open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Робі Блэйк

**Робэрт Джэймз «Робі» Блэйк** (;  4 сакавіка 1976 году, Мідлзбра, Ангельшчына) — ангельскі футбаліст. Пачынаў сваю кар’еру як нападнік, але зь цягам часу перакваліфікаваўся у паўабаронцы.

Першым клюбам Робэрта быў «Дарлінгтан», за які ён пачаў гуляць з 1994 году. За кар’еру згуляў больш чым 500 матчаў у ангельскіх клюбных спаборніцтвах, гуляючы за «Брэдфард Сіці», «Нотынггэм Форэст», «Бэрнлі», «Бірмінггэм Сіці», «Лідс Юнайтэд» і «Болтан Ўандэрэрз». Агульная сумма за ягоныя трансфэры на працягу ўсёй кар’еры складаюць 3,6 мільёну фунтаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтану Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Тамір Коэн

**Тамір Коэн** (;  4 сакавіка 1984 году, Тэль-Авіў, Ізраіль) — былы ізраільскі футбаліст, паўабаронца. Сын гульца тэль-авіўскага «Макабі» й «Лівэрпулу» Аві Коэна.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтану Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ізраільскія футбалісты
Юсі Яаскеляйнэн

**Юсі Альбэрт Яаскеляйнэн** (;  19 красавіка 1975 году, Мікэлі, Фінляндыя) — былы фінскі футбаліст, брамнік. Юсі належыць рэкорд самых працяглых выступаў сярод замежных гульцоў у Прэм’ер-лізе. У 1998—2010 гадах гулец нацыянальнай зборнай Фінляндыі, за якую правёў 56 матчаў.

## Кар’ера
### Клюбная
Юсі дэбютаваў у Вэйкаўсьліізе ў 1992 годзе, выступаючы за клюб з роднага гораду МП. Асноўным брамнікам клюбу стаў у 1994 годзе. У 1997 годзе перайшоў у ангельскі клюб «Болтан Ўандэрэрз» за 100 тысяч фунтаў. Неўзабаве Яаскеляйнэн зарэкамендаваў сябе як асноўны брамнік клюбу, прапусьціўшы толькі палову сэзону 2000—2001 гадоў з-за траўмы. З 2012 году зьяўляўся гульцом клюбу «Ўэст Гэм Юнайтэд».

### Міжнародная
25 сакавіка 1998 году дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Фінляндыі ў матчы супраць зборнай Мальты, які скончыўся перамогай фінаў зь лікам 2:0. Доўгі час Яаскеляйнэн быў другім брамнікам зборнай, пасьля Анці Ніемі, аднак, калі ў 2005 годзе Ніемі скончыў сваю кар’еру ў зборнай, Юсі стаў першым брамнікам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтану Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Фінскія футбалісты
Шон Дэйвіс

**Шон Дэйвіс** (;  20 верасьня 1979 году, Лёндан, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, паўабаронца. За сваю працяглую кар’еру гуляў за клюбы «Фулгэм», «Тотэнгэм Готспур», «Портсмут», «Болтан Ўандэрэрз».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтану Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне-2010

**Дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне 2010 году** — восьмы дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне, які адбыўся 20 лістапада 2010 году ў Менску (Беларусь). У конкурсе перамог Уладзімер Арзуманян з Армэніі зь песьняй «Mama».

## Вынікі

## Адмовіліся ад удзелу
* Румынія — дрэнныя вынікі ў 2009 годзе
* Кіпр — фінансавыя прычыны

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

2010
Маркас Алёнса Мэндоса

**Ма́ркас Алёнса Мэндоса** (;  28 сьнежня 1990 году, Мадрыд, Гішпанія) — гішпанскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Сэльта». Гуляе на левым флянзе, можа згуляць як абаронцу, гэтак і паўабаронцу.

## Дасягненьні
**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2017
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2018
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2021
* Пераможца Лігі Эўропы: 2019
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2021
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2021

**«Барсэлёна»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтан Ўандэрэрз»
* Профіль на Futbolme

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Лі Чон-Ён

**Лі Чон-Ён** (;  2 ліпеня 1988 году, Сэул, Рэспубліка Карэя) — паўднёвакарэйскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Інчхон Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Рэспублікі Карэі. Ягонае імя перакладаецца як «сіні цмок» і мае кітайскае паходжаньне. У студзені 2009 году газэта *[[The Times]]* уключыла футбаліста ў сьпіс 50 будучых зорак футболу.

## Дасягненьні
**«Сэул»**:
* Уладальнік Кубка карэйскае лігі: 2006

**«Ульсан Хёндэ»**:
* Чэмпіён Рэспублікі Карэя: 2022, 2023, 2024
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў АФК: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія футбалісты
Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Джой О’Браян

**Джозэф Мартын «Джой» О’Браян** (;  17 лютага 1986 году, Дублін, Ірляндыя) — былы ірляндзкі футбаліст, абаронца. Мог згуляць на пазыцыі абаронцы.

## Дасягненьні
**«Шэмрак Ровэрз»**:
* Чэмпіён Ірляндыі: 2020, 2021
* Уладальнік Кубка Ірляндыі: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтану Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ірляндзкія футбалісты
Эндзі О’Браян

**Эндру Джэймз «Эндзі» О’Браян** (;  29 чэрвеня 1979 году, Гарагейт, Ангельшчына) — былы ірляндзкі футбаліст, абаронца. За нацыянальную зборную Ірляндыі згуляў 26 гульняў у пэрыяд з 2001 па 2006 гадох, акрамя таго ўдзельнічаў на ЧС-2002. На сёньня Эндзі зьяўляецца вольным агентам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтана Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ірляндзкія футбалісты
Топ Абадэі

**Тэмітоп «Топ» Абадэі** (;  29 кастрычніка 1989 году, Бірмінггэм, Ангельшчына) — ангельскі футбаліст, нападнік клюбу «Кідэрмінстэр Гарыерз». Топ мае нігерыйскае паходжаньне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Том Івэз

**Томас «Том» Джэймз Івэз** (;  14 студзеня 1992 году, Лівэрпул, Ангельшчына) — ангельскі футбаліст, нападнік клюбу «Нортгэмптан Таўн».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Болтан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Гэвін Макан

**Гэвін Пітэр Макан** (;  10 студзеня 1978 году, Блэкпул, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, вядомы паводле выступаў за клюбы «Эвэртан», «Сандэрлэнд», «Астан Віла» й «Болтан Ўандэрэрз». За нацыянальную зборную Ангельшчыны згуляў адну гульню.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце soccerbase.com

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне-2009

**Дзіцячы конкурс песьні «Эўрабачаньне-2009»** — сёмы дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне, прайшоў 21 лістапада 2009 году ў Кіеве (Украіна). Перамогу атрымаў Ральф Макенбах зь Нідэрляндаў зь песьняй «Click Clack».

## Вынікі

## Адмовіліся ад удзелу
*  — дрэнныя вынікі ў апошнія гады
*  Летува — фінансавыя праблемы
*  Баўгарыя — у апошнія гады займала нізкія пазыцыі

## Вяртаньне
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

2009
Дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне-2008

**Дзіцячы конкурс песьні «Эўрабачаньне-2008»** — шосты дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне, прайшоў 22 лістапада ў Лімасоле (Кіпр). Перамогу атрымаў гурт з Грузіі Bzikebi зь песьняй «Bzz…».

