Ліна Кастэнка

**Лі́на Кастэ́нка** (; нарадзілася 19 сакавіка 1930 году, Іржышчаў, Кіеўская вобласьць, Украіна) — украінская пісьменьніца, паэтка-шасьцідзясятніца і грамадзкая дзяячка. Ляўрэатка Шаўчэнкаўскай прэміі (1987), Ордэну Ганаровага легіёну (2022).

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў Васіля і Зінаіды Кастэнкаў.

У 1936 годзе сям’я пераехала з Іржышчава ў Кіеў. З 1937 па 1941 год вучылася ў школе № 100, якая знаходзілася ў працоўным пасёлку на Труханавай высьпе, дзе ў той час жыла сям’я. Школа была спаленая ў 1943 годзе разам з усёй вёскай. Гэтаму прысьвечаны верш «Я виросла у Київській Венеції».

Пасьля заканчэньня сярэдняй школы № 123 у Куранёўцы навучалася ў Кіеўскім пэдагагічным інстытуце, а потым у Маскоўскім літаратурным інстытуце імя Горкага, які скончыла ў 1956 годзе.

Яна была адной зь першых і найбольш прыкметных сярод плеяды маладых украінскіх паэтаў, якія зьявіліся на мяжы 1950—1960-х гадоў. Пэрыяд так званых «шасьцідзесятнікаў» спарадзіў ва ўкраінскай літаратуры найноўшыя стылі, вымушаў ствараць нешта новае, нетыповае, нешта авангарднае, але, як заўсёды, бязлітасна і максімальна крытычна да тагачаснай улады і рэжыму.

У пачатку 1960-х удзельнічала ў літаратурных вечарах Кіеўскага клюба творчай моладзі. Пачынаючы з 1961 г. яе крытыкавалі за «апалітычнасьць», фільм паводле сцэнара Л. Кастэнкі «Дарогай вятроў» быў зьняты з здымачнага пляну.

1963 г. — зьнятая з друку кніга вершаў Л. Кастэнкі «Зоряний інтеґрал», зьнятая з набору кніга «Княжа гора».

1968 — пісала лісты ў абарону В. Чарнавола ў адказ на паклёп на яго ў газэце «Літературна Україна». Пасьля гэтага імя Л. Кастэнкі доўгія гады не згадвалася ў савецкім друку. Працавала «ў шуфляду».

З 1986 году Ліна Кастэнка актыўна дасьледуе культуру, народныя звычаі і традыцыі раёнаў Палесься, спустошаных у выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Неаднаразова езьдзіла ў зону адчужэньня.

У 2010 годзе выйшаў першы раман Л. Кастэнкі — «Записки українського самашедшого». Раман выклікаў ажыятаж і часовы дэфіцыт яго ў кнігарнях, што прывяло да зьяўлення пірацкіх перавыданьняў. На чэрвень 2011 году агульны афіцыйны наклад рамана склаў 80 тысячаў.

Ганаровая прафэсарка Кіева-магілянскай акадэміі, ганаровая доктарка Львоўскага і Чарнавіцкага ўнівэрсытэтаў. Адмовілася ад званьня Героя Ўкраіны.

Сярод перакладнікаў твораў на беларускую мову — Эдуард Акулін, Алесь Бадак, Міхась Скобла, Валянціна Аколава, Данута Бічэль, Васіль Вітка, Валянціна Коўтун, Ніна Мацяш, Рыгор Семашкевіч, Янка Сіпакоў, Яўгенія Янішчыц.

Сама паэтка перакладала чэшскую і польскую паэзію.

## Выданьні твораў
* «Проміння землі» (1957)
* «Вітрила» (1958)
* «Мандрівки серця» (1961)
* «Зоряний інтеграл» (1962)
* «Княжа гора» (1962)
* «Над берегами вічної ріки» (1977)
* «Маруся Чурай» (1979)
* «Неповторність» (1980)
* «Сад нетанучих скульптур» (1987)
* «Бузиновий цар» (1987)
* «Вибране» (1987)
* «Інкрустації» (1994)
* «Берестечко» (1999)
* «Гуманітарна аура нації, або Дефект головного дзеркала» (1999)
* «Гіацинтове сонце» (2010)
* «Записки українського самашедшого» (2010)
* «Річка Геракліта» (2011)

### Паэмы
* «Берестечко»
* «Дума про братів Неазовських»
* «Скіфська одіссея»
* «Сніг у Флоренції»

### Раманы
* Маруся Чурай,1979, раман у вершах.
* «Записки українського самашедшого», 2010.

## Крыніцы

## Літаратура
* Ліна Костенко: біобібліографічний покажчик / упоряд.: Г. В. Волянська , Л. А. Кухар; авт. нарису В. Є. Панченко; наук. ред. В. О . Кононенко; М-во культури України, Нац. парлам. б-ка України. — К ., 2015. — 288 с .

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Ліна Кастэнка
* Ukrainian art songs on poetry of Lina Kostenko

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Іржышчаве
Катэгорыя:Украінскія літаратаркі
Катэгорыя:Украінскія паэткі