open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зінаіда Турчына

**Зінаіда Міхайлаўна Турчына** (;  17 траўня 1946, Кіеў) — украінская гандбалістка, алімпійская чэмпіёнка гульняў 1976 і 1980 гадоў, а таксама бронзавая прызэрка Алімпійскіх гульняў 1988 году ў складзе жаночай зборнай СССР па гандболе.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіеве
Катэгорыя:Савецкія гандбалісткі
Катэгорыя:Украінскія гандбалісткі
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1976 году
Катэгорыя:Савецкія алімпійскія чэмпіёны
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1980 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 1988 году
Агсуйскі раён

**Агсуйскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Азэрбайджану, раён. Разьмешчаны на цэнтральнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтар — Агсу. Мяжуе з Шэмахінскім, Ісмаілінскім, Кюрдамірскім і Аджыкабульскім раёнамі. Быў створаны ў 1943 годзе, але ў 1963 годзе ліквідаваны і аб’яднаны з Кюрдамірскім раёнам, аднак зноўку адноўлены ў 1965 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Агускі раён

**Агускі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Азэрбайджану, раён. Разьмешчаны на поўначы краіны на пазднёвых схілах Вялікага Каўказу. Адміністрацыйны цэнтар — Агуз.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Бардзінскі раён

**Бардзінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Азэрбайджану, раён. Разьмешчаны ў цэнтральнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтар — Барда.

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Іван Паддубны

**Іван Максімавіч Паддубны** (;  – ) — прафэсійны спартовец-барэц з Расейскай імпэрыі, а пазьней з СССР. Шасьціразовы чэмпіён сьвету па барацьбе. Пачаў сваю кар'еру каля 1900 году і за 40 гадоў прайграў толькі ў двух баях.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Барцы Украіны
Катэгорыя:Барцы СССР
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Заслужаныя артысты РСФСР
Катэгорыя:Памерлі ад інфаркту міякарда
Турчына

**Турчына** — гэта:

## Асобы
Турчына́ — жаночая форма прозьвішча Турчын, што паходзіць ад сярэднявечнай назвы туркаў.

* Зінаіда Турчына (нарадзілася ў 1946 годзе)&nbsp;— украінская гандбалістка, алімпійская чэмпіёнка, найлепшая гандаблістка XX стагодзьдзя
* Натальля Турчына (нарадзілася ў 1971 годзе)&nbsp;— украінская гандбалістка, майстар спорту СССР міжнароднай клясы, дачка Зінаіды Турчыны ды Ігара Турчына

## Населеныя пункты
* Турчына — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі

## Глядзіце таксама
* 23402 Турчына́&nbsp;— астэроід Галоўнага поясу астэроідаў

## Крыніцы
Танго (альбом)

***Танго*** ()&nbsp;— студыйны альбом украінскага гурту «Скрябін», выпушчаны 2005 году лэйблам «Lavina Music».

## Сьпіс кампазыцыяў
### Песьні
# «100 годин» (3:43)
# «Люди, як кораблі» (4:14)
# «Бути маленьким» (4:52)
# «Танго» (3:44)
# «Телефони» (3:44)
# «Не даєш» (2:26)
# «Пам, парам, пам» (2:57)
# «Притулися» (3:59)
# «Моя королева» (3:30)
# «Діти» (3:31)
# «Хай буде так, як хочеш Ти» (3:37)
# «Старі фотографії» (3:09)
# «Дихання» (4:37)

### Бонусы

 «Люди, як кораблі» (2 Special remix) (4:34)
 «Люди, як кораблі» (Сухоносов мікс) (5:45)
 «Люди, як кораблі» (Alex Krish remix) (4:31)
 «Люди, як кораблі» (Alex Krish Radio edit) (3:30)
 «Люди, як кораблі» (Alex Krish laconic mix) (4:33)

### Відэа
* «Люди, як кораблі» (рэжысэр Віктар Прыдувалаў)

## Крыніцы

Катэгорыя:Альбомы гурту «Скрябін»
Астарынскі раён

**Астарынск раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Азэрбайджану, раён. Разьмешчаны на поўдні краіны. Адміністрацыйны цэнтар — Астара. Раён мяжуе з Іранам на поўдні. Быў створаны ў 1930 годзе, але ў 1963 годзе ліквідаваны і аб’яднаны зь Ленкаранскім раёнам, аднак зноўку адноўлены ў 1965 годзе.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Раёны Азэрбайджану
Чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2018 году

**Чэмпіяна́т сьве́ту па хаке́і з ша́йбай 2018 году** — 82-і па ліку чэмпіянат сьвету, які праходзіў у Даніі з 4 па 20 траўня 2018 году. У спаборніцтве ўзялі ўдзел 16 зборных, якія былі падзеленыя на дзьве групы. На гэтым чэмпіянаце адбыўся дэбют зборнай Рэспублікі Карэя, якая да гэтага ніводнага разу не брала ўдзел у элітным дывізіёне.

Афіцыйнымі маскотамі турніру было абрана качаня, у гонар героя казкі дацкага пісьменьніка Ганса Крыстыяна Андэрсэна «Брыдкае качаня».

## Арэны
Матчы чэмпіянату сьвету было вырашана праводзіць на «Роял Арэне» ў Капэнгагене, і «Юске Банк Боксэн», якая месьціцца ў горадзе Гэрнінг.

## Удзельнікі
У чэмпіянаце ўзялі ўдзел 16 нацыянальных камандаў — трынаццаць з Эўропы, дзьве з Паўночнай Амэрыкі і адна з Азіі. Зборныя Аўстрыі і Рэспублікі Карэя прайшлі на чэмпіянат зь першага дывізіёну, астатнія — зь першых чатырнаццаці месцаў у найвышэйшым дывізіёне. Зборная Даніі прымала ўдзел у турніры як арганізатар.

**Група А**:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Група Б**:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Склады

Кожная каманда павінна была складацца зь ня менш як 15 палявых гульцоў і 2 брамнікаў, і пры гэтым не перавышаць колькасьць у 22 палявыя гульцы і 3 брамнікі. Паводле правілаў у пратаколе на матч павінна прысутнічаць ня больш за 20 палявых гульцоў і 2 брамнікі.

## Папярэдні этап

### Група A

#### Матчы

### Група B

#### Матчы

## Плэй-оф

### Чвэрцьфіналы

### Паўфіналы

### Матч за 3-е месца

### Фінал

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
Экасыстэма

**Экасыстэма** — комплекс ці супольнасьць з жывых арганізмаў і нежывых кампанэнтаў, як то паветра, вада і мінэральныя глебы. Экасыстэмы могуць быць вывучаны альбо як умоўны набор расьлінаў і жывёлаў, альбо ў якасьці структураваных сыстэмаў і суполак, якія рэгулююцца агульнымі правіламі. Біятычныя і абіятычныя кампанэнты ўзаемадзейнічаюць праз пажыўныя цыклі і энэргетычныя патокі. Экасыстэмы ўключаць у сябе комплекс узаемадзеяньняў паміж арганізмамі непасрэдна і паміж арганізмамі і іхным навакольным асяродзьдзем. Экасыстэмы могуць быць любога памеру, аднак адна экасыстэма мае пэўную і абмежаваную прастору. Некаторыя навукоўцы разглядаюць усю плянэту як адну вялізную экасыстэму.

