open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Інстытут ільну

**«Інстытут ільну»** — досьледнае прадпрыемства Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, заснаванае ў студзені 2000 году ў вёсцы Вусьце Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці ў якасьці Беларускага навукова-дасьледчага інстытуту льну.

## Апісаньне

Дасьледаваньнем ільна займаецца 18 навукова-дасьледчых установаў Рэспублікі Беларусь. РУП «Інстытут ільну» ажыцьцяўляе канцэнтрацыю, абагульненьне і каардынацыю навукова-дасьледчай працы іншых НДУ Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па дадзенай тэматыцы (у ролі сувыканаўцаў праграм і праектаў).

«Інстытут ільну» — адзін з выканаўцаў Дзяржаўнай праграмы «Генафонд».

## Структура
* Аддзел сэлекцыі і семенаводзтва
* Аддзел агратэхнікі ільна
* Лябараторыя якасьці ільнапрадукцыі
* Інфармацыйна-аналітычны аддзел
* Вытворчы аддзел
* Асьпірантура

## Дасягненьні
* Патэнт 411 на сорт ільна «Грант»
* Патэнт 410 на сорт ільна «Салют»
* Патэнт 343 на сорт ільна «Опус»
* Патэнт 337 на сорт ільна «Ілім»
* Патэнт 328 на сорт ільна «Веста»
* Патэнт 327 на сорт ільна «Ласка»
* Патэнт 146 на сорт ільна «Іва»
* Патэнт 75 на сорт ільна «Блакіт»
* Патэнт 147 на сорт ільна «Ярок»

## Крыніцы

Катэгорыя:Інстытуты Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Катэгорыя:Лён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2000 годзе
Тэатар у Эпідаўры

**Тэатар у Эпідаўры** () — найбольш добра захаваны з старажытнагрэцкіх тэатраў, дзейнічае і пры гэтым вылучаецца выключнай акустыкай і эстэтыкай. Разьмешчаны ў Эпідаўры, паблізу ад Асклепіёну, недалёка ад вёскі Лігурыён ().

## Гісторыя
Антычны старажытнагрэцкі тэатар быў пабудаваны паміж 340 і 330 гг. да н. э. архітэктарам Паліктэтам Малодшым з гораду Аргас, згодна з запісам Паўсанія. Тэатар быў пабудаваны дзеля забавы знаці Асклепіёну ў Эпідаўры — лічылася, што тэатар спрыяльна ўплывае на псыхічнае і фізычнае здароўе пацыентаў. Старажытны тэатар умяшчаў больш за 15 000 гледачоў і быў падзелены на дзьве часткі. 21 рад зь месцамі для звычайных людзей і 34 ніжніх радоў для сьвятароў і кіраўнікоў.

Старажытны тэатар быў адкрыты пасьля раскопак, якія правёў археоляг Панагіс Кавадзіас (), пад эгідай Атэнскага Археалягічнага Таварыства ў пэрыяд 1870-1926 гадоў.

Празь некалькі гадоў, у 1938 годзе тэатар прыняў першы пасьля археалягічных работ спэктакль. Гэта была пастаноўка трагедыі Сафокла «Электра» з Катына Паксіна і Алену Пападакі ў галоўных ролях. Выступы спыніліся з-за Другой сусьветнай вайны. У пачатку 50-х былі праведзены рэстаўрацыйныя работы, каб мець магчымасьць прымаць большую колькасьць гледачоў і з 1955 году праводзіцца тэатральны фэстываль у Эпідаўры, дзе кожнае лета дэманструюцца пастаноўкі на сцэне антычнага тэатру. У рамках фэстывалю ў Эпідаўры ўдзельнічалі некаторыя з найвялікшых грэцкіх і замежных артыстаў, у тым ліку вядомая грэцкая опэрная сьпявачка Марыя Калас.

## Глядзіце таксама
* Тэатральны будынак у клясычнай Грэцыі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Старажытнагрэцкая архітэктура
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Грэцыі
Катэгорыя:Старажытнагрэцкі тэатар
Вежа Вятроў

**Вежа Вятроў** — найстаражытны мэтэаралягічны помнік у Атэнах, вышынёй 12 мэтраў і дыямэтрам каля 8 мэтраў. Узьвядзеньне гэтай васьміграннай вежы пэнтэліконскага мармуру на рымскай агоры прыпісваецца астраному Андроніку зь Кіра. Традыцыйна гэтая падзея датуецца сярэдзінай I-га стагодзьдзя да н.э., аднак не выключана і больш раньняя дата.

У антычнасьці вежу вянчаў флюгер у выглядзе Трытона. Захаваўся апяразваючы верх вежы фрыз з алегарычнымі выявамі васьмі вятроў — Барэю (паўночны), Кекію (паўночна-ўсходні), Апеліёту (усходні), Эўру (паўднёва-ўсходні), Ноту (паўднёвы), Ліпсу (паўднёва-заходні), Зэфіру (заходні) і Скірону (паўночна-заходні). Унутры вежы знаходзілася клепсідра, якую жывілі воды з акропалю.

У Сярэднявеччы вежа была прыстасавана пад царкоўную званьніцу. Напачатку XIX стагодзьдзя вызвалена ад векавых напластаваньняў. Паслужыла правобразам абсэрваторыі Радкліфа ў Оксфардзе (1794) і аднайменнай вежы ў Севастопалі (1849).

## Глядзіце таксама
* Вятры ў старажытнагрэцкай міталёгіі

Катэгорыя:Славутасьці Атэнаў
Катэгорыя:Вежы
Катэгорыя:Збудаваньні Грэцыі
Катэгорыя:Старажытнагрэцкая архітэктура
Фэлікс IV (папа рымскі)

**Фэлікс IV (III)** (; памёр 22 верасьня, 530 году) — папа рымскі з 12 ліпеня 526 году па 22 верасьня 530 году. Пасьля сьмерці папы Яна I ад рук остгоцкага караля Тэадорыха Вялікага, папскія выбаршчыкі паддаліся патрабаваньням караля і абралі кардынала Фэлікса новым папам. Карыстаючыся павагай ад Тэадорыха, Фэлікс дамогся шэрагу выгадаў для Царквы. Фэлікс пабудаваў базыліку Косьмы і Даміяна ў імпэратарскіх форумах. Ягонае сьвята адзначаецца 30 студзеня.

## Вонкавыя спасылкі
* Фэлікс IV (III). Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Памерлі 22 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 530 годзе
Анастасіюс I (папа рымскі)

**Анастасіюс I** (; памёр 19 сьнежня 401, Рым) — папа рымскі з 27 лістапада 399 па 19 сьнежня 401 году. Нарадзіўся ў Рыме.

Ён асудзіў працы александрыйскага багаслова Арыгена неўзабаве пасьля іхнага перакладу на лацінскую мову. Пасьля чаго змагаўся супраць гэтых працаў на працягу ўсяго свайго трэміну пантыфікату, а ў 400 годзе ён склікаў савет, каб абмеркаваць іх. Савет пагадзіўся, што Арыген ня быў верны каталіцкай царквы.

Падчас свайго панаваньня ён таксама заклікаў каталікоў у Паўночнай Афрыцы змагацца супраць данатызму. Ён даручыў сьвятарам стаяць і кланяцца галавой, калі яны чытаюць з Эвангельляў. Памёр у Рыме, дзе і быў пахаваны ў Панцыянскіх катакомбах разам са сваім сынам папам Інакенцыюсам I. Верагодна гэта зьяўляецца ўнікальным выпадакам, калі папскі сталец адыўшоў ад бацькі да сына.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Анастасіюс I. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі 19 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 401 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Анастасіюс II (папа рымскі)

**Анастасіюс II** (; памёр 19 лістапада 498, Рым) — папа рымскі з 24 лістапада 496 па 19 лістапада 498 году. Нарадзіўся ў Рыме.

