Лейб Найдус

**Лейб На́йдус** (6 лістапада 1890, Горадня — 23 ліпеня 1918, Горадня) — габрэйскі паэт. 

## Жыцьцё
Паходзіў зь інтылігентнае жыдоўскае сям'і Ісака й Рахілі Найдусаў. Ведаў некалькі моваў, пісаў на ідыш, па-беларуску, па-польску і па-расейску. Дзяцінства правёў у Кусьціне. Скончыўшы ў Горадні пачатковую школу, у 1891 паехаў навучацца ў камэрцыйную вучэльню ў Радаме. Адтуль перавёўся ў Беластоцкую рэальную вучыльню. У 1905 яго выключылі за ўдзел у рэвалюцыйным руху й за сацыялістычныя погляды. Пасьля навучаўся ў Ковенскай вучэльні, адкуль яго таксама і па той жа прычыне выключылі ў 1907. У 1908—1911 вучыўся ў Віленскай сярэдняй рэальнай школе. 

Першы свой верш на расейскай мове апублікаваў у часопісе «Полевое панно», на ідышы ў 1907 у варшаўскай газэце «Роман Цайтунг». У 1915 выйшаў першы ягоны зборнік «Лірыка». У сваіх вершах зьвяртаўся да жыдоўскае культуры. Найбольш значнымі творамі лічацца паэма «Зямля абуджаецца» (*Di erd dervakht*). Перакладаў з францускае й расейскае моваў на ідыш (у тым ліку Бадлера, Верлена, Растана, Мюсэ, Гайнэ, Гётэ, Шэлі, Пушкіна, Лермантава).

## Зборнікі
* *Lirik* (*Лірыка*), 1915
* *Dos buch fun poemes* (*Кніга вершаў*)
* *Litwisze arabeskn* (*Літоўскія арабескі*)
* *Rusishe dikhtung* (*Расейская паэзія*), Варшава 1926 
* *Intime nigunim* (*Інтымныя напевы*), Горадня 1918 
* *Di flejt fun Pan* (*Жалейка Пана*), 1918

## Магіла Найдуса

Найдус быў пахаваны на Новых габрэйскіх могілках. У 1960-х савецкія ўлады Горадні зьнеслі могілкі, зьнішчылі пахаваньні, у тым ліку і магілу Найдуса з помнікам у выглядзе анёлу. У 1963 на месцы могілак быў адчынены стадыён «Чырвонае знамя». 

У 2002-2003 гг. гарадзкія ўлады правялі глябальную рэканструкцыю стадыёну, падчас якой грунт з могілак разам з астанкамі людзей быў разьвезены на падсыпку вуліцаў і іншыя гаспадарчыя патрэбы па ўсім горадзе.

## Памяць

У 1920-я гады ў Варшаве быў створаны Камітэт і Фонд паэта. Іх намаганьнямі ў Горадні яго імем названа вуліца, а ў 1927-1928 у Варшаве выдадзеныя пяць тамоў яго паэтычных твораў: «Кніга вершаў», «Лірыка», «Літоўскія арабескі», «Сьвет Парнаса», «Расейская паэзія». 

У 1938 у зборніку «Lider» былі апублікаваныя вершы для дзяцей, у 1958 у Буэнас-Айрэсе выйшлі выбраныя творы. На беларускую мову частку твораў пераклаў Максім Танк. 

Імем паэта названа габрэйскае культурна-асьветніцкае таварыства Горадні.

У 2021 у г. Горадні выдадзеная кніга: «Я сэрцам сонца п’ю нектар. Лейб Найдус. Да 130-годдзя з дня нараджэння гарадзенскага паэта». Аснову кнігі склалі ўпершыню апублікаваныя ўспаміны пляменьніцы паэта, Алены Найдус, у якіх яна з пачуцьцём распавядае пра яго і пра жыцьцё невялікай правінцыі недалёка ад Горадні, дзе нарадзіўся і вырас паэт. У кнігу ўключаныя пераклады вершаў Лейба Найдуса. Кніга трохмоўная: на расейскай, беларускай і польскай мовах.

## Літаратура
* Шепелевич М. А. Ерузалим Б. Е. «Я сердцем солнца пью нектар. Лейб Найдус. К 130-летию со дня рождения гродненского поэта». — Гродна: ЮрСаПринт, 2021. — 284 с. ISBN 978-985-7257-19-5

## Вонкавыя спасылкі
* Лейб Найдус - сын гарадзенскай зямлі
* Найдус Лейб. Электронная еврейская энциклопедия 
* Королевский город. Часть 2. Центральный Еврейский Ресурс
* Наталья Макушина. Очищение через раскаяние // БДГ для служебного пользования
* Forum Żydów Polskich
* Textbeispiel in deutscher und jiddischer Sprache

Катэгорыя:Нарадзіліся 6 лістапада
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1890 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Горадні
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Жыдоўскія літаратары
Катэгорыя:Памерлі 23 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Горадні