Ясьнейшай Высокасьці Прынца Альбэрта II.

Цэнтральны шчыт упрыгожаны гербамі («апісаны» — на тэхнічнай мове геральдыкі), дыяганаль, срэбра і пурпур. Манахі, якія падтрымліваюць шчыт у гербе — гэтае адлюстраваньне гістарычнай падзеі, калі адбылося заваёўваньне Манака ў 1297, тады Францыз Грымальдзі ўвайшоў у горад з салдатамі, апранутымі як манахі, з мячамі, утоенымі пад іх рызамі. Вянок — апраўленьне з колераў, якія атачаюць шчыт, сымбалізуе ордэн Сьв. Шарля.

## Вонкавыя спасылкі

Манака
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Манака
Катэгорыя:Гербы з выявай чалавека
Катэгорыя:Гербы з выявай меча
Герб Нідэрляндаў

**Герб Нідэрляндаў** — *Вялікі Герб Каралеўства* () — асабісты герб манарха. 

Урад Нідэрляндаў выкарыстоўвае малы варыянт, без мантыі і тэнта або складаецца толькі з шчыта і кароны. Кампанэнты гербаў былі адрэгуляваныя Каралевай Вільгемінай у Каралеўскім дэкрэце ад 10 ліпеня 1907, якія былі пацьверджаныя Каралевай Джуліянай у Каралеўскім дэкрэце ад 23 красавіка 1980.
 
Леў з дыядэмай, які трымае ў сваёй правай лапе меч з срэбра на блакітным фоне з сямю стрэламі — пазначаюць сем абласьцей Зьвяза Утрэхта. Шчыт каранаваны каралеўскай (галяндзкай) каронай і падтрыманы двума львамі. Яны стаяць на скрутку з тэкстам «Je Maintiendrai» (сярэднявечная француская мова літаральна, «я вынесу»).

У Каралеўскім дэкрэце заяўлена, што пераемнікі мужчынскага полу могуць замяніць карону на шчыце крыжом з гербам Насаў.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Нідэрляндаў
Нідэрлянды
Катэгорыя:Гербы з каронамі
Катэгорыя:Гербы з выявай меча
Герб Партугаліі

**Герб Партуга́ліі** афіцыйна прыняты 30 чэрвеня 1911 году разам з сьцягам Партугаліі.

## Апісаньне
Герб Партугаліі ўяўляе сабой залатую армілярную сфэру, на якую зьмешчаны геральдычны шчыт. На шчыце, на белым фоне ў форме крыжа намалявана 5 малых сініх шчытоў. На малых шчытах намалявана па 5 срэбных бэзантаў. Па баках вялікага шчыта шырокая чырвоная каемка зь сямю залатымі замкамі. Армілярная сфэра апраўленая залатымі галінамі, перавязанымі зьнізу двума стужкамі — чырвонай і зялёнай стужкай (колеры дзяржаўнага сьцягу).

## Гісторыя і значэньне
Сучасны партугальскі герб — вынік тысячагадовых зьмен. Герб бярэ свой пачатак ад сіняга крыжа на срэбным фоне Генрыха Бургундзкага, да якога паступова дадаваліся і прыбіраліся новыя элемэнты, і завяршыўся вялікім комплексам геральдычных элемэнтаў у 1911 годзе.

## Малыя шчыты і бэзанты
Пасьля афіцыйнага прызнаньня незалежнасьці Каралеўства Партугалія ў 1143 годзе на бургундзкі сьцяг былі дададзеныя срэбныя бэзанты (бізантыйскія манэты), што азначала права караля, як сувэрэннага манарха, выпускаць сваю валюту. Падчас росквіту сярэднявечнай геральдыкі шчыт згубіў некаторыя элемэнты і выяву крыжа. Бяз крыжа і зь пяцьцю маленькімі шчытамі на тым месцы,дзе былі срэбныя бэзанты герб успадкоўваў Санчо I. Пазьней лік срэбных бэзантаў было паменшана каралём Сэбасьцьянам I з 11 да 5 на кожным малым шчыце. Позьнія тлумачальнікі тлумачаць іх як пяць ран Хрыста, аднак такое тлумачэньне малаверагодна.

