Барышаў

**«Бары́шаў»** — прыватны прамысловы холдынг Польшчы, заснаваны ў 1911 годзе ў якасьці «Сахачаўскай фабрыкі штучнага шоўку» (цяпер Мазавецкае ваяводзтва).

На 2025 год быў найбольшым у Польшчы вытворцам каляровых мэталаў, аўтамабільных дэталяў, астуджальнай вадкасьці і абадоў для колавых параў чыгуначных вагонаў і трамваяў. Меў 35 заводаў і 6 асяродкаў дасьледаваньня і распрацоўкі ў 11 краінах Эўропы, Азіі (Індыя і Кітай) і Амэрыкі (Бразылія і Мэксыка). Налічваў каля 9000 супрацоўнікаў.

Вырабляў плястыкавыя бардачкі, аўтасалёны, дзьвярныя ручкі і вечкі рухавікоў, шлянгі для тармазной вадкасьці і кандыцыяваньня паветра. Кожны 10-ы самаход у сьвеце і кожны 5-ы ў Эўропе мелі дэталі вытворчасьці «Барышава». Таксама выпускалі вырабы з алюміну, волава, сталі і цынку для аўтамабільнай, электратэхнічнай, будаўнічай і ўпаковачнай прамысловасьці. Іх выраблялі на такіх заводах, як «Cучасныя алюмінавыя вырабы Скавіны» ў Малапольскім ваяводзтве (алюмінавы сілавы кабэль), «Мэталюгічны завод Сылезія» (цынкава-тытанавая бляха) і «Батэрпол» (алавяныя стопкі) у Катавіцах, а таксама «Мэталавальцоўня Дзядзіцаў» (латуневыя трубы) у Сылескім ваяводзтве.

Даччыны холдынг «Альхімія» адліваў бясшвовыя і зварныя трубы ды іншыя каваныя і вальцаваныя вырабы са сталі. У яго складзе былі Дасьледчая лябараторыя імя Баторыя, «Трубавальцоўня імя Баторыя» і «Сталеліцейня імя Баторыя» ў Хожаве (Сылескае ваяводзтва), а таксама «Банкавая ліцейня» ў Дуброве Гурнічай (Сылескае ваяводзтва). Урэшце, выпускалі поліэстравыя валокны, плястыфікатары і абеззаражвальнікі на прадпрыемствах «Эляна» ў Торуні (Куяўска-Паморскае ваяводзтва) і «Барышаў ЭРГ» у Сахачаве.

## Будова
На 2025 год «Барышаў» меў 6 заводаў каляровых мэталаў у Польшчы, большасьць якіх месьцілася ў Сылескім ваяводзтве на поўдні краіны.
* *«Cучасныя алюмінавыя вырабы [[Скавіна|Скавіны]]»* (Малапольскае ваяводзтва). Вырабляў алюмінавыя сілавыя кабэлі.
* *«Мэталавальцоўня [[Чэхавіцы-Дзядзіцы|Дзядзіцаў]]»* (Cылескае ваяводзтва). Выпускала латуневыя трубы.
* *«Мэталюгічны завод Сылезія»* (Катавіцы). Вырабляў цынкава-тытанавую бляху.
* *«Ліцейня [[Алава|Алавы]]»* (Ніжнесылескае ваяводзтва). Найбольшы ў Польшчы вытворца вокісаў цынку і волава для гумавай і керамічнай прамысловасьці, а таксама вытворчасьці акумулятараў і лакаў.
* *«Батэрпол»* (Катавіцы). Выпускаў алавяныя стопкі з акумулятарнага лому.
* *«Завод перапрацоўкі адкідаў»* (Конін, Велікапольскае ваяводзтва).

У аўтамабільнай прамысловасьці працавала 16 даччыных заводаў, сярод якіх 7 былі ў складзе італьянскага холдынгу «Мафлоў» (Асколі Пічэна, край Марке).
* *«Мафлоў у [[Тыхы|Тыхах]]»* (Сылескае ваяводзтва).
* *«Мафлоў кампанэнты [[Далянь|Даляня]]»* (правінцыя Ляонін, Кітай).
* *«Мафлоў [[Бразылія|Бразыліі]]»* (Курытыба, штат Парана).
* *«Мафлоў [[Гішпанія|Гішпаніі]] аўтамабільны»* (Гуарніза, аўт.суп. Кантабрыя).
* *«Мафлоў [[Францыя|Францыі]] аўтамабільны»* (Шартр, дэп. Эр і Люар).
* *«Мафмэкс паслугі [[Мэксыка|Мэксыкі]]»* (Сілао, штат Гуанахуата).
* *«Мафлоў [[Індыя|Індыі]]»* (Пуна, штат Магараштра).

