Генрых Вагнер

**Ге́нрых Матусавіч Ва́гнер** (2 ліпеня 1922, Жырардаў, Польшча — 15 ліпеня 2000, Менск, Беларусь) — беларускі савецкі кампазытар, музыка, пэдагог. Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларускай ССР (1963), народны артыст Беларускай ССР (1988), ляўрэат  (1976). Прафэсар (1988).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў заможнай сям’і музыкі. Скончыў музычную школу ў Варшаве. З 1933 року навучаўся ў , з 1936 року — у  па клясе фартэпіяна. У часе нападу нацысцкай Нямеччыны на Польшчу мешкаў пад Пінскам, пры пераходзе савецкай мяжы быў затрыманы. Працаваў на тартаку пад Баранавічамі, на будаўніцтве чыгункі. Дзякуючы зьбегу абставінаў трапіў у Мазыр, адкуль трапіў у Беларускую дзяржаўную кансэрваторыю імя Луначарскага (цяпер Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі).

З пачаткам нямецка-савецкай вайны зьехаў у эвакуацыю ў Саратаў. З 1943 року працаваў канцэртмайстрам у філярмоніі Сталінабаду, удзельнічаў у Першым франтавым тэатры Таджыцкай ССР пад кіраўніцтвам Георгія Менглета акампаніятарам і салістам. Па вайне вярнуўся ў Беларускую кансэрваторыю; у 1948 скончыў навучаньне па клясе фартэпіяна Рыгора Шаршэўскага, у 1954 — па клясе кампазыцыі Анатоля Багатырова.

У 1947 року ажаніўся з акторкай Беларускага драматычнага тэатру імя Янкі Купалы .

Працаваў канцэртмайстрам Беларускага радыё. З 1962 — выкладчык катэдры музычнага выхаваньня ў Менскім пэдагагічным інстытуце. Сябра Саюзу кампазытараў БССР з 1949 року; у 1963—1973 — адказны сакратар кіраўніцтва Саюзу кампазытараў.

## Творчасьць
Аўтар:
* першай беларускай тэлеопэры «Ранак» (1967);
* опэры «Сьцежкаю жыцьця» (1977);
* балетаў «Падстаўная нявеста» (1958), «Сьвятло і цені» (1962), «Пасьля балю» (1967);
* вакальна-сымфанічных паэмаў «Вечна жывыя» (1959), «Героям Бярэсьця» (1975), «Чытаючы Васіля Быкава» (1989);
* 3-х сымфоніяў (1970, 1992, 1995);
* канцэртаў з аркестрам — для фартэпіяна (1964, 1977, 1981), для віялянчэлі (1975), для клявесыну (1982), для скрыпкі (1985), для цымбалаў з аркестрам народных інструмэнтаў (1985);
* камэрных-інструмэнтальных ансамбляў;
* п’есаў на беларускія тэмы (1952);
* санатыны (1953);
* танца-скерца (1965);
* музычных карцінак (1966);
* вакальнай нізкі «Настроі» (словы Барыса Дубровіна, 1968);
* хораў, рамансаў, песьняў ды інш.

Аўтар музыкі да кінафільмаў і тэлеспэктакляў:
# 1966 — Чужое імя
# 1967 — І ніхто іншы
# 1967 — Ранак (тэлеопэра паводле раману «Калі зьліваюцца рэкі» Петруся Броўкі)
# 1969 — Мы з Вульканам
# 1969 — Ткачы (тэлеспэктакль)
# 1970 — Ненаўмыснае каханьне
# 1971 — Палянэз Агінскага
# 1973 — І сьмех, і грэх (тэлевізійны)
# 1978 — Тэатар купца Япішкіна (тэлеспэктакль)
А таксама да тэлевізійных і дакумэнтальных фільмаў «Генэрал Пушча» (1967) і «Лісты ў неўміручасьць» (1970).

## Прэміі і ўзнагароды
* Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларускай ССР (1963)
* Ляўрэат прэміі Ленінскага камсамолу Беларускай ССР (1976)
* Народны артыст Беларускай ССР (1988)
* Ордэн Дружбы народаў
* Ордэн „Знак Пашаны“
* мэдаль Францішка Скарыны

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Беларусь у асобах і падзеях
* Юлія Андрэева. Памёр Генрых Вагнер
* Інэса Двужыльная пра кампазытара Генрыха Вагнера 
* Беларускі харавы партал

Катэгорыя:Выпускнікі Музычнага ўнівэрсытэту імя Фрыдэрыка Шапэна
Катэгорыя:Сябры Беларускага саюзу кампазытараў
Катэгорыя:Савецкія кампазытары
Катэгорыя:Беларускія кампазытары
Катэгорыя:Савецкія музычныя пэдагогі
Катэгорыя:Беларускія музычныя пэдагогі
Катэгорыя:Беларускія піяністы