Ён быў важнай фігурай, які спрабаваў пакласьці канец акакіянскай схізьме, але ягоныя намаганьні прывялі да новага расколу. Зьяўляўся сынам сьвятара і быў пахаваны ў базыліцы Сьвятога Пятра. У той час як усе 49 папаў, якія папярэднічалі яму, былі кананізаваныя, Анастасіюс зьяўляецца першым папам у гісторыі, які ня быў кананізаваны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Анастасіюс II. Каталіцкая энцыкляпэдыя

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі 19 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў 498 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Валянцін (папа рымскі)

**Валянцін** () , сьвецкае імя **Валентына Леоні** (; ?, Рым — 16 верасьня 827) — папа рымскі з 1 верасьня па 16 верасьня 827 году. Нарадзіўся ў Рыме. Быў дыяканам папы Пасхала I. За некалькі тыдняў свайго пантыфікату не пасьпеў зрабіць нічога адметнага.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Валянцін. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі 16 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 827 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Бэнэдыкт IX

**Бэнэды́кт IX** (), сьвецкае імя **Тэафілякт, граф Тусколё** (; 1012, Рым, Папская дзяржава — сьнежань 1055 ці студзень 1056, Гротафэрата, Папская дзяржава) — папа рымскі, быў абраны кіраўніком каталіцкай царквы ва ўзросьце прыкладна 20 гадоў, такім чынам ён стаў аднім з самых маладых папаў у гісторыі. Таксама ён зьяўляецца адзіным чалавекам, які быў папам на больш чым адзін раз і адзіным чалавекам, які прадаў тытул папы. Ягоныя тэрміны пантыфікату доўжыліся з кастрычніка 1032 па верасень 1044 году, з красавіка 1045 па травень 1045, зь лістапада 1047 па ліпеня 1048 году. Зьяўляўся сынам Альбэрыка III, графа Тусколё, пляменьнік Бэнэдыкта VIII і Яна XIX.

Ягонае жыцьцё было неверагодна скандальным. Антыпапскі гісторык Фэрдынанд Грэгаровіюс пісаў, што Бэнэдыкт, здавалася, быў дэманам зь пекла ў абліччы сьвятара, які займаў катэдру Пятра і апаганіў сьвятыя таямніцы рэлігіі сваімі нахабнымі курсамі. Ён быў першым папам, які, паводле чутак, быў гомасэксуалам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бэнэдыкт IX. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Гармізд (папа рымскі)

**Гармізд** (; 450, Фразынонэ — 6 жніўня 523 году, Рым) — папа рымскі з 20 ліпеня 514 году па 6 жніўня 523 году. Нарадзіўся ў вядомай сям’і ў італьянскім горадзе Фразынонэ ў раманскай Кампаніі. Да прыняцьця сану быў ажанаты, ягоны сын Сыльвэрыюс таксама стаў рымскім папам. Гармізд займаў важныя пасады пры Сымаху. Ён здолеў пераадолець працяглы раскол у адносінах з Канстантынопалем — акакіянскую схізму. Гэта адбылося пасьля таго, як імпэратарам Бізантыйскай імпэрыі стаў Юстын I.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гармізд. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 450 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Фразынонэ
Катэгорыя:Памерлі 6 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 523 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Сыльвэрыюс (папа рымскі)

**Сыльвэрыюс** (; памёр 2 сьнежня 537 году, Пальмароля) — папа рымскі з 8 чэрвеня 536 году па 537 год.

Пасьля сьмерці Агапіта I Юстыніян паслаў да Рыму свайго кандыдата на папскі сталец, асабістага сябра і сакратара Агапіта. У гэты час у Італіі адбывалася вайна між Бізантыяй і Остгоцкім каралеўствам, і стаўленік Бізантыі ня быў даспадобы каралю Тэадату, таму яшчэ да прыезду Вігіліюса кароль Тэадат паставіў папам Сыльвэрыюса. Кананічныя правілы пры гэтым прызначэньні былі парушаны. Паводле «Папскай кнігі» у ход былі пушчаны пагрозы, подкупы, суровыя пакараньні непаслухмяных.

Калі бізантыйскае войска падступіла да Рыму, кароль Тэадат зьбег, настрою да супраціву бізайнтыйцам у горадзе не было. Сыльвэрыюс уступіў у патаемныя перамовы зь бізантыйскім генэралам Бэлізарыюсам і адкрыў яму рымскія брамы. Пасьля новай аблогі Рыму, гэтым разам остгоцкім каралём Вітыгесам, у горадзе пачаўся голад. Агенты Вігіліюса вінавацілі ва ўсім Сыльвэрыюса, гэтаксама і насельніцтва гораду не давярала папу. Пад уплывам абуранага народу Сыльвэрыюса скінулі з папскага стальцу і выслалі ў Патару.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сыльвэрыюс. Catholic Encyclopedia.

Катэгорыя:Памерлі 2 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 537 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Пальмаролі
Ян XI (папа рымскі)

**Ян XI** (; каля 910, Рым, Папская вобласьць — сьнежань 935, Рым, Папская вобласьць) — папа рымскі з сакавіка 931 па сьнежань 935 году. Паводле словах Ліўтпранда Крэмонскага, пазашлюбны сын Марозіі і папы Сэргіюша III. Калі гэта зьяўляецца праўдай, то Ян ёсьць адзіным у гісторыі пазашлюбным сынам рымскага папы, які сам стаў папам. Ёсьць таксама вэрсія, што ягоным бацькам быў муж Марозіі Альбэрых I Спалецкі. Атрымаўшы дзякуючы маці рымскі сталец прыкладна ў 20-гадовым узросьце, пасьля чатырохгадовага пантыфіката Ян разам зь ёй быў пасаджаны ў турму іншым ейным сынам, Альбэрыхам II, і неўзабаве ў няволі памёр.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Ян XI. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 910 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі ў 935 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Грыгорыюс VI (папа рымскі)

**Грыгорыюс VI** (), сьвецкае імя **Джаваньні Грацыяна** (; Рым, Папская вобласьць — 1048, верагодна Кёльн, Сьвятая Рымская імпэрыя) — папа рымскі з 1 траўня 1045 па 20 сьнежня 1046. Паводле некаторых зьвестак, купіў папства ў свайго хросьніка Бэнэдыкта IX. У 1046 годзе адрокся ад пантыфікату на сынодзе, скліканым у Сутры Гэнрыхам III. Памёр, верагодна, у Кёльне на пачатку 1048 году.

## Вонкавыя спасылкі

* Грыгорыюс VI. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі ў 1048 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Кёльне
Леў VII

**Леў VII** (; Рым, Папская дзяржава — 13 ліпеня 939, Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі з 3 студзеня 936 па 13 ліпеня 939 году. Восьмы папа пэрыяду порнакратыі. Абраньне Лява VII на папства было забясьпечана Альбэрыхам II Спалецкім, які фактычна быў кіраўнікоў Рыму на той час. Альбэрых жадаў бачыць на пасадзе пантыфіка паслухмянага папу. Леў быў сьвятаром царквы Сьвятога Сыкста ў Рыме і лічыўся бэнэдыктынскім манахам. У яго было мала амбіцыяў у адносінах да папства, але ён пагадзіўся на пасаду пад ціскам.

Ад імя папы Альбэрых падтрымаў Клюнійскі рух, накіраваны на падвышэньне манаскай дысцыпліны. Пры гэтым Альбэрых перасьледваў і чыста палітычныя мэты, імкнучыся праз рэлігійныя дагматы зламаць сілу баронаў, якія валодалі вялікімі маёнткамі блізу Рыма. Адзіны дакумэнт папы Лява, які захаваўся для нашчадкаў, гэта ягоная падзяка Альбэрыху, у якой ён апісаны як «міласэрны», «каханы духоўны сын» і «слаўны прынц рымлянаў».