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

2008
Дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне-2007

**Дзіцячы конкурс песьні «Эўрабачаньне-2007»** — пяты дзіцячы конкурс песьні Эўрабачаньне, прайшоў у Ратэрдаме (Нідэрлянды) 8 сьнежня. Перамогу атрымаў Аляксей Жыгалковіч зь Беларусі зь песьняй «С друзьями».

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

2007
Маркус Ганэман

**Маркус Стывэн Ганэман** (;  15 чэрвеня 1972 году, Сіетл, Вашынгтон, ЗША) — былы амэрыканскі футбаліст, брамнік. За нацыянальную зборнаю ЗША правёў 9 гульняў. Выстапаў за шэраг амэрыканскіх і ангельскіх клюбаў, больш за ўсё вядомы дзякуючы выступам за ангельскі «Рэдынг».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»
* Статыстыка на National Football Teams
* Статыстыка на FIFA
* Статыстыка на Soccerbase

Катэгорыя:Футбалісты ЗША
Еле ван Дам

**Еле Фрэнсіс Марыя ван Дам** (;  10 кастрычніка 1983 году, Лёкерэн, Бэльгія) — былы бэльгійскі футбаліст, абаронца й паўабаронца. Раней абараняў колеры нацыянальнай зборнай Бэльгіі.

## Дасягненьні
**«Аякс»**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2004

**«Андэрлехт»**:
* Чэмпіён Бэльгіі: 2007, 2010
* Уладальнік Кубка Бэльгіі: 2008
* Уладальнік Супэркубка Бэльгіі: 2006, 2007

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Бэльгійскія футбалісты
Паўль Бадура-Шкода

**Паўль Бадура-Шкода** (; нар. 6 кастрычніка 1927, Вена) — аўстрыйскі піяніст.

Скончыў Венскую кансэрваторыю, затым праз два гады стаў уладальнікам першай прэміі Аўстрыйскага музычнага конкурсу і адмысловай стыпэндыі, якая дазволіла яму навучацца ў Эдўіна Фішэра. У 1947 г. выйграў конкурс выканаўцаў у Зальцбургу, у 1949 г. быў заўважаны Вільгэльмам Фуртвэнглерам і Гэрбэртам Караянам, пасьля чаго ўжо не прыпыняў актыўнай канцэртнай дзейнасьці.

Галоўным здабыткам Бадуры-Шкоды зьяўляецца моцартаўскі рэпэртуар. Сярод гістарычных запісаў зь яго ўдзелам — санаты Моцарта для скрыпкі і фартэпіяна ў дуэце з Давідам Ойстрахом. Іншы вядомы дуэт Бадуры-Шкоды — зь піяністам Ёргам Дэмусам; плёнам гэтай садружнасьці стала, апроч шэрагу запісаў, напісаная сумесна кніжка пра інтэрпрэтацыю фартэпіянных санатаў Бэтговэна (; 1970). Сумесна з жонкай Эвай Бадура-Шкода напісаў таксама кнігу «Інтэрпрэтацыя Моцарта» (; 1957). Паўль Бадура-Шкода запісаў шырокі рэпэртуар — болей за 200 дыскаў, сярод якіх фартэпіянныя санаты Моцарта, Бэтговэна і Шубэрта.

10 кастрычніка 2010 году ў межах V Міжнароднага фэстывалю Юрыя Башмета Паўль Бадура-Шкода  ўпершыню выступіў у Беларускай дзяржаўнай філярмоніі. 
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Піяністы Аўстрыі
Катэгорыя:Акадэмічныя музыкі Аўстрыі
Катэгорыя:Нарадзіліся 6 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1927 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Вене
Рычард Стырман

**Рычард Джэймз Майкл Стырман** (;  19 жніўня 1987 году, Ўулвэргэмптан, Ангельшчына) — колішні ангельскі футбаліст, абаронца. Рычард рознабаковы футбаліст, таму мог згуляць на любой пазыцыі ў абароне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Джодзі Крэдак

**Джодзі Дэрыл Крэдак** (;  25 ліпеня 1975 году, Рэдытч, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст. Быў вядомы як абаронца клюбу «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз». Джодзі доўгі час выступаў у ніжэйшых дывізіёнах, але ў сярэдзіне 1990-х разам з «Сандэрлэндам» прабіўся ў Прэм’ер-Лігу. У 2003 годзе Крэдак перайшоў у стан «Ўулвэргэмптану», дзе стаў ня толькі асноўным гульцом, але і капітанам каманды. За «воўкаў» Джодзі правёў больш за 200 матчаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Карл Гэнры

**Карл Леві Дэніел Гэнры** (;  26 лістапада 1982 году, Ўулвэргэмптан, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, паўабаронца.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Сылвэн Эбанкс-Блэйк

**Сылвэн Агустус Эбанкс-Блэйк** (;  29 сакавіка 1986 году, Кембрыдж, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, нападнік. Апошнім клюбам гульца быў «Барўэл».

## Кар’ера
Пасьля сэзону 2012—2013 гадоў у Сылвэна скончыўся кантракт з клюбам «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз», які ён не падоўжыў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельцы афрыканскага паходжаньня
Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Стывэн Флэтчэр

**Сты́вэн Ке́нэт Флэ́тчэр** (;  26 сакавіка 1987 году, Шрусбэры, Ангельшчына) — шатляндзкі футбаліст, нападнік. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Шатляндыі.

Стывэн пачаў сваю кар’еру ў шатляндзкім клюбе «Гібэрніян», зь якім правёў больш за 150 матчаў, дзе забіў 43 галы. У 2009 годзе перайшоў у «Бэрнлі» за рэкордныя для ангельскага клюбу 3 мільёны фунтаў. Стывэн стаў найлепшым бамбардзірам клюбу на той сэзон, але клюб усё ж такі пашоў на паніжэньне. Флэтчэр адразу ж перайшоў у стан «ваўкоў».

