Ніна Вайтовіч

**Ніна Трафімаўна Вайтовіч** (10 ліпеня 1913, Дрыса — 4 сакавіка 1976, Менск) — мовазнаўца, Доктарка філялягічных навук (1967). Ганаровы сябар Бэрлінскага геаграфічнага таварыства. Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).

## Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і настаўніка. Пасьля сямігодкі закончыла Полацкае пэдвучылішча ў 1930 годзе, два гады працавала настаўніцай беларускай мовы й літаратуры Каменьскай сямігадовай школы Лепельскага раёну й Красналуцкай сямігадовай школы Чашніцкага раёну ў 1932—1933 гадах.

Вучылася на літаратурным факультэце Беларускага дзяржаўнага вышэйшага пэдагагічнага інстытуту з 1933 да 1937 году. Пасьля заканчэньня інстытуту выкладала мову й літаратуру ў Менскім пэдвучылішчы. У лістападзе 1938 г. Ніна Вайтовіч паступіла ў асьпірантуру Менскага пэдагагічнага інстытуту й
пачала працу над дысэртацыяй «Аб мове Баркулабаўскага летапісу» пад кіраўніцтвам вядомага савецкага лінгвіста Афанасія Сялішчава.

Ніна Вайтовіч у час вайны жыла ў эвакуацыі ў Расеі. У кастрычніку 1943 г. яе прызначылі начальнікам упраўленьня школ Наркамасьветы БССР у Маскве. 3 ліпеня 1944 да чэрвеня 1945 г. Ніна Вайтовіч працавала старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута мовы, літаратуры й мастацтва АН БССР, які дзейнічаў у Маскве.

Пасьля вайны працягнула навучаньне ў асьпірантуры пры МГУ, дзе пад кіраўніцтвам Рубэна Аванесава завяршыла працу над кандыдацкай дысэртацыяй і ў 1947 г. пасьпяхова яе абараніла.

3 1947 году Ніна Вайтовіч працавала выкладчыкам, а ў 1949—1956 гадах працавала загадчыкам катэдры беларускай мовы ў Менскага пэдагагічнага інстытуту. Далей з 1956 году — у Інстытуце мовазнаўства.

## Навуковая дзейнасьць
Аўтар падручніка для 6-га клясу «Родная літаратура», які на працягу ад 1945 да 1960 году вытрымаў 16 выданьняў. Ніна Вайтовіч займалася дыялекталёгіяй і гісторыяй беларускай мовы, напісала й апублікавала каля 60 навуковых і метадычных прац па разнастайных пытаньнях беларускага мовазнаўства: манаграфію «Баркулабаўскі летапіс», упершыню ў беларускім мовазнаўстве распрацавала праграмы па курсах гісторыі беларускай літаратурнай мовы (1952), беларускай дыялекталёгіі (1957), а таксама сумесна з Міхаілам Булахавым і Мікалаем Гурскім — праграму па гістарычнай граматыцы беларускай мовы для пэдінстытутаў (1954).

Беларускім дыялектам прысьвечана большая частка навуковых публікацый, у тым ліку й манаграфія «Ненаціскны вакалізм народных гаворак Беларусі», якая ўяўляе зь сябе скарочаны варыянт абароненай у 1966 г. доктарскай дысэртацыі, дзе ўпершыню ў беларускім мовазнаўстве на матэрыяле палявых дыялекталягічных дасьледаваньняў апісаны тыпы ненаціскнога вакалізму беларускіх гаворак і пададзена іх лякалізацыя на тэрыторыі Беларусі, сувязі з украінскімі і рускімі гаворкамі, прыведзена гіпотэза паходжаньня аканьня ў беларускай мове.

## Узнагароды
Узнагароджана ў траўні 1946 году нагрудным знакам «Выдатнік народнай асьветы» за падручнік па беларускай літаратуры для вучняў 6-га клясу.
Разам з іншымі супрацоўнікамі Інстытуту мовазнаўства адзначана ў 1971 годзе Дзяржаўнай прэміяй СССР за шэраг калектыўных прац па беларускай лінгвагеаграфіі: «Хрэстаматыя па беларускай дыялекталёгіі» (1962), «Дыялекталягічны атляс беларускай мовы» (1963), «Нарысы па беларускай дыялекталёгіі» (1964) і «Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак» (1968—1969).

## Бібліяграфія
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. //  — С. 110.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. //  — С. 560.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. //  — С. 148.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. //  — С. 188.
* Вайтовіч, Ніна Трафімаўна. //  С. 558.
* 
* Германовіч І. К. Вайтовіч Ніна Трафімаўна. //  — С. 461.
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Прыдзьвінскі край: гісторыя й сучаснасьць.
*  Беларусь у асобах і падзеях.

Катэгорыя:Жанчыны-навукоўцы
Катэгорыя:Беларускія настаўнікі
Катэгорыя:Беларускія мовазнаўцы
Катэгорыя:Беларускія літаратуразнаўцы
Катэгорыя:Выкладчыкі БДПУ імя Максіма Танка
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Супрацоўнікі Інстытуту мовазнаўства Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі