open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі (Параф’янава)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Параф’янаве. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка пад адрасам *вуліца Касьцельная, 1*. Дзее. Твор архітэктуры нэабарока.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл ў Параф’янаве ў 1630 годзе фундаваў Мельхіёр Гіляшкевіч, архідыякан віленскі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Параф’янава апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць.

У 1908 годзе на сродкі парафіян і намаганьнямі ксяндза Б. Корна пачалося будаваньне мураванага касьцёла, у асноўным скончанае да 1913 году.

### Найноўшы час
У 1930 годзе віленскі арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі кансэкраваў касьцёл. У 1956 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога прыстасавалі пад склад. У 1989 годзе касьцёл вярнулі каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэабарока. Гэта 3-нэфавая 2-вежавая базыліка з трансэптам. Выцягнуты прэзьбітэрыюм з паўкруглым завяршэньнем атачаецца абхадной галерэяй. Цэнтральны нэф і трансэпт накрываюцца ўзаемна пэрпэндыкулярнымі 2-схільнымі дахамі з трыкутнымі франтонамі на тарцах. 2-ярусны галоўны фасад вылучааецца чацьверыковымі вежамі з складанай кампазыцыяй завяршэньняў. Фасады аздабляе багатая ордэрная плястыка: прафіляваныя карнізы, пілястры, вялікія і разнастайныя сваёй формай праёмы.

Усярэдзіне 8 слупоў падзяляюць унутраную прастору на тры нэфы. Цэнтральны нэф перакрываецца цыліндрычным скляпеньнем з распалубкамі, бакавыя нэфы — крыжовымі. Слупы і сьцены падзяляюцца падвойнымі пілястрамі і аздабляюцца арнамэнтальным росьпісам і гіпсавымі барэльефамі на тэму «Крыжовы шлях Хрыста», выкананымі ў 1927 годзе. Алтар у стылі нэабарока мае выгляд накладнога калённа-пілястравага портыка, дэкараванага алебастравымі выявамі сьвятых.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Parafjanava, Maci Božaj. Параф’янава, Маці Божай (1900).jpg|каля 1900 г.
Parafjanava, Maci Božaj. Параф’янава, Маці Божай (E. Navicki, 1908).jpg|Э. Навіцкі, 1908 г.
Parafjanava, Maci Božaj. Параф’янава, Маці Божай (1941).jpg|1941 г.
Parafjanava. Параф’янава (20.06.1944).jpg|20 чэрвеня 1944 г.


### Сучасныя здымкі

Параф'янава. Касцёл звонку (03).jpg|Бакавы фасад
Parafjanava. Параф’янава (2008).jpg|З боку апсыды
Параф'янава. Інтэр'еры касцёла (03).jpg|Галоўны алтар
Параф'янава. Інтэр'еры касцёла (01).jpg|Бакавы алтар


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Параф’янава
Параф’янава
Касьцёл Сьвятога Юрыя і Божай Маці (Пяршаі)

**Касьцёл Сьвятога Юрыя і Божай Маці** — помнік архітэктуры першай паловы XX стагодзьдзя ў Пяршаях. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка на гістарычнай Касьцельнай вуліцы. Дзее. Твор архітэктуры нэараманскага стылю. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл ў Пяршаях заснавалі ў 1545 годзе.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Пяршаі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць.

### Найноўшы час
У 1933 годзе з фундацыі графа В. Тышкевіча ў мястэчку збудавалі мураваны касьцёл. У 1960 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл і часткова зруйнавалі яго. У 1990-я гады касьцёл вярнулі каталікам, якія аднавілі помнік архітэктуры.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэараманскага стылю. Гэта прастакутны ў пляне 3-нэфавы аб’ём, накрыты 2-схільным дахам. Алтарная частка паўцыркульная з бакавымі закрысьціямі. На галоўным фасадзе шырокі рызаліт з 2-гранным шчытом, з бакоў якога ўзвышаюцца дзьве васьмерыковыя шатровыя вежы-званіцы. У цэнтры верхняга яруса рызаліта шырокая аркавая ніша, якая аб’ядноўвае 3-аркавыя аконныя праёмы; пад імі 3-аркавая 2-пілённая лоджыя галоўнага ўвахода. Сьцены абапал рызаліта завяршаюцца прастакутнымі атыкамі з зубчастымі фрызамі. Астатнія фасады роўнічныя, рытмічна падзяляюцца пілястрамі і прастакутнымі аконнымі праёмамі, апярэзваюцца карнізам і цягай простага профілю.

Малітоўная заля перакрываецца роўнай стольлю, апсыда — конхай зь люнэтамі.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Piaršaji, Rynak, Śviatoha Juryja. Пяршаі, Рынак, Сьвятога Юрыя (1914).jpg|Стары касьцёл, 1914 г.
Piaršaji, Rynak, Śviatoha Juryja. Пяршаі, Рынак, Сьвятога Юрыя (1930-39).jpg|1930-я гг.
Piaršaji, Kaścielnaja. Пяршаі, Касьцельная (1930-39).jpg|1930-я гг.


### Сучасныя здымкі

Pershai.jpg|Галоўны фасад
Пяршаі. Касцёл.jpg|З боку апсыды
Pierszaje fr-kosciol fc01.jpg|Інтэр'ер


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Пяршаі
Пяршаі
Фаворкі

**Фаво́ркі** () – традыцыйны літоўскі, польскі і нямецкі () кандытарскі выраб зь бездражджавога цеста.

## Апісаньне
Гатуюць фаворкі на вялікія сьвяты, найчасьцей у карнавал, тлусты чацьвер, запусты ці на аўторак перад Папяльцовай серадой. Маюць выгляд складзенай кукарды, салодкі смак.

## Прыгатаваньне
Цеста на фаворкі павінна зьмяшчаць пшанічную муку, багата жаўткоў ці яек, крыху масла ці маргарыну, цукар, сьпірт ці воцат для разрыхленьня.

Цеста раскатваюць, складаюць і зноў раскатваюць некалькі разоў, пакуль ня выйдуць паветраныя бурбалкі. Пазьней ахалоджанае цеста наразаюць на прастакутнікі з надрэзамі пасярэдзіне. Празь іх складзеныя напалам палоскі скручваюць у падабенства „кукарды“ і смажаць у кіпячым шмальцы альбо алеі. Выніковае печыва павінна атрымацца далікатным і крохкім.

