Лучай

**Лу́чай** — вёска ў Беларусі, на беразе возера Лучаю. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 205 чалавек. Знаходзіцца за 18 км ад места і чыгуначнай станцыі Паставаў.

Лучай — даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны). Да нашага часу тут захаваўся збудаваны ў стылі барокавага клясыцызму касьцёл Сьвятога Тадэвуша, помнік архітэктуры XVIII ст. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся палац Агінскіх (клясыцызм, XVIII ст.), спалены савецкімі партызанамі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Лучай як уладаньне Забярэзінскіх датуецца 1542 годам. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў паселішча ўвайшло ў склад Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. У канцы XVI ст. Лучай атрымаў статус мястэчка.

У розныя часы *маёнтак Лучай* знаходзіўся ў валоданьні Юндзілаў, Глябовічаў, Шэметаў і іншых. У 1617 годзе ён перайшоў да Рудамінаў, у 1731 годзе — да Агінскіх. У 1766—1776 гадох тут збудавалі мураваны касьцёл езуітаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Лучай апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стаў цэнтрам воласьці Вялейскага павету Менскай, з 1842 году Віленскай губэрні. На 1886 год у Лучаі існавалі валасная ўправа, багадзельня, заезны дом. На 1905 год тут працавалі расейская народная вучэльня і крама.

За часамі Першай сусьветнай вайны Лучай занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лучай абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году паводле пастановы І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Лучай апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стаў цэнтрам гміны Пастаўскага павету Віленскага ваяводзтва. За польскім часам у мястэчку дзеяла сельскагаспадарчая школа.

У 1939 годзе годзе Лучай увайшоў у БССР, дзе ў 1941 годзе стаў цэнтрам сельсавету Пастаўскага, потым Дунілавіцкага раёнаў. На 1947 год у вёсцы было 47 гаспадарак. 27 сакавіка 1959 году Лучайскі сельсавет расфармавалі, само паселішча перавялі ў склад Дунілавіцкага сельсавету. 

На 1972 год у Лучаі быў 51 двор, працавалі 8-гадовая школа, фэльчарска-акушэрскі пункт, клюб, бібліятэка, пошта, крама. На 1997 год — 90 двароў, на 1999 год — 92, на 2001 год — 93.


Łučaj, Jezuicki. Лучай, Езуіцкі (1900).jpg|Касьцёл, каля 1900 г.
Łučaj, Jezuicki. Лучай, Езуіцкі (1911).jpg|Касьцёл, каля 1911 г.
Łučaj, Jezuicki. Лучай, Езуіцкі (J. Kłos, 1930).jpg|Касьцёл, 1930 г.
Łučaj. Лучай (1911) (3).jpg|Інтэр'ер касьцёла, 


Łučaj, Jezuicki. Лучай, Езуіцкі (1911) (4).jpg|Інтэр'ер касьцёла, 
Łučaj. Лучай (1911) (5).jpg|Інтэр'ер касьцёла, 
Łučaj, Aginski. Лучай, Агінскі (1926).jpg|Палац Агінскіх, 1926 г.
Łučaj, Aginski. Лучай, Агінскі (1919-39).jpg|Палац Агінскіх, да 1939 г. 


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1866 год — 58 чал., усе каталікі.
* **XX стагодзьдзе**: 1905 год — 81 чал.; 1972 год — 158 чал.; 1997 год — 248 чал.; 1999 год — 253 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 280 чал.; 2010 год — 205 чал.

### Інфраструктура
У Лучаі працуюць фэльчарска-акушэрскі пункт, клюб, бібліятэка, пошта.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Тадэвуша (1766—1776)
* Плябанія (XIX ст.)

### Страчаная спадчына
* Палацава-паркавы комплекс Агінскіх (XVIII ст.)

## Галерэя

Лучайскі касцёл. З боку апсіды.jpg|Касьцёл, з боку апсыды
Лучайскі касцёл. Інтэр'ер.jpg|Касьцёл, інтэр'ер
Лучайскі касцёл.jpg|Касьцёл, брама
Лучайскі касцёл. Макет былога палаца Агінскіх.jpg|Макет палаца


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* «Край|BY»: Лучай — рэзідэнцыя астраномкі-мецэнаткі