Энэргія, вада, азот і глебавыя мінэралы часьцяком разглядаюцца як істотныя абіятычныя кампанэнты экасыстэмы. Энэргія, якая працякае праз экасыстэму прыходзіць у першую чаргу ад сонца з дапамогай фотасынтэзу. Жывёлы таксама гуляюць важную ролю ў руху матэрыі і энэргіі праз экасыстэмы. Яны ўплываюць на колькасьць расьлінаў і мікробнай біямасы, якая знаходзіцца ў сыстэме. Калі жывая істота памірае, рэдуцэнты выпускаюць вуглярод назад у атмасфэру. Гэты працэс таксама спрыяе накапленьню пажыўных рэчываў шляхам пераўтварэньня рэчываў, якія захоўваюцца ў мёртвай біямасе назад у форму, якая можа быць выкарыстана зноўку расьлінамі і іншымі мікробамі.

Экасыстэмы рэгуляюцца празь зьнешніх, гэтак і унутраныя фактары. Да зьнешніх фактараў адносяцца клімат, рэльеф, час і іншыя. Яны маюць вялікі ўплыў на экасыстэмы, аднак непасрэдна на экасыстэмы яны не ўплываюць. Экасыстэмы зьяўляюцца дынамічнымі, то бок увесь час яны зьмяняюцца. Наступствы дзейнасьці чалавека могуць уплываць на ўнутраныя і зьнешнія фактары. Глябальнае пацяпленьне зьяўляецца прыкладам кумулятыўнага ўзьдзеяньня чалавечай дзейнасьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Экосистема». Grandars.ru
Спаса-Праабражэнскі сабор (Чарнігаў)

**Спаса-Праабражэнскі сабор** (), або **Спаскі сабор** () — дзейнічаючы храм-музэй у Чарнігаве, найстаражытны захаваўшыся помнік старажытнарускага дойлідзтва.

## Гісторыя
Заснаваны каля 1030—1036 гадоў чарнігаўскім князям Мсьціславам Уладзімеравічам, а скончыў будаўніцтва Сьвятаслаў Яраславіч. У 1239 годзе быў часткова разбураны пры нашэсьці мангольскага хана Батыя. Зноў пацярпеў у 1611 годзе ад войска Рэчы Паспалітай. Быў адбудаваны ў 1675 годзе, але ў 1750 г. істотна пашкоджаны пажарам. Рэстаўраваны ў 1770—1799 гадох.

## Архітэктура
У пляне сабор уяўляе сабой трохнэфавы храм з шасьцю слупамі, трыма апсыдамі і пяцьцю банямі. Галоўны будынак працягнуўся на 28,25 м з усходу на захад і на 19,20 м з поўначы на поўдзень. Аб’ёмна-пастаровая кампазыцыя сабору надала яму арыгінальную форму піраміды. Фасады аформлены пілястрамі і цаглянымі арнамэнтамі.

## Галерэя


Spasopreobrazh-cathedral-chernihiv.JPG|2011 год
Saint Thecla.jpg|Фрэска. Сьвятая Тэкля
Stamp of Ukraine s220.jpg|Сабор на паштовай марцы Ўкраіны (1998 год)
Преображенский собор (Чернигов)-2.jpg|Задні плян
Екскурсія до вручення дипломів ВікіСтудіїDSCN1784 04.JPG|Усярэдзіне
Екскурсія до вручення дипломів ВікіСтудіїDSCN1784 06.JPG|Усярэдзіне
Coin of Ukraine Sobor Ch R.jpg|Срэбная памятная манэта



## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт пра горад Чарнігаў

Катэгорыя:Саборы Ўкраіны
Катэгорыя:Чарнігаў
Малітва ўкраінскага нацыяналіста

**Малі́тва ўкраі́нскага нацыяналі́ста**&nbsp;— партыятычны тэкст-малітва, напісаны ў канцы 1920-х&nbsp;— на пачатку 1930-х рокаў аднім з лідэраў Арґанізацыі Ўкраінскіх Нацыяналістаў Осіпам Машчаком і дапоўнены пазьней сябрамі ўкраінскіх нацыяналістычных арґанізацыяў.

Словы асноўнага тэксту былі напісаныя на сьцяне турмы крывёю Осіпа Машчака пасьля зьняволеньня ў выніку Львоўскага працэсу 1936 року.

## Тэкст

## Гісторыя
«Малітву ўкраінскага нацыяналіста» павінныя былі ведаць на памяць усе, хто ўступаў у АУН і яе моладзевую арґанізацыю.

Цяпер малітва выкарыстоўваецца на мерапрыемствах, якія праводзяцца чальцамі ўкраінскіх нацыяналістычных арґанізацыяў. Таксама гэтую малітву чытаюць байцы батальёнаў «Азоў», «Сеч» перад адпраўкаю на вайну.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Молитва Українського Націоналіста | Батальйон «Січ» | МИРОСЛАВ МИСЛА | 26 серпня 2014 
* МОЛИТВА УКРАЇНСЬКОГО НАЦІОНАЛІСТА | Марш Національної Гідності | 22 лютого 2017 (ВІДЕО)
* Молитва українського націоналіста
* Осип Мащак/ Молитва українського націоналіста. (Рукопис)
* 
* 

Катэгорыя:Малітва
Катэгорыя:Арганізацыя ўкраінскіх нацыяналістаў
Эмбрыялёгія

**Эмбрыялё́гія** (ад грэцкага *ἔμβρυον* — «*зародак*» і *λόγος* — «*вучэньне*») — гэта навука, галіна біялёгіі, якая вывучае гамэты, апладненьне, разьвіцьцё эмбрыёнаў (зародкаў). Акрамя таго, эмбрыялёгія ўключае ў сябе вывучэньне прыроджаных парушэньняў, якія адбываюцца да нараджэньня, вядомыя як тэраталёгія. Шматлікія навукоўцы вызначаюць эмбрыялёгію як больш шырокі панятак, як сынонім да біялёгіі разьвіцьця.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Анлайн курс эмбрыялёгіі. 
* UNSW Embryology. Вялікая колькасьць рэсурсаў. 

Катэгорыя:Эмбрыялёгія
Тацьцяна Яблонская

**Тацьцяна Нілаўна Яблонская** (, Смаленск — , Кіеў) — украінская жывапісіца, народная мастачка Ўкраіны (1960).

## Жыцьцяпіс
Вучылася ў Кіеўскім мастацкім інстытуце (1935-41) у Ф. Крычаўскага, выкладала там жа ў 1947-73 гг (прафэсар з 1967). У пэйзажах і тэматычных карцінах Яблонскай раскрываюцца жыцьцесьцьвярджальныя, паэтычныя вобразы сучасьнікаў і роднай прыроды.

На працягу ўсяго творчага жыцьця ўдзельнічала ў шматлікіх ўсеўкраінскіх, усесаюзных і міжнародных выставах, сярод якіх самыя значныя:

* 1956 — XXVIII Міжнародная мастацкая выстаўка ў Вэнэцыі (біенале);
* 1958 — Сусьветная выстава ў Брусэлі.

Пачынаючы са студэнцкіх гадоў, мела больш чым 30 пэрсанальных выстаў у Маскве, Лёндане, Будапэшце, у Кіеве, іншых гарадах. Карціна мастачкі «Перад стартам» (1947) не была ўдастоена Сталінскай прэміі з-за распачатай тады вайны з фармалізмам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаленску
Катэгорыя:Савецкія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Памерлі ў Кіеве
Катэгорыя:Украінскія мастачкі
Сіцянец

Назву **Сіцянец** маюць:

* Сіцянец — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Сіцянец — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці
Чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2018 году (склады)

У гэтым артыкуле знаходзяцца склады, заяўленыя на чэмпіянат сьвету па хакеі з шайбай 2018 году фэдэрацыямі адпаведных краінаў. Звычайна ў нацыянальных камандах розная колькасьць гульцоў. На афіцыйныя спаборніцтвы гэтая колькасьць абмяжоўваецца. Кожная каманда павінна складацца зь ня менш як 15 палявых гульцоў і 2 брамнікаў, і пры гэтым не перавышаць колькасьць у 22 палявыя гульцы і 3 брамнікі.

