open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Нэвін Эндрус

**Нэвін Эндрус** ( 17 студзеня 1969, Лёндан) — брытанскі кіна- і тэлевізыйны актор індыйскага паходжаньня. Найбольш вядомы як Саід Джарра ў сэрыяле «Згубленыя», а таксама па фільмах «Ангельскі пацыент» (1996) і «Плянэта страху» (2007).

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Лёндане ў сям'і з індыйскага штату Керала. Маці Нірмала - псыхоляг, бацька Стэнлі Эндрус - бізнэсовец. Выхоўваўся ў Вандсварце, прадмесьце паўднёвага Лйндану. У шаснаццаць год навучаўся ў Emanuel School. У 1990 навучаўся ў лёнданскай Guildhall School of Music and Drama разам з акторамі Эванам Макгрэгарам і Дэвідам Цьюлісам.

У 2006 часопіс People назваў актора адным з найблольш прыгожых людзей у сьвеце.

### Прыватнае жыцьцё
У шаснаццаць год у Emanuel School меў працяглыя сувязі са сваёй настаўніцай матэматыкі Geraldine Feakinsi, зь якой мае сына Jaisala (нар. 1992). У дваццаць год меў залежнасьць ад алкаголю і наркотыкаў. З-за падаткаў з'ехаў у ЗША. З 1999 жыве са старэйшай за яго на o 21 год акторкай Барбарай Хэршы. Жывуць разам у Лос-Анджэлесе. У 2005 годзе пара на нейкі час разлучылася і за той час у Нэвіна з'явіўся ад іншай кабеты другі сын.

Грае на гітраы і сьпявае.

## Фільмаграфія
* 2008: *Animals* як Vic
* 2007: *[[Плянэта страху]]* *Grindhouse: Planet Terror* як Abby 
* 2006: *Provoked: A True Story* як Deepak Ahluwalia
* 2006: *The Ten Commandments* як Menerith
* 2004: **Pride & Prejudice* як Balraj Bingley
* [[2004]]-[[2010]]: *Згубленыя* (*Lost*) як [[Саід Джарра]]
* [[2003]]: *Easy* як John
* [[2002]]: *Rollerball* як Sanjay 
* [[2001]]: *The Beast* як Tamir Naipaul
* [[2000]]: *Blessed Art Thou* як William
* [[2000]]: *Забойства ў клюбе Чыппендэйлс* (*The Chippendales Murder*) як Steve Banerjee
* [[1999]]: *Drowning on Dry Land* як Darshan
* [[1998]]: *Мая ўласная краіна* (*My Own Country*) як Dr Abraham Verghese
* [[1998]]: *Bombay Boys* як Krishna Sahini
* [[1998]]: *Магутны Джо Янг* (*Mighty Joe Young*) як Pindi
* [[1997]]: *True Love and Chaos* як Hanif
* [[1996]]: *Ангельскі пацыент* (*The English Patient*) як лейтэнант Кіп Сінх
* [[1996]]: *The Peacock Spring* як Ravi Battacharya
* [[1996]]: *Kama Sutra - A Tale Of Love* як кароль Raj Singh
* [[1993]]: *The Buddha of Suburbia* як Karim Amir
* [[1992]]: *Wild West* як Zaf
* [[1992]]: *Double Vison* як Jimmy
* [[1991]]: *Лёндан мяне забівае* (*London Kills Me'') як Bike

## Зьнешнія спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёндане
Катэгорыя:Брытанскія акторы
Мікола Маркевіч (неадназначнасьць)

* Мікола Андрэевіч Маркевіч — расейска-ўкраінскі гісторык, этнограф, паэт, лексыкограф;
* Мікола Мікалаевіч Маркевіч — беларускі журналіст, выдавец, палітык.
Мікола Андрэевіч Маркевіч

**Міко́ла Андрэ́евіч Марке́віч** (7 лютага 1804, Дунаец, Глухаўскі раён — 21 чэрвеня 1860) — гісторык, этнограф, паэт, лексікограф.

Аўтар фундамэнтальнай пяцітомнай працы «Гісторыя Маларосіі» (1842—1843), якая была крыніцай натхненьня для Тараса Шаўчэнкі (у прыватнасьці, для твораў «*Гайдамакі*», «*Трызна*», «*Гамалія*»). Сабраў больш як 6000 рукапісаў, актаў і дакумэнтаў па гісторыі Ўкраіны, склаў да іх паказальнік.

Сябраваў з М. Гогалем, І. Катлярэўскім, Т. Шаўчэнкам, А. Пушкіным, К. Рылеевым.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 7 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1804 годзе
Катэгорыя:Украінскія гісторыкі
Катэгорыя:Украінскія літаратары
Катэгорыя:Украінскія этнографы
Катэгорыя:Памерлі 21 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1860 годзе
People (часопіс)

**People** — амэрыканскі штотыднёвы часопіс пра жыцьцё славутых людзей, які выдаецца Time Inc. Першы нумар пабачыў сьвет 4 сакавіка 1974. У 2006 годзе наклад складаў 3,75 млн асобнікаў. People штогод складае сьпісы знакамітасьцяў, гэткія як «самыя прыгожыя людзі», «найлепш і найгорш апранаючыяся» ці самыя «сэксуальныя жанчыны і мужчыны».

Катэгорыя:Часопісы ЗША
Катэгорыя:Штотыднёвыя часопісы
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1974 годзе
Мікола Мікалаевіч Маркевіч

**Міко́ла Мікала́евіч Марке́віч** ( 29 чэрвеня 1962, в. Чэрнічы, Жыткавіцкі раён) — беларускі журналіст, выдавец, палітык.

Скончыў філялягічны факультэт Калінінградзкага ўнівэрсытэту. Працаваў у гарадзенскіх газэтах «Высота», «Гродзенская праўда».

Дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня.

Заснаваў культурна-асьветніцкі фонд «Бацькаўшчына» у 1991, праз год зарэгістраваў пры фондзе газэту «Пагоня» і стаў яе галоўным рэдактарам. Браў удзел у галадоўцы дэпутатаў Вярхоўнага Савету ў 1995 г.

Рэдактар гарадзенскай газэты «Пагоня».

За артыкулы пад час прэзыдэнцкай кампаніі 2001 году асуджаны 24 чэрвеня 2002 году разам з Паўлам Маэйкаю быў асуджаны судом Ленінскага раёну Горадні да двух з паловай гадоў абмежаваньня волі «*паклёп на прэзыдэнта Рэспублікі Беларусі з абвінавачаньнем яго ў зьдзяйсьненьні асабліва цяжкіх злачынстваў*». Падставай паслужыла нататка ў «Пагоня». Паўгоду адбываў пакараньне ў Асіпавічах, пасьля чаго быў пераведзены на папраўчыя работы па месцы жыхарства, у Горадню.

У час зьняволеньня рэгулярна пісаў лісты на «Свабоду», якія пасьля гучэлі ў этэры Радыё Свабода.

Заснавальнік і рэдактар газэты «День» 2003 - травень 2004 да забароны газэты рашэньнем Гаспадарчага суду.

У 2005 адзін з тых, хто аднавіў Радыё Рацыя і стаў яго праграмным дырэктарам. Цяпер — рэдактар інтэрнэт-газэты https://web.archive.org/web/20090915141811/http://pahonia.org/  і дарадца праўленьня Радыё Рацыя ў справах праграмы й разьвіцьця.

Жанаты, мае траіх дзяцей.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Жыткавіцкім раёне
Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня
ABC (тэлеканал)

**American Broadcasting Company** (*ABC*) — амэрыканская тэлевізыйная і радыёсетка, якая зьяўляецца ўласьнікам аднаго з трох найбольш папулярных тэлеканалаў ЗША.

