open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Жур

**Жур**, таксама **кісяліца**&nbsp;— кіслы мясны альбо посны (малочны) суп, запраўлены закваскай на аснове закіслае мукі. Вядомы ў беларускай, польскай (), чэскай (), славацкай () кухнях.

## Прыгатаваньне

Для прыгатаваньня супу неабходная так званая *цэжа*&nbsp;— рошчына на аснове закіслай мукі, адстоеная цягам некалькіх сутак. Для прыгатаваньня цэжы зазвычай ужываецца аўсяная ці жытняя мука, якую расчыняюць вадой (на літар вады 150—200 грамаў мукі) і ставяць у цёплае месца, у выніку чаго пачынаецца працэс браджэньня. Рэдкую частку (*квасьліны*, *малако*) зьліваюць і вараць жур, а з густой (*цэды*)&nbsp;— кісель.

Пасьля падрыхтоўкі цэжы яе зьмешваюць з вадой, булёнам або малаком, ставяць на агонь і дадаюць іншыя складнікі. Варыянты інгрэдыентаў вельмі розьняцца ў залежнасьці ад рэгіёну: у большасьць жураў зазвычай дадаюць белую каўбасу, вэнджанае мяса, вараныя яйкі. Могуць выкарыстоўвацца клёцкі, вяршкі, грыбы, масла, спэцыі, алей. У Польшчы існуюць жур кракаўскі (з гароднінай), келецкі, падляскі, намыслаўскі.

Ужываюць у ежу як самастойна, так і з адваранай бульбай.

### Рэцэпт
**Складнікі**:
* Мяса&nbsp;— 500&nbsp;г.;
* Бульба&nbsp;— 8—10&nbsp;шт.;
* Масла&nbsp;— 2&nbsp;ст.&nbsp;лыжкі;
* Аўсяная мука&nbsp;— 1 шклянка;
* Часнок&nbsp;— 6 зубчыкаў;
* Кроп, пятрушка;
* Соль.

Аўсянае зерне (муку) разбавіць цёплай вадой (1 літар), зьверху пакласьці скарынку аржанага хлеба. Накрыць посуд тканкай і пакінуць на некалькі гадзін (а лепей некалькі дзён) у цёплым месцы, пасьля пратачыць празь сіта. Памешваючы, заварыць у мясным булёне мучную рошчыну, пасаліць, давесьці да кіпеньня. Заправіць жур расьцертым часныком, дробна нарэзанай зелянінаю. Адваранае мяса нарэзаць кавалачкамі і пакласьці ў жур. Асобна падаць адвараную бульбу, палітую растопленым маслам.

## Этымалёгія
Назва паходзіць ад старога нямецкага слова *sūr*&nbsp;— *кіслы*.


Mąka na żur.jpg|Мука для журу
Żur śląski - Richtich żur.JPG|Гатовая закваска ў фабрычнай упакоўцы
Zurek.w.pieczywie.jpg|Жур у «хлебным» посудзе
Жур.JPG|Смачна есьці!


## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія супы
Катэгорыя:Польскія супы
Ордаць

**О́рдаць** — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці, уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Вордаць у Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ. Да 22 лютага 2012 году — цэнтар Ардацкага сельсавету. 22 лютага 2012 году сельсавет ліквідаваны, вёска перададзеная ў склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 465 чалавек
* 1999 год — 617 чалавек

## Вядомыя выхадцы
* Міхаіл Паўлаў — старшыня Менскага гарвыканкаму (2000—2009)

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Шклоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Ардацкі сельсавет

**Арда́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шклоўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ордаць.

## Гісторыя
22 лютага 2012 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Грамакі, Дзіўнава, Ладыжана, Новае Вільянава, Новае Займішча, Ордаць, Радзішына, Рудзіцы, Старое Займішча, Шастакі — перададзеныя ў склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Шклоўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2012 годзе
Вішанька (Шклоўскі раён)

**Ві́шанька** — былая вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Вішанька ўваходзіла ў склад Ардацкага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Шклоўскага раёну
Грамакі

**Грамакі́** — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Грамакі ўваходзяць у склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага. 22 лютага 2012 году разам зь іншымі населеныя пунктамі ліквідаванага Ардацкага сельсавету перададзеная ў склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 22 чалавекі
* 1999 год — 43 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Шклоўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Замасьце

**За́масьце** — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 2016 году вёска ўваходзіла ў склад Войстамскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 чалавек
* 1999 год — 16 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Смаргонскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смаргонскага раёну
Руткевічы

**Рутке́вічы** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Ражанкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 471 чалавек
* 1999 год — 514 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Ражанкаўскі сельсавет
Лазоўка

Назву **Лазо́ўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Лазоўка — вёска ў Пружанскім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Лазоўка — хутар у Браслаўскім раёне
** Лазоўка — вёска ў Сеньненскім раёне
** Лазоўка — вёска ва Ўшацкім раёне
** Лазоўка — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Лазоўка — вёска ў Астравецкім раёне
** Лазоўка — вёска ў Смаргонскім раёне

* Менская вобласьць:
** Лазоўка — вёска ў Крупскім раёне 
** Лазоўка — вёска ў Лагойскім раёне
842

## Падзеі
* Міхал ІІІ стаў каралём Бізантыі
* Раміра І Астурыйскі стаў каралём Астурыі

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Альфонса ІІ Астурыйскі

## Вонкавыя спасылкі
Мікалай Красінскі

**Мікалай Фаміч Красінскі (Тамашоў)** (1891, Вялейка — 23 лістапада 1938, Туркмэнская ССР) — беларускі праваслаўны і сьвецкі, культурна-грамадзкі дзяяч, пэдагог.
 
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і. Скончыў 1-ю Віленскую гімназію. У 1915 годзе скончыў юрыдычны факультэт Пецярбурскага унівэрсытэту (цяпер Санкт-Пецярбурскі дзяржаўны ўнівэрсытэт). Сябра Беларускага нацыянальнага камітэту. Працаваў у Віленскай духоўнай праваслаўнай сэмінарыі спачатку ў якасьці настаўніка, а пазьней — інспэктара. Выступаў за беларусізацыю Праваслаўнай царквы ў Заходняй Беларусі.

Адзін з кіраўнікоў і арганізатараў «Беларускай драматычнай майстроўні», дзе ў 1922 паставіў спэктаклі «*У зімовы вечар*» паводле Элізы Ажэшкі і «*Лес шуміць*» паводле Уладзімера Караленкі.

Выкладаў у Віленскай беларускай гімназіі (1922—1924). Супрацоўнічаў з Цэнтральнай школьнай радай і Беларускім навуковым таварыстве.

У 1921 годзе ахвяраваў 500 польскіх марак на беларускі студэнцкі часопіс «Наш Шлях».

Напачатку 1924 зьехаў у БССР.

Працаваў у Наркамаце асьветы БССР, потым у Інбелкульце. З 1928 вучоны сакратар Беларускага дзяржаўнага музэю. Працаваў дырэктарам Другога Беларускага тэатру ў Віцебску (цяпер Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Якуба Коласа). На момант арышту быў сакратаром «Беларускага таварыства драматургаў і кампазытараў». Арыштаваны АДПУ 14 сакавіка 1930 па справе «Саюза вызваленьня Беларусі». 10 красавіка 1930 асуджаны за «шкодніцтва і антысавецкую дзейнасьць» і сасланы на 5 гадоў у Аханск (Пермскі край, РСФСР), паводле іншых зьвестак знаходзіўся ў Шадрынску (Курганская вобласьць, таксама РСФСР).

Пасьля вызваленьня ў 1935 пераехаў у Сарапул (Удмуртыя, РСФСР).

Ізноў арыштаваны 12 чэрвеня 1938. 30 кастрычніка 1938 асобная нарада НКУС Туркмэнскай ССР вынесла вырак — найвышэйшая мера пакараньня. Расстраляны 23 лістапада 1937 году ў турме НКУС.

Рэабілітаваны 19 верасьня 1960 судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР. Групавая справа захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Вонкавыя спасылкі
* Красінскі (Тамашоў) Мікалай Фаміч // 
* 

Катэгорыя:Выпускнікі Санкт-Пецярбурскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя беларускія культурныя дзеячы
Катэгорыя:Расстраляныя беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Асуджаныя па справе «Саюзу вызваленьня Беларусі»
Ядвабнаўскі раён

**Ядвабнаўскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка БССР у Беластоцкай вобласьці ў 1940—1941 і 1944 гадах. 

Цэнтар — Ядвабна.

Раён скасаваны ўвосень 1944 у сувязі з яго перадачай, як і большай часткі Беластоцкай вобласьці ў склад Польскай Народнай Рэспублікі. 

Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі‎
Ірына Хакамада

**Ірына Муцуаўна Хакамада** (; нарадзілася 13 красавіка 1955, Масква) — расейскі палітык. Кандыдат у прэзыдэнты Расеі на выбарах 2004 году.

## Дзейнасьць
Некалькі разоў прымала ўдзел у тэлеперадачы «Паядынак».

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
* Марка адзеньня Ірыны Хакамады «Хакама»
* «Лицом к лицу» // Расейская служба Радыё Свабода
* Хакамада сыходзіць з палітыкі
* Ірына Хакамада. Біяграфія зь першых вуснаў. Этэр на радыё «Маяк» 5 жніўня 2008 г.
* Ірына Хакамада на радыё «Эхо Москвы»

Катэгорыя:Нарадзіліся 13 красавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія палітыкі
Катэгорыя:Расейскія грамадзкія дзеячы
Красінскі

**Красі́нскі** ()&nbsp;— польскае прозьвішча. Вядомыя асобы:

* Адам Станіслаў Красінскі (1714—1800)&nbsp;— камянецкі біскуп, адзін з чальцоў Барскай канфэдэрацыі;
* Адам Станіслаў Красінскі (1810—1891)&nbsp;— віленскі біскуп, паэт, перакладнік;
* Валяр’ян Красінскі (1795—1855)&nbsp;— граф, расейскі гісторык, публіцыст;
* Вінцэнт Красінскі (1782—1858)&nbsp;— граф, польскі, францускі й расейскі генэрал;
* Генрык Красінскі (1804—1876)&nbsp;— польскі вайсковец, пісьменьнік;
* Георгі Красінскі (1939—2011)&nbsp;— савецкі і расейскі астраном;
* Джон Красінскі ( 1979)&nbsp;— кінаактор, рэжысэр, сцэнарыст ЗША;
* Зыгмунт Красінскі (1812—1859)&nbsp;— польскі паэт, драматург, граф;
* Людвік Юзэф Красінскі (1833—1895)&nbsp;— граф, дзяржаўны дзяяч;
* Мікалай Красінскі (1891—1938)&nbsp;— беларускі праваслаўны і грамадзкі дзяяч;
* Уладыслаў Красінскі (1844—1873)&nbsp;— польскі пісьменьнік, граф;
* Францішак Красінскі (1525—1577)&nbsp;— кракаўскі біскуп, сакратар каралеўскі, падканцлер каронны;
* Ян Андрэй Красінскі (1550—1612)&nbsp;— польскі гісторык.

## Іншае
* 5714 Красінскі&nbsp;— астэроід галоўнага поясу

## Глядзіце таксама
* Красінскія
Францішак Папроцкі

**Франці́шак Папро́цкі** (, 1723—1790) — гісторык-езуіт, паходжаньнем зь Беларусі. Вывучаў філязофію ў Варшаве й Вільні, дзе быў прапаведнікам, пасьля кіраваў шляхецкімі конвіктамі ў Вільні й Камянцы, а пасьля зьнішчэньня ордэну стаўся канонікам ловіцкім.

Зьяўляецца аўтарам твораў:
* «Domowe wiadomości polskie i W. Ks. Litewskiego» (Вільня, 1752);
* «Europa z części Świata najprzedniejsza» (Варшава, бяз году; 2 выд. Пшэмысьль, 1756; 3 выд., Каліш, 1756; 6 выд., Вільня, 1775);
* «Dzieje Preténdentòw korony angelskiéj» (Вільня, 1758; 3 выд. ib., 1785);
* «Wiadomości o księstwie Kurlandzkiém a Semigalskiém» (Вільня, 1759; 2 выд. ib., 1763);
* «Domowe wiadomości о W. Księstwie Litewśkiém z przylączeniem historyi tegoź narodu» (Вільня, 1760; 4 выд. ib., 1775);
* «Historyja polska» (Вільня, 1766) і іншых.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1723 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1790 годзе
Катэгорыя:Польскія гісторыкі
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Канонікі ловіцкія
Мэр

**Мэр** (, , гэта значыць *старшына*) — кіраўнік адміністрацыі, выканаўчай улады населенага пункту, часьцей за ўсё гораду, у некаторых краінах — і невялікага рэгіёну, напрыклад у Летуве мэр узначальвае і раённыя самакіраваньні.

Назва пасады паходзіць ад лацінскага слова «*maior*», якое азначае «вялікі». У краінах былога СССР назва пасады прыжылася ў 1990-я гады больш як кароткая замена выразу «гарадзкі галава», «кіраўнік гарадзкой адміністрацыі» або «старшыня гарадзкога выканаўчага камітэту». Пры гэтым пасада «мэра» ўводзілася на афіцыйным узроўні.

Гістарычна існуюць таксама іншыя найменьні кіраўніка гарадзкой улады:
* **бургамістар** (; тэрмін выкарыстоўваецца ў краінах зь нямецкай прававой традыцыяй, выкарыстоўваўся таксама ў дарэвалюцыйнай Расеі, а таксама на акупаваных тэрыторыях СССР у гады Вялікай Айчыннай вайны і інш.)
* **гарадзкі галава** ва Ўкраіне, у Расеі — у горадзе Калуга
* **[[алькальд]]** (у гішпанамоўных краінах),
* **кмет** (у Баўгарыі),
* **[[прыматар]]** у Славаччыне і ў буйных гарадах Чэхіі,
* **стараста** — у невялікіх гарады Чэхіі і Летувы
* **[[прэзыдэнт гораду]]**, **[[бурмістар]]** у Польшчы,
* **[[прымар]]** у Румыніі і Малдове,
* **кіраўнік гарадзкой адміністрацыі**,
* **начальнік гарадзкой управы**,
* **кіраўнік мясцовага самакіраваньня**,
* **кіраўнік гарадзкой акругі**,
* **кіраўнік муніцыпальнага ўтварэньня** і іншыя.

## Літаратура
* *[[Глеб Аляксушын]]*. Во главе Самары. — Самара: Самарский дом печати, 1999.

Катэгорыя:Пасады
Бранскі раён

Назву **Бранскі раён** маюць:

* Бранскі раён — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Беластоцкай вобласьці БССР
* Бранскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бранскай вобласьці Расеі
Бранскі раён (Бранская вобласьць)

**Бра́нскі раён** — адміністрацыйна-тэрыятарыяльная адзінка на паўночным усходзе Бранскай вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — места Бранск.

## Геаграфія
Плошча 1860 км².

Асноўныя рэкі — Дзясна, Сьнежаць, Болва.

## Гісторыя
Раён утвораны ў 1929 годзе.

## Дэмаграфія
Насельніцтва раёну складае 53,9 тыс. чалавек (бяз Бранску), у Бранску пражываюць каля 424 тыс. Усяго налічаецца 108 населеных пунктаў.

## Паселішчы
У 2005 годзе пасьля муніцыпальнай рэформы ў раёне стала 15 муніцыпальных утварэньняў са статусам сельскіх паселішчаў:
* Атрадненскае сельскае паселішча;
* Глінішчаўскае сельскае паселішча;
* Дабрунскае сельскае паселішча;
* Дамашоўскае сельскае паселішча;
* Журыніцкае сельскае паселішча;
* Мічурынскае сельскае паселішча;
* Нецьінскае сельскае паселішча;
* Навадаркавіцкае сельскае паселішча;
* Навасельскае сельскае паселішча;
* Пальцоўскае сельскае паселішча;
* Сьвенскае сельскае паселішча;
* Сьнескае сельскае паселішча;
* Сьцякляннарадзіцкае сельскае паселішча;
* Супонеўскае сельскае паселішча;
* Чарнетаўскае сельскае паселішча.

## Транспарт
Праз раён праходзяць: траса  Масква — Кіеў.

## Вонкавыя спасылкі
Бранск (неадназначнасьць)

Назву **Бранск** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Бранск — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Бранск — горад у Падляскім ваяводзтве

### [[Расея]]
* Бранск — горад, адміністрацыйны цэнтар Бранскай вобласьці.

## Іншае
* «Бранск» — міжнародны аэрапорт.
* К-117 «Бранск» — падводная лодка праекту 667БДРМ «Дэльфін».
Касьцюшкавіцкі сельсавет

**Касьцю́шкавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Касьцюшкавічы. Насельніцтва 2009 чал. (2010).

## Гісторыя
25 сьнежня 1962 году сельсавет далучаны да Амсьціслаўскага раёну.

6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены Крычаўскаму раёну.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Крычаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Бацьвінаўка

**Бацьві́наўка** — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці, цэнтар Бацьвінаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 429 чалавек
* 1999 год — 393 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Бацьвінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крычаўскага раёну
Лучкі (Крычаўскі раён)

**Лу́чкі** — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Лучкі ўваходзяць у склад Бацьвінаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 26 чалавек
* 1999 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бацьвінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крычаўскага раёну
Бранск (Магілёўская вобласьць)

**Бранск** — вёска ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Бранск уваходзіць у склад Бацьвінаўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Бацьвінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крычаўскага раёну
Залесьсе

**Зале́сьсе** або **Апо́льле** — назва тэрыторыі Ўладзімера-Суздальскай зямлі падчас існаваньня Кіеўскай Русі, якая ўлучала сетку апорных гарадоў: Пераслаўль-Залескі, Растоў Вялікі, Яраслаўль, Кастраму, Уладзімер, Богалюбава, Суздаль, Юр'еў-Польскі, Угліч, Старадуб на Клязьме.

Назва «Залесьсе» перш за ўсё геаграфічная, пад ёй разумелася ўсё тое, што знаходзілася «за лесам» у дачыненьні да кіеўскіх земляў. Землі пераважным чынам былі заселеныя балцкімі і фіна-вугорскімі плямёнамі. Прынята лічыць, што калянізацыя гэтых земляў славянамі пачалася ў IX стагодзьдзі. 

Першым з гарадоў, што ўзьніклі ў Залесьсі, быў Растоў Вялікі, які згадваецца ў летапісы ўжо ў другой палове IX стагодзьдзя. Да пачатку XII стагодзьдзя існавалі ўжо ўсе асноўныя гарады: Пераслаўль-Залескі, Яраслаўль, Уладзімер-на-Клязьме, Суздаль. 

