open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Данііл Сілінскі

**Даніі́л Андрэ́евіч Сілі́нскі** ( 6 студзеня 2000 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Гомля».

## Кар’ера
Выхаванец баранавіцкай ДЮСШ-5, з 2018 году пачаў выступаць у Першай лізе за «Баранавічы», на наступны год замацаваўся ў пачатковым складзе каманды. Тым ня менш, гулец ня здолеў дапамагчы клюбу выратавацца ад вылету ў другую лігу. У лютым 2020 году на правах арэнды далучыўся да «Слоніма-2017», дзе таксама стаў гульцом асноўнага складу. У сакавіку 2021 году па вяртаньні з арэнды склаў новы кантракт з «Баранавічамі».

У ліпені 2021 году быў арандаваны «Смаргоньню». 15 жніўня 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, калі выйшаў у стартавым складзе ў матчы супраць салігорскага «Шахцёру» (2:2) і быў заменены ў другім тайме. У лістападзе 2021 году па сканчэньні арэнды пакінуў «Смаргонь». У пачатку 2022 году трэнаваўся з койданаўскім «Арсэналам», а пасьля далучыўся да «Энэргетыка-БДУ», зь якім у сакавіку склаў дамову аб супрацы. У жніўні 2023 году стаў гульцом «Гомлю». Дэбютаваў за гамельчукоў 12 жніўня 2023 году ў матчы супраць наваполацкага «Нафтану», выйшаўшы на газон у пачатковым складзе. 27 жніўня таго ж году ўлучыў свой першы гол у кашулі новай каманды ў браму салігорскага «Шахцёра». Цягам рэшты сэзону быў ключавым гульцом гомельскага клюбу, вызначыўшыся 4 галамі і 2 галявымі перадачамі. У сакавіку 2024 году падоўжыў кантракт з клюбам да сканчэньня 2025 году і быў на сэзон аддадзены ў арэнду ў менскае «Дынама». У складзе сталічнай каманды амаль не гуляў, але кіраўніцтва клюбу яшчэ да год падоўжыла арэнду футбаліста.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Беларусі: 2024
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Альбэрт Карэйва

**Альбэрт Карэйва** (? — па 1413) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста медніцкі (1390) і вялёнскі (1412). На Гарадзельскай уніі атрымаў герб «Дубна».

Меў уладаньні ў Соўгуцях (Жамойць) і, відаць, каля Кернава (у крыжацкім помніку «Паведамленьні аб літоўскіх дарогах» упамінаецца *Sowguttindorff*).

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Coreiko, houptman czu Medeniken*, *Careybo Capitaneus in Medeniken* (12 кастрычніка 1398 году); *Koreyko* (1412 год); *cum Albracht Korewa de Sowgodsko*, *Corewa*, *Corewam* (2 кастрычніка 1413 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду. Брак зьвестак пра бацьку. Быў у сваяцтве з Юрыем Гайлімінам. Меў брата Трумпа, які разам з Гайлімінам езьдзіў уздымаць паўстаньне ў Жамойці. 

Як староста медніцкі засьведчыў Салінскую умову (1398 год). У 1412 годзе разам зь Якубам Мінігайлам быў старостам вялёнскім.

Меў сыноў Івашку (*Iwaschko Korewicz*), які засьведчыў Хрыстмэмэльскую ўмову (1432 год) і Фёдара. Магчыма, яго дачкой была Ганна Багдана, жонка Начкі Гінівілавіча.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Карэйва, Альбэрт
Гундакар

**Гундакар** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Гундакар (Gundekar) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва' і kaurus 'цяжкі, важкі'.

## Носьбіты
* Гундакар I ( 1019) — біскуп Айхштэту
* Гундакар II (1019–1075) — біскуп Айхштэту

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ірпень

**Ірпень** — тапонім.

* Ірпень — рака ў Жытомірскай і Кіеўскай абласьцях Украіны.
* Ірпень — горад у Кіеўскай вобласьці Украіны, на рацэ Ірпень.
Ірпень (рака)

**Ірпень**, **Ірпі́нь** () — рака ў Жытомірскай і Кіеўскай абласьцях Украіны, правы прыток Дняпра (упадае ў Кіеўскае вадасховішча).

Даўжыня ракі 162 км, плошча вадазбору 3340 км².

## Апісаньне
Бярэ пачатак паблізу сяла Яраповічы. Даліна карытападобная, шырыня да 4 км, глыбіня да 40 м. Пойма забалочаная, шырокая (да 1,5 км). Шырыня рэчышча 25—40 м. На працягу 131 км рэчышча ўяўляе сабой магістральны канал Ірпенскай асушальна-арашальнай сыстэмы. Нахіл ракі 0,7 м/км. Асноўны прыток Унава (справа).

Жыўленьне мяшанае. Ледастаў з пачатку студзеня да канца сакавіка. Сьцёк зарэгуляваны вадасховішчамі, шматлікімі сажалкамі.

Вада выкарыстоўваецца для тэхнічнага і сельскагаспадарчага водазабесьпячэньня. На рацэ — горад Ірпень, вядомы як курортная мясцовасьць, на беразе ракі зручныя пясчаныя пляжы.

## Літаратура
* *Ю. П. Яковенко.* Ірпінь // Географічна енциклопедія України : у 3 т. / редколегія: О. М. Маринич (відпов. ред.) та ін. — К. : «Українська радянська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1990. — Т. 2. 

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Жытомірскай вобласьці
Катэгорыя:Рэкі Кіеўскай вобласьці
Вітыкінд

**Вітыкінд** — мужчынскае імя, зьвязанае зь літоўскім (беларускім) імём Вікінт.

## Паходжаньне
Вітыкінд (Wittekind, Wittekindt) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад гоцкага wit 'веда, розум, закон' і гоцкага і германскага kinds 'дзіцё, род'.

## Носьбіты
* Вітыкінд I ( 1136 або 1137) — граф Шваленбэргу
* Вітыкінд II ( 1188 або 1189) — граф Пірмонту
* Вітыкінд III ( 1189) — граф Вальдэку і Шваленбэргу

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Ботвін

**Ботвін** (, ; ? — каля 785 або 786) — абат кляштараў у Нартумбрыі, Сьвяты.

## Біяграфія
Быў сьвятаром, а пазьней і абатам кляштару Рыпану. Англасаксонская хроніка занатавала яго сьмерць у 780-х гадох (відаць, у 786 годзе) у адным з трох кляштарных абітаў Рыпану.

Пісьменьнік канца X — пачатку XI стагодзьдзяў Бэртфэрт з Рэмсі ў сваім «Vita sancti Oswaldi» сьцьвярджаў, што Освальд Вустэрскі, арцыбіскуп Ёркскі, знайшоў мошчы Ботвіна ў кляштары Рыпану. Освальд зрабіў рэліквіяр, у які зьмясьціў рэліквіі Ботвіна разам з Ўілфрыдам, Татбэртам, Альбэртам, Зігерэдам і Вільдэнам.

## Глядзіце таксама
* Бутывін

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Людыка

**Людыка** (; ? — 827) — кароль Мэрсіі (826—827).

## Біяграфія
За каралём Бэарнвульфам насіў тытул графа, а па сьмерці гаспадара захапіў сталец Мэрсіі. Паспрабаваў здушыць паўстаньне ва Ўсходняй Англіі, аднак, як і яго папярэднік, загінуў у адной зь бітваў. Па яго сьмерці Ўсходняя Англія атрымала фармальную незалежнасьць, хоць фактычна апынулася ў падпарадкаваньні Ўэсэксу.