Асноўная частка заводаў аўтаплястыку ў Эўропе належала даччынаму холдынгу «Барышаўскі аўтамабільны плястык» у Тыхах.
* *«Барыўаў [[Імос]]»* (Ідар-Обэрштайн, зямля Райнлянд-Пфальц).
* *«Тэйсанскае формабудаўніцтва»* (Лянгенгаген, зямля Ніжняя Саксонія).
* *«Барышаў Нямеччыны»* (Браўншвайг, зямля Ніжняя Саксонія).
* *«Плястакавая тэхналёгія Альтмэрк [[Чэхія|Чэхіі]]»* (Ябланец-над-Нісай, Лібэрацкі край).
* *«Барышаўскае плястмасавае ўмельства Нямеччыны»* (Гардэлеген, зямля Саксонія-Ангальт).
* *«Барышаўскі плястык Русі»* (Дзяржынск, Ніжагародзская вобласьць).
* *«Барышаўскае паверхневае ўмельства Нямеччыны»* (Прэнцляў, зямля Брандэнбург).
* *«Барышаўскае формабудаўніцтва Нямеччыны»* (Добруша-Гуска, Лужыцкая пасяленчая вобласьць, зямля Саксонія).
* *«Барышаў Тэншо Польшчы»* (Лысоміцы, Куяўска-Паморскае ваяводзтва).

Даччыны сталеліцейны холдынг «Альхімія» ўлучаў 4 прадпрыемствы ў Сылескім ваяводзтве: Дасьледчую лябараторыю імя Баторыя, «Трубавальцоўню імя Баторыя» і «Сталеліцейню імя Баторыя» ў Хожаве, а таксама «Банкавая ліцейня» ў Дуброве Гурнічай. У хімічнай прамысловасьці працавалі «Барышаў ЭРГ» у Сахачаве (Мазавецкае ваяводзтва) і «Эляна» ў Торуні (Куяўска-Паморскае ваяводзтва). Прыродны газ і электраэнэргію на заводы ў Скавіне і Сахачаве пастаўляла «Барышаў Энэргія».

У Беларусі «Барышаў» меў 30 % паёў «Ўсходняга заводу перапрацоўкі другасных рэсурсаў» у Магілёве (4-ы завулак Мечнікава, дом 17).

## Вырабы
На 2025 год «Барышаў» выпускаў:
* вырабы з каляровых мэталаў — катанку, сілавыя кабэлі і электрычныя праваднікі з алюміну, ахалоджвальнікі, пруткі, шайбы для манэтаў, дрот і стужкі зь медзі, бляхі, сілавыя кабэлі і вокісы з волавам і цынкам, а таксама глёт волава;
* аўтамабільныя дэталі — плястыкавыя дзьвярныя ручкі і панэлі, колавыя аркі, падлогу аўтасалёна, стырнавыя чахлы і вечкі рухавікоў, замкі, бардачкі і паветраныя соплы, багажныя паліцы з цынку і ліцьцёвыя формы, гумовыя шлянгі для праветрываньня легкавікоў, цяжкавікоў і электрамабіляў;
* сталёвыя вырабы — кацельныя, абсадныя і будаўнічыя бясшвовыя трубы, прастакутныя зьліткі, круглыя і плоскія каваныя пруткі, катаныя абручы і кольцы, доўгія квадратныя загатоўкі;
* хімічныя вырабы — астуджальныя вадкасьці і антыфрызы, у тым ліку для самалётаў, пражу, нятканыя тканіны, валаконныя напаўняльнікі і рэзаныя валокны, упакоўку зь пенаполістыролу (ППС) і пенаполіпрапілену (ППП), поліэтылену (ПЭ) і поліпрапілену (ПП), а таксама размарожвальнікі, шынапаліравальнікі, дыскаачышчальнікі, ачышчальнікі ад вусякоў і салёнаачышчальнікі.

