Палацава-паркавы комплекс Рдултоўскіх (Сноў)

**Палацава-паркавы комплекс Рдултоўскіх** — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва першай паловы XIX ст. у Снове. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка, на раўнінным беразе ракі Сноўкі. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Маёнтак Сноў перайшоў да Рдултоўскіх ад Я. Пратасевіча. Першы палац тут, відаць, збудаваў у 1760 годзе Ян Хрызастом Рдултоўскі (1735—1791). У 1764 годзе ў ім спыняўся кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі. Паводле радзіннай хронікі Рдултоўскіх, гэты палац разбурылі ў час Барскай канфэдэрацыі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Аднаўленьне сядзібы адбылося за Казімерам Рдултоўскім (1785—1855), які стварыў тут рэзыдэнцыю зь зімовым садам і галерэяй, заснаваў у Адахаўшчыне суконную фабрыку. Будаваньне мураванага палаца скончылася ў 1827 годзе паводле праекту архітэктара Браніслава Тычэцкага. 

У 1854 годзе маёнтак і палац перайшлі да барона Густава Гартынга (1819—1879), які парадніўся зь мясцовымі зямянамі і асыміляваўся ў мясцовым асяродзьдзі. Пазьней маёнтак перайшоў у валоданьне яго сына — Мікалая, а потым унука — Генрыка, жанатага з Тэкляй Неміровіч-Шчыт.

### Найноўшы час

Па рамонце каля 1925 году барон Генрык Гартынг прыстасаваў палац пад канцылярыю і жытло Корпусу аховы памежжа. Сам барон жыў побач у адной з гаспадарчых пабудоваў маёнтку.

За савецкім часам у будынку разьмяшчалася вайсковая мэдычная ўстанова.

## Архітэктура
Палац — помнік архітэктуры клясыцызму, кампазыцыйны цэнтар буйнамаштабнага манумэнтальнага ансамблю, арганізаванага паводле прынцыпу сымэтрычна-восевага пляну. Гэта 2-павярховы цэнтральны аб’ём, які злучаецца бакавымі крыламі-калянадамі з павільёнамі. Галоўны ўваход вылучаецца 4-калённым портыкам іянічнага ордэра. Такі ж портык, але зь меншым выступам ад роўніцы сьцяны месьціцца з боку парку. Левае крыло мае выгляд адкрытай галерэі — калянады, а правае — калянады, якая далучаецца да фасаднай сьцяны. У неглыбокіх і роўных нішах павільёнаў разьмяшчаюцца вокны з сандрыкамі, а ў верхняй частцы сьценаў — рэльеф расьліннага арнамэнту.

Усярэдзіне мае больш за 100 памяшканьняў. Уваходныя вэстыбюлі злучаюцца паміж сабою і асноўнымі памяшканьнямі палаца — залямі, гасьцёўнямі, кабінэтамі, разьмешчанымі на першым паверсе. Парадная заля мае ў пляне прастакутную форму, яе плошча перавышае 100 м². Шэсьць высокіх вокнаў, якія выходзяць на абодва фасады палаца (па тры на кожны), забясьпечваюць вялікую лёгкасьць інтэр’еру. Заля аздабляецца нішамі, скульптурай, калянадамі, захавалася кафляная печ.

## Парк
Пэйзажны парк пэрымэтрам ахопліваецца алеяй, на якую выводзіць цэнтральная 3-радная алея зь ясеняў і клёнаў. Да цэнтральнай параднай часткі з правага (паўднёвага) боку далучаецца вялікі вадаём, зь левага — пладовы сад з алеяй зь ясеняў і ліпаў. Сыстэма каналаў утварыла некалькі выспаў мудрагелістай формы, шчыльна зарослых хмызьняком і дрэвамі розных пародаў.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (T. Boretti, 1894) (2).jpg|Т. Барэці, 1894 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1909).jpg|1909 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (J. Bułhak, 1911).jpg|Я. Булгак, 1911 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1916).jpg|1916 г.


Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1918).jpg|1918 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1918) (2).jpg|1918 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (A. Visłocki, 1923).jpg|А. Віслоцкі, 1923 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (A. Visłocki, 25.09.1923).jpg|А. Віслоцкі, 25.09.1923 г.


Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (A. Visłocki, 25.09.1923) (2).jpg|А. Віслоцкі, 25.09.1923 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (A. Visłocki, 1925).jpg|А. Віслоцкі, 1925 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1927).jpg|1927 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1927) (2).jpg|1927 г.


Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1929).jpg|1929 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1930).jpg|1930 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1919-39).jpg|да 1939 г.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1921-39).jpg|да 1939 г.


Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1930-39).jpg|1930-я гг.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1930-39) (2).jpg|1930-я гг.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1930-39) (3).jpg|1930-я гг.
Snoŭ, Rdułtoŭski. Сноў, Рдултоўскі (1936) (2).jpg|1936 г.


### Сучасныя здымкі

Фото путешествия по Беларуси 108.jpg|Агульны выгляд
Сноў. Палац Рдултоўскіх. Порцік.jpg|Портык
Сноў. Палац Рдултоўскіх. Галерэя левага крыла.jpg|Галерэя левага крыла
Сноў. Палац Рдултоўскіх. Фрагмент.jpg|Фрагмэнт


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Гісторыя сусветнага мастацтва. Рускае і беларускае мастацтва XIX — пачатку XX стагоддзя. — : Беларусь, 2011. — 430 с .

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Сноў