## 
Галоўны трэнэр: Роджэр Бадэр

## 
Галоўны трэнэр: Дэйв Льюіс, пасьля 8 траўня выканаўцам абавязкаў быў прызначаны Сяргей Пушкоў

## 
Галоўны трэнэр: Янэ Карлсан

## 
Галоўны трэнэр: Джэф Блэшыл

## 
Галоўны трэнэр: Біл Пітэрс

## 
Галоўны трэнэр: Боб Гартлі

## 
Галоўны трэнэр: Пэтэр Турэсэн

## 
Галоўны трэнэр: Марка Штурм

## 
Галоўны трэнэр: Ільля Вараб’ёў

## 
Галоўны трэнэр: Джым Пак

## 
Галоўны трэнэр: Крэйг Рэмзі

## 
Галоўны трэнэр: Лаўры Мар’ямякі

## 
Галоўны трэнэр: Дэйв Гэндэрсан

## 
Галоўны трэнэр: Ёзэф Яндач

## 
Галоўны трэнэр: Патрык Фішэр

## 
Галоўны трэнэр: Рыкард Грэнборг

## Крыніцы

Склады
Сіцянец (Менская вобласьць)

**Сіцяне́ц** — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Старобінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 18 чалавек
* 1999 год — 47 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Старобінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Салігорскага раёну
Лютня

**Лютня** — гэта:

* Лютня — струнны музычны інструмэнт
* Лютня — вёска ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі
* Лютня — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі
Міхаіл Карнавухаў

**Міхаі́л Карнаву́хаў** (нарадзіўся 22 лютага 1994 году, Менск, Беларусь) — беларускі хакеіст, брамнік клюбу «Нёман» і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
Пачаў кар’еру ў бабруйскім фарм-клюбе менскага «Дынама». У асноўным складзе менскага клюбу ў КХЛ дэбютаваў 6 сакавіка 2013 году, калі выйшаў на зьмену Кевіну Лялянду ў трэцім пэрыядзе матчу супраць рыскага «Дынама».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на сайце Eliteprospects.com
* Старонка на афіцыйным сайце КХЛ

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Шыньнік» Бабруйск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Менск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мэталюрг» Жлобін
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Віталь Трус

**Віта́ль Трус** ( 24 чэрвеня 1988 году, Наваполацак, Беларусь) — колішні беларускі хакеіст, брамнік. Доўгі час абараняў колеры гарадзенскага «Нёману», які гуляў у Беларуская экстралізе, і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
Выхаванец наваполацкага хакею. У сэзоне 2004—2005 гадоў дэбютаваў у вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі за родны клюб «Хімік-СКА». Выступаў за гэты клюб наступныя 8 сэзонаў. Сэзон 2012—2013 гадоў гуляў за харкаўскае «Дынама» ў чэмпіянаце Ўкраіны. Аднак, на наступны год вярнуўся ў Беларусь і выступаў за салігорскі «Шахцёр». У сэзоне 2015—2016 гадоў зноўку гуляў за родны «Хімік-СКА», аднак па заканчэньні сэзона перайшоў у гарадзенскі «Нёман».

## Дасягненьні
**«Нёман»**:
* Чэмпіён Беларусі: 2017, 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Наваполацку
Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Хімік» Наваполацак
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама» Харкаў
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Краматорск»
Баявая ўправа ўкраінскіх сечавых стральцоў

**Баявая ўправа ўкраінскіх сечавых стральцоў** ()&nbsp;— камітэт для стварэньня і папаўненьня легіёну УСС.

Заснаваная ў Львове 4 жніўня 1914 году з дэлегатаў ГУР, Сечавога Саюзу ды таварыства «Сокіл»; дзейнічала да 1918 году. Кіраўнік Кірыла Трыльоўські (з 1917 году — Сьцяпан Смаль-Стоцкі, намесьнікам Сьцяпан Шухевіч. Ад пачатку верасьня 1914-га да 1918-га дзейнічала ў Вене. Апрацавала статут пра парадак набору да легіёну. Забясьпечвала папаўненьня стральцамі й афіцэрамі, выдавала брашуры і ўлёткі.

## Вонкавыя спасылкі
* Бойова управа українських січових стрільців в ЕСУ 

## Літаратура
* Монолатій. І. С. Українські легіонери. Формування та бойовий шлях Українських Січових Стрільців, 1914—1918&nbsp;рр. с. 35—36 (2008)

Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1914 годзе
Катэгорыя:Украінскія арганізацыі
Катэгорыя:Аўстра-Вугоршчына ў Першай сусьветнай вайне
Катэгорыя:Украінскія сечавыя стральцы
Украінскі сечавы саюз

**Украінскі сечавы саюз** ()&nbsp;— цэнтральнае спартова-супрацьпажарнае таварыства «Січ» у 1908 у Станіславове; 1912-1924 — у Львове.

Кіраўнікі і актывісты Ўкраінскага Сечавага Саюзу павінны былі насіць асаблівыя адзнакі. Асноўную адзнаку  трэба было насіць на шапцы разам з сакаліным пяром (гл. ст. 12 гістарычнай даведкі). Існавалі асобнікі з рознага мэталю, з эмальлю і безь яе, а таксама рознай таўшчыні, памеру і колеру.

Дадатковай адзнакай быў пярсьцёнак, якая ўяўляў сабою поціск рукі.

## Крыніцы

## Література
* Енциклопедія українознавства : Словникова частина : [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж ; Нью-Йорк : Молоде життя ; Львів ; Київ : Глобус, 1955—2003.
* Tadeusz Dąbkowski — "Ukraiński ruch narodowy w Galicji Wschodniej 1912-1923", Warszawa 1985

Катэгорыя:Украінскія арганізацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1908 годзе
Леў Данілавіч

**Леў Дані́лавіч** (каля 1228 — каля ) — князь Перамышльскі (1240—1301), Белзскі (1245—1269), Холмскі і Галіцкі (1264— каля 1301, да 1269 разам з братамі Шварнам Данілавічам і Мсьціславам), князь Валынскі (пасьля 1292). Военачальнік і дыплямат. Другі сын Данілы Раманавіча Галіцкага, з валынскай галіны Рурыкавічаў. Стрыечны брат Аляксандра Неўскага (іх маці былі сёстрамі, дочкамі Мсьціслава Удатнага), Рамана Міхайлавіча Бранскага (сястра Данііла была замужам за Міхаілам Чарнігаўскім).

У іншаземных крыніцах Леў Данілавіч двойчы названы «каралём Галіцкім», хаця, у адрозьненьне ад бацькі і сына, афіцыйна ніколі не каранаваўся. Паводле «Сінопсысу Кіеўскага», Леў пасьля сьмерці бацькі таксама тытуляваўся Кіеўскім князем, аднак па некаторых зьвестках галіцкія князі ў гэты час Кіевам не валодалі.

У 1269 годзе Леў Данілавіч няўдала спрабаваў стаць Вялікім князем Літоўскім замест свайго брата Шварна.

Пасьля Леў Данілавіч падтрымліваў саюзныя адносіны з Залатой Ардой, у яго падначаленьні знаходзіўся і Кіеў, а сам ён насіў тытул Вялікага князя Кіеўскага.

У 1274 годзе ў адказ на наезд Трайдзеня на Драгічын-Надбускі, зьдзейсьніў паход на Горадзен. У канфлікт Льва Данілавіча з Трайдзенем былі ўцягнуты амаль усе суседнія княствы. Галіцкі князь зьвярнуўся за дапамогай да татарскага хана Мэнгуцімеру, «*прося себе помочи у него на Литвоу*». Даўшы Льву войска на чале з ваяводам Ягурчынам, Мэнгуцімер адначасова прымусіў ісьці на «Літву» залежных ад яго бранскага і смаленскага князёў. Да гэтага саюзу далучыліся пінская і тураўская дружыны. Руска-татарскі паход 1274 году быў цяжкім ударам для Горадні, але ён не дасягнуў канчатковай мэты з-за сварак і адсутнасьці адзінства ў стане саюзьнікаў.

У 1272 годзе Леў Данілавіч перанёс сталіцу Рускага каралеўства ў Львоў.

Падтрымліваў ажыўленыя дыпляматычныя сувязі з Чэхіяй, Вугоршчынай, Вялікім княствам Літоўскім, Тэўтонскім ордэнам.

Пасьля сьмерці кракаўскага князя Баляслава V Сарамлівага (1279) у саюзе з чэскім каралём Вацлавам II спрабаваў захапіць Кракаў. Падтрымліваючы ў барацьбе за кракаўскі пасад Баляслава Мазавецкага (сына сястры Прадславы), вёў доўгую вайну з польскім князем Лешкам Чорным.

Далучыў да Каралеўства Русі частку Закарпацьця з Мукачавым (каля 1280) і Люблінскую зямлю (каля 1292).

Памёр Леў каля 1301 году. Карона і ўладаньні перайшлі да яго старэйшага сына Юрыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Гэнэалёгія Льва Даніловіча

Катэгорыя:Вялікія князі кіеўскія
Катэгорыя:Князі валынскія
Украінскія сечавыя стральцы

**Украінскія сечавыя стральцы** () — украінскае нацыянальнае вайсковае фармаваньне ў складзе аўстра-вугорскай арміі, сфармаванае з добраахвотнікаў, якія адгукнуліся на заклік Галоўнай Украінскай Рады 6 жніўня 1914 году і стаялі пад кіраўніцтвам Баявой управы ўкраінскіх сечавых стральцоў.

УСС былі першымі ўкраінскімі часткамі Аўстра-Вугоршчыны, створанымі па нацыянальнай прыкмеце, і ўнесьлі вялікі ўнёсак для стварэньня ваеннай тэрміналёгіі, фальклёру, песьні і музыкі (аркестра УСС), а таксама ўкраінскай уніформы (мазэпінкі).

## Галерэя

Файл:Ukrainian Sich Riflemen Uniform.jpg|Сарочка з прататыпу формы ўкраінскіх сечавых стральцоў у Вайскова-гістарычным музэю Відзеня.
Файл:Ukrainian Sich Riflemen Jacket.JPG|Жупан з прататыпу формы ўкраінскіх сечавых стральцоў у Вайскова-гістарычным музэю Відзеня.


## Глядзіце таксама
* Сечавыя стральцы

## Крыніцы

## Літаратура
* *Бойко О*. Легіон Українських Січових Стрільців // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2009. — Т. 6 : Ла — Мі. — С. 96. — ISBN 978-966-00-1028-1.
* *Вінцковський Т., Джумига Є., Мисечко А.* Українські мілітарні формування в Одесі в добу Центральної Ради (березень 1917&nbsp;— квітень 1918).&nbsp;— Одеса&nbsp;: Фенікс, 2010.&nbsp;— 154 с.
* *Думін О.* Історія Легіону УСС 1914—1918.&nbsp;— Л., 1936.
* *Литвин М*. Легіон українських січових стрільців  // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наук. думка, 2009. — Т. 6 : Ла — Мі. — С. 96. — ISBN 978-966-00-1028-1.
* *Ріпецький С.* Українське Січове Стрілецтво. Визвольна ідея і збройний чин.&nbsp;— Нью-Йорк, 1956.
* Українські Січові Стрільці 1914&nbsp;–1920. — Л., 1935; — 3 вид. — Монреаль, 1955.
* Мазепинскіе легіонеры. // Прикарпатская Русь, 23.02.1915
* УСС у боях та міжчассі: Мистецька спадщина / Упоряд.: І.Завалій, О.Кіс-Федорук, Т.Лозинський, О.Романів-Тріска; Вступ. стат., каталог, біографії художників О.Кіс-Федорук.&nbsp;— Л.; К., 2007.&nbsp;— 192 с.: іл.

Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні Ўкраіны
Катэгорыя:Галіччына
Катэгорыя:Вайсковыя фармаваньні, створаныя ў 1914 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Украінскія сечавыя стральцы
Катэгорыя:1914 год ва Ўкраіне
Задубровенка

**Задубро́венка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Дняпра. Цячэ ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня з рэчкай Дубровенкай 19 км. Плошча вадазбору 84 км².

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на паўночным усходзе каля вёскі Станіславова ад сутоку рэк Дубровенкі й Сьляпчанкі. Ля ўтоку Задубровенкі ў Дняпро знаходзіцца места Дуброўна.

### Найбольшыя прытокі
* *Правыя*: 
# *Дубровенка*, выток на паўночны захад ад вёскі Волева.
# *Тхарынка*, выток 1 км на поўнач ад вёскі Барадзіно, упадае ў раку Дубровенку ля вёскі Карабанавічаў, даўжыня 4.8 км.

* *Левыя*: 
# *Міластоўка*, выток ля вёскі Пасудзьдзева, упадае ў раку Дубровенка ля вёскі Малога Бахава, даўжыня 5.5 км.
# *Сьляпчанка*, выток 2 км на захад ад вёскі Махначоў, упадае ў раку Дубровенка на паўночным усходзе ад вёскі Станіславова, даўжыня 7.2 км., у межах раёна 5 км.

## На рацэ
### Задубровенка
* Места Дуброўна.
### Правыя прытокі
* **Дубровенка**. Вёскі: Волева. Глебава, Вячэрына, Сваташыцы, Цілевічы
* **Тхарынка**. Вёскі: Барадзіно, Карабанавічы
### Левыя прытокі
* **Міластоўка**. Вёскі: Пасудзьдзева, Вялікае Бахава, Малое Бахава 
* **Сьляпчанка**. Вёскі: Махначы, Рыбалтова, Чубакова, Станіславова

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
У межах вадазбору ёсьць наступныя помнікі археалёгіі, гісторыі, мастацтва, культуры й прыроды ў паселішчах па берагах Задубровенкі й яе прытоках.
* Кляштар бэрнардынаў (Дуброўна, XVIII—пач. XIX ст.).
* Сядзібна-паркавы ансамбль у вёсцы Станіславова на правым беразе Сьляпчанкі.
* Гарадзішча ў ваколіцах вёскі Барадзіно.
* Курганны могільнік у вёсцы Глебава.
* Два гарадзішчы ў ваколіцах вёскі Карабанавічы.
* Гарадзішча ў ваколіцах вёскі Малое Бахава.
* Курганны могільнік пэрыяду раньняга сярэднявечча на паўднёвай ускраіне вёскі Сваташыцы.

