Анрыета-Жулі дэ Кастэльно дэ Мюра

**Анрыета-Жулí дэ Кастэльно́ дэ Мюра́** (; 1670, Брэст, Францыя — 29 верасьня 1716, замак Бюзард’ер, Шанжэ, Францыя) — француская пісьменьніца, казачніца, графіня.

## Жыцьцяпіс
Анрыета-Жулі дэ Кастэльно паходзіць з арыстакратычнага роду. Бацька — маркіз Мішэль дэ Кастэльно, губэрнатар Брэста і сын вядомага маршала Францыі Жака дэ Кастэльно. Маці — Люіза-Мары Фуко дэ Даньён, дачка маршала Францыі Люі дэ Фуко дэ Сен-Жэрмэн Бапрэ.

2 сьнежня 1672 году ейны бацька памёр ад раненьняў, атрыманых падчас нападу каралеўскіх войскаў пад Утрэхтам у першы год Галяндзкай вайны 1672—1678 гадоў. Ягоная малалетняя дачка, якой тады было два гады, атрымала ў спадчыну маркграфства Кастэльно.

У 1691 годзе ва ўзросьце 21 году Анрыета-Жулі дэ Кастэльно выйшла замуж за Нікаля дэ Мюра, уладара Варыэта, графа Жыбэртэса.

Праз год пасьля іх шлюбу нарадзіўся іх першы і адзіны сын Сэзар дэ Мюра. Але хутка выявілася, што ейны муж здраджваў ёй і Анрыета-Жулі дэ Кастэльно, сталая графіняй дэ Мюра, вырашае пакінуць яго.

Адна яна пасялілася ў Парыжы, дзе вяла насычанае падзеямі літаратурнае грамадзкае жыцьцё. Анрыета-Жулі дэ Кастэльно наведвала салён маркізы дэ Лямбэр, адкрыты ў 1692 годзе ў цэнтры сталіцы на вуліцы Рышэлье. Там яна пазнаёмілася з найлепшымі прадстаўніцамі тагачаснай францускай літаратуры: Мары-Катрын д'Ануа, якую яна вельмі шанавала, Катрын Бэрнар і зь ейнай стрыечнай сястрой Шарлотай-Роз дэ Камон Ля Форс.

У той жа час жыцьцё графіні Анрыеты-Жулі ў Парыжы ператварылася ў неверагодны раман, адзначаны маральнымі скандаламі, якія выклікалі абурэньне пры двары гамафобнага Люі XIV. Так, у справаздачах генэрал-лейтэнанта паліцыі Марка-Рэнэ дэ Вуаера дэ Полі д’Аржансана за 1698 і 1702 гады пазначаліся амаральныя, бязбожныя практыкі графіні — распуста і лесьбіянства. Акрамя лесьбіянства, яна яшчэ больш асуджалася за распусту, якая, паводле справаздачы, кампрамэтавала ўсю сям’ю і францускі двор.

У 1694 годзе ейны раман «l’Histoire de la courtisane Rhodope» выклікаў буру ў Вэрсалі, бо аўтарка асьмелілася кпіць з мадам дэ Мантэнон, спадарожніцы караля, а таксама стварыла жорсткую сатыру на Вэрсаль.

Стаўшы пэрсонай нон грата пры двары, яна вымушаная была пакінуць Парыж. З-за фінансавых цяжкасьцяў яна згубіла маркграфства Кастэльно ў 1699 годзе. Ня маючы дома, у 1700 годзе графіня перабралася ў Лімузэн, верагодна, да сваёй каханай мадам дэ Нантыя.

19 красавіка 1702 г. яна была арыштаваная і дастаўленая ў замак дэ Лёш. Пасьля няўдалых ўцёкаў 14 сакавіка 1706 году яна была пераведзеная ў замак дэ Самюр, дзе быў больш строгі рэжым, затым утрымлівалася ў замку д’Анже ў 1707 годзе, перш чым зноў вярнуцца ў Лёш. На гэты раз гэта простае выгнаньне. Гэты пэрыяд ейнага жыцьця больш вядомы дзякуючы дзённіку, які пісьменьніца адпраўляла ў выглядзе лістоў да сваёй стрыечнай сястры, мадмуазэль дэ Мэну, паміж 14 красавіка 1708 г. і 5 сакавіка 1709 г. Мадам дэ Мюра, нарэшце, здолела прыцягнуць увагу рэгента Філіпа Арлеанскага, які вызваліў пісьменьніцу.

Пасьля сьмерці Люі XIV рэгент дазволіў ёй вярнуцца ў Парыж, але яна вырашыла застацца ў правінцыі, зьехала ў Мэн, у замак дэ ля Бузард’ер. Аслабленая хваробай, яна памерла там у наступным годзе, 29 верасьня 1716 году.

## Творчасьць

Перш за ўсё Анрыета-Жулі дэ Кастэльно з глыбокай арыгінальнасьцю актыўна ўдзельнічала ў модзе на казкі, якая ўзьнікла ў Францыі 17 ст. У 1690 годзе пасьля публікацыі сваёй казкі бяз назвы, інтэграванай у першы ўдалы раман Мары-Кэтрын д’Ануа «Histoire d’Hypolite, comte de Duglas» (*Гісторыя Іпаліта, графа Дугласа*), казачніца стала вядомай у каралеўстве.

Пісьменьніца ў меншай ступені выкарыстоўвала фальклёрны матэрыял ў стварэньні казак, а ў большай ступені — гістарычныя раманы, хронікі і ўласную фантазію. Да ўсяго як у казках, так і раманах казачніца шмат месца пакідала для сатыры, гумару. А яшчэ адной спэцыфікай пісьменьніцы была тэма каханьня, якую яна сьмела разьвівала ня толькі ў тэкстах для дарослых, а перадусім у казках.

## Творы

Анрыета-Жулі дэ Кастэльно дэ Мюра — аўтарка чатырнаццаці завершаных казак і прынамсі чатырох раманаў.

##### Казкі

• Contes de fées (1697):

*Le Parfait Amour*

*Anguillette*

*Jeune et Belle*.

• Les Nouveaux Contes de fées (1698):

*Le Palais de la vengeance*

*Le Prince des feuilles*

*Le Bonheur des moineaux, conte en vers*

*L’Heureuse Peine*.

• Le Voyage de campagne (1699):

*Le Père et ses quatre fils*.

• Histoires sublimes et allégoriques (1699):

*Le Roi Porc*

*L'Île de la magnificence*

*Le Sauvage*

*Le Turbot*.

• Journal pour Mademoiselle de Menou (1708):

*L’Aigle au beau bec*

*La Fée princesse*

*Le Buisson d'épines fleuries*

*Peine perdue*

*L’Origine des hérissons*.

##### Раманы

• Le Dialogue des morts (1700).

• Histoire de la courtisane Rhodope (1708).

• Histoire galantes des habitants de Loches (1709).

• Les Lutins du château de Kernosy (1710).

##### Успаміны

• Mémoires de Madame la comtesse de M*** (1697).

• Mémoires de Mme la Ctesse D*** avant sa retraite, servant de réponse aux Mémoires de M. St-Évremont (1698).

## Крыніцы

Катэгорыя:Францускія літаратары і літаратаркі
Катэгорыя:Францускія казачніцы
Катэгорыя:Францускія мэмуарысты
Катэгорыя:ЛГБТ
Катэгорыя:Прэцыёзная літаратура