ABC заснаваная ў 1943 Эдвардам Ноблем пасьля таго як ён набыў NBC радыёвяшчальнай сеткі Blue radio network. Тэлевізыйная трансьляцыя распачалася ў 1948. który У 1951 канал прададзены канцэрну United Paramount. З 1996 і дасюль ABC належыць кампаніі The Walt Disney Company. Штаб-кватэра *ABC* знаходзіцца ў Нью-Ёрку, на Манхэтэне, а праграмная дырэкцыя — у Каліфорніі, тамсама, дзе штаб-квартэра Walt Disney Company.

Афіцыйным дэвізам кампаніі зьяўляецца «*Start Here*» («пачатак тут» ці «пачніце адсюль»).

## Праграмы каналу

### Тэлесэрыялы
* Згубленыя (2004—2010)
Замасьцяны (Ваўкавыскі раён)

**Замасьця́ны** — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Замасьцяны ўваходзяць у склад Воўпаўскага сельсавету.

Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Катэгорыя:Воўпаўскі сельсавет
Длугапаль

**Длу́гапаль** — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Длугапаль уваходзіць у склад Воўпаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 75 чалавек
* 1999 год — 110 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Катэгорыя:Воўпаўскі сельсавет
Бабры (Ваўкавыскі раён)

**Бабры́** — вёска ў Ваўкавыскам раёне Гарадзенскай вобласьці. Бабры ўваходзяць у склад Воўпаўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Воўпаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Воўпаўскі сельсавет

**Воўпаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Воўпа.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Ваўкавыскага раёну Беластоцкай (з 20 верасьня 1944 году — Гарадзенскай) вобласьці БССР. 16 ліпеня 1954 году да сельсавету далучаная тэрыторыя скасаванага Тупічанскага сельсавету, вёскі Дзенькаўцы, Кульшычы, Рыбакі і Старына перададзеныя ў склад Бялавіцкага сельсавету Мастоўскага раёну.

7 чэрвеня 1958 году да сельсавету далучаная частка скасаванага Роскага сельсавету. З 6 студзеня 1965 году да 28 ліпеня 1967 году сельсавет знаходзіўся ў складзе Мастоўскага раёну.

## Насельніцтва
Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 1090 чалавек, зь іх 50,0% — палякі, 46,6% — беларусы, 2,8% — расейцы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 11
* 1 студзеня 1974 году — 9
* 1 студзеня 1981 году — 9
* 1 студзеня 1986 году — 9

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 230
*  С. 129
*  С. 97


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Уладзімер Жарэла

**Уладзімер Ільіч Жарэла** (нар. 19 сакавіка 1949 годзе ў вёсцы Лозкі ў Каленкавіцкім раёне Гомельскай вобласьці) — беларускі чыгуначны дзеяч.

Скончыў Беларускі інстытут інжынэраў чыгуначнага транспарту (1982).

З 1968 году працаваў на розных пасадах у Беларускай чыгунцы. З сакавіку 2002 году да жніўня 2004 году быў першым намесьнікам Начальніка Беларускай чыгункі . 27 жніўня 2004 году быў прызначаны Начальнікам Беларускай чыгункі , быў адстаўлены з гэтай пасады 25 кастрычніка 2008 году.

Дэпутат Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня (абраны ў Аршанскім гарадзкім выбарчым акругу № 26).

## Узнагароды
Узнагароджаны адзнакай «Заслужаны чыгуначнік».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ» 

Катэгорыя:Нарадзіліся 19 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1949 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Каленкавіцкім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага інстытуту інжынэраў чыгуначнага транспарту
Катэгорыя:Начальнікі Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га скліканьня
Астоя (герб)

**Асто́я** (**Мо́сьціц, Асто́йчык**) — прыватнаўласьніцкі герб, якім карысталіся больш за 200 шляхоцкіх родаў Беларусі, Летувы, Польшчы і Ўкраіны.

## Апісаньне
На чырвоным полі 2 залатыя паўмесяцы, рогамі накіраваныя ў розныя бакі, паміж імі срэбны меч бяз похвы, накіраваны залатой дзяржальняй дагары. У клейнодзе над прылбіцай 5 страўсёвых пёраў. Напачатку замест мяча на гербе быў намаляваны залаты цьвікавы крыж на доўгай ножцы. Меч зьявіўся толькі ў 16 ст., зрабіўшы герб неадрозным ад Пшагіні.

## Гісторыя
Легенда 1069 року паведамляе аб пэўным рыцару Астроя, што злавіў атрад паганцаў. Паганцы тыя прасілі звольніць іх, а за гэтую ласку яны пакляліся на сонцу, што дапамогуць у барацьбе з астатнімі ворагамі. Вярнуўшыся да сваёй дружыны, рыцар іх супакоіў далучаным атрадам, якіх разьмясьціў у засадзе. У выніку аблогі польскія паганцы былі разьбіты, і ў нагоду той слаўнай бітвы Балеслаў Сьмелы надаў рыцару Астроя адпаведны герб.

У судовых запісах герб вядомы ад 1388 году. Герб прысутнічаў таксама на пячатках: Чцібара, дэкана познанскага (1358), Якуба з Блацішава, ваяводы львоўскага (1370), Дабеслава з Кошыц, падсудка земскага кракаўскага (1381), Яна Рокаша з Кошыц, судзьдзі земскага кракаўскага (1456), пры заключэньні Торунскае дамовы (1466).

На тэрыторыі ВКЛ распаўсюджаны пасьля прыняцьця Гарадзельскае вуніі ў 1413.

### Галерея

Файл:Ostoia.JPG|Герб «Астоя» на доме Ўніхоўскага, Менск
Файл:Ostoia2.JPG|Герб «Астоя» на доме Ўніхоўскага, Менск
Файл:Herb Ostoja, Baranow Sandomierski.PNG|Герб Астоя ў замку ў Баранаве Сандамерскім


## Зьмены гербу
* Фінке (герб)
* Пшагіня (герб)
* Завадзкі (герб)

## Вядомыя роды
Астоі, Калавуры, Мяцельскія, Слушкі, Чачоты і іншыя.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Гербы беларускае шляхты Герб Астоя, адмены і карыстальнікі 
* Herbu Ostoja

Катэгорыя:Шляхецкія гербы
Герб
Катэгорыя:Гербы з выявай меча
665

## Падзеі
* Англа-саксы прынялі хрысьціянства

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Брахмагупта, індыйскі матэматык і астраном

## Вонкавыя спасылкі
Аляксандраўка (Воўпаўскі сельсавет)

**Алякса́ндраўка** — вёска ў Ваўкавыскам раёне Гарадзенскай вобласьці. Аляксандраўка ўваходзіць у склад Воўпаўскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Катэгорыя:Воўпаўскі сельсавет
Тэры О’Кўін

**Тэры О’Кўін** (;  15 ліпеня 1952, Суі Сэйнт Мэрыі, Мічыган) — амэрыканскі актор, вядомы як Джон Лок ў сэрыяле «Згубленыя», а таксама Пітэр Ўотс у сэрыяле «Тысячагодзьдзе».

## Фільмаграфія
* *[[Heaven's Gate (film)|Heaven’s Gate]]* (1980) ... як Capt. Minardi
* *[[The Doctors (1963 TV series)|The Doctors]]* (1981) ... як Dr. Jerry Dancy
* *[[All the Right Moves]]* (1983) ... як Freeman Smith
* *[[Places in the Heart]]* (1984) ... як Buddy Kelsey
* *[[Silver Bullet (film)|Silver Bullet]]* (1985) ... як Sheriff Joe Haller
* *[[Mischief (film)|Mischief]]* (1985)....як Claude Harbrough
* *[[SpaceCamp]]* (1986) ... як Launch Director
* *[[The Stepfather (1987 film)|The Stepfather]]* (1987) ... як Jerry Blake
* *[[Black Widow]]* (1987 film) як Bruce
* *[[Young Guns]]* (1988) ... як Alex McSween
* *[[Pin...]]* (1989) ... як Dr. Linden
* *[[Blind Fury]]* (1989) ... як Frank Deveraux
* *[[Stepfather II]]* (1989) ... як Dr. Gene Clifford/The Stepfather
* *[[Blood Oath (movie)|Prisoners of the Sun]]* (Australia: *Blood Oath*) (1990) ... як Maj. Beckett
* *[[Son of the Morning Star]]* (1991) ... як General Alfred Terry
* *[[The Rocketeer (film)|The Rocketeer]]* (1991) ... як Howard Hughes
* *[[Company Business]]* (1991) ... як Colonel Pierce Grissom
* *[[The Cutting Edge]]* (1992) ... як Jack Moseley
* *[[My Samurai|My Samurai (film)]] (1992) ... James McCrea
* *Tombstone* (1993) ... як Mayor John Clum
* *Born Too Soon* (1993) ... як Dr. Friedman
* *Tales From The Crypt* (1993) episode «The Bribe» ... Inspector Martin Zeller
* *Star Trek: The Next Generation* эпізод «[[The Pegasus (TNG episode)|The Pegasus]]» (1994) ... Admiral Eric Pressman
* *The X-Files* episode «[[Aubrey (The X-Files)|Aubrey]]» ([[1995]]) ... як Lt. Brian Tillman
* *Earth 2* (1995) ... як Reilly
* *Ghosts of Mississippi* (1996) ... як Judge Hilburn
* *Diagnosis Murder* (1996) guest star ... як Dr. Ronald Trent
* *Primal Fear* (1996) ... як Bud Yancy
* *My Stepson, My Lover* (1997) ... як Richard Cory
* *Breast Men* (1997) ... як Hersch Lawyer
* *Millennium* (1996—1999) ... як Peter Watts
* *The X-Files: Fight the Future* (1998) ... як Darius Michaud
* *Harsh Realm* (1999) ... як General Omar Santiago
* *Roswell* эпізоды «Michael, the Guys, and the Great Snapple Caper» (2001) ... як Carl (credited як «Terence Quinn»)
* *American Outlaws* (2001) ... як Rollin H. Parker і Rain’s Gopher
* *The X-Files* эпізод «Trust no 1» (2002) ... як Shadow man
* *Hometown Legend* (2002) ... як Buster Shuler
* *Alias* (2002—2003) ... як FBI Asst. Director Kendall
* *Old School* (2003) ... як Goldberg (uncredited)
* *The West Wing* (2003—2004) ... як General Nicholas Alexander, Chairman of the Joint Chiefs of Staff (Season 5)
* *JAG* (1995—2005) ... як Captain/Admiral Thomas Boone (The CAG [Commander Air Group])
* *NCIS* (2004) ... як Col. Will Ryan
* *Lost* (2004—2010) ... як [[Джон Лок (згубленыя)|Джон Лок]]
* *Law & Order: Criminal Intent* эпізод «[[Mis-Labeled]]» (2004) ... as Gordon Buchanan
* *Masters of Science Fiction'': «The Awakening» (2007)

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1952 годзе
Катэгорыя:Акторы ЗША
Трэцяя ракета (фільм)

«**Трэ́цяя раке́та**» () — мастацкі фільм паводле кнігі Васіля Быкава. Першая экранізацыя твораў Васіля Быкава.

## Сюжэт
Вялікая Айчынная вайна на Беларусі. Артылерыйскі разьлік трое сутак адрэзаны ад сваіх. Лёс зьвёў у адным акопе розных людзей, якім трэба адбіць першую танкавую атаку фашыстаў. У цяжкія часіны і сьмяротнай небясьпецы выяўляюцца сапраўдныя чалавечы характары…

## Акторы
* Станіслаў Любшын — *Пазьняк*
* Рыгор Жжонаў — *Жоўтых*
* Надзея Семянцова — *Люся*
* Ігар Камароў
* Юры Дубровін — *Крывёнак*
* Леанід Давыдаў-Субач
* Уладзімер Пракоф’еў
* Яўген Гвозьдзеў

## Узнагароды
* Васіль Быкаў атрымаў Дыплём кінафэстывалю Прыбалтыйскіх рэспублік, Беларусі і Малдавіі за сцэнар да фільму ў 1964 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Фільм IMDB
* Фільм.ру 
* кадры з фільму

Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Рычарда Віктарава
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы 1963 году
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Чцібар

**Чцібар** (**Цідэбур, Сьцібар, Зьдзебар**; X стагодзьдзе) — польскі князь і вайсковы дзеяч, прадстаўнік дынастыі Пястаў. Магчымы заснавальнік роду Астояў.

## Паходжаньне
Быў сынам князя палянаў Семамысла з роду Пястаў й братам першага гістарычна вядомага князя Польшчы Мешка I, а таксама яшчэ адно князя, невядомага зь імя. Імя Чцібар некаторыя з дасьледчыкаў (Станіслаў Кентшынскі і іншыя) выводзяць зь сэрбалужыцкіх абшараў, такім чынам яго маці магла паходзіць з гэтых земляў.

## Дзейнасьць
Верагодна, быў ахрышчаны паводле рымскага абраду разам ці неўзабаве пасьля брата Мешкі (прыкладна 14 красавіка 966). 24 чэрвеня 972 у бітве пад Цэдыняй разьбіў нямецкія войскі на чале з маркграфам Лужыцкае Маркі Годанам і графам Зыгфрыдам фон Вальбэкам, якія ўварваліся ў Польшчу. Знаходжаньне Чцібара ў гэтым рэгіёне дазваляе меркаваць, што ён быў намесьнікам Мешкі ў Памор’і. Верагодна, ён ці хтосьці зь яго сыноў быў 25 траўня 992 удзельнікам падзелу ўладаньняў Мешкі І.

## Нашчадкі
Некаторыя дасьледчыкі лічаць яго бацькам Стаігнева, пасла Баляслава Харобрага й адначасова заснавальнікам роду Астояў.

## Ушанаваьне памяці
Чцібар — першы вядомы польскі пераможца ў змаганьні зь немцамі. З гэтае прычыны ён стаў пэрсанажам шматлікіх твораў: аповясьцяў «*Любоне*» Юзафа Ігнацыя Крашэўскага, «*Скарб дзікаў*» Караля Бунша, «*Dagome iudex*» Зьбігнева Нянацкага ды фільму «*Гняздо*» Яна Рыбкоўскага.

У гонар Чцібара названыя:
* вучнёўскі спартовы клюб «Чцібар Цэдыня» (ад 26 траўня 1946);
* Гара Чцібара — марэнавы нанос вышынёй 54,5 м над паверхняй мора. Тут 24 чэрвеня 1972 быў усталяваны помнік Польскае перамогі над Одрай аўтарства Чэслава Ўронкі й Станіслава Біжка;
* пачатковая школа ў Дольным Любяхове (1964—2000), тут жа памятная шыльда;
* Гурток імя Чцібара Зьвязу змагароў за волю й дэмакратыю, пасьля Зьвязу камбатантаў Польскае Рэспублікі й былых палітычных вязьняў;
* хуткі цягнік маршруту Ўроцлаў-Шчэцін (1997—2003);
* пасёлак Чцібара ў Шчэціне (ад 2006);
* вуліцы ў паселішчах Хойна, Лобэз, Лодзь, Мяшкавіцэ, Шчэцін.