### Страчаная спадчына
* Замчышча ля вусьця ракі Задубровенкі. 
* Палац (XVIII ст.) і ліпавы парк «Бяльмонт» у стылі італьянскага адраджэньня паміж палацам і стромкім берагам Задубровенкі ў межах места Дуброўна. 
* Каталіцкая капліца — на могілках ў вёсцы Малое Бахава.
* Былая ўніяцкая царква Ўзьнясеньня Гасподняга ў вёсцы Сваташыцы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 170—171.
* 
*  С. 230, 320.
*  

## Вонкавыя спасылкі
* Дубровенскі раён. Карта-схэма.

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёну
Віктар Чапко

**Ві́ктар Чапко́** () — вайсковец, старшына 14-е асобнае мэханізаванае брыґады Узброеных сілаў Украіны.

## Жыцьцяпіс
Загінуў падчас абстрэлу аднаго з крайніх апорных пунктаў брыґады.

Пасьля стмерці засталіся маці, жонка ды двое дзяцей.

Пахаваны ў в. Затурцы, Лакачынскі раён, Валынская вобласьць.

## Узнагароды
За асабістую мужнасьць ды гераізм, выяўленыя ў ахове дзяржаўнага сувэрэнітэту ды тэрытарыяльнае цэласнасьці Ўкраіны, вернасьць вайсковай прысязе падчас расейска-украінскае вайны ўзнагароджаны 
* ордэнам «За мужнасьць» III ступені (10.3.2017) (пасьмяротна)

## Крыніцы

Катэгорыя:Украінскія вайскоўцы
Катэгорыя:14-я асобная мэханізаваная брыгада
Тацьцяна Гуцу

**Тацьцяна Канстанцінаўна Гуцу** (, Адэса, УССР) — савецкая і ўкраінская гімнастка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка 1992 году ў асабістым і камандным мнагабор'і, неаднаразовая чэмпіёнка сьвету, Эўропы і СССР, уладальніца Кубку СССР і Кубка СНД. Заслужаны майстар спорту СССР (1991).

## Жыцьцяпіс
Першымі трэнерамі Тацьцяны былі Таміла Еўдакімава і Віктар Дзікі.

У 1992 годзе, на чэмпіянаце Эўропы ў Нанце, у складзе зборнай Украіны Гуцу заваявала найбольшую колькасьць мэдалёў сярод усіх удзельніц — 5, сярод іх — 3 залатыя. Пасьля заканчэньня спартовай кар’еры ў 1993 годзе паехала ў ЗША, працуе трэнэрам.

### Скандал са Шчэрбам
У 2017 годзе на сваёй старонцы ў Facebook Тацьцяна Гуцу паведаміла, што на турніры ў Штутгарце ў 1991 годзе, калі ёй было 15 гадоў, яна была згвалтаваная партнэрам па камандзе Віталём Шчэрба, якога яна назвала «пачварай, з-за якога на працягу многіх гадоў жыла ў палоне ўласных страхаў».

Яе суседка па пакоі, былая гімнастка зборнай СССР Тацьцяна Торапава абвяргае яе выказваньні: «Засядзеліся проста да пазна! Мы павінны былі класьціся спаць, і я папрасіла Віталіка сысьці да сябе ў пакой. Вядома, можа, ён крыху і лез да яе, але каб мела месца гвалт? Не! Каб у яе быў стрэс на фоне чаго-небудзь падобнага, такога таксама не памятаю, шчыра. Так, шмат гадоў прайшло, але каб гвалт ... Не, пры мне - не».

У адказ Гуцу напісала: «Дзякуй табе, Тацяна Торапава, пра якую я думала, што ты мая сяброўка па жыцьці і ў зборнай СССР, за тое, што не заступілася за мяне, калі я больш за ўсё мела патрэбу ў табе. Ты была там. Ты ўсё чула. Але не абараніла мяне, — напісала Гуцу. — Рустам Шарыпаў, і табе дзякуй, што ты быў добрым сябрам для свайго сябра і не абараніў мяне, маленькую 15-гадовую дзяўчынку».

Пазьней, у лютым 2018 году, у дакумэнтальным фільме «Непераможаны», што паказалі па БТ, Віталь Шчэрба заявіў, што падаў у суд на ўкраінскую гімнастку.

Віталь Шчэрба выказаў шкадаваньне, цяпер любы можа сказаць усё што заўгодна. А паколькі апраўдвацца няма асаблівага сэнсу — даказаць усё роўна нічога немагчыма — то застаецца толькі судовая справа. У фільме ён назваў Тацяну Гуцу «неадэкватным чалавекам».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Таццяна Канстанцінаўна Гуцу / Tatiana Gucu, peoples.ru 
* Сучасны музэй спорту, smsport.ru
* Биография.ру — Таццяна Канстанцінаўна Гуцу, biografija.ru 
* Спартыўная гімнастыка. Асобы: жыцьцяпісы, дасягненьні, перамогі, gymnast.ru

Катэгорыя:Савецкія гімнасты і гімнасткі
Катэгорыя:Украінскія гімнасты і гімнасткі
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту СССР
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 1992 году
Катэгорыя:Алімпійскія чэмпіёны па спартовай гімнастыцы
Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы па спартовай гімнастыцы
Катэгорыя:Гімнасты і гімнасткі на летніх Алімпійскіх гульнях 1992 году
Гуцу

**Гуцу** — прозьвішча. 

## Асобы
* Валянцін Гуцу (1942—1998) — савецкі самбіст і дзюдаіст
* Тацьцяна Гуцу (нар. 1976) — савецкая і ўкраінская гімнастка

## Глядзіце таксама
* Гуцулы
* Гуцуляк
Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Марачоўшчына)

**Помнік Тадэвушу Касьцюшку** — помнік непадалёк ад гораду Косава Івацэвіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Разьмешчаны на тэрыторыі музэю-сядзібы Тадэвуша Касьцюшкі ў Марачоўшчыне, недалёка ад Косаўскага палацу. Першы поўнафігурны помнік Касьцюшку ў Беларусі.

## Гісторыя
Прапановы паставіць поўнафігурны помнік Касьцюшку гучалі ўжо даўно. Раней былі пастаўлены бюсты на тэрыторыі амбасады ЗША ў Менску і ў вёсцы Малыя Сяхновічы, дзе была радавая сядзіба Касьцюшкаў. У 2016 годзе з такой прапановай да ўладаў зьвярталася Таварыства беларускай мовы, аднак справа зь месца ня рушыла.

Ідэя паставіць помнік у Беларусі зноў узьнікла пасьля таго, як беларуская дыяспара ў 2017 годзе паставіла помнік Касьцюшку ў швайцарскім Залятурне, дзе ён дажываў свае гады. Сродкі на помнік Тадэвушу Касьцюшку ў Косаве зьбіралі ў інтэрнэце. Праект падтрымалі 690 чалавек, якія сабралі больш за 22 тысячы беларускіх рублёў. Імёны ўсіх ахвярадаўцаў будуць захоўвацца ў музэі. Скульптура была створана беларускім скульптарам Гэнікам Лойкам і адліта ва Ўкраіне. Архітэктары помніку — Уладзімер Казакоў і Аляксандра Баярына, якая стварыла праект пастамэнту, бескаштоўна выканага фірмай «Гранітны сьвет». Аўтарамі шыльды сталі Кацярына Горская і Ігар Засімовіч, яна была таксама бескаштоўна выканана фірмай «БелСтэнд».

Урачыстае адкрыцьцё помніку адбылося 12 траўня 2018 году. На адкрыцьці было шмат бел-чырвона-белых сьцягоў. Сярод іншых прысутнічалі дыпляматы ЗША, Польшчы, Украіны, Расеі, мясцовыя ўлады, дэпутаты Палаты прадстаўнікоў, стваральнікі помніку і госьці з многіх гарадоў.

