Антопаль

**Анто́паль** — мястэчка ў Беларусі, каля сутокаў Дняпроўска-Бужанскага і Каралеўскага каналаў. Цэнтар сельсавету Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 1348 чалавек. Знаходзіцца за 28 км на захад ад Дарагічына, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Антопаль (лінія Берасьце — Лунінец); на аўтамабільнай дарозе Кобрынь — Дарагічын.

Антопаль — даўняе места гістарычнай Берасьцейшчыны. Да нашага часу тут захаваліся збудаваныя ў стылі клясыцызму царква Ўваскрасеньня Хрыстова і мэмарыяльная калёна, помнікі архітэктуры XIX ст.

## Назва
На думку географа Вадзіма Жучкевіча, тапонім Антопаль утварыўся ад імя Антон у спалучэньні з фармантам -поль (поле).

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Антопаль упамінаецца ў XVI стагодзьдзі, калі ён уваходзіў у склад Берасьцейскага павету Берасьцейскага ваяводзтва. У 1731 годзе Антопаль атрымаў статус места і прывілей на 3 кірмашы штогод. 

У сярэдзіне XVIII стагодзьдзя ў Антопалі існавалі манастыр базылянаў і сынагога. У 1773 годзе ў месьце дзеяла сярэдняя публічная школа (калегіюм) з ухілам на вывучэньне рыторыкі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

У выніку Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Антопаль апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі. Статус паселішча панізілі да мястэчка, якое ўвайшло ў Кобрынскі павет Слонімскай, з 1797 году Літоўскай, з 1801 году Гарадзенскай губэрні. На сярэдзіну ХІХ ст. у мястэчку дзеялі рымска-каталіцкая капліца, касьцёл (збудаваны ў 1838 годзе) і царква. У канцы ХІХ ст. у Антопалі было 2 цэрквы, сынагога, 5 юдэйскіх малітоўных дамоў, школа, 42 крамы, 9 заезных двароў, 6 маслабойняў. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у мястэчку было 1262 будынкі, працавала расейская народная вучэльня.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Антопаль занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Антопаль абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР, у Берасьцейскі павет («падраён») Баранавіцкага раёну. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Антопаль апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Кобрынскім павеце Палескага ваяводзтва. На 1921 год у мястэчку было 306 двароў. У 1931 годзе Антопаль зноў атрымаў статус места, у гэты час тут дзеялі касьцёл і царква, працавалі пошта і чыгуначная станцыя на лініі Берасьце — Мікашэвічы.

У 1939 годзе Антопаль увайшоў у БССР, дзе 15 студзеня 1940 году атрымаў афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу і стаў цэнтрам раёну (з 1959 году ў Дарагічынскім раёне). У Другую сусьветную вайну з 25 чэрвеня 1941 да 15 ліпеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

17 верасьня 2013 году Антопальскі пасялковы савет пераўтварылі ў сельсавет.


Antopal, Rynak, Vaskrasienskaja. Антопаль, Рынак, Васкрасенская (1916).jpg|Царква, 1916 г.
Antopal, Rynak, Kalona. Антопаль, Рынак, Калёна (1920-39).jpg|Мэмарыяльная калёна, да 1939 г.
Antopal, Śviatoha Andreja Baboli. Антопаль, Сьвятога Андрэя Баболі (1939).jpg|Касьцёл, 1939 г.
Antopal, Rynak. Антопаль, Рынак (1915-18).jpg|Рынак, 1915—18 гг. 

Antopal, Rynak. Антопаль, Рынак (1920-29).jpg|Рынак. Гандлёвыя рады, 1920-я гг.
Antopal, Pinskaja. Антопаль, Пінская (1920-37).jpg|Вуліца Пінская, да 1938 г. 
Antopal, Pinskaja. Антопаль, Пінская (1938).jpg|Вуліца Пінская, 1938 г.
Antopal, Školny Dvor. Антопаль, Школьны Двор (1930-39).jpg|Сынагога, 1930-я гг.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія


ImageSize = width:auto height:170 barincrement:28
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:6000
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1860 from:0 till:1563 
  bar:1897 from:0 till:3867 
  bar:1921 from:0 till:2206
  bar:1931 from:0 till:3000
  bar:1940 from:0 till:3325
  bar:1959 from:0 till:2260
  bar:1969 from:0 till:5900
  bar:1989 from:0 till:2700
  bar:2007 from:0 till:2000
  bar:2009 from:0 till:1687
  bar:2018 from:0 till:1348
TextData=
  fontsize:10px pos:(20,195)
  text:



* **XIX стагодзьдзе**: 1830 год — 518 муж., зь іх шляхты 5, духоўнага стану 5, мяшчанаў-юдэяў 402, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 106; 1860 год — 1563 чал.; 1897 год — 3867 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1921 год — 2206 чал., у тым ліку 1792 габрэі; 1931 год — 3 тыс. чал.; 1940 год — 3325 чал.; 1959 год — 2260 чал.; 1969 год — 5,9 тыс. чал.; 1989 год — 2,7 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 1 студзеня 2007 году — 2 тыс. чал.; 2009 год — 1687 чал. (перапіс); 2015 год — 1458 чал.; 2016 год — 1417 чал.; 2017 год — 1394 чал.; 2018 год — 1348 чал.

### Адукацыя
У Антопалі працуюць сярэдняя і музычная школы, школа-інтэрнат.

### Мэдыцына
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе местачковая лякарня.

### Культура
Дзеюць дом культуры, 2 бібліятэкі, кінатэатар.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Банк
* Гандлёвыя рады (XIX ст.)
* Калёна ў гонар Канстытуцыі 3 траўня (канец XVIII ст.)
* Касьцёл Сьвятога Андрэя Баболі (1938)
* Могілкі юдэйскія
* Парк пры сядзібе Бравэрнаў (1840-я)
* Царква Ўваскрасеньня Хрыстова (1854)

### Страчаная спадчына
* Сядзіба Бравэрнаў (XVIII ст.)

## Галерэя

Antopal, kaścioł śviatoha Andreja Baboli.jpg|Касьцёл Сьвятога Андрэя (цяпер пажарная станцыя)
Antopal, carkva.jpg|Царква Ўваскрасеньня Хрыстова
Antopal, bank.jpg|Даўні банк (цяпер жылы дом)
Antopal, judejskija mohilki.jpg|Юдэйскія могілкі


## Асобы
* Аляксей Гурын (1924—2002) — дзяяч беларускай дыяспары ў ЗША, грамадзкі і царкоўны актывіст у Саўт-Рывэры, штат Нью-Джэрзі; зьяўляўся адным з кіраўнікоў беларускага адпачынкавага цэнтру Белэр-Менск
* Фаіна Стаўская (1890—1937) — удзельніца рэвалюцыйнага руху, тэрарыстка (анархістка, потым эсэрка), палітычная катаржанка, прафсаюзны работнік, дырэктар Дзяржаўнай гістарычнай бібліятэкі ў Маскве (1933-1937), рэпрэсаваная

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Антопаль, Radzima.org