Анатоль Дзялендзік

**Анато́ль Андрэ́евіч Дзяле́ндзік** (4 сакавіка 1934, в. Кулакі, Старобінскі раён, Менская вобласьць — 29 лістапада 2019, Менск) — беларускі драматург, сцэнарыст, празаік.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся 4 сакавіка 1934 году ў в. Кулаках Старобінскага раёну Менскай вобласьці ў сям’і службоўца. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, партызан, выведнік, пазьней — ад’ютант генэрала В. Казлова.

У 1957 годзе скончыў лячэбны факультэт Менскага мэдычнага інстытуту. Працаваў лекарам у рэспубліканскай псыханэўралягічнай лякарні ў Менску (1957-68). Скончыў завочна Літаратурны інстытут імя Горкага ў Маскве (1969). Каля 20 гадоў працаваў сябрам сцэнарна-рэдакцыйнай калегіі кінастудыі «Беларусьфільму». Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР з 1965 году.

Памёр 29 лістапада 2019 году ў Менску.

## Творчасьць
Пісаў на расейскай і беларускай мовах. У 1963 годзе выйшла першая кніга — зборнік гумарэсак «*Пагібель Тытаніка*». Аўтар драмаў «*Выклік багам*» («*Чатыры крыжы на сонцы*», 1967, пастаўленая ў 1965), «*Грешная любовь*» (Масква, 1970, пастаўленая ў 1967), «*Начное дзяжурства*» (1972, пастаўленая ў 1970), «*Апошнія [[суніцы]] ў жніўні*» (пастаўленая ў 1975), «Гаспадар» (пастаўленая ў 1985), камэдыяў «Амазонкі» (1974, пастаўленая ў 1972), «"Апэрацыя "Мнагажэнец"» (1976, пастаўленая ў 1974), «Аўкцыён» (пастаўленая ў 1988), «Гіпапатам» (1981). Напісаў шэраг аднаактавых п’есаў («*Абы ціха*», «*Дзяўчына з камвольнага*» й іншыя). Аўтар сцэнарыяў тэлефільмаў «*[[Пазнай сябе]]*» (пастаўлены ў 1972), «*Блакітны карбункул*» (пастаўлены ў 1979) і мастацкіх фільмаў «*[[Заўтра будзе позна]]*» (з М. Крно, пастаўлены ў 1973), «*Нязручны чалавек*» (пастаўлены ў 1985), «*Ваўкі ў зоне*» (пастаўлены ў 1990). Напісаў таксама шэраг радыёп’есаў («*Шаўковыя травы*», «*Даўгавечнік*», «*Дыягназ*» і іншыя). У 1981 годзе выйшаў зборнік камэдый  «Апэрацыя "Мнагажэнец"», у 1985 — «П’есы».

Ужо ў камэдыі «Гіпапатам» А. Дзялендзіка адчуваецца істотны паварот да ўмоўнасьці, выкарыстаньня сродкаў абсурду. Ягоная п’еса «*[[Султан]] [[Брунэй|Брунэю]]*» (пастаўлена ў 1998) паводле сваіх стылёвых прыкметаў цалкам належыць да «камэдыі абсурду». Твор прысьвечаны рэаліям «пасьляперабудоўнага» часу. Аўтар паказвае сацыяльныя кантрасты жыцьця, супярэчнасьці побыту.

Пастаўлена 26 п’есаў («*Выклік багам*» ішла больш як у 100 тэатрах, апошняя п’еса — «*Карона каханьня*» — пра творчасьць, каханьне й гібель Янкі Купалы). Зьнята 6 мастацкіх фільмаў (сумесна з Чэхаславаччынай фільм «*[[Заўтра будзе позна]]*» — пра нацыянальнага героя Славаччыны Яна Налепку — атрымаў прэмію на міжнародным кінафэстывалі ў Пльзені за найлепшы сцэнар, зьняты ў Кіеве тэлефільм «Пазнай сябе» атрымаў Гран Пры на міжнародным кінафэстывалі ў Варне. Паводле матываў жыцьця двойчы Героя сацыялістычнай працы В. Бядулі на кінастудыі «Масфільме» зьняты фільм «*Нязручны чалавек*».

«*Ваўкі ў зоне*» стаў першым мастацкім фільмам, прысьвечаным чарнобыльскай катастрофе. Карціна «Анастасія Слуцкая» атрымала 17 прызоў на міжнародных кінафэстывалях, у тым ліку залаты й плятынавы прызы ў ЗША і прыз «Залаты певень і сто кветак» у Кітаі.

Выдадзена каля 15 кніг (у тым ліку зборнік адзінаццаці камэдыяў «Гіпапатам»).

## Узнагароды
* мэдаль Францішка Скарыны (2006).

## Крыніцы

## Літаратура
* Беларускія пісьменнікі: 1917—1990 / Уклад.: А. Гардзіцкі. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Нарадзіліся 4 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Памерлі 29 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў 2019 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Старобінскім раёне
Катэгорыя:Беларускія драматургі
Катэгорыя:Беларускія сцэнарысты