## Глядзіце таксама
* Хрушчы

## Вонкавыя спасылкі
* Рэцэпт польскіх фаворкаў 

Катэгорыя:Польская кухня
Катэгорыя:Нямецкая кухня
Катэгорыя:Печыва
Катэгорыя:Мучныя кандытарскія вырабы
Катэгорыя:Смажаньне ў фрытуры
Катэгорыя:Велікодныя стравы
Царква Сьвятога Мікалая (Славенск)

**Царква Сьвятога Мікалая** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Славенску. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Славенску збудавалі ў 1868—1871 гадох.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае сымэтрычна-восевую аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю, якая складаецца з 2-яруснай шатровай вежы-званіцы (васьмярык на чацьверыку), квадратных у пляне трапезнай і малітоўнай залі, 5-граннай апсыды. Галоўны ўваход вылучаецца аркавым парталам з кілепадобным завяршэньнем. Асноўны кубападобны аб’ём накрываецца пакатым 4-схільным дахам, у завяршэньні якога купал-цыбуліна на 8-гранным барабане. Купалам-цыбулінай таксама завяршаецца высокі шацёр званіцы. Сымэтрычныя фасады асноўнага аб’ёму падзяляюцца пілястрамі на тры праслы, якія сканчваюцца паўцыркульнымі аркамі з кілепадобнай акантоўкай. Гэтак жа аздабляюцца праёмы верхняга яруса званіцы. Насычанасьць архітэктурнай плястыкі ствараюць кутнія лапаткі, пілястры, аркатурныя пасы, рабрыстыя фрызы, ліштвы аркавых аконных праёмаў.

Усярэдзіне малітоўная заля перакрываецца роўнай стольлю, шырокімі прасьветамі зьвязваецца з апсыдай і бабінцом, асьвятляецца бакавымі сымэтрычна разьмешчанымі аркавымі аконнымі праёмамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Славенск
Катэгорыя:Храмы пад тытулам сьвятога Мікалая
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Славенск
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Сурвілішкі)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры XVIII — другой паловы XIX ст. у Сурвілішках. Знаходзіцца на паўднёвай ускраіне колішняга мястэчка, на могілках. Драўляны касьцёл існаваў да 1999 году, захаваліся падмуркі, фрагмэнты бутавай агароджы, мураваная брама і руіны званіцы. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры і рэтраспэктыўнай готыкі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы драўляны касьцёл у Сурвілішках ўпамінаецца пад 1500 годам. У 1591 годзе збудавалі новы драўляны касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Сурвілішкі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У другой палове ХIХ ст. касьцельны пляц атачылі бутавай агароджай, галоўны ўваход пазначылі брамай. У 1878—1880 гадох налева ад брамы з фундацыі мясцовага шляхціча Рамана Паплаўскага збудавалі мураваную капліцу, якую неўзабаве пачалі выкарыстоўваць як званіцу.

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога прыйшоў у заняпад. У 1999 годзе струхнелы касьцёл разабралі.

## Архітэктура

Касьцёл — помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта быў бязьвежавы крыжападобны ў пляне 1-нэфавы будынак, які меў прастакутны асноўны аб’ём, вузкі трансэпт і 5-гранную апсыду, да якой далучаліся нізкія закрысьціі. Асноўны аб’ём і апсыды злучаліся агульным 2-схільным дахам з вальмай над апсыдай. Сьцены фасадаў мелі лучковыя і круглыя вокны ў простых ліштвах і завяршаліся шырокім карнізам пэрымэтрам асноўнага аб’ёму, трансэпта і апсыды. Галоўны фасад падзяляўся дзьвюма тонкімі пілястрамі на тры часткі: цэнтральная, акцэнтаваная лучковымі праёмам уваходу і акном, ашаляваная гарызантальна, бакавыя — вэртыкальна ашаляваныя і завершаныя фігурным франтонам, тымпан з лучковым праёмам меў гарызантальную шалёўку і дэкараваўся пілястрамі.

Унутраная прастора перакрывалася роўнай стольлю з за­круг­ленымі кутамі. У інтэр’еры было два алтары ў стылі барока, аформленыя калёнамі і пілястрамі карынцкага ордэру, разным расьлінным арнамэнтам. Над уваходам месьціліся хоры з арганам, якія раскрываліся ў малітоўную залю аркавым праёмам.

Званіца — помнік архітэктуры рэтраспэктыўнай готыкі. Гэта 4-гранны 2-ярусны аб’ём (другі ярус быў дряўляным) з шатровым пакрыцьцём. Грані праразацца лучковымі аконнымі і ўваходнымі праёмамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Сурвілішкі
Сурвілішкі
Малельня Ўсьпеньня Прасьвятой Багародзіцы (Сьвір)

**Малельня Ўсьпеньня Прасьвятой Багародзіцы** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Сьвіры. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне мястэчка пад адрасам *вуліца Набярэжная, 31*. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры.

## Гісторыя

Драўляную стараверскую малельню ў Сьвіры збудавалі пачатку XX ст.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта 4-сьценны зруб пад 2-схільным дахам з вальмай над алтарнай сьцяной, завершанай маленькім купалам. Над трыкутным франтонам галоўнага фасада ўзвышаецца высокі васьмярык зь вялікім купалам. Уваход праз дабудаваны каркасны прытвор пад 2-схільным пакрыцьцём. Рроўнічныя фасады праразаюцца вылучанымі на фоне гарызантальнай шалёўкі прастакутнымі аконнымі праёмамі, дэкараванымі ліштвамі і сандрыкамі.

Усярэдзіне малітоўная заля перакрываецца корабавым скляпеньнем. У апсыдзе скульптурная выява «Укрыжаваньне», абапал якой на сьценах месьцяцца абразы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Сьвір (Менская вобласьць)
Сьнядэцкі

**Сьнядэ́цкі** — польскае прозьвішча (жаночая форма — Сьнядэцкая). Вядомыя носьбіты:

* Анджэй Сьнядэцкі (1768—1838) – польскі лекар, біёляг, хімік і філёзаф
* Ян Уладыслаў Сьнядэцкі (1756—1830) — польскі астраном, матэматык

## Іншыя значэньні
* Сьнядэцкі – Месяцавы кратэр
* 1262 Сьнядэцкія – астэроід
Корбан

**Ко́рбан**&nbsp;— прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Алег Корбан ( 1985) — беларускі палітык, палітвязень.
* Алена Корбан ( 1961) — савецкая лёгкаатлётка.
* Генадзь Корбан ( 1949)&nbsp;— савецкі дужаньнік клясычным стылем.
* Генадзь Корбан ( 1970)&nbsp;— украінскі бізнэсовец.
* Раман Корбан ( 1927) — польскі лёгкаатлёт.
* Сафія Корбан ( 1956) — румынская вясьлярка.
* Тэадор Корбан ( 1957) — румынскі актор.
* Уладзімер Корбан (1910—1971) — беларускі паэт, пісьменьнік.