## Дасягненьні
**«Гібэрніян»**:
* Уладальнік Кубка шатляндзкай лігі: 2007

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Шатляндзкія футбалісты
Стывэн Ўорд

**Сты́вэн Робэрт Ўорд** (;  20 жніўня 1985 году, Дублін, Ірляндыя) — былы ірляндзкі футбаліст, абаронца.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ірляндзкія футбалісты
Дэйвід Эдўардс

**Дэйвід Аляксандар Эдўардс** (;  3 лютага 1986 году, Шрусбэры, Ангельшчына) — колішні валійскі футбаліст, паўабаронца. Былы гулец нацыянальнай зборнай Ўэйлзу. Гуляе ў цэнтры, але можа таксама згуляць на правым флянзе. Вядомы сваёй хуткасьцю й вялікім аб’ёмам працы на пляцоўцы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Валійскія футбалісты
Стывэн Гант

**Стывэн Патрык Гант** (;  1 жніўня 1981 году, Порт-Ліш, Ірляндыя) — ірляндзкі футбаліст, паўабаронца нацыянальнай зборнай Ірляндыі. Гуляе на левым фляньзе паўабароны, але можа згуляць і ў абароне, і на пазыцыі ўінгера. Гуляў за такія клюбы, як то «Брэнтфард», «Крыстал Пэлас», «Рэдынг», «Гал Сіці» й «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз». Ягоны малодшы брат, Ноэл, таксама футбаліст.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ірляндзкія футбалісты
Джордж Элакобі

**Джордж Нганья Элокобі** (;  31 студзеня 1986 году, Мамфэ, Камэрун) — былы камэрунскі футбаліст, абаронца. Усё сваю кар’еру правёў абаранаючы колеры ангельскім футбольных клюбаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Камэрунскія футбалісты
Ўэйн Гэнасі

**Ўэйн Робэрт Гэнасі** (;  24 студзеня 1987 году, Бангар, Ўэйлз) — колішні валійскі футбаліст, брамнік. Бараніў колеры нацыянальнай зборнай Ўэйлзу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»
* Інтэрвію на BBC

Катэгорыя:Валійскія футбалісты
Дэйвід Джонз

**Дэйвід Фрэнк Лўід Джонз** (;  4 лістапада 1984 году, Саўтпарт, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, паўабаронца.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Грэг Гэлфард

**Грэгары «Грэг» Гэлфард** (;  8 сьнежня 1984 году, Чэлмзфард, Ангельшчына) — ангельскі футбаліст, абаронца.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Маркус Бэнт

**Маркус Натан Бэнт** (;  19 траўня 1978 году, Лёндан, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, гуляў на пазыцыі нападніка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Мэт’ю Джэрвіс

**Мэт’ю Томас Джэрвіс** (;  22 траўня 1986 году, Мідлзбра, Ангельшчына) — былы ангельскі футбаліст, паўабаронца. За нацыянальную зборную Ангельшчыны правёў толькі адзін матч, згуляўшчы ў таварыскай сустрэчы супраць зборнай Ганы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Крыстоф Бэра

**Крыстоф Бэра** (;  31 студзеня 1985 году, Эдынбург, Шатляндыя) — былы шатляндзкі футбаліст, абаронца. Мае на сваім рахунку выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Шатляндыі. Працаваў трэнэрам у клюбе «Лівінгстан».

## Дасягненьні
**«Гартс»**:
* Уладальнік Кубка Шатляндыі: 2006

**«Рэйт Ровэрз»**:
* Уладальнік Кубка выкліку: 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Шатляндзкія футбалісты
Катэдральны сабор Сашэсьця Сьвятога Духу

**Катэдральны сабор Сашэсьця Сьвятога Духу** (колішні **[[Касьцёл Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар бэрнардынак (Менск)|касьцёл Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Панны Марыі]]**) — праваслаўнае сакральнае збудаваньне ў цэнтры Менску, на Высокім Рынку. Галоўная царква Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату.

## Гісторыя

  
Узводзіўся ў 1633—1642 гадох як касьцёл Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Панны Марыі пры кляштары бэрнардынак. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1853 годзе ўлады Расейскай імпэрыі скасавалі кляштар, а законьніцаў вывезьлі ў Нясьвіж.

У 1860 годзе касьцёл гвалтоўна перарабілі на царкву Маскоўскага патрыярхату, асьвечаную ў імя сьвятых Кірылы й Мятода. Царква прызначалася студэнтам Менскай духоўнай сэмінарыі, якая часова, па пераезьдзе з Слуцку, разьмяшчаліся ў кельлях кляштару. Потым сэмінарыю перавялі ў перабудаваныя будынкі шпіталя Таварыства Дабрачыннасьці на Траецкай гары.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Менску
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Зьнішчаныя касьцёлы Беларусі
Катэгорыя:Плошча Свабоды (Менск)
Катэгорыя:Катэдральныя саборы Беларусі
Катэгорыя:Менская япархія
Вялікая дэпрэсія

**Вялікая дэпрэсія** () — рэцэсія сусьветнай эканомікі, якая пачалася ў большасьці месцаў у 1929 і скончылася ў пачатку 1933 году.

Да 1939 году сьвет выходзіў з дэпрэсіі, таму 1930-я ўвогуле лічацца пэрыядам Вялікай дэпрэсіі. У вузкім сэнсе гэты тэрмін прымяняецца толькі ў дачыненьні да ЗША, а ў дачыненьні да ўсяго сьвету гавораць пра сусьветны эканамічны крызіс. Спад найбольш закрануў разьвітыя краіны Захаду: ЗША, Канаду, Вялікабрытанію, Нямеччыну й Францыю. Моцна пацярпелі прамысловыя гарады, у шэрагу краін практычна спынілася будаўніцтва, цэны на сельскагаспадарчую прадукцыю з-за адсутнасьці плацежаздольнага попыту ўпалі на 40—60%.

Прычынай эканамічнага крызісу, верагодна, стала сукупнасьць фактараў: недахоп грашовай масы, крызіс перавытворчасьці, імклівы прырост насельніцтва, скарачэньне міжнароднага гандлю, біржавыя спэкуляцыі, зьмяншэньне ваенных заказаў па заканчэньні Першай сусьветнай вайны. Пад канец пэрыяду рэцэсіі ўзровень прамысловай вытворчасьці быў адкінуты да ўзроўню пачатку XX стагодзьдзя. Колькасьць беспрацоўных у краінах Захаду дасягнула 30 млн чалавек, моцна пагоршыўся стан рабочых, фэрмэраў, дробных гандляроў, прадстаўнікоў сярэдняй клясы, многія зь іх апынуліся за рысай беднасьці. Вырасла колькасьць прыхільнікаў радыкальных ідэалёгіяў.

Як вынік Вялікай дэпрэсіі, кейнсіянскія падыходы ў эканоміцы пацясьнілі клясычны эканамічны лібэралізм і дамінавалі да 1970-х. Вялікая дэпрэсія стала асноўным фактарам усталяваньня сацыял-дэмакратыі й плянаванай эканомікі ў эўрапейскіх краінах пасьля Другой сусьветнай вайны.

## Пачатак

Эканамічныя гісторыкі звычайна зьвязваюць пачатак Вялікай дэпрэсіі з раптоўным разбуральным крахам коштаў на фондавым рынку ЗША 29 кастрычніка 1929 году, які вядомы як Чорны аўторак. Не зважаючы на гэта, некаторыя гісторыкі прыходзяць да высновы, што фондавы крах быў толькі сымптомам, а ня чыньнікам Вялікай дэпрэсіі.