Белую тканіну з помніку ўрачыста зьнялі старшыня Івацэвіцкага райвыканкаму Аляксандар Грыцук і скульптар Гэнік Лойка. Грыцук падкрэсьліў важнасьць помніку для розных людзей незалежна ад іх перакананьняў. Ініцыятар збору сродкаў на помнік Глеб Лабадзенка ў сваёй прамове падкрэсьліў, што яго адкрыцьцё зьяўляецца добрым прыкладам «прыватна-дзяржаўнага супрацоўніцтва».

## Апісаньне
Скульптура Касьцюшкі вышынёй 2,2 м адліта з бронзы. Тадэвуш Касьцюшка глядзяць удалячынь, у адной руцэ трымаючы шаблю, а іншай прыціскаючы да грудзей капялюш.

## Крыніцы

Катэгорыя:Косаў
Катэгорыя:Помнікі Тадэвушу Касьцюшку
Катэгорыя:Помнікі Берасьцейскай вобласьці
Пшанічана

**Пшані́чана** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 37 чалавек
* 1999 год — 58 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Стадолішчанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Тарас Чапко

**Тара́с Чапко́** () — вайсковец, старшы жаўнер 95-е асобнае дэсантна-штурмавое брыґады Ўзброеных сілаў Украіны.

## Жыцьцяпіс
Удзельнік узброенага канфлікту на ўсходзе Ўкраіны. Уваходзіць ва Ўзброеныя сілы Ўкраіны ў якасьці старшога наводчыка мінамётнага зьвязу. Быў паранены, лякуецца ў Жытомірскім ґарнізоным вайсковым шпіталі.

## Узнагароды
За асабістую мужнасьць ды гераізм, выяўленыя ў ахове дзяржаўнага сувэрэнітэту ды тэрытарыяльнае цэласнасьці Ўкраіны, вернасьць вайсковай прысязе падчас расейска-украінскае вайны ўзнагароджаны 
* ордэнам «За мужнасьць» III ступені (19.7.2014)

## Вонкавыя спасылкі
* Загад Прэзыдэнта Ўкраіны
* Волинські посадовці «проінспектували» госпіталь, де лікуються солдати.

Катэгорыя:Украінскія вайскоўцы
Катэгорыя:Вайскоўцы 95-й асобнай дэсантна-штурмавой брыгады
Бортнікі (Аршанскі раён)

**Бо́ртнікі** — былая вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзілася за 12 кілямэтраў на паўночны захад ад Воршы і за 2 км на ўсход ад вёскі Гразіна, прыпынак Грабянёва чыгуначнай лініі Ворша — Лепель за 900 мэтраў на паўночны захад ад вёскі Грабянёва Забалацкага сельсавету. Бортнікі ўваходзілі ў склад Межаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Парафія Сьвята-Троіцкай царквы вёскі Гразіна. У 1910 годзе сялянская грамада валодала 94 дзесяцінамі зямлі. У жніўні 1943 году была зьнішчаная падчас рэйду нямецкай акупацыйнай улады. Пасьля вайны не адразділася. 

На месцы спаленай вёскі ў 1990 годзе пастаўлены помнік.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1910 год — 46 мужчын, — 49 жанчын, 10 двароў; 1940 год — 41 чалавек, 21 двор
* XIX стагодзьдзе: 1857 год — 70 чалавек; 1879 год — 23 двары

## Асобы
* Д. Я. Касачоў (1906 — 20.11.1942, Межава) — камандзір атраду 1-й партызанскай брыгады імя К. С. Заслонава

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 494.

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Аршанскага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Помнік Тадэвушу Касьцюшку

## [[Беларусь]]
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Марачоўшчына)

## [[ЗША]]
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Бостан)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Вашынгтон)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Мілўокі)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Сэнт-Пітэрсбэрг, Флорыда)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Філядэльфія)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Чыкага)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Ўэст-Пойнт)

## [[Польшча]]
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Апочна)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Вавэль)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Варшава)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Лодзь)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Отвацк)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Познань)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Радам)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Санак)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Уладава)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Шыдловец)
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Янаў Любэльскі)

## [[Швайцарыя]]
* Помнік Тадэвушу Касьцюшку (Залятурн)
Красная Паляна

Назву **Красная Паляна** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Красная Паляна — вёска ў Амсьціслаўскім раёне
** Красная Паляна — вёска ў Хоцімскім раёне

## Глядзіце таксама
* Паляна
* Чырвоная Паляна
Сьвінка (прыток Дняпра)

**Сьві́нка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Дняпра. Цячэ ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 52 км².

## Асноўныя прытокі
*Левыя*: Лазарэтная, выток ля вёскі Негаціна, упадае ў раку Сьвінку ля места Дуброўна, даўжыня 11 км.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Загвазьдзіна. Вусьце Сьвінкі знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне места Дуброўна.

## Славутасьці
* Царква Сьвятой Тройцы ля вусьця ракі ў межах места Дуброўна.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 324.
*  С. 230, 465.
*  

## Вонкавыя спасылкі
* Дубровенскі раён. Карта-схэма.

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёну
Тухінька

**Тухі́нька** — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Дняпра. Даўжыня 5,3 км.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца у ваколіцах вёскі Рыленкі. Вусьце Тухінькі знаходзіцца ў вёсцы Новая Тухінь.

## Крыніцы

## Літаратура
*  

## Вонкавыя спасылкі
* Дубровенскі раён. Карта-схэма.

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Дубровенскага раёну
Мысьлі

**Мы́сьлі** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Рожава

Назву **Ро́жава** маюць:

## Гідронімы
* Рожава — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі

## Тапонімы
* Рожава — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі
* Рожава — вёска ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі

## Глядзіце таксама
* Ражава
Раман Юзапчук

**Рама́н Юзапчу́к** (нарадзіўся 24 ліпеня 1997 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца расейскага клюбу «Сокал» (у арэндзе зь «Хімкаў») і нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Кар’ера
### Клюбная
Пачынаў займацца футболам у магілёўскай СДЮШАР-7, аднак яшчэ юнаком ў менскае «Дынама». У 2014 годзе пачаў выступаць за дубль менчукоў, дзе хутка замацаваўся ў складзе. У сэзоне 2015 году гуляў у Першай лізе за «Бярозу-2010», куды часьцяком выпраўляліся дынамаўскія маладыя гульцы. Па заканчэньні сэзону бярозаўскі клюб спыніў існаваньне, і Раман вярнуўся ў Менск, дзе зноў стаў выступаць за дубль. Часам прыцягваўся да трэнаваньняў з асноўнай камандай, аднак гэтак і не згуляў за яе.

У ліпені 2017 году паводле пагадненьня бакоў пакінуў менскае «Дынама» і неўзабаве перайшоў да берасьцейскага «Дынама». У другой палове 2017 году гуляў за дубль, часам зьяўляўся на лаве запасных у асноўнай камандзе. Да сэзону 2018 году рыхтаваўся разам з асновай дынамаўцаў. Дэбютаваў у галоўнай дружыне 2 траўня 2018 году ў паўфінальным матчы Кубка Беларусі супраць магілёўскага «Дняпра» (4:1), адзначыўся ў гэтай сустрэчы дублем. 12 траўня дэбютаваў у Найвышэйшай лізе ў матчы супраць «Віцебску» (3:1), правёўшы на пляцоўцы першы тайм і на 9-й хвіліне адкрыў лік у сустрэчы. У далейшым стаў трывала зьяўляцца ў асноўнай камандзе. У сэзоне 2019 году звычайна выкарыстоўваўся ў ратацыі, выходзячы на замену.

У сьнежні 2019 году падоўжыў кантракт зь берасьцейскім клюбам да ліпеня 2022 году. У сэзоне 2020 году трывала замацаваўся ў стартавым складзе «Дынама», стаў выкарыстоўвацца звычайна на пазыцыі абаронцы. У студзені 2021 году стаў трэнавацца зь берасьцейскім «Рухам» і неўзабаве склаў угоду з клюбам. Быў трывалым гульцом стартавага складу і гэтае берасьцейскае дружыны. У пачатку 2022 году рыхтаваўся да новага сэзону з «Рухам», а ў сакавіку, пасьля таго як клюб зьняўся з розыгрышу Найвышэйшай лігі, склаў двухгадовы кантракт з салігорскім «Шахцёрам». Замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог «Шахцёру» стаць чэмпіёнам Беларусі.

У лютым 2023 году перайшоў у маскавіцкае «Тарпэда». У студзені 2024 году склаў працоўную дамову на 2,5 гады з «Хімкамі». У канцы жніўня стала вядома, што гулец на правах арэнды далучыцца да расейскага «Сокала», стаўшы пятым футбалістам клюбу.

### Міжнародная
У кастрычніку 2015 году ў складзе зборнай Беларусі (да 19 гадоў) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Эўропы, у тым ліку адзначыўся дублем у матчы супраць зборнай Бэльгіяі (2:2). 26 сакавіка 2017 году дэбютаваў у зборнай Беларусі (да 21 гадоў), выйшаўшы ў стартавым складзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Латвіі (3:4).

26 лютага 2020 году дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць зборнай Баўгарыі (1:0), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме.

## Дасягненьні
**«Дынама» Берасьце**:
* Чэмпіён Беларусі: 2019
* Уладальнік Кубка Беларусі: 2018
* Уладальнік Супэркубка Беларусі: 2019, 2020
* У сьпісе 22 найлепшых гульцоў чэмпіянату Беларусі: 2020

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»
* 
* 
* 

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Дэльта Дунаю

**Дэльта [[Дунай|Дунаю]]** — другая паводле велічыні рачная дэльта ў Эўропе пасьля дэльты Волгі. Плошча 4152 км², зь якіх 3446 км² (83,0%) знаходзяцца ў межах Румыніі, астатняе (17,0%) знаходзіцца ва Ўкраіне.

Плошча дэльты ўвесь час вагаецца: з-за наносных адкладаў яна высоўваецца на ўсход у сярэднім на 40 м у год. З-за гэтага шэраг селішчаў, якія на момант заснаваньня знаходзіліся ў непасрэднай блізкасьці ад Чорнага мора, цяпер знаходзяцца на значнай адлегласьці ад яго. Да прыкладу, сучасная адлегласьць ад гораду Вілкава, заснаванага ў 1746 годзе, да мора складае ўжо больш за 6 кілямэтраў па Ачакаўскай гарлавіне паводле зьвестак за 2005 год. З-за заглейваньня адных рэчышчаў і ўтварэньня іншых, лінія Фарватару асноўных рукавоў ракі зьменлівая, а таму зьяўлялася прычынай тэрытарыяльных спрэчак паміж Румыніяй з аднаго боку і СССР, а пасьля Ўкраінай зь іншага.

## Экалёгія
Дэльта знаходзіцца пад нацыянальнай аховай з 1938 году, а ў 1991 годзе румынская частка была прызнана ЮНЭСКО ў якасьці аб’екту Сусьветнай прыроднай спадчыны. Кілійскае гірло працякае па Адэскай вобласьці Ўкраіны; на ім — Дунайскі біясфэрны запаведнік.

У 1979 годзе быў створаны біясфэрны рэзэрват «Дэльта Дунаю», які ўключаў частку дэльты на тэрыторыі Румыніі. У 1992 годзе рэзэрват быў пашыраны, а ў 1998 годзе ён стаў трансгранічным пасьля таго, як у яго склад увайшоў Дунайскі біясфэрны запаведнік на тэрыторыі Ўкраіны.

Пагрозу прыродзе дэльты могуць прадстаўляць румынскія і ўкраінскія суднаходныя каналы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ігар Сапожнікаў. *[https://www.academia.edu/13809046/%D0%86%D1%81%D1%82._%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F_%D1%82%D0%B0_%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F_%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B8_%D0%94%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%8E._1998 Історична географія та етнографія дельти Дунаю]*. — Одеса, 1998. — 72 с.

Катэгорыя:Дунай
Дунай
Катэгорыя:Геаграфія Румыніі
Катэгорыя:Буджак
Катэгорыя:Дабруджа
Катэгорыя:Аб’екты Сусьветнай спадчыны ў Румыніі
Сьвінка

Назву **Сьвінка** маюць:

* Сьвінка — хвароба

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Сьвінка — вёска ў Смаргонскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Сьвінка — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці

## Рэкі
* Сьвінка — рака ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток Дняпра
* Сьвінка — рака ў Чашніцкім і Бешанковіцкім раёнах Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Сьвячанкі, басэйн Дзьвіны
* Сьвінка — рака ў Сьвіслацкім раёне Гарадзенскай вобласьці, правы прыток ракі Пікарцу, басэйн Нёману
* Сьвінка — рака ў Касьцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі і Бранскай вобласьці Расеі, левы прыток ракі Беседзі, басэйн Дняпра

## Глядзіце таксама
* Сьвіналупы
* Сьвінарыі
* Сьвінашкі
* Сьвінева
* Сьвіное
The Bat!

**The Bat!** — умоўна-бясплатная праграма для працы з электроннай поштай для АС Windows. Распрацоўваецца малдаўскай кампаніяй RITLabs, г. Кішынёў.

На рынку пазыцыянуецца, поруч з Eudora, Pegasus Mail і шэрагам іншых інтэграваных з вэб-браўзэрам кліентаў электроннай пошты, як меней уразьлівая для вірусаў замена для Microsoft Outlook Express.

Праграма мае падтрымку GnuPG.

## Магчымасьці

Мае шмат магчымасьцяў для сартаваньня лістоў, а таксама валодае сыстэмай для падлучэння дадатковых модуляў пашырэньня (убудоў), прызначаных для абароны ад спаму і вірусаў. Як правіла, убудовы можна загрузіць з сайту распрацоўнікаў падобных модуляў. У праграме ёсць убудаваны дыспэтчар пошты для POP3 сэрвэраў.

### Бясьпека

Праграма валодае мноствам сродкаў для забесьпячэньня бясьпекі перапіскі. Сярод іх:

* Абарона паштовай скрыні паролем
* Шыфраваньне паштовай базы
* Шыфраваньне і подпіс лістоў з дапамогай S/MIME і OpenPGP
* Блякаваньне падазроных малюнкаў
* Ігнараваньне скрыптоў і выконваемых кодаў

### Сартаваньне лістоў

У The Bat! можна наладзіць аўтаматычную сартаваньне лістоў па зададзеных парамэтрах. Праграма здольная перасартаваць лісты па адпраўніку, адрасату, тэме, тэксту ліста, тэгах, памеры ліста, прыярытэту, даце і іншым парамэтрах. Сярод даступных дзеяньняў — перасоўваньне, капіяваньне, экспарт, друк лістоў, выдаленьне, аўтаадказ, стварэньне нагадваньняў, запуск вонкавага дадатку. Магчыма ствараць агульныя правілы сартаваньня, сапраўдныя для некалькіх паштовых скрынь.

### Віртуальныя тэчкі

Віртуальныя тэчкі спрашчаюць працу з патокам лістоў. У The Bat! ёсьць магчымасьць стварыць віртуальныя тэчкі і пры дапамозе фільтраў наладзіць адлюстраваньне патрэбных лістоў. Віртуальныя тэчкі ўтрымліваюць ня лісты, а спасылкі на іх. Такім чынам, іх выкарыстаньне дазваляе не марнаваць месца, ствараючы копіі лістоў.