Леў заахвочваў разьвіцьцё манастыроў, але добраславіў арцыбіскупа Майнца Фрыдрыха выгнаць юдэяў зь Нямеччыны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Леў VII. Каталіцкая энцыкляпэдыя.
Люцыюс II

**Лю́цыюс II** (), сьвецкае імя **Джэрарда Качыянэмічы дэль Орса** (; Балёньня, Папская дзяржава — 15 лютага 1145, Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі з 9 сакавіка 1144 па сваю сьмерць 15 лютага 1145 году. Ягоны пантыфікат быў адметны хваляваньнямі ў Рыме, зьвязанымі з Рымскай камунай і ейнай спробай вырваць кантроль над горадам ад папства.

Быў скарбнікам Рымскай царквы, пазьней папскім легатам у Нямеччыне. У 1144 годзе папа сустрэўся з сыцылійскім каралём Роджэрам II у Чэпрана для высьвятленьня ягоных абавязкаў як папскага васала. Не зважаючы на тое, што яны былі сябрамі, перамовы ішлі марудна і Люцыюс не жадаў пагаджацца з умовамі сыцылійскага караля. Роджэр уварваўся і Кампанію чым прымусіў Люцыюса пагадзіцца на свае ўмовы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Люцыюс II. Каталіцкая энцыкляпэдыя

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Балёньні
Катэгорыя:Памерлі 15 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1145 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Анастасіюс IV

**Анастасіюс IV** (), сьвецкае імя **Карада Дэмэтры дэльля Субура** (; каля 1073, Рым, Папская дзяржава — 3 сьнежня 1154, Рым, Папская дзяржава) — папа рымскі з 8 ліпеня 1153 па сваю сьмерць 3 сьнежня 1154 году.

Карада паходзіў з рымскай арыстакратычнай сям’і Дэмэтры. Каля 1114 году ён быў узьведзены папам Пасхалам II у сан кардынала-сьвятара з тытулам Санта-Пудэнцыяна. Каля 1128 году Ганорыюс II зрабіў Карада кардыналам-біскупам Сабіны. У 1130 годзе, калі адначасова на папскі сталец прэтэндавалі Інакенцыюс II і Анаклет II, Карада рашуча прыняў бок Інакенцыюса II, а пасьля ўцёкаў апошняга ў Францыю застаўся ягоным вікарыем у Італіі. Пасьля сьмерці Эўгеніюша III Карада Субара, да гэтага моманту найстарэйшы з кардыналаў паводле ўзросту і дэкан калегіі кардыналаў, быў абраны на папскі пасад і прыняў імя Анастасіюса IV.

Пантыфікат 70-гадовага Анастасіюса IV працягваўся ўсяго толькі адзін год. Па большасьці канфліктных пытаньняў папа аддаваў перавагу саступаць. Гэтак Рымскі сэнат пад уплывам Арнольда Брэшыянскага фактычна захапіў уладу ў горадзе, пазбавіўшы Анастасіюса IV усякага палітычнага ўплыву пры поўным абыякавасьці з боку папы. Пры гэтым Анастасіюс клапаціўся пра сваю пасьмяротную славу. Паводле ягонага загаду мошчы роўнаапостальнай Алены, маці імпэратара Канстантына Вялікага, былі перанесены з базылікі Сьвятога Пятра ў сьціплую раку ў Санта-Марыя-ін-Арачэлі, пры гэтым антычны саркафаг папа падрыхтаваў для ўласнага спачынку.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Анастасіюс IV. Catholic Encyclopedia.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1073 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Катэгорыя:Памерлі 3 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 1154 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Рыме
Адрыян IV

**Адрыян IV** (), сьвецкае імя **Ніклас Брэйксьпір** (; каля 1100, Бэдманд, Гэртфардшыр, Ангельшчына — 1 верасьня 1159, Ананьні, Папская дзяржава) — папа рымскі з 4 сьнежня 1154 па сваю сьмерць 1 верасьня 1159 году. Адрыян зьяўляецца адзіным ангельцам, які калі-небудзь займаў пасаду папы рымскага. Паводле зьвестак ён нарадзіўся ў горадзе Бэдманд у графстве Гэртфардшыр, а пачатковую адукацы атрымаў у Сэнт-Олбанзе.

Пасьля паступіў у Авіньёнскі манастыр, дзе быў абатам. Папа Эўгеніюш III зрабіў яго кардыналам і даручаў важныя місіі. Адрыян IV абяцаньнем імпэратарскай кароны здолеў выпатрабаваць у караля Фрыдрыха I выдачы Арнольда Брэшыянскага, але хутка разыйшоўся з Гогенштаўфэнамі і хацеў накласьці на іх царкоўнае адлучэньне, але памёр у Ананьні, па агульным меркаваньні, удавіўшыся мухай у сваім віне, але, больш верагодна, праз хваробу на адзёр.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адрыян IV. Catholic Encyclopedia.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1100 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бэдмандзе
Катэгорыя:Памерлі 1 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1159 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Ананьні
Чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2017 году

**Чэмпіяна́т сьве́ту па хаке́і з ша́йбай 2017 году** — 81-ы па ліку чэмпіянат сьвету, які праходзіў у Нямеччыне і Францыі з 5 па 21 траўня 2017 году. У спаборніцтве ўзялі ўдзел 16 зборных, якія былі падзеленыя на дзьве групы. Афіцыйнымі маскотамі турніру былі абраныя героі папулярнай сэрыі коміксаў Астэрыкс і Абэлікс.

## Арэны
Матчы чэмпіянату сьвету было вырашана праводзіць на «АкорГатэль Арэне», вядомай яшчэ як арэна «Бэрсі», у Парыжы, і «Лянксэс Арэне», якая месьціцца ў горадзе Кёльн.

## Удзельнікі
У чэмпіянаце ўзялі ўдзел 16 нацыянальных камандаў — чатырнаццаць з Эўропы, дзьве з Паўночнай Амэрыкі. Зборныя Італіі і Славеніі прайшлі на чэмпіянат зь першага дывізіёну, астатнія — зь першых чатырнаццаці месцаў у найвышэйшым дывізіёне. Зборная Нямеччыны і Францыі прымаюць удзел у турніры як арганізатары.

**Група А**:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Група Б**:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Склады

Кожная каманда павінна была складацца зь ня менш як 15 палявых гульцоў і 2 брамнікаў, і пры гэтым не перавышаць колькасьць у 22 палявыя гульцы і 3 брамнікі. Паводле правілаў у пратаколе на матч павінна прысутнічаць ня больш за 20 палявых гульцоў і 2 брамнікі.

## Папярэдні этап

### Група A

#### Матчы

### Група B

#### Матчы

## Плэй-оф

### Чвэрцьфіналы

### Паўфіналы

### Матч за 3-е месца

### Фінал

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:2017 год у спорце
Чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2017 году (склады)

У гэтым артыкуле знаходзяцца склады, заяўленыя на чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2017 году фэдэрацыямі адпаведных краінаў. Звычайна ў нацыянальных камандах розная колькасьць гульцоў. На афіцыйныя спаборніцтвы гэтая колькасьць абмяжоўваецца. Кожная каманда павінна складацца зь ня менш як 15 палявых гульцоў і 2 брамнікаў, і пры гэтым не перавышаць колькасьць у 22 палявыя гульцы і 3 брамнікі.

## 
Галоўны трэнэр: Дэйв Льюіс

## 
Галоўны трэнэр: Янэ Карлсан

## 
Галоўны трэнэр: Джэф Блэшыл

## 
Галоўны трэнэр: Стэфан Мэйр

## 
Галоўны трэнэр: Джон Купэр

## 
Галоўны трэнэр: Боб Гартлі

## 
Галоўны трэнэр: Пэтэр Турэсэн

## 
Галоўны трэнэр: Марка Штурм

## 
Галоўны трэнэр: Алег Знарок

## 
Галоўны трэнэр: Здэна Цыгер

## 
Галоўны трэнэр: Нік Зупанчыч

## 
Галоўны трэнэр: Лаўры Мар’ямякі

## 
Галоўны трэнэр: Дэйв Гэндэрсан

## 
Галоўны трэнэр: Ёзэф Яндач

## 
Галоўны трэнэр: Патрык Фішэр

## 
Галоўны трэнэр: Рыкард Грэнборг

Склады
Люфтэтары Гіракастра

«**Люфтэтары**» () — былы альбанскі футбольны клюб з гораду Гіракастра. Заснаваны ў 1930 годзе і расфармаваны ў 2020 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Гіракастра
Латыская часовая нацыянальная рада

**Латыская часовая нацыянальная рада** () — латвійскі орган улады, створаны ў лістападзе-сьнежні 1917 году ў ходзе змаганьня Латвіі за незалежнасьць ад Расеі латыскімі нацыянальнымі партыямі і арганізацыямі.

