Лісічанск

**Лісіча́нск** ()&nbsp;— места абласнога значэньня ў Луганскай вобласьці Ўкраіны, адно з найстарэйшых на Данбасе. Чыгуначная станцыя на лініі Купянск-Вузлавы — Папасна Данецкай чыгункі. У адміністрацыйным падпарадкаваньні Лісічанскай мескай рады знаходзяцца месты Навадружаск і Прывільле.

## Геаграфія
Месца разьмешчанае ў паўночна-заходняй частцы Луганскай вобласьці за 89 кілямэтраў ад Луганску, на правым беразе ракі Северскі Данец. Места раскінулася на паўночных адрогах Данецкага кражу, што навісаюць над ракою, таму рэльеф складаецца як з пагоркаў і ўзвышшаў, так і з лагчынаў, балак і далінаў.

### Клімат

## Мінуўшчына
На левым беразе Северскага Данца мястэчкі Бароўскае, Трохізьбенскае й іншыя, заснаваныя на пачатку XVIII стагодзьдзя беглымі сялянамі на тэрыторыі сучаснага Лісічанску, пасьля Булавінскага паўстаньня былі перанесеныя паводле загаду Пятра Першага. Амаль адразу на іхняе месцы былі пераселеныя казакі.

З мэтаю асваеньня правабярэжжа Северскага Данцу між рэкамі Бахмутка і Лугань урад Расейскай імпэрыі пачаў ствараць вайсковыя паселішчы. Паселішча на рацэ Верхняй Беленькай атрымала падвойную назву: Трэцяя Рота&nbsp;— ад нумара вайсковага падразьдзяленьня і вёска Верхняя&nbsp;— ад назвы ракі.

Інтэнсіўнае асваеньне паўднёвых стэпаў і разьвіцьцё Чарнаморскага флёту запачаткавалі першяя прадпрыемствы Данбасу. 14 лістапада 1795 року Кацярына II выдала загад *«Пра стварэньне ліцейнага заводу ў Данецкім павеце пры рацэ Лугані і пра заснаваньне ломкі знайдзенага ў той краіне каменнага вугалю»*.

Пасьля рэформы 1861 року жыхары Лісічанску і Верхняга былі вызваленыя ад абавязковай работы на рудніку і надзеленыя зямлёю.

Паводле стану на 1886 рок у вёсцы, цэнтры Лісічанскай воласьці, мешкала 2159 асобаў, налічвалася 426 гаспадарак, існавалі праваслаўная царква, школа, 7 лавак, вінны пограб, 2 кірмашы на рок, базары па нядзелях.

У 1879 ад Папаснай да Лісічанску была пракладзеная чыгунка, а ў 1895 Лісічанск быў злучаны чыгункаю з Купянскам, дзякуючы чаму атрымаў выхад у цэнтар краіны. Гэта спрыяла далейшаму разьвіцьцю прамысловасьці. У 1890 у вёсцы Верхняй быў заснаваны Данецкі содавы завод, які ў 1892 пачаў выпускаць кальцынаваную соду. Побач з заводам быў адкрыты чыгуначны пост Любімаўская.

Пасьля сканчэньня грамадзянскай вайны ў Расеі жыхары Лісічанску прыступілі да аднаўленьня прамысловасьці ў рэгіёне. У другой палове 1921 пачаў даваць прадукцыю содавы завод, быў пабудаваны шкляны завод колішняга Левенгофскага таварыства. Да 1926 року аднаўленьне гаспадаркі раёну ў асноўным было завершанае. Дзякуючы разьвіцьцю прамысловасьці павялічылася колькасьць насельніцтва, зьмянілася ягоная структура. У 1938 Лісічанск быў аднесены да катэгорыі местаў.

З пачаткам Другой сусьветнай вайны тысячы гараджанаў пайшлі на фронт, у тым ліку 1200 дабраахвотнікаў. Шмат прадпрыемстваў былі эвакуяваныя ўглыб краіны. Увосень 1941 фронт наблізіўся да места. На гэтай лініі часткі савецкай арміі ўтрымлівалі абарону больш за паўгады. Лісічанск двойчы быў акупаваны, сотні ягоных жыхароў былі зьнішчаныя немцамі. 1 верасьня 1943 ў места ўвайшлі часткі 279-й стралецкай дывізіі, хоць афіцыйнае сьвята вызваленьня адзначаецца 2 верасьня.

Пасьля вайны прамысловасьць ізноў пачала аднаўляцца, Лісічанск значна вырас і ў 1952 року стаў местам абласнога падпарадкаваньня. Далейшае разьвіцьцё атрымала хімічная, нафтахімічная й іншыя галіны прамысловасьці. 7 сакавіка 1972 року ў Лісічанску зьявілася першая тралейбусная лінія: ад заводу «Пралетарый» да Цагельнага заводу, пазьней былі адкрытыя 2-я і 3-я лініі.

У 90-х справы места станавіліся горш. Зачыняліся прадпрыемства, замарожваліся шахты. У 1995 крызіс адбіўся на тралейбуснай управе: маршрут №&nbsp;2 закрылі, маршруты №&nbsp;1 і №&nbsp;3 скарацілі.

У першай палове 2000-х прадпрыемствы пайшлі на аднаўленьне. У 2008 быў адрэстаўраваны футбольны стадыён. У месьце зьявіліся новыя гандлёвыя комплексы. Але ў 2010 прыпыніў сваю працу содавы завод. Падвясная дарога зь Белагораўкі ўжо цалкам дэмантаваная. А ў 2011 была замарожаная работа на нафтаперапрацоўчым заводзе.

## Насельніцтва


ImageSize = width:auto height:250 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:30 right:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:130000
ScaleMajor = unit:year increment:25000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:50 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1923 from:0 till:4122
  bar:1926 from:0 till:6624
  bar:1939 from:0 till:26181
  bar:1959 from:0 till:37878
  bar:1970 from:0 till:117752
  bar:1979 from:0 till:119487
  bar:1989 from:0 till:126503
  bar:1992 from:0 till:126500
  bar:1998 from:0 till:119000
  bar:2001 from:0 till:115229
  bar:2003 from:0 till:113842
  bar:2004 from:0 till:112570
  bar:2005 from:0 till:111451
  bar:2006 from:0 till:110344
  bar:2007 from:0 till:109334
  bar:2008 from:0 till:108334
  bar:2009 from:0 till:107621
  bar:2010 from:0 till:106557
  bar:2011 from:0 till:105689
  bar:2012 from:0 till:105119
  bar:2013 from:0 till:104314
  bar:2014 from:0 till:103459
TextData=
  fontsize:10px pos:(80,245)
  text:Дынаміка зьмяненьня колькасьці насельніцтва Лісічанску



Колькасьць насельніцтва мескрады складае 118762 асобаў.
* м. Лісічанск&nbsp;— 103459 асобаў
* м. Навадружаск&nbsp;— 7870 асобаў
* м. Прывільле&nbsp;— 7901 асоба

## Адукацыя
Дзейнічаюць 15 дашкольных установаў, 17 сярэднеадукацыйных, 6 вучэльняў, тэхнікумы і аддзяленьні ВНУ.

## Транспарт
У суседнім Севераданецку знаходзіцца аэрапорт, яшчэ адзін, буйнейшы — у Луганск.

Тралейбуснае злучэньне дзейнічае з 7 сакавіка 1972 року. Шырока разгалінаваная сетка маршрутных таксовак.

Зь Лісічанску ходзяць малыя аўтобусы ў найбліжэйшыя месты: Севераданецк, Прывільле, Рубіжнае, Крамянная, Новадружаск, Старабільск. Наўпроставае міжгародняе злучэньне з Данецкам, Харкавам, Запарожжам, Бярдзянскам, Марыюпалем і іншымі.

У месцы знаходзіцца чатыры чыгуначныя станцыі: Лісічанск, Насьвітавіч, Пераезная і Воўчаярская. Чыгункай Лісічанск злучаны ня толькі зь местамі Ўкраіны, а таксама Расеі й Беларусі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Лісічанск на бачыне Вярхоўнай Рады Ўкраіны
* Лісічанск on-line 
* Інфармацыйны партал Лісічанску 
* Лісічанск як ён ёсьць 
* Інфармацыйны сайт Лісічанску 

Катэгорыя:Луганск
Катэгорыя:Гістарычныя мясьціны Ўкраіны
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі