Беняконі

**Беняко́ні** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сольчы. Цэнтар сельсавету Вярэнаўскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 1279 чалавек. Знаходзіцца за 12 км на поўнач ад Вярэнава, на шашы Ліда — Вільня; чыгуначная станцыя на лініі Ліда — Вільня.

Беняконі — даўняе мястэчка гістарычнай Лідчыны (частка Віленшчыны).

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Беняконі (*Бенекойны*) датуецца 1529 годам, калі паселішча знаходзілася ў валоданьні сясьцёр Ядвігі і Алены Томкавен, якія атрымалі яго па сьмерці бацькі Томка. У 1542 годзе маёнтак Беняконі перайшоў ў валодваньне баяраў Віленскага павету Ятаўтавічаў, у 1553 годзе — Ямантовічаў. Пад 1556 годам Беняконі ўпамінаюцца як сяло гаспадарскага двара «Рудомино», уладаньне вялікага князя Жыгімонта Аўгуста. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў паселішча ўвайшло ў склад Лідзкага павету Віленскага ваяводзтва. У гэты час тут існавала карчма.

У першай палове XVII стагодзьдзя Беняконі знаходзіліся ў валоданьні Яна Чаплінскага, які ў 1634 годзе заснаваў тут драўляны касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Беняконі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе сталі цэнтрам воласьці Лідзкага павету Віленскай губэрні. У 1880-я гады тут працаваў млын, існавала пачатковая школа. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, назву Беняконі мелі: сяло ў межах Лідзкага павету (26 двароў), дзе існаваў касьцёл, валасная ўправа, расейская народная вучэльня, 2 хлебазапасныя магазыны; сяло ў Ашмянскім павеце, дзе была багадзельня, 2 крамы, піцейны дом; рымска-каталіцкая плябанія і маёнтак. На 1905 год назву Беняконі мелі: сяло Дзевянішкаўскай воласьці, чыгуначная станцыя і сяло Беняконскай воласьці. У 1910 годзе непадалёк ад Беняконяў утварылася досьледная сельскагаспадарчая станцыя (дзеяла да 1959 году). 

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Беняконі занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Беняконі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. У 1920 годзе Беняконі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Лідзкага павету Наваградзкага ваяводзтва. У гэты час назву Беняконі мелі мястэчка, фальварак (Беняконі Старыя) і лясная асада. У 1933 годзе ў мястэчку дзеяла пошта, кожную сераду праводзіліся таргі.

У 1939 годзе Беняконі ўвайшлі ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 году сталі цэнтрам сельсавету Вярэнаўскага раёну. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 1970 год тут было 502 двары, на 1991 год — 545, на 1995 год — 569, на 2004 год — 515. У 2000-я гады Беняконі атрымалі афіцыйны статус «аграгарадку».


Bieniakoni, Śviatoha Jana. Беняконі, Сьвятога Яна (1900).jpg|Стары касьцёл
Bieniakoni. Беняконі (1929).jpg|Досьледная сельскагаспадарчая станцыя
Bieniakoni, Vakzalnaja. Беняконі, Вакзальная (1939).jpg|Чыгуначная станцыя
Bieniakoni Staryja, Rymša. Беняконі Старыя, Рымша (1920-29).jpg|Беняконі Старыя, сядзіба


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1880 год — 63 чал.; 1897 год — 149 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1905 год — 203 чал.; 1921 год — 162 чал.; 1970 год — 1726 чал.; 1991 год — 1512 чал.; 1995 год — 1511 чал.; 1999 год — 1382 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 год — 1319 чал.; 2010 год — 1279 чал.

### Інфрастуктура
У Беняконях працуюць сярэдняя школа, 2 лякарні, клюб, бібліятэка і пошта.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы

З урбананімічнай спадчыны Беняконяў да нашага часу гістарычныя назвы захавалі вуліцы Вакзальная, Віленская, Касьцельная і Чыгуначная.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Забудова гістарычная (канец XIX — пачатак XX стагодзьдзяў; фрагмэнты)
* Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля (1900—1902)
* Чыгуначная станцыя (1930-я)
* Фальварак (XIX ст.)

На могілках у Беняконях спачыла Марыля Верашчака — каханая Адама Міцкевіча, сяброўка Яна Чачота і іншых філяматаў.

### Страчаная спадчына
* Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля (XVII ст.)

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
*