Пытаньне аб даце стварэньня Рады застаецца спрэчным, у розных крыніцах паказваюцца даты 26 кастрычніка, 29 лістапада ці 2 сьнежня.

## Стварэньне
26 кастрычніка 1917 году ў Петраградзе праходзіла паседжаньне латыскіх палітычных партыяў і грамадзкіх арганізацыяў, якія рыхтавалі стварэньне латыскай часовай нацыянальнай рады. Пазьней яны пераехалі ў Валку, дзе з 19 лістапада па 2 сьнежня праходзіла пасяджэньне. На ім ЛЧНР, да скліканьня Канстытуцыйнага сходу Латвіі, была фармальна абвешчана адзіным і паўнапраўным органам, які прадстаўляе інтарэсы латыскага народа. Мэтай ЛЧНР было скліканьне Канстытуцыйнага сходу Латвіі, распрацоўка праекту аўтаноміі і тэрытарыяльнае аб’яднаньне латыскіх зямель

## Дзейнасьць
2 сьнежня 1917 году ЛЧНР прынялп дэклярацыю пра самавызначэньне Латвіі, быў вызначаны статус рэгіёнаў Відзэмэ, Курзэмэ і Латгалэ якія кантраляваліся прыхільнікамі Рады. Яна стала вышэйшым законным органам улады ў Латвіі, зь ліпеня 1918 году гэта адзначаецца і ў яго дакумэнтах. Супраць дзеяньняў ЛЧНР выступалі бальшавікі з Іскалату. 1 студзеня 1918 году яны афіцыйна забаранілі дзейнасьць Рады, але падпісаньне пастановы сарвалася і рада працягвала сваю працу. У тым самым месяцы адбылося паседжаньне ЛЧНР у Петраградзе, дзе абмяркоўвалася пытаньне аб абвяшчэньні незалежнасьці. Рада выказвала свой пратэст Берасьцейскаму міру і анэксыі Курляндыі немцамі, бо падтрымлівала Антанту, хаця, шмат хто з латыскіх палітыкаў выступаў за саюз зь Нямеччынай.

23 кастрычніка ўрад Вялікабрытаніі часова прызнала Латыскую Часовую Нацыянальную Раду ў якасьці ўраду Латвіі да прыняцьця пастановы Парыскай мірнай канфэрэнцыі — гэта пастанова была аформлена 11 лістапада афіцыйнай нотай брытанскага МЗС, якой Латыская Часовая Нацыянальная Рада прызнавалася як урад Латвіі, якая законна прадстаўляе інтарэсы латыскага народу.

11 лістапада было падпісана перамір’е паміж Нямеччынай і Антантай, што дало магчымасьць латышам стварыць незалежную Латвію. 17 лістапада ЛЧНР Дэмакратычны блёк і прадстаўнікі ад некаторых іншых партыяў пасьля няпростых перамоў сфармавалі часовы парлямэнт — Народная рада Латвіі, які 18 лістапада абвясьціў незалежную і дэмакратычную Латвійскую Рэспубліку.

## Крыніцы

## Літаратура
* Latvijas Brīvības cīņas 1918—1920. Enciklopēdija. Rīga:Preses nams, 1999.

Катэгорыя:Гісторыя Латвіі
Катэгорыя:Часовыя ўрады
Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Расеі
Крупа (футбольны клюб)

«**Крупа**» () — басьнійскі футбольны клюб з гораду Крупа-на-Вэрбасу. Заснаваны ў 1983 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Крупа-на-Вэрбасу‎
VEF

**VEF** (скарачэньне ад  — *дзяржаўная электратэхнічная фабрыка*) — вытворца электрычных і электронных прыбораў, якія разьмяшчаўся ў Рызе (Латвія) і дзейнічаў у 1919—1999 роках.

## Мінуўшчына

VEF была заснаваная ў красавіку 1919 року як рамонтная майстэрня ў аддзеле пошты і тэлеграфу (, PTVGD). У 1922 на фабрыцы пачаўся выпуск тэлефонаў, у 1924 — дэтэктарных радыёпрымачоў, у 1928 — аўтаматычных тэлефонных станцыяў. У 1930-я рокі штомесячны аб’ём вытворчасьці PTVGD складаў 500 тэлефонаў і 400 АТС. У гэты час фабрыка выпускала ўсе запатрабаваныя ўзоры бытавой тэхнікі: прылады сувязі, тэлефоны, лямпачкі, фотаздымачы, прасы, радыёпрымачы, ліхтары, а таксама фотапаперу, мэблю і нават самалёты.

У 1936 року VEF выйшаў на сусьветны рынак з  Minox, распрацаваным Вальтэрсам Цапсам.

У II сусьветную вайну фабрыка была разбураная і разрабаваная. За савецкім часам вытворчасьць адноўленая. У 1960-я VEF штомінуту выпускаў сем радыёпрымачоў і пяць тэлефонаў; два з трох савецкіх тэлефонаў былі вырабленыя на VEF. Таксама былі добра вядомыя ейныя транзістарныя прымачы «Спидола» і «ВЭФ». Завод пастаўляў тэлекамунікацыйную і электронную прадукцыю для вайсковых патрэбаў СССР. У 1991 року колькасьць ягоных супрацоўнікаў дасягнула  чалавек.

Пасьля здабыцьця незалежнасьці VEF апынуўся ня ў стане канкураваць з заходнімі кампаніямі з-за нізкай якасьці прадукцыі. Не далі посьпеху спробы рэструктурызацыі кампаніі, аб’ёмы вытворчасьці якой у 1993—1997 скараціліся больш як на 90%. VEF падзяліўся на шэсьць дробных кампаніяў, палова зь якіх ужо скончылі сваё існаваньне. На трох астатніх — «VEF un Ko», «VEF TELEKOM» і «VEF Radiotehnika RRR» — працуюць ад 100 да 200 чалавек.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына VEF un Co
* Гісторыя VEF

Катэгорыя:Вытворцы электронікі
Катэгорыя:Эканоміка Рыгі
Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі СССР
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1919 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1999 годзе
Катэгорыя:Савецкія гандлёвыя маркі
Катэгорыя:Латвійскія гандлёвыя маркі
Тутраканская бітва

**Тутраканская бітва** (2 — 6 верасьня 1916 г.) — бітва Першай сусьветнай вайны, частка Румынскай кампаніі. Завяршылася захопам крэпасьці Тутракан і паразай румынскай арміі ад баўгарскіх войскаў.

## Бітва
З уступленьнем Румыніі ў вайну, камандаваньне Цэнтральных дзяржаў прыняло плян па разгрому Румыніі. Для гэтага нямецка-баўгарскія войскі пад камандаваньнем генэрала Кісялёва ўварваліся ў Паўднёвую Дабруджу. На іх шляху знаходзілася буйная румынская крэпасьць Тутракан.

Крэпасьць Тутракан была пабудавана францускімі інжынэрамі ў 1913 годзе, калі Паўднёвая Дабруджа ўвайшла у склад Румыніі. У крэпасьці мелася 151 гармат і 15 фартоў. Крэпасьць называлі непрыступнай, аднак абаранялі яе даволі дрэнна падрыхтаваныя войскі, якія складаліся з рэзэрвістаў.

Баўгарскія войскі пры садзейнічаньні нешматлікіх нямецкіх частак 5 верасьня пачалі штурм крэпасьці. Пасьля артылерыйскага абстрэлу пяхота пачала штурм крэпасьці, і практычна адразу захапілі 5 фартоў.

6 верасьня Тутракан быў цалкам пад кантролем баўгарскай арміяй. Пераможцы захапілі 2 сьцяга, 480 афіцэраў, больш 22000 салдат, 151 гармату і вялікую колькасьць іншых трафэяў. Баўгарскія войскі не панесьлі цяжкія страты.

## Глядзі Таксама
* Вайсковая грабніца

## Літаратура
* Корсун Н. Г. Балканский фронт мировой войны 1914—1918 гг. — М.: Воениздат НКО СССР, 1939. — 124 с.

Катэгорыя:Бітвы Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Бітвы 1916 году
Катэгорыя:Падзеі 1916 году
Катэгорыя:Бітвы Румыніі
Катэгорыя:Бітвы Баўгарыі
Катэгорыя:Бітвы Нямеччыны
Катэгорыя:Падзеі 2 верасьня
Кулёўшчына

Назву **Кулёўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Кулёўшчына — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Кулёўшчына — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Кулёўцы
* Кулі
* Куль
* Кулькішкі
Лякаматыў Тбілісі

«**Лякаматыў**» — грузінскі футбольны клюб з гораду Тбілісі. Заснаваны ў 1936 годзе. Трохразовы ўладальнік Кубка Грузіі (2000, 2002, 2005).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Тбілісі
Палуян

**Палуя́н** — беларускае прозьвішча; утворанае ад імя *Палуян* — гутарковай формы царкоўнага грэцкага імя ** ().

## Вядомыя носьбіты
* Аляксей Палуян ( 1989) — беларускі рэжысэр
* Іван Палуян ( 1928) — беларускі гісторык, выкладчык
* Ігар Палуян ( 1962) — беларускі дыплямат
* Сяргей Палуян (1890—1910) — беларускі публіцыст
* Уладзімер Палуян ( 1928) — беларускі гісторык
* Уладзімер Палуян ( 1961) — беларускі дзяржаўны дзяяч

## Крыніцы
Павал Горбач

**Па́вал Горбач** ( 13 сакавіка 2000 году) — беларускі футбаліст, нападнік «Смаргоні».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец школы футбольнага клюбу «Менск». З 2016 году пачаў выступаць за клюбны дубль. 6 траўня 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену на 73-й хвіліне ў матчы супраць «Слуцка» (0:2). У сэзоне 2018 году працягваў гуляць за дубль, пры гэтым пачаў часьцей зьяўляцца ў асноўнай камандзе. У кастрычніку і лістападзе 2018 году браў удзел у Юніёрскай лізе УЭФА.

У студзені 2019 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». У 2019—2021 гадах працягваў абараняць колеры клюбу, але пераважна за дубль. У першай камандзе сталічнікаў ня даў рады. У лютым 2022 году пакінуў «Менск».

У траўні 2022 году ўмацаваў склад «Смаргоні». Спачатку часьцей выходзіў на замену або заставаўся на лаве запасных, а з кастрычніка пачаў гуляць у першай адзінаццатцы. Паводле вынікаў сэзону 2022 году дапамог клюбу вярнуцца ў Найвышэйшую лігу. У траўні 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам. Быў у камандзе гульцом ратацыі. Па заканчэньні сэзону 2024 году пакінуў каманду і далучыўся да бабруйскай «Белшыны». Перад пачаткам 2026 году вярнуўся ў «Смаргонь».

### Міжнародная
У 2016—2017 гадах выступаў за зборную Беларусі (да 17 гадоў) ў кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. У кастрычніку 2017 году і кастрычніку 2018 году гуляў за зборную Беларусі (да 19 гадоў) у адборачным раўндзе чэмпіянату Эўропы.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Барыс Астана

«**Бары́с**» () — казаскі клюб па хакеі з шайбай з Астаны. Выступае ў Кантынэнтальнай хакейнай лізе, зьяўляецца базавым клюбам для зборнай Казахстану. Клюб быў заснаваны 26 лістапада 1999 году. З моманту заснаваньня да 2009 году «Барыс» выступаў у чэмпіянаце Казахстану. Каманда двойчы станавілася пераможцам нацыянальнага чэмпіянату ў 2008 і 2009 гадох. У 2004 годзе «Барыс» быў прыняты ў першую лігу чэмпіянату Расеі. Перамога ў зоне «Урал — Заходняя Сыбір» у 2007 годзе дазволіла камандзе кваліфікавацца ў найвышэйшую лігу чэмпіянату Расеі. Пасьля аднаго праведзенага сэзону ў найвышэйшай лізе «Барыс» быў прыняты ў Кантынэнтальную хакейную лігу ў 2008 годзе.

## Гісторыя
Хакейны клюб «Барыс» быў створаны 26 лістапада 1999 году ў выніку пастановы прынятага акіматам гораду Астаны. Клюб атрымаў назву «Барыс», у гонар нацыянальнага сымбалю Казахстану «сьнежнага барса». Ініцыятарамі ідэі аб стварэньні прафэсійнай хакейнай каманды была група энтузіястаў зь мясцовых хакеістаў, якія штогод праводзілі аматарскі турнір на прыз акіма гораду Астаны. Асаблівую ролю ў станаўленьні клюбу згулялі Аскар Мамін, у той час намесьнік акіма, і Ўладзімер Пашкоўскі, хакейны трэнэр і функцыянэр, які стаў першым дырэктарам клюбу. Першым у гісторыі клюбу галоўным трэнэрам стаў Мікалай Мышагін, які ў першы ж сэзон прывёў каманду да срэбраных мэдалёў чэмпіянату Казахстану. Наступныя два чэмпіянаты каманда зноў паўтарыла свой посьпех, займаючы другое месца.

У сэзоне 2004—2005 гадоў клюб паралельна з нацыянальным чэмпіянатам пачаў выступаць у зоне «Урал — Заходняя Сыбір» першай лігі чэмпіянату Расеі. Новым галоўным трэнэрам быў прызначаны Галым Мамбеталіеў. У клюб прыйшлі вядомыя хакеісты, за плячыма якіх досьвед выступленьняў у наймацнейшых хакейных лігах сьвету. Склад папоўнілі дасьведчаныя гульцы Дзьмітры Фралоў і Андрэй Райскі. У дэбютным сэзоне ў першай лізе «Барыс» дамогся бронзавых мэдалёў. Чэмпіянат Казахстана каманда завяршыла на 4 месцы.

## Дасягненьні
**[[Чэмпіянат Казахстану па хакеі|Чэмпіянат Казахстану]]**
*  Чэмпіёны (2): 2008, 2009
*  2-е месца (3): 2000, 2001, 2002

**[[Кубак Казахстану па хакеі|Кубак Казахстану]]**
*  2-е месца (1): 2007
*  3-е месца (1): 2006

**Кубак Прэзыдэнту Казахстану**
*  Чэмпіёны (4): 2010, 2011, 2013, 2015
*  2-е месца (2): 2012, 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Казаскія хакейныя клюбы
Катэгорыя:Клюбы Кантынэнтальнай хакейнай лігі
Данская рэспубліка

**Усевялі́кае Во́йска Данско́е** (*Данска́я рэспу́бліка*) — непрызнаная дзяржава ў 1918—1920 роках, абвешчаная на тэрыторыі Вобласьці Войска Данскога пасьля ліквідацыі Данской Савецкай рэспублікі. У 1920 спыніла існаваньне ў выніку наступу бальшавіцкіх войскаў.

## Дзяржаўны лад
Парлямэнцкая рэспубліка. На чале стаяў казацкі атаман: Пётар Красноў (1918—1919), Афрыкан Багаеўскі (1919—1920).