Катэгорыя:Пясты
Катэгорыя:Астоі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў X стагодзьдзі
Катэгорыя:Польскія вайсковыя дзеячы
Драны Бор

**Дра́ны Бор** — былая вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Драны Бор уваходзіў у склад Маісееўшчынскага сельсавету. Знаходзіўся на паўночным захадзе ад вёскі Ўцеха.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Мікалаева

Назву **Мікала́ева** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Мікалаева — вёска ў Камянецкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Мікалаева — былая вёска ў Віцебскім раёне
** Мікалаева — вёска ў Шумілінскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Мікалаева — вёска ў Івейскім раёне

### [[Расея]]

## Глядзіце таксама
* Мікалаевічы
* Мікалаеў
* Мікалаеўка
* Мікалаеўшчына
664

## Падзеі
* арабскае войска заняла Кабул

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Заверацёнка

**Заверацёнка** — былая вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Заверацёнка ўваходзіла ў склад Маісееўшчынскага сельсавету. Знаходзілася за 4 км на захад ад вёскі Жортай.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Магільнае (Маісееўшчынскі сельсавет)

**Магі́льнае** — былая вёска, раней засьценак, у Барысаўскім раёне Менскай вобласьці. Магільнае ўваходзіла ў склад Маісееўшчынскага сельсавету. Знаходзілася за 3—4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Барань.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Барысаўскага раёну
Магільнае

Назву **Магі́льнае** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Магільнае — вёска ў Столінскім раёне

* Менская вобласьць:
** Магільнае — былая вёска ў Маісееўшчынскім сельсавеце Барысаўскага раёну
** Магільнае — былая вёска ў Траянаўскім сельсавеце Барысаўскага раёну

## Глядзіце таксама
* Магіліца 
* Магільна 
* Магіляны
Альпійская баляда (фільм)

«**Альпі́йская баля́да**» () — мастацкі фільм паводле кнігі Васіля Быкава, зьняты ў 1965 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».

## Сюжэт
Пад час Другой сусьветнай вайны з фашысцкага канцлягэру ў Альпах уцякаюць савецкі салдат Іван і італьянская дзяўчына Джулія. Яны выпадкова сустракаюцца. Спачатку Іван беспасьпяхова спрабуе пазбавіцца ад яе. Пасьля ў іх нараджаюцца пачуцьці. Яны праводзяць у гарах некалькі дзён, але немцы знаходзяць іх…

## Акторы
* Станіслаў Любшын — *Іван*
* Любоў Румянцава — *Джулія*
* Аляксей Катралёў
* Уладзімер Белакураў — *аўстрыец*
* Антаніна Бэндова
* Юры Юрчэнка
* Генадзь Васілеўскі
* Барыс Пласкоў
* Вячаслаў Кубараў
* А. Несьцераў
* Галіна Макарава
* Валянціна Васіленка

## Узнагароды
* 1968 — прыз за найлепшы фільм на Міжнародным кінафэстывалі ў Дэлі (Індыя)
* 1966 — дыплёмы Саюзу кінэматаграфістаў СССР: акторка Любоў Румянцава, апэратар Анатоль Забалоцкі

## Дадатковыя зьвесткі
Італьянскі рэжысэр Джузэпэ Дэ Сантыс хацеў зьняць «Альпійскую баляду» і ў 1965 годзе зьвярнуўся да кіраўніцтва кінэматаграфіі СССР, каб набыць сцэнар Васіля Быкава і правы на здымкі фільму. Але італьянцу адмовілі ды аддалі сцэнар Сьцяпанаву. Але цікавасьць італьянцаў да фільму была гэткая вялікая, што на здымкі прылятала італьянская акторка (якую Дэ Сантыс меркаваў зьняць у ролі Джуліі), каб паглядзець на Любоў Румянцаву, якая атрымала тую ролю.

Фільм зьняты на замову Дзяржкіно СССР, і аўтарскія правы на яго «Беларусьфільму» не былі перададзеныя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фільм «Альпійская баляда» на сайце IMDB

Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Барыса Сьцяпанава
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы 1965 году
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Вуліца Браніслава Тарашкевіча (Менск)

**Ву́ліца імя́ Бранісла́ва Тарашке́віча** — вуліца ў Менску, у мікрараёне Вялікая Сьляпянка.

Новая вуліца №8 малапавярховай забудовы атрымала сваю назву ў адпаведнасьці з рашэньнем мескіх уладаў ад 23 студзеня 2003 у гонар вядомага беларускага асьветніка і мовазнаўца Браніслава Тарашкевіча (1892—1938).

## Галерэя

!Будоўля на вуліцы Браніслава Тарашкевіча (Менск, 2020 г.).jpg|Будоўля
!Вуліца Браніслава Тарашкевіча ў бок завулка (Менск, 2020 г.).jpg|Выгляд у бок завулка


## Крыніцы

Катэгорыя:Вуліцы Менску
Катэгорыя:Аб’екты, названыя ў гонар Браніслава Тарашкевіча
Рудзішкі

**Рудзі́шкі** () — места ў Летуве, у міжрэччы Мерачанкі і Стрэвы. Цэнтар староства Троцкага раёну Віленскага павету. Насельніцтва на 2023 год — 1943 чалавек. 

Рудзішкі — даўняя вёска гістарычнай Троччыны, якую ўлады Летувы абвясьцілі часткай этнаграфічнага рэгіёну «Дзукія». Каля Рудзішак праходзіць паўночна-заходняя мяжа этнічнай тэрыторыі беларусаў.

## Назва

Грода, Рода або Руда (Hrodo, Roda, Ruodo) — імя германскага паходжаньня.

Тапонім Рудзішкі выводзяць ад асабовага імя. 

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Гісторыя
Упершыню Рудзішкі ўпамінаюцца ў 1774 годзе, калі тут збудавалі касьцёл. На 1792 год у вёсцы было 3 будынкі. 

У выніку падзелаў Рэчы Паспалітай Рудзішкі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Троцкім павеце Віленскай губэрні. У 1864 годзе празь вёску прайшла чыгунка Варшава — Санкт-Пецярбург. 

У 1958 годзе Рудзішкі атрымалі статус места.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Рудзішкі, Radzima.org

Катэгорыя:Гарады Летувы
Катэгорыя:Населеныя пункты Віленскага павету (Летува)
Ваўчыная зграя (фільм)

**Ваўчыная зграя** () — мастацкі фільм паводле кнігі Васіля Быкава.

## Сюжэт
Вялікая Айчынная вайна фашысты перасьледуюць невялікую групу партызан, якая спрабуе патрапіць у суседні лягер. На возе чацьвёра: цяжка паранены Ціханаў, цяжарная радыстка Клава, паранены Ляўчук і возьнік Грыбаед. Ціханаў гіне ў першым баю. Клава нараджае хлопчыка. Пасьля наступнага бою ў жывых застаецца Ляўчук і немаўлё...

Праз трыццаць гадоў Ляўчук даведваецца адрэсу хлопчыка і прыяджае ў госьці...

## Акторы
* Анатоль Грачоў — *Ляўчук*
* Валянцін Нікулін — *Грыбаед*
* Сьвятлана Кузьняцова— *Клава*
* Уладзімер Грыцэўскі — *Ціханаў*
* Валянцін Белахвосьцік
* Расьціслаў Янкоўскі
* Расьціслаў Шмыроў
* Эдуард Гарачы
* Генадзь Гарбук
* Уладзімер Антонік

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Фільм IMDB
* Энцыкляпэдыя кінематографу
* Кадры з фільму

Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Барыса Сьцяпанава
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы 1975 году
Катэгорыя:Чорна-белыя фільмы
Царква (газэта)

«**Царква́**» — беларуская рэлігійная культурна-асьветніцкая газэта, квартальнік і інтэрнэт-выданьне.

Выданьне асьвятляе жыцьцё грэка-каталіцкіх супольнасьцяў у Беларусі і ў іншых краінах сьвету, зьмяшчае афіцыйныя дакументы Царквы, удзяляе ўвагу праблемам экумэнізму і хрысьціянскай еднасьці, друкуе матэрыялы па гісторыі Ўніяцкай царквы і іншую рэлігійна-асьветніцкую інфармацыю.

Выдавец: Грэка-каталіцкая парафія сьвятых братоў-апосталаў Пятра і Андрэя ў г. Берасьці.

Беларуская грэка-каталіцкая газэта «Царква» заснавана менскімі грэка-каталіцкімі парафіямі ў 1995 годзе. Першы нумар газэты выйшаў на Вялікі пост, 20 сакавіка 1995 году. Рэдакцыя тады месьцілася ў Полацку, а першым галоўным рэдактарам газэты быў ераманах Валеры Алексійчук (зь верасьня 2010 г. — Уладыка Бэнэдыкт, дапаможны біскуп Львоўскай архіяпархіі УГКЦ), царкоўны кансультант быў протапрасьвітар БГКЦ а. Ян Матусевіч. Над выпускам першых нумароў газэты (да № 7-8 за 1996 г.) працавала менская моладзь і супрацоўнікі выдавецтва «Унія».

Ад спэцвыпуску № 7—8, 1996 г., прысьвечанага 400-гадоваму юбілею Берасьцейскай Уніі, газэта «Царква» ствараецца ў Берасьці намаганьнямі вернікаў мясцовай парафіі сьвятых братоў-апосталаў Пятра і Андрэя, а з 27 лістапада 1997 году, пасьля перарэгістрацыі выданьня, берасьцейская грэка-каталіцкая парафія зьяўляецца таксама заснавальнікам і выдаўцом газэты «Царква». Да 2011 году было выдадзена 65 выпускаў газэты. Галоўным рэдактарам газэты «Царква» зьяўляецца а. Ігар Кандрацьеў, выпускны рэдактар — Ігар Бараноўскі, адказны рэдактар — а. Андрэй Крот.

Газэта «Царква» выходзіла раз на квартал, яе заўсёды можна было набыць ва ўсіх грэка-каталіцкіх парафіях і асяродках Беларусі, а таксама ў многіх рыма-каталіцкіх касьцёлах. Ад моманту заснаваньня газэты на яе існавала падпіска праз каталёг «Белпошты» ў любым аддзяленьні сувязі Беларусі. Шмат асобнікаў газэты «Царква» рэгулярна дасылаліся таксама ў розныя гарады і краіны сьвету чытачам, вернікам і сябрам Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы, якія жывуць у Польшчы, Украіне, Расеі, Бэльгіі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе, Італіі, Чэхіі, Нямеччыне.

Наклад газэты за часы яе існаваньня ў сярэднім складаў 1500-2500 асобнікаў, аднак адзін зь першых нумароў газэты і нумары, што выйшлі ў канцы 2006 году, мелі наклад да 7500 асобнікаў. У 2007 — 2009 гг. газэта «Царква» выдавалася накладам 2500-4000 асобнікаў.

Зь сярэдзіны 2010 году існуе толькі як інтэрнэт-выданьне.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт газэты «Царква»
* Клюб чытачоў і сяброў беларускай рэлігійнай культурна-асьветніцкай газэты «ЦАРКВА»
* Старонка газэты «Царква» у Facebook

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Беларускія грэка-каталіцкія СМІ
Катэгорыя:Культура Берасьця
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1995 годзе
Adobe

**Adobe Inc.** (вымаўляецца , *Эдо́ўбі*) — амэрыканская сафтвэрная кампанія, найбольш вядомая ў Беларусі як распрацоўнік графічнага рэдактару Photoshop і ўладальнік тэхналёгіі Flash.

Adobe была заснаваная ў сьнежні 1982 году.

## Крыніцы
Лагойск (гарналыжны курорт)

**Лаго́йск** — гарналыжны цэнтар у Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Зьяўляецца месцам правядзеньня шматлікіх фэстаў, такіх як «Бітлз назаўжды», «Кубак піва», «Навальніца», байкерскіх фэстаў.

## Культурна-забаўляльныя імпрэзы
Асноўную спартовую накіраванасьць цэнтар перамяжае з разнастайнымі фэстамі ды імпрэзамі, некаторыя зь якіх ужо зрабіліся традыцыйнымі.

### Кубак Піва

Ад 2004 году ў гарналыжным цэнтры «Лагойск» штогод праводзіцца Кубак Піва — беларускі аналяг мюнхэнскага «Актобэрфэсту». Фэст накіраваны на падвышэньне культуры спажываньня піва і адначасова зьяўляецца піяр-акцыяй півавараных кампаніяў. У розныя гады спонсарамі імпрэзы былі бровары «Балтыка», «Бобров» і «Крыніца», на фэсьце выступалі гурты «Крама», «Палац», «Крамбамбуля», «Ляпіс Трубяцкой», вядоўцамі былі Алег Хаменка і Аляксандар Памідораў. Сярод сталых удзельнікаў мерапрыемства такія кампаніі, як «Паўляйнер», «Ракаўскі Бровар», «Аліварыя», «Крыніца», «Бобров».

### Бітлз назаўжды

Пачынаючы ад 2005 году фэстываль музыкі The Beatles праводзіўся ў «Лагойску». У 2009 годзе фэст меўся традыцыйна адбыцца, але ў апошні момант быў адменены.. Адметнай асаблівасьцю фэсту ёсьць запрашэньне разнастайных замежных музыкаў разам з удзелам у канцэртовай праграме таксама і беларускіх выканаўцаў. Сярод музыкаў, што ў розныя гады прымалі ўдзел у фэстывалі, можна ўзгадаць «Новы Арыель», «Артэфакт», «VSOP» дуэт «Double Fantasy» Малчанаў-Ткачэнка.

### «Навальніца»
У 2009 годзе ўпершыню быў праведзены фэстываль фаервэркаў «Навальніца», што праходзіў у тры дні. Акрамя непасрэдна спаборніцтва піратэхнічных камандаў гледачы мелі мажлівасьць пабачыць выступы вядомых беларускіх гуртоў, такіх як «Ляпис Трубецкой», «Neuro Dubel» і «J:МОРС».

## Санкцыі ЭЗ
23 сакавіка 2012 году  дадала Юрыя Чыжа і ягоныя кампаніі, у тым ліку курорт пад Лагойскам, да Чорнага сьпісу Эўразьвязу. 6 лістапада 2015 году санкцыі супраць Чыжа й ягоных актываў былі зьнятыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* ГСАК «Лагойск»: фатаграфіі, мапа праезду, расклад маршрутных таксі

Катэгорыя:Лагойскі раён
Катэгорыя:Гарналыжныя курорты Беларусі
Катэгорыя:Беларускія юрыдычныя  асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Антоні Касакоўскі

**Анто́ні Касако́ўскі** () гербу Сьляпы воран (1735—1798) — інфлянцкі кашталян, пасол Чатырохгадовага Сойма.

## Жыцьцяпіс
Сын жмудзкага стольніка Дамініка Касакоўскага і Марыянны з Забэлаў. Меў братоў Сымона і Юзафа
1759 г. — дэпутат Літоўскага Трыбунала, стражнік і падстароста ковенскі.
1762 г. — стаў пяцігорскім харунжым войскаў ВКЛ.
1765 г. — пісар земскі ковенскі.
1777 г. — быў пакліканы ў Варшавы для стварэньня трансьлітарацыйнай копіі Метрыкі ВКЛ. Па сутнасьці кіраваў гэтым буйным праектам, бо добра ведаў кірыліцу і старабеларускую мову.
1780 г. — пасол ковенскі на чарговым Сойме.
1783 г. — атрымаў ковенскае падкаморства і Ордэн сьвятога Станіслава.
1784 г. — з дапамогай расейскага пасла Штакельберга спрабаваў атрымаць менскую кашталянію, аднак яго апярэдзіў Сымон Забэла.
1786 г. — тое ж самае здарылася з мсьціслаўскай кашталяніяй, якую пасьпеў перахапіць Я. Храпавіцкі.
1788 г. — быў абраны паслом на Чатырохгадовы Сойм ад ковенскага павету. Удзельнічаў у Дэпутацыі па праверцы Вайсковага Дэпартамэнту, а ў 1789 г. быў абраны соймавым судзьдзёй. Пазьней у паседжаньнях Сойма не ўдзельнічаў, бо прадстаўляў у Літоўскім Трыбунале свой павет.
1791 г. — атрымаў Ордэн Белага Арла.
1792 г. — далучыўся да Таргавіцкай канфэдэрацыі, дзе выконваў функцыю кансулята Генэральнай Літоўскай Канфэдэрацыі.
1794 г. — быў арыштаваны ў сваім маёнтку ў Марцінішках (Літва) паўстанцкім атрадам Р. Гедройца. Мусіў быў стаць перад крымінальным судом за здраду радзіме, але быў выпушчаны па асабістым загадзе Касьцюшкі. Абодва яго браты былі павешаныя паўстанцамі.
Памёр 25 верасьня 1799 г. у Марцінішках.