Захаваліся манэты зь імём Людыкі (*LVDICA*).

## Глядзіце таксама
* Людыка (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі Ангельшчыны
Вікінт (імя)

**Вікінт** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Віцікінд, Віцікінт або Вікінд (Witikind, Witikint, Wikind) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -віт- (імёны ліцьвінаў Віцень, Віталт, Вітарт; германскія імёны Wittenus, Witolt, Witard) паходзіць ад гоцкага wit 'веда, розум, закон', старасаксонскага witan 'ведаць' або ад асновы -від-, а аснова -кінд- (-кінт-) (імёны ліцьвінаў Кінціла, Кіндэр; германскія імёны Kintilo, Kinder) — ад гоцкага і германскага kinds 'дзіцё, род'. Такім парадкам, імя Вікінт азначае «дзіцё мудрасьці».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Выкынтъ* (умова 1219 году); *со Выконтомъ… пославшима Выкыньта… со Выкынтомь… ко воуеви своемоу Выкынтови… Выкинтовъ именемь Твиреметь* (Галіцка-Валынскі летапіс); *Wikinth* (Хроніка Быхаўца); *Викинт* (Хроніка літоўская і жамойцкая).

## Носьбіты
* Вікінт ( каля 1253) — літоўскі князь, які ў мірнай умове 1219 году разам з Гердзівілам называецца «жамойцкім князем»
* Вікінт — легендарны князь Жамойці, сын легендарнага князя Мантывіла

## Глядзіце таксама
* Віт
* Кінда

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Кінцібут

**Кінцібут**, **Кінбут** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Кінда (Kindo) і Бота або Бута (Boto, Buto) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -кінд- (-кінт-) (імёны ліцьвінаў Кінціла, Кіндэр, Вікінт; германскія імёны Kintilo, Kinder, Wikind) паходзіць ад гоцкага і германскага kinds 'дзіцё, род', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель'). Такім парадкам, імя Кінцібут азначае «корань роду». Адзначаліся старажытныя германскія імёны Cindasvinth (Cinda-svinth), Chintodrud (Chinto-drud).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Кинтибоуть* (умова 1219 году); *Петъку Кинбутовичу чоловекъ* (9 лістапада 1449 году); *бояринъ нашъ Бартошъ Кинбутовичъ* (9 студзеня 1498 году); *люди нашы в Жомоитском повете [[Вількі|Вилкейское]] волости… Кинбута Протевича* (15 ліпеня 1506 году); *Якубовая Кинбутовича*, *Бортъко Кинъбутовичъ* (1528 год).

## Носьбіты
* Кінцібут ( па 1219) — літоўскі князь з роду Рушкавічаў
* Пецька Кінбутавіч — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1449 годзе

## Глядзіце таксама
* Кінда
* Бота

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Якуб Раловіч

**Якуб Раловіч** (? — па 1445) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, маршалак гаспадарскі.

Вотчыннае ўладаньне знаходзілася ў Гарадзілаве.

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jacobus Ralowicz*, *Якуб Ралович*.

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Рала (*cum Ralone*, *Ralo*, *Ralonem*), які на Гарадзельскай уніі атрымаў герб «Пабог».

Пэўны час кіраваў Пінска на даручэньне вялікага князя Казімера. Каля сярэдзіны XV ст. быў маршалкам гаспадарскім. У 1445 годзе быў адным з водцаў літоўскага войска ў вайне з Маскоўскай дзяржавай.

2 лютага 1443 году фундаваў касьцёл у Гарадзілаве, ахвяраваньне на які 9 верасьня 1498 году зрабілі яго нашчадкі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Раловіч, Якуб
Даўкша Кімантавіч

**Даўкша Кімантавіч** (? — па 1432) — літоўскі баярын. На Гарадзельскай уніі атрымаў герб «Першхала».

Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся каля Горадні.

## Імя

Даўга (Daugo, Daugjis) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Kymunt cum filio Dawxha* (18 студзеня 1401 году); *cum Dawkscha*, *Dawxscha*, *Dawxa* (2 кастрычніка 1413 году); *Dewclis Kymontowicz* (*Dewclxis Kimontowicz*; 15 траўня 1432 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Кімунта.

Разам з бацькам засьведчыў акт Віленска-Радамскай уніі (1401 год). Таксама выступіў сьведкам у Хрыстмэмэльскай умове (1432 год).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Даўкша, Кімантавіч
Сангушка

**Сангушка**, **Сангаў** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сана (Sanno) і Гава (Gawo) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова сан- (сен-) (імя ліцьвінаў Санель; германскае імя Sanilo), магчыма, паходзіць ад гоцкага *swans 'лебедзь', а аснова -гаў- (імёны ліцьвінаў Гавіла, Гаўвід, Гаўгонт; германскія імёны Gavilo, Gauwida, Gavigunt) — ад гоцкага gawi, германскага gaawja 'мясцовасьць, багатая воднымі крыніцамі; месца пасяленьня'.

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Сангаў паходзіць ад германскага sangwa, гоцкага saggws 'сьпеў' (упаміналіся старажытныя германскія імёны Sanchard, Sancho, Sancke).

У Прусіі бытавала імя *Sangawe / Sangaw* (1355 і 1385 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *cum Georgio Sangaw*, *Georgius Sangaw*, *Georgium Sangaw* (2 кастрычніка 1413 году); *Олехну Сонъкговичу пять чоловековъ* (1440—1492 гады); *на Матейка Сонкговича* (28 красавіка 1514 году); *бояром [[Вількамір|вилкомирскимь]] Григорку а Лаврину Сонкговичемъ* (30 лістапада 1516 году); *pana Sangowicza* (10 лютага 1633 году); *karczmą nową zbudowaną na goscincu Kowienskim Piotra Sangowicza* (18 ліпеня 1727 году).

## Носьбіты
* Юры Сангаў ( па 1413) — літоўскі баярын, які на Гарадзельскай уніі атрымаў герб Павала
* Станіслаў Тамашавіч Сонгаў — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1592 годзе

Санговічы (Sangowicz) гербу Агеньчык — літоўскі шляхецкі род зь Вільні і Віленскага павету.

Сангушкі — літоўскі княскі род гербу Пагоня Літоўская.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Цьвербут

**Цьвербут** (*Цьвірыбут*, *Цьвірбут*, *Цьвірбот*, *Цьвербуд*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Твэрда (Twerda) і Бота або Бута (Boto, Buto) — імёны германскага паходжаньня. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае ўсходнегерманскую этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, іменная аснова цьвер- (імя ліцьвінаў Цьвермунт) паходзіць ад гоцкага þwairhs 'гнеўны, порсткі, ваяўнічы', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель'). Такім парадкам, імя Цьвербут азначае «корань ваяўнічасьці».

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Cwirnar (Cwernar).

У Прусіі бытавалі імёны: *Twyrget*, *Twirgil*.

Варыянт імя ў гістарычных крыніцах: *Twirbute… Rexa vnd sin bruder Twirbut von Brandenburg* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *cum Twerbud*, *Twiributh*, *Twerbuth* (2 кастрычніка 1413 году); *Твирбуту Визкедовичу, лидянину*, *Шпаку Твирбутовичу, солшничанину, земля* (1440—1492 гады); *в Ковеньскомъ повете дву земль пустых на реце на Невяжы на имя Твирботовщины*, *Твирбутовщину* (6 сьнежня 1512 году); *земля пустовская в Ковенском повете Твирбутовщина* (24 студзеня 1514 году); *люди нашы [[Горадня|Городенъское]] волости… Станка Твирбутовича* (1 студзеня 1519 году); *ego etiam, Dorothea, uxor Iacobi Thwerbuthowycza* (4 чэрвеня 1524 году); *землю Твирбутовщину… Твиръбутовщину* (1537 год); *Янъ Матеевичъ Твирбутовича… Миколай Юхновичъ Твирбутовича* (1567 год); *Cwirbutowicz* (1676 год); *Raina Gronostayska Jakubowa Ćwirbutowa na miejscu chorego męża*, *Ćwirbut* (1690 год); *Iwan Twirbot* (9 лютага 1785 году); *Jerzy Twierbud* (9 лютага 1791 году); *Tvirbut* (1802—1803 гады); *Krzysztof Cwierbutt* (1807 год).

## Носьбіты
* Цьвербут ( па 1413) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста берасьцейскі

Цьвірбуты (Twirbut) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Твірбутовіч (Twirbutowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

На гістарычнай Лідчыне існуе вёска Цьвербуты.

## Глядзіце таксама
* Цьвермунт

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Вісігін

**Вісігін** (*Вісеген*, *Візгін*), **Вісакін** (*Візкін*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Вісікін або Візікін, пазьней Вісэген, Вісэкен або Віскін (Visekin, Wizikin, Wissegen, Wiseken, Whiskin) і Генвіс (Genuis) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -віс- (-віз-, -веш-) (імёны ліцьвінаў Вісігерд, Вісімунт, Вішымут; германскія імёны Wisigard, Wisemund, Vismuot) паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны', а аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Кімунд, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) — ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'). Апроч таго, у германскіх імёнах адзначаецца суфікс-пашыральнік -кін (-кен). Такім парадкам, імя Вісігін азначае «зачатак мудрасьці».

Паходжаньне імя Вісагіна ад складаньня германскіх імёнаў Wiso і *Chino сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Wissegen dem Samaythell* (1409 год); *cum Stanislao Wyssygyn*, *Stanislaus Wissigin*, *Stanislaum Wissigin* (2 кастрычніка 1413 году); *чоловеки — Визгин* (20 чэрвеня 1413—1424 гадоў паводле выпісу 30 студзеня 1607 году); *quendam baronem multum notabilem nomine Wyssigynum* (да 1416 году); *Високгину две семъици*, *Визкгину чоловекъ*, *Високину 13 чоловеки* (1440—1492 гады); *Високину Юревичу два чоловеки на имя: Жвирблис, Пикътус* (9 лістапада 1449 году); *небощику пану Визкгину… Визкгинъ… тую пашню Визкгиновъскую* (1479—1491 гады); *осмъ чоловеков, на имя… а Богдана Висикиновича* (31 траўня 1503 году); *ego Mila filia Viszgin* (2 кастрычніка 1504 году); *в бояръ керъновъскихъ — у Станка, a у Олехна, а в Бутька, а в Високина Михаиловичаовъ* (18 лютага 1509 году); *землю пустую въ [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете на имя Високгиновшчину* (2 лютага 1511 году); *въ Петра Висикиновича* (15 траўня 1514 году); *озера… Високинъ* (29 студзеня 1517 году); *[[Шадзівід|Шедвид]] Визкинович* (1538 год).

## Носьбіты
* Станіслаў Вісігін ( па 1413) — літоўскі баярын, які на Гарадзельскай уніі атрымаў герб Багорыю
* Вісакін (Вісагін) Юравіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьні ад вялікага князя Казімера
* Вісакін Міхайлавіч — кернаўскі баярын, які ўпамінаецца ў 1509 годзе

Візгіны (Wizgin) — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпаміналася дзяржава Віскін у Амсьціслаўскім ваяводзтве.

На гістарычнай Ковеншчыне існуе вёска Візгіны, на гістарычнай Браслаўшчыне — места Вісагіня.

## Глядзіце таксама
* Віс
* Гіна

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Войшын

**Войшын**, **Войсін** (*Войсім*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вісін (Wisin) і Вусін (Vussin) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -войш- (-вайш-) (імёны ліцьвінаў Вайшыла, Вайсар, Войшнар; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы' або ад асновы -віс- (-віз-, -веш-) (пазьнейшай -вайс-). Такім парадкам, імя Войшым азначае «паляўнічы».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *cum Woysym Deneykowicz*, *Woyschin Daneycouicz*, *Woysim Daneycouicz* (2 кастрычніка 1413 году); *Hrehory Wojsinowicz* (1621 год); *Andrzej Woysin Antoniewicz* (11 лютага 1784 году).

## Носьбіты
* Войшын Данейкавіч — літоўскі баярын, які на Гарадзельскай уніі атрымаў герб Яніна

Войшыны або Войсіны (Woyszyn, Wojsin) гербу Яніна — літоўскі шляхецкі род.  

Войсім-Антаневічы (Wojsim-Antoniewicz), таксама Войсін-Антаневічы — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

Войшын-Жылінскія (Войшым-Жылінскія) — літоўскі шляхецкі род.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Эйвільд

**Эйвільд** (*Эйвільт*, *Эвільд*, *Эвільт*), **Айвільт** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Агавільда, Агвільда, Агвільд або Эвільда (Agovildis, Agoildis, Agvild, Evilda) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -эйх- (-эй-) (імёны ліцьвінаў Эйгерд, Эйман, Эймунт; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад гоцкага agi 'лязо, булат, меч', а аснова -вілд- (-вілт-) (імёны ліцьвінаў Вілталт, Авільт, Ясьвільт; германскія імёны Wiltolt, Awild, Asvild) паходзіць ад гоцкага wilþeis 'дзікі'. Такім парадкам, імя Эйвільд азначае «дзікае лязо».

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hewiltus.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *[[Эйнар|Eynur]], Eywild, Eynuren bruder* (26 траўня 1390 году); *cum Johanne Ewild*, *Iohannes Ewild*, *Iohannem Ewild* (2 кастрычніка 1413 году); *у [[Ліда|Лидскои]] волости Довъкгирду да Дашку Еивильтовичомъ земля* (1440—1492 гады); *carpentarium Martinum, Woytkonem Staschulum, Janulum Lukaschum Eywylthowyczow* (8 траўня 1496 году); *дворец мои под [[Вільня|Вилнею]] на имя Еивилтишки и землю [[Явільт|Явилтишъку]]* (11 ліпеня 1522 году); *земли у волости [[Эйшышкі|Еишыскои]] Оивилтовщизну* (24 лістапада 1558 году); *земяном повету ковенского… з роду Евилтов от Каплицы Юр’ю Репчину, Собестыяну Яновичу, Щасному Стасевичу* (15 верасьня 1568 году); *Ród Eywiltów pod Kaplicą: p. Dawid Eywilt, p. Stefan Eywilt, p. Stanisław Eywilt… p. Mikołaj Eywilt* (1690 год); *Jan Eywild* (6 і 19 лютага 1764 году); *jm. pana Eywilda… Eywild… Eywiłdem* (1782—1784 гады); *Erdmuth Eiwilt* (1806 год).

## Носьбіты
* Эйвільд — літоўскі баярын з Крожаў, які ў 1390 годзе разам з братам Эйнарам засьведчыў умову з Тэўтонскім ордэнам
* Ян Эвільд — літоўскі баярын, які на Гарадзельскай уніі атрымаў герб Цёлак
* Даўгерд і Дашка Эйвільтавічы — літоўскія баяры, якія атрымалі наданьне ад вялікага князя Казімера
* Яцька Эвілтавіч — жыхар Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1537 годзе
* Лукаш Станіслававіч Айвільт Колатаў — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1600 годзе

Эйвілды (Эйвільды) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету.

## Глядзіце таксама
* Эйх
* Вільда

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сіргут

**Сіргут** (*Сыргут*, *Шыргут*), **Сіргуд**, **Сургут** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Сісагут, Сергуда, Серыкут або Сірыгут (Sisagut, Sergudo, Serecutus, Sireguti) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сір- (сер-, сіс-) (імёны ліцьвінаў Сіргоўд, Шырмер, Сірмонт; германскія імёны Siriaud, Sisimir, Sirmont) паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён', а аснова -гуд- (-год-, -гут-) (імёны ліцьвінаў Готарт, Гудман, Саўгут; германскія імёны Gotard, Gudman, Savegot) — ад гоцкага guþs 'Бог', gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts 'гот'. Такім парадкам, імя Сургут (Сіргут) азначае «Боскі заклён».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *cum Surguthe de Reskym*, *Surguttes de Roszkini*, *Surgutes de Reszkymi* (2 кастрычніка 1413 году); *на боярина господарьского повету Городенского Анъдрея Сиркгутевича… Андрей Сиркгутевичъ… Андрею Сиркгутевичу* (23 сакавіка 1555 году, 6 ліпеня 1556 году); *Валенъты Анъдреевичъ Сиръкгутевича*, *Шымонъ Шыркгутевичъ* (1565 год); *Иванъ Сиркгуть*, *Каленикъ Сиркгутевичъ… Валентынъ Андреевичъ Сиркгутевичъ… Шимко Сиркгутевичъ* (1567 год); *шляхтичовъ пана Каспора и пана Антонія Сиркгутевичовъ земянъ повету Городенского* (7 жніўня 1601 году); *Józef Syrgut* (1697 год); *Sirgudowa*.

## Носьбіты
* Сургут — літоўскі баярын, які на Гарадзельскай уніі атрымаў герб Геральт
* Андрэй Сіргуцевіч — баярын Гарадзенскага павету, які ўпамінаецца ў 1556 годзе
* Іван Сіргут — баярын Гарадзенскага павету, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1567 году
* Каленік, Валянтын Андрэевіч і Шымка Сіргуцевічы — баяры Гарадзенскага павету, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1567 году

## Глядзіце таксама
* Сыры
* Гуда

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Міхаіл Круг

**Міхаіл Уладзімеравіч Круг ** (Вараб’ёў; 7 красавіка 1962 — 1 ліпеня 2002 , Цвер) — расейскі сьпявак.

## Біяграфія
Першы свой альбом «Цьвярскія вуліцы» запісаў на студыі «Цьвер», потым быў запісаны другі альбом «Каця» і трэці альбом бяз назвы.

27 сакавіка 1998 года стаў ляўрэатам прэміі «Авацыя» ў намінацыі "Рускі Шансон".

Зняты ў 1994 годзе дакумэнтальны фільм «Бард Міхаіл Круг» быў паказаны па канале «Культура» толькі ў 1999 годзе.

У 2000 годзе выканаў ролю крымінальнага аўтарытэту ў фільме "Красавік" (рэж. Канстанцін Мурзенка).

У ноч з 30 чэрвеня на 1 ліпеня 2002 года забіты (застрэлены) у сваёй хаце ў Цьвяры.

## Дыскаграфія
* Уладзімерскі цэнтрал
* Жывая струна
* Жыган-лімон
* Жыганскія песьні
* Зялёны пракурор
* Лірыка
* Лепшыя песні
* МАДАМ
* Мышка
* Дзецюкі
* Перакрыжаваньне
* Пасьля трэцяй ходкі
* Ружа

## Крыніцы

Катэгорыя:Сьпевакі
Станіслаў Кляшчук

**Станісла́ў Вячасла́вавіч Кляшчу́к** ( 11 красавіка 2000 году) — беларускі футбаліст, брамнік «Гомля».

## Кар’ера
### Клюбная
Выхаванец менскага «Дынама», дзе з 2017 году пачаў выступаць за дубль. У жніўні 2018 году быў аддадзены ў арэнду ў «Чысць», дзе замацаваўся ў якасьці асноўнага брамніка, але ня выратаваў каманду ад вылету ў другую лігу. Па заканчэньні сэзону вярнуўся ў дубль «Дынама», а ў ліпені 2019 году быў арандаваны «Смалявічамі», дзе быў рэзэрвовым брамнікам і не зьяўляўся на полі. У лютым 2020 году перайшоў у «Крумкачы» на правах арэнды. Правёў 9 матчаў у першай лізе, чаргуючыся на полі з Валерам Фамічовым і Іванам Санько. Па сканчэньні сэзону павярнуўся ў «Дынама», у 2021 годзе гуляў за дубль.

У лютым 2022 года выправіўся ў арэнду ў сталічны «Энэргетык-БДУ». Дэбютаваў у найвышэйшай лізе 17 чэрвеня 2022 году ў матчы супраць бабруйскай «Белшыны» (1:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілінаў. Таксама згуляў за каманду ў двух матчах Кубка Беларусі, аднак больш на полі не зьяўляўся, стаўшы рэзэрвовым брамнікам. У студзені 2023 году па заканчэньні кантракту з «Дынама» падпісаў паўнавартаснае пагадненьне з «Энэргетыкам-БДУ».

У студзені 2024 году пакінуў сталічны клюб і падпісаў двухгадовы кантракт з «Гомлем». Згуляў у Найвышэйшай лізе 2024 году 20 матчаў у складзе каманды.

### Міжнародная
У кастрычніку 2016 году быў у складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, але ўвесь час заставаўся на лаве запасных. У сакавіку 2017 году браў удзел у элітным раўндзе чэмпіянату Эўропы сярод юнакоў, дзе выйшаў на пляцоўку толькі ў адным матчы. У кастрычніку 2018 году гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Эўропы. 14 лістапада 2019 году правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матчу супраць моладзевай зборнай Славаччыны (0:3).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Уладзіслаў Шубовіч

**Уладзісла́ў Вадзі́мавіч Шубо́віч** ( 3 траўня 2000 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Нівы» з Доўбізны.

## Кар’ера
Выхаванец берасьцейскага «Дынама», з 2017 году пачаў выступаць за клюбны дубль. У ліпені 2018 году перайшоў у берасьцейскі «Рух», дзе спачатку гуляў у аснове, але пазьней стаў часьцей выходзіць на замену або заставацца на лаве запасных.

У пачатку 2021 году рыхтаваўся да новага сэзону зь берасьцейскай камандай, якая далучылася да розыгрышу найвышэйшай лігі, а ў красавіку далучыўся да мікашэвіцкага «Граніта», дзе стаў трывалым гульцом асноўнага складу. У студзені 2021 году павярнуўся ў «Рух» і пачынаў падрыхтоўку да новага сэзону зь берасьцейскай камандай, а ў сакавіку 2021 году быў аддадзены ў арэнду менскім «Крумкачы». У складзе сталічнай каманды чаргаваў выхады ў пачатковым складзе і на замену іншым. У сьнежні 2021 году павярнуўся з арэнды ў «Рух».

У пачатку 2022 году праходзіў прагляд у «Іслачы», але беспасьпяхова, і ў сакавіку стаў футбалістам «Смаргоні». У пачатку 2024 году выправіўся на прагляд у берасьцейскае «Дынама», але ў лютым вярнуўся ў «Смаргонь» ды склаў новую працоўную дамову з клюбам. У жніўні 2024 году пакінуў «Смаргонь». У пачатку 2025 году стаў футбалістам «Нівы».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Рух» Берасьце
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Крумкачы» Менск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Мацьвей Дукса

**Мацьве́й Уладзісла́вавіч Ду́кса** ( 8 красавіка 2003 году) — беларускі футбаліст, абаронца «Смаргоні» (у арэндзе зь берасьцейскага «Дынама»). Унук паэта Мар’яна Дуксы.

## Кар’ера
Пачынаў займацца футболам у Смаргоні, некаторы час знаходзіўся ў акадэміі берасьцейскага «Дынама», у 2019 годзе павярнуўся ў «Смаргонь», на наступны год пачаў трывала прыцягвацца да асноўнай каманды, дзе рэгулярна выходзіў на замену. З пачатку 2021 году, калі «Смаргонь» атрымала месца ў Найвышэйшай лізе, стаў выступаць за дубль, а пачынаючы зь лета пачаў зьяўляцца і ў асноўнай камандзе. 15 жніўня 2021 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы супраць салігорскага «Шахцёру» (2:2). Па выбыцьці «Смаргоні» з Найвышэйшай лігі стаў адным з асноўных гульцоў каманды, разам зь якой здолеў здабыць другое месца ў Першай лігі, зарабіўшы 5 галоў і 3 асыстэнцкія пункты на свой рахунак. У першым жа матчы па вяртаньні ў Найвышэйшую лігу адзначыўся пераможным голам з штафнога ў хатнім матчы супраць бабруйскай «Белшыны».

У студзені 2024 году падпісаў трохгадовы кантракт зь берасьцейскім «Дынама». У складзе берасьцейцаў пачаў выходзіць на замену. У ліпені 2024 году на правах арэнды вярнуўся ў «Смаргонь». Гулец ужо не даваў рады ў камандзе, як гэта было раней. У выніку на сэзон 2025 году быў аддадзены ў арэнду ў «Маладэчна», якое пасьля доўгага перапынку вярнулася ў Найвышэйшую лігу. У тым жа годзе, але ў ліпені, на правах арэнды вярнуўся ў «Смаргонь».

## Дасягненьні
* У сьпісе 22 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Беларусі: 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Колас Каваліўка

«**Колас**» () — украінскі футбольны клюб з Каваліўкі зь Белацаркоўскага раёну Кіеўшчыны. Быў закладзены ў 2012 годзе як аматарскі клюб, і ад пачатку браў удзел у розыгрышы чэмпіянату Кіеўскай вобласьці. У 2015 годзе атрымаў прафэсійны статус, пасьля чаго далучыўся да другой лігі. Свае хатнія матчы ладзіць на стадыёне Колас. У сэзоне 2020—2021 гадоў дэбютаваў у розыгрышы Лігі Эўропы, а на наступны сэзон атрымаў месца ў розыгрышы Лігі канфэрэнцыяў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Каваліўка (Белацаркоўскі раён)
Фіксікі

**Фі́ксікі** (ад  — «чыніць, выпраўляць») — расейскі анімацыйны мультсэрыял. Створаны па матывах аповесьці Эдуарда Ўсьпенскага «Гарантыйныя чалавечкі». Прэм’ера адбылася 13 сьнежня 2010 году ў тэлеперадачы «Дабранач, маляняты!» на канале «Расея-1». Таксама выходзіць на тэлеканалах «Карусель» і «Дзіцячы». Зь ліпеня па сьнежань 2014 году трансьляваўся на тэлеканале «Культура». З чэрвеня 2014 году трансьлюецца на тэлеканале «Мульт». Улетку 2016 трансьляваўся на тэлеканале «Тлум HD». З 8 лютага 2017 году трансьлюецца на канале «О!».

Мультфільм створаны прадусарскай кампаніяй «Аэраплян». Ідэя сэрыялу належыць Аляксандру Татарскаму (паказаны ў заключных тытрах).

## Сюжэт
Мультсэрыял распавядае пра сям’ю Фіксікаў — маленькіх чалавечкаў, якія жывуць ўнутры тэхнікі й выпраўляюць ейныя паломкі. Усяго Фіксікаў дзевяць: Татус, Мася й іхныя дзеці Сімка й Нулік, дзядуля фіксікаў Дзедус, а таксама аднаклясьнікі Сімкі: Фа́ер, Ігрэк, Шпу́ля й Ве́рта. Таксама ў мультсэрыяле ўдзельнічаюць ДзімДзімыч — дванаццацігадовы хлопчык, у хаце якога жывуць фіксікі, ягоная сабака Куса́чка пароды чыхуахуа, бацькі хлопчыка й павучок Жучка; Каця, Васька, бабуля ДзімДзімыча.

У другім сэзоне мультсэрыялу зьявіліся новыя героі — Геній Яўгенавіч Чудакоў і Лізанька.Зьяўленьне ў сэрыяле навукоўца-дасьледчыка й новага месца дзеяньня пашырае нашы магчымасьці. Галоўнае, што мы цяпер зможам закрануць такіх тэм, пра якія ў абстаноўцы звычайнай кватэры й з дапамогай героя-дзіцяці нельга было сказаць. Напрыклад, мы запускаем у вытворчасьць серыі «Вогнетушыцель», «Падушка бясьпекі», «Правады», «Экатестер». Усё гэта дазволіць сэрыялу «Фіксікі» стаць больш унівэрсальным і адказаць на большую колькасьць «чаму?», якія бацькі чуюць ад дзяцей— Георгій Васільеў, прадусар сэрыяла.

Катэгорыя:Мультфільмы
Эўсэбіюш (папа рымскі)

**Сьвяты Эўсэбій** (лац. *Eusebіus*) - 31-ы Папа Рымскі (18 красавіка 309 альбо 310 - 17 жніўня 309 альбо 310), грэк па паходжаньні.

### Пантыфікат
Яго пантыфікат доўжыўся ўсяго чатыры месяцы й характарызаваўся разгортваньнем палемікі аб вяртаньні ў хрысьціянства адступнікаў. **Эўсэбій** падтрымаў рашэньне сваіх папярэднікаў аб магчымасьці вяртаньня ва ўлоньне хрысьціянскай царквы адступніка пры ўмове, што ён раней зьдзейсьніў суровую епітымію. Супраць гэтага пункту гледжаньня выступіла фракцыя хрысьціян у Рыме пад кіраўніцтвам Іраклія. Ёган Петэр Кірш лічыць, што, верагодна, Іраклій быў лідэрам партыі вераадступнікаў і іх прыхільнікаў, якія патрабавалі неадкладнага аднаўленьня ў Касьцёле. У выніку супрацьстаяньня Максенцый саслаў іх абодвух на Сыцылію.

**Эўсэбій** памёр у выгнаньні на Сыцыліі й ў 311 годзе быў перапахаваны ў катакомбах сьв. Каліста. Яго дзень адзначаецца 17 жніўня (раней 26 верасьня).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* http://www.bautz.de/bbkl/e/eusebius_p.shtml 
* http://www.newadvent.org/cathen/05615b.htm
Мільтыяд (папа рымскі)

**Сьвяты Мільтыяд** (лац. *Mіltіades*; ? — 11 студзеня 314, Рым, Рымская імпэрыя) — 32-і папа Рымскі (2 ліпеня 311 — 11 студзеня 314).