## Глядзіце таксама
* Апольле (прыродны раён)

Катэгорыя:Кіеўская Русь
Катэгорыя:Гісторыя Яраслаўскай вобласьці
Катэгорыя:Гістарычныя вобласьці Расеі
Новае Сяло

Назву **Но́вае Сяло́** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Новае Сяло — вёска ў Аршанскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Дрысенскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Лёзьненскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Мёрскім сельсавеце Мёрскага раёну
** Новае Сяло — вёска ў Павяцкім сельсавеце Мёрскага раёну
** Новае Сяло — вёска ў Язьненскім сельсавеце Мёрскага раёну
** Новае Сяло — вёска ў Багданаўскім сельсавеце Сеньненскага раёну
** Новае Сяло — вёска ў Студзёнкаўскім сельсавеце Сеньненскага раёну
** Новае Сяло — вёска ў Талачынскім раёне
** Новае Сяло — вёска ва Ўшацкім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Шумілінскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Новае Сяло — вёска ў Ваўкавыскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Карэліцкім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Смаргонскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Новае Сяло — вёска ў Амсьціслаўскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Клічаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Новае Сяло — былая вёска ў Іканскім сельсавеце Барысаўскага раёну
** Новае Сяло — вёска ў Прыгарадным сельсавеце Барысаўскага раёну

### [[Расея]]
* Смаленская вобласьць:
** Новае Сяло — вёска ў Вяземскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Гжацкім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Красьнянскім раёне
** Новае Сяло — вёска ў Манастыршчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Вялікае Сяло
* Крывое Сяло
* Навасёлкі
* Старое Сяло
* Сялко
* Сяло
Уладзімер Лапата-Загорскі

**Уладзімер Мікалаевіч Лапата-Загорскі** (нар. 1968, Берасьце) — беларускі дыплямат.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1968 годзе. Маці — Ніна Загорская, беларуская паэтка, бацька — Мікалай Лапата. У 1994 годзе скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных зносін.

21 сьнежня 2000 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Сырыйскай Арабскай Рэспубліцы. 2 красавіка 2002 году прызначаны амбасадарам у Лібанскай Рэспубліцы па сумяшчальніцтве. 19 ліпеня 2005 году быў дадаткова прызначаны амбасадарам у Ярданскім Хашыміцкім Каралеўстве. 14 жніўня 2008 году быў адстаўлены з усіх гэтых пасадаў.

8 лістапада 2011 году прызначаны амбасадарам Беларусі ў Інданэзіі, 21 лютага 2012 г. — амбасадарам па сумяшчальніцтве ў Аўстраліі (да 2014 году), Малайзіі, Сынгапуры і на Філіпінах. 10 верасьня 2013 году быў прызначаны дадаткова Пастаянным прадстаўнікам Рэспублікі Беларусь пры АСЕАН.

14 верасьня 2017 году быў вызвалены з пасады амбасадара Рэспублікі Беларусь у Інданезіі і па сумяшчальніцтве ў Малайзіі, Сынгапуры і на Філіпінах, Пастаяннага прадстаўніка Рэспублікі Беларусь пры АСЕАН у сувязі зь пераводам да іншага наймальніка.

9 кастрычніка 2008 году ўзнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Інданэзіі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Лібане
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Сырыі
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі на Філіпінах
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Ярданіі
Студзянец

Назву **Студзяне́ц** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Студзянец — вёска ў Сеньненскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Студзянец — хутар у Ашмянскім раёне 
** Студзянец — вёска ў Ваўкавыскім раёне 
** Студзянец — вёска ў Вішнеўскім сельсавеце Смаргонскага раёну
** Студзянец — вёска ў Каранёўскім сельсавеце Смаргонскага раёну

* Гомельская вобласьць:
** Студзянец — вёска ў Кармянскім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Студзянец — вёска ў Горацкім раёне
** Студзянец — вёска ў Касьцюковіцкім раёне
** Студзянец (нежыл.) — вёска ў Клімавіцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Студзянец — вёска ў Валожынскім раёне
** Студзянец — вёска ў Вялейскім раёне
** Студзянец — вёска ў Лагойскім раёне

## Глядзіце таксама
* Студзёная 
* Студзёнка 
* Студзёнкі 
* Студзянка
* Сьцюдзянец
Яўген Вайтовіч

**Яўге́н Канстанці́навіч Вайто́віч** (нарадзіўся  у в. Ляшчыны Барысаўскага раёну Менскай вобласьці) — беларускі палітык і дыплямат. Кандыдат эканамічных навук (1964). Сябра беларускага саюзу кінэматаграфістаў (1980).
Дырэктар «Беларусьфільму» (1975—1983 гады), начальнік галоўнага ўпраўленьня кінафікацыі ды кінапракату Дзяржкіно СССР (1983—1988). З 16 ліпеня 1990 году быў міністрам культуры БССР.

22 лістапада 1993 году прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Летувіскай Рэспубліцы. Заставаўся на гэтай пасадзе да 15 кастрычніка 1998 году.

## Узнагароды
* Ганаровая грамата Кабінэту Міністраў Рэспублікі Беларусь (1997).
* Ордэн Знак Пашаны
* Ордэн Гедыміна II ступені

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Барысаўскім раёне
Катэгорыя:Палітыкі БССР
Катэгорыя:Міністры БССР‎
Катэгорыя:Кандыдаты эканамічных навук
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Летуве
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Кабінэту Міністраў Рэспублікі Беларусь
Ракіроўка

**Ракіроўка** — гэта асаблівы шахматны ход, пры якім рухаюцца адразу дзьве фігуры: кароль і ладзьдзя.

Ракіроўка робіцца наступным чынам: кароль пераходзіць на дзьве клеткі да ладзьдзі (гэта адзіны выпадак, калі ён ходзіць адразу на два палі), а ладзьдзя перамяшчаецца ў суседнюю клетку побач з каралём па іншую клетку ад караля. Калі гулец пачынае ракіроўку з ладзьдзі, гэта парушэньне правілаў, і гулец абавязаны хадзіць толькі ладзьдзёю (кароль ужо ня можа «пераскочыць» цераз ладзьдзю).

Гістарычна ракіроўка нарадзілася як спрашчэньне стратэгічнага манэўру: уводу караля ў крэпасьць і выхаду ладзьдзі ў бой. Паколькі гэта вельмі моцны ход, існуюць абмежаваньні на яго:

* кароль можа ракіравацца, калі ён яшчэ не хадзіў;
* ён ракіруецца з ладзьдзёю, якая яшчэ не хадзіла;
* паміж імі мусіць ня быць іншых фігур;
* кароль ня можа перахадзіць цераз шах;
* кароль ня можа ракіравацца, калі ён пад шахам.