Быў жанаты на Элеаноры Страшэвіч (з 1763 г.). Меў дзяцей: Ганну, Марыяну, Аўфразыну, Міхала, Юзафа і Сымона.

## Крыніцы

## Літаратура
* Krakowski Bernard. Kossakowski Antoni. // Polski Słownik Biograficzny. Tom XIV. Wrocław — W-wa — Kraków, 1968—1969. С. 263

## Вонкавыя спасылкі
* Генэалёгія Касакоўскіх

Антоні
Катэгорыя:Кашталяны інфлянцкія
Катэгорыя:Асобы Коўна
Катэгорыя:Дэпутаты Трыбуналу Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Белага арла
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Сьвятога Станіслава
Катэгорыя:Канфэдэраты таргавіцкія
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1735 годзе
Катэгорыя:Памерлі 25 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1798 годзе
663

## Падзеі
* Бізантыйскае войска пачало ўварваньне па поўдні Апэнінскай паўвыспы

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Rubber Soul

***Rubber Soul*** — шосты брытанскі і адзінаццаты амэрыканскі альбом The Beatles. Запісаны за чатыры тыдні да калядных продажаў. Амэрыканскі рэліз зьмяшчаў два акустычныя трэкі з папярэдняга *[[Help!]]*, што рабіла дыск больш фолькавым. Брытанскі рэліз дэманстраваў уплыў музыкі соўл у адпаведнасьці з назовам.

Дыск часта прылічаюць да аднаго з найлепшых альбомаў усіх часоў. У 2003 годзе, альбом стаўся нумарам 5 ў сьпісе 500 найлепшых альбомаў усіх часоў па вэрсіі часопісу ''Rolling Stone''. У 2006, альбом быў абраны часопісам *[[Time (часопіс)|Time]]* адным са 100 найлепшых альбомаў усіх часоў.

## Зьмест

### Брытанскі рэліз

### Амэрыканскі рэліз

## Удзельнікі
;The Beatles
* Джон Ленан — сьпеў, рытм-гітара, электрапіяніна («Think for Yourself»), іншыя інструмэнты
* Пол Макартні — сьпеў, бас-гітара, піяніна, гітара, іншыя інструмэнты
* Джорж Гарысан — сьпеў, лідэр-гітара, сітар («Norwegian Wood»), іншыя інструмэнты
* Рынга Стар — бубны, сьпеў («What Goes On»), Арган Гаманда («I'm Looking Through You»), іншыя інструмэнты

;Дадатковыя музыкі
* Мэл Эванс — Арган Гаманда
* Джордж Мартын — прадусар, піяніна («In My Life»), фісгармонія («The Word»)

## Крыніцы

Катэгорыя:Альбомы The Beatles
Катэгорыя:Брытанскія музычныя творы
Revolver

***Revolver*** — сёмы альбом The Beatles, выдадзены 5 жніўня 1966 году. Шмат трэкаў дыску адметныя электрагітарным гукам, у адрозьненьне ад папярэдняга больш фолькавага *[[Rubber Soul]]*. Ён трапіў на першае месца ў амэрыканскім і брытанскім чартах і пратрымаўся наверсе цягам шасьці тыдняў.

Альбом быў выдадзены напярэдадні апошняга туру the Beatles у жніўні 1966 году, але яны не выконвалі кампазыцыі з альбому ўжыўку, з нагоды надзвычайнае складанасьці кампазыцыяў.

## Зьмест

Катэгорыя:Альбомы The Beatles
Катэгорыя:Брытанскія музычныя творы
Magical Mystery Tour

***Magical Mystery Tour*** — назва 11-трэкавага альбома і шасьцітрэкавага двайнога EP ангельскага гурта The Beatles, што ўпершыню пабачыў сьвет 27 лістапада 1967 як LP і 8 сьнежня 1967 як двайны EP. Ён ёсьць саўндтрэк да аднайменага тэлевізійнага фільму, што быў зьняты ў колеры, але першым разам дэманстраваўся ў Вялікабрытаніі чорна-белым.

## Сьпіс кампазыцыяў
### LP-рэліз

### Двайны EP

Катэгорыя:Альбомы The Beatles
Катэгорыя:Брытанскія музычныя творы
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band

***Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band*** — восьмы студыйны альбом The Beatles. Выдадзены 1 чэрвеня 1967 году, ён стаўся азначальным прыкладам стылістыкі псыхадэлічнага року. Шматлікія музыказнаўцы адзначаюць гэты твор як найбольш уплывовы альбом усіх часоў.

Запісаны цягам 129 дзён, дыск працягнуў экспэрымэнтальныя тэндэнцыі папярэдняга *[[Revolver]]*. Выкарыстаньне аркестру, спэцыяльна нанятых дадатковых музыкаў, складанае гуказапісваючае тэхнікі, альбом спалучыў элемэнты рок-н-ролу, клясычнае музыкі і традыцыйнае індыйскае музыкі; тэксты сталі тычыцца тэмаў дзяцінства і кожнадзённага жыцьця. Альбом цалкам укладаўся ў канцэпцыю няіснага прыдуманага гурта з назвай, якую атрымаў альбом, аблонка дыску зьмяшчала фотамантаж з удзелам як музыкаў, так і разнастайных сусьветнавядомых асобаў.

Альбом атрымаў камэрцыйны посьпех, ён прабыў 27 тыдняў наверсе брытанскага і 15 — амэрыканскага чартаў. Дыск часьцяком ачольвае ці знаходзіцца каля таго ў разнастайных сьпісах лепшых альбомаў усіх часоў.

## Сьпіс кампазыцыяў
«Сэржант» стаўся першым брытанскім дыскам, які выйшаў бязь зьменаў і ў Амэрыцы.

## Удзельнікі
;The Beatles
* Джон Ленан — асноўны, гарманічны і дадатковы сьпеў; лідэр, рытм і акустычная гітара; арган Гаманда і піяніна; бас-гітара; плясканьні, губны гармонік, гукавыя эфекты і казу; тамбурын і маракасы
* Пол Макартні — асноўны, гарманічны і дадатковы сьпеў; лідэр электра- і акустычная гітара; бас-гітара; піяніна і арган Гаманда; плясканьні, вакалізацыя, гукавыя эфэкты і казу
* Джордж Гарысан — лідэр-, рытм-, акустычная і бас- гітара; сітар; асноўны, гарманічны і дадатковы сьпеў; тамбура; губны гармонік і казу; плясканьне; маракасы
* Рынга Стар — бубны, congas, тамбурын, маракасы, плясканьне і аркестровыя званы; асноўны сьпеў; губны гармонік і казу; заключны Е-акорд на піяніна

;Дадатковыя музыкі і вытворчасьць
* Ніл Эсьпінал — тамбура і губны гармонік
* Джэф Эмерык — запіс і мікшаваньне гукарэжысэр; гукавыя эфэкты
* Мэл Эванс — падлік, гадзіньнік і заключны Е-акорд на піяніна
* Мэц’ю Дэел — тамбурын
* Джордж Мартын — прадусар і мікшаваньне; гукавыя эфэкты; клявесін (на «Fixing a Hole»), фісгармонія, арган Лавры і званочкі (на «Being for the Benefit of Mr. Kite!»), арган Гаманда (на «With a Little Help from My Friends»), і піяніна (на «Getting Better» і сола на «Lovely Rita»); фінальны акорд на фісгармоніі.
* Сэсійныя музыкі