Нават пасьля крызісу на Ўол-Стрыт у 1929 годзе аптымізм працягваў захоўвацца на працягу некаторага часу сярод некаторых бізнэсоўцаў і фінансістаў, гэтак Джон Ракфэлер прыгадаў, што дэпрэсіі прыходзяць і сыходзяць, а росквіт заўсёды вяртаецца ізноў. Фондавы рынак напачатку 1930 году пачаў павольны рост, нават вярнуўшыся да паказчыку красавіка 1929 году. Аднак пачазчык амаль на 30% быў ніжэйшым у параўнаньні зь пікавым значэньнем у верасьні 1929 году.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фатаздымкі пэрыяду Вялікай дэпрэсіі. The Huffington Post
* Дэмаграфія ЗША ў пэрыяд Вялікай дэпрэсіі
* Discontinuance of M3 ФРС спыняе публікацыю статыстыкі шырокай грашовай масы М3.
* Графік прамысловага індэксу Доў Джонз ад 1928 году

Катэгорыя:Эканамічныя праблемы
Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Ненад Міліяш

**Ненад Міліяш** (;  30 красавіка 1983 году, Бялград, СФРЮ) — былы сэрбскі футбаліст, паўабаронца. Мае на сваім рахунку выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Сэрбіі.

Кар’еру пачынаў у клюбе «Земун». У 2006 годзе далучыўся да «Црвены Зьвезды», зь якой атрымаў некалькі перамог у чэмпіянаце й кубку Сэрбіі. А ў 2009 годзе быў абраны найлепшым гульцом сэрбскай Прэм’ер-лігі, адразу пасьля чаго пераехаў у Ангельшчыну.

## Дасягненьні
**«Црвена Зьвезда»**:
* Чэмпіён Сэрбіі: 2006, 2007, 2014, 2018, 2019
* Уладальнік Кубка Сэрбіі: 2006, 2007

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты
Саламон Бэрк

**Саламон Бэрк** (, Філадэлфія — , Амстэрдам, аэрапорт) — амэрыканскі сьпявак і кампазытар, ляўрат прэміі «Грэмі».

У юнацтве быў казальнікам. Пасьля працаваў вядоўцам шоў на радыё. Напрыканцы 1960-х распачаў музычную кар’еру. Найбольш вядомыя песьні — «Cry to Me», якая ўвайшла ў фільм «Брудныя танцы», ці «Everybody Needs Somebody to Love», якая гучыць у фільме «Браты Блюз».

У 2001 уключаны ў Залю славы рок-н-ролу. За альбом «Don’t Give Up On Me» ён атрымаў прэмію «Грэмі» ў намінацыі «Найлепшы сучасны блюзавы альбом».

Меў 14 дзяцей, і больш за 80 унукаў.

## Запісы

### Студыйныя альбомы
* *Solomon Burke* — 1962 (Apollo)
* *Solomon Burke’s Greatest Hits* — 1962 (Atlantic)
* *If You Need Me* — 1963 (Atlantic)
* *[[Rock 'n' Soul]]* — 1964 (Atlantic)
* *The Rest of Solomon Burke* — 1965 (Atlantic)
* *King Solomon* — 1967 (Atlantic)
* *I Wish I Knew* — 1968 (Atlantic)
* *Proud Mary* — 1969 (Bell)
* *The Electronic Magnetism* — 1971 (MGM)
* *Cool Breeze [soundtrack]* — 1972 (MGM)
* *We’re Almost Home* — 1972 (MGM)
* *History Of Solomon Burke* — 1972 (Pride/MGM)
* *I Have A Dream* — 1974 (ABC/Dunhill)
* *Music To Make Love By* — 1975 (Chess)
* *Back To My Roots* — 1976 (Chess)
* *Sidewalks, Fences And Walls* — 1979 (Infinity)
* *Lord, I Need Need A Miracle Right Now* — 1979 (Savoy)
* *Into My Life You Came* — 1982 (Savoy)
* *Take Me, Shake Me* — 1983 (Savoy)
* *This Is His Song* — 1984 (Savoy)
* *Soul Alive!* — 1984 (Rounder)
* *A Change is Gonna Come* — 1986 (Rounder)
* *Love Trap* — 1987 (MCI/Isis-Voice)
* *Homeland* — 1991 (Bizarre/Straight)
* *Soul Of the Blues* — 1993 (Black Top)
* *Live At The House Of The Blues* — 1994 (Black Top)
* *The Definition Of Soul* — 1997 (Point Blank)
* *Not By Water But Fire This Time* — 1999 (GTR)
* *Christmas All Over The World* — 1999 (GTR)
* *The Commitment* — 2001 (GTR)
* *[[Don't Give Up On Me|Don’t Give Up on Me]]* — 2002 (Fat Possum/ANTI-)
* *Make Do With What You Got* — 2005 (Shout! Factory)
* *Nashville* — 2006 (Shout! Factory)
* *Like A Fire* — 2008 (Shout! Factory)
* *Nothing’s Impossible* — 2010 (E1)
* *Hold on Tight (with De Dijk)* — 2010 (Universal Music)

### Кампіляцыі
* *This Is It: Apollo Soul Origins* — 2008 (Shout 46)
* *No Man Walks Alone 1955—1957* — 2008 (Saga)
* *Home In Your Heart: The Best Of Solomon Burke* — 1992 (Rhino/Atlantic)
* *Proud Mary: The Bell Sessions* — 2000 (Sundazed)
* *That’s Heavy Baby: The Best Of The MGM Years 1971—1973* — 2005 (Raven)
* *Looking For A Sign: The Complete ABC & Pride Recordings 1972-74* — 2009 (Shambala)
* *The Chess Collection* — 2006 (Chess/Universal)
* *The Collection* — 2004 (Spectrum)

### Зборкі
* *Lifted: Songs of the Spirit* — 2002 — «None of Us Are Free»
* *Joyful Noise* — Derek Trucks Band — 2002 — «Home In Your Heart» and «Like Anyone Else»
* *[[Jack O The Green (Jools Holland album)|Jack O The Green]]* — Jools Holland — 2005 — «Message To My Son» разам з Эрыкам Клэптанам
* *Brussel* — De Dijk — 2008 — «Het Moet En Het Zal/Enough Is Enough»
* *Hold On Tight* — De Dijk — 2010

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Філадэлфіі
Катэгорыя:Сьпевакі ЗША
Катэгорыя:Кампазытары ЗША
Катэгорыя:Памерлі ў Амстэрдаме
Майкл Мансьен

**Майкл Ен Мансьен** (;  8 студзеня 1988 году, Лёндан, Ангельшчына) — колішні ангельскі футбаліст, абаронца.

## Дасягненьні
**«Чэлсі»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Чэлсі»
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Стывэн Муёкалё

**Стывэн Стэфан Фабрыс Муёкалё** (;  24 студзеня 1987 году, Мэлён, Францыя) — былы францускі футбаліст кангалескага паходжаньня, абаронца.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Французы афрыканскага паходжаньня
Катэгорыя:Францускія футбалісты
Джэфры Муянгі Бія

**Джэфры Муянгі Бія** (;  12 жніўня 1989 году, Кіншаса, Заір) — бэльгійскі футбаліст, паўабаронца. У 2009 годзе правёў 2 матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Бэльгіі. Ад 2006 да 2011 году гуляў за клюб «Шарлеруа».