## Паходжаньне
Згодна з *Lіber Pontіfіcalіs*, **Мільтыяд** нарадзіўся ў Афрыцы й, магчыма, паходзіў зь Берберы, хоць Рычард П. Макбраэн сьцьвярджае, што ён быў рымлянінам.

## Пантыфікат
Стаў Папам Рымскім пасьля больш доўгага пэрыяду Sede vacante пасьля сьмерці папы Эўсэбія. 

У кастрычніку 312 году Канстантын І перамог Максенцыя й узяў пад кантролю Рым і перадаў Папу Лятэранскі палац, які з таго часу стаў папскай рэзыдэнцыяй. 

Падчас пантыфікату **Мільтыяда**, у 313 г., тэтрархі Канстантын і Ліцыній выдалі Мілянскі эдыкт, які дазваляў вызнаньне хрысьціянства й абвяшчаў вяртаньне царкоўнай маёмасьці. У 313 годзе Мельхіяд старшынстваваў на Латэранскім сынодзе, які апраўдаў біскупа Картагена Цэцыліяна па абвінавачваньнях Даната. Апошні лічыў, што Цэцыліян ня можа быць прызнаны біскупам, бо сярод тых, хто яго пасьвячаў, была асоба, вінаватая ў выданьні сьвятых кніг. На гэтым жа сынодзе Данат быў прызнаны ерэтыком. Потым **Мільтыяд** быў запрошаны на Сабор у Арлі, але памёр да яго правядзеньня. Памёр у Рыме.

## Ушанаваньне
У XІІІ стагодзьдзі сьвята **сьв. Мільтыяда** (як яго тады называлі) было ўключана з памылковай фармулёўкай «пакутнік» у «Асноўны рымскі каляндар», які адзначаўся 10 сьнежня. У 1969 годзе ён быў выключаны зь ліку абавязковых сьвятаў і яго сьвята перанесены на дзень яго сьмерці - 10 студзеня, а яго імя стала пазначацца як «Мільтыяд» без фармулёўкі «пакутнік».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мільтыяд у царкоўным лексіконе.
* Папа Мільтыяд у Catholic Encyclopedia
Іван Гайцэвіч

**Іван Гайцэвіч** (**Івашка**; ? — па 1452) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста наваградзкі (1433—1435), намесьнік полацкі (1441—1444) і віцебскі (1445—1452).

Вотчынныя ўладаньні, відаць, знаходзіліся ў Наваградзкім павеце.

## Імя

Гайд, пазьней Гайт (Gaidus, Geith) — імя германскага паходжаньня.  Вытворныя германскія імёны — Gaike, Gaitse. Іменная аснова -гайд- (-гайт-, -гейт-) (імёны ліцьвінаў Гейдар, Гейтарт, Гайдэман; германскія імёны Geiter, Gaiterda, Geidemann) паходзіць ад германскага gaid 'рагаціна, дзіда'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Iwaskonis Goyczovicz Nowogrodensis [tenutariorum] [sigilla]* (20 студзеня 1433 году); *Iwaschko Goyczewicz*, *Ивашко Кгоицевич*.

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, карыстаўся гербам негарадзельскага паходжаньня. Меў братоў Юрыя (Юшку) і Фёдара (Федзьку).

Упершыню ўпамінаецца ў акце Троцкай уніі (1433 год). У 1433—1435 гадох быў старостам наваградзкім, у 1441—1444 гадох — намесьнікам полацкім, у 1445—1452 гадох — намесьнікам віцебскім. У 1445 годзе быў адным з водцаў войска ВКЛ у вайне з Маскоўскай дзяржавай. У 1445 і 1446 гадох браў удзел у пасольствах да Вялікага магістра. У 1447 годзе браў удзел у перамовах з пытаньня граніцы зь Інфлянтамі.

Ажаніўся з Агрыпінай (Кацярынай), дачкой князя Васіля Астроскага. Не пакінуў нашчадкаў.

## Мова і культура

Да акту Троцкай уніі (1433 год) прывесіў пячаць з рускім надпісам:
ПЕЧАТЬ ІВШЬКА КГОІЧОВЧА

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Гайцэвіч, Іван
Шахцёр Петрыкаў

«**Шахцёр**» — беларускі футбольны клюб зь Петрыкава, які ладзіць свае хатнія матчы на стадыёне Прыпяць. Закладзены ў 2020 годзе як фарм-клюб салігорскага «Шахцёру».

## Гісторыя
У сьнежні 2019 году стала вядома, што салігорскі «Шахцёр» плянуе заявіць даччыную каманду ў Другую лігу. У студзені 2020 году галоўным трэнэрам новай каманды стаў Сяргей Нікіфарэнка, які раней працаваў у структуры салігорскага клюбу. Склад фарм-клюбу ўтварылі ў асноўным былыя рэзэрвісты салігорскага «Шахцёра», таксама былі запрошаныя і іншыя дасьведчаныя футбалісты. Некаторы час каманда рыхтавалася да новага сэзону ў Салігорску, а ў сакавіку 2020 году быў адкрыты новы стадыён «Прыпяць» у Петрыкаве, які і стаў хатнім.

«Шахцёр» адразу стаў адным з фаварытаў Другой лігі. Скончыўшы першую частку першынства 2020 году на другім месцы пасьля магілёўскага «Дняпра», «Шахцёр» упэўнена правёў фінальную частку і заняў другое выніковае месца, якое дазволіла выйсьці ў Першую лігу. У сэзоне 2021 году ў Першай лізе петрыкаўскі «Шахцёр» заставаўся фарм-клюбам салігорскага, аднак камплектаваўся ня толькі салігорскімі, але і іншымі, пераважна маладымі гульцамі. Каманда нестабільна правяла сэзон, чаргуючы пасьпяховыя адрэзкі з правальнымі, у выніку фінішавала ў сярэдзіне, на 7 месцы пры 12 удзельніках.

У сэзоне 2022 году «Шахцёр» хутка апынуўся сярод лідэраў турніру, значны час рухаўся на першым месцы. Каманда ўпэўнена змагалася з аўтсайдэрамі, дзе нярэдка перамагала з вынішчальным лікам, аднак матчы з асноўнымі канкурэнтамі атрымоўваліся горш. У верасьні 2022 году АБФФ афіцыйна паведаміла, што «Шахцёр» як фарм-клюб ня мае права ўзьняцца ў Найвышэйшую лігу, пасьля чаго петрыкаўская каманда прапусьціла наперад асноўных канкурэнтаў і фінішавала на трэцім месцы.

У пачатку 2023 году шмат гульцоў петрыкаўчан далучыліся да асноўнай каманды салігорскага «Шахцёра», як і галоўны трэнэр Станіслаў Сувораў. Склад быў амаль цалкам абноўлены, яго склалі выключна салігорскія выхаванцы з дубля і юнацкіх камандаў. Новым трэнэрам быў прызначаны Сяргей Лушчан, які раней працаваў зь юнакамі салігорцаў. Новая каманда ўжо не магла змагацца за высокія месцы і апынулася ў канцы табліцы. Пад канец сэзону вынікі сталі паляпшацца, але «Шахцёр» ня здолеў узняцца вышэй за 16-е месца пры 17 удзельніках.

## Склад
: *Актуальны на 11 жніўня 2024 году*

## Статыстыка

## Крыніцы

Катэгорыя:Петрыкаў
Шопа (неадназначнасьць)

Назву **Шопа** маюць:

* Шопа — традыцыйнае гаспадарчае збудаваньне для захоўваньня сена, дроваў, будаўнічых матэрыялаў, інвэнтара і інш. 

