open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі (Ліпск)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Ліпску. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Мураваны касьцёл у Ліпску збудавалі ў 1910 годзе як філіяльны на сродкі графаў Патоцкіх.

У Першую сусьветную вайну будынак касьцёла атрымаў пашкоджаньні, па чым яго часткова аднавілі.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры эклектыкі, у якім спалучаюцца рысы барока, клясыцызму, асобныя элемэнты ракако. Гэта прастакутная ў пляне 3-нэфавая базыліка з бакавымі закрысьціямі. У плястычным разьвязку фасадаў вялікая роля надаецца руставаных лапаткам і фігурным панэлям. Вэртыкальным акцэнтам з боку галоўнага фасаду выступала нэабарокавая 4-гранная вежа-званіца зь фігурным купалам і шпілем у завяршэньні. Яна стаяла на шырокай тэрасе з балюстрадай на пэрымэтры і дэкаратыўнымі вазамі на кутах. Над карнізам галоўнага фасаду разьмяшчаўся лучковы франтон, аконныя праёмы такой жа формы чаргаваліся з авальнымі люкарнамі.

## Галерэя

Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1914).jpg|1914 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1914) (2).jpg|1914 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1914) (3).jpg|1914 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1915).jpg|1915 г.


Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1915) (2).jpg|1915 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1915) (3).jpg|1915 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1915-17).jpg|1915—1917 гг.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1916).jpg|1916 г.


Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1916) (2).jpg|1916 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1916) (3).jpg|1916 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1917).jpg|1917 г.
Lipsk, Maci Božaj. Ліпск, Маці Божай (1917-18).jpg|1917—1918 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Ліпск (Ляхавіцкі раён)
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касьцёлы Ляхавіцкага раёну
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Найсьвяцейшай Панны Марыі
Царква Сьвятога Прарока Ільлі (Любча)

**Царква Сьвятога Прарока Ільлі** — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) у Любчы. Знаходзіцца ў цэнтры мястэчка, каля гістарычнага Рынку. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Любчы збудавалі ў 1910—1914 гадох на месцы драўлянай царквы.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. У аснове падоўжана-восевай кампазыцыі кубападобны аб’ём малітоўнай залі, накрыты 4-схільным дахам з купалам-цыбулінай у завяршэньні. Восьсю захад-усход да яго далучаюцца прытвор, завершаны 2-яруснай шатровай з купалам-цыбулінай вежай-званіцай і паўкруглая апсыда. Фасады падзяляюцца вузкімі аркаымі аконнымі праёмамі ў ліштвах у форме какошнікаў. Галоўны ўваход вылучаецца магутным арачным парталам пад 2-схільным пакрыцьцём.

## Галерэя

Lubča, Rynak. Любча, Рынак (1901-14).jpg|да 1915 г.
Lubča, Rynak, Illinskaja. Любча, Рынак, Ільлінская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Lubča, Illinskaja. Любча, Ільлінская (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Lubča, Rynak, Illinskaja. Любча, Рынак, Ільлінская (1915-18) (3).jpg|1915—1918 гг.


Lubča, Illinskaja. Любча, Ільлінская (1915-18) (3).jpg|1915—1918 гг.
Lubča, Rynak, Illinskaja. Любча, Рынак, Ільлінская (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Lubča, Zamkavaja, Illinskaja. Любча, Замкавая, Ільлінская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Lubča, Illinskaja. Любча, Ільлінская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.


Lubča. Любча (1916).jpg|1916 г.
Lubča, Illinskaja. Любча, Ільлінская (07.1917).jpg|ліпень 1917 г.
Lubča, Rynak, Illinskaja. Любча, Рынак, Ільлінская (1917).jpg|1917 г.
Lubča, Nioman. Любча, Нёман (1901-39).jpg|да 1939 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Любча
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Любча
Касьцёл Сьвятога Язэпа (Ляхавічы)

**Касьцёл Сьвятога Язэпа** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Ляхавічах. Знаходзіцца ў паўночнай частцы места. Дзее. Твор архітэктуры нэаготыкі.

## Гісторыя
Новы мураваны касьцёл у Ляхавічах збудавалі ў 1907 годзе на сродкі Рэйтанаў. У 1910 годзе адбылася яго кансэкрацыя.

Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад паліклініку. У 2010-я гады будынак касьцёла вярнулі каталікам, пачалося яго аднаўленьне.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэаготыкі. Гэта 3-нэфавая 1-вежавая базыліка з паўкруглай апсыдай. Гатычную вэртыкальную накіраванасьць архітэктурнай кампазыцыі надавалі высокая шатровая званіца (васьмярык на чацьверыку) на фасадзе і пэрспэктыўны ўваходны стральчаты партал з акном-ружай над ім. Вэртыкальны рытм стваралі ступеньчатыя контрфорсы зь вежачкамі-фіяламі і «крабамі» ў завяршэньні ступеньчатых контрфорсаў, высокія вузкія стральчатыя нішы і аконныя праёмы, аркатурныя пасы. Бакавыя працяглыя фасады рытмічна падзяляліся высокімі стральчатымі аконнымі праёмамі і ступеньчатымі контрфорсамі ў прасьценках.

Унутраная прастора разьмяжоўвалася на тры нэфы гранёнымі слупамі, перакрывалася стральчатымі скляпеньнямі. У інтэр’еры быў нэагатычны амбон.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Lachavičy, Śviatoha Jazepa. Ляхавічы, Сьвятога Язэпа (1914).jpg|1914 г.
Lachavičy, Śviatoha Jazepa. Ляхавічы, Сьвятога Язэпа (1914) (2).jpg|1914 г.
Lachavičy, Śviatoha Jazepa. Ляхавічы, Сьвятога Язэпа (1914) (3).jpg|1914 г.


### Сучасныя здымкі

Ляхавічы. Адбудова касцёла (02).jpg|Агульны выгляд
Ляхавічы. Адбудова касцёла (01).jpg|Бакавы фасад
Ляхавічы. Адбудова касцёла (05).jpg|З боку апсыды


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Ляхавічы
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касьцёлы Ляхавіцкага раёну
Царква Сьвятога Георгія (Мір)

**Царква Сьвятога Георгія** — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя (мураўёўка) у Міры. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы мястэчка, на могіках пры Замкавай вуліцы. Дзее як прыпісная да Мірскай Траецкай царквы. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную могілкавую царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Міры збудавалі ў 1910 годзе.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта кубападобны аб’ём, да якога далучаюцца прастакутныя ў пляне апсыда і прытвор. Шатровы дах завяршаецца 4-гранным драўляным барабанам з купалам-цыбулінай, прытвор — шчытом з 2 аркавымі праёмамі. Уваход вылучаецца аркавым праёмам у кілепадобным абрамленьні. Фасады праразаюцца аркавымі аконнымі праёмамі з броўкамі, дэкаруюцца нішамі і рэльефнымі крыжамі.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Мір
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Мір (Гарадзенская вобласьць)
Капліца Заслаўскіх (Мір)

**Капліца Заслаўскіх** — помнік гісторыі пачатку XX стагодзьдзя ў Міры. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы мястэчка каля замка, на рагу Нясьвіскай і Замкавай вуліцаў. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную капліцу ў Міры збудавалі ў 1909 годзе на месцы драўлянай капліцы дзеля ўшанаваньня памяці Ўладзімера Заслаўскага, які памёр 28 сакавіка 1909 году ў веку 37 гадоў. Пра гэта сьведчыць табліцы пра ўваходзе з наступным надпісам:

За тры гады да сьмерці Ўладзімера Заслаўскага моцна зьбілі п’яныя казакі Кубанскага войска княгіні Клеапатры Сьвятаполк-Мірскай.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта цэнтрычны 4-гранны аб’ём пад шлемападобным купалам. Бакавыя грані праразаюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі ў ліштвах з сандрыкамі, тыльная грань дэкаруецца рэльефным укосным (маскоўскім) 8-канцовым крыжам, вуглы — гранёнымі лапаткамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Мір
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Мір (Гарадзенская вобласьць)
Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Мядзьведзічы)

**Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Мядзьведзічах. Знаходзіцца ў паўночнай частцы колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры эклектыкі.

## Гісторыя

Мураваны касьцёл у Мядзьведзічах збудавалі ў 1908 годзе.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры эклектыкі. Гэта 1-вежавая 3-нэфавая базыліка. Цэнтральны нэф падаўжаецца 5-граннай алтарнай часткай. З двух бакоў да яе далучаюцца рызьніцы. Галоўны фасад мае ступеньчатую ярусную структуру. Выступы з бакоў фасаду згладжваюцца валютамі. 

Усярэдзіне нэфы перакрываюцца цыліндрычнымі скляпеньнямі, аздабляюцца дэкаратыўным арнамэнтам.

## Галерэя

Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1900) (2).jpg|Стары касьцёл, да 1901 г.
Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1908).jpg|Будоўля, 1908 г.
Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1912).jpg|1912 г.
Miadźviedzičy. Мядзьведзічы (1912).jpg|1912 г.


Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1913).jpg|1913 г.
Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1913) (2).jpg|1913 г.
Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1913) (3).jpg|1913 г.
Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1914).jpg|1914 г.


Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1914) (2).jpg|1914 г.
Miadźviedzičy. Мядзьведзічы (1914) (2).jpg|1914 г.
Miadźviedzičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Мядзьведзічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1915-16).jpg|1915—1916 гг.
Miadźviedzičy. Мядзьведзічы (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Мядзьведзічы
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Катэгорыя:Касьцёлы Ляхавіцкага раёну
Царква Праабражэньня Гасподняга (Новая Мыш)

**Царква́ Праабражэ́ньня Гаспо́дняга** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Новай Мышы. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на гістарычным Рынку пад адрасам *вуліца Садовая, 1*. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Драўляную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Новай Мышы збудавалі ў 1859 годзе.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта цэнтрычны крыжова-купальны храм, зрублена на высокім мураваным цокалі. Над 4-схільным дахам асноўнага кубападобнага аб’ёма ўзвышаецца пяць 8-гранных 2-ярусных барабанаў з шатрамі, завершанымі купаламі-цыбулінамі. Грані барабанаў афармляюцца кілепадобнымі шчытамі. У адным з купальных барабанаў месьціцца званіца з 4 званамі. Бакавыя прыдзелы завяршаюцца 2-граннымі шчытамі і праразаюцца здвоенымі аконнымі праёмамі з каляровымі вітражамі. Гарызантальна ашаляваныя фасады апярэзваюцца шырокімі кутнімі лапаткамі і вялізным карнізам, праразаюцца высокімі прастакутнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах з мудрагелістым арнамэнтальным завяршэньнем. Галоўны ўваход з заходняга боку вылучаецца высокім цьвінтаром зь лесьвічным каскадам і прытворам з паўвальмавым дахам і купалам-цыбулінай на вільчыку.

Ва ўнутранай прасторы дамінуе малітоўная заля, у якую адкрываецца сьветлавы 8-гранны барабан, падтрыманы магутнымі рыгелямі і чатырма крыжовымі ў сечыве ўстоямі. Бакавыя прыдзелы, апсыда і прытвор адкрываюцца ў асноўны аб’ём шырокімі праёмамі з скошанымі верхнімі кутамі. У дэкоры выкарыстоўваюцца прастакутныя і фігурныя філёнгі ў фрызавай частцы. Апсыда вылучаецца выкананым у дрэве ў 2-й палове XІX ст. 1-ярусным іканастасам з цэнтральным кілепадобным франтонам. У інтэр’еры захоўваюцца абразы: «Спас Пантакратар» і «Маці Божая зь дзіцем» (канец XVIII ст.), «Аляксандар Неўскі» (XIX ст.).

Царква атачаецца драўлянай агароджай з 3-пралётнымі аркавымі брамамі і старымі пасадкамі ліпы.

## Галерэя

Novaja Myš, Rynak, Spaskaja. Новая Мыш, Рынак, Спаская (1900).jpg|каля 1900 г.
Novaja Myš, Rynak, Pieramianieńnia Pana-Spaskaja. Новая Мыш, Рынак, Перамяненьня Пана-Спаская (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Novaja Myš, Rynak, Pieramianieńnia Pana-Spaskaja. Новая Мыш, Рынак, Перамяненьня Пана-Спаская (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.
Novaja Myš, Rynak, Spaskaja. Новая Мыш, Рынак, Спаская (1916) (2).jpg|1916 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Новая Мыш
Моталь
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Перамяненьня Гасподняга
Касьцёл Беззаганага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (Нягневічы)

**Касьцёл Беззаганага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры канца XVIII стагодзьдзя ў Нягневічах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. У 1861 годзе ўлады Расейскай імпэрыі гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры клясыцызму.

У наш час у будынку касьцёла дзее **царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай** Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае

Мураваны касьцёл у Нягневічах збудавалі ў 1795 годзе.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Нягневічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. Аднак па здушэньні вызвольнага паўстаньня ў 1831 годзе расейскія ўлады гвалтоўна адабралі касьцёл у каталікоў і перарабілі яго пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
За савецкім часам царква працягвала дзеяць.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта кампактавы прастакутны аб’ём з 3-граннай апсыдай, над якой 2-схільны дах пераходзіць у вальмавы і выходзіць на галоўны фасад вузкім трыкутнікам. У яго тымпане аркавае акно-біфорыюм, дэкараванае сандрыкам на дэнтыкулах. Сьцены падзяляюцца высока ўзьнятымі аркавымі аконнымі праёмамі, дэкаруюцца пілястрамі ў прасьценках.

Малітоўную залю 2 рады 4 прафіляваных слупоў і перакінутыя празь іх аркады падзяляюць на 3 нэфы. Пры ўваходзе абмежаваны прытвор, над якім на 4 слупах разьмяшчаюцца хоры. У інтэр’еры захоўваецца абраз другой паловы XVIII ст. «Сьвятое сямейства».

Побач з царквой стаіць мураваная 2-ярусная 4-гранная званіца.

## Галерэя

Нягневічы. Краявіды (01).jpg|З боку апсыды
Нягневічы. Краявіды (05).jpg|Званіца
Нягневічы. Краявіды (03).jpg|Укосны (маскоўскі) васьміканцовы крыж


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Нягневічы
Нягневічы
Катэгорыя:Нягневічы
Касьцёл Сьвятога Юрыя (Паланечка)

**Касьцёл Сьвято́га Ю́рыя** — помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў у Паланечцы. Знаходзіцца на пагорку, каля палаца Радзівілаў. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з рысамі нэаготыкі і мадэрну. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы касьцёл у Паланэчцы збудавалі 1437 годзе з фундацыі вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча. У 1751 годзе ў мястэчку збудавалі новы драўляны касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Паланечка апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1855 годзе пры ім збудавалі званіцу. У 1899 годзе будынак касьцёла рэканструявалі.

### Найноўшы час
За савецкім часам касьцёл працягваў дзеяць.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з рысамі нэаготыкі і мадэрну. Гэта прастакутны ў пляне будынак зь 5-граннай апсыдай і гранёным вальмавым пакрыцьцём. З бакоў галоўнага фасаду ўзвышаюцца чацьверыковыя шатровыя вежы, паміж якімі разьмяшчаецца франтон з акном-ружай. Уваход вылучаецца 2-слуповым ганкам зь пяцьцю цэмэнтавымі прыступкамі, завершаным 2-схільнай навісьсю. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца высокімі стральчатымі аконнымі праёмамі і ступеньчатымі контрфорсамі ў прасьценках. У дэкоры выкарыстоўваецца накладны геамэтрычны арнамэнт, які апярэзвае карніз на дэнтыкулах, фігурная шалёўка, гатычныя пераплёты вокнаў.

Усярэдзіне на чатырох драўляных слупах хоры, на якіх разьмяшчаецца арган на дзевяць галасоў, выкананы віленскім майстрам Ф. Астрамецкім у 1897 годзе. 2-ярусны драўляны галоўны алтар паміж дзьвюма карынцкімі калёнамі часткова аздабляецца разьбой і пазалотай. Бакавыя абразы і прафіляваны цокаль дэкаруюцца акантам. У алтары разьмяшчаюцца 2 чыгунныя мэмарыяльныя дошкі 1829 і 1836 гадоў, прысьвечаныя прадстаўнікам роду Радзівілаў. З правага боку ад прэзьбітэрыюму бакавы алтар Найсьвяцейшай Панны Марыі, зь левага боку — алтар Сьвятога Антонія Падуанскага.

Касьцельны пляц атачаецца агароджай. З правага боку ад касьцёла стаіць квадратная ў пляне 1-ярусная званіца на мураваным падмурку, накрытая шатровым дахам. З правага боку званіцы знаходзіцца капліца. Гэта прастакутны зруб з 3-граннай апсыдай. Трыкутны франтон над вынесеным дахам на фасадзе патрымліваецца двума слупамі. Гарызантальна ашаляваныя фасады праразаюцца прастакутнымі ўваходным і двума аконнымі праёмамі.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Pałanečka, Śviatoha Juryja. Паланэчка, Сьвятога Юрыя (1900).jpg|каля 1900 г.
Pałanečka, Kaplica. Паланэчка, Капліца (A. Visłocki, 1923).jpg|А. Віслоцкі, 1923 г.
Pałanečka, Śviatoha Juryja. Паланэчка, Сьвятога Юрыя (1944-49).jpg|1940-я гг.
Pałanečka, Śviatoha Juryja. Паланэчка, Сьвятога Юрыя (1944-49) (2).jpg|1940-я гг.


### Сучасныя здымкі

Паланечка. Драўляны касцёл (02).jpg|Бакавы фасад
Паланечка. Драўляны касцёл (04).jpg|Інтэр’ер
Паланечка. Драўляны касцёл (05).jpg|Капліца і званіца
Brbapala02-20.jpg|Мэмарыяльная дошка


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Паланечка
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Касьцёл Сьвятога Юрыя (Сваятычы)

**Касьцёл Сьвятога Юрыя** — помнік архітэктуры XIX стагодзьдзя ў Сваятычах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка каля сядзібы Чапскіх, на гістарычнай Касьцельнай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры ампіру.

## Гісторыя
Мураваны касьцёл у Сваятычах збудавалі ў 1825 годзе на сродкі Чапскіх. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1864 годзе расейскія ўлады гвалтоўна зачынілі касьцёл, які перарабілі пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царвы).

У 1920 годзе ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі будынак касьцёла каталікам. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл. У 1990 годзе будынак касьцёл зноў вярнулі каталікам, пачалося яго аднаўленьне.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры ампіру. Гэта прастакутны ў пляне аб’ём пад 2-схільным дахам. Да алтарнай частцы далучаюцца бакавыя нізкія закрысьціі пад 1-схільнымі пакрыцьцямі. Фасад вылучаецца дарычным 2-калённым з бакавымі антамі портыкам-лёджыяй з трыкутным франтонам на фоне высокага атыка з 2-гранным ступеньчатым шчыпцом у завяршэньні. Бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца высока ўзьнятымі паўкруглымі вокнамі-люкарнамі і пілястрамі ў прасьценках, апярэзваюцца карнізам на дэнтыкулах. Пад будынкам месьціцца крыпта-пахавальня.

Перад касьцёлам стаіць мураваная званіца — 4-гранная 2-ярусная вежа пад шатровым дахам. Ніжні ярус глухі з прастакутным уваходным праёмам, другі — раскрываецца аркавымі прасьветамі, дэкаруецца кутнімі пілястрамі і апярэзваецца карнізам на дэнтыкулах

## Галерэя

Svajatyčy, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Сьвятога Юрыя (1868-69).jpg|Праект іканастаса, 1868—1869 гг.
Svajatyčy, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Сьвятога Юрыя (1868-69).jpg|Праект іканастаса, 1868—1869 гг.
Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1900).jpg|каля 1900 г.
Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1910).jpg|1910 г.


Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1917).jpg|1917 г.
Svajatyčy, Rynak. Сваятычы, Рынак (1917).jpg|1917 г.
Svajatyčy, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Сьвятога Юрыя (A. Visłocki, 1923).jpg|А. Віслоцкі, 1923 г.
Svajatyčy, Kaścielnaja, Śviatoha Juryja. Сваятычы, Касьцельная, Сьвятога Юрыя (1919-39).jpg|да 1939 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Сваятычы
Катэгорыя:Касьцёлы Пінскай дыяцэзіі
Царква Сьвятога Міхала Арханёла (Уселюб)

**Царква Сьвятога Міхала Арханёла** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ва Ўселюбе. Знаходзіцца на заходняй ускраіне колішняга мястэчка, на Беліцкай вуліцы. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Сьвятога Пасаду, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока, мастацкае аблічча якога пацярпела ў выніку надбудовы купалоў-цыбулінаў.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваную грэцка-каталіцкую (уніяцкую) царкву ва Ўселюбе збудавалі ў XVIII ст. на месцы драўлянай царквы 1630 году.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Ўселюб апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць як уніяцкая. Аднак па гвалтоўнай ліквідацыі Грэцка-Каталіцкай (Уніяцкай) царквы ў 1839 годзе расейскія ўлады адабралі будынак царквы ў Сьвятога Пасаду і перадалі ў валоданьне Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1848 годзе царкву перабудавалі.

### Найноўшы час
За савецкім часам царква працягвала дзеяць.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Гэта прастакутны ў пляне аб’ём з паўкруглай апсыдай, 2-схільны дах над якой пераходзіць у канічны, над якім на 8-гранным барабане ўзвышаецца купал-цыбуліна. Магутныя роўнічныя сьцены (таўшчыня 1,5 м) падзяляюцца прастакутнымі аконнымі праёмамі з глыбокімі адхіламі. Над трыкутным франтонам галоўнага фасаду стаіць драўляная званіца (васьмярык на чацьверыку) з купалам-цыбулінай.

Ва ўнутранай прасторы роўную столь падтрымліваюць 2 слупы, 3-гранны іканастас вылучае апсыду і бакавыя рызьніцы; пры ўваходзе месьціцца нартэкс з хорамі на 2-м ярусе. У інтэр’еры захоўваецца абраз 1761 году «Велікамучаніца Барбара».

Асобна перад царвой стаіць 2-ярусная чацьверыковая мураваная званіца-брама, завершаная шатром з купалам-цыбулінай. У яе афармленьні выкарыстоўваюцца кілепадобныя франтоны.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Царква Сьвятога Міхала Арханёла
Катэгорыя:Грэка-каталіцкія храмы Беларусі
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Наваградзкага раёну
Катэгорыя:Праваслаўныя храмы Наваградзкай і Слонімскай япархіі
Царква Покрыва Багародзіцы (Турэц)

**Царква́ По́крыва Багаро́дзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Турцы. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на гістарычным Рынку. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Турцы збудавалі ў 1888 годзе.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае шматплянавую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю, якая складаецца з папярочнага прытвора-званіцы, прастакутнай трапезнай, кубападобнай малітоўнай залі з бакавымі прыдзеламі і прастакутнай апсыды. Сылюэт будынка фармуюць пяць купалоў-цыбулінаў над асноўным 2-ярусным аб’ёмам і купал-цыбуліна над 2-яруснай (васьмярык на чацьверыку) званіцай. Два бакавыя ўваходы празь нізкія прастакутныя ў пляне прытворы пад 2-схільнымі пакрыцьцямі. Галоўны ўваход вылучаецца рызалітам з аркавым парталам. Архітэктурна-дэкаратыўны эфэкт ствараецца спалучэньнем паліхромнай бутавай муроўкі сьценаў з атынкаванымі элемэнтамі дэкору: кутнімі шырокімі лапаткамі, тонкапрафіляванымі карнізамі, аркатурнымі фрызамі, фігурнымі ліштвамі высокіх аркавых аконных праёмаў.

У атынкаваную малітоўную залю шырокімі аркавымі прасьветамі адкрываюцца трапезная, бакавыя прыдзелы і апсыда, вылучаная драўляным пазалочаным 3-ярусным іканастасам і бакавымі ківотамі. Роўную столь і бэлькі сяродкрыжжа падтрымліваюць 4 слупы і кутнія ўскосы. Столь і фрыз уздоўж яе аздабляецца арнамэнтальнай размалёўкай. У інтэр’еры захоўваюцца абразы: «Маці Божая Чанстахоўская» (мяжа XVIII—XIX ст.), «Маці Божая Апека» (1834, падпісны), «Спас Пантакратар» (канец XVIII ст.).

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Turec, Rynak, Pakroŭskaja. Турэц, Рынак, Пакроўская (1900).jpg|каля 1900 г.
Turec, Jaremickaja. Турэц, Ярэміцкая (1901-19).jpg|да 1920 г.
Turec, Pakroŭskaja. Турэц, Пакроўская (U. Džunkoŭski, 1915-17).jpg|У. Джункоўскі, 1915—1917 гг.
Turec, Pakroŭskaja. Турэц, Пакроўская (U. Džunkoŭski, 1915-17) (2).jpg|У. Джункоўскі, 1915—1917 гг.


Turec, Rynak, Pakroŭskaja. Турэц, Рынак, Пакроўская (1916).jpg|1916 г.
Turec, Pakroŭskaja. Турэц, Пакроўская (1934).jpg|1934 г.
Turec, Jaremickaja. Турэц, Ярэміцкая (A. Citavicki, 1936).jpg|А. Цітавіцкі, 1936 г.
Turec, Rynak, Pakroŭskaja. Турэц, Рынак, Пакроўская (1921-39).jpg|да 1939 г.


Turec, Paštovaja, Pakroŭskaja. Турэц, Паштовая, Пакроўская (1941).jpg|1941 г.
Turec, Pakroŭskaja. Турэц, Пакроўская (1941).jpg|1941 г.
Turec, Rynak, Pakroŭskaja. Турэц, Рынак, Пакроўская (1941).jpg|1941 г.
Turec, Rynak, Pakroŭskaja. Турэц, Рынак, Пакроўская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Турэц (Карэліцкі раён). Царква (08).jpg|Агульны выгляд
Турэц. Свята-Пакроўская царква (02).jpg|З боку апсыды
Турэц (Карэліцкі раён). Царква (01).jpg|Брама
Belarus-Turets-Church of Protection of Holy Virgin-03.jpg|Іканастас


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Турэц
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Покрыва Найсьвяцейшай Панны Марыі
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Турэц
Крэўскі валун

**Крэ́ўскі валу́н** — рэспубліканскі геалягічны помнік прыроды Беларусі, абвешчаны ў студзені 2008 году ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці.

Знаходзіцца недалёка ад гарадзішча і вёскі Крэва. Значная ягоная частка сышла пад зямлю. Вага — больш за 50 тонаў. Даўжыня адной з восяў — 3,9 мэтраў, вышыня — 1,4 мэтры. Лічыцца, што гэты камень прыбыў сюды зь ледавіком зь Фінляндыі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Валуны Беларусі
Катэгорыя:Крэўскі сельсавет
Катэгорыя:Помнікі прыроды рэспубліканскага значэньня Гарадзенскай вобласьці
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП III
Катэгорыя:Смаргонскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе
Барысаўскі заказьнік

**Бары́саўскі зака́зьнік** — рэспубліканскі краявідны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў лютым 2015 году на паўночным усходзе Менскай вобласьці.

Месьціцца ў Барысаўскім і Смалявіцкім раёнах у межах важнай для птушак тэрыторыі «Бярэзіна–Гайна».

## Утварэньне
4 лютага 2015 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 71 «Аб рэспубліканскіх заказьніках», паводле якой абвясьціў 9 заказьнікаў, у тым ліку Барысаўскі ў Барысаўскім і Смалявіцкім раёнах Менскай вобласьці. Папярэдне Нацыянальная акадэмія навук Беларусі аднесла гэтыя землі да ядра экалягічнай сеткі міжнароднай значнасьці. Паводле Пастановы № 71, Барысаўскі заказьнік абвясьцілі краявідным на плошчы 2731,4 гектараў. Землі заказьніка перадалі пад кіраваньне Барысаўскага і Смалявіцкага раённых выканаўчых камітэтаў пры фінансаваньні з рэспубліканскага бюджэту. Гэтыя землі знаходзіліся ў:
* Барысаўскім раёне на землях «Барысаўскай досьледнай лясной гаспадаркі» плошчай 2228,4 га (81 %) у Брылеўскім (Вялікае Стахава, Прыгарадны сельсавет) і Пячынскім лясьніцтвах;
* Смалявіцкім раёне на землях «Смалявіцкай лясной гаспадаркі» плошчай 503 га ў Юр’еўскім лясьніцтве (Мглё).