## Уласьнікі
На 2025 год асноўнымі пайшчыкамі «Барышава» былі:
* Раман Каркосік — 65 % праз «РКК Інвэстыцыі» (Варшава) на 50 % і сам «Барышаў» на 15 %;
* «Унібакс» (Торунь), які належаў ягонай жонцы Гражыне Каркосік — 15 %.

## Мінуўшчына
У 1911 годзе ў Варшаўскай губэрні Прывісьлянскага краю Расейскай імпэрыі заснавалі бэльгійскае таварыства «Сахачаўская фабрыка штучнага шоўку» (цяпер Мазавецкае ваяводзтва). Пасьля 1918 году на фабрыцы выраблялі порах для вінтовак. У 1930-я гады асноўным вырабам прадпрыемства «Барышаў» стаў зубны цэмэнт «Барыго», які працягвалі выпускаць да 1950-х гадоў. Пасьля 1945 году пачалі вырабляць дыэтылявы этэр для наркозу, амілявы сьпірт і касмэтычны этэрны алей. У 1991 годзе дзяржаўнае прадпрыемства «Барышаў ЭРГ» прыватызавалі зь пераўтварэньнем у акцыйнае таварыства «Барышаў». Ад траўня 1996 году паямі прадпрыемства пачалі гандляваць на Біржы каштоўных папераў у Варшаве.

У 1999 годзе запусьцілі вытворчасьць астуджальнай вадкасьці. Ключавым укладнікам стаў мэханік Раман Каркосік (нар. 1951, Чэрнікава), які распачаў паглынаньне іншых хімічных заводаў Польшчы, а таксама зьліцьцё зь імі. У 2005 годзе «Барышаў» стаў асноўным уласьнікам прадпрыемства «Імпэксмэтал» (Варшава), якому належалі заводы каляровых мэталаў і падшыпнікаў. У 2010 годзе «Барышаў» стаў асноўным уласьнікам італьянскага холдынгу «Мафлоў» (Асколі Пічэна, край Марке), які вырабляў шлянгі кандыцыянэраў, гідраўзмацняльнікі стырна і актыўную падвеску для самаходаў.

У ліпені 2011 году «Барышаў» набыў 2 нямецкія холдынгі «Плястмасавае ўмельства Альтмэрк» (Гардэлеген, зямля Саксонія-Ангальт) і «Тэйсонская плястмаса» (Зальцгітэр, зямля Ніжняя Саксонія), якія перапрацоўвалі плястмасу. У сакавіку 2012 году набылі нямецкі завод «Імос» (Обэртсгаўзэн, зямля Гэсэн), які вырабляў ацынкаваныя і храмаваныя аўтадэталі. У 2014 годзе ў Расеі запусьцілі завод «Барышаўскі аўтамабільны плястык» (Дзяржынск, Ніжагародзская вобласьць). У 2016 годзе ў Мэксыцы адчынілі даччыны завод «Мафлоў» (штат Гуанахуата). У 2017 годзе стварылі новы завод у нямецкім Прэнцляве (зямля Брандэнбург). У 2018-м заснавалі завод «Мафлоў» у Торуні. У 2019 годзе набылі сталеліцейны холдынг «Альхімія» (Варшава).

У 2024 годзе прадпрыемствы холдынгу «Барышаў» наймалі 7280 супрацоўнікаў, сярод якіх на самім АТ «Барышаў» працавала 2370 чалавек (32 %). У агульнай выручцы на 5,116 млрд злотых продажы мэталаў прынесьлі 55 %, аўтамабільных дэталяў — 31 % і хімічных вырабаў — 3 %. На Польшчу прыпала 39 % продажаў, на Нямеччыну — 18 %, а на 25 іншых краінаў Эўразьвязу — 34 %.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Прамысловыя прадпрыемствы
Катэгорыя:Прамысловасьць Польшчы
Катэгорыя:Польскія кампаніі
Катэгорыя:Канглямэратныя кампаніі
Катэгорыя:Арганізацыі Варшавы
Катэгорыя:Кампаніі, акцыямі якіх гандлююць на Варшаўскай фондавай біржы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1911 годзе