Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў (Амсьціслаў)

**Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар кармэлітаў** — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у Амсьціславе. Знаходзіцца ў пачатку Кармэліцкай вуліцы, каля Замкавай гары. Касьцёл дзее, кляштар існаваў да 1832 году. Твор архітэктуры віленскага барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Амсьціслаўскага кармэліцкага кляштару складаецца з касьцёла, кляштарнага корпуса і мура з брамай. У інтэр’еры касьцёла захаваліся ўнікальныя фрэскі, якія з савецкіх часоў патрабуюць неадкладнай кансэрвацыі і рэстаўрацыі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

У 1614 годзе згодна з прывілеем караля і вялікага князя Жыгімонта Вазы ў Амсьціславе заснавалі Фарны касьцёл, пры якім з 1637 году пачаў дзеяць кляштар кармэлітаў. Першыя будынкі былі драўлянымі.

У першай палове XVII ст. на месцы драўлянага з фундацыі Караля Якуба Мадалінскага пачалі будаваць мураваны касьцёл. У пачатку вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 22 ліпеня 1654 году ў выніку Трубяцкой разьні маскоўскія войскі перабілі манахаў-кармэліты. Гэтай падзеі прысьвячаюцца дзьве цэнтральныя фрэскі сьвятыні. У другой палове XVII ст. касьцёл дабудавалі.

У 1691 годзе кляштарны комплекс пацярпеў ад пажару, у 1717 годзе яго адбудавалі. У 1746—1750 гадох касьцёл перабудавалі паводле праекту архітэктара Яна Глаўбіца.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Амсьціслаў апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Паводле інвэнтару 1823 году, у касьцёле было 6 алтароў, кляштарная бібліятэка налічвала 207 кніг. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1832 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар.

У 1887 годзе касьцёл рамантаваўся.

### Найноўшы час

За савецкім часам касьцёл зачынілі і прыстасавалі пад гаспадарчыя мэты. Гэта прывяло да руйнаваньня высокамастацкіх інтэр’ераў помніка.

У наш час будынак вярнулі каталікам. Вядзецца павольная рэстаўрацыя. На 2014 год у касьцёле налічвалася 25 прыхаджанаў, а набажэнствы ладзілі ў капліцы. На «Амсьціслаўскі рыцарскі фэст», які ладзілі 2 дні штоліпень, наведнікаў пускалі ў сам касьцёл.

## Архітэктура
### Касьцёл
Касьцёл — 3-нэфавая 6-слупавая базыліка з 2-вежавым фасадам і 5-граннай алтарнай апсыдай, да якой з поўдня далучаецца кляштар. Сьцены аздабляюцца пілястрамі.

Інтэр’ер мае багатую ляпную і фрэскавую аздобу (сярэдзіна XVIII ст.), якая разьмяшчаецца на паўднёвай, паўночнай і алтарнай сьценах галоўнага нэфа і на скляпеньнях бакавых нэфаў. Захавалася каля дваццаці кампазыцыяў, зь якіх найбольшую мастацкую каштоўнасьць маюць партрэт фундатара і сюжэты на гістарычную тэматыку: «Узяцьце Амсьціслава маскалямі ў 1654 годзе» і «Забойства ксяндзоў».

### Кляштарны корпус
Кляштарны корпус — 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак, накрыты вальмавым дахам.

### Брама
Каля касьцёла стаіць брама ў выглядзе рознавялікіх паўцыркульных арак. З бакоў брамы ўзвышаюцца невялікія пінаклі. Над шырокай цэнтральнай аркай разьмяшчаецца ступенчаты атык.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Amścisłaŭ. Амсьціслаў (1840).jpg|1840 г.
Amścisłaŭ. Амсьціслаў (1872).jpg|1872 г.
Amścisłaŭ. Амсьціслаў (1882).jpg|1882 г.
Amścisłaŭ, Trajeckaja hara. Амсьціслаў, Траецкая гара (1901).jpg|М. Астанковіч, 1901 г.


### Гістарычныя здымкі

Amścisłaŭ, Trajeckaja hara. Амсьціслаў, Траецкая гара (M. Astankovič, 1890-99) (2).jpg|М. Астанковіч, 1890-я гг.
Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (1912).jpg|1912 г.
Amścisłaŭ, Trajeckaja hara. Амсьціслаў, Траецкая гара (1912).jpg|1912 г.
Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (1913).jpg|1913 г.


Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (1913) (2).jpg|1913 г.
Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (1913) (3).jpg|1913 г.
Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (1913) (4).jpg|1913 г. 
Amścisłaŭ, Karmelickaja. Амсьціслаў, Кармэліцкая (1913).jpg|Плябанія, 1913 г.


Amścisłaŭ, Trajeckaja hara. Амсьціслаў, Траецкая гара (1901-17) (2).jpg|да 1918 г.
Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г.
Amścisłaŭ, Karmelickaja. Амсьціслаў, Кармэліцкая (A. Viner, 1939).jpg|А. Вінэр, 1939 г.
Amścisłaŭ, Karmelicki. Амсьціслаў, Кармэліцкі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Мсціслаў. Касцёл Узнясення Дзевы Марыі.jpg|Галоўны фасад
Фундатарскі надпіс на фасадзе касьцёла.jpg|Фундатарскі надпіс на фасадзе
Выгляд з боку апсіды.jpg|Кляштар
03 alefirenko.JPG|Брама


Галоўны алтар касьцёла.jpg|Галоўны алтар
Рэстаўраваны алтар.jpg|Бакавы алтар
Фрэскі - 7.jpg|Фрэскі
Фрэскі - 25 (росьпіс скляпеньня ў "цёплай" капліцы).jpg|Фрэскі ў капліцы


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Амсьціслаў
Катэгорыя:Амсьціслаў