Гетманская сталіца

**Нацыяна́льны гісто́рыка-культу́рны запаве́днік «Ге́тманская сталі́ца»** () - украінскі гістарычны і культурны запаведнік нацыянальнага значэння.

Створаны ў 1993 годзе пастановай Кабінета Міністраў Украіны на базе комплексу помнікаў гісторыі, культуры і прыроды, звязаных з гісторыяй ўкраінскага казацтва эпохі Гетманщины ў горадзе Батурыне Бахмачского раёна Чарнігаўскай вобласці.

16 лістапада 2007 Прэзідэнт Украіны Віктар Юшчанка прысвоіў запаведніку статус нацыянальнага.

## Апісаньне запаведніка
### Культурная спадчына
У склад запаведніка ўваходзяць 39 аб'ектаў. Гэта помнікі археалёгіі, архітэктуры, садова-паркавага і манумэнтальнага мастацтва, гісторыі. Плошча запаведніка складае 57 га. Шэраг аб'ектаў, якія ўваходзяць у склад запаведніка, адносяцца да пэрыяду гетманства Івана Мазепы, які 36 гадоў пражыў у Батурыне, з іх 21 год быў гетманам Украіны.

У склад запаведніка ўваходзяць аб'екты культурнай спадчыны нацыянальнага значэньня:

* палац апошняга гетмана Ўкраіны Кірыла Разумоўскага, пабудаваны па праекце ангельскага архітэктара Чарльза Кэмэрана ў 1799-1803 годзе,

* Васкрасенская царква (1803) - пахавальня Кірыла Разумоўскага,

* Будынак Генэральнага суда левабярэжнай Украіны (дом В.Качубея) ХVІІ стагодзьдзя,

* Званіца Батурынскага Сьвятомікалаеўскага Крупіцкага манастыра, заснаванага ў дамангольскія часы на месцы зьяўленьня абраза сьвятога Мікалая Цудатворца,

* Помнік ахвярам Батурынскай трагедыі 1708 г., усталяваны на тэрыторыі Батурынскай крэпасьці ў 2004 годзе.

### Фонды
Станаўленьне фондавай калекцыі НІКЗ "Гетманская сталіца" пачалося ў 1973 г. з Музэю гісторыі і краязнаўства Батурына. Па стане на 1 студзеня 1993 г. музэйны фонд гэтай установы складаў 4345 музэйных прадметаў, зь якіх асноўны фонд - 2431 адзінка, навукова-дапаможны 1914 адзінак сховішча.

Створаны ў 1993 г. зь дзяржаўным гісторыка-культурным запаведнікам Батурына "Сталіца гетмана" стаў пераемнікам фондавых, маёмасных і грашовых актываў і пасіваў музэю. Ужо тады быў уведзены пашыраны кірунак навуковага набыцьця фондаў запасу часоў Гетманшчыны.

Па стане на 31 сьнежня 2019 г. у музэйную калекцыю ўвайшлі амаль 20 000 музэйных прадметаў. Сярод іх групы нумізматыка, баністыка, фалерыстыка, дэкаратыўна-прыкладное мастацтва, музэйныя прадметы, якія зьмяшчаюць каштоўныя мэталы і каштоўныя камяні, работы жывапісу, графічныя творы,  рукапісы, старыя кнігі, дакумэнты, фота археалягічныя знаходкі і гэтак далей.

## Музэі

## Галерея

Файл:Baturyn fortress1.jpg|Вежа  (2008&nbsp;г.).
Файл:Дзвіниця в Осичі.jpg|Званіца Батурынскага Нікольскага Крупіцкія манастыра (ХІХ&nbsp;в.).
Файл:Батурин 3.jpg|Палац гетмана Кірыла Разумоўскага (1799-1803).
Файл:Воскресенська церква у Батурині фото 01.jpg|Васкрасенская царква - пахавальня К.Разумовского (1803&nbsp;г.).
Файл:Поселення Батуринська фортеця Гетьманський будинок.jpg|Гетманская дом у Цытадэлі Батурынскага крэпасці (2008&nbsp;г.).
Файл:Батуринська фортеця Фото 02.jpg|Вежа Цытадэлі Батурынскага крэпасці (2008&nbsp;г.)
Файл:Батурин - Будинок Кочубея В.Л-1.jpg|Дом генеральнага суддзі Васіля Кочубея (ХVІІ&nbsp;ст.).
Файл:Батурин - Поселення укріплене багатошарове «Батуринська фортеця»-1.jpg|Гарматы на Цытадэлі.


## Крыніцы

Катэгорыя:Турызм ва Ўкраіне
Катэгорыя:Украінская культура
Катэгорыя:Батурын
Катэгорыя:Культура Чарнігаўскай вобласьці
Катэгорыя:Гістарычныя запаведнікі Украіны