## Замкі
Падчас кіраваньня Афонсу III зьявілася чырвоная каемка з залатымі замкамі (ня зь вежамі, як сьцьвярджаюць некаторыя крыніцы, а менавіта з замкамі). Лік замкаў зьмяняўся ад 8 да 12. Афонса IV вызначыў 12, а Сэбасьцьян I канчаткова зацьвердзіў 7. Меркавана, яны азначаюць маўрытанскія замкі, адваяваныя Партугаліяй падчас Рэканкісты. Магчыма, яны кастыльскія, але ў адрозьненьне ад Гішпанскіх, адлюстроўваных зь сінімі адчыненымі варотамі, Партугальскія замкі намаляваныя з зачыненымі залатымі варотамі.

## Армілярная сфэра
Важны элемэнт партугальскай геральдыкі з XV стагодзьдзя — армілярная сфэра (астралябія) — часта выкарыстоўвалася на сьцягах калёній, асабліва ў Бразыліі. Гэты навігацыйны прыбор, які выкарыстоўваўся для вылічэньня адлегласьцяў, сымбалізуе значэньне Партугаліі ў эпоху вялікіх геаграфічных адкрыцьцяў,а таксама шырокасьць каляніяльных валадарстваў, што належылі першай рэспубліцы.

Хоць армілярная сфэра звычайна выкарыстоўвалася як «рэспубліканскі» элемэнт, у процівагу кароне на сіне-белым сьцягу, яна адлюстроўвалася і на некаторых манархічных сьцягах. У прыватнасьці на сьцягу злучанага каралеўства Партугаліі, Алгаврыі і Бразыліі, а пасьля яго распаду на сьцягу каралеўства Бразылія.

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Партугаліі
Партугалія
Піла ІІ

«**Піла ІІ**» — трылер 2005 году. Гэта працяг фільму «Піла», які выйшаў у 2004 годзе. Рэліз фільму адбыўся 28 кастрычніка 2005 году. У Аўстраліі фільм выйшаў толькі 1 сьнежня 2005 году.

## Дадатковыя зьвесткі
* Рашэньне аб запуску ў вытворчасьць другой часткі фільму было прынята адразу жа па сканчэньні дэбютнага ўікэнда арыгінальнага фільму. Прэм’ера таксама была прызначаная на Гэлаўін.
* Здымкі фільма доўжыліся 25 дзён.
* Рэжысэр карціны — Дарэн Лін Босман напісаў сцэнар пад назовам «Нявыкрутка» (The Desperate) яшчэ два гады назад, але ніводная студыя не згаджалася даць дабро на пастаноўку паўнамэтражнай карціны на аснове дадзенага скрыпту.
* Пасьля посьпеху першага фільма Дарэну прапанавалі перапрацаваць свой сцэнар з улікам спэцыфікі і атмасфэры «Пілы», а таксама ўзначаліць здымачны працэс. Дарэн з радасьцю пагадзіўся.
* Увесь здымачны працэс праходзіў у адным будынку.
* Па патрабаваньні MPAA стваральнікам фільма прыйшлося адклікаць постэры, якія ўжо паступілі ў кінатэатры, бо на іх былі намаляваныя два адсечаных пальца, што супярэчыць правілам рэклямаваньня фільму.
* У пачатковай сцэне фільма Дарэн Лін Боўсман згуляў Канструктара, калі ён зашывае ключ у вока Майкла.
* У яме са шпрыцамі было каля 120 000 шпрыцаў.
* Сцэну, у якой дэтэктыў Мэцьюз ідзе па холе, для таго каб забраць свайго сына з паліцэйскага ўчастку, здымалі ў касьцюмернай для актораў.
* Шоўні Сьміт была цяжарная падчас здымак фільму, але яна нікому не сказала аб гэтым.
* Большасьць актораў не атрымала апошнія 25 старонак сцэнара. Толькі акторы, якія ўдзельнічаюць у апошняй сцэне, ведалі развязку фільму.
* Чатыры чалавека на працягу чатырох дзён замянялі сапраўдныя іголкі гумовымі для ямы са шпрыцамі.
* Імя Канструктара — Джон Крамэр.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Афіцыйны фан-сайт

ІІ