Ракіроўка з каралеўскаю ладзьдзёю называецца кароткаю, а зь візыраваю — доўгаю ракіроўкай (у гэтых выпадках ладзьдзя ходзіць на дзьве альбо тры клеткі адпаведна). У міжнароднай альгебраічнай натацыі кароткая ракіроўка пазначаецца «0—0» (два нулі), а доўгая — «0—0—0» (тры нулі).

Катэгорыя:Правілы шахматаў
Катэгорыя:Шахматная тэрміналёгія
Вердаміцкі сельсавет

**Вердаміцкі сельсавет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Сьвіслацкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вердамічы.

## Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 году як **Палонкаўскі сельсавет** у складзе Сьвіслацкага раёну Беластоцкай вобласьці БССР. Цэнтар — вёска Палонка.

З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Агародніцкага сельсавету, 12 кастрычніка 1960 году — тэрыторыя скасаванага Велікасельскага сельсавету.

2 сьнежня 1961 году сельсавет перайменаваны ў Вердаміцкі, цэнтар перанесены ў вёску Вердамічы, да сельсавета далучана частка скасаванага Грынкоўскага сельсавету (вёскі Вялікія Міхалкі, Малыя Міхалкі, Юшкавічы).

15 лістапада 1971 году скасаваны вёскі Галабуды (зьлілася зь вёскай Агароднікі), Салаўі (зьлілася зь вёскай Манчыцы), Духі (зьлілася зь вёскай Казейкі), хутар Малая Сьвянціца.

23 лютага 1976 году ў склад сельсавету з Поразаўскага пассавету перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Вялікія Баброўнікі, Вялікая Каланая, Малая Каланая, Наркавічы, Сакольнікі, Стасюцічы і хутары Сакольнікі), у склад Сьвіслацкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Казейкі, Монтаўты, Несьцеравічы, Сакі, Ханчыцы).

У 1986 годзе скасавана вёска Даўнары. 20 ліпеня 1992 году 7 населеных пунктаў (вёскі Вялікія Баброўнікі, Вялікая Каланая, Малая Каланая, Наркавічы, Сакольнікі, Стасюцічы і хутар Сакольнікі) вернуты ў склад Поразаўскага пассавету.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 году — 1347 чалавек, зь іх 78,3 % — беларусы, 14,8 % — палякі, 4,2 % — расейцы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Міжнародны дзень помнікаў і мясьцінаў

**Міжнародны дзень помнікаў і мясьцінаў** — адзначаецца 18 красавіка па ініцыятыве ІКАМОС. Адзначаць гэтае сьвята было прынята на Міжнароднай асамблеі ІКАМОС у 1983 годзе. Першы раз святкаваньне праводзілася 18 красавіка 1984 году.

Мэтай гэтага дня ёсьць павелічэньне абазнанасьці грамадзтва адносна разнастайнасьці сусьветнай спадчыны, і ўсьведамленьня неабходнасьці яе аховы.

У 1972 ЮНЕСКА прыняла Канвэнцыю аб ахове сусьветнай культурнай і прыроднай спадчыны, якая набыла моц у 1975 г. і да сучаснага моманту ратыфікаваная 184-мя краінамі (СССР - у 1988 г). Менавіта ў працяг гэтай дзейнасьці пачала дзейнічаць Міжнародная Рада па пытаньнях помнікаў і гістарычных мясьцінаў ICOMOS

У Беларусі пачынаючы з 2003 году толькі зарэгістраваны Беларускі камітэт ІКАМОС, МГА "Гісторыка" і шэраг іншых арганізацыяў заснавалі і працягваюць традыцыю адзначэньня Міжнароднага дню помнікаў і гістарычных мясьцінаў. Актыўнасьць скіраваная на асьвету грамадзянаў Беларусі, а таксама чыноўнікаў, у галіне Аховы спадчыны і ейнае значнасьці дзеля культуры і эканомікі нашай краіны.

Кожны год сьвята прысьвячаецца адной, канкрэтнай праблеме:

* 2001: Захаваньне гістарычных вёсак.
* 2002: Спадчына ХХ стагодзьдзя.
* 2003: Культурная спадчына пад вадой.
* 2004: Земляная архітэктура і спадчына.
* 2005: 40 гадоў ІКАМОС.
* 2006: Індустрыяльная спадчына.
* 2007: Ландшафтная спадчына і помнікі прыроды.
* 2008: Культавая архітэктура і сакральныя мясьціны.
* 2009: 18 красавіка прысьвечана тэме «Спадчына і навука».
* 2010: Помнікі сельскагаспадарчай культуры.

## Вонкавыя спасылкі
* Homepage ICOMOS

Катэгорыя:18 красавіка
Сьвіслацкі сельсавет

Назву **Сьві́слацкі сельсавет** маюць:

* Сьвіслацкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сьвіслацкага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Сьвіслацкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці
* Сьвіслацкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Сьвіслацкі раён
Поразаўскі пасялковы савет

**По́разаўскі пасялко́вы саве́т** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Сьвіслацкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Поразаў.

## Гісторыя
30 красавіка 1958 году вёску Поразаў пераўтварылі ў гарадзкі пасёлак. У сувязі з гэтым Поразаўскі сельсавет Поразаўскага (з 20 студзеня 1960 году — Сьвіслацкага) раёну Гарадзенскай вобласьці быў скасаваны, а населеныя пункты гэтага сельсавету былі перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Поразаўскага пасялковага савету.

1 студзеня 2014 году пасялковы савет рэарганізаваны ў сельсавет з цэнтрам у мястэчку Поразаў.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1986 году — 36

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 308—311

Катэгорыя:Былыя пасялковыя саветы Сьвіслацкага раёну
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, створаныя ў 1958 годзе
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, скасаваныя ў 2014 годзе
Вялікае Сяло (Сьвіслацкі раён)

**Вялі́кае Сяло́** — вёска ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Вялікае Сяло ўваходзіць у склад Вердаміцкага сельсавету.

