Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году

**XVIII [[Чэмпіянат сьвету па футболе]]** ФІФА сярод мужчынаў праходзіў з 9 чэрвеня па 9 ліпеня 2006 году ў Нямеччыне. У ім прымалі ўдзел 32 каманды, якія спачатку сустракаліся ў групавых матчах, каб вызначыць 16 найлепшых, якія згулялі адзін супраць аднаго ў стыкавых матчах да фіналу. Усяго адбыліся 64 сустрэчы.

Нямеччына выйграла права на правядзеньне чэмпіянату 6 ліпеня 2000 году, апярэдзіўшы Бразылію, Марока, Ангельшчыну і, нарэшце, у фінале, 12 галасамі супраць 11 — Паўднёвую Афрыку. У 2003 годзе Паўднёвая Афрыка ўсё жа заваявала права на правядзеньне чэмпіянату сьвету 2010 году.

## Адборачны турнір

У адборачным турніры да 18-га чэмпіянату сьвету прымалі ўдзел 197 камандаў, якія былі падзеленыя на 6 геаграфічных зон:
* Эўропа (УЭФА) — 51 каманда, зь іх у фінальны турнір выйшлі 13 камандаў
* Азія (АФК) — 39 камандаў, зь іх у фінальны турнір выйшлі 4 каманды
* Афрыка (КАФ) — 51 каманда, зь іх у фінальны турнір выйшлі 5 камандаў
* Паўночная Амэрыка (КОНКАКАФ) — 34 каманды, зь іх у фінальны турнір выйшлі 4 каманды
* Паўднёвая Амэрыка (КОНМЕБОЛ) — 10 камандаў, зь іх у фінальны турнір выйшлі 4 каманды
* Акіянія (АФК) — 10 камандаў, зь іх у фінальны турнір выйшла адна каманда

## Удзельнікі
Усяго ў фінальным турніры ўдзельнічала 31 каманда, што прайшла адборачны турнір, і зборная Нямеччыны, якая кваліфікавалася наўпрост як гаспадары турніру.

У дужках пазначаны нумар, пад якім каманда «пасеяная» на чэмпіянаце. Гэтае значэньне вызначалася двума фактарамі:
* Выступ каманды на двух папярэдніх чэмпіянатах (1998 і 2002)
* Пазыцыя каманды ў рэйтынгу ФІФА за папярэднія два гады (2003—2005)

9 камандаў прабіліся на чэмпіянат сьвету ўпершыню: Ангола, Гана, Кот-д’Івуар, Тога, Трынідад і Табага, Украіна, Чэхія, Эквадор.

## Стадыёны
Чэмпіянат сьвету прайшоў на 12 стадыёнах.

¹ Падчас чэмпіянату сьвету — 2006 шматлікія стадыёны афіцыйна мелі іншыя назвы, бо ФІФА забараняе імёны фундатараў у назвах стадыёнаў. Афіцыйныя назвы стадыёнаў падчас чэмпіянату паказаныя ў табліцы. З дванаццаці стадыёнаў толькі адзін (Ляйпцыг) знаходзіцца на тэрыторыі былой НДР.




## Каманды

Нацыянальныя футбольныя зьвязы павінныя былі да 15 траўня 2006 году даслаць заяўку на чэмпіянат сьвету, у якой павінныя быць пазначаныя 23 гульцы, у тым ліку 3 брамнікі. У выпадку траўмы каго-небудзь з заяўленых гульцоў можна было зьдзейсьніць замену не пазьней, чым за 24 гадзіны да пачатку першай гульні каманды.

## Групы
З камандаў, якія пасьпяхова прайшлі кваліфікацыйны раўнд, шляхам лёсаваньня вызначыліся восем групаў па чатыры каманды. З кожнай групы па заканчэньні групавых матчаў лепшыя дзьве каманды прайшлі ў 1/8 фіналу.