### Шаблёны

Даступны шаблёны афармленьня лістоў трох узроўняў: для асобнага кантакту, для лістоў, створаных у вызначанай тэчцы, і для лістоў, створаных у пэўным скрыні. У The Bat! ёсьць і хуткія шаблёны, якія дазваляюць ўставіць у ліст фрагмэнты загадзя набранага тэксту. Хуткія шаблёны могуць быць агульнымі для ўсіх скрынь.

### Рэзэрвовае капіяваньне

Таксама ў The Bat! ёсьць магчымасьць рэзэрвовага капіяваньня лістоў (у агульным рэзэрвовым файле ці ў асобным для кожнага паштовага скрыні) або тэчкі, адраснай кнігі і наладаў па запыце карыстальніка ці ў аўтаматычным рэжыме па раскладзе. Пры гэтым магчымая абарона рэзэрвовай копіі паролем і даданьне камэнтароў.

### Правы доступу

Для кожнага паштовага скрыні можна ўсталяваць адміністратарскія і прыстасаваныя правы доступу. Адміністратар можа абмежаваць правы звычайнага карыстальніка ў наладзе праграмы і доступу да паштовых скрынях.

## Літаратура

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная вэб-пляцоўка

Катэгорыя:Праграмнае забесьпячэньне
Катэгорыя:Кліенты электроннай пошты
Павал Кляньё

**Па́вал Кляньё** ( 28 красавіка 1999 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца сталічнага «Юні Ікс Лабс».

## Кар’ера
### Клюбная
Нарадзіўся ў Менску. Зь першай клясы пачаў займацца футболам у СДЮШАР-5. Калі школа займела фінансавыя праблемы, выхаванцы перайшлі пад крыло футбольнага клюбу «Менск», дзе выступаў за юнацкія каманды. У пачатку 2017 году быў заяўлены за дублюючы склад «Менску», але гэтак і не згуляў за яго, і ў жніўні таго ж году далучыўся да клюбу Першай лігі «Нёман-Агра» з Стоўпцаў. У складзе «Нёмана-Агра» замацаваўся ў асноўным складзе, але ня здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Другую лігу.

У лютым 2018 году пасьля прагляду падпісаў кантракт зь менскім «Тарпэда». Сэзон 2018 году пачынаў у дублюючым складзе тарпэдаўцаў. 13 траўня 2018 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць БАТЭ (0:2). У далейшым пачаў трывала зьяўляцца ў асноўнай камандзе, пераважна выходзячы на замену. У ліпені 2019 году ў сувязі зь фінансавымі праблемамі пакінуў каманду. У жніўні 2019 году стаў гульцом «Гомля», аднак выступаў у гомельскім клюбе толькі за дубль, але ў першай камандзе заставаўся на лаве запасных. У студзені 2020 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Гомель». Неўзабаве выправіўся на прагляд у жодзінскае «Тарпэда-БелАЗ», але не падышоў клюбу. У лютым далучыўся да гомельскага «Лякаматыву». Замацаваўся ў першай адзінаццатцы чыгуначнікаў і стаў адным з асноўных бамбардзіраў каманды, забіўшы за cэзон 10 галоў у Першай лізе.

У студзені 2021 году выправіўся на прагляд у жодзінскае «Тарпэда-БелАЗ» і ў лютым падпісаў двухгадовы кантракт з клюбам. У першай палове cэзону 2021 году рэгулярна зьяўляўся на полі, пераважна выходзячы на замену. З жніўня страціў месца ў складзе і толькі заставаўся на лаўцы запасных. У студзені 2022 году па пагадненьні бакоў скасаваў кантракт з «Тарпэда-БелАЗ». Хутка пачаў трэнавацца зь «Менскам» і ў лютым падпісаў кантракт. У сталіцы гулец ня даў рады ды толькі часам выходзіў на замену. У ліпені 2022 году далучыўся да рагачоўскага «Макслайну». Замацаваўся ў пачатковым складзе каманды. У сакавіку 2023 году падоўжыў кантракт з клюбам, які пераехаў у Віцебск. У сьнежні 2023 году па заканчэньні кантракта пакінуў «Макслайн», аднак у студзені 2024 году зноў пачаў трэнавацца з клюбам і ў лютым падпісаў новае пагадненьне. У жніўні 2024 году стаў гульцом «Воршы», але ў сярэдзіне верасьня сышоў з клюбу. У красавіку 2025 году склаў працоўную дамову з сталічным «Юні Ікс Лабс».

### Міжнародная
8 чэрвеня 2019 году правёў сваю адзіную сустрэчу за моладзевую зборную Беларусі, калі выйшаў на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Эўропы супраць зборнай Гібральтару (10:0) і пасьпеў адзначыцца хет-трыкам.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Вайна за свой рахунак

**«Вайна́ за́ сво́й раху́нак»** ()&nbsp;— кароткамэтражны дакумэнтальны фільм Леаніда Кантэра ды Івана Ясныя пра Нацыянальную ґвардыю Ўкраіны. Фільм&nbsp;— гісторыя стварэньня новае ўкраінскае арміі.

## Пра фільм
У жніўні 2014 року рэжысэр Леанід Кантэр пайшоў добраахвотнікам у 2-і батальён Нацыянальнае ґвардыі Ўкраіны. Ягоны сябар рэжысэр Іван Ясны пераканаў узяць з сабою камэру й здымаць фільм, што пасля назвалі «Вайна за свой рахунак».

Падзеі стужкі адбываюцца на перадавой і ў ляґеры падрыхтоўкі Нацыянальнае ґвардыі.

Назва фільму зьявілася тады, калі высьветлілася, што дзяржава не дае добраахвотнікам, што ідуць у Нацыянальную ґвардыю, нічога, апроч параднае вопраткі й аўтамата Калашнікава. Увесь рыштунак перад выездам на перадавую жаўнерам даводзілася купляць за ўласны рахунак.

## Здымачная ґрупа
* Рэжысэры ды апэратары&nbsp;— Леанід Кантэр, Іван Ясны
* Гук&nbsp;— Арцём Маставы
* Кампазытар&nbsp;— Эдуард «Діля» Прыступа
* Ґрафіка&nbsp;— Сяргей Фамычоў
* Пераклад на анґельскую&nbsp;— Аляксандра Кандраценка

## Вонкавыя спасылкі

* Вайна за свой рахунак: Кінарэжысэр з Нацґвардыі зьняў першы фільм пра АТА (+відэа) // «Факти» Ictv.ua, 1 верасьня 2014
* Фільм «Вайна за сврй рахунак» // Аф. старонка ў фэйсбуцы
* Рэжысэр Леанід Кантэр у Нацґвардыю пайшоў з камэраю,&nbsp;— інтэрвію // Громадське радіо, 1 верасьня 2014
* 6 верасьня «Еспресо TV» пакажа дакумэнтальны фільм пра АТА «Вайна за свой рахунак» // «Телекритика», 4 верасьня 2014
* «Вайна за свой рахунак» першы фільм пра ўсходні фронт. Кіраўніцтву глядзець абавязкова // Тексти.org.ua, 3 верасьня 2014
* «Вайна за свой рахунак» Або пра тое, як звычайныя хлопцы пайшлі родны край бараніць (фільм) // «UaModna», 27 кастрычніка 2014

Катэгорыя:Фільмы 2014 году
Катэгорыя:Украінскія фільмы 2014 году
Катэгорыя:Фільмы на ўкраінскай мове
Катэгорыя:Фільмы Леаніда Кантэра