У 1940—1960 гадах цэнтар Велікасельскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 295 чалавек
* 2010 год — 273 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Вердаміцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сьвіслацкага раёну
Юхнавічы (Пружанскі раён)

**Ю́хнавічы** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Юхнавічы ўваходзяць у склад Велікасельскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 21 чалавек
* 1999 год — 40 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Велікасельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Ялова (Берасьцейская вобласьць)

**Яло́ва** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Ялова ўваходзіць у склад Велікасельскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 304 чалавекі
* 2010 год — 183 чалавекі
* 2012 год — 183 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
*
Шайкі

**Шайкі́** (таксама *Шэ́йкі*, *Шыйкі́*) — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Шайкі ўваходзяць у склад Галынкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 18 чалавек
* 1999 год — 54 чалавекі

## Выхадцы
* Іван Шэйко — навуковец у вобласьці жывёлагадоўлі

## Крыніцы

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Клецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Галынка (Клецкі раён)

**Галы́нка** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці, цэнтар Галынкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 384 чалавекі
* 1999 год — 532 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Падарожжа з Жыгамонтам. Галынка

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Клецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Хілімонаўцы

**Хілімо́наўцы** — вёска ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Хілімонаўцы ўваходзяць у склад Вердаміцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 31 чалавек
* 1999 год — 69 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вердаміцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сьвіслацкага раёну
Велікасельскі сельсавет (Пружанскі раён)

**Велікасе́льскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікае Сяло.

## Гісторыя
16 красавіка 1973 году Бакунскі сельсавет перайменаваны ў Велікасельскі ў складзе Пружанскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

1 сьнежня 2009 року рашэньнем Берасьцейскага абласнога савету дэпутатаў №242 у склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Абруб, Зарэчча, Лазоўка, Перадзельск, Стараволя — скасаванага Старавольскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1974 году — 8

## Крыніцы


Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1973 годзе
Шэйкі

Назву **Шэ́йкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Шэйкі — вёска ў Зэльвенскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Шэйкі — вёска ў Амсьціслаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Шэйкі — вёска ў Клецкім раёне

## Глядзіце таксама
* Шэйка
* Шэйкаўцы 
* Шэйко
Азярэчча

**Азярэ́чча** (да 1994 г. — *Кле́цак-2*) — пасёлак у Клецкім раёне Менскай вобласьці. Азярэчча ўваходзіць у склад Галынкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1003 чалавекі
* 1999 год — 878 чалавек

## Войска
Ад кастрычніка 2003 году пад Азярэччам дзейнічаў радыётэхнічны вузел «Баранавічы» сыстэмы папярэджаньня пра ракетны напад, які ў Міністэрства абароны Беларусі арандавала Міністэрства абароны Расеі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Галынкаўскі сельсавет (Клецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Палонка (неадназначнасьць)

Назву **Пало́нка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* У Берасьцейскай вобласьці:
** Палонка — вёска ў Баранавіцкім раёне

* У Гарадзенскай вобласьці:
** Палонка — вёска ў Сьвіслацкім раёне
Астроўскі

**Астро́ўскі** — пасёлак у Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Астроўскі ўваходзіць у склад Вердаміцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 42 чалавекі
* 1999 год — 50 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вердаміцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сьвіслацкага раёну
Сьвіслацкі сельсавет (Сьвіслацкі раён)

**Сьвіслацкі сельсавет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Сьвіслацкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — горад (да 2000 г. гарадзкі пасёлак) Сьвіслач (не ўваходзіць у склад).

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Сьвіслацкага раёну Беластоцкай вобласьці БССР. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Гарадзенскай вобласьці. У 1976 годзе ў склад сельсавету з Вердаміцкага сельсавету перададзены вёскі Казейкі, Монтаўты, Несьцеравічы, Сакі, Ханчыцы.

Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 2639 чалавек, зь іх 74,7% — беларусы, 18,4% — палякі, 4,6% — расейцы.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.
* Административно-территориальное устройство Республики Беларусь (1981—2010 гг.): справочник. — Минск: БелНИИДАД, 2012. — 172 с.


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Прыбалавічы

**Пры́балавічы** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 6 км ад шашы , за 46 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтру Лельчыцаў. Прыбалавічы ўваходзяць у склад Мілашавіцкага сельсавету, цэнтар камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Прыбалавічы».

## Гісторыя
Прыбалавічы вядомыя з 1431 году, калі вялікі князь літоўскі Сьвідрыгайла падарыў іх князю Міхаілу Чартарыйскаму.

У 1451 годзе згадваюцца як прыватнае сяло ў складзе Вялікага княства Літоўскага. У XV—XVIII стагодзьдзях вёска ў складзе Вялікага княства Літоўскага. З 1793 году — у складзе Расейскай імпэрыі.

У сьнежні 1942 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 52 жыхары.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1815 год — 27 двароў; 1845 год — 23 двары, 180 жыхароў; 1886 год — 38 двароў, 203 жыхары
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 87 двароў, каля 590 жыхароў; 1917 год — 98 двароў, 692 жыхары; 1940 год — 250 двароў, 1030 жыхароў; 1998 год — 340 двароў, 1015 жыхароў; 1999 год — 1005 жыхароў; 2000 год — 347 двароў, 985 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 836 жыхароў

## Інфраструктура
Сярэдняя школа, клюб, бібліятэка, дзіцячы сад, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама.

## Інфармацыя для турыстаў
### Помнікі архітэктуры
* Царква Покрыва Прасьв. Багародзіцы, драўляная, пабудавана ў ХVІІІ стагодзьдзі
* Магіла ахвяр фашызму. У 1958 годзе на магіле пастаўлены абэліск.

## Асобы
Радзіма беларускага фальклярыста Алеся Лозкі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Прыбалавічы на Radzima.org
* Прыбалавічы
* Наша Ніва, Жыцьцё на мяжы. Рэпартаж з Гомельшчыны і Берасьцейшчыны

Катэгорыя:Мілашавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Дуброўскі сельсавет (Лельчыцкі раён)

**Дуброўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Цэнтар савету — вёска Дуброва.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Мілошавічы

**Міло́шавічы** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Мілошавічы ўваходзяць у склад Пузавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 72 чалавекі
* 1999 год — 111 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пузавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Мілашавіцкі сельсавет

**Мі́лашавіцкі сельсавет**&nbsp;— адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар&nbsp;— вёска Мілашавічы.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Мілашавічы

**Мі́лашавічы** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, на левым беразе ракі Убарці, на шашы Лельчыцы — Глушкавічы (). Мілашавічы ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Мілашавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Населены пункт вядомы зь пісьмовых крыніц з 1622 году, як сяло ў складзе ВКЛ, дзяржаўная ўласнасьць. З 1793 году Мілашавічы ўваходзілі ў склад Расейскай імпэрыі.