13 лютага 2015 году кіраўніца ўправы біялягічнай і краявіднай разнастайнасьці Мінпрыроды Беларусі Натальля Мінчанка адзначыла: «Многія аб’яўленыя заказьнікі маюць міжнародны статус аховы, хоця дагэтуль ня мелі нацыянальнага».

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Менскай вобласьці
Катэгорыя:Тэрыторыі, важныя для птушак
Катэгорыя:Барысаўскі раён
Катэгорыя:Смалявіцкі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2015 годзе
Тамара Алпеева

**Тамара Міхайлаўна Алпеева**, дзяв. **Тамара Міхайлаўна Ламека** ( 23 чэрвеня 1949, Лепель, Віцебская вобласьць, БССР) — беларускі філёзаф, культуроляг. Доктар філязофскае навукаў (1993), прафэсар (1996). Акадэмік Міжнароднае кадравай акадэміі.

## Біяграфія
У 1972 годзе скончыла БДУ. У тым жа годзе працаўладкавалася ў Інстытуце філасофіі й права АН БССР. У 1976 годзе перайшла выкладаць у БДУІР. З 2002 году прарэктар, са жніўня 2004 году рэктар  (МГЭІ).

Навуковыя інтарэсы: сацыяльная філязофія і культуралёгія, сацыяльная міталёгія й рэлігіязнаўства, тэорыя й мэтадалёгія адукацыі й выхаваньня.

## Санкцыі ЭЗ
22 сакавіка 2011 году трапіла ў чорны сьпіс Эўразьвязу як рэктар МГЭІ, адказны за адлічэньне студэнтаў. У прыватнасьці санкцыі былі накладзены за адлічэньне , актывіста кампаніі «Гавары праўду!».
## Выбраныя кнігі
* Социальный миф как культурно-исторический феномен / Т. М. Алпеева. — 2‑е изд., доп. — Минск : Рекламэкспорт, 1994. — 254 с. — ISBN 5-8467-0016-9.
* Введение в культурологию : учеб. пособие / Т. М. Алпеева ; Гуманитар.-экон. ин-т. — Минск : ВЕДЫ, 1997. — 88 с. — ISBN 985-6390-06-0. 
* Религия. Человек. Общество : учеб.-метод. комплекс / Т. М. Алпеева ; Гуманитар.-экон. негос. ин-т. — 2-е изд. — Минск : ВЕДЫ, 1999. — 134 с. — ISBN 985-450-021-7.
* Философия культуры : монография / Т. М. Алпеева ; Междунар. гуманитар. экон. ин-т. — Мн. : Веды, 2004. — 451 с. — ISBN 985-450-227-9.
* Жизнь. Любовь. Отечество : к 60-летию со дня рождения А. Н. Алпеева / Т. М. Алпеева, В. Г. Ференц, Л. Н. Сечко. — Минск : Веды, 2006. — 270 с. — ISBN 985-450-245-7.
* Спасибо за боль и за радость, или Испытание жизнью / Т. М. Алпеева. — Минск : Четыре четверти, 2009. — 317 с. — ISBN 978-985-6856-56-6.

## Крыніцы

## Літаратура
* АЛПЕ́ЕВА Тамара Міхайлаўна // 
* АЛПЕ́ЕВА Тамара Михайловна // Республика Беларусь: Энциклопедия: В 6 т. / Г. П. Пашков. — Минск: «Беларуская Энцыклапедыя» имени Петруся Бровки, 2006. — Т. 2. — С. 83. — 912 с. — ISBN 978-985-11-0371-9.
* 
## Вонкавыя спасылкі
* Кнігі аўтара ў каталёзе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Катэгорыя:Беларускія культуролягі
Катэгорыя:Беларускія філёзафы
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Дактары філязофскіх навук
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Калмусоўка

**Калмусо́ўка** — моцны сьпіртовы напой у выглядзе настойкі з коранем аеру.

Для прыгатаваньня выкарыстоўваюць: 3 літры гарэлкі, 100 грамаў каньяку, 50 грамаў сьвежага кораню аеру або 20 грамаў сушанага, лыжку дзёртай апэльсінавай скуркі, 3 пальцы карыцы і пару каліваў кардамону. У якасьці закускі да яе падавалі цукаты з аеру.

## Прыгатаваньне
Корань аеру, дзёртую апэльсінавую скурку, карыцу і кардамон засыпаюць у слоік, які заліваюць гарэлкай. Слоік пакідаюць на 10 дзён у цёплым месцы і штодня трасуць. Пасьля фільтраваньня атрыманую настойку зьмешваюць з каньяком і разьліваюць па пляшках для далейшага настойваньня цягам пары месяцаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Моцныя сьпіртныя напоі
Катэгорыя:Беларускія алькагольныя напоі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1820-я гады
Дуброва (Курганскі сельсавет)

**Дуброва** — вёска ў Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці. Дуброва ўваходзіць у склад Курганскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Курганскі сельсавет (Смалявіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну
Доўкневічы

**До́ўкневічы** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 — 12 чалавек
* 2019 — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вішнеўскі сельсавет (Валожынскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Зарэчная

Назву **Зарэ́чная** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Зарэчная — вёска ў Чашніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Зарэчная — вёска ў Валожынскім раёне
** Зарэчная — адна з савецкіх назваў вёскі Бальдзюкі (Койданаўскі раён)
** Зарэчная — вёска ў Мядзельскім раёне
** Зарэчная — вёска ў Старадароскім раёне

## Падвойныя назвы
* Даліна Зарэчная
* Зарэчная Слабада

## Глядзіце таксама
* Зарэчка
* Зарэчкі
* Зарэчнае
* Зарэчча
Масьцішчанскі сельсавет

**Масьцішчанскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івейскага раёна Гарадзенскай вобласьці. Цэнтар — вёска Масьцішча.

Утвораны 12 кастрычніка 1940 году ў складзе Юрацішкаўскага раёну Баранавіцкай вобласьці БССР. Цэнтар — вёска Масьцішча. З 20 верасьня 1944 году ў складзе Маладэчанскай вобласьці.

25 красавіка 1958 году цэнтар перанесены ў вёску Яхімаўшчына, сельсавет перайменаваны ў Яхімаўшчынскі сельсавет.

## Крыніцы

## Літаратура
* Административно-территориальное устройство БССР: справочник: в 2 т. / Главное архивное управление при Совете Министров БССР, Институт философии и права Академии наук БССР. — Минск: «Беларусь», 1985―1987.

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Івейскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Юрацішкаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 1958 годзе
Варануха (заказьнік)

**Заказьнік «Варануха»** — заказьнік мясцовага значэньня. Заснаваны рашэньнем Шумілінскага райвыканкаму ад 24 лютага 2009 году № 123.