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Шопа — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці
Вяртаньне

**Вярта́ньне** — зьяўленьне суб’екта ў тым самым месцы, дзе ён знаходзіўся раней. Іншыя значэньні:

## Літаратура
* Вяртаньне марнатраўнага сына.
* «» — раман Эрыха Марыі Рэмарка.
* «» — страчаны эпас старагрэцкай літаратуры.

## Фільмы
* „Вяртаньне“ — фільм ЗША 1948 року.
* „Вяртаньне“ — харвацкі фільм 1979 року.
* „Вяртаньне“ — расейскі фільм 2003 року.
* „Вяртаньне“ — гішпанскі фільм 2006 року.
* „Зорныя войны. Эпізод VI: Вяртаньне джэдая“ — фільм ЗША 1983 року.
* „Уладар пярсьцёнкаў: Вяртаньне караля“ — фільм Новай Зэляндыі і ЗША 2003 року.

## Іншае
* Вяртаньне карэткі

## Глядзіце таксама
* Навяртаньне
* Рэпатрыяцыя
* Рэстытуцыя
* Рэфармацыя
Маршал (імя)

**Маршал** () — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Маршал — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад marah 'конь' і schalk 'слуга'.

## Носьбіты
* Джозэф Маршал Ўокер (1784—1856) — амэрыканскі палітык, дэмакрат, губэрнатар Луізыяны
* Маршал Гол (1790—1857) — ангельскі філёзаф
* Маршал Ван Олстайн (нар. 1962) — прафэсар Бостанскага ўнівэрсытэту і дасьледнік у Масачусэцкім інстытуце тэхналёгіяў

## Глядзіце таксама
* Маршалак

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Сырыцыюс (папа рымскі)

**Сьвяты Сырыцыюс** (; 334, Рым, Рымская імпэрыя — 26 лістапада 399, Рым, Рымская імпэрыя) — 38-ы Папа Рымскі (11 сьнежня 384 — 26 лістапада 399), рымлянін, сын мешчаніна Тыбурція.

## Пантыфікат
**Сырыцыюс** быў абраны біскупам Рыма аднагалосна, нягледзячы на ​​намаганьні антыпапы Ўрсіна перашкодзіць гэтаму. Прымаў актыўны ўдзел у кіраваньні касьцёлам. Традыцыя зьвязвае яго са зьяўленьнем сьвятых пастановаў і ўвядзеньнем цэлібату. Ва ўказе 385 гаварылася, што сьвятары павінны спыніць сужыцьцё з жонкамі.

Сучасьнік Амвросія Мэдыяланскага й Марціна Турскага. Калі гішпанскі біскуп і аскет Прысцыліян, абвінавачаны сваімі калегамі-біскупамі ў ерасі, быў пакараны імпэратарам Максімам, Сырыцыюс разам з Амвросіем і Марцінам пратэставалі супраць прысуду.

Ён таксама вядомы тым, што адлучыў ад царквы манаха Ёвініяна.

Хоць некаторыя крыніцы кажуць, што Сырыцыюс быў першым біскупам Рыма, які называў сябе «Папам», іншыя крыніцы сьцьвярджаюць, што тытул «Папа» быў ганаровым абазначэньнем для любога біскупа на Захадзе з 3-га стагодзьдзя. На Ўсходзе яно ўжывалася толькі ў дачыненьні да эпіскапа Александрыі. З пачатку VІ стагодзьдзя гэты тытул стаў прымяняцца на Захадзе толькі да біскупа Рыма, што ў выніку было замацавана ў XІ стагодзьдзі папам Рыгорам VІІ.

Сырыцыюс таксама зьяўляецца адным з Папаў, якія нібыта ўпершыню ўжылі тытул «пантыфік», разам з Калістам І, Дамасіем І, Львом І і Рыгорам І. Аднак Оксфардзкі слоўнік хрысьціянскай царквы паказвае, што тэрмін «пантыфік» не атрымалі шырокае распаўсюджаньне да XV стагодзьдзя, калі эпоха Адраджэньня выклікала новую цікавасьць да Старажытнага Рыма, і тытул стаў агульным ганаровым тытулам для пап. Падчас яго пантыфікату на Рымскім Сынодзе 396 г. было ўстаноўлена, што біскупы пасьвячаюцца некалькімі біскупамі й са згоды Рыма. У 390 г. ён асьвяціў базыліку сьвятога Паўла за сьценамі. Яго памяць адзначаецца 26 лістапада.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьвяты Сырыцыюс у Catholic Encyclopedia
Гілярыюс (папа рымскі)

**Сьвяты Гілярый** (; ? — 28 лютага 468, Рым, Рымская імпэрыя) — Папа Рымскі.
 

## Пантыфікат
46-ы Папа Рымскі (19 лістапада 461 — 28 лютага 468).

Нарадзіўся на Сардыньні ў Італіі й быў сынам Крысьпіна. Падчас яго пантыфікату Рымам кіраваў германскі правадыр Рыцымер, які дазволіў распаўсюдзіць арыянства.

**Гілярый** змагаўся з наплывам у Рым розных сект, умацоўваў царкоўную структуру. Ён пабудаваў базыліку сьвятога Лаўрэнція.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Папа Гілярый у Catholic Encyclopedia
Войшалк (імя)

**Войшалк** (*Вышалк*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Вайса (Waiso, Weise) і Скальк або Шальк (Scalc, Schalk) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -войш- (-вайш-) (імёны ліцьвінаў Вайшыла, Вайсар, Войшнар; германскія імёны Weisel, Weiser, Wießner) паходзіць ад гоцкага і бургундзкага waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы' або ад асновы -віс- (-віз-, -веш-) (пазьнейшай -вайс-), а аснова -скалк- (-шалк-) (імёны ліцьвінаў Скаламонт, Скальбут, Коншалк; германскія імёны Scelemondo, Butaskalks, Gottschalk) — ад гоцкага skalks 'слуга'. Такім парадкам, імя Войшалк азначае «адданы паляваньню».

Мовазнаўца і гісторык Алесь Жлутка тлумачыць паходжаньне імя Войшалк ад двухасноўнага імя тыпу Воиславь, Воитехь (Voislav, Voitech) шляхам даданьня да ўтваральнай асновы Voi- ці Vois- фармантаў 1—3 ступеняў -š-, -e(-o)l-, -(e,-o)k(o). Ад той жа асновы ўтварыліся ст.-польск. Wojsza, Wojszek і бел. Войша, Вайшэвіч. Поўнае двухасноўнае імя падае пад 1267 году адна з польскіх кронік у паведамленьні: «*Dux Leo filius Danielis regis Rusie occidit Woyslaum filium Mendogi ducis Lithwanorum*» («*Князь Леў, сын караля Русі Данілы, забіў Войслава, сына герцага ліцьвінаў Міндоўга*»).

Гісторык Павал Урбан у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» адзначае адпаведнік імя Войшалка — князя бодрычаў Готшалка. Апроч таго, імя Gosschalk бытавала ў XV ст. у Рызе.

