Нестар Летапісец

**Не́стар Летапі́сец**, таксама **Не́стар Пячэ́рскі**, **Не́стар Кі́еўскі** (каля 1056—1114) — усходнеславянскі летапісец, агіёграф канца XI — пачатку XII стагодзьдзя, манах Кіева-Пячэрскага манастыра. Традыцыйна лічыцца адным з аўтараў Аповесьці мінулых часоў, якая разам з «Чэскай хронікай» Казьмы Праскага і «Хронікай і дзеяньнямі князёў і ўладароў польскіх» Гала Ананіма, мае фундамэнтальнае значеньне для славянскай культуры.

Кананізававаны Расейскай праваслаўнай царквой у ліку прападобных.

## Жыцьцяпіс
Тэкст «Аповесьці мінулых часоў» у складзе Іпацьеўскага летапісу пачынаецца з узгадкі яе бязыменага аўтара — чарнарызца Пячэрскага манастыра. Імя Нестара маецца толькі ў адным Хлебнікаўскім сьпісе, знойдзеным у 1809 годзе: «*Повѣсти врѣменных лѣт · Нестера черноризца · Феодосьева манастиря печ(е)рьскаго…*». Гэты сьпіс быў складзены ў канцы 1550 — пачатку 1560 гадоў, у ім маюцца  ўласнаручныя праўкі кіеўскага мітрапаліта Пятра Магілы ад 1637 году. Двойчы Нестар-летапісец узгадваецца ў сачыненьнях в XIII ст. пячэрскага інака Палікарпа, дойдзеных да нас у складзе «Пячэрскага патэрыка». У датаваным 1214—1226 гадамі пасланьні Палікарпа да архімандрыта Акіндзіна узгадваецца Нестар як аўтар Летапісу («*Нестер, *»). Другі раз Нестар узгадваецца ў творы Палікарпа пра Даміяна, Ерамія, Мацьвея й Ісаака: «*блаженный Нестер в Лѣтописци написа о блаженых отцихъ: о Демиане, и Еремѣи, и Матфѣи, и Исакыи*». Тыя ж самыя сьведчаньні прысутнічаюць ў «*Жыціі [[Антоні Пячэрскі|прападобнага Антонія]]*», складзеным крыху пазьней і складзеным на вусных манастырскіх паданьнях.

З «Аповесьці мінулых часоў» вядома, што ў канцы XI ст. Нестар жыў у Пячэрскім манастыры: распавядае пад 1096 годам пра набег полаўцаў на Пячэрскі манастыр, ён кажа: «*И приидоша на манастырь Печерьскый, нам сущим по кельям почивающим по заутрени*». Акрамя таго, можна зрабіць выснову, што летапісец быў яшчэ жывы ў 1106 годзе: тады, піша ён, памёр «*старець добрый*» Янь, «*у него же аз слышах многа словеса, яже вписах в летописиць*». Больш дакладных сьведчаньняў пра выгляд Нестара няма.

Гісторык В. Н. Тацішчаў меркаваў, што Нестар нарадзіўся на Белым Возеры.

Лічыцца, што Нестарам напісаныя «Чытаньне пра жыціі й пра пагубленьне Барыса й Глеба» і «Жыціе Фэодосія Пячэрскага», але стыль Нестара-агіёграфа своеасаблівы і зусім не падобны на стыль аўтара пачатковага летапісу.

## Кананізацыя
Кананізаваны (прападобны Нестар) Расейскай праваслаўнай царквой; дзень памяці — 27 кастрычніка, паводле юліянскага календара. Мошчы знаходзяцца ў Блізкіх (Антоніевых) пячорах Кіева-Пячэрскай лаўры.

Нестар пад імем Нестар-Летапісец уваходзіць у сьпіс сьвятых Рыма-каталіцкай царквы.

## Памяць
У СССР і ва Ўкраіне былі выдадзеныя паштовыя маркі, прысьвечаныя Нестару.

Украінская праваслаўная царква (Маскоўскага экзархата) стварыла Ордэн прападобнага Нестара Летапісца.

Нацыянальны банк Украіны выдаў у 2006 годзе залатую юбілейную манэту, прысьвечаную Нестару, наміналам у 50 грывень.

Помнікі Нестару ўсталяваныя ў Кіеве, Уладзіміры, Луганску (1994 годзе каля Абласной унівэрсальнай навуковай бібліьіятэкі ім М Горкага) і ў Барыспалі (Кіеўская вобласьць, 27 чэрвеня 2017 г.)

У Кіеве ўзьведзеныя два храмы прабадобнага Нестара Летапісца: па вул. Прамысловай, па вуліцы Добраахвотава, на тэр-рыі Кіеўскага ўнівэсытэта права НАН Украіны.

Ва Ўкраіне 9 кастрычніка прыходзіцца дзень памяці прападобнага Нестара Летапісца. З 1997 г. сьвяткуецца Дзень украінскага пісьменства і мовы.


Файл:Stamp of USSR 1934.jpg|Паштовая марка СССР, 1956 год, намінал 40 кап.
Файл:USSRStampPostalHistory1978A.jpg|Паштовая марка СССР, 1978 год. Першая ўзгадка аб пасыльцы вестак на Русі. Аўтапартрэт летапісца Нестара.
Файл:Stamp of Ukraine s218.jpg|Паштовая марка Ўкраіны, 1998 год. Манах-Летапісец Нестар.
Файл:Nestor Chronical.jpg|Ордэн Прападобнага Нестара Летапісца, Створаны Ўкраінскай праваслаўнай царквой.
Файл:Coin of Ukraine Nestor r.jpg|Залатая юбілейная манэта Ўкраінскага нацыянальнага банка, прысьвечаная Нестару Летапісцу.
Файл:Prp. Nestor Letopisec Rossiski.png|Нестар Летапісец, 1661


## Крыніцы

* 
* 

## Літаратура
* *Бутков П. Г.* Ответ на новый вопрос о Несторе, летописце русском. — СПб.: Тип. Эдуарда Праца, 1850. — 52 с.
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Преподобный Нестор Летописец в *Православном календаре*
* Данные на сайте «Хронос»
* Нестор Летописец — Православная-Летопись
* *О. В. Творогов*. Нестор, монах Киево-Печерского монастыря // Словарь книжников и книжности Древней Руси.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1056 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1114 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Кіеве
Катэгорыя:Асобы на банкнотах
Катэгорыя:Асобы на марках
Катэгорыя:Пахаваныя ў Кіева-Пячэрскай лаўры
Катэгорыя:Агіёграфы
Катэгорыя:Летапісцы
Катэгорыя:Гісторыкі XII стагодзьдзя
Катэгорыя:Прападобныя Расейскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Манахі Расейскай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Расейскія праваслаўныя сьвятыя
Катэгорыя:Старажытнаруская літаратура