З 20 жніўня 1924 году вёска зрабілася цэнтрам сельсавету.

У сьнежні 1942 году нацысты расстралялі 88 жыхароў вёскі.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1886 год — 52 двары, 338 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 149 двароў, 943 жыхароў; маёнтак, 1 двор, 7 жыхароў; 1917 год — 320 двароў, 964 жыхароў; 1940 год — 300 двароў, 1250 жыхароў; 1998 год — 479 двароў, 1316 жыхароў; 1999 год — 1234 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 1011 жыхароў

## Інфраструктура
Мэханічныя майстэрні, вытворчая дзялянка Лельчыцкага лясгасу, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, мэдычная амбуляторыя, аптэка, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўваньня насельніцтва, аддзяленьне сувязі, аддзяленьне ААТ «Беларусбанк».

## Інфармацыя для турыстаў
### Помнікі архітэктуры
* Сьвята-Ўсьпенская царква, драўляная, пабудаваная ў 1995 годзе.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Мілашавічы

Катэгорыя:Мілашавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Юшкавічы (Гарадзенская вобласьць)

**Ю́шкавічы** — вёска ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Юшкавічы ўваходзяць у склад Вердаміцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 41 чалавек
* 1999 год — 70 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вердаміцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сьвіслацкага раёну
841

## Падзеі
* быў заснаваны Дублін

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Лі Ао, кітайскі філёзаў і пісьменьнік
Карма (Лельчыцкі раён)

**Карма́** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 3 км на паўночны захад ад вёскі Букчы. Карма ўваходзіць у склад Букчанскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомая з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Тонескай воласьці Мазырскага павету, у якім на той момант налічвалася 16 двароў, 108 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 16 двароў, 108 жыхароў; 1940 год — 30 двароў, 131 жыхар; 1998 год — 13 двароў, 26 жыхароў; 1999 год — 22 жыхары; 2000 год — 14 двароў, 15 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 12 жыхароў

## Гаспадарка
У складзе камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Прыбалавічы».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Карма

Катэгорыя:Букчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Букча

**Бу́кча** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 18 км на паўночны захад ад шашы , за 14 на паўночны ўсход ад Радзівілавічаў, за 12 км на паўднёвы захад ад Тонежу. Букча ўваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Букчанскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома па пісьмовых крыніцах XVI ст. як прыватнае сяло ў складзе Вялікага княства Літоўскага. 

У ліпені 1654 году казакі, наляцеўшы на вёскі і мястэчкі Тураўшчыны, «сялян мучылі, насьмерць забівалі, маёмасьць іх усю забіралі, іншыя вёскі агнём палілі…» Пазьней сюды прыходзіў казацкі полк нейкага Грышкі Чорнага. Чаркасы зьяўляліся тут і разам з маскоўскімі ратнікамі. У верасьні 1654 году на Тураўскую і Сьмядынскую (ніжэй па Прыпяці) воласьці напала маскоўскае войска. Паводле заявы тураўскага падстаросты Хведара Ляўковіча, чужынцы «ня толькі ў дамах сялянскіх што змаглі адшукаць забралі, але, сялян у лясах знаходзячы, некаторых насьмерць пазамучвалі…» 24 верасьня яны «да апошняй халупы» спалілі вёску і спустошылі дзясяткі іншых.

3 1793 году ў складзе Расейскай імпэрыі, сяло Тонескай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

3 20 жніўня 1924 году цэнтар сельсавету.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1886 год — 47 двароў, 259 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 128 двароў, 800 жыхароў; 1917 год — 157 двароў, 913 жыхароў, у тым ліку 762 беларусы, 151 габрэй; 1940 год — 220 двароў, 875 жыхароў; 1970 год — 416 двароў, 1742 жыхары; 1998 год — 362 двары, 941 жыхар; 1999 год — 911 жыхароў; 2000 год — 388 двароў, 891 жыхар
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 657 жыхароў

## Інфраструктура
Землі вакол вёскі знаходзяцца ў складзе камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Прыбалавічы». Мэханічныя майстэрні, лясьніцтва, сярэдняя школа, дзіцячы сад, клюб, бібліятэка, аддзяленьне сувязі, аўтаматычная тэлефонная станцыя, фэльчарска-акушэрскі пункт, 3 крамы. 

## Інфармацыя для турыстаў
### Страчаная спадчына
* Уваскрасенская царква

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Букча

Катэгорыя:Букчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Глушкавічы

**Глу́шкавічы** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 2 км ад аўтадарогі . Глушкавічы ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Глушкавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Першы ўспамін пра вёску Глушкавічы сустракаецца ў вопісе Оўруцкага замка за 1545 год, калі яна зьяўлялася прыватным сялом у складзе ВКЛ.

У часы панаваньня Расейскай імпэрыі ў Глушкавічах таксама жылі палякі і немцы. Улады БССР давалі дазвол на пасяленьне немцаў-каляністаў на паўднёвых глушкавіцкіх хутарах. Гэтак, у 1924 годзе ў хутары Нямецкі Млынок налічвалася 25 чалавек. А на захадзе ад Глушкавічаў — польскі хутар Будкі перарос у невялічкую вёску.
 
У вайну нацысты тройчы нішчылі вёску і забілі 300 жыхароў. Засталіся толькі дзьве хаты ад лесу. Цяпер за нямецкія грошы тут пабудавана вялікая мураваная царква.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1815 год — 74 двары, 436 жыхароў; 1886 год — 126 двароў, 753 жыхары; 1897 год — 1369 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 230 двароў, 1470 жыхароў; 1917 год — 279 двароў, 1688 жыхароў (1559 беларусаў і 129 габрэяў); 1921 год — 298 двароў; 1923 год — 1717 жыхароў; 1940 год — 365 двароў, 1987 жыхароў; 1970 год — 545 двароў, 2530 жыхароў; 1998 год — 721 двор, 2349 жыхароў; 1999 год — 2380 жыхароў; 2000 год — 720 двароў, 2352 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2008 год — каля 2,5 тыс. жыхароў; 2009 год — 2101 жыхар

## Прамысловасьць

У 1975 годзе ў вёсцы было створана прадпрыемства «Граніт». Сёньня вакол Глушкавічаў — гранітныя кар’еры, што сягаюць глыбінёю часам 30—35 мэтраў. У выніку нядаўняй рэканструкцыі друзава-гранітны завод ператварыўся ў прадпрыемства, дзе працуе кожны пяты тутэйшы жыхар.