## Дасягненьні
**«Акхісар Бэледыеспор»**:
* Уладальнік Кубка Турэччыны: 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Бэльгійскія футбалісты
Кевін Дойл

**Ке́він Э́дўард Дойл** (;  18 верасьня 1983 году, Эдамзтаўн, Ірляндыя) — ірляндзкі футбаліст, нападнік. У 2006—2017 гадах выступаў за нацыянальную зборную Ірляндыі. Пачынаў кар’еру на радзіме, дзе выступаў за клюбы «Сэнт-Патрыкс Атлетык» і «Корк Сіці». Затым пераехаў у ангельскі «Рэдынг». У чэрвені 2009 году перайшоў у стан «ваўкоў» за рэкордныя для клюбу 6,5 мільёну фунтаў.

## Дасягненьні
**«Корк Сіці»**
* Чэмпіён Ірляндыі: 2005

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»
* Статыстыка на Soccerbase

Катэгорыя:Ірляндзкія футбалісты
Адлен Гедыўра

**Адлен Гедыўра** (;  12 лістапада 1985 году, Ля-Рош-сюр-Ён, Францыя) — колішні альжырскі футбаліст, паўабаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Альжыру. Адлен сын альжырскага нападніка Насэра Гедыўра й Энрыеты Сарэйры Понс, якая гуляла за зборную Гішпаніі па баскетболе.

## Дасягненьні
**Альжыр**:
* Уладальнік Кубка афрыканскіх нацыяў: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Альжырскія футбалісты
Кевін Фолі

**Кевін Патрык Фолі** (;  1 лістапада 1984 году, Лутан, Ангельшчына) — былы ірляндзкі футбаліст, абаронца. Мае на сваім разунку некалькі матчаў у складзе нацыянальнай зборнай Ірляндыі.

## Дасягненьні
**«Капэнгаген»**:
* Уладальнік Кубка Даніі: 2015

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на афіцыйным сайце «Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз»

Катэгорыя:Ірляндзкія футбалісты
Аддача

**Аддача** — рух ствала або прылады ў цэлым пад ціскам парахавых газаў на дно прылады або зброі. Аддача вырабляе рух зброі ў бок, зваротны стрэлу, і цісьне на апору зброі — плячо стралка або лафэт.

Чым больш пачатковая хуткасьць і маса снарада ці зарада і чым менш маса прылады, тым энэргія аддачы больш. Акрамя энэргіі аддача таксама характарызуецца імпульсам, які не залежыць ад масы зброі. У сыстэме СІ энэргія аддачы роўная квадрату імпульсу, падзеленаму на дзьве масы зброі.

Акрамя энэргіі і імпульсу аддача таксама характарызуецца магутнасьцю і сілай, гэта значыць энэргіяй і імпульсам, дзеленым на час іх перадачы ад зброі стралку або лафету. Розныя мяккія амартызатары на прыкладзе, гідраўлічныя сыстэмы адкату, ртутныя гасільнікі аддачы і г. д., а таксама сыстэма аўтаматыкі ў самазараднай і аўтаматычнай зброі, памяншаюць менавіта магутнасьць і сілу аддачы за кошт павелічэньня часу. Энэргію і імпульс аддачы яны зьмяніць ня могуць.

Катэгорыя:Прынцыпы працы агнястрэльнай зброі
Ханькі

**Ханькі́** — вёска ў Беларусі, каля Якаўчыцкага каналу. Уваходзяць у склад Крыўлянскага сельсавету Жабінкаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 1999 год — 17 чалавек
* 2010 год — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крыўлянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жабінкаўскага раёну
Марыё Варгас Льёса

**Марыё Варгас Льёса** (; 28 сакавіка 1936 — 13 красавіка 2025) — пэруанскі празаік і драматург, публіцыст, палітычны дзяяч, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па літаратуры 2010 году.

## Раманы й аповесьці
* 1963 «Горад і сабакі» (*La ciudad y los perro*), прэмія «Бібліятэка Брэвэ»
* 1966 «Зялёны дом» (*La casa verde*), прэмія Ромула Гальегаса
* 1967 «Шчанюкі» (*Los cachorros*)
* 1969 «Размова ў Саборы» (*Conversación en La Catedral*)
* 1973 «Капітан Панталеон і рота добрых слуг» (*Pantaleón y las visitadoras*)
* 1977 «Цёця Хулія і пісака» (*La tía Julia y el escribidor*)
* 1981 «Вайна сканчэньня сьвету» (*La guerra del fin del mundo*)
* 1984 «Гісторыя Майты» (*Historia de Mayta*)
* 1986 «Хто забіў Паляміна Малера?» (*Quién mató a Palomino Molero?*)
* 1987 «Гаварун» (*El Hablador*)
* 1988 «Пахвальнае слова мачасе» (*Elogio de la madrastra*)
* 1993 «Літума ў Андах» (*Lituma en los Andes*)
* 1997 «Запіскі дона Рыгабэрта» (*Los cuadernos de don Rigoberto*)
* 2000 «Ля фіеста дэль Чыва» (*La Fiesta del Chivo*)
* 2003 «Эль Параіса ў іншым вугле» (*El Paraiso en la otra esquina*)
* 2006 «Выхадкі дрэннай дзяўчынкі» (*Travesuras de la niña mala*)
* 2010 «Сон кельта» (*El sueño del celta*)

## Зборнікі
* 1958 «Правадыры» (*Los jefes*)

## П’есы
* 1952 «Уцёкі інкаў» (*La huida del inca*)
* 1983 «Кэці й гіпапатам» (*Kathie y el hipopótamo*)
* 2007 «Адысэй і Пэнэлёпа» (*Odiseo y Penélope, teatro*)

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пэру
Катэгорыя:Пэруанскія літаратары
Катэгорыя:Гішпанскія літаратары
Гергард Родэ

**Гергард Родэ** (; пам. у 1320 годзе) — комтур самбійскі. У некаторых крыніцах пазначаецца як войт самбійскі, аднак паводле камэнтатараў гэта было непраўдападобна.

У 1320 годзе ўдзельнічаў у крыжацкім нападзе на Меднікі. Падчас бітвы пад Меднікамі дастаўся ў няволю. Пасьля быў спалены ў ахвяру богам разам з канем, зь якім быў зьвязаны. У пісьменных крыніцах Тэўтонскага Ордэну былі зафіксаваныя толькі два гэтакія прыпадкі ў жамойцінаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Тэўтонцы
Катэгорыя:Памерлі ў 1320 годзе
Катэгорыя:Спаленыя на вогнішчы
Вышыня над узроўнем мора

**Вышыня над узроўнем мора** — каардыната ў трохвымернай прасторы (дзьве іншыя — шырата і даўгата), якая паказвае, на якім узроўні, адносна прынятага на нуль узроўню мора, знаходзіцца той ці іншы аб’ект.

Атмасфэрны ціск паніжаецца з павелічэньнем вышыні.

Самы высокі пункт сушы — гара Эвэрэст у Гімалаях, яе вышыня складае 8844,43 мэтру над узроўнем мора.

Самы нізкі пункт сушы — узьбярэжжа Мёртвага мора, ён знаходзіцца на 417,5 мэтру ніжэй за ўзровень мора.

Вышыня над узроўнем мора — гэта розьніца вышыняў паміж самым высокім пунктам геаграфічнага аб’екту і ўзроўнем Балтыйскага мора ў час штылю.