Данская рэспубліка падзялялася на 10 акругаў на тэрыторыі цяперашніх Растоўскай і Валгаградзкай абласьцей Расейскай Фэдэрацыі, Луганскай і Данецкай абласьцей Украіны. На мясцовых узроўнях дзейнічалі акруговыя колы, грамадзтвы станіцаў, так што лад быў блізкі да фэдэратыўнага.

## Мінуўшчына
10 траўня 1918 року данскія казакі вызвалілі ад бальшавікоў Новачаркаск. 11 траўня створаны часовы ўрад, 16 траўня Пётар Красноў абраны атаманам. 18 траўня Кола ўратаваньня Дону (усеагульны казацкі сход) абвясьціла незалежнасьць дзяржавы на тэрыторыі Вобласьці Войска Данскога са сталіцаю ў Новачаркаску. 15 жніўня рэспубліка была прызнаная Ўкраінай.

15 верасьня пастановай Вялікага Данскога кола рэспубліка перайменаваная ва *Ўсевялікае Войска Данское*, паколькі такая назва выкарыстоўвалася ў лістах цара на Дон у XVII стагодзьдзі.

Пасьля паразы Нямецкай імпэрыі ў Першай сусьветнай вайне кайзэраўскія войскі пакінулі Дон, і армія Краснова апынулася сам-насам з Чырвонай арміяй. 14 лютага 1919 атаман Красноў перадаў уладу Афрыкану Багаеўскаму і перадаў рэшткі сваіх войскаў Добраахвотніцкай арміі.

Пад націскам Чырвонай арміі ў пачатку 1920 року дзяржава спыніла існаваньне.

### Зьнешняя палітыка
Данская рэспубліка была абвешчаная як спадчына «дапятроўскага казацтва». Знаходзілася ў стане вайны  РСФСР і ў хаўрусе з Добраахвотніцкай арміяй Дзянікіна. У 1918 абмяркоўваўся праект аб’яднаньня дзяржавы гетмана Скарападзкага, Усевялікага Войска Данскога і Кубанскай народнай рэспублікі на фэдэратыўных падставах.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Канстытуцыйныя акты Ўсевялікага Войска Данскога

Катэгорыя:Колішнія славянскія дзяржавы
Катэгорыя:Зьніклі ў 1920 годзе
Катэгорыя:Колішнія рэспублікі
Катэгорыя:Данское казацтва
Катэгорыя:Белы рух
Катэгорыя:Дзяржаўныя ўтварэньні пасьля распаду Расейскай імпэрыі
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1918 годзе
Катэгорыя:1918 год у Расеі
Рыга (футбольны клюб)

«**Рыга**» () — латвійскі футбольны клюб з гораду Рыгі. Заснаваны ў 2014 годзе. Чатырохразовы чэмпіён Латвіі (2018, 2019, 2020, 2025), трохразовы ўладальнік Кубка Латвіі (2018, 2023). Свае хатнія матчы ладзіць на стадыёне Сконта.

## Гісторыя
Клюб паўстаў і афіцыйна быў зарэгістраваны ў красавіку 2014 году. Фактычна ён быў утвораны празь зьліцьцё двух рыскіх клюбаў — «Карамба» і «Дынама». Дзякуючы таму, што «Карамба» да таго атрымала права на ўдзел у Першай лізе латвійскай лігі. У сэзоне 2015 году каманда гуляла пад назовам «Карамба/Дынама», але пасьля здабыцьця перамогі ў розыгрышы і прасоўваньня ў Найвышэшую лігу, клюб зьмяніў назву на «Рыгу». У 2018 годзе галоўным трэнэрам дружыны быў прызначаны ўкраінскі адмысловец Віктар Скрыпнік, які здолеў двойчы здабыць перамогу ў чэмпіянаце краіны ў 2018 і 2019 гадах. Таксама пад ягоным кіраўніцтвам быў здабыты Кубак Латвіі ў 2018 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Рызе‎
Маўзалей Герояў (Румынія)

**Маўзалей Герояў** (, вядомы таксама як ) — помнік героям Першай сусьветнай вайны, што знаходзіцца ў Румыніі (Арджэш). Помнік увайшоў пад 1010-м нумарам (код AG-IV-I A-14017) у «Сьпіс гістарычных помнікаў» краіны, абноўлены Міністэрствам культуры Румыніі 8 ліпеня 2004 году.

## Гісторыя
На гэтым месцы, у так званай «зоне Mateiașului» групе румынскіх войскаў () — на чале з генэралам Траянам Гайсяну () — якая ўключала падразьдзяленьні з 22-й і 12-й пяхотных дывізіяў удалося супрацьстаяць больш шматлікаму, лепш узброенаму і больш падрыхтаванаму праціўніку. З 8 кастрычніка па 23 лістапада 1916 году ў рэгіёне ішлі зацятыя баі, якія спынілі прасоўваньне войскаў Цэнтральных дзяржаваў на румынскай раўніне. Але, з-за прарыву на іншым участку фронту, 29 лістапада румынскім салдатам дзьвюх дывізіяў было загадана адысьці да гораду Тырговіштэ.

## Помнік
Маўзалей быў пабудаваны ў пэрыяд паміж 1928 і 1935 гадамі, па праекце архітэктара Думітру Іянэска Бэрэчэта; кіраваў будаўніцтвам Дэ Нікола. У канструкцыі быў выкарыстаны ў асноўным вапняк Albesti. Будынак складаецца з двух аб’ектаў: гарызантальнага склепу, у якім знаходзіцца 31 крыпта з парэшткамі 2300 салдат, а на сьценах якога ўмацаваныя мармуровыя пліты з імёнамі загінуўшых воінаў, і вежы, на вяршыню якой вядзе сьпіральная лесьвіца.

З-за працёкаў вады праз вапняковыя сьцены, у пэрыяд з 1945 па 1976 год Маўзалей Герояў зьведаў капітальны рамонт. 4 сакавіка 1977 году землятрус выклікаў шматлікія расколіны, так што ў 1978 годзе зноў былі праведзены работы па абнаўленьні будынка.

Маўзалей быў пашыраны ў 1980—1984 гадах за кошт будаўніцтва дадатковых парадных тэрас і лесьвіц, а таксама — заляў музэю і барэльефа вышынёй у 16 м, выкананага скульптарам Эйдрыянам Раду Кампулунгам.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Збудаваньні Румыніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1935 годзе
Катэгорыя:Помнікі Першай сусьветнай вайны
Возера (неадназначнасьць)

Назву **Возера** маюць:

* Возера — натуральны замкнёны зборнік вады
* Возера — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці Беларусі

## Падвойныя назвы
* Белае Возера
* Верхвозера
* Возера-Пойма
* Краснае Возера
* Князь-Возера
* Сьвятое Возера
* Чырвонае Возера

## Глядзіце таксама
* Азерцы
* Азёрны
* Азёрск
* Азёры
* Азяраны
* Азяркі
* Азярцо
* Азярэц
* Азярышча
Стэфан Курч

**Стэфан Ёсіфавіч Курч** (1850—1906) — расейскі генэрал-маёр беларускага паходжаньня, вайсковы цэнзар Віленскай вайсковай акругі, камандуючы 50-й пяхотнай брыгадай.

## Паходжаньне
Шляхецкі род Курчаў вядомы яшчэ з XVI стагодзьдзя, ягоныя прадстаўнікі займалі дзяржаўныя і вайсковыя пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай і ў свой час нават парадніліся з Сапегамі (гл. Курчы).

Стэфан Курч нарадзіўся 31 траўня 1850 году ў маёнтку Вусьце Магілёўскай губэрні. Бацька — беларускі шляхціч Ёсіф Адамавіч Курч, перахрышчаны ў праваслаўе каталік, уладальнік маёнтка. Маці — Надзея Васілеўна Бібікава, дачка расейскага генэрала В. А. Бібікава.

## Пачатак вайсковай кар’еры
Службу распачаў кандуктарам у Мікалаеўскай Інжынэрнай Вучэльні, зь якой у 1868 годзе выпушчаны прапаршчыкам у 2-гі пантонны паўбатальён.