## Апісаньне
У паўднёвай частцы Шумілінскага раёну, на ўсход ад в. Заручэўя і на захад ад в. Алыпанікаў, знаходзіцца водна-балотны заказьнік мясцовага значэньня — тарфяное радовішча «Варануха». Плошча заказьніка 806 га, мэтавае прызначэньне — захаваць балотна-азёрна-лясныя ляндшафты.

Заказьнік амаль цалкам пакрыты лесам (збольшага сасна і бяроза). На нізінных балотах расьце бяроза, вольха чорная, елка, на мінэральных балотах — бяроза, сасна, асіна, вольха шэрая. У цэнтральнай частцы заказьніка да 30 % усёй плошчы занята журавіньнікам, у заходняй і ўсходняй частках да 15-20 % — брусьнічнікам.

Сярод жывёлаў сустракаюцца лось, дзік, ліс, янот, цецярук. Чырвоная кніга заказьніка багатая на птушак: скапа, арол-вужаед, белая курапатка, шэры журавель, балотная сава, чорны бусел, трохпальцы дзяцел, шэры саракуш і інш..

## Крыніцы

## Літаратура

* Прыродаахоўныя тэрыторыі раёна // Гісторыка-краязнаўчы курс «Наша Шуміліншчына». Шуміліназнаўства / уклад.: В. А. Падляшчук [і інш.]. — Віцебск : Віцебская абласная друкарня, 2010. — С. 33-35.
* Шумілінскі раён / Ф. Ф. Бурак [і інш.] // Энцыклапедыя прыроды Беларусі : у 5 т. / рэдкал.: І. П. Шамякін [і інш.]. — Мінск : БелСЭ імя П. Броўкі, 1986. — Т. 5 : Стаўраструм-Яшчур. — С. 390—391.

Катэгорыя:Заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Шумілінскі раён
Катэгорыя:2009 год у Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2009 годзе
Веткаўскі біялягічны заказьнік

**Веткаўскі біялягічны заказьнік** — колішні біялягічны заказьнік у Беларусі ў паўднёвай частцы Веткаўскага раёну Гомельскае вобласьці. Плошча 5,9 га. Створаны ў 1978 годзе з мэтай аховы дзікарослых лекавых расьлінаў. На тэрыторыі заказьніка забаранялася правядзеньне асушальных працаў, здабыча торфу, выпас скаціны і сенакос раней тэрмінаў, якія забясьпечваюць насеннае аднаўленьне расьлінаў, а таксама збор ягадаў (чарніцы, брусьніцы і іншых) пры дапамозе мэханічных прыстасаваньняў (грабянцоў, скрабкоў, і іншых).

Скасаваны пастанаўленьнем Савету Міністраў №1697 ад 27 сьнежня 2007 году.

## Крыніцы

## Літаратура

* Республика Беларусь: Энциклопедия: В 6 т. / Г. П. Пашков;. — Минск: «Беларуская Энцыклапедыя» імя Петруся Броўкі, 2006. — Т. 2. — С. 643. — 912 с. — .

Катэгорыя:Былыя заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Веткаўскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1978 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2007 годзе
Катэгорыя:1978 год у Беларусі
Забалацьце (заказьнік)

**За́балацьце** — біялягічны заказьнік у Браслаўскім раёне Віцебскае вобласьці Беларусі.

Створаны ў 1979 годзе як заказьнік-журавіньнік рэспубліканскага значэньня, каб захаваць у прыродным стане месцы росту журавінаў. Плошча заказьніка складае 1957 га (1997). Разьмешчаны на вярховым балоце са шматлікімі мінэральнымі дзялянкамі (50 % агульнай плошчы).

У складзе балотнай расьліннасьці рэдкалесныя (хваёва-кусьцікава-сфагнавыя і інш.) і бязьлесныя фітацэнозы, пашыраныя журавіны; лясы хваёвыя, бярозавыя й чорнаальховыя. На мінэральных дзялянках пераважаюць хваёвыя, бярозавыя, яловыя, асінавыя лясы кісьлічнага, імшыстага, чарнічнага і даўгамошнага тыпаў.

## Літаратура

* 

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1979 годзе
Катэгорыя:Браслаўскі раён
Катэгорыя:1979 год у Беларусі
Буда-Кашалёўскі заказьнік

**Буда-Кашалё́ўскі зака́зьнік** — рэспубліканскі біялягічны заказьнік Беларусі, абвешчаны ў красавіку 1988 году ў цэнтры Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскае вобласьці.

Плошча 13&nbsp;575 га. Ягоная тэрыторыя ахоплівае рэдкія захаваныя лясныя масівы ў марэнна-зандравым ляндшафце, спрыяльным для сельскагаспадарчага асваеньня і таму амаль цалкам разаранага. Створаны 13 красавіка 1988 году, каб захаваць рэшткавыя фрагмэнты каштоўных дуброў з рэдкімі відамі ахоўных расьлінаў, занесеных ў Чырвоную кнігу Беларусі, якія маюць вялікае навуковае, культурнае й эстэтычнае значэньне.

На тэрыторыі Дзяржаўнага біялягічнага заказніка «Буда-Кашалёўскі» забараняюцца пасьба скаціны, парушэньне глебавага покрыва, правядзеньне мэліярацыйных і іншых працаў, якія выклікаюць зьмену натуральнага ляндшафту й воднага рэжыму, рух мэханізаванага транспарту па-за дарогамі, не зьвязаны зь вядзеньнем лясное гаспадаркі, выкарыстаньне ядахімікатаў, а на тэрыторыі асабліва ахоўных дзялянак лесу з абмежаваным рэжымам лесакарыстаньня — правядзеньне рубак галоўнага карыстаньня, раскарчаваньне, здабыча жывіцы і драўняных сокаў, паляваньне.

## Літаратура

* 

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі Беларусі
Катэгорыя:Буда-Кашалёўскі раён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1988 годзе
Катэгорыя:1988 год у Беларусі
Людвісарня

**Людвісарства** — галіна ліцьця, промысел выліваньня вырабаў зь медных сплаваў, найчасьцей з алавянай бронзы.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Ліцьцё
Менскі векавы дуб

**Менскі векавы дуб** — мясцовы батанічны помнік прыроды Беларусі, абвешчаны ў кастрычніку 2017 году ў Менску.

Знаходзіцца на скрыжаваньні Роменскай вуліцы, д. 8 \ 6 і Далёкага завулка. У вышыню дасягае 25—30 мэтраў. Дрэва расьце на прысядзібнай дзялянцы побач са старым драўляным домам. Паводле мясцовых жыхароў, дубы ў гэтай частцы Менску пасадзілі ў пачатку 1870-х гадоў, калі пракладалі ў месьце чыгунку.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дубы
Катэгорыя:Прыродныя помнікі Беларусі
Катэгорыя:Ленінскі раён (Менск)
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2017 годзе
Катэгорыя:2017 год у Менску
Сасьнягі (заказьнік)

**Біялягічны заказьнік «Сасьнягі»** — заказьнік мясцовага значэньня. Утвораны і атрымаў статус ААПТ паводле рашэньня Чашніцкага райвыканкаму ў лютым 1992 году з мэтай захаваць адпаведны флярыстычны комплекс, месцы вырастаньня рэдкіх і зьнікальных расьлінаў.

## Апісаньне
Знаходзіцца за 2,7 км на паўночны захад ад в. Мядзьвецку і за 6 км на паўночны захад ад в. Іванску. Агульная плошча заказьніка 5,1 га.

Назва Сасьнягі ўтвораная ад в. Сасьнягаў Лепельскага раёну. Тэрыторыя заказьніка знаходзіцца на аддаленьні ад буйных населеных пунктаў, да яе няма добрага пад’езду на самаходах, а гэта спрыяе захаваньню відаў, разнастайнасьці расьліннага і жывёльнага сьвету заказьніка.

Устаноўлена, што на тэрыторыі заказьніка вырастае 127 відаў расьлінаў, зь якіх два віды занесеныя ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь — баранец звычайны і вэнэрын чаравічак сапраўдны. Таксама віды, уключаныя ў сьпіс дзікарослых, дэкаратыўных, лекавых, харчовых і іншых гаспадарча-карысных расьлінаў, якія маюць патрэбу ў прафіляктычнай ахове і рацыянальным выкарыстаньні на тэрыторыі рэспублікі: пералеска высакародная, чына гладкая, званочак перьсікалісты, пальчатакарэньнік Фукса, гняздоўка звычайная.

Насаджэньні заказьніка прадстаўлены дрэвастоем мясцовых відаў: бярозай, вольхай, елкай, ясенем, ліпай, дубам, вязам, клёнам, сасной. У Сасьнягах пражываюць 39 відаў птушак і 66 відаў наземных пазваночных жывёлаў.

## Крыніцы

## Літаратура

* Торбина, И. Сосняги / И. Торбина // Чырвоны прамень (Чашнікі). — 2006. — 22 жн. — С. 3.
* Чашникский район // Особо охраняемые природные территории Витебской области = Асабліва ахоўныя прыродныя тэрыторыі Віцебскай вобласці = Specially protected natural territories of the Vitebsk region : [информационный сборник] / [сост. Г. Горланов]. — [Б. м.] : [Б. и.], [Б. г.]. — С. 25-26.

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі мясцовага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Чашніцкі раён
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1992 годзе
Дымаўшчына (заказьнік)

**Дымаўшчына** — арніталягічны заказьнік мясцовага значэньня, які знаходзіцца на поўнач ад аднайменнай вёскі.

## Апісаньне
Створаны плошчай 150 га ў 1979 годзе для аховы ўнікальных згуртаваньняў птушак на зарослых тарфяных кар’ерах на месцы верхавога балота. Рашэньнем Віцебскага райвыканкаму № 667 ад 30.05.2012 году пераўтвораны. Плошча 157,83 га.

## Фаўна
На тэрыторыі заказьніка гняздуецца 61 від птушак, у тым ліку прамысловыя (вадаплаўныя, кулікі), ахоўныя і рэдкія (, , , , чайкі  і  і інш.), агульнай колькасьцю каля 1,5 тысячаў параў.

## Крыніцы

## Літаратура

* Заказнікі на тэрыторыі Віцебскага раёна // Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Віцебскага раёна / Рэдкал.: А. П. Красоўскі і інш.; Уклад. У. І. Мезенцаў; Маст. Э. Э. Жакевіч. — Мн.: Маст. літ., 2004. — 772 с.: іл. — С. 725. — ISBN 985-02-0647-0.

Катэгорыя:Біялягічныя заказьнікі мясцовага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Віцебскі раён
Катэгорыя:1978 год у Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1978 годзе
Леў Мільчын

**Леў Іса́кавіч Мі́льчын** (1920, Менск, цяпер Беларусь — 1987, Масква, цяпер Расея) — савецкі мультыплікатар родам зь Беларусі.

Заслужаны мастак Расейскай СФСР (1978).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў сям’і кніжнага графіка Ісака Мільчына. Сям’я жыла на Шырокай вуліцы Менску на беразе Сьвіслачы насупраць Дзяржаўнага тэатру опэры і балету Беларусі. У 1927 годзе пайшоў у нулявую клясу школы № 5 разам зь Леанідам Шварцманам, які таксама пазьней стаў мультыплікатарам. Маляваў на ўроках рыцарскія баі, марскія бітвы і будоўлі заводаў. Пасьля 1929 году са Шварцманам паступіў у мастацкую студыю, дзе выкладаў Валянцін Воўкаў. У 1938 годзе паступіў на мастацкі факультэт Усесаюзнага дзяржаўнага інстытуту кінэматаграфіі (УДІК) ў Маскве (Расейская СФСР). У 1943 годзе абараніў дыплём на тэму «Тыль Уленшпігель». У 1944 годзе стаў мастаком-пастаноўнікам фільма «Нашэсьце» на запрашэньне кінарэжысэра Абрама Роама, які атрымаў за яго Сталінскую прэмію.

У 1947 годзе пад кіраўніцтвам рэжысэра Івана Іванова-Вано працаваў мастаком-пастаноўнікам мультфільма «Конік-Гарбунок». Амэрыканскі мультыплікатар Ўолт Дыснэй набыў у «Саюзмультфільма» копію гэтага мультфільма, каб вучыць па ім сваіх мастакоў і рэжысэраў. Выкладаў карыкатуру і шарж ва УДІКу. Пазьней стварыў 2 мультфільмы «Сьветлячок» (1963, 1968), мультфільм «Бабулін парасонік» (1969), цыкль з 3-х мультфільмаў «Апавяданьні старога марака» (1970—1972), пераробку «Коніка-Гарбунка» і мультфільмы «Як Маша з падушкай пасварыліся» (1977), «Маша болей не гультайка» (1978) і «Маша і чароўнае варэньне» (1979). У 1984 годзе пад кіраўніцтвам Іванова-Вано стварыў мультфільм «Казка пра цара Салтана».

## Фільмаграфія
### Мастак-пастаноўнік
* 1947 — Конік-Гарбунок
* 1948 — Кветка-Сямікветка
* 1949 — Гусі-лебедзі
* 1951 — Казка пра мёртвую царэўну і сем волатаў
* 1954 — Царэўна-Жаба
* 1955 — Зачараваны хлопчык
* 1956 — Палка-выручалка
* 1957 — Выкананьне жаданняў
* 1962 — Мой малодшы брат
* 1967 — Прыгоды барона Мюнхаўзэна
* 1968 — Камэдыянт
* 1970 — Адважны Робін Гуд

### Рэжысэр
* 1963 — Сьветлячок № 3
* 1963 — Сьвіньня-скарбонка
* 1964 — Можна і нельга
* 1965 — Дабрыдзень, атам
* 1966 — Жу-жу-жу
* 1966 — Сёньня дзень нараджэньня
* 1967 — Будзільнік
* 1968 — Сьветлячок № 8
* 1969 — Бабулін парасонік
* 1970 — Апавяданьні старога марака. Незвычайнае падарожжа
* 1971 — Апавяданьні старога марака. Незаселены востраў
* 1972 — Апавяданьні старога марака. Антарктыда
* 1976 — Стойкі алавяны салдацік
* 1977 — Як Маша пасварылася з падушкай
* 1978 — Маша больш не гультайка
* 1979 — Маша і чароўнае варэньне
* 1984 — Казка пра цара Салтана
* 1985 — Агурочны конік
* 1986 — Певень і баярын

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы
Катэгорыя:Выпускнікі мастацкіх ВНУ
Катэгорыя:Савецкія мультыплікатары
Катэгорыя:Рэжысэры мультыплікацыі
Катэгорыя:Савецкія кінарэжысэры
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве
Катэгорыя:Пахаваныя на Міцінскіх могілках
Блумбэрг (радыё)

**Ра́дыё «Блу́мбэрг»** () — кругласодневая радыёстанцыя ЗША пра навіны занятасьці, заснаваная ў жніўні 1992 году ў Нью-Ёрку.

На 2021 год налічвала звыш 2700 журналістаў у 120 краінах. Радыёстудыі працавалі ў 3-х краінах: ЗША (Нью-Ёрк і Сан-Францыска), Ангельшчыне (Лёндан) і Кітаі (Ганконг). Радыёстанцыя вяшчала на ўласных частасьцях у сталіцы ЗША і 3-х штатах — Каліфорнія (Сан-Францыска), Масачусэтс (Бостан) і Нью-Ёрк (на кароткіх хвалях). Таксама праграмы Радыё «Блумбэрг» перадавалі звыш 300 радыёстанцыяў у найбольшых гарадах ЗША. Урэшце вяшчаньне ажыцьцяўлялі на спадарожнікавым радыёканале № 119 ад «СырыюсХМ», праз мабільны дастасунак «Блумбэрг Радыё+» і аўдыёпатокам у Сеціве. Радыёстанцыя налічвала 34,2 млн падпісчыкаў на «СырыюсХМ» і 1,3 млн штодзённых слухачоў.

## Перадачы
На 2021 год Радыё «Блумбэрг» выпускала 19 перадачаў:
* «Агляд» (Томас Кін, Джон Фэра, Ліза Абрамовіч і Пол Сўіні);
* «Сьвітанак» (Карына Москава і Натан Хэйгэр);
* «Сьвітанак Эўропы» (Караліна Хэпкер і Роджэр Хірынг);
* «Сьвітанак Азіі» (Браян Кёртыс і Даг Крызнэр);
* «Рынкі» (Пол Сўіні і Мэт’ю Мілер);
* «Тыдзень занятасьці» (Кэрэл Масар і Тымаці Стэнавец);
* «Выведка» (Аліса Стыл і Пол Сўіні);
* «Меркаваньне»;
* «Гук уключаны» (Джозэф Мэт’ю);
* «Закон» (Джуна Грасо);
* «Раўнавага сілаў» (Давыд Ўэстын);
* «Занятасьць спортам»;
* «Майстры занятасьці» (Бары Рытгольц);
* «Кабэль» (Гай Джонсан і Аліса Стыл);
* «Найлепшае» (Эдвард Бакстэр і Дэніза Пэлегрыні);
* «Хуткі ўлік» (Чарлз Пэлет);
* «Вашынгтонская студыя навінаў»;
* «Занятасьць штата Заліву» (Томас Мароні, Джозэф Шортсьліў, Кім Карыган, Джанэта Ву і Ганна Мост’ю);
* «Справаздача пра нерухомасьць» (Дэніза Пэлегрыні).

## Глядзіце таксама
* «Блумбэрг ТБ»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Кароткахвалевыя радыёстанцыі
Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі на ангельскай мове
Катэгорыя:Кампаніі Нью-Ёрку
Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ
Катэгорыя:Міжнародныя радыёстанцыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1992 годзе
Крысьціна Ціманоўская

**Крысьці́на Сярге́еўна Цімано́ўская** ( 19 лістапада 1996, Клімавічы) — беларуская лёгкаатлетка.

Спэцыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі міжнароднай клясы.

## Жыцьцяпіс
Чэмпіёнка Беларусі 2016 году ў бегу на 200 мэтраў з вынікам 23.87.

Пераможца Рэспубліканскай унівэрсыяды 2016 году ў бегу на 200 мэтраў з вынікам 23.74.

Срэбраная прызэрка Чэмпіянату Эўропы сярод моладзі 2017 году ў бегу на 100 мэтраў з вынікам 11,54.

На Эўрапейскіх гульнях 2019 году ў Менску здабыла срэбраны мэдаль у бегу на 100 мэтраў. 12 ліпеня 2019 году заваявала залаты мэдаль у бегу на 200 мэтраў на 30-й Сусьветнай летняй унівэрсыядзе ў Нэапалі (Італія).

### Палітычны крызыс 2020-х гадоў
Пасьля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсыфікацыямі на прэзыдэнцкіх выбарах 2020 году, зьбіцьцём і катаваньнямі затрыманых пратэстоўцаў, 17 жніўня 2020 году разам зь іншымі спартоўцамі Нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па лёгкай атлетыцы й чальцамі калектыву Рэспубліканскага цэнтру па лёгкай атлетыцы асудзіла гвалт і назвала дзеяньні сілавых структур незаконнымі й непрымальнымі.

У 2021 годзе Ціманоўская кваліфікавалася для ўдзелу ў летніх Алімпійскіх гульнях на дыстанцыях 100 й 200 мэтраў. Пасьля таго як дзьве беларускія спартоўкі не былі дапушчаны да ўдзелу ў эстафэце 4х400 мэтраў з прычыны недастатковай колькасьці допінг-пробаў, беларускае спартовае кіраўніцтва ўключыла ў сьпіс удзельніцаў гэтай эстафэты Ціманоўскую, якая ніколі ня ўдзельнічала ў спаборніцтвах на такой дыстанцыі на прафэсійным узроўні. 30 ліпеня Ціманоўская заявіла, што яна ня ўдзельнічала ў прыняцьці гэтага рашэньня й даведалася пра яго постфактум, а таксама раскрытыкавала спартовае кіраўніцтва. Вечарам таго ж дня па «Беларусь 1» пачалося цкаваньне спартоўкі, было ў прыватнасьці заяўлена, што яна праваліла «тэсты на „вашывасьць“ і „гнілаватасьць“» і ня мае права прадстаўляць краіну на Алімпіядзе.

1 жніўня СМІ паведамілі, што беларуская дэлегацыя адхіліла Ціманоўскую ад далейшага ўдзелу ў Алімпійскіх гульнях «*у сувязі з эмацыянальна-псыхалягічным станам*» і паспрабавала пасадзіць спартоўку на самалёт, каб вывезьці ў Менск. Ціманоўская назвала хлусьнёй афіцыйную прычыну і заявіла, што дактары яе не аглядалі. Спартоўка адмовілася пакідаць Японію і запрасіла дапамогі ў Міжнароднага алімпійскага камітэту (МАК).

5 жніўня Ціманоўская прыбыла па гуманітарнай візе ў Варшаву. 5 жніўня 2021 году Дысцыплінарная камісія МАК ухваліла Рашэньне аб пазбаўленьні акрэдытацыі беларускіх трэнэраў у лёгкай атлетыцы Юрыя Маісевіча і Артура Шумака на Гульнях 32-й Алімпіяды ў Токіё (Японія).

## Глядзіце таксама
* 

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клімавічах
Катэгорыя:Беларускія спрынтаркі
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Чэмпіёны і чэмпіёнкі Беларусі па лёгкай атлетыцы