Катэгорыя:Фізычная геаграфія
Сівая легенда (фільм)

**«Сіва́я леге́нда»** — польска-савецкі фільм па аповесьці Ўладзімера Караткевіча «Сівая легенда». Зьняты супольна Беларускім аддзяленьнем усесаюзнага вытворча-творчага аб’яднаньня «Кінацэнтар» і студыяй «Профіль» Варшава. Прэм’ера фільма адбылася 3 верасьня 1993 году.

## Сюжэт

Вясельле князя Кізгайлы. Сьвята не азмрочвае нават вестка пра сялянскае паўстаньне. Сьпяшаецца на вясельле і старадаўні сябар — палкоўнік Раман Ракутовіч. Толькі маладая прадчувае блізкую бяду і ня радуецца ягонаму прыезду...

## Акторы
* Марыя Прабож — *Ядвіга*
* Аляксандар Цімошкін — *ратмістр*
* Аляксандар Бяспалы — *Юстын*
* Уладзімер Січкар — *Цьвікевіч*
* Генадзь Гарбук — *Піліп*
* Валянцін Белахвосьцік
* Івар Калныньш — *Кізгайла*
* Лембіт Ульфсак — *Раман*
* Івона Катаржына Паўляк — *Любка*
* Ала Мурына — *Ірына*
* Лявон Немчык — *Алоізы*
* Генадзь Скуратаў — *Дамінік*
* Аляксандар Кознаў — *Von Zchacken*

## Узнагароды

* 1992 — Ала Грыбава атрымала прыз за касьцюмы на фэстывалі Polskich Filmów Fabularnych у Гдыні

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Торант-файл фільма

Катэгорыя:Беларускія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Польскія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Савецкія драматычныя фільмы
Катэгорыя:Савецкія гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Беларускія фэнтэзійныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Багдана Парэмбы
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Уладзімера Караткевіча
Катэгорыя:Фільмы 1991 году
Катэгорыя:Беларускія фільмы 1991 году
Катэгорыя:Савецкія фільмы 1991 году
Сівая легенда (неадназначнасьць)

Назву «**Сівая легенда**» маюць:

* Сівая легенда — аповесьць Уладзімера Караткевіча.
* Сівая легенда — польска-савецкі фільм (1991).
* Сівая легенда — опэра Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатру опэры і балету (1978).
* Сівая легенда — спэктакль Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатру опэры і балету (2012).
Аланцьева

**Ала́нцьева** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 20 км на паўночны захад ад Воршы і за 5 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай лініі Віцебск — Ворша. Аланцьева ўваходзіць у склад Межаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1670 годзе згадваецца як фальварак Ланьцоў у Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 39 чалавек
* 1999 год — 65 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Межаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Лясьнічыя

**Лясьні́чыя** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца за 21 км на паўночны захад ад Воршы, паўночнай сваёй мяжой выходзіць да чыгуначнай лініі Віцебск — Ворша. Лясьнічыя ўваходзяць у склад Межаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 4 чалавекі
* 1999 год — 22 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Межаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Скаўт Беларусі

«**Скаўт Беларусі**» — газэта, машынапіснае друкаванае выданьне Саюзу Скаўтаў Беларусі (пазьней зарэгістраванае як Аб'яднаньне беларускіх скаўтаў), заснаваная ў 1991 годзе ў Менску. Выдавец — Алег Грушэцкі. У газэце друкаваліся матэрыялы, прысьвечаныя гісторыі разьвіцьця скаўцкага руху ў Беларусі, асьвятляліся мэты і падзеі скаўцкага руху.

## Вонкавыя спасылкі
* «Скаўт Беларусі» у Электроннай энцыкляпедыі

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Смаляны (станцыя)

**Смаля́ны** — чыгуначная станцыя ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці на лініі Ворша — Лепель. Знаходзіцца за 19 км на паўночны захад ад Воршы. Смаляны ўваходзяць у склад Межаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Межаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Лужкі (станцыя)

**Лужкі́** — чыгуначная станцыя ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці на лініі Ворша — Віцебск. Знаходзіцца за 25 км на поўнач ад Воршы. Лужкі ўваходзяць у склад Межаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 9 чалавек
* 2010 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Межаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Рэспубліканскі інстытут прафэсійнай адукацыі

**Рэспубліканскі інстытут прафэсійнай адукацыі** — адукацыйная установа інтэграванага тыпу з функцыямі навуковага, мэтадычнага і кадравага забяспячэньня сыстэмы адукацыі Рэспублікі Беларусь. Адрас: Менск, вул. Карла Лібхнехта, 32.

Штогод каля 4 тыс. чалавек зьяўляюцца слухачамі курсаў перападрыхтоўкі і павышэньня адукацыі, да 500 праходзяць курсы падрыхтоўкі на камэрцыйнай аснове, да 400 чалавек зьдзяйсьняе перападрыхтоўку па накіраваньні гарадзкой службы занятку. У асьпірантуры займаецца 70 чалавек.

Станам на 2010 год у каледжах РІПА навучаюцца 3700 чалавек. Падрыхтоўка у прафэсійна-тэхнічным каледжы вядзецца па 3 спэцыяльнасьцях. У індустрыяльна-пэдагагічным каледжы па 5 спэцыяльнасьцях і забясьпечвае атрыманьне сярэдняй спэцыяльнай адукацыі.

Перападрыхтоўка на курсах павышэньня кваліфікацыі для пэдагагічных кадраў сыстэмы прафэсійнай адукацыі вядзецца па 7 спэцыяльнасьцях, камэрцыйная курсавая сетка прапануе магчымасьці для навучаньня па 15 кірунках.

Штогод супрацоўнікамі РІПА ажыцьцяўляецца каля 20 навукова-дасьледчых праектаў, выдаецца звыш 100 найменьняў вучэбных, вучэбна-мэтадычных, навуковых і іншых выданьняў.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт інстытуту

Катэгорыя:Адукацыя Беларусі
Дабравольскі сельсавет

**Дабраво́льскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сьвіслацкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Дабраволя.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Сьвіслацкага раёну Беластоцкай вобласьці БССР. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ціхавольскага сельсавету.

2 сьнежня 1961 году да сельсавета далучана частка скасаванага Грынкоўскага сельсавету (вёскі Грынкі 1, Грынкі 2 і Грынкі 3). У 1976 годзе вёскі Грынкі 1, Грынкі 2, Грынкі 3 і хутары Клеціск перададзены ў склад Нязбодзіцкага сельсавету.

Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 846 чалавек, зь іх 95,6% — беларусы.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Марыя Касатая

**Марыя Касатая** — беларуская дзяячка.

## Біяграфія
У 1919—1920 гадах была ў Менску, разам зь Верай Матэйчук стварала Цэнтральны гурток беларускіх кабет для помачы беларускім ваякам.

У 1920-я студэнтка Віленскага ўнівэрсытэту. Сябра ўраду Беларускага студэнцкага саюзу.

У лістападзе 1925 годзе абраная кандыдаткаю ў наглядную раду Цэнтральнай беларускай школьнай рады.