## Глядзіце таксама
* Карбан
Касьцёл Сьвятых Казьмы і Дзям’яна і кляштар дамініканаў (Астравец)

**Сьвятых Казьмы і Дзям’яна і кляштар дамініканаў** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Астраўцы. Знаходзіцца ў цэнтры места. Касьцёл дзее, кляштар існаваў да 1832 году. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаўся з касьцёла, кляштарнага корпусу (не захаваўся) і бутавай агароджы з брамай.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Астраўцы збудавалі ў 1468 годзе. У 1616—1618 гадох з фундацыі Корсакаў збудавалі новы драўляны касьцёл, а ў 1684 годзе ашмянскі судзьдзя Корсак запрасіў сюды дамініканаў. У 1785—1787 гадох на сродкі Гілярыя Цішэўскага вялося будаваньне мураваных касьцёла і кляштару.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Астравец апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар і зруйнавалі кляштарны корпус, а па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў у 1866 годзе — перарабілі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
Улады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі касьцёл каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта 3-нэфавая базыліка з роўнай алтарнай сьцяной прэзьбітэрыюму і фасадам-нартэксам, які мусіў быць 2-вежавым. Усе часткі злучаюцца ў строгім прастакутным аб’ёме, накрытым агульным пакатым дахам (у 1866 годзе ў выніку маскоўскай перабудовы над ім таксама паставілі несапраўдны купал-цыбуліну). Архітэктурна-дэкаратыўны акцэнт на галоўным фасадзе: яго 2-ярусная сымэтрычна-восевая кампазыцыя вылучаецца ў цэнтры 4-калённым іянічным портыкам з трыкутным франтонам, фасад апрацоўваецца пілястрамі таго ж ордэра. Другі ярус — высокі парапэт з 2-гранным шчытом у цэнтры і аздобай аркавымі нішамі з бакоў (вынік перабудовы). Верхніх ярусаў вежаў няма, іхныя ніжнія чацьверыкі завяршае масіўны атык, аздоблены 3-лопасьцевай аркай-нішай у цэнтры і аркавымі нішамі з бакоў. Бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца высока ўзьнятымі аркавымі аконнымі праёмамі, шырокімі лапаткамі ў прасьценках і завяршаюцца разьвітым карнізам.

Унутраная прастора падзяляецца чатырма слупамі на тры нэфы і дзьве закрысьціі, якія ў цэнтральным нэфе вылучаюць алтарнае памяшканьне, асьветленае двума высокімі аркавымі вокнамі на тарцовай сьцяне. Цэнтральны нэф перакрываецца цыліндрычным скляпеньнем з распалубкамі і папружнымі аркамі, больш вузкія бакавыя нэфы — крыжовымі. Над нартэксам месьцяцца хоры. У алтары 13 высокамастацкіх абразоў XVIII—XIX стагодзьдзяў з арнамэнтаванымі абкладамі.

## Галерэя

Астравец. Касцёл Св. Касмы і Даміяна (02).jpg|Агульны выгляд
Астравец. Касцёл Святых Касмы і Даміяна (01).jpg|Галоўны фасад
Астравец. Касцёл Святых Касмы і Даміяна (02).jpg|Інтэр'ер
Астравец. Касцёл Святых Касмы і Даміяна (06).jpg|Хоры


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Астравец
Катэгорыя:Астравец
Касьцёл Адшуканьня Сьвятога Крыжа (Астравец)

**Сьвятых Адшуканьня Сьвятога Крыжа** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Астраўцы. Знаходзіцца ў заходняй частцы места, каля каталіцкіх могілак на гістарычным Гасьцінцы. Дзее. Твор архітэктуры нэараманскага стылю. 

## Гісторыя

Новы мураваны касьцёл у Астраўцы збудавалі ў 1910—1911 гадох на сродкі парафіянаў. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад гандлёвы склад. У 1994 годзе касьцёл вярнулі каталікам. 

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэараманскага стылю. Гэта 3-нэфавая 2-вежавая базыліка з трансэптам і 5-граннай апсыдай з закрысьціямі, узьнятая на высокі цокаль, выкладзены магутнымі вапняковымі квадрамі. З бакоў галоўнага фасада ўзвышаюцца 2-ярусныя чацьверыковыя вежы (шатровыя завяршэньні не захаваліся). Аб’ём нартэкса на ўсю шырыню запаўняецца магутным пэрспэктыўным парталам і акном-ружай над ім. У прасьценках высокіх аркавых нэфавых вокнаў-трыфорыюмаў прыступкавыя контрфорсы. Сьпічасты сылюэт ствараюць 2-схільныя шчыты тарцовых фасадаў. У адпаведнасьці з стылем у аснове ўсіх праёмаў форма паўцыркульнай аркі. Сьцены апрацоўваюцца аркатурнымі пасамі, нішамі-эксэдрамі, апярэзваюцца прафіляванымі карнізамі.

Унутраная прастора двума радамі слупоў падзяляецца на нэфы, перакрытыя цыліндрычнымі скляпеньнямі. Над уваходам месьціцца галерыя хораў.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Астравец
Катэгорыя:Астравец
Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа (Беліца)

**Царква Ўзьвіжаньня Сьвятога Крыжа** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Беліцы. Знаходзіцца ў заходняй частцы колішняга мястэчка, на могілках пад адрасам *вуліца Віленская, 1А*. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Драўляную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Беліцы збудавалі ў другой палове XIX ст. (адзначаецца ў 1895 годзе) на месцы царквы Сьвятога Пасаду XVI ст.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Гэта прастакутны ў пляне аб’ём, накрыты 2-схільным дахам, які над 3-граннай апсыдай пераходзіць у вальмавы. Над франтонам галоўнага фасада ўзвышаецца васьмерыковая шатровая вежа-званіца з купалам-цыбулінай у завяршэньні. Яшчэ адзін купал-цыбуліна на гранёным барабане ўзвышаецца над апсыдай. На фоне фігурнай гарызантальна-вэртыкальнай шалёўкі фасадаў вылучаюцца прастакутныя аконныя праёмы ў простых ліштвах. Уваход празь невялікі прытвор пад 2-схільным дахам.

Унутраная прастора перакрываецца ашаляванай роўнай стольлю на падугах. Над уваходам месьцяцца хоры на чатырох слупах, на якія вядуць бакавыя ўсходы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Беліца
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Беліца
Капліца Маці Божай Ружанцовай (Беліца)

**Капліца Маці Божай Ружанцовай** — помнік архітэктуры першай чвэрці XIX стагодзьдзя ў Беліцы. Знаходзіцца на паўднёва-заходняй ускраіне колішняга мястэчка, на старых могілках. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
Драўляную могілкавую капліцу ў Беліцы каля 1824 году збудавалі манахі-дамінікане. 

У 1990-я гады капліцу падоўжылі ў алтарным кірунку, павялічыўшы яе даўжыню амаль удвая. 2 жніўня 1992 году капліцу асьвяціў біскуп Аляксандар Кашкевіч.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта прастакутны зруб з 3-граннай алтарнай часткай, арыентаванай на паўночны захад, да якой з правага боку далучаецца закрысьція. Зруб накрываецца 2-схільным дахам з вальмамі над алтаром і завяршаецца чацьверыковай шатровай вежай над уваходам. У нішы ўваходнага франтону ад пачатку існаваньня капліцы стаіць разьбяная фігура Сьвятога Яна Непамука.

Унутраная прастора перакрываецца роўнай падшыўной стольлю. Галоўны алтар з тытульным абразом Маці Божай Ружанцовай меў дзьве алтарныя кампазыцыі: налева — Найсьвяцейшай Панны Марыі (абраз у срэбнай шаце, перавезены зь зьнішчанай філіі ў Крывічах) і фігура Маці Божай, направа — Маці Божай Вострабрамскай і фігура Пана Езуса. Таксама ў капліцы захоўваўся вялікі абраз Сьвятога Юрыя з галоўнага алтара беліцкага касьцёла і вялікі абраз Сьвятой Сям’і зь Ельні. 

Побач з капліцай стаіць каркасная шатровая званіца пірамідальнай формы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Беліца
Беліца
Стыў Розэнбэрг

**Стыў Розэнбэрг** (, нарадзіўся ў 1968 годзе) — журналіст брытанскага тэлеканалу BBC, у якім ён спэцыялізуецца на Ўсходняй Эўропе.

## Паходжаньне
Розэнбэрг нарадзіўся ў 1968 годзе ў брытанскім горадзе Эпінг і гадаваўся у Чынгфардзе на поўначы Лёндану. Прадзед Розэнбэрга Хаім Гнесін паходзіў зь беларускага Шклова. 18 ліпеня 1894 году ва ўзросьце 24 гадоў ён эміграваў у Вялікую Брытанію з Расейскай імпэрыі праз балтыйскі порт Лібаву (цяперашняя Ліепая).

Розэнбэрг зацікавіўся радзімай прадзеда ў дзяцінстве, і ў 1990 годзе пабываў у Шклове.

## Адукацыя і кар’ера
У 1991 годзе Стыў Розэнбэрг скончыў Лідскі ўнівэрсытэт па спэцыяльнасьці «русістыка» і выправіўся ў Маскву. Першапачаткова ён уладкаваўся працаваць выкладчыкам ангельскай мовы ў Расейскі дзяржаўны тэхналягічны ўнівэрсытэт. Але неўзабаве пачаў працаваць у маскоўскай рэдакцыі амэрыканскага каналу CBS. Там Розэнбэрг правёў шэсьць гадоў — спачатку працаваў перакладчыкам, затым асыстэнтам прадусара, і ўрэшце атрымаў пасаду прадусара. З 1994 па 1996 гады знаходзіўся ў складзе здымачнай групы і асьвятляў вайну ў Чачэніі.

У 1997 годзе Розэнбэрг стаў прадусарам маскоўскага бюро BBC, а праз тры гады — карэспандэнтам тэлеканалу ў Маскве. Ён асьвятляў крушэньне падводнай лодкі «Курск», тэракт у тэатры на Дуброўцы і захоп закладнікаў у школе ў Бяслане. У 2015 годзе Розэнбэргу і яшчэ некалькім журналістам урад Украіны забараніў уезд у краіну, убачыўшы ў іх працы «пагрозу нацыянальным інтарэсам» і прапаганду «тэрарыстычнай дзейнасьці». Аднак, пасьля таго як BBC назвала забарону «ганебным нападам на свабоду СМІ», ужо празь дзень украінскія ўлады яе адмянілі.

### Інтэрвію з Лукашэнкам
У лістападзе 2021 году Розэнбэрг узяў інтэрвію ў Аляксандра Лукашэнкі, у якім, сярод іншага, выцягнуў прызнаньне аб дапамозе беларускіх уладаў нелегальным мігрантам незаконна трапіць у Эўразьвяз.

## Крыніцы

Катэгорыя:Брытанскія журналісты
Грахоўскі

**Грахо́ўскі** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Аляксандар Грахоўскі (1938—1991) — беларускі савецкі дзяржаўны дзяяч.
* Ахацы Грахоўскі (?—1633) — польскі ксёндз.
* Герд Грахоўскі (1956—2017) — нямецкі опэрны сьпявак.
* Ігар Грахоўскі (1973—2005) — савецкі і казаскі футбаліст.
* Казімер Грахоўскі (1873—1937) — польскі геоляг, этнограф, археоляг.
* Леан Грахоўскі (1873—1937) — польскі ксёндз.
* Станіслаў Грахоўскі (1542—1612) — польскі ксёндз, літаратар.
* Сяргей Грахоўскі (1913—2002) — беларускі літаратар.

## Іншае
* (21614) Грахоўскі — астэроід.
Дубровіца (Гомельская вобласьць)

**Дубро́віца** — вёска ў Хвойніцкім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Велікаборскага сельсавету.

## Гісторыя
### Карона Каралеўства Польскага
Ці не ўпершыню «wieś Dąbrowica (Dombrowica)» згаданая ў перапісе габрэйскага насельніцтва ў Оўруцкім павеце Кіеўскага ваяводзтва 1765 году, калі ў ёй жылі 4 плацельшчыкі пагалоўшчыны, якія належалі да Хвойніцкага кагалу. У 1778 і 1784 гадох улічаныя былі адпаведна 2 і 3 głowy.

### Расейская імпэрыя
Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Дубровіца — у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе адміністрацыйна ўпарадкаванага Рэчыцкага павету Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. Паводле рэвізіі 1795 году, тут было 15 двароў з 43 душамі мужчынскага і 39 жаночага полу прыгонных сялянаў. У «Камеральном описании... Речицкой округи», датаваным 29 студзеня 1796 году, вёска Дубровіца названая сярод паселішчаў у складзе Хвойніцкіх добраў Людвіка Прозара, якія раней былі перайшлі «в казну», але «по высочайшему повелению» вернутыя Луізе Прозаравай.

У «Списках населенных мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» заьсведчана, што 31 асоба мужчынскага і 25 жаночага полу зь ліку жыхароў вёскі Дубровіца (Дамбровіца) належалі да Астраглядаўскай парафіі Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі.

У парэформавы пэрыяд Дубровіца адміністрацыйна належала да Хвойніцкай воласьці. На пачатак 1870 года ў вёсцы налічвалася 38 мужчынскіх душ сялян-уласьнікаў, прыпісаных да Дубровіцкага сельскага таварыства. 

Паводле перапісу 1897 года ў Дубровіцы было 32 двары з 224 жыхарамі, працаваў хлебазапасны магазын. На 1909 год у вёсцы налічвалася 35 двароў, 245 жыхароў. 

### Найноўшы час
9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня Берасьцейскага міру з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Дубровіца, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка – у Мазыры. Ад 18 траўня тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гэтмана Паўла Скарападзкага. 

1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. Паводле запіскі «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 8 сьнежня 1920 і на 15 красавіка 1921 году ў Дубровіцкай школе першай ступені (г. зн. пачатковай) было адпаведна 21 і 37 вучняў.

Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў Дубровіцы налічвалася 88 двароў з 447 жыхарамі. У чэрвені 1943 году акупанты спалілі вёску і загубілі 52 жыхары. 40 вяскоўцаў загінулі на франтах.

## Насельніцтва
* 2021 год — 47 двароў, 116 жыхароў

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Велікаборскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну
Царква Раства Багародзіцы (Дакудава)

**Царква Раства Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Дакудаве. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі. 

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Дакудаве збудавалі ў
1866 годзе на месцы драўлянай царквы Сьвятога Пасаду.

## Архітэктура
Прыклад сынадальнага кірунку эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 4-часткавую падоўжна-восевую кампазыцыю: прытвор-званіца, трапезная, кубападобная малітоўная заля, паўкруглая апсыда. Шатры 2-яруснай (васьмярык на чацьверыку) званіцы і малітоўнай салі завяршаюцца купаламі-цыбулінамі. На фоне бутавай муроўкі сьценаў вылучаюцца атынкаваныя аркатурныя пасы, роўныя ліштвы аркавых адзінарных і падвоеных аконных праёмаў, кутнія руставаныя лапаткі.

## Галерэя

Дакудава 2.jpg|Агульны выгляд
Church of the Nativity of Our Lady in Dakudava (01).jpg|Бакавы ўваход
Church of the Nativity of Our Lady in Dakudava (04).jpg|Вежа
Church of the Nativity of Our Lady in Dakudava (02).jpg|Фрагмэнт


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Дакудава
Катэгорыя:Храмы пад тытулам Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Дакудава
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Дэмбрава)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры канца XVIII стагодзьдзя ў Дэмбраве. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры барока.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл ў Дэмбраве збудавалі ў 1674 годзе. У канцы XVIII ст. на яго месцы збудавалі мураваны касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Дэмбрава апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1866 годзе расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

### Найноўшы час
Улады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі касьцёл каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барокау. Гэта прастакутны ў пляне пад 2-схільным дахам аб’ём, да якога далучаецца прастакутная апсыда з бакавымі нізкімі закрысьціямі. Над трыкутным франтонам фасада ўзвышаецца 2-ярусная (васьмярык на чацьверыку) шатровая драўляная званіца. Бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца аркавымі аконнымі праёмамі і шырокімі лапаткамі ў прасьценках. Уваход вылучаецца парталам з глыбокай прастакутнай нішай і 2-схільным пакрыцьцём.

Касьцельны пляц атачаецца бутавай агароджай з брамай.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дэмбрава
Дэмбрава
Каліфарнійская затока

**Каліфарнійская затока** (, ) — затока ў Паўночнай Амэрыцы, якое ёсьць часткай Ціхага акіяну. Затока аддзяляе паўвостраў Ніжную Каліфорнію ад мацерыковай часткай Мэксыкі. Мэксыканскімі штатамі, якія абмываюцца водамі затокі, ёсьць Ніжняя Каліфорнія, Паўднёвая Ніжняя Каліфорнія, Санора і Сыналёа, а іхняя берагавая лінія складае прыкладна 4000 км. Вадаём сілкуецца рэкамі Каларада, Фуэртэ, Маё, Сыналёа, Санора і Які. Плошча паверхні затокі складае каля 160 тысяч км². Максымальная глыбіня перавышае 3000 мэтраў праз складаную геалёгію рэгіёну, што зьвязана з тэктонікай плітаў.

Лічыцца, што затока ёсьць адным з самых разнастайных вадаёмаў на Зямлі, бо ў іх налічваецца больш за 5 тысяч відаў мікрабесхрыбетных. Часткі Каліфарнійскай затокі ёсьць аб’ектам Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО.

## Крыніцы

Катэгорыя:Затокі Мэксыкі
Катэгорыя:Затокі Ціхага акіяна
Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Забалаць)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры пачатку XIX стагодзьдзя ў Забалаці. Знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы частцы колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры клясыцызму. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл ў Забалаці фундаваў у 1601 годзе тагачасны ўладальнік маёнтку земскі судзьдзя Войцех Нарбут. Апошні драўляны касьцёл збудавалі з фундацыі Мікалая Нарбута ад 16 верасьня 1750 году.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Забалаць апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1803 годзе на сродкі мясцовага зямяніна, маршалка літоўскага графа Людвіка Тышкевіча і яго жонкі Канстанцыі распачалося будаваньне мураванага касьцёла. У 1812 годзе яго кансэкраваў інфляндзкі канонік кс. Мацей Мінейка.

У 1861 годзе касьцельны пляц атачылі бутавай агароджай, а ў 1884 годзе паставілі новую мураваную браму. У гэты час пры парафіі дзеяў шпіталь. У пачатку ХХ ст. праводзілася рэканструкцыя касьцёла (сярод іншага, дахоўку замянілі бляхай).

### Найноўшы час
Да 1937 году пробашчам быў кс. І. Кажарновіч, прыхільнік беларусізацыі касьцельнага набажэнства. У час рамонту 1939 году сьцены і столь касьцёла размалявалі нэаракайльнай арнамэнтыкай. За савецкім часам касьцёл не зачыняўся, аднак будынак плябаніі адабралі. У канцы 1990-х паўзруйнаваную плябанію вярнулі каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры клясыцызму. Гэта прастакутны ў пляне аб’ём пад 2-схільным дахам. Да галоўнага фасада далучаецца 3-ярусная 4-гранная званіца. У выніку рэканструкцыі пачатку XX ст. над вежай паставілі партатыўную 8-калённую шатровую ратонду, а аркавыя бакавыя аконныя праёмы замянілі на гатычна-сьпічастыя, што ўнесла элемэнты эклектызму. Дзьве закрысьціі злучаюцца ў адзінай прыбудове да тыльнай альтарнай сьцяны. Архітэктурны дэкор засяроджваецца на званіцы: ярусы падзяляюцца карнізамі, ніжні ярус і вуглы дэкаруюцца рустам, верхні — апрацоўваецца філёнгамі і праразаецца аркавымі праёмамі. Роўнічныя фасады дэкаруюцца гарызантальным рустам, прастакутнымі панэлямі і плякеткамі, апярэзваюцца карнізам спрошчанага профілю.