### Група А

### Група B

### Група C

### Група D

### Група E

### Група F

### Група G

### Група H

## Рэглямэнт
Калі каманды ў групах набіралі аднолькавую колькасьць ачкоў, то ў кваліфікацыйным раўндзе выкарыстоўваліся наступныя крытэры для вызначэньня лепшай каманды (у парадку зьмяншэньня іх значнасьці):
# Колькасьць ачкоў, набраная ў матчах паміж сабой.
# Розьніца забітых і прапушчаных мячоў у матчах паміж сабой.
# Найбольшая колькасьць забітых мячоў у матчах паміж сабой.
# Розьніца мячоў ва ўсіх матчах у групе.
# Найбольшая колькасьць забітых мячоў ва ўсіх матчах у групе.
# Перагульваньне на нэўтральным стадыёне з дадатковым часам і сэрыяй пэнальці.

У фінальнай стадыі крытэры наступныя:
# Розьніца мячоў ва ўсіх матчах у групе.
# Найбольшая колькасьць забітых мячоў ва ўсіх матчах у групе.
# Колькасьць ачкоў, набраная ў матчах паміж сабой.
# Розьніца забітых і прапушчаных мячоў у матчах паміж сабой.
# Найбольшая колькасьць забітых мячоў у матчах паміж сабой.
# Лёсаваньне.

## Плэй-оф



### 1/8
Час мясцовы (нямецкі) (UTC+2).

### 1/4
Час мясцовы (нямецкі) (UTC+2).

### 1/2
Час мясцовы (нямецкі) (UTC+2).

### Матч за трэцяе месца

### Фінал

## Узнагароды
* Залаты мяч — найлепшаму гульцу чэмпіянату — Зынэдын Зыдан
** Фабіё Канавара
** Андрэа Пірлё

* найлепшаму бамбардзіру чэмпіянату
** Залаты буц — Міраслаў Клёзэ
** Срэбны буц — Эрнан Крэспа
** Бронзавы буц — Раналда

* Прыз імя Льва Яшына — найлепшаму брамніку чэмпіянату Джанлюіджы Буфон

* Найлепшы малады гулец — Лукас Падольскі

* Прыз сумленнай гульні —  й 

## Дадатковыя зьвесткі
* На гэтым чэмпіянаце сьвету зьявілася больш за ўсё пачаткоўцаў — восем (Ангола, Гана, Кот-д'Івуар, Сэрбія і Чарнагорыя, Тога, Трынідад і Табага, Украіна і Чэхія).
* Для зборнай Сэрбіі і Чарнагорыі гэты чэмпіянат стаў першым і апошнім: з чэрвеня 2006 году гэтай краіны не існуе — яна падзялілася на Сэрбію й Чарнагорыю. У зборнай гэтага года Чарнагорыю прадстаўляў толькі адзін гулец — Драгаслаў Еўрыч.
* Матч адкрыцьця паміж зборнымі Нямеччыны й Коста-Рыкі стаў самым дзейсным першым матчам чэмпіянатаў. Матч 1934 году паміж зборнымі Італіі й ЗША, які скончыўся зь лікам 7:1, праводзіўся ў дзень адкрыцьця, але нараўне зь ім у гэты дзень адначасова праводзіліся й іншыя матчы першага кола.
* Гол, забіты ў свае вароты капітанам каманды Парагваю Карласам Гамара, стаў самым хуткім галом у свае вароты на чэмпіянатах сьвету.
* Замена Юста Вільляра на Альда Бобадылью ў матчы Ангельшчына — Парагвай стала самай хуткай заменай брамнікаў у гісторыі чэмпіянатаў сьвету.
* «Адыдас» зрабіла індывідуальныя мячы для кожнага матчу, на іх пазначаецца дата й назвы гульцоў каманд. Для фіналу створаны адмысловы мяч залацістага колеру.
* З 32 камандаў, якія ўдзельнічалі ў чэмпіянаце, 6 (Аргентына, Гішпанія, Коста-Рыка, Мэксыка, Парагвай і Эквадор) размаўлялі на гішпанскай мове. Сьледам па папулярнасьці ішла француская (Кот-д'Івуар, Тога, Туніс, Францыя й Швайцарыя) й ангельская (Аўстралія, Ангельшчына, Гана, Трынідад і Табага й ЗША) — па 5 камандаў. Тры каманды (Ангола, Бразылія, Партугалія) размаўлялі на партугальскай мове, і па дзьве — на нямецкай (Нямеччына, Швайцарыя), італьянскай (Італія й Швайцарыя) й арабскай (Саудаўская Арабія й Туніс).
* *[[Hyundai Motor Company]]* падала для руху камандаў 32 аўтобусы й абвясьціла конкурс для заўзятараў на лепшы слёган для сваёй каманды. Акрамя таго, што прыдуманы імі слёган быў нанесены на аўтобус, пераможцы атрымалі квіткі на матч.
* Перад матчам Паўднёвая Карэя — Тога арганізатары па памылцы двойчы пракруцілі паўднёвакарэйскі гімн.
* Першы пэнальці чэмпіянату быў прызначаны й рэалізаваны ў перадапошнім матчы першага кола Гішпанія — Украіна ў вароты ўкраінскай зборнай 14 чэрвеня 2006 году.
* Больш за ўсё мячоў (6) забіта ў матчах Нямеччына — Коста-Рыка (4:2) і Аргентына — Сэрбія і Чарнагорыя (6:0, гэты матч стаў самым буйным разгромам чэмпіянату).
* Каманды выходзілі са сваіх адборачных групаў у наступнай пасьлядоўнасьці:
**  й ,
** ,
**  й ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** ,
** .
* Самы хуткі гол чэмпіянату забіты на 67-й сэкундзе зборнай Ганы ў матчы групавога турніру супраць Чэхіі.
* Самы грубіянскі матч групавога турніру — паміж зборнымі Харватыі (2 выдаленьні, 6 папярэджаньняў) і Аўстраліі (1 выдаленьне, 2 папярэджаньні). Таксама гэты матч характэрны тым, што судзьдзя Грэм Пол паказаў тры жоўтыя карткі гульцу зборнай Харватыі Шымунічу. Першая жоўтая картка была паказаная яму на 62 хвіліне матчу. Пасьля другой жоўтай карткі (89") судзьдзя, які ў гэты час гутарыў з гульцамі, не паказаў яму чырвонай, як вызначана правіламі, сама жоўтая картка не была занесеная ў афіцыйны пратакол матчу, а Шымуніч працягнуў гуляць на поле, аднак за грубіянства быў папярэджаны ў трэці раз (90+3"), што апынулася для яго выдаленьнем.
* Самы грубіянскі матч плэй-оф — паміж зборнымі Партугаліі й Нідэрляндаў. Расейскі судзьдзя Валянцін Іваноў паказаў гульцам 16 жоўтых й 4 чырвоныя карткі. Гэты матч стаў першым матчам у гісторыі чэмпіянатаў сьвету, у якім былі выдаленыя 4 гульцы.
* Гол швэда Маркуса Альбэка ў вароты Ангельшчыны стаў 2000-м галом у гісторыі ЧС.
* Зборная Швайцарыі выбыла з турніру, прайграўшы зборнай Украіны па пэнальці, так і не прапусьціўшы ніводнага мячу падчас асноўнага або дадатковага часу.
* Пасьля матчу  —  брамнік украінскай зборнай Шаўкоўскі правёў запар тры матчы без прапушчаных галоў, улічваючы нават пасьляматчавыя пэнальці.
* Аляксандар Шаўкоўскі — першы брамнік, які на чэмпіянатах сьвету па футболе ў сэрыі пасьляматчавых пэнальці не прапусьціў ніводнага мяча.
* Забіўшы гол у вароты зборнай Ганы, нападнік зборнай  Бразыліі Раналда стаў лепшым бамбардзірам у гісторыі фінальных турніраў чэмпіянатаў сьвету з 15 забітымі мячамі. Раналда спатрэбілася для гэтага прыняць удзел у чатырох чэмпіянатах сьвету (1994, 1998, 2002 і 2006).
: Цяпер сьпіс бамбардзіраў выглядае наступным чынам:

:  Луіс Назарыю Да Ліма (Раналда) 15 мячоў
:  Герд Мюлер 14 мячоў
:  Жуст Фантэн 13
:  Эдсан Арантыс ду Насімэнту (Пэле) 12
:  Шандор Кочыш 11
:  Юрген Клінсман 11
* Матч паміж зборнымі Італіі й ЗША стаў чацьвертым у гісторыі ЧС, у якім былі выдаленыя тры гульцы, матч паміж зборнымі Харватыі й Аўстраліі — пятым.
*  Трынідад і Табага — самая маленькая краіна, зборная, што калі-небудзь прымала ўдзел у ЧС.
* На турніры два футбалісты забілі галы ў свой дзень нараджэньня: Міраслаў Клёзэ й Патрык Віейра.
* Чэмпіянат сьвету ў Нямеччыне стаў самым грубіянскім за ўсю гісторыю правядзеньня ЧС — быў пабіты рэкорд як па агульнай колькасьці выдадзеных жоўтых, так і па колькасьці чырвоных картак. За восем матчаў да яго завяршэньня арбітры ўжо паказалі 307 жоўтых й 24 чырвоныя карткі. Дагэтуль пальму першынства ўтрымліваў ЧС 1998 году ў Францыі, калі было паказана 258 жоўтых і 22 чырвоныя карткі.
* У фінальным матчы Францыя — Італія Зынэдын Зыдан, для якога гэты матч стаў апошнім выступам за зборную Францыі, у дадатковы час быў выдалены з поля за напад на Марка Матэрацы.
*  стала адзінай камандай у гісторыі чэмпіянатаў сьвету, якая не прапусьціла ніводнага мяча ў асноўны або дадатковы час.
* 28 сьнежня 2005 году Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь уведзена ў абарот памятная манэта «*Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году*». Цікава тое, што ў назьве манэты дапушчаная арфаграфічная памылка.

## Сьпіс бамбардзіраў
Прыз лепшаму бамбардзіру — залаты буц ад кампаніі «Адыдас» — атрымаў нападнік зборнай Нямеччыны Міраслаў Клёзэ.

## Сымбалічная зборная
7 ліпеня 2006 году адмысловы камітэт ФІФА абвясьціў прозьвішчы лепшых па іх меркаваньні гульцоў, якія ўвайшлі ў так званую сымбалічную зборную ЧС-2006. Гэтым разам абраныя 23 гульцы. Сярод іх: 7 прадстаўнікоў зборнай Італіі, па 4 — Партугаліі, Францыі й Нямеччыны, 2 гульцы ўяўляюць зборную Аргентыны і па адным ад Ангельшчыны й Бразыліі.

* **Брамнікі**
**  Джанлюіджы Буфон
**  Енс Леман
**  Рыкарду

* **Абаронцы**
**  Рабэрта Аяла
**  Джанлюка Дзамброта
**  Фабіё Канавара
**  Рыкарду Карвалью
**  Філіп Лям
**  Джон Тэры
**  Ліліян Цюрам

* **Паўабаронцы**
**  Міхаэль Баляк
**  Патрык Віера
**  Джэнара Гатуза
**  Зынэдын Зыдан
**  Манішэ
**  Андрэа Пірлё
**  Зэ Рабэрта
**  Луіш Фігу

* **Нападнікі**
**  Т’еры Анры
**  Міраслаў Клёзэ
**  Эрнан Крэспа
**  Люка Тоні
**  Франчэска Тоцьці

## Сьпіс судзьдзяў

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны партал ФІФА, прысьвечаны ЧС-2006
* ЧС-2006 на сайце EuroSport
* Афіцыйны сайт нямецкага ўраду да ЧС-2006 
* Навінавы партал аб ЧС-2006 ад www.gazeta.ru 
* Квіткі на FIFA World Germany 2006 Cup 
* Блог аб Чэмпіянаце Сьвету па футболе 2006 году