## Крыніцы

## Літаратура
* Кароткі нарыс беларускага пытаньня: — Менск: І. П. Логвінаў, 2009. — 396 с. — (Кнігарня «Наша Ніва»). .

Катэгорыя:Сябры Беларускага студэнцкага саюзу
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Гістарычны слоўнік Беларусі

**Гістарычны слоўнік Беларусі** () — энцыкляпэдыя на ангельскай мове, выдадзеная ў 1998 годзе. Частка сэрыі «European historical dictionaries» (№28). Укладальнік Янка Запруднік. Налічвае больш за 4200 артыкулаў.

Слоўнік зьмяшчае інфармацыю пра вядомых дзеячоў і падзеі беларускай гісторыі, дзяржаўныя інстытуты ў гістарычнай пэрспэктыве, сьвятых Беларусі, нацыянальныя сьвяты і звычаі, палітычныя партыі Беларусі, нацыянальныя меншасьці і іншае. Таксама прэзэнтуецца шэраг значных фігураў расейскае гісторыі, якія моцна паўплывалі на лёсы Беларусі (Іван III, Іван IV, Кацярына II, Сталін, Ленін і іншыя). Дадатак утрымлівае пералік уладароў Беларусі з 860 (ад Рагвалода) да 1997 году.

Аўтар падае пазыцыю беларускіх гісторыкаў па праблеме спадчыны Вялікага Княства Літоўскага: ён падкрэсьлівае эканамічны патэнцыял земляў сучаснай Беларусі ў Вялікім Княстве і культурны аспэкт, г. зн. той факт, што беларуская мова была дзяржаўнай у Княстве, што беларуская культура ў ім дамінавала, асабліва ў XVI ст.

## Бібліяграфія
* Zaprudnik, Jan. Historical Dictionary of Belarus. — Lamham. — London: Scarecrow Press, 1998.— 338 p. .

## Крыніцы

Катэгорыя:Ангельскія энцыкляпэдыі
Катэгорыя:Беларускія энцыкляпэдыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе
Доўгі

**Доўгі** () — места ў Летуве, на беразе возера Доўгага. Цэнтар староства Аліцкага раёну Аліцкага павету. Насельніцтва на 2018 год — 993 чалавекі. Знаходзяцца за 22 км на ўсход ад Аліты.

Доўгі — даўняе магдэбурскае мястэчка гістарычнай Троччыны. 

## Назва

Даўга (Daugo) — імя германскага паходжаньня

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *Daugy* (18 верасьня 1501 году, 14 жніўня 1503 году, 4 кастрычніка 1511 году); *Давкги* (1553 год).

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўпамін пра Доўгі () датуецца 1384 годам. У 1413 годзе ён увайшоў у склад Троцкага павету Троцкага ваяводзтва.

За часамі вялікага князя Вітаўта ў Доўгім збудавалі першы касьцёл. У 1503 годзе ён упамінаецца як мястэчка. 26 красавіка 1792 году кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў Доўгаму Магдэбурскае права і герб.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Доўгі апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Троцкім павеце Віленскай губэрні. Жыхары мястэчка бралі актыўны ўдзел у нацыянальна-вызвольным паўстаньні 1863—1864 гадоў.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Доўгі занялі войскі Нямецкай імпэрыі

### Найноўшы час
Па польска-летувіскіх баях і падпісаньні пагадненьня паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Летувой у 1919 годзе Доўгі апынуўся ў складзе Летувы. За часамі Другой сусьветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: ~1880 год — 833 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2018 год — 993 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Касьцёл Божага Провіду (1862)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Летувы
Катэгорыя:Населеныя пункты Аліцкага павету
Гімназія № 8 (Менск)

**Менская гімназія № 8** — навучальная ўстанова, гімназія з гуманітарным ухілам і паглыбленым вывучэньнем францускай мовы. Навучэньне ў гімназіі вядзецца на расейскай і беларускай мовах. Гімназія №8 заснаваная 5 красавіка 1991 году, на базе сярэдняй школы №20 (імя Пятра Купрыянава), адкрытай у 1952 г. Гімназія зьўляецца асацыяванаю школай клюбаў ЮНЭСКА, падтрымлівае сувязь зь ліцэем імя А. дэ С. Экзуперы ў г. Ліёне (Францыя).

Адрас школы: Менск, вул. Я. Коласа, 41. Дырэктар Аладзьіна Натальля Антонаўна.

## Выхаванцы гімназіі
* Ксенія Сітнік — сьпявачка, пераможца на конкурсе песень Дзіцячае Эўрабачаньне-2005.
* Франак Вячорка — беларускі моладзевы актывіст, грамадзкі дзеяч.
* Алег Грушэцкі — беларускі літаратар, адзін з заснавальнікаў Аб’яднаньня беларускіх скаўтаў.

## Фотагалярэя

File:Gymn№8, Minsk.jpg|Будынак гімназіі
File:Gymn№8, portal.JPG|Галоўны ўваход
File:Gymn№8, flowerbed.JPG|Кветкавая клюмба перад гімназіяй
File:Gymn№8, courtyard3.jpg|Двор гімназіі
File:Гимн8Минск.JPG|Цэнтральная лесьвіца, упрыгожаная да 1 верасьня


## Вонкавыя спасылкі
* Сайт гімназіі № 8
* Гімназійная Беларусь

Катэгорыя:Навучальныя ўстановы Менску
Сыстэма абазначэньняў аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу і населеных пунктаў

**Сыстэ́ма абазначэ́ньняў аб’е́ктаў адміністрацы́йна-тэрытарыя́льнага падзе́лу і насе́леных пу́нктаў** (***СААТА***) — частка ў складзе Адзінай сыстэмы клясыфікацыі і кадаваньня тэхніка-эканамічнай і сацыяльнай інфармацыі Рэспублікі Беларусь. СААТА прызначаная для аўтаматызаванай апрацоўкі інфармацыі пры разьвязаньні задачаў, якія ўлічваюць тэрытарыяльную прыналежнасьць дасьледваных (назіраных) аб’ектаў.

Уведзены ў дзеяньне 1 сакавіка 1994 году навукова-вытворчым дзяржаўным рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Нацыянальнае кадастравае агенцтва».

Аб’ектамі клясыфікацыі ў СААТА зьяўляюцца:
* вобласьці, горад рэспубліканскага падпарадкаваньня — Менск;
* раёны вобласьці, унутрыгарадзкія раёны, гарады абласнога падпарадкаваньня;
* гарады раённага падпарадкаваньня, мястэчкі, сельскія саветы;
* сельскія населеныя пункты (вёскі, пасёлкі, хутары і да т. п.).

## Глядзіце таксама
* 
* Клясыфікатар аб’ектаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ладу Ўкраіны

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Даведнік СААТА на бачыне Міністэрства па падатках і зборах

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі
Катэгорыя:Геакоды
Касінеры

**Касінеры** () — ваяры, узброеныя вэртыкальна насажанымі на шасты косамі.

## Гісторыя
Касінеры біліся ў вызваленчых паўстаньнях 1794, 1831, 1848, 1864 гадоў, а таксама ў абарончай вайне 1939 году.