Малітоўная заля перакрываецца роўнай стольлю, закрысьція — крыжовымі скляпеньнямі, сьцены падзяляюцца пілястрамі і апярэзваюцца антаблемэнтам спрошчанага прафілю. Алтарную сьцяну і бакавыя кулісы-прасьценкі, што вылучаюць памяшканьне апсыды, вылучаюць ілюзорныя маляўнічыя архітэктанічныя алтары: цэнтральны 4-калённы з выявамі Сьвятых Пятра і Паўла і 2-калённыя бакавыя. На левай кулісе апсыды вісіць паўкруглы драўляны амбон. Над уваходам на 4 драўляных калёнках месьціцца галерэя хораў. У інтэр’еры захоўваюцца абразы XVIII ст. «Маці Божая Смутку», пачатку XIX ст. «Маці Божая Рымская», «Навучэньне Марыі» і «Сьвяты Юры».

Касьцельны пляц атачаецца бутавай агароджай з 3-аркавай брамай.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Забалаць
Забалаць
Біскайская затока

**Біскайская затока** (, ) — затока на паўночным усходзе Атлянтычнага акіяну, якая месьціцца на поўдзень ад Кельцкага мора. Затока ляжыць уздоўж заходняга ўзьбярэжжа Францыі ад мысу Пэнмарш да гішпанская мяжы і паўночнага ўзьбярэжжа Гішпаніі на захад да мысу Артэгаль. Паўднёвая частка Біскайскай затокі абмывае паўночнае ўзьбярэжжа Гішпаніі і вядомая як Кантабрыйскае мора. Сярэдняя глыбіня складае 1744 мэтры, а ў найбольш глыбокім месцы сягае да 4735 мэтраў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Затокі Атлянтычнага акіяна
Катэгорыя:Затокі Гішпаніі
Катэгорыя:Затокі Францыі
Котарская затока

**Ко́тарская зато́ка** () — зьвілістая затока Адрыятычнага мора на паўднёвым захадзе Чарнагорыі. Гэта таксама самая паўднёвая частка гістарычнага рэгіёну Далмацыі. Затока была заселеная яшчэ з часоў старажытнасьці. На ўзьбярэжжы вадаёму месьцяцца старажытныя гарады Котар, Рысан, Ціват, Пераст, Прчань і Хэрцэг-Нові, якія поруч зь іхным прыродным асяродзьдзем ёсьць галоўнымі турыстычнымі славутасьцямі. Прыродны і культурна-гістарычны рэгіён Котару быў уключаны ў сьпіс Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО ў 1979 годзе. Ягоныя шматлікія праваслаўныя і каталіцкія цэрквы і манастыры прыцягваюць шматлікіх рэлігійных пілігрымаў і іншых наведвальнікаў. Часам Котарская затока называюць самым паўднёвым ф’ёрдам Эўропы, але ў адрозьненьне ад ф’ёрдаў Нарвэгіі, мае тэктанічнае паходжаньне, а не ледавіковае.
Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (Новы Двор)

**Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Новым Двары. Знаходзіцца на паўночна-заходняй ускраіне колішняга мястэчка. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Новым Двары збудавалі ў 1480 годзе, наступны драўляны касьцёл — у 1670 годзе.

У 1749 годзе з фундацыі ўладальніка маёнтку маршалка ігуменскай шляхты Станіслава Прушынскага збудавалі новы драўляны касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Новы Двор апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1852 годзе побач з касьцёлам збудавалі драўляную званіцу. У 1880 годзе праводзіўся рамонт будынка касьцёла, тады над ім паставілі вежу.

### Найноўшы час
За савецкім часам касьцёл не зачыняўся.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Складаецца з прастакутнага ў пляне асноўнага аб’ёму, завершанага 8-граннай вежай, і 5-граннай апсыды з закрысьціямі. Асноўны аб’ём і апсыда накрываюцца агульным 2-схільным дахам з вальмамі. Закрысьціі маюць самастойныя вальмавыя дахі. Вэртыкальна ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі сьцены праразаюцца лучковымі і прастакутнымі аконнымі праёмамі. Гарызантальна ашаляваны франтон галоўнага фасада аддзяляецца ад роўніцы карнізам з адлівам.

Выцягнутая падоўжнай восьсю малітоўная заля перакрываецца роўнай стольлю, якую падтрымліваюць 6 слупоў, зьвязаных бэлькамі ў два падоўжныя рады. У інтэр’еры тры разныя алтары, выкананыя ў стылі ракако. Невысокі дэкараваны пазалочанымі мэдальёнамі цокаль галоўнага алтара падтрымлівае асноўны ярус, падзелены чатырма калёнамі карынцкага ордэру. У цэнтры абраз сярэдзіны XVIII ст. «Унебаўзяцьце», з бакоў драўляныя скульптуры Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўлы (канец XVIII ст.). У дэкоры шырока выкарыстоўваецца скразная пазалочаная разьба па дрэве, у арнамэнтыцы якой валюты, ракайлі, лісьце аканту. Арган на хорах дэкаруецца дзьвюма драўлянымі скульптурамі анёлаў, двух херувімаў і накладной залачонай разьбой.

Касьцельны пляц атачаецца бутавай агароджай, за якой стаіць квадратная ў пляне 2-ярусная званіца пад 4-схільным дахам.

## Галерэя

Новы Двор (Шчучынскі раён) 16.jpg|Агульны выгляд
Новы Двор (Шчучынскі раён) 20.jpg|Званіца
Новы Двор (Шчучынскі раён) 19.jpg|Брама
Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Novy Dvor.jpg|Інтэр'ер


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Новы Двор
Новы Двор
Царква Покрыва Багародзіцы (Орля)

**Царква Покрыва Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Орлі. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Орлі збудавалі ў 1866 годзе.

Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі царкву. У 1988 годзе будынак царквы перадалі Беларускаму экзархату Маскоўскага патрыярхату.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 4-часткавую кампазыцыю, якая складаецца з 3-яруснай васьмерыковай званіцы, кароткай і нізкай трапезнай, малітоўнай залі і апсыды. Шатры званіцы і асноўнага аб’ёму завяршаюцца купаламі-цыбулінамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сьценаў кантрастава вылучаюцца атынкаваныя элемэнты архітэктурнага дэкору: кілепадобныя ліштвы вокнаў-біфорыюмаў, аркатурныя фрызы, кутнія руставаныя лапаткі. 

Усярэдзіне малітоўная заля накрываецца шатровым скляпеньнем на ветразях, апсыда вылучаецца 2-ярусным іканастасам.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Орля
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Орля (Гарадзенская вобласьць)
Царква Покрыва Багародзіцы (Сабакінцы)

**Царква Покрыва Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Сабакінцах. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы колішняга мястэчка пад адрасам *вуліца Школьная, 2А*. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Сабакінцах збудавалі ў 1860-я гады на месцы драўлянай царквы Сьвятога Пасаду 1830 году. 

## Архітэктура
Прыклад сынадальнага кірунку эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 4-часткавую кампазыцыю. Кубападобны аб’ём малітоўнай залі накрываецца шатровым дахам, завершаным купалам-цыбулінай. Праз кароткую трапезную далучаецца 3-ярусная (васьмярык на 2 чацьверыках) шатровая званіца, таксама завершаная купалам-цыбулінай. Да алтарнага фасада далучаецца нізкая прастакутная апсыда пад вальмавым дахам. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сьценаў вылучаюцца атынкаваныя элемэнты архітэктурнага дэкору: аркатурныя фрызы, руставаныя кутнія лапаткі, кілепадобныя ліштвы адзінарных і здвоеных аркавых аконных праёмаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Сабакінцы
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Сабакінцы
Касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа (Сабакінцы)

**Касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа** — помнік архітэктуры першай чвэрці XX стагодзьдзя ў Сабакінцах. Знаходзіцца ў паўночнай частцы колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры мадэрну.

## Гісторыя
Мураваны касьцёл у Сабацінцах збудавалі ў 1918 годзе.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры мадэрну. Гэта прастакутны ў пляне аб’ём пад 2-схільным дахам. Да вуглоў франтальнага фасада далучаюцца 4-гранныя 2-ярусныя вежы, прарэзаныя наверсе круглымі люкарнамі і завершаныя шпілямі з крыжамі. Цэнтральная частка фасада завяршаецца франтонам з увагнутымі гранямі і вылучаецца акруглым брылём на двух 4-гранных пілёнах. Роўнічныя бакавыя фасады рытмічна падзяляюцца стральчатымі аконнымі праёмамі і контрфорсамі ў прасьценках (рудымэнты нэаготыкі). Да вуглоў прастакутнай у пляне апсыда далучаюцца 4-гранныя закрысьціі. Тарцовы фасад апсыды завяршаецца франтонам з увагнутымі схіламі (рудымэнты нэабарока).

Касьцельны пляц атачаецца бутавай агароджай.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Сабакінцы
Сабакінцы
Нацкая карчма

**Нацкая карчма** — помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры XIX ст. у Начы. Знаходзілася на гістарычным Рынку.

## Гісторыя

Драўляную карчму ў Начы збудавалі ў XIX ст. Пазьней яна выкарыстоўвалася як жылы дом. Уначы 15 кастрычніка 2010 году помнік згарэў.

## Архітэктура
Помнік традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Гэта быў 1-павярховы Т-падобны ў пляне будынак, які складаецца з двух прастакутных у пляне аб’ёмаў: галоўнага (у ім разьмяшчаліся шынок з кухняй, чатыры пакоі для падарожнікаў), арыентаванага цэнтральным фасадам на Рынак, і пэрпэндыкулярна прыбудаванага да яго дваровага фасада памяшканьня з стайняй. Галоўны аб’ём накрываўся паўвальмавым, дваровы — 2-схільным гонтавым дахамі. Гарызантальна ашаляваныя сьцены праразаліся прастакутнымі вокнамі, восьсю галоўнага аб’ёму была шырокая брама. Аб’ёмна-прасторавая кампазыцыя адпавядала функцыянальнаму прызначэньню пабудовы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нача
Бургаская затока

**Бу́ргаская затока** () — затока Чорнага мора, якая лучыць паміж сабой мысы Эмінэ і Масьлен Нос. Вадаём ёсьць найбуйнейшай затокай баўгарскай частцы чарнаморскага ўзьбярэжжа і ёсьць найбуйнейшым у Чорным моры. Мае 41 км у самай шырокай частцы і толькі 25 мэтраў у самай глыбокай частцы. У рэгіёне затокі месьцяцца баўгарскі горад і буйны порт Бургас, да іншых местаў рэгіёну адносяцца Памор’е, Сазопал і Нясебыр. Бургаская затока зьяўляецца самым заходнім пунктам Чорнага мора. На захадзе затока звужаецца. У той час як паўночнае ўзьбярэжжа ніжэйшае і мае два вялікія паўвостравы, ля Нясебыру і Памор’і. Бургаскія азёры разьмешчаныя на забалочаных месцах на захадзе затокі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Затокі Баўгарыі
Катэгорыя:Затокі Чорнага мора
Краснаярскі раён (Астраханская вобласьць)

**Красная́рскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Астраханскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Красны Яр.

## Геаграфія
Краснаярскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Валадарскім, Прыволскім, Нарыманаўскім і Харабалінскім раёнамі. На ўсходзе мяжуе з Казахстанам. Разьмешчаны ў вусьці ракі Волгі. Плошча раёну складае 5260,48 км².

## Гісторыя
Краснаярскі раён быў утвораны ў 1925 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК у складзе Ніжняволскага краю. Пазьней раён належыў Сталінградзкай вобласьці, а ў 1943 годзе ўвайшоў у склад навастворанай Астраханскай вобласьці.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2021 год складала 36565 чалавек. Асноўную долю насельніцтва фармуюць казахі, другой этнічнай групай ёсьць расейцы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Царква Покрыва Багародзіцы (Алекшыцы)

**Царква Покрыва Багародзіцы** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Алекшыцах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Алекшыцах збудавалі ў 1865—1871 гадох на месцы драўлянай царквы Сьвятога Пасаду.