## Інфармацыя для турыстаў
### Архітэктура
* Сьвята-Пакроўская царква, пабудаваная ў 1995 годзе
* Каменныя крыжы

### Страчаная спадчына
* Царква

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* Глушкавічы на Radzima.org
* Глушкавічы
* Наша Ніва, Жыцьцё на мяжы. Рэпартаж з Гомельшчыны і Берасьцейшчыны

Катэгорыя:Глушкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Млынок

Назву **Млыно́к** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Млынок — вёска ў Баранавіцкім раёне
** Млынок — вёска ў Пружанскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Млынок (нежыл.) — вёска ў Брагінскім раёне
** Млынок (нежыл.) — вёска ў Добрускім раёне
** Млынок — вёска ў Ельскім раёне
** Млынок — вёска ў Жыткавіцкім раёне
** Млынок — вёска ў Мазырскім раёне
** Млынок — вёска ў Навасёлкаўскім сельсавеце Петрыкаўскага раёну
** Млынок — вёска ў Пціцкім сельсавеце Петрыкаўскага раёну

## Падвойныя назвы
* Верхні Млынок 
* Ніжні Млынок 
* Нямецкі Млынок 
* Перароўскі Млынок
* Сіманіцкі Млынок 

## Глядзіце таксама
* Млын
* Млынарова
* Млынка
* Млынкі
* Млыны
840

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Людовік Набажны, кароль Франкаў, імпэратар Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі

## Вонкавыя спасылкі
Белыя Лугі

**Бе́лыя Лугі́** — вёска ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Белыя Лугі ўваходзяць у склад Райцаўскага сельсавету.

## Гісторыя
4 красавіка 2017 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Варанчанскага ў склад Райцаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 32 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Райцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёну
Куневічы

**Ку́невічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Карасінкі. Уваходзяць у склад Райцаўскага сельсавету Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Кона або Куна (Cono, Cuno) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
4 красавіка 2017 году вёску перадалі зь ліквідаванага Варанчанскага ў склад Райцаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 37 чалавек
* 2010 год — 22 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Райцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёну
Цягнік (неадназначнасьць)

**Цягні́к**:

* Цягнік — некалькі адзінак рухомага складу чыгунак (вагоны, лякаматывы, аўтаматрысы) кіраваныя або якія пхнуцца лякаматывам. Існуюць таксама цягнікі без лякаматыва, з маторнымі вагонамі.
* Аўтацягнік — аўтамабіль з прычэпам.

## Фільмы
* Цягнік (фільм, 1964)
* Цягнік (фільм, 1973)

## Іншае
* Цягнік 1оты (гісторыя першая) (niamuzyka) — першы альбом PANaNieba.
Цырынскі сельсавет

**Цырынскі сельсаве́т** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Цырын.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Карэліцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
830-я

**830-я**

Стагодзьдзі: VIII стагодзьдзе - IX стагодзьдзе - X стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
780-я
790-я
800-я
810-я
820-я
**830-я**
840-я
850-я
860-я
870-я
880-я


Гады: 
830, 831, 832, 833, 834, 835, 836, 837, 838, 839

----

## Асноўныя падзеі
* зьяўляюцца першыя швэдзкія пасяленцы на тэрыторыі будучага Ноўгарадзкага княства

## Вонкавыя спасылкі
Аканавічы

**Ака́навічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сэрвачы. Уваходзяць у склад Цырынскага сельсавету Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Экан (Eckan) — імя германскага паходжаньня, вытворнае ад старажытнага германскага імя Agi (Akko).

## Насельніцтва
* 1909 год — 336 чалавек
* 1999 год — 194 чалавекі
* 2010 год — 146 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Цырынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёну
Бабонеўка

**Бабо́неўка** — вёска ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Бабонеўка ўваходзіць у склад Цырынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 49 чалавек
* 1999 год — 66 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Цырынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёну
Альшаны (Гарадзенская вобласьць)

**Альша́ны** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Сэрвачы. Уваходзяць у склад Цырынскага сельсавету Карэліцкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Назва

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Alsz (Alisz).

## Насельніцтва
* 1999 год — 61 чалавек
* 2010 год — 28 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Цырынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Карэліцкага раёну
Замкавая вуліца (Горадня)

**Вуліца Замкавая** — вуліца ў цэнтральнай частцы Горадні. 

Назва гістарычная. Даўжыня — 360 м. 

Праходзіць ад Савецкай плошчы да Старога і Новага замкаў.

Перасякаецца з вуліцай вуліцы Давыда Гарадзенскага.
 
## Гісторыя
Адна з найбольш старажытных вуліц Горадні. Праўдападобна, існавала яшчэ ў 12 ст., як дарога ад дзядзінца да гандлёва-рамеснага пасаду.

Дакумэнтальна ўзгадваецца упершыню 1530-х-1540-х гадах у актавых кнігах гарадзенскага гродзкага суду. 

У пэрыяд Новага часу Замкавую вуліцу галоўным чынам насялялі жыды. У сярэдзіне 16 ст. яны валодалі 14 з 16 існуючых пляцаў. Выключэньнем былі пляцы, што ляжалі бліжэй Рынку.

У рэвізіі 1680 было зафіксавана 17 пляцаў Замкавай вуліцы.

Паралельна з назвай Замкавая вуліца насіла другую назву - *вуліца Жыдоўская з рынку да замку*. Раней побач з вуліцай праходзілі дзьве вуліцы з падобнымі назвамі - *вуліца Цесная Жыдоўская* і *вуліца Школьная Жыдоўская*, якія не захаваліся.

## Цікавыя аб'екты
* Стары замак (Гарадзенскі гісторыка-археалягічны музэй);
* Новы замак (Гарадзенскі гісторыка-археалягічны музэй, Гарадзенская абласная бібліятэка імя Я. Карскага);
* былы палац Храптовічаў (Гарадзенскі музэй гісторыі рэлігіі);
* былая пажарная частка з пажарнай вежай (Гарадзенскі музэй гісторыі пажарнай службы);
* Помнік Вітаўту Вялікаму;
* Помнік ахвярам Гарадзенскага ґета;
* пры сутыку з Савецкай плошчай - месца ўзарванай камуністамі Фары Вітаўта (цяпер сквэрык).

## Літаратура

, с. 220
, с 125-132