Назва ўпершыню была дадзеная мазавецкім сялянам, незадаволеным другім падзелам Рэчы Паспалітай. Яны зьявіліся ў колькасьці 300 чалавек у войску Касьцюшкі і ня мелі іншага ўзбраеньня, апроч вэртыкальна насаджаных на шасты косаў. Каб пабудзіць сялянаў да паўстаньня, Касьцюшка ўсхваляў храбрасьць касінераў, двум зь іх надаў чыны афіцэраў і сам надзеў кафтан мазавецкіх сялянаў.

Падчас паўстаньня 1863—1864 гадоў Кастуся Каліноўскага касінеры паўсталі ў Польшчы й Літве. Літоўскія касінеры часам замест косаў на дрэўках мелі проста вострыя палосы жалеза.

## Касінеры ў літаратуры
* Сяржук Сокалаў-Воюш, верш «*Хвацкія малойцы, хлопцы-касінеры*»

## Касінеры ў музыцы
* Песьня Сяргея Башлыкевіча (Leibonik) — Касінерам 1939
* Песьня гурта Dzieciuki — Мужыцкая праўда

## Крыніцы й заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Касінеры у Энц. слоўніку Брокгаўза і Яфрона

Катэгорыя:Паўстаньне 1863—1864 гадоў
Тальяці

**Талья́ці** (; да 1964 г. **Ста́ўрапаль**) — горад у Расеі, гарадзкая акруга ў складзе Самарскай вобласьці. Насельніцтва на 2008 год — 705,5 тыс. чалавек. Заснаваны ў 1737 годзе.

Горад разьмешчаны ў сярэднім цячэньні ракі Волгі, на яе левым беразе, за 95 км уверх па цячэньні ад Самары.

Сучасны Тальяці — буйны прамысловы і эканамічны цэнтар. Горадаўтваральным прадпрыемствам зьяўляецца ААТ «Аўтаваз». Таксама ў горадзе разьмешчаны аўтамабільны завод кампаніі «GM-АВТОВАЗ» і мноства прадпрыемстваў па вытворчасьці аўтакампанэнтаў і матэрыялаў, найбуйнейшымі зь якіх зьяўляюцца «Автовазагрегат» і «Вазинтерсервис». Таксама ў горадзе разьмешчаныя заводы цэмэнтавага машынабудаваньня, суднарамонтна-мэханічны, трансфарматарны, супрацьпажарнага абсталяваньня, завод ахоўных пакрыцьцяў і пластмасаў, «Завод тэхналягічнага абсталяваньня». Таксама разьвітыя хімічная галіна і электраэнэргетыка.

## Крыніцы
Цьвікевіч

**Цьвіке́віч** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:
* Аляксандар Іванавіч Цьвікевіч (1888—1937) — беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, гісторык, юрыст, філёзаф, публіцыст.
* Іван Іванавіч Цьвікевіч (1891—1938) — мэдык, беларускі грамадзкі і навуковы дзеяч, публіцыст
Варонка

Назву і прозьвішча **Варонка** маюць:

* Варонка — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне Віцебскай вобласьці
* Язэп Варонка — беларускі палітычны дзяяч
Даўмонт

**Даўмонт** (? — 5 жніўня 1285) — меркаваны вялікі князь літоўскі (канец XIII ст.). На думку гісторыкаў, мог быць сынам і беспасярэднім наступнікам Трайдзеня.

## Імя

Дамунд або Дамонд (Damundus, Damondus) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', а аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Монтгерд, Валімонт, Жыгімонт; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'. Такім парадкам, імя Даўмонт азначае «здольны да гарлівасьці».

Варыянты імя князя ў гістарычных крыніцах: *Dovmundus* (1292 год).

## Біяграфія
Упамінаецца ў Траецкім летапісе і пазьнейшых летапісах, якія на ім грунтуюцца, як князь, што камандаваў буйным нападам ліцьвінаў на воласьці Алешня і іншыя цьвярскога япіскапа Сімяона і загінуў у бітве з аб’яднаным войскам зь Цьверы, Масквы, Волака Ламскага, Таржка, Дзьмітрава, Зубцова і Ржэвы. Тым часам Васкрасенскі летапіс сьцьвярджае, што Даўмонта захапілі ў палон.

Наступнікам Даўмонта быў, магчыма, Будзікід.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Гедзімінавічы
Катэгорыя:Памерлі ў 1285 годзе
Маці ўрагану (фільм)

**«Ма́ці ўрага́ну»** — савецка-чэхаславацкі фільм паводле аднайменнай п’есы Ўладзімера Караткевіча «Маці ўрагану». Зьняты «Беларусьфільмам» (студыя «Дыялёг») пры ўдзеле чэхаславацкай студыі «Барандаў» і вытворчага аб’яднаньня «Саюзкінасэрвіс» (Масква, Расейская СФСР) у 1990 годзе. Кансультантамі фільма выступілі доктар філялягічных навук Адам Мальдзіс і сьвятар Андрэй Гаранін. Прэм’ера фільма адбылася ў студзені 1991 году.

## Сюжэт
На пачатку 1740-х гадоў войт вёскі Васіль Вашчыла заклікае збройніка Васіля Ветра ўзначаліць Крычаўскае паўстаньне. Той пагаджаецца пасьля прыходу зьбіральнікаў падаткаў. Крычаўскі староста Геранім Флярыян Радзівіл спрабуе здушыць бунт.

## Акторы
* Васіль Вецер, збройнік — Аляксандар Гаманюк
* Агна Вецер, маці Васіля Ветра — Людміла Палякова
* Васіль Вашчыла, войт вёскі Селішча — Генадзь Гарбук
* Геранім Флярыян Радзівіл, крычаўскі староста — Аляксандар Філіпенка
* Надзея, нявеста Васіля Ветра — Натальля Кішова
* Магда Мякенькая, карчмарка — Тацьцяна Мархель
* Васка Вецер, стрыечны брат Васіля Ветра — Анатоль Жук
* ? — Уладзімер Мішчанчук
* Антох Крапіла, сьвятар — Генадзь Аўсяньнікаў
* ? — Яўген Шыпіла
* Пракажоны — Віктар Тарасаў
* Іван Карпач, бурмістар — Іван Мацкевіч
* ? — Аляксандар Уладамірскі
* ? — Віталь Катавіцкі
* ? — Уладзімер Пузыня 
* Мікіта — Алесь Пузыня
* ? — Зьміцер Васкабойнікаў
* ? — Станіслаў Вількін
* ? — Віктар Чарнякоў
* Зьбіральнік падаткаў — Уладзімер Січкар
* ? — Петра Шымонава
* ? — Іржы Крыцінарж
* ? — Віктар Дакучаеў

У эпізодах таксама здымаліся: Я.Дворжак, С.Дударэвіч, К.Кладзенскі, Віктар Кавальчук, Барыс Пагода, Віктар Лебедзеў (зьбіральнік падаткаў), Д.Маруніна, І.Палякоў, А.Ціхановіч.

## Узнагароды

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* торант-файл фільму
* на кіно-театр.ру

Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Чэскія фільмы
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Юрыя Марухіна
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Уладзімера Караткевіча
Катэгорыя:Фільмы 1990 году