open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Кашталяны валынскія

**Кашталян валынскі** альбо **кашталян луцкі** — мясцовы ўраднік у Валынскім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна зьяўлялся другім паводле значнасьці пасьля ваяводы.

Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводзтва апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян валынскі засядаў у Сэнаце Рэчы Паспалітай.

Кашталянамі валынскімі былі:
* Міхал Тышкавіч Казінскі (1566—1568)
* князь Андрэй Іванавіч Вішнявецкі (1568 — 4.7.1572)
* Міхал Фёдаравіч Мышка (4.7.1572 — 1605)
* князь Аляксандар Заслаўскі (9.12.1605 — 1613)
* Ян Геранім Лагадоўскі (1613—1622)
* князь Караль Карэцкі (1622—1633)
* Мікалай Ело Малінскі (1650)
* князь Мікалай Чартарыйскі (? — 1655)
* Станіслаў Казімер Бянеўскі (1655—1658)
*  (1661—1674)
* Стэфан Ледахоўскі (11.3.1674 — 1677)

* Мікалай Лявон Сапега (1677—1683)
* Ежы Вельгорскі (1683—1684)
*  (1684—1685)
* Францішак Ледахоўскі (26.9.1697 — 1704)
* Вацлаў Ксавэры Вельгорскі (14.10.1704 — 1709)
* Міхал Лінеўскі (27.10.1709 — 1714)
* Станіслаў Ледахоўскі (21.3.1714; урад не прыняў)
* Ян Юзэф Цэтнэр (13.11.1719 — 1724)
* Мікалай Альшанскі (17.11.1724 — 1731)
* Караль Выжыцкі (29.11.1731 — 1737)
* Пан Павал Пэплоўскі (8.7.1787 — 1740)
* Міхал Чацкі (11.6.1740 — 1745)
* Адам Ледахоўскі (27.9.1745 — 1753)
* Міхал Ледахоўскі (28.9.1754 — 1783)
*  (28.2.1784 —)

## Глядзіце таксама
* Ваяводы валынскія

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. Kraków, 1885.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej, Poznań, T. 1—31, 1879—1908.
Каштанаўка (Берасьцейская вобласьць)

**Кашта́наўка** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Пружанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 91 чалавек
* 2010 год — 59 чалавек

## Транспарт
Празь вёску праходзяць аўтадарогі  Пружаны — Ляхі — Каштанаўка і  Каштанаўка — Слабудка.

## Турыстычная інфармацыя
* Сядзіба Дзяконскіх «Чахец»

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
*  

Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Каштанаўка

Назву **Кашта́наўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Каштанаўка — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Каштанаўка — вёска ў Новамікалаеўскім раёне Запароскай вобласьці
* Каштанаўка — вёска ў Першамайскім раёне Крыму
* Каштанаўка — вёска ў Раздольненскім раёне Крыму
* Каштанаўка — вёска ў Камянец-Падольскім раёне Хмяльніцкай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Каштан
* Каштанавае
* Каштаноўка
Кашталяны кіеўскія

**Кашталян кіеўскі** — мясцовы ўраднік у Кіеўскім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна зьяўлялся другім паводле значнасьці пасьля ваяводы.

Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводзтва апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян кіеўскі засядаў у Сэнаце Рэчы Паспалітай.

Кашталянамі кіеўскімі былі:

* Павал Іванавіч Сапега (1566—1580)
* князь  (15.3.1581 — 15.10.1584)
* Іван Чапліц Шпаноўскі (2.1585 — 1602)
* князь Юры Вішнявецкі (26.1.1609 — 1618)
* князь Адам Сангушка (31.10.1618 — 1621)
* Габрыэль Касэцкі (1620—1625)
* Раман Касэцкі (1625—1632)
* Марцін Каліноўскі (1632—1634)
* Аляксандар Пясэчынскі (1634—1646)
* Адам Кісель (1642—1647)

*  (1647—1653)
*  (1653—1655)
* Стэфан Чарнецкі (1645—1657)
* Аляксандар Гратус Тарноўскі (1657—1662)
* Стэфан Замойскі (1662—1680)
* Стэфан Нямірыч (1680—1681)
* Францішак Дзедушынскі (6.11.1682 — 1704)
*  (1689—1689)
* Мікалай Падладоўскі (?)

* Геранім Курапатніцкі (1696)
* Мікалай Касакоўскі (1696—1706)
* Фэлікс Чармінскі (30.4.1706 — 1714)
*  (23.10.1714 — 1722)
* Казімер Стэцкі (17.10.1722 — 1748)
* Нікадзім Казімер Вароніч (20.11.1748 — 1761)
*  (13.6.1762 — 1772)
*  (29.10.1772 — 1785)
* князь Аляксандар Любамірскі (28.3.1785 — 1807)
* князь  (21.12.1790 — )

## Глядзіце таксама
* Ваяводы кіеўскія

## Літаратура
* 
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. Kraków, 1885.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej, Poznań, T.1-31, 1879—1908.

Катэгорыя:Кашталяны кіеўскія
Грышы

**Грышы** — вёска ў Беларусі, у складзе Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 56 чал. (2004). Знаходзяцца за 49 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 31 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 224 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Грышы згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 14 двароў, 119 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 17 двароў, 170 жыхароў; 1917 — 184 жыхары; 1924 — 34 двары, 316 жыхароў; 1940 — 58 двароў, 207 жыхароў; 1959 — 230 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 32 гаспадаркі, 56 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Кавалі (Ельскі раён)

**Кавалі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Ясінец. Уваходзяць у склад Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 66 чал. (2004). Знаходзяцца за 44 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 26 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 219 км ад Гомелю, за 2 км ад граніцы з Украінай. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Славечна — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Кавалі згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 8 двароў, 75 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 13 двароў, 115 жыхароў; 1917 — 122 жыхары; 1924 — 22 двары, 149 жыхароў; 1940 — 45 двароў; 1959 — 179 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 32 гаспадаркі, 66 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Ковенскі павет (ВКЛ)

**Ковенскі паве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Троцкага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — места Коўна.

## Гісторыя

Утварыўся згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў. У склад павету ўваходзіла тэрыторыя Прэнскага, Ваўкавіскага, Дасунскага, Віштынецкага старостваў (дзяржаўных воласьцяў) і прылеглыя прыватнаўласьніцкія маёнткі.

У архіве князёў Сангушкаў захоўваўся дакумэнт ад 1565 году, дзе разьмешчаная на поўдні Ковенскага павету Бірштанская воласьць азначаецца як частка Жамойці (Жамойцкай зямлі): «*Я, Мальхер Станіслававіч Шэмет, цівун гаспадарскі зямлі Жамойцкае воласьці Берштанскае...*». Паводле ліста вялікага князя Жыгімонта Старога да ковенскіх мытнікаў ад 1530 году, «*пушчы нашы ва ўсіх дварох нашых Панямонскіх абапал ракі [[Нёман]]у ў [[Пуня (вёска)|Пунях]], у Бірштанах, у [[Дарсунішкі|Дарсунішках]], у [[Коўна|Коўне]], у [[Вількі|Вількіі]], у [[Вялёна|Вялёне]], у [[Скерстымонь|Скерстымоні]] і ў [[Ясвойна|Ясвойнях]], і ва ўсёй зямлі Жамойцкай ад нас заведаці пісару зямлі Жамойцкае Андрэю Мацковічу*».

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі.

## Ураднікі
На Гарадзенскім сойме 12 студзеня 1793 году дзеля павелічэньня колькасьці сэнатараў ад ВКЛ быў намінаваны кашталян ковенскі шляхам павышэньня да кашталянскай годнасьці мясцовага павятовага маршалка, якім на той момант быў Ігнаці Забела. Ён атрымаў прывілей 26 кастрычніка 1793 году, але ўжо ў сьнежні таго ж году новая адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа Рэчы Паспалітай скасавала ковенскую кашталянію. У выніку, кашталян ковенскі захаваў свой тытул, але ўжо ня меў сэнатарскіх паўнамоцтваў.

## Глядзіце таксама
* Ляўда

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Троцкае ваяводзтва
Катэгорыя:Паветы Вялікага Княства Літоўскага
Вількамірскі павет

**Вількамірскі паве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віленскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. Плошча каля 9,9 тыс. км². Сталіца — места Вількамір.

## Гісторыя

Узьнік у якасьці судовай і ваенна-мабілізацыйнай акругі (воласьці, харунжаства) не пазьней за 1380-я гады. 3 1413 году ўваходзіў у склад Віленскага ваяводзтва.

Пад назвай «павет» выступае ў попісе войска 1528 году, калі мясцовае паспалітае рушаньне налічвала 418 коньнікаў (зь іх 187 былі дробнымі шляхціцамі, якія ішлі ў войска асабіста, бяз слугаў). У 1567 годзе вількамірскае рушаньне налічвала 653 коньнікі і 3 пешыя шляхцічы.

Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў да павету далучыліся Анікштынскага, Курклеўскага, Пенянскага, паўночная часткі Гедройцкага харунжастваў, дзяржаўнай Ушпольскай воласьці. У гэты час увадзіліся пасады павятовага маршалка, падкаморага, земскага судзьдзі з падсудкам і пісарам.

Складзены ў 1585 годзе інвэнтар разьмешчанага на ўсходзе Вількамірскага павету маёнтку  азначаў яго як частку Жамойці (Жамойцкай зямлі): «Инвентарь имения Кревна в земле Жомойтской, принадлежавшее Виленскому Бискупу, Кардиналу Юрию Радзивилу» (паводле публікацыі 1887 году Віленскай археаграфічнай камісіі). А паводле маскоўскага дакумэнта 1660 году, ваяводу  накіравалі да Міхала Казімера Паца «*в Жмойдь к Паце на [[Сьвятая (рака)|Святую Реку]] в местечко [[Вількамір|Волкомир]]*». Таксама паводле маскоўскага дакумэнта 1705 году, напісанага ў Віцебску, «*шли Шведы в Жмуйды, в Велькомир и в [[Расены|Росени]]*».

У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) спыніў сваё існаваньне.

## Дэмаграфія
У сярэдзіне XVII ст. налічваў 20,4 тыс. дымоў (каля 135—140 тыс. чал.), па вайне Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1654—1667) колькасьць дымоў скарацілася да 15,8 тыс.

У апошняй чвэрці XVIII стагодзьдзя насельніцтва павету складала каля 150—170 тыс. чал.

## Геаграфія
У другой палове XVI стагодзьдзя плошча павету склала каля 9,9 тыс. км² (польскія дасьледнікі трымаюцца лічбы 9 тыс. км²), ляжаў цалкам на тэрыторыі сучаснай Летувы.

У склад павету ўваходзіла тэрыторыя Анікштынскага, Больніцкага, Купіскага, Курклеўскага, Пенянскага і Ўшпольскага старостваў (дзяржаўных воласьцяў), таксама буйныя вотчыны Радзівілаў (Віжуны, Дусяты, Саламесьць, Сьвядасьць, Солы) і роднасных ім Осьцікавічаў (Аванта).

## Ураднікі

У Вількаміры месьціліся падкаморскі, земскі і гродзкі суды, склікалася паспалітае рушаньне. Мясцовая шляхта абірала двух паслоў на Вальны сойм і двух дэпутатаў на Галоўны Трыбунал.

На Гарадзенскім сойме 12 студзеня 1793 году дзеля павелічэньня колькасьці сэнатараў ад ВКЛ намінавалі кашталяна вількамірскага шляхам павышэньня да кашталянскай годнасьці мясцовага павятовага маршалка, якім на той момант быў Ігнаці Касьцялкоўскі. Ён атрымаў прывілей 26 кастрычніка 1793 году, але ўжо ў канцы восені таго ж году новая адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа Рэчы Паспалітай скасавала вількамірскую кашталянію. У выніку, кашталян вількамірскі захаваў свой тытул, але ўжо ня меў сэнатарскіх паўнамоцтваў.

## Крыніцы

## Літаратура
*
Казіміраўка (Ельскі раён)

**Казіміраўка** — вёска ў Беларусі, на рацэ Жалонь. Уваходзіць у склад Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 23 чал. (2004). Знаходзіцца за 51 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 33 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 226 км ад Гомелю, за 1 км ад граніцы з Украінай. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Казіміраўка згадваецца ў XIX ст. як вёска ў складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу (1897) тут існаваў вадзяны млын.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 8 двароў, 56 жыхароў; (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 105 жыхароў; 1924 — 30 двароў; 1959 — 117 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 16 гаспадарак, 23 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Падгальле (Гомельская вобласьць)

**Падга́льле** — вёска ў Беларусі, на рацэ Жалонь. Уваходзіць у склад Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 288 чал. (2004). Знаходзіцца за 52 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 30 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 229 км ад Гомелю, за 1,5 км ад граніцы з Украінай. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Падгальле згадваецца ў XIX стагодзьдзі як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 14 двароў, 139 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 18 двароў, 190 жыхароў; 1917 — 285 жыхароў; 1924 — 47 двароў, 411 жыхароў; 1940 — 70 двароў, 220 жыхароў; 1959 — 272 жыхары (паводле перапісу); 1999 — 304 жыхары
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 110 гаспадарак, 288 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Серыя

**Се́рыя** — вёска ў Беларусі, у складзе Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 10 чал. (2004). Знаходзяцца за 50 км ад Ельску, за 26 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 225 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню *Вяленка-Серыя* згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу (1897) тут працавала крама.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 7 двароў, 59 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 10 двароў, 87 жыхароў; 1917 — 119 жыхароў; 1924 — 14 двароў; 1940 — 18 двароў, 55 жыхароў; 1959 — 96 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 15 чалавек
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 7 гаспадарак, 10 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Шуты (Гомельская вобласьць)

**Шуты́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Славечна. Уваходзіць у склад Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 15 чал. (2004). Знаходзіцца за 43 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 27 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 220 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Шуты згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 — 6 двароў, 53 жыхары (паводле перапісу)
* **XX стагодзьдзе**: 1908 — 8 двароў; 1917 — 119 жыхароў; 1924 — 9 двароў, 69 жыхароў; 1999 — 16 жыхароў
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 — 9 гаспадарак, 15 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Якімы

**Якімы́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Ясінец. Уваходзяць у склад Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 8 чал. (2004). Знаходзяцца за 46 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 28 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 221 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Якімы згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 6 двароў, 8 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 9 двароў, 83 жыхары; 1917 — 119 жыхароў; 1925 — 12 гаспадарак; 1959 — 52 жыхары (паводле перапісу); 1999 — 7 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 6 гаспадарак, 8 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Засінцы

**Засі́нцы** — вёска ў Беларусі, на рацэ Ясінец. Цэнтар сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 322 чал. (2004). Знаходзяцца за 47 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 32 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 221 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога злучае вёску з Скародным і Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню Засінцы згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 12 двароў, 80 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 187 жыхароў; 1924 — 24 двары; 1940 — 68 двароў, 224 жыхары; 1959 — 290 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 124 гаспадаркі, 322 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Данілаўская Буда

**Данілаўская Буда** (з 1929 году — *Данілаўка*) — вёска ў Беларусі, у складзе Дабрынскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 122 чал. (2004). Знаходзіцца за 2 км на поўдзень ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 179 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Ельск — Нароўля.

## Гісторыя
Упершыню Данілаўская Буда згадваецца ў XIX ст. як вёска ў складзе Каролінскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле вынікаў перапісу (1897) тут існавала крама.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 26 двароў, 153 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 243 жыхары; 1921 — 284 жыхары; 1940 — 76 двароў, 276 жыхароў; 1959 — 379 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 64 гаспадаркі, 122 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынскі сельсавет (Ельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Зялёны Бор (Гомельская вобласьць)

**Зялёны Бор** — вёска ў Беларусі, у складзе Дабрынскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 15 чал. (2004). Знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад Ельску, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Новая Рудня — Ельск.

## Гісторыя
Зялёны Бор заснавалі ў 1930-я, калі тут пачала працаваць ганчарная майстэрня.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1999 — 19 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 7 гаспадарак, 15 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынскі сельсавет (Ельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Новая Рудня (Гомельская вобласьць)

**Но́вая Ру́дня** — вёска ў Беларусі, на рацэ Славечна. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 129 чал. (2004). Знаходзіцца за 16 км на поўдзень ад Ельску, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 193 км ад Гомелю, за 0,5 км ад граніцы з Украінай. Аўтамабільная дарога злучае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню Новая Рудня згадваецца ў XVI ст. як сяло Мазырскага павету Менскага ваяводзтва. Тут працавала рудня, на якой выплаўлялася жалеза.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Новая Рудня апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. Мясьціна знаходзілася ў валоданьні Лянкевічаў, у складзе маёнтку Міхалкі. Паводле вынікаў перапісу (1897) у Новай Рудні працавалі школа граматы, крама, вадзяны млын, валюш. У 1908 вёска ўваходзіла ў склад Каролінскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1816 — 5 двароў; 1834 — 13 двароў, 95 жыхароў; 1897 — 59 двароў, 335 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 63 двары, 403 жыхары; 1921 — 173 двары; 1959 — 639 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 177 жыхароў
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 80 гаспадарак, 129 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынскі сельсавет (Ельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Славечна (Гомельская вобласьць)

**Славе́чна** — вёска ў Беларусі, на рацэ Жалоні. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 103 чал. (2004). Знаходзіцца за 20 км на поўдзень ад Ельску, за 199 км ад Гомелю; чыгуначная станцыя на лініі Каленкавічы — Оўруч. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Новая Рудня — Ельск.

## Гісторыя

Упершыню Славечна (*Славечня*) упамінаецца ў XVI ст. у зьвязку з утварэньнем Мазырскага павету згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Славечна апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. У 1915 тут пачала дзейнічаць чыгуначная станцыя. На 1925 год у вёсцы было 16 двароў.

На 2004 год у Славечне было 54 гаспадаркі.

## Насельніцтва
* **XX стагодзьдзе**: 1959 — 674 чал. у *вёсцы Славечне*, 16 чал. на *чыгуначнай станцыі Славечне* (паводле перапісу); 1999 — 151 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 год — 103 чал.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынскі сельсавет (Ельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Сугакі (Гомельская вобласьць)

**Сугакі́** — вёска ў Беларусі, у складзе Засінцаўскага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 48 чал. (2004). Знаходзяцца за 50 км на паўднёвы захад ад Ельску, за 32 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 225 км ад Гомелю, за 2 км ад граніцы з Украінай. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Засінцы — Ельск.

## Гісторыя
Упершыню Сугакі згадваюцца ў XIX ст. як хутар у складзе Скараднянскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 20 двароў, 166 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 21 двор, 185 жыхароў; 1940 — 38 двароў; 1959 — 172 жыхары (паводле перапісу); 1999 — 74 жыхары
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 26 гаспадарак, 48 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Засінцаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Аляксандар Салаўёў

**Алякса́ндар Васі́левіч Салаўёў** (6 верасьня 1890, Каліш, Прывісьленскі край, Расейская імпэрыя — 15 студзеня 1971, Жэнэва, Швэйцарыя) — гісторык, дасьледчык гісторыі і культуры славян.

## Біяграфія
Паходзіў з дваранаў — бацька быў старшынёю міравога суду ў Калішы, маці дачка фальклярыста П. Рыбнікава.
У 1912 скончыў юрыдычны факультэт Варшаўскага ўнівэрсытэту, у 1915 гісторыка-філялягічны факультэт Варшаўскага ўнівэрсытэта. У 1915 эвакуяваны разам з ўнівэрсытэтам. Выкладаў ва ўнівэрсытэце ў Растове-на-Доне. У 1920 іміграваў у Югаславію. У 1920—1946 гг. прафэсар гісторыі славінскага права ў Бялградзкім унівэрсытэце, у 1942 выкладаў у Бялградзе на багаслоўскіх курсах, у 1947 рэктар юрыдычнага факультэта ў Сараева., у 1949 арыштаваны і асуджаны. У 1952—1961 прафэсар славістыкі Жэнэўскага унівэрсытэта.

## Творы
* Великая, Малая и Белая Русь. // Вопросы истории. № 7. Москва. 1947. С. 24-38.
* Византийское имя России. // Византийский Временник. Т. 12. Москва. 1957. С. 134—155.
* Русичи и русовичи. // Слово о полку Игореве — памятник XII века. Москва-Ленинград. 1962. С. 276—299.
* Великая, Малая и Белая Русь. // Из истории русской культуры. Т. 2. № 1. Москва. 2002. С. 479—495.

## Літаратура
* Бегунов Ю. К. Соловьев Александр Васильевич. // Энциклопедия «Слова о полку Игореве» в 5 т. СПб. 1995.

Катэгорыя:Нарадзіліся 6 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1890 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калішу
Катэгорыя:Расейскія гісторыкі
Катэгорыя:Памерлі 15 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1971 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Жэнэве
Бабруйкі

**Бабру́йкі** — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, на рацэ Мытва. Уваходзяць у склад Млыноцкага сельсавету. Насельніцтва 81 чал. (2004). Знаходзяцца за 5 км на ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч). Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Княжабор’е — Рамязы.

## Гісторыя
Упершыню Бабруйкі згадваюцца ў XVIII ст. як вёска Рэчыцкага павету Менскага ваяводзтва.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Бабруйкі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. Мясьціна знаходзілася ў валоданьні Гольстаў. У 1897 вёска ўваходзіла ў склад Нараўлянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 28 двароў, 168 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 4 двары, 293 жыхары; 1917 — 119 жыхароў; 1921 — 70 двароў, 314 жыхароў; 1959 — 261 жыхар (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 37 гаспадарак, 81 жыхар

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Дабрынь (Ельскі раён)

**Дабры́нь** — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, на мэліярацыйным канале, злучаным з вадасховішчам. Цэнтар сельсавету. Насельніцтва 688 чал. (2004). Знаходзіцца за 5 км на паўднёвы захад ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 182 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Нароўля — Ельск.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае ў Рэчы Паспалітай

Згодна з падатковым рэестрам Кіеўскага ваяводзтва 1571 году, у вёсцы Дабрынь пана Ёсіпа Нямірыча заставаўся 1 дым цяглых сялянаў, а жыхары 2 дымоў выйшлі з паселішча напярэдадні перапісу. У 1588 годзе Ё. Нямірыч абмяняў сёлы Дабрынь і Кузьмічы на Іўніцу Багдана Богушавіча Дашкоўскага.

Названая Дабрынь у судовым дэкрэце ад 26 ліпеня 1604 году, складзеным паводле скаргі пана Будылы да суседа пана Лукаша Сапегі. Падаўца абвінаваціў пазванага ў насланьні падданых зь вёсак Галоўчыцы і Дзямідавічы маёнтку Антонава на вёску Дабрынь пацярпелага і забраньне адтуль збожжа, авечак, валоў, коней.

Вёска Дабрынь згаданая ў 1683 годзе, калі ў Мазырскім павеце выбіралася пагалоўнае. Паводле крыніцы, уладальнік пан Міхал Чыжэўскі за сябе і жонку, г. зн. за шляхту, выплачваў 4 злотых і 1 грош, за 8 сваіх падданых «простага стану» зь вёсак Дабрынь, Кустаўніца і Міткаўшчына – яшчэ 8 зл..

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Дабрынь апынулася ў межах Расейскай імпэрыі, ад 3 траўня 1795 году ў адноўленым Мазырскім павеце Менскага намесьніцтва, з 12 сьнежня 1796 губэрні.

### Найноўшы час

9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Дабрынь у складзе Мазырскага павету, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзеяла «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1795 — 11 двароў
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1816 — 128 жыхароў; 1897 — 78 двароў, 402 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 613 жыхароў у вёсцы, 121 жыхар у фальварку; 1924 — 156 двароў, 647 жыхароў; 1959 — 869 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 273 гаспадаркі, 688 жыхароў

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Дабрынскі сельсавет (Ельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Княжабор’е

**Княжабор’е** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйных каналаў, злучаных з ракой Мытва. Уваходзіць у склад Млыноцкага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 146 чал. (2004). Знаходзіцца за 3 км на ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 126 км ад Гомелю. Аўтамабільная дарога зьвязвае вёску зь Ельскам.

## Гісторыя
Упершыню Княжабор’е згадваецца ў XIX ст. як хутар у складзе Каролінскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 36 двароў, 107 жыхароў; 1917 — 251 жыхар; 1924 — 87 двароў, 383 жыхары; 1959 — 368 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 80 гаспадарак, 146 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Мазуры (Гомельская вобласьць)

**Мазуры́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Мытва. Уваходзяць у склад Млыноцкага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 6 чал. (2004). Знаходзяцца за 7 км на паўночны ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 184 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Новая Рудня — Мазыр.

## Гісторыя
Упершыню Мазуры згадваюцца ў XVIII ст. як вёска Мазырскага павету Менскага ваяводзтва.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Мазуры апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. У 1834 мясьціна ўваходзіла ў склад маёнтку Міхалкі. Паводле вынікаў перапісу (1897) тут працавала майстэрня апрацоўкі скуры. У 1908 вёска ўваходзіла ў склад Міхалкаўскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1795 — 2 двары
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1834 — 13 жыхароў; 1897 — 13 двароў, 68 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1959 — 59 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 5 гаспадарак, 6 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Ульянаўка (Гомельская вобласьць)

**Улья́наўка**, **Ульля́наўка** — вёска ў Беларусі, на рацэ Мытва, каля ўрочышча Тарчыцы. Уваходзіць у склад Млыноцкага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 25 чал. (2004). Знаходзіцца за 6 км на ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 183 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогнай Княжабор’е — Ельск.

## Гісторыя
Ульянаўку ў пач. XX ст. заснавалі перасяленцы з суседніх вёсак. Мясьціна ўваходзіла ў склад Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Насельніцтва
* **XX стагодзьдзе**: 1959 — 123 жыхары (паводле перапісу)
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 — 16 гаспадарак, 25 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Млынок (Ельскі раён)

**Млыно́к** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйнага канала, злучанага з рэчкай Чэрцень. Цэнтар сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 329 чал. (2004). Знаходзіцца за 4 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 101 км ад Гомелю; на аўтамабільнай дарозе Новая Рудня — Мазыр.

## Гісторыя
Упершыню Млынок згадваецца ў XIX ст. як вёска ў складзе Каролінскай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Мясьціна знаходзілася ў валоданьні Горватаў.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1850 — 5 двароў; 1897 — 10 двароў, 95 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 16 двароў, 101 жыхар; 1921 — 22 двары, 165 жыхароў; 1924 — 31 двор; 1959 — 147 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 112 гаспадарак, 329 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Кашталяны брацлаўскія

**Кашталян брацлаўскі** — мясцовы ўраднік у Брацлаўскім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна зьяўлялся другім паводле значнасьці пасьля ваяводы.

Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводзтва апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян брацлаўскі засядаў у Сэнаце Рэчы Паспалітай.

Кашталянамі брацлаўскімі былі:

* князь Андрэй Цімафеевіч Капуста (25.3.1566 — 1571)
* Васіль Пётравіч Загароўскі (4.7.1572 — 29.2.1580)
* князь  (1580 — 15.3.1581)
* Аляксандар Сямашка (12.10.1581 — 1597)
* князь Рыгор Львовіч Сангушка Кашэрскі (1598—1602)
* Мікалай Сямашка (1602—1618)
* князь Адам Сангушка (1618)
* Ян Харленскі (1619—1625)
* Барталамей Мадлібоўскі (?)
* Габрыель Стэмпкоўскі (1638—1662)
* Стэфан Стэмпкоўскі (1662—1673)
* Стэфан Лядухоўскі (1673—1675)

* Вацлаў Гулевіч (1676)
* Геранім Гулевіч (?)
* Францішак Карыцінскі (1688—1696)
* князь Ян Друцкі-Любецкі (1698)
* Францішак Карыткоўскі (1689—1703)
* Аляксандар Цэтнэр (20.6.1701 — ?)
* Ян Юзэф Менцінскі (16.7.1703 — 1709)
* Рафал Сарбеўскі (7.3.1710 — 1715)
* Караль Аборскі (16.9.1716 — 1799)
* Ян Патоцкі (25.5.1729 — 1744)
* Пётар Браніцкі (8.9.1744 — 1761)
* Ян Антоні Чарнецкі (16.3.1762 — 1773)
*  (8.8.1774 — 1790)
* князь Антоні Ян Чацьвярцінскі (25.10.1790 —)

## Глядзіце таксама
* Ваяводы брацлаўскія

## Літаратура
* 
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.

Катэгорыя:Кашталяны брацлаўскія
Палеск

**Пале́ск** — пасёлак у Беларусі. Уваходзіць у склад Млыноцкага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 49 чал. (2004). Знаходзіцца за 4 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 181 км ад Гомелю. Драўляныя дамы і гаспадарчыя пабудовы побач з аўтадарогай.

## Гісторыя
Пасёлак пачаў фармавацца ў 1950-х гадох вакол цагельнага заводу Ельскага раённага прамысловага камбінату.

## Насельніцтва
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 18 гаспадарак, 49 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Кашталяны падляскія

**Кашталян падляскі** — мясцовы ўраднік у Падляскім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна зьяўлялся другім паводле значнасьці пасьля ваяводы.

Згодна з умовамі Люблінскай уніі (1569) ваяводзтва апынулася ў складзе Каралеўства Польскага; кашталян падляскі засядаў у Сэнаце Рэчы Паспалітай.

Кашталянамі падляскімі былі:

* Рыгор Трызна (1566—1569)
*  (2.5.1569 — 1574)
* Мацей Савіцкі (3.1574 — 1581)
* Марцін Лесьнявольскі (1581—1593)
*  (1593—1596)
* Ян Вадынскі (23.8.1596 — 1613)
* Канстантын Трызна (?)
* Марыян Лакніцкі (1630—1632)
* Войцех Няміра (1613—1616)
* Марэк Вадынскі (1651)
* Пракоп Лесьнявольскі (1648)
* Андрэй Вадынскі (1651)

*  (1653—1658)
*  (1658—1661)
* Якуб Красоўскі (1661)
* Аляксандар Радзішэўскі (1667)
* Караль Станіслаў Лужэцкі (1670—1683)
*  (1683—1688)
* Мікалай Быкоўскі (17.9.1688 — 1705)
* Станіслаў Гадлеўскі (12.12.1705 — 1709)
*  (12.3.1710 — 1710)
* Ян Бутлер (2.5.1710 — ?)
* Дамінік Пётар Касакоўскі (13.12.1717 — 1730)
* Віктар Кучынскі (20.10.1730 — 1738)
*  (6.12.1738 — 1771)
* Юзэф Вільчэўскі (9.12.1771 — 1779)
*  (17.9.1779 — 1790)
*  (26.10.1790 —)

## Глядзіце таксама
* Ваяводы падляскія

## Літаратура
* 
* Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885.
* Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908.

Катэгорыя:Кашталяны падляскія
Ястрабля

**Ястрабля** — былая вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіла ў склад Качышчанскага сельсавету. Жыхары пераселеныя. Знаходзіцца за 22 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 199 км ад Гомелю. На тэрыторыі вёскі знаходзяцца мэліярацыйныя каналы. Драўляныя сялянскія хаты ўздоўж дарогі.

## Гісторыя
Згодна зь пісьмовымі крыніцам вядомая з пачатку XX стагодзьдзя як хутар у Мазырскім павеце Менскай губэрні. У 1917 годзе ў Скараднянскай воласьці. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У часе Вялікай Айчыннай вайны ў ліпені 1942 году нямецкія войскі спалілі вёску і забілі 52 жыхары. 25 жыхароў загінулі на фронце. У 1959 годзе ўваходзіла ў склад калгасу «Рэвалюцыя» (цэнтар — вёска Кочышчы).

З 17 лістапада 2005 году выключаная зь зьвестак па ўліку адміністрацыйна-тэрытарыяльных і тэрытарыяльных адзінак.

## Насельніцтва
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 42 жыхары; 1925 — 17 двароў; 1940 — 42 двароў, 193 жыхары; 1959 — 85 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 1990-я — жыхары пераселеныя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Качышчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Шыя (Беларусь)

**Шы́я** — былая вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіла ў склад Валаўскага сельсавету. Насельніцтва 0 чал. (2005). Знаходзілася за 50 км на паўднёвы захад ад места Ельск, за 42 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 228 км ад Гомелю.

Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Стадолічы — Скароднае. Драўляныя сялянскія хаты ўздоўж кароткай мэрыдыянальнай вуліцы.

## Гісторыя
Упершыню Шыя згадваецца ў XIX стагодзьдзі як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1908 у Скараднянскай воласьці. У 1917 годзе ў Скараднянскай воласьці. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У часе Вялікай Айчыннай вайны ў жніўні 1943 нямецкія войскі спалілі вёску. У 1959 у складзе саўгасу «Валаўскі» (цэнтар — вёска Валаўск).

З 29 лістапада 2005 году выключаная зь зьвестак па ўліку адміністрацыйна-тэрытарыяльных і тэрытарыяльных адзінак.

## Насельніцтва
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 — 3 двары, 31 жыхар (паводле перапісу)
* **XX стагодзьдзе**: 1908 — 5 двароў, 94 жыхары; 1917 — 67 жыхароў; 1924 — 14 двароў, 79 жыхароў; 1940 — 15 двароў; 1959 — 50 жыхароў (паводле перапісу); 1999 — 14 жыхароў
* **XXI стагодзьдзе**: 2000 — 5 гаспадарак, 7 жыхароў; 2005 — 0 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Валаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Палаўкі (Гомельская вобласьць)

**Палаўкі́** — вёска ў Беларусі, каля мэліярацыйнага канала, злучанага з рэчкай Мытва. Уваходзяць у склад Млыноцкага сельсавету Ельскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва 52 чал. (2004). Знаходзяцца за 9 км на паўночны ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Ельск (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 168 км ад Гомелю. Палявая дарога зьвязвае вёску з аўтамабільнай дарогай Новая Рудня — Мазыр.

## Гісторыя
Упершыню Палаўкі згадваюцца ў XVIII ст. як вёска Мазырскага павету Менскага ваяводзтва.

У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Палаўкі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Мазырскім павеце Менскай губэрні. Мясьціна знаходзілася ў валоданьні Гольстаў. У 1908 вёска ўваходзіла ў склад Нараўлянскай воласьці.

## Насельніцтва
* **[[XVIII стагодзьдзе]]**: 1795 — 4 двары
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1834 — 24 двары; 1897 — 28 двароў, 168 жыхароў (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1908 — 55 двароў, 314 жыхароў; 1940 — 90 двароў, 264 жыхары; 1959 — 382 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 2004 — 33 гаспадаркі, 52 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Млыноцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Шышкі (Гомельская вобласьць)

**Шышкі** — былая вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі, аколеная лесам. Уваходзіла ў склад Скараднянскага сельсавету. Знаходзілася за 20 км на поўдзень ад Ельску, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Славечна (лінія Каленкавічы — Оўруч), за 197 км ад Гомелю. Палявая дарога злучае вёску з аўтамабільнай дарогай Новая Рудня — Ельск.

У сувязі з радыяцыйным забруджваньнем пасьля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС жыхары (37 сем’яў) пераселеныя ў 1990—1992 гадох у чыстыя месцы.

## Гісторыя
Упершыню Шышкі згадваюцца ў XIX ст. як хутар Мазырскага павету Менскай губэрні. Паводле перапісу 1897 хутар Селішча (ён жа Шышкі). У 1924 годзе працавала ганчарная майстэрня. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. 20 жыхароў загінулі на франтох нямецка-савецкай вайны. Уваходзіла ў склад саўгасу «Скараднянскі» (цэнтар — вёска Скароднае).

17 лістапада 2005 году вёска ліквідаваная рашэньнем Гомельскага абласнога выканаўчага камітэту.

## Насельніцтва
* **[[XIX стагодзьдзе]]**: 1897 — 14 двароў, 93 жыхары (паводле перапісу)
* **[[XX стагодзьдзе]]**: 1917 — 113 жыхароў; 1924 — 22 двары, 131 жыхар;
* **[[XXI стагодзьдзе]]**: 1990—1992 — жыхары (37 сем’яў) пераселеныя

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Скараднянскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ельскага раёну
Саскылах

**Саскылах** (, ) — сяло ў Расейскай Фэдэрацыі, адміністрацыйны цэнтар Анабарскага ўлусу (раёну) Рэспублікі Саха (Якутыя).

Разьмешчанае за Паўночным палярным колам, на правым беразе ракі Анабар. Знаходзіцца на адлегласьці ад Якуцку: наземным шляхам 2521 км, паветраным 1285 км, водным 2835 км. Цэнтар Саскыласкага нацыянальнага насьлегу. Аэрадром, рачная прыстань. Насельніцтва: 3814 чал (2007).
    
## Літаратура
* Саскылах. // Энциклопедия Якутии. Т. 1. Москва. 2000. С. 74.

Катэгорыя:Населеныя пункты Якутыі
Ізраіль Брыльён

**Ізраіль Нісанавіч Брыльён** (1888, Магілёўская губэрня, Расейская імпэрыя. — ліпень 1918, станцыя Пагранічная, Кітайска-Ўсходняя Чыгунка /цяпер места Суйфэньхэ, Кітай/) — рэвалюцыянэр.

Сябра баявой арганізацыі ПС-Р. 17 жніўня 1905 г. няўдала кінуў бомбу ў магілёўскага губэрнатара М. Клінгенберга. Судзіўся 7 сакавіка 1906 г., разам з Л. Язерскай ды Л. Гіцэлевым, Кіеўскай судовай палатай і атрымаў 8 г катаргі. Зьняволеньне адбываў ў Бутырках, Аляксандраўскім цэнтрале, на Амурскай колавай дарозе, на Нерчынскай катарзе: ў Зерэнтуе, Кадае і Кітамаре. У 1912 г. быў пакараны розгамі за непадпарадкаваньне турэмнаму рэжыму. У 1913 быў паселены ў Забайкальскай вобласьці, адкуль уцёк у Амэрыку. Там з дапамогай Льва Дэйча апублікаваў у Нью-Ёркскім часопісе на рускай мове «Свободное слово» успамін аб замаху на Клінгенберга пад назвай «Избавительница». Пасьля пачаў супрацоўнічаць з іншымі пэрыядычнымі выданьнямі, якія выходзілі у Нью-Ёрку на рускай і габрэйскай мовах. Пасьля вяртаньня далучыўся да левых эсэраў, улетку 1917 г. працаваў у шэрагах ПС-Р, а пасьля кастрычніцкага перавароту займаў пост губэрнскага камісара ў Магілёве. Быў замешаны ў грашовай афёры. Пакараны сьмерцю на станцыі Пагранічная ў ліпені 1818 г. па прысудзе атамана Калмыкова.

## Літаратура
* Брильон И. На каторге. Воспоминания революционера. М.-Л. 1927 

Катэгорыя:Расейскія рэвалюцыянэры
Альбін Дзяконскі (сын Альбіна)

**Альбі́н Дзяко́нскі** гербу Кораб (; 28 красавіка 1892, маёнтак Пятровічы Кобрынскага павету, Расейская імпэрыя — 1940?) — паэт міжваеннай Польшчы.

## Жыцьцяпіс
Паходзіў з землеўласьніцкай сям’і. Бацька Альбіна ў свой час быў кобрынскім павятовым маршалкам. Маці Ядзьвіга была далёкай сваячкай вядомай пісьменьніцы Элізы Ажэшка.

Дзяцінства Альбін правёў у фамільным маёнтку Пятровічы. Навучаўся ў Рыскай гімназіі, пасьля вывучаў земляробства ў Бэльгіі, але праз рок вымушаны быў перапыніць навучаньне з прычыны пагаршэньня здароўя (меў уроджаны парок сэрца). Пасьля курсу лячэньня ў швайцарскім Давосе пераехаў у Лязану, дзе вывучаў раманістыку ў тамтэйшым унівэрсытэце.

У 1910 року пераехаў да Казімера і Стэфаніі Дзяконскіх, якія ня мелі ўласных дзяцей. Яны былі гаспадарамі маёнтку Магілёўцы Ваўкавыскага павету (цяпер у Пружанскім раёне), які зьяўляўся цэнтрам мясцовага сьвецкага жыцьця. Бібліятэка Дзяконскіх была адной з самых багатых і знакамітых у ваколіцы. Прыкладна ў гэты ж час (паводле іншых зьвестак — у 1917) ажаніўся з Соф’яй Малінскай (), дачкой віленскага адваката Максымільяна Малінскага. Будынак сядзібы Дзяконскіх у Магілёўцах захаваўся, у цяперашні час у ім разьмяшчаецца псыхіятрычны шпіталь.

У часе I сусьветнай вайны служыў у царскім войску штабным афіцэрам. У траўні 1918 з жонкай пераехаў у Варшаву, а з 1920 жылі ў Магілёўцах.

Акалічнасьці сьмерці Дзяконскага невядомыя. Па ўварваньні савецкіх войскаў на тэрыторыю Заходняй Беларусі у верасьні 1939 року паэт быў арыштаваны і перавезены ў Менск, дзе перабываў прынамсі да сакавіка 1940. Далейшы ягоны лёс невядомы. Жонка Дзяконскага выехала ў Варшаву.

## Творчасьць
Аўтар васьмі паэтычных зборнікаў і паэмы «Драма Люцыпара» (1934). Апошні зборнік, названы «Зялёныя Магілёўцы» (1939), прысьвяціў жыцьцю ва ўласнай сядзібе ў Слонімскім павеце.

Хоць творчасьць Альбіна Дзяконскага не паддаецца адназначнай характарыстыцы, у ёй можна выявіць элемэнты скамандэрскае мадэлі паэзіі і младапольскай паэтыкі.

Творчасьць Дзяконскага не атрымала вялікага рэзанансу ў часе жыцьця паэта. Па Другой сусьветнай вайне
пра Дзяконскага распавёў Казімеж Выка, а творы паэта ўвайшлі ў анталёгію «Польская паэзія 1914—1939».

Цікавіўся таксама музыкай і філязофіяй.

## Бібліяграфія
* *Bajki. Satyry. Liryka* (выд. 1-е 1920, выд. 2-е 1926)
* *Elegie* (1929)
* *Eklogi* (1931)
* *Motywy z miasta* (1931)
* *Na Zachód* (1932)
* *Dwa głosy* (1933)
* *Dramat Lucyfera* (паэма, 1934)
* *Rzeczy podejrzane* (1936)
* *Zielone Mogilowce* (1939)
* *Зборнік паэзіі* (1985)

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* 
* 
* *Jerzy Poradecki*. Wstęp do: Albin Dziekoński, «Wybór Pozeji», Warszawa 1985, s.5-30.
* 
* 
* *Maria Trębicka*. «Poeta z cienia wydobyty», Kultura, 1972, nr 2.

## Вонкавыя спасылкі

* Генэалёгія нашчадкаў Вялікага сойму

Катэгорыя:Польскія паэты
Катэгорыя:Польскія літаратары міжваеннай Польшчы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жабінкаўскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў 1940 годзе
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Забітыя літаратары
Альбін (сын Альбіна)
Альбін Дзяконскі

**Альбін Дзяконскі**:

* Альбін Дзяконскі (1838—1918)
* Альбін Дзяконскі (1892—1940?)

## Глядзіце таксама
* Дзяконскі
* Дзяконскія
Альбін Дзяконскі (сын Тадэвуша)

**Альбі́н Дзяко́нскі** гербу Кораб (; 1838—1918) — шляхціч. Сын Тадэвуша Дзяконскага (1810—1845) і Альжбэты з Выганоўскіх.

З жонкай Марыяй Ганнай з Керназіцкіх мелі сына Мар’яна. Пасьля ейнае сьмерці (1887) ажаніўся другім разам з Ядзьвігай з Ажэшкаў. Мелі сыноў Вацлава і Альбіна, дачок Ганну Крысьціну і Ядзьвігу Эмілію.

Валодаў маёнткам Чахец у Пружанскім павеце, які атрымаў ў якасьці пасагу ад першай жонкі. Ён упарадкаваў у маёнтку парк, разбудаваў сядзібу. Ягоны сын ад першага шлюбу Мар’ян успадкаваў маёнтак пасьля сьмерці бацькі.

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Генэалёгія нашчадкаў Вялікага сойму

Альбін (сын Тадэвуша)
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1838 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1918 годзе
Косаўскі сельсавет

**Ко́саўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Цэнтрам савету зьяўлялася места Косаў (не ўваходзіла ў яго склад).

## Гісторыя
16 лютага 1987 году Косаўскі гарадзкі савет рэарганізаваны ў сельсавет у складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

17 верасьня 2013 году сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя зь вёскамі Бялавічы, Запольле, Старажоўшчына і Хадоркі перададзеная ў склад Квасевіцкага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1987 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Павал Сапега (памёр у 1580)

**Павал Іванавіч Сапега** (да 1546—1580) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян кіеўскі (з 1566).

## Біяграфія
З чарэйска-ружанскай лініі магнацкага роду Сапегаў гербу «Ліс», сын Івана і Ганны з Сангушкаў. Меў брата Івана.

З 1560 году валодаў памежнай фартэцыяй Любеччу, якая мусіла стрымліваць набегі татараў. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў атрымаў урад кашталяна кіеўскага.

Па інкарпарацыі Кіеўскага ваяводзтва Каралеўствам Польскім зрабіўся сэнатарам, аднак працягваў бараніць інтарэсы Вялікага Княства Літоўскага. У 1569 годзе яшчэ да сьмерці вялікага князя Жыгімонта Аўгуста праводзіў перамовы з францускімі пасламі датычна вяртаньня Літве Брацлаўскага, Валынскага і Кіеўскага ваяводзтваў у выпадку абраньня на сталец Генрыка Валезы.

Браў удзел у плянаваньні вайны з маскоўскім гаспадаром Іванам IV Тыранам у красавіку 1580 году. Памёр у пачатку сьнежня 1580 году.

Меў зьвязкі з кальвінізмам, аднак наказаў пахаваць сябе ў царкве ў Лейпунах.

Ажаніўся з Ганнай Хадкевіч (шлюб да 1562 году), зь якой меў сыноў Яна Пятра і Паўла, а таксама дачок Соф’ю, Альжбету і Ганну.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Павал
Катэгорыя:Кашталяны кіеўскія
Катэгорыя:Памерлі ў 1580 годзе
Звычай

**Звы́чай** — гістарычна ўсталяваны і агульнапрыняты ў пэўным грамадзтве або сацыяльна-этнічнай групе спосаб паводзін. Як норма паводзінаў узьнік у глыбокай старажытнасьці. Першапачаткова звычай меў выгляд табу — розныя забароны й абмежаваньні, якія выхоўваліся зь дзяцінства і ўзнаўляліся ў новых пакаленьнях без абмеркаваньня й абгрунтаваньня.
Звычаёвае права

**Звычаёвае права** — сукупнасьць гістарычна выпрацаваных і прынятых грамадзтвам няпісаных нормаў, правілаў паводзінаў і ўзаемаадносінаў людзей у розных галінах вытворчага, грамадскага й сямейнага жыцьця. Яно выступае як адна з формаў грамадскай сьвядомасьці, фармавалася на падвалінах звычаяў, якія існавалі ў дадзяржаўным грамадзтве.

Звычаёваму праву садзейнічаў бясспрэчны аўтарытэт грамадскай думкі, якая ў шматлікіх выпадках мела прэвентыўны характар, а таксама адчуваньне чалавекам сваёй залежнасьці ад калектыву.

Катэгорыя:Грамадзтва
Катэгорыя:Традыцыйная культура
Катэгорыя:Звычаёвае права
Спаса-Прэабражэнская царква (Пружаны)

**Спа́са-Прэабражэ́нская царква́** — праваслаўная царква ў Пружанах, асьвечаная ў гонар Перамяненьня Гасподняга.

## Мінуўшчына

Драўляная царква паўстала ў 1861 року (паводле іншых зьвестак — у 1878) на праваслаўных могілках Пружанаў, на месцы даўняе Сьвята-Духаўскай царквы. Сродкі на пабудовы былі сабраныя прыхаджанамі з ініцыятывы мясцовага протаярэя Мікалая Жуковіча.

Згарэла ў 1941. У 1943 адбудаваная.

Згарэла ў канцы XX стагодзьдзя, у 2000 пачалося будаўніцтва каменнай царквы. Адкрытая наноў 14 жніўня 2003.

## Архітэктура
Асноўны аб’ём прастакутны ў пляне, на даху разьмешчаны 8-гранны барабан з купалам. Да асноўнага аб’ёму прымыкаюць прытвор і апсыда.

Каля драўлянае царквы стаяла званіца.

## Крыніцы і заўвагі

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Храмы пад тытулам Перамяненьня Гасподняга
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1861 годзе