Катэгорыя:Альбомы The Beatles
Катэгорыя:Брытанскія музычныя творы
Квачы

Назву **Квачы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Квачы — вёска ў Глыбоцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Квачы — вёска ў Івейскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Квачы — вёска ў Нясьвіскім раёне
Квачы (Менская вобласьць)

**Квачы́** — вёска ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці, на правым беразе ракі Вуша. Квачы ўваходзяць у склад Ліпскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 191 чалавек
* 1999 год — 294 чалавекі

## Выхадцы
* Настасься Азарка, грамадзкая дзяячка
 
## Крыніцы

Катэгорыя:Ліпскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Нясьвіскага раёну
Азарка

**Азарка** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Настасься Азарка — моладзевая дзяячка, паэтка, сябра беларускай моладзевай арганізацыі «Малады Фронт»

## Глядзіце таксама
* Азарава
* Азаравічы
* Азаранка
* Азаранкі
* Азараўка
* Азар’еўка
* Азаркі
* Азаровіч
* Азарычы
Азаранка

**Аза́ранка** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Вікторыя Азаранка ( 1989) — беларуская тэнісістка;
* Емяльян Азаранка (1908—1988) — беларускі савецкі філёзаф;
* Ліяна Азаранка (1938—2006) — беларуская савецкая малярка;
* Уладзімер Азаранка ( 1958) — беларускі навуковец;
* Уладзімер Азаранка ( 1962) — беларускі палітык.

## Глядзіце таксама
* Азаранкі
* Азаронак
Кангрэс новай беларускай дыяспары Эўропы і ЗША

**Кангрэс новай беларускай дыяспары [[Эўропа|Эўропы]] і [[ЗША]]** — гэта міжнароднае аб’яднаньне людзей, заснаванае на прынцыпах плюралізму, прафэсіяналізму, а таксама інавацыйнага мысьленьня ў спалучэньні з імкненьнем да канкрэтных дзеяньняў. У працы Кангрэса ўдзельнічае новае пакаленьне беларускай дыяспары з Эстоніі, Латвіі, Летувы, Швэцыі, Даніі, Расеі, Украіны, Польшчы, Чэхіі, Нямеччыны, Бэльгіі, Нідэрляндаў, Швайцарыі, Францыі, ЗША, а таксама беларускія студэнты ЭГУ і праграм навучаньня беларускіх студэнтаў у Эстоніі, Латвіі, Польшчы, Швэцыі. Гэта сетка, якая аб’ядноўвае прадстаўнікоў новага пакаленьня беларусаў у дыяспары і Беларусі. Яна займаецца лабіяваньнем беларускіх інтарэсаў за мяжой, падтрымкай роднай культуры і мовы, кансалідацыяй маладога пакаленьня беларусаў, інфармацыйнымі і адукацыйнымі праектамі.

## Гісторыя
Першы Кангрэс адбыўся ў Таліне (Эстонія) у сакавіку 2008 г. Другі — у Страсбурзе (Францыя) у красавіку 2009 г. Паміж сустрэчамі ў Таліне і Страсбурзе працоўнымі групамі Кангрэса рэалізаваны шэраг культурных, адукацыйных і інфармацыйных праектаў. Сярод іх мастацкія і фотавыставы беларускіх дзеячаў мастацтва ў Эўропе і ЗША, беларускія клюбы ў Эстоніі, усталёўка мэмарыяльнай дошкі на будынку Амбасады БНР у Таліне.

Катэгорыя:Беларускія арганізацыі ЗША
Ліпскі сельсавет (Нясьвіскі раён)

**Лі́пскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясьвіскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Высокая Ліпа.

Старшыня савету — Уладзімер Усовіч.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Ліпскі сельсавет у складзе Нясьвіскага раёну Баранавіцкай вобласьці (з 8 студзеня 1954 году — Менскай).

16 ліпеня 1954 году да сельсавету далучана тэрыторыя скасаванага Квачоўскага сельсавету. 23 сьнежня 1965 году цэнтрам сельсавету ўстаноўлена вёска Высокая Ліпа. 24 жніўня 2005 году ў склад Сноўскага сельсавету перададзены вёскі Клепачы і Панюцічы.

Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 1626 чалавек, зь іх 95,1% — беларусы, 2,5% — расейцы.

## Літаратура
*  С. 347


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Нясьвіскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Мультклюб

**Мультклюб** — сатырычны праект супольнасьці «Трэці шлях». Створаны ў 2004 годзе Паўлам Марозавым, Алегам Мінічам і Андрэем Абозавым. Гэта сэрыя сатырычнай мультыплікацыі на актуальныя тэмы беларускай рэчаіснасьці.

## Гісторыя
У 2005 годзе Павал Марозаў і Андрэй Абозаў былі абвінавачаныя па артыкуле 367 «Паклёп у дачыненьні да Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь». Артыкул прадугледжвае абмежаваньне свабоды ад 2 да 4 гадоў. Дзякуючы ўмяшаньню міжнароднай грамадзкасці і прэсы яны пазбеглі арышту. На пачатку сьнежня 2007 году непасрэдны стваральнік флэш-мультыплікацыі Алег Мініч сышоў з «Мультклюбу» дзеля стварэньня сямейнага мультсэрыялу «Бульбаны» для тэлеканалу Белсат. У сувязі з гэтым Павал Марозаў 10 сьнежня працягнуў ранейшую справу ўжо пад іншым назовам — «Народнае тэлебачаньне». Андрэй Абозаў стварыў сатырычны праект «Беларуская Жаба», які спыніў сваё існаваньне ў 2011 годзе.

У артыкуле «Web Cartoons in a Closed Society: Animal Farm as an Allegory of Post-Communist Belarus» разглядаецца адзін зь мультфільмаў праекту «Улада парсюкоў».

## Літаратура
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Народнае тэлебачаньне
* Мультклюб
* Мультклюб

Катэгорыя:Мультыплікацыя
Kambinat

***Kambinat***&nbsp;— альбом беларускага рок-гурта žygimont VAZA запісаны ў 1998 годзе ў SMAGA Studio.

## Сьпіс кампазыцыяў
# «Biełaruś 04.30»
# «Kambinat»
# «Palicejski seks»
# «Baraki»
# «Moj kanvejer»
# «Ciemra»
# «Partyzanskaja respublika»
# «Spakusa»

## Удзельнікі
* Skrypa MX: гітара, клявішы, сьпеў
* Gilep: бас-гітара, скрыпка, віялянчэль, сьпеў
* Cypruk Notowicz: бубны
* Šloma: запіс
* Aleg Piatrovič: запіс

Катэгорыя:Альбомы žygimont VAZA
Kajin

**Kajin** — альбом беларускага рок-гурта žygimont VAZA запісаны ў 2004 годзе ў студыі Юрыя Выдронка. Бубны запісаныя асобна ў 2000 годзе ў SMAGA Studio. Там жа праводзілася зьвядзеньне й мастэрынг (люты-травень 2004).

## Зьмест
# «Kajin»
# «Samota»
# «Easy rider»
# «Lakarnia»
# «Porna»
# «Kaladnaja»

## Удзельнікі
* Skrypa MX: гітара, клявішы, сьпеў
* Kastuś Kaleśnikau: бас-гітара
* Maša «Jar» Łahodzič: сьпеў
* Jonas Butkevičius: бубны, сьпеў
* Šloma: запіс

Катэгорыя:Альбомы 2004 году
Катэгорыя:Альбомы žygimont VAZA
Аляксандар Аксёнаў

**Аляксандар Нічыпаравіч Аксёнаў** (9 кастрычніка 1924, в. Кунтараўка, Веткаўскі раён — 8 верасьня 2009, Менск) — беларускі й савецкі дзяржаўны й палітычны дзяяч.