У 1869 годзе пераведзены ў ранейшым чыне ў ляйб-гвардыі Праабражэнскі полк.

У 1875 годзе атрымаў чын гвардыі штабс-капітана і празь месяц накіраваны на службу да камандуючага Заходне-Сыбірскай вайсковай акругай з залічэньнем маёрам па армейскай пяхоце.

## Расейска—турэцкая вайна
З пачаткам Расейска—турэцкай вайны Стэфан Курч быў пераведзены ў 19-ы пяхотны Кастрамскі полк, у складзе якога прымаў удзел у штурме Плеўны 8 ліпеня 1877 году. Потым пераведзены ў 17-ы пяхотны Архангелагародзкі полк. У баі 28 лістапада Архангелагародзкі полк першым прыйшоў на дапамогу грэнадэрам супраць прарыву войска Асмана-пашы. Далей быў зімовы пераход праз Балканы і пасьпяховы штурм Чыфліка. За бездакорную службу Стэфан Курч быў узнагароджаны ордэнам Сьв. Станіслава 2 ступені зь мячамі, Сьв. Ганны 2 ступені зь мячамі і Сьв. Уладзімера 4 ступені зь мячамі і бантам. Пасьля вайны зноўку вярнуўся да службы ў штабе Заходне-Сыбірскай вайсковай акругі.

## Апошнія гады
У 1881 годзе ўзьведзены ў чын палкоўніка і пастаўлены камандзірам 1-га Заходне-Сыбірскага міннага батальёна. Потым пасьлядоўна камандаваў 30-й рэзэрвовай пяхотнай брыгадай і 19-м Кастрамскім палком (1888—1897).

14 траўня 1896 году ўзьведзены ў генэрал-маёры і з 1897 году камандаваў рознымі пяхотнымі брыгадамі ў 4-й,2-й і 5-й дывізіях, а з 14 красавіка 1900 году — 50-й рэзэрвовай пяхотнай брыгадай.

У 1905—1906 гадох — ваенны цэнзар Віленскай вайсковай акругі. Гэты час разам зь дзецьмі жыў у Менску па адрасе: вул. Захар’еўская, дом 16.

## Сям’я
* Брат — Мікалай Ёсіфавіч Курч (1854—1916), калескі асэсар, ганаровы судзьдзя Міравога суда Аршанскай акругі. Скончыў вучэльню правазнаўства ў Санкт-Пецярбургу. Уладальнік Ярковіцкага шклаварнага завода ля Талачына, а таксама сядзібы Чэрвіна.
* Жонка — Кацярына Міхайлаўна Курбаноўская (1861—1935), дачка віцэ-губэрнатара Акмолінскай вобласьці. Перакладчыца, драматург, празаік. Друкавалася пад псэўданімам Эк у шэрагу папулярных тагачасных часопісаў («Русская мысль», «Журнал для всех», «Журнал для женщин» і інш.). Напісала шмат апавяданьняў для дзяцей. Пасьля сьмерці мужа жыла ў Маскве на Сьпірыдонаўцы, дом 16.
* Дачка — Надзея Курч (1891—?)
* Сын — Барыс Курч (1899—?)

## Сьмерць
Памёр у студзені 1906 году, пахаваны на Вайсковых могілках у Менску.

## Крыніцы

Катэгорыя:Курчы
Катэгорыя:Генэралы
Катэгорыя:Генэралы Расейскай Імпэрыі
Памятны крыж аб вайне 1916—1918 гадоў

**Памятны крыж аб вайне 1916—1918 гадоў** () — румынская ўзнагарода для ўдзельнікаў Першай сусьветнай вайны, заснаваны каралеўскім указам яшчэ да заканчэньня баявых дзеяньняў, 8 ліпеня 1918 году. У статус узнагароды чатыры разы ўносіліся зьмены: у 1919, 1920, 1927 і ў 1939 годзе.

## Права на атрыманьне
Каб прэтэндаваць на атрыманьне памятнага крыжа, атрымальнік — як грамадзянская асоба, так і вайсковец любога званьня — павінен быў быць мабілізаваны на вайсковую службу на працягу любой ваеннай кампаніі — паміж 1916 і 1918 гадамі. Пазьней гэты тэрмін быў падоўжаны да 1919 году, і такім чынам дадаў удзельнікаў вугорска-румынскай вайны.

Памятны крыж прысуджаўся на ўсё жыцьцё, але носьбіт мог быць пазбаўлены дадзенай узнагароды, калі губляў румынскае грамадзянства альбо за крымінальнае злачынства. Хоць першапачаткова крыж павінен быў насіцца толькі самім узнагароджаным, у 1939 годзе румынскі кароль Караль II дазволіў насіць крыж старэйшым сынам або старэйшым братам памерлага атрымальніка — пры ўмове, што апошні стане афіцэрам дзейнай арміі. Такім узнагародам «па спадчыне» дадавалася новая зашпілька — з надпісам «традыцыя».

## Апісаньне
Памятны крыж ўяўляе сабой цёмна-мэталічны крыж з дыямэтрам у 40 мм. Кожны рамбічны «прамень» мае 10 мм па вонкавым боку і 7 мм — па ўнутраным. У цэнтры крыжа знаходзіцца кола дыямэтрам 13 мм. Зьнешнія межы крыжа і акружнасьці маюць шырыню ў 1,3 мм. Усярэдзіне круга на адным баку намаляваны каралеўскі герб караля Румыніі Фэрдынанда I (два фэскі, увенчаныя зьверху каралеўскай каронай), а на адваротным баку маецца надпіс «1916|1918» — на раньніх вэрсіях, і «1916|1919» — на пазьнейшых.

На трыццацімілімэтровай стужцы чаргуецца чатыры роўныя палоскі сіняга колеру і тры роўных палоскі зялёнага колеру.

## Зашпількі
Для крыжа было ўхвалена 17 тыпаў розных зашпілек: адзінаццаць у першапачатковым дэкрэце ад 1918 году, тры ў 1919 годзе, адна ў 1920 годзе, адна ў 1927 годзе і адна ў 1939 г. Гэтыя зашпількі складаюцца зь невялікіх мэталічных палос, на якіх напісана назва адпаведнай кампаніі або тэатру ваенных дзеяньняў (за выключэньнем апошняй). Зашпількі мацаваліся папярочна да падвеснай штангі мэдаля.

## Выкарыстаньне і герархія
Мэдаль насілі на левым боку пінжака падчас ганаровых цырымоніяў. У іншых выпадках было прынята адлюстроўваць толькі стужкавы стрыжань, замацаваны на левай пятлі. У герархіі румынскіх вайскоўцаў і грамадзянскіх узнагарод зь сярэдзіны 1930-х гадоў «Юбілейны крыж» займаў вельмі нізкае, 32-е, месца. Перад ім знаходзіўся «Avântul Țării», а за ім — Мэдаль перамогі (Victory Medal).

## Літаратура
* Kurt-Gerhard Klietmann. Phaleristik Band 1: Rumänien. — Berlin: Verlag Die Ordenssammlung, 1975. — .
* Eugen Calianu. Decorațiile românești de la Cuza-Vodă la Regele Mihai I. — București: Editura Eminescu, 2006. — .

Катэгорыя:Румынскія ўзнагароды
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1918 годзе
Ягор Хвалько

**Ягор Хвалько** ( 18 лютага 1997 году) — беларускі футбаліст, абаронца казаскага «Атыраў».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец баранавіцкай ДЮСШ-5. Пазьней трапіў у структуру гарадзенскага «Нёмана», дзе з 2015 году пачаў выступаць за дубль. У першай палове 2016 году пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды, але гэтак і не дэбютаваў за яе. У жніўні 2016 году быў аддадзены ў арэнду «Лідзе», дзе замацаваўся ў аснове і быў прызнаны аматарамі найлепшым гульцом каманды ў сэзоне.

Па заканчэньні сэзону 2016 году вярнуўся ў «Нёман». Да сэзону 2017 году рыхтаваўся зь першай камандай гарадзенцаў. У красавіку 2017 году гуляў за дубль, а пазьней пачаў трапляць у асноўную каманду. 7 траўня 2017 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў у матчы супраць магілёўскага «Дняпра» (3:0). Пазьней замацаваўся ў цэнтры абароны гарадзенцаў. У лютым 2018 году падоўжыў кантракт зь «Нёманам» да канца сэзону 2018 году. Сэзон 2018 году пачынаў у стартавым складзе каманды, аднак з жніўня пачаў гуляць пераважна за дубль. У лютым 2019 году падоўжыў кантракт з клюбам на тры гады і адначасна быў аддадзены ў арэнду менскаму «Промню». Неўзабаве «Прамень» пераехаў у Магілёў і аб’яднаўся зь мясцовым «Дняпром», і абаронца стаў футбалістам аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро». У першай палове сэзону 2019 году нярэдка зьяўляўся ў пачатковым складзе магілёўцаў, але з жніўня пачаў пераважна заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2020 году па вяртаньні з арэнды пачаў трэнавацца зь «Нёманам», стартаваўшы з клюбам у сэзоне 2020 году. Перадусім заставаўся на лаўцы запасных, гуляў за дубль, з траўня 2020 году больш не зьяўляўся на полі.

У лютым 2021 году пачаў трэнавацца з койданаўскім «Арсэналам» і ў сакавіку афіцыйна стаў гульцом каманды. Трывала замацаваўся ў пеошай адзінаццатцы і паводле вынікаў сэзону 2022 году дапамог клюбу прасунуцца ў Найвышэйшую лігу. У ліпені 2022 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў «Арсэнал» і неўзабаве далучыўся да азэрбайджанскага «Кяпазу». У чэрвені 2023 году падоўжыў кантракт з «Кяпазам» яшчэ на год. У чэрвені 2025 году пакінуў азэрбайджанскую каманду і накіраваўся ў казаскі «Табол», стаўшы аднаклюбнікам Мікалая Сігневіча. На пачатку кастрычніка стаў уладальнікам Кубка Казахстану. На пачатку 2026 году зьмяніў клюб на «Атыраў».

### Міжнародная
У 2015 годзе гуляў за юніёрскую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. У лістападзе 2016 году быў упершыню выкліканы ў моладзевую зборную Беларусі, але тады праз траўмы гэтак і не згуляў за яе. Дэбютаваў у моладзевай зборнай 31 траўня 2017 году, адгуляўшы першы тайм таварыскага матча супраць зборнай Расеі (0:7). У ліпені 2017 году выступаў за другую зборную Беларусі на Кубку Караля ў Тайляндзе.

## Дасягненьні
**«Табол»**:
* Уладальнік Кубка Казахстану: 2025

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Аляксандру Авэрэску

**Алякса́ндру Авэрэ́ску** (; , Бабель, Малдаўскае княства — , Бухарэст) — румынскі вайсковы, дзяржаўны і палітычны дзеяч. Маршал Румыніі (1930). Тройчы займаў пост прем’ер-міністра краіны.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Ізмаіле ў сям’і памешчыка. Удзельнічаў у Расейска-турэцкай вайне 1877—1878 гадоў. У 1886 годзе скончыў вайсковую акадэмію ў Турыне (Італія). З 1895 па 1898 год — вайсковы аташэ ў Бэрліне. У 1907—1908 гадах — вайсковы міністар. У 1907 годзе кіраваў падаўленьнем сялянскіх паўстаньняў у Валахіі і Малдове. У 1911 годзе прызначаны начальнікам румынскага генэральнага штабу. Падчас Другой балканскай вайны (29 чэрвеня — 10 жніўня 1913) кіраваў апэрацыямі супраць баўгарскай арміі. Падчас Першай сусьветнай вайны 1914—1918 гадоў камандаваў корпусам, пазьней арміяй. З 1919 году — міністар унутраных справаў. Ажыцьцяўляў карныя экспэдыцыі супраць украінскага насельніцтва ў Букавіне і Бесарабіі. У 1920—1921 і 1926—1927 гадах — прэм’ер-міністар Румыніі. Дамогся ад дзяржаваў Антанты прызнаньня Бесарабіі румынскай тэрыторыяй. Заснавальнік Народнай партыі, адзін з ідэолягаў стварэньня «Вялікай Румыніі». Падчас свайго другога прэм’ерства ў зьнешняй палітыцы зблізіўся з Італіяй. У 1930-я гады выступаў за саюз зь Нямеччынай.

## Літаратура
* Виноградов В. Н. Румыния в годы первой мировой войны. М., 1969
* Очерки политической истории Румынии (1859—1944). Кишинёв, 1985
* Филипенко А. А. Александру Авереску — румынский маршал из села Озёрное// Юго-запад. Одессика, вып.4, С. 240—256

## Вонкавыя спасылкі
* Біяграфія на FirstWorldWar.com.

Катэгорыя:Міністры замежных справаў Румыніі
Катэгорыя:Удзельнікі Першай сусьветнай вайны
Катэгорыя:Удзельнікі Другой Балканскай вайны
Рыская Катэдра

**Ры́ская Катэ́дра**, таксама вядомая як **До́мская катэдра** ( ) — лютэранская катэдра ў Рызе, Латвія. Заснаваная біскупам Альбрэхтам Буксгэўдэнам у 1211 годзе, была істотна дабудаваная ў XVI стагодзьдзі. Зьяўляецца найбуйнейшым сярэднявечным храмам у краінах Прыбалтыкі і адным з галоўных сымбаляў Рыгі.

Назва «Домская катэдра» паходзіць ад нямецкага *Dom* — «Катэдра», што ў сваю чаргу зьяўляецца пазычаньнем з лацінскай *domus* — «дом» і, ў прыватнасьці, *domus Dei* — «дом Бога».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт 

Катэгорыя:Хрысьціянскія храмы Рыгі
Катэгорыя:Гатычныя катэдры Латвіі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1270 годзе
Катэгорыя:Гатычныя цагляныя хрысьціянскія храмы
Катэгорыя:Гатычныя цагляныя збудаваньні Латвіі
Катэгорыя:Старая Рыга
Катэгорыя:Лютэранскія храмы Латвіі
Беларуска-румынскія стасункі

**Беларуска-румынскія стасункі** — стасункі паміж Рэспублікай Беларусь і Румыніяй. 20 сьнежня 1991 году Румынія прызнала незалежнасьць Рэспублікі Беларусь і 14 лютага 1992 году былі ўсталяваныя дыпляматычныя стасункі паміж дзьвюма краінамі.
     
У 1992 годзе Румынія адкрыла амбасаду ў Менску. У 1994 годзе Рэспубліка Беларусь адкрыла ў Бухарэсце генэральнае консульства, якое ў 1995 годзе было пераўтворана ў амбасаду.
У ліпені 1992 году адбыўся візыт Прэзыдэнта Румыніі ў Менск; у лютым 1993 году — візыт Міністру замежных справаў Румыніі ў Менск; у траўні 1995 году — візыт Прэм'ер-міністру Рэспублікі Беларусь у Бухарэст.
У красавіку 2016 году — візыт парлямэнцкай дэлегацыі Румыніі ў Менск дзеля правядзеньня пасяджэньня Міжпарлямэнцкай суполкі сяброўства «Беларусь — Румынія».

Дагаворна-прававая база двухбаковых стасункаў, сфармаваная за пэрыяд з 1991 году, улучае ў сябе 11 міждзяржаўных і міжурадавых дагавораў і пагадненьняў, 6 міжведамасных дагавораў і 21 пагадненьне і пратакол, падпісаны на іншым узроўні.

Беларускі бізнэсовец Павал Тапузідзіс зьяўляецца ганаровым консулам Румыніі на Беларусі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Двухбаковыя стасункі Беларусі
Катэгорыя:Двухбаковыя стасункі Румыніі