## Архітэктура
Прыклад эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Аб’ёмна-прасторавую кампазыцыю складаюць 2-ярусная (васьмярык на чацьверыку) званіца, прастакутная трапезная і апсыда, кубападобны аб’ём малітоўнай залі. У сылюэце пануюць шацёр з купалам-цыбулінай на званіцы і купал-цыбуліна на 8-гранным барабане над цэнтральным аб’ёмам. У малюнку аконных праёмаў выкарыстоўваецца форма гатычнай стральчатай аркі. Інтэр’ер аздабляецца насьценнай размалёўкай.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Алекшыцы
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Алекшыцы
Царква Сьвятога Духа (Азёры)

**Царква Сьвятога Духа** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Азёрах. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на гістарычным Рынку. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя
Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Азёрах збудавалі ў 1866 годзе на месцы драўлянай царквы Сьвятога Пасаду XVIII ст.

## Архітэктура
Прыклад сынадальнага кірунку эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Падоўжна-восевая кампазыцыя складаецца з званіцы, вузкай і нізкай трапезнай, кубападобнай малітоўнай залі і прастакутнай апсыды. 3-ярусная васьмерыковая званіца накрываецца шатром з купалам-цыбулінай, купалам-цыбулінай на 8-гранным барабане таксама завяршаецца 4-схільны дах асноўнага аб’ёму. Центральны і бакавыя прастакутныя ўваходныя праёмы афармляюцца парталамі з трыкутнымі франтонамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі бакавых фасадаў вылучаюцца атынкаваныя і пабеленыя дэталі архітэктурнага дэкору: руставаныя лапаткі, прафіляваныя карнізы на дэнтыкулах, аркатурныя фрызы, кілепадобныя ліштвы аркавых вокнаў-біфорыюмаў. У дэкоры атынкаванай званіцы выкарыстоўваюцца какошнікі, круглыя разеткі з крыжамі, аркатурны фрыз зь вісячых гірак.

Роўная столь малітоўнай залі падтрымліваецца 4 масіўнымі пілёнамі, сьцены апрацоўваюцца прастакутнымі нішамі. Унутры апсыда вылучаецца 3-ярусным іканастасам, з бакоў якога месьцяцца ківоты ў стылі нэаклясыцызму.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Азёры
Катэгорыя:Псэўдарускія збудаваньні Беларусі
Катэгорыя:Азёры (Гарадзенская вобласьць)
Маджарскі

Прозьвішча чалавека.

* Лявон Маджарскі — ткач, мастак, кіраўнік і арандатар Слуцкай мануфактуры шаўковых паясоў
* Ян Маджарскі  — ткач, мастак, кіраўнік і арандатар Слуцкай мануфактуры шаўковых паясоў
Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (Адэльск)

**Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры канца XVII стагодзьдзя ў Адэльску. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка. Дзее. Твор традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Адэльску фундаваў у 1490 годзе вялікі князь Казімер. У 1601 годзе з фундацыі караля і вялікага князя Жыгімонта Вазы збудавалі новы драўляны касьцёл. У 1700 годзе паставілі касьцёл, які захаваўся да гэтага часу.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Адэльск апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1808 годзе пры ім збудавалі новую драўляную плябанію. У 1877 годзе каля касьцёла паставілі мураваную званіцу. У 1887 і 1898 гадох праводзіўся рамонт будынка касьцёла. У канцы XIX ст. касьцельны пляц атачылі бутавай агароджай з брамай.

### Найноўшы час
За савецкім часам касьцёл не зачыняўся. У 1992 годзе будынак касьцёла грунтоўна адрамантавалі.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры традыцыйнай беларускай драўлянай архітэктуры з рысамі стылю барока. Гэта 3-нэфавая базыліка з трансэптам, 5-граннай апсыдай з дзьвюма бакавымі закрысьціямі. У кампазыцыі дамінуе аб’ём цэнтральнага нэфу, перакрыты высокім вальмавым дахам, вільчык якога з боку галоўнага фасада завяршаецца ярусным фігурным купалам на 8-гранным барабане. Вэртыкальна ашаляваныя фасады падзяляюцца падвойнымі аркавымі вокнамі з брусамі-сьцяжкамі з бакощ і апярэзваюцца шырокім карнізам.

Ва ўнутранай прасторы дамінуе высокі цэнтральны нэф, адмежаваны ад бакавых высокімі аркадамі на пяці парах слупоў і расчынены ў апсыду і крылы трансэпту шырокімі аркавымі прасьветамі. Над вузкім нартэксам на двух слупах месьціцца галерэя хораў з арганм. Нэфы і тарцы трансэпта завяршаюцца высокамастацкімі драўлянымі алтарамі, выкананымі ў XVІІІ ст. ў стылі ракако: пілястры і калянады нясуць моцна падзеленыя антаблемэнты, на якіх узвышаюцца фігурныя шчыты з бакавымі валютамі, фігуркамі пуцьці і дэкаратыўнымі вазамі. Галоўны алтар прысьвячаецца Адэльскай Божай Маці. Іншыя алтары (зь левага боку): Сэрца Езуса, Перамяненьня Пана, Сьвятога Антонія Падуанскага і Шкаплернай Божай Маці. У алтарах творы малярства XVІІІ ст.

Касьцельны пляц атачаецца бутавай агароджай з брамай у выглядзе гатычнай 3-пралётнай стральчатай аркады. Каля яе стаіць мураваная званіца суровых крапасных формаў: глухія сьцены 4-граннай вежы пад нізкім шатровым дахам толькі ў верхнім ярусе праразаюцца лучковымі праёмамі.

## Галерэя

Adelsk, Belarus - panoramio.jpg|Агульны выгляд
Адэльск. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (03).jpg|Галоўны фасад
Адэльск. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (01).jpg|Бакавы фасад


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Адэльск
Адэльск
Адміністрацыя Заводзкага раёну (Менск)

**Адміністра́цыя Заво́дзкага раё́ну Ме́нску** — управа Менскага гарадзкога выканаўчага камітэту па Заводзкім раёне Менску.

## Мінуўшчына
За савецкім часам Выканаўчы камітэт Савету народных дэпутатаў Заводзкага раёну Менска меў старшыню, якога зацьвярджаў Савет народных дэпутатаў Заводзкага раёну Менска. Аднак да галасавньня на Савеце мясцовы райкам КПБ зацьвярджаў будучага старшыню на паседжаньні бюро райкаму. Старшыня павінен быў быць:
* грамадзянін СССР, а пазьней пасьля распаду СССР, грамадзянін Беларусі
* узрост 18 гадоў і болей
* мець вопыт кіраваньня ў дзяржаўных установах
* членства ў КПБ (да распаду СССР)

Былі іншыя патрабаваньні да чалавека, які хацеў быць старшынём райвыканкаму. Напрыклад, вернасьць, паслухмянасьць сваім начальнікам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Заводзкі раён
Катэгорыя:Райвыканкамы гарадзкіх раёнаў Беларусі