## Біяграфія
Удзельнік Вялікае Айчыннае вайны. Камандзір узводу 49-е гвардэйскае стралковае дывізіі, быў паранены на Сталінградзкім фронце. На Беларусь вярнуўся ў 1944.

Адразу пасьля вайны пачаў займацца камсамольскай працай у Баранавіцкай і Гарадзенскай абласцях, працаваў у Арэнбургу. Скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС (1957). З 1953 першы сакратар ЦК ЛКСМБ.

У 1959 прызначаны на пасаду намесьніка старшыні КДБ БССР. Ад 1960 міністар унутраных справаў БССР. З 1965 — першы сакратар Віцебскага абкаму. Другі сакратар ЦК КПБ з 1971. У 1978—1983 старшыня Савету міністраў БССР.

З 1983 па 1985 амбасадар СССР у Польскай Народнай Рэспубліцы. Да 1989 займаў пасаду старшыні Дзяржаўнага камітэту СССР па тэлебачаньні і радыёвяшчаньні. На гэтай пасадзе спрыяў дэмакратызацыі дзяржаўных СМІ. Пасьля выхаду ў адстаўку Аксёнаў вярнуўся ў Беларусь, актыўнага ўдзелу ў палітычным жыцьці не прымаў.

Дэпутат Вярхоўнага Савету БССР у 1955—1967 і 1971—1983, Вярхоўнага Савету СССР у 1966—1984 і 1986—1990, сябар Прэзыдыюму ВС БССР у 1975—1983.

Узнагароджаны трыма ордэнамі Леніна, ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі, двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сьцяга, ордэнам Славы III ступені і ордэнам Айчыннай вайны I ступені, а таксама мэдалямі і Ганаровай граматай Вярхоўнага Савету БССР і Савету Міністраў Беларусі.

Пахаваны 10 верасьня 2009 на Ўсходніх могілках у Менску.

## Вонкавыя спасылкі
* Памёр былы прэм’ер‑міністр БССР;
* АКСЕНОВ Александр Никифорович;
* Аксенов Александр (Аксёнаў Аляксандар, Aksionaŭ Alaksandar)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Веткаўскім раёне
Катэгорыя:Удзельнікі ВАВ
Катэгорыя:Міністры ўнутраных справаў БССР
Катэгорыя:Старшыні Савету Міністраў БССР
Катэгорыя:Амбасадары СССР у Польшчы
Катэгорыя:Старшыні Дзяржаўнага камітэту СССР па тэлебачаньні і радыёвяшчаньні
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету БССР
Катэгорыя:Кавалеры ордэна Кастрычніцкай рэвалюцыі
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Вярхоўнага Савету БССР
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Пахаваныя на Ўсходніх могілках Менску
Prezydent Collection

***Prezydent Collection*** — альбом беларускага рок-гурта žygimont VAZA запісаны ў 1995 годзе ў SMAGA Studio. Альбом існуе ў дзьвюх вэрсіях. Першая — канцэртная, дапоўненая пасьля рытм-гітарай і пэўнымі гукаапрацоўкамі. Другая вэрсія — студыйная.

## Сьпіс кампазыцыяў

## Удзельнікі
* Skrypa MX: гітара, сьпеў
* Gilep: бас-гітара, сьпеў
* Cypruk Notowicz: бубны, сьпеў
* Šloma: запіс
* Aleg Piatrovič: запіс

Катэгорыя:Альбомы на беларускай мове
Катэгорыя:Альбомы žygimont VAZA
662

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Какінамона но Хітамара, японскі паэт

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Дажыць да сьвітаньня (фільм)

«**Дажыць да сьвітаньня**» () — мастацкі фільм паводле кнігі Васіля Быкава.

## Сюжэт
Восеньню 1941 году, падчас бітвы пад Масквою, дзесяць байцоў пад началам лэйтэнанта пайшлі ў варожы тыл, каб падарваць базу з баепрыпасамі. Не знайшоўшы яе на месцы, лейтэнант вяртае назад асноўную групу, а сам застаецца з маладым байцом, каб працягваць пошук…

## Акторы
* Уладзімер Емельянаў — *Волах*
* Аляксандар Міхайлаў 
* Сьвятлана Арлова
* Аляксей Панькін 
* Мікалай Кузьмін
* Аляксандар Бандарэнка
* Вадзім Сьпірыдонаў
* Аляксей Гарачоў
* Павал Кашлакоў

## Вонкавыя спасылкі
* Фільм IMDB
* Кіна-тэатр

Катэгорыя:Савецкія фільмы
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Віктара Сакалова
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы 1975 году
Катэгорыя:Фільмы «Ленфільму»
Доўгія вёрсты вайны (фільм)

«**Доўгія вёрсты вайны**» () — мастацкі фільм паводле апавяданьняў Васіля Быкава.

## Сюжэт
Трохсэрыйны фільм у кожнай сэрыі адлюстраваны: пачатак (*[[Жураўліны крык]]*), сярэдзіна (*[[Праклятая вышыня]]*) і канец вайны.

* першая сэрыя — Жураўліны крык
* другая сэрыя — Атака сходу
* трэцяя сэрыя — На ўсходзе сонца

## Акторы
* Вадзім Якаўлеў — *Канстанцін Ананьеў*
* Мікалай Фёдарцаў — *старшына Карпенка*
* Юры Дуванаў — *Клімчук*
* Аляксандар Удовін — *Сьвіст*
* Аляксандар Серскі — *Фалін*
* Барыс Шчарбакоў — *Аўсееў*
* Віктар Пятроў — *Пшанічны*
* Аляксандар Карпаў — *камдзіў*
* Барыс Руднеў — *камісар Грыневіч*
* Генадзь Аўсяньнікаў — *старшына Піліпенка*
* Аляксей Інжэватаў — *Ванін*
* Аляксандар Жданаў — *Васюкоў*
* Павал Пярвушын — *Чумак*
* Анатоль Вядзёнкін — *Цьвяткоў*
* Фёдар Шмакаў — *Крывашэеў*
* Раднэр Муратаў — *Закіраў*
* Мікола Смарчкоў — *Шчэпа*
* Улдзіс Пуціці — *фельдфэбель Грос*
* Эдуард Гарачы — *кулямётчык Шнайдэр*
* Павал Кармунін — *шараговец*
* Анатоль Чарноцкі
* Уладзімер Грыцэўскі
* Віктар Уральскі
* Сьвятлана Кручкова — *Зіна Багданава*
* Міхаіл Мацьвееў — *Пятроў*
* Аляксандар Патапаў — *Арлоў*
* Мікалай Ферапонтаў — *Верабей*
* Юры Аўсянка — *Сафронаў*
* Валеры Шушкевіч — *Цярэшчанка*
* Рыгор Цейх — *архітэктар*
* Валянціна Цітова — *Ірма*
* Паўл Буткевіч — *Паўль*
* Мікалай Кузьмін — *стары жаўнер*
* Яўген Пакрамовіч — *Цімок*
* Аляксандар Таўстых

## Узнагароды
* Дыплём гледачоў Усесаюзны Тэлефэстываль-77 (Ленінград)

## Вонкавыя спасылкі
* Фільм IMDB

Катэгорыя:Фільмы «Беларусьфільму»
Катэгорыя:Фільмы пра Другую сусьветную вайну
Катэгорыя:Гістарычныя фільмы
Катэгорыя:Драматычныя фільмы
Катэгорыя:Фільмы Аляксандра Карпава
Катэгорыя:Фільмы паводле твораў Васіля Быкава
Катэгорыя:Фільмы 1975 году