Джэк Андрака

**Джэк Андрака** ( 8 студзеня 1997 году) — амэрыканскі аматар-вынаходнік спосабу выяўленьня раку. Атрымаў галоўную ўзнагароду імя Гордана Мура на Міжнародным навукова-машунабудаўнічым кірмашы Інтэл (МНМК Інтэл) 2012 году за распрацоўку спосабу выяўленьня . Таксама атрымаў шэраг іншых меншых узнагародаў агульнай сумай у 100 500 амэрыканскіх даляраў.

## Распрацоўка
Бацька — Стыў Андрака,  і маці — Джэйн Андрака, , спрыялі чытаньню хатняга збору навуковых часопісаў. Старэйшы брат — Люк Андрака атрымаў $ 96 000 у якасьці ўзнагародаў на МНМК Інтэл 2010 году за распрацоўку спосабу досьледу ўзьдзеяньня  на навакольнае асяродзьдзе. У 2011 г. Люк атрымаў узнагароду на спаборы «Тэхналёгіі для чалавецтва, што кіруецца інавацыямі, супрацай і ведамі» Масачусэцкага тэхналягічнага інстытуту (Кембрыдж, округ , штат Масачусэтс, ЗША). Натхненьнем для распрацоўкі паслужыла сьмерць дзядзькі.

Джэк Андрака выявіў, што прычына нізкай выжывальнасьці пры раку падстраўнікавай залозы заключаецца ў адсутнасьці хуткага, адчувальнага і таннага спосабу раньняга выяўленьня. Падчас чытаньня артыкула аб аналітычных спосабах выкарыстаньня вугляродных нанатрубак на ўроку біялёгіі аб  у яго ўзьнікла думка аб выпрабаваньні на рак падстраўнікавай залозы. Пры дапамозе пошукавіка Гугл ён працягнуў чытаньне  навуковых часопісаў аб нанатрубках і біяхіміі раку.

Затым ён зьвярнуўся да 200 прафэсараў  (, штат Мэрылэнд, ЗША) і  (, графства , штат Мэрылэнд, ЗША) з каштарысам, раскладам і тэрмінамі ажыцьцяўленьня па лябараторную дапамогу сваёй задуме. Станоўчы адказ даслаў прафэсар паталёгіі, анкалёгіі ды хімічнай і  Анірбан Маітра са .

Вынікам працы сталася новае выпрабаваньне на рак падстраўнікавай залозы пры дапамозе  з папяровым датчыкам, падобным да паласы выпрабаваньня на цукровы дыябэт. Гэтая паласа паказвае ровень ,  раку падстраўнікавай залозы, у крыві або брулях дзеля выяўленьня хваробы на раньняй ступені. Выпрабаваньне займае 5 хвілінаў і таксама прыдатнае для выяўленьня раку лёгкіх і  праз агульны біямаркер. Датчык каштуе тры даляры і можа ўжывацца ў 10 выпрабаваньнях.

## Спосаб выяўленьня раку
Джэк Андрака вывёў мэляномныя ракавыя вузы падстраўнікавай залозы з камэрцыйнай  падстраўнікавай залозы, што празьмерна выраблялі мэзатэлін. Выраблены мэзатэлін адасобілі, засяродзілі й падлічылі шляхам .

Пасьля аналізу  чалавечыя мэзатэлін-спэцыфічныя антыцелы зьмяшалі з аднаслойнымі вугляроднымі нанатрубкамі і выкарысталі для пакрыцьця паласы звычайнай . У выніку папера сталася правадной. Адпаведнае напластаваньне вызначылі . Вузавыя сродкі, злучаныя з рознай колькасьцю мэзатэліна, выпрабавалі на папяровым . Папярэдне і пасьля выкарыстаньня вымяралася ўсялякая зьмена электрычнага патэнцыялу датчыкавай паласы.

Пры досьледзе антыцелы зьвязваліся з мэзатэлінам і павялічваліся. Гэтыя ўзмоцненыя малекулы распаўсюджвалі нанатрубкі далей адзін ад аднаго, што зьмяняла электрычныя ўласьцівасьці сеткі. Чым больш было мэзатэліну, тым больш антыцелы зьвязваліся і павялічваліся, і тым слабей станавіўся электычны сыгнал.

Выпрабаваньні на чалавечай , атрыманай ад здаровых людзей і хворых на хранічны панкрэатыт (запаленьне падстраўнікавай залозы),   ў падстраўнікавай залозе або рак падстраўнікавай залозы далі падобны вынік. Мяжа выяўляльнай адчувальнасьці датчыка склала 0,156 нанаграма на мілілітар. Пры гэтым ровень празьмернага вырабу мэзатэліну пры раку падстраўнікавай залозы складае 10 нанаграмаў на мілілітар.

Выпрабаваньне дае больш як 90%-ю дакладнасьць у выяўленьні мэзатэліну. Датчык апынуўся ў 28 разоў хутчэйшым, у 28 разоў таньнейшым і ў 100 разоў больш адчувальным за існыя на 2012 год выпрабаваньні.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вынаходнікі ЗША
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мэрылэндзе
Катэгорыя:Анкалёгія
Катэгорыя:Дасьледнікі