Ян Фрыдэрык Сапега

**Ян Фрыдэрык Сапега** (18 кастрычніка 1680, вёска Дабратычы Берасьцейскага павету — 6 ліпеня 1751, вёска Лысаводы Падольскага ваяводзтва) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян менскі (1711—1712) і троцкі (1716—1735), канцлер вялікі літоўскі (з 1735).

Валодаў Коднем, Дарагастаямі, Муравіцай, Капыламі, Чарнобылем. Быў старостам берасьцейскім (з 1697) і прапойскім (з 1739).

## Біяграфія

З коданскай лініі магнацкага роду Сапегаў гербу Ліс, сын Казімера Ўладзіслава, ваяводы троцкага, і Францішкі з Копацяў.

Навучаўся ў езуіцкім калегіюме ў Берасьці, працягваў адукацыю ў Любліне і Варшаве. У 1697 годзе атрымаў урад старосты берасьцейскага. У 1700—1702 гадох вандраваў за мяжой, наведаў Прусію, Саксонію, Аўстрыю, Францыю, Галяндыю і Ангельшчыну.

У Вялікую Паўночную вайну (1700—1721) сьпярша быў на баку Аўгуста Моцнага і далучыўся да Сандамірскай канфэдэрацыі, у 1706 годзе перайшоў у лягер Станіслава Ляшчынскага, ад якога атрымаў урад рэфэрэндара вялікага літоўскага (1706—1709). У 1717 годзе актыўна выступаў супраць прысутнасьці расейскіх войскаў у Рэчы Паспалітай, далучыўся да Тарнагродзкай канфэдэрацыі супраціўнікаў караля.

Абіраўся паслом на соймы, быў дэпутатам Галоўнага Трыбуналу. На соймах выступаў супраць умяшаньня Расеі ўва ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай праз падтрымку праваслаўных і за захаваньне Рэччу Паспалітай нэўтралітэту на міжнароднай арэне. Клапаціўся пра пасады для магнацкіх родаў Радзівілаў (зь якімі яго зьвязвала жонка) і Сапегаў.

Пабраўся шлюбам з Канстанцыяй, дачкой Караля Станіслава Радзівіла, не пакінуў нашчадкаў. Спачыў у касьцёле Сьвятой Ганны ў Кодні.

## Спадчына
Значную частку жыцьця правёў у Кодні, дзе сабраў вялікую бібліятэку, якая на 1744 год складалася з 3500 пазыцыяў. Напісаў гісторыю мясцовага абраза Панны Марыі (Торунь, 1720), гістарычна-генэалягічны нарыс роду Сапегаў (Варшава, 1730) і інш.

У Коданскім касьцёле стварыў партрэтную галерэю Сапегаў.

## Галерэя
### Малярства

Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1709).jpg|З Коданскай галерэі, 1709 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1701-15).jpg|Невядомы мастак, пачатак XVIII ст.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1720).jpg|Невядомы мастак, каля 1720 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Mock, 1733).jpg|J. S. Mock, 1733 г.


Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1735-99).jpg|Невядомы мастак, паміж 1735 і 1800 гг.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1746).jpg|Невядомы мастак, 1746 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1751).jpg|Труменны партрэт, 1751 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1851-75).jpg|Невядомы мастак, паміж 1851 і 1875 гг.


### Графіка

Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1709) (2).jpg|Невядомы мастак, 1709 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Bernigeroth, 1709).jpg|J. Bernigeroth, 1709 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Sysang, 1726-50) (2).jpg|J. Sysang, паміж 1726 і 
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Bernigeroth, 1730).jpg|J. Bernigeroth, 1730 г.


Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Mylius, 1733).jpg|J. Mylius, 1733 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Sysang, 1740-57).jpg|J. Sysang, паміж 1740 і 
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Mylius, 1741).jpg|J. Mylius, 1741 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (L. Zucchi, 1747).jpg|L. Zucchi, 1747 г.


Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Surmacki, 1749) (2).jpg|Ю. Сурмацкі, 1749 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1750) (1).jpg|Невядомы мастак, каля 1750 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (1839).jpg|Невядомы мастак, 1839 г.
Jan Fryderyk Sapieha. Ян Фрыдэрык Сапега (J. Łoski, 1855).jpg|Я. Лоскі, 1855 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся 18 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1680 годзе
Ян Фрыдэрык
Катэгорыя:Рэфэрэндары вялікія сьвецкія літоўскія
Катэгорыя:Канцлеры вялікія літоўскія
Катэгорыя:Кашталяны менскія
Катэгорыя:Кашталяны троцкія
Катэгорыя:Маршалкі Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Старосты берасьцейскія
Катэгорыя:Старосты прапойскія
Катэгорыя:Памерлі 6 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1751 годзе
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Белага арла