Віцебская абласная бібліятэка

**Віцебская абласная бібліятэка** — дзяржаўная бібліятэка Беларусі, заснаваная ў студзені 1929 году ў Віцебску ў якасьці аддзяленьня Беларускай дзяржаўнай бібліятэкі. На канец 2016 г. зьмяшчала 708 622 асобнікі выданьняў. За 2016 г. 44 117 чытачоў (12 % насельніцтва Віцебску, 3,7 % насельніцтва Віцебскай вобласьці) ажыцьцявілі 852 520 наведваньняў бібліятэкі, падчас якіх атрымалі 868 215 асобнікаў выданьняў (па 19,7 на чытача).

На 2017 г. бібліятэка працавала з панядзелка па чацьвер з 10:00 да 21:00, у суботы і нядзелі — з 10-ай да 18-ай гадзіны. Аддзел дзіцячай літаратуры па пр. Будаўнікоў, д. 10 працаваў з панядзелка па пятніцу і ў нядзелі з 10:00 да 19:00. Чытачы з прапіскай у Віцебску мелі права браць да 5 выданьняў з абанэмэнту (на дом) на тэрмін да 30 дзён. За плату бібліятэка ажыцьцяўляла: капіяваньне; сканаваньне; выдачу дакумэнтаў з чытальні на дом; бронь дакумэнтаў; раздрукоўку; брашураваньне аркушаў спружынай; складаньне бібліяграфічнага апісаньня; нарады і выставы; заняткі па інфарматыцы, літаратуры і ангельскай, нямецкай і францускай мовах. За 2016 г. бібліятэка выканала платных паслуг на 13137,21 руб. ($6569,26).

## Аддзелы
12 аддзелаў абслугоўваньня, зь іх 3 уласна чытальні:
* агульная чытальня — даведнікі;
* абанэмэнту і міжбібліятэчнага абанэмэнту (МБА) — звыш 77 000 асобнікаў пэрыёдыкі, мастацкай літаратуры і выданьняў па гуманітарных навуках;
* дзіцячай літаратуры (пр. Будаўнікоў, д. 10) — каля 90 000 асобнікаў і каля 100 назваў пэрыёдыкі;
* захоўваньня асноўнага фонду (з 1953 г.) — звыш 500 000 асобнікаў, у тым ліку газэты і часопісы з 1944 году і звыш 300 рэдкіх кніг;
* каталёгаў — з 1997 г. і электроннага, дзе звыш 600 000 бібліяграфічных запісаў у 7 базах зьвестак «Кнігі», «Артыкулы», «Краязнаўства», «Мастацтва», «Нямецкая літаратура», «Аўтарэфэраты» і «Каталёг часопісаў»;
* краязнаўчай літаратуры і бібліяграфіі (з 1 лютага 2012 г.,) — звыш 22 000 асобнікаў, у тым ліку картаграфічных і выяўленчых выданьняў, статыстычных зборнікаў і кампакт-дыскаў;
* літаратуры па мастацтве (з 1967 г.) — звыш 38 000 асобнікаў, у тым ліку альбомы, нотныя выданьні, фанатэка і 16 назваў пэрыёдыкі;
* пэрыядычных выданьняў (з 1967 г. як сэктар, з 1991 г. аддзел) — каля 40 назваў газэтаў і звыш 200 назваў часопісаў за апошнія 3 гады;
* эканамічнай, тэхнічнай і сельскагаспадарчай літаратуры — звыш 33 000 друкаваных выданьняў, у тым ліку Дзяржаўныя стандарты (ДАСТ) і Будаўнічыя нормы і правілы (БНіП), 184 назвы газэтаў і часопісаў;
* інфармацыйна-бібліяграфічны — слоўнікі;
* нямецкая чытальня (з 7 ліпеня 1998 г.) — нямецкамоўныя кнігі, звыш 30 назваў часопісаў і 2 газэты, мастацкія фільмы і аўдыёпадручнікі;
* электронная чытальня (з 15 верасьня 2010 г., з 1 лютага 2012 г. аддзел) — бясплатны доступ у сеціва, аўдыёкнігі і навукова-папулярныя фільмы на DVD.

3 фунцкцыянальныя аддзелы:
* аўтаматызаваньня бібліятэчных працэсаў (з 1998 г., з 2006 г. аддзел) — кіруе лякальнай вылічальнай сеткай на 100 працоўных месцаў;
* бібліятэказнаўства (з 1939 г., з 1956 г. аддзел);
* камплектаваньня фонду і апрацоўкі дакумэнтаў (з 1995 г. аўтаматызаваны).

## Мінуўшчына
1 студзеня 1929 году ў Віцебску (Беларуская ССР) па вуліцы Валадарскага, д. 1/3 заснавалі Віцебскае аддзяленьне Беларускай дзяржаўнай бібліятэкі (БДБ). Аснову кнігазбору склалі бібліятэкі археалягічнага інстытуту, Інстытуту народнай адукацыі і Віцебскага аддзяленьня Беларускага дзяржаўнага музэю. Пры стварэньні кнігазбор налічваў 35 тыс. кніг. Працавалі 5 аддзелаў: агульны, беларусазнаўчы, габрэйскі, замежных і старадрукаваных кніг, пэрыядычнай літаратуры. Бібліятэка мела 3 супрацоўнікаў, статус навуковай і папаўнялася паступленьнямі зь Беларускай кніжнай палаты. З 1934 г. бібліятэка пачала атрымліваць 2 абавязковыя платныя асобнікі беларускіх выданьняў і мела 558 чытачоў. У 1937 г. лік супрацоўнікаў вырас да 4.

У 1938 г. Віцебскае аддзяленьне Дзяржаўнай бібліятэкі БССР пераўтварылі ў Віцебскую абласную бібліятэку ў сувязі са стварэньнем Віцебская вобласьці. У траўні 1941 г. налічвалася 9 бібліятэкараў. Пасьля пачатку 22 чэрвеня 1941 г. Нямецка-савецкай вайны частку кнігазбору вывезьлі на ўсход. Падчас нямецкая акупацыі бібліятэку разбурылі. У жніўні 1944 г. бібліятэка ўзнавіла дзейнасьць пасьля адновы кнігазбору пры дапамозе Дзяржаўнага фонду літаратуры СССР, які паставіў кнігі з Масквы, Ленінграда і Казаскай ССР. У 1967 г. бібліятэка пераехала ў новы будынак плошчай каля 5000 м² з чытальнямі на 500 месцаў.

На травень 2012 году ў Віцебскай абласной бібліятэцы было 118 супрацоўнікаў сярэдняга ўзросту каля 39 гадоў. У фондах месьцілася 710 тыс. асобнікаў выданьняў. Налічвалася звыш 56 000 чытачоў, што было найбольшым паказьнікам сярод абласных бібліятэк Беларусі.

За 2016 г. абслужыла 44 117 (99,3 %) непасрэдных і 308 аддаленых чытачоў, зь іх 4210 (9,5 %) дзяцей ва ўзросьце да 15 гадоў. Чытачы атрымалі 868 215 асобнікаў выданьняў (19,7 выданьня на чытача, абарачальнасьць фонду 1,2). Сярэднедзённая выдача склала 2894 асобнікаў. Адбылося 852 520 непасрэдных наведваньняў бібліятэкі і 621 084 наведваньні яе сайту. За 300 каляндарных дзён працы сярэднедзённая наведвальнасьць склала 771 чытач. Са 110 супрацоўнікаў 72 працавалі ў аддзелах абслугоўваньня, зь іх 55 уласна работнікаў. У сярэднім на бібліятэкара прыпадала 882 чытачы і 17 364 асобнікаў дакумэнтавыдачы. У фонд бібліятэкі набылі 15 175 выданьняў за 215,9 тыс. рублёў ($108 тыс.; у сярэднім 14,23 руб. за выданьне). На канец году фонд бібліятэкі склаў 708 622 асобнікі, то бок вырас за год на 2813 асобнікі (+0,4 %). За год правялі 101 выставу з удзелам 9505 наведнікаў (94 наведнікі ў сярэднім).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Электронны каталёг
* Бюлетэнь новых паступленьняў (штомесячны)
* Падпіска (на паўгодзьдзе)
* У Фэйсбуку
* 

Катэгорыя:Бібліятэкі Беларусі
Катэгорыя:Арганізацыі Віцебску
Катэгорыя:Збудаваньні Віцебску
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1929 годзе