З нагоды летувіска-балтыйскіх этымалёгіяў імя Войшалк лінгвіст і літаратуразнаўца-мэдыявіст Аляксандар Бразгуноў зьвяртае ўвагу на тое, што сучаснае летувіскае напісаньне гэтага імя «Vaišvilkas» істотна аддаляецца ад летапіснага і вытлумачваецца псэўдаэтымалягічна як 'гасьцінны воўк'.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Vesegele* (чэрвень 1260 году); *Woysalk filium ipsius Mendog* (запіс пад 1264 годам); *и въ Молшелгове* (1264—1267 гады); *Воишелкъ*, *Вошелкъ*, *Вышелкъ* або *Вышелгъ* (Галіцка-Валынскі летапіс); *Woisalk* (Старэйшая Аліўская хроніка); *Воишелгъ* або *Въишелгъ* (Наўгародзкі першы летапіс); *Воишелкъ Миндовговичь* або *Войшеглъ* (Наўгародзкі чацьверты летапіс); *Вошелегъ* (Сафійскі першы летапіс); *Voysalk* або *Woysalk* (Ян Длугаш); *Woyszełk* (Хроніка Быхаўца); *Войселк… Войселка Мендоговича* (Хроніка літоўская і жамойцкая); *Woyschalcus syn Mendoga* (1872 год).

## Носьбіты
* Войшалк (1223—1268) — вялікі князь літоўскі
* Вайшалк — літоўскі баярын, які ўпамінаецца ў перапісу харугваў 1421 году

## Глядзіце таксама
* Войша
* Скальк

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Коншалк

**Коншалк** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Кона (Cono) і Скальк або Шальк (Scalc, Schalk) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -кон- (-кун-) (імёны ліцьвінаў Кондрут, Конрад, Якун; германскія імёны Cundrud, Konrad, Acun) паходзіць ад гоцкага koni- 'адважны' або германскага kunja, kuni '(хтосьці) з годнага, шляхецкага роду', а аснова -скалк- (-шалк-) (імёны ліцьвінаў Скаламонт, Скальбут, Войшалк; германскія імёны Scelemondo, Butaskalks, Gottschalk) — ад гоцкага skalks 'слуга'. Такім парадкам, імя Коншалк азначае «слуга адвагі». Адзначалася германскае імя Gundiscalcus (Gundi-scalcus). 

Варыянт імя ў гістарычнай крыніцы: *Jurgi Konschalk* (15 траўня 1432 году).

## Носьбіты
* Юры Коншалк — літоўскі баярын, які засьведчыў Другую Хрыстмэмэльскую ўмову

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Шырын

**Шырын** — імя і прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

## Асобы

### Імёны
* Шырын (?—628) — жонка сасанідзкага цара Хасрова II
* Шырын Акінэр (1943—2019) — брытанская лінгвістка
* Шырын ван Анроэй ( 2002) — нідэрляндзкая раварыстка
* Шырын Нджэйм ( 1984) — лібанская лыжніца
* Шырын Нэшат ( 1957) — іранская артыстка
* Шырын Эбадзі ( 1947) — іранская праваабаронца

### Прозьвішчы
* Лявон Шырын (1930—1994) — беларускі літаратар

## Тапонімы
* Шырын — вёска ў астане Сыстан і Балучыстан Ірану
* Шырын — вёска ў астане Фарс Ірану
* Шырын — вёска ў астане Харасан Рэзаві Ірану

* Шырын — вёска ў Казахстане

* Шырын — места ва Ўзбэкістане

## Іншае
* Шырын — кратэр на Энцэлядзе
* «Шырын» — іранскі фільм 2008 року
Гартман

**Гартман** (*Артман*), **Гертман** (*Эртман*, *Гіртман*), **Гердман** (*Эрдман*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гардман, Гартман, Гертман, Эрдман або Эртман (Hardman, Hartman, Hertman, Erdmann, Ertman) і Мангарт (Manhardt) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гард- (-гарт-, -арт-) (імёны ліцьвінаў Бэйнарт, Ленарт, Мэйнарт; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) паходзіць ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды', а аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Hartman.

У Памор’і бытавалі прозьвішчы Hartmann і Artmann.

У Прусіі бытавала імя *Artman*. У 1625 годзе ў Каралявецкім унівэрсытэце навучаўся *Johannes Hartman, Regiomontanus Borussus*, у 1642 годзе — *David Erdman, Mariaeburgensis Prussus*, у 1647 годзе — *Adamus Samuel Harttmannus, Thorunio Borussus… Paulus Hartmannus, Thorunensis Prussus*.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *людеи въ [[Эйшышкі|Еишискомъ]] повете… а Лаврина Артмановича* (16 верасьня 1510 году); *людеи у Еишиском повете… а Лаврина Ертмановича* (1522—1529 гады); *Christophorus Hartmon, [[Ліцьвіны|Lithuanus]]* (1619 год); *mała kamienica jej m. p. Hertmanowej*, *kamienica p. Hartmanowej* (1690 год); *Jan Hertman, bojarzyn zachoży* (1738 год); *Joannes Hertman* (1740 год); *Simon Hertman* (1742 год); *Jakub Erdman* (24 кастрычніка 1765 году); *Apolinary Erdman* (1791, 1793—1794 і 1796 гады); *Piotr Hertman — radca miasta jego królewskiey mości Grodna* (4 студзеня 1792 году); *Anna Hirtman* (1792 год); *Judyta Artman* (1800 год).

## Носьбіты
* Гартман фон Аўэ (каля 1170—1210) — эпічны і лірычны паэт нямецкага Сярэднявечча
* Гартман (каля 1160 — каля 1240) — граф Вюртэмбэргу
* Гартман Шэдэль (1440—1514) — нямецкі лекар, гуманіст і гісторык
* Юры Эрдман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, стольнік крычаўскі ў 1713 годзе
* Тадэвуш Эрдман — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, чашнік полацкі ў 1724 годзе
* Гартман Вітвэр ​​(1774—1825) — львоўскі скульптар аўстрыйскага паходжаньня эпохі клясыцызму

У канцы XVIII ст. на гістарычнай Віцебшчыне адзначаўся шляхецкі род Эрдманаў.

Эрдманы — парафіяне касьцёла ў Асьвеі на 1812 і 1861 гады і касьцёла ў Себежы на 1861 год.

Эртманы (Ertman) і Эртмановічы (Ertmanowicz) — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні.

Эрдманы гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў Сьвянцянаў.

Эрдманы — літоўскі шляхецкі род з Троцкага павету.

Гартманы (Hartman) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род.

Гердманы (Herdman) гербу Любіч — літоўскі шляхецкі род з Наваградзкага ваяводзтва.

Эртман (Ertman), Гартман (Hartman) і Гертман (Hertman) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

## Глядзіце таксама
* Гарт
* Ман

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Манфрэд

**Манфрэд**, **Манфрыд** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне
Манфрыд (Manfried, Manfred) — імя германскага паходжаньня, якое ўтварылася ад hard 'моцны' і man 'чалавек'.

## Носьбіты
* Манфрэд ( каля 1040) — першы вядомы юдык (валадар) Галурскага юдыкату
* Манфрэд I ( 1175 або 1176) — першы маркграф Салуца
* Манфрэд (1232—1266) — сын (бастард) імпэратара Фрыдрыха II, кароль Сыцыліі, паэт
* Манфрэд (1306—1317) — сын караля Сыцыліі Фэдэрыга II, герцаг Атэнскі
* Манфрэд фон Рыхтгофэн (1892—1918) — нямецкі лётнік, найлепшы ас Першай сусьветнай вайны, які зьбіў 80 самалётаў
* Манфрэд Ромэль (1928—2013) — нямецкі палітык (ХДС), обэрбурмістар Штутгарту

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны