Друскенікі

**Друске́нікі**, **Друзге́нікі** () — места ў Летуве, на рацэ Нёмане пры ўтоку ў яго Ратнічанкі. Адміністрацыйны цэнтр Друскеніцкага самакіраваньня Аліцкага павету. Насельніцтва на 2018 год — 12 441 чалавек. Знаходзяцца за 129 км ад Вільні, за 42 км ад Горадні. Чыгуначная станцыя. 

Друскенікі — даўняе мястэчка гістарычнай Гарадзеншчыны (частка Троччыны), на этнічнай тэрыторыі беларусаў. У наш час бальнеагразевы і кліматычны курорт, тут дзее Парк Грутас — музэй савецкага мінулага. 

## Назва

Тапонім Друскенікі мае сугучнасьць зь летувіскім словам *druska* — соль. Паводле адной з вэрсіяў, падобную этымалёгію мае назва места Трускаўцу на Галіччыне.

Зь іншага боку, назву Друскенікі таксама мае вёска ў Беларусі, ніяк не зьвязаваная ані зь мінэральнымі водамі, ані з сольлю. Тым часам Этымалягічны слоўнік беларускай мовы НАН Беларусі падае дзеяслоў *друзгаць* — 'разьбіваць', які зьвязвае з тэрмінам *[[Друз|друз]]* і параўноўвае з *друзг* (старажытнарус. *друскъ*) — 'гальлё'. Паводле Гістарычнага слоўніка беларускай мовы, слова *друск* у значэньні 'сухое гальлё' бытавала ў старабеларускай мове (таксама ўжывалася слова *труска* — 'вязанка, пучок'), а ў сучаснай беларускай мове ў значэньні 'дробныя галінкі, ламачча' захавалася слова *труск*. 

У беларускай мове побач з Друскенікамі існуе іншая форма назвы — Друзгенікі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Друскенікі (*Друскеники*) датуецца 1563 годам і зьмяшчаецца ў мэтрыцы Вялікага Княства Літоўскага. Тым часам археалягічныя дасьледаваньні выявілі  на месцы сучаснага места існаваньне прускіх паселішчаў. Відаць, тут існаваў прускі горад, які згарэў у 1308 годзе, па чым навакольле абязьлюдзела. З 1413 году мястэчка Друскенікі знаходзілася ў складзе Гарадзенскага павету Троцкага ваяводзтва.

У 1794 годзе кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў Друскенікам статус курорту, а каралеўскі доктар пацьвердзіў лекавыя ўласьцівасьці мясцовых мінэральных крыніцаў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Друскенікі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі. У 1837 годзе на загад маскоўскага гаспадара Мікалая І тут пачалося будаваньне курортавых пабудоваў. Неўзабаве курорт атрымаў вялікую папулярнасьць. 

У 1878—1879 гадох у Друскеніках збудавалі 150 жылых будынкаў для разьмяшчэньня наведвальнікаў курорту. У 1865 годзе тут узьвялі царкву-мураўёўку.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Друскенікі занялі войскі Нямецкай імпэрыі.


Druskieniki. Друскенікі (E. Cicéri, 1852).jpg|Агульны выгляд, 1848 г.
Druskieniki, Nioman. Друскенікі, Нёман (M. Kuleša, 1852) (2).jpg|Нёман. М. Кулеша, 1852 г.
Druskieniki, Nioman-Ratničanka. Друскенікі, Нёман-Ратнічанка (N. Orda, 1861-77).jpg|Сутока Нёмана і Ратнічанкі. Н. Орда, 1861—71 гг.
Druskieniki. Друскенікі (N. Orda, 1868).jpg|Курорт. Н. Орда, 1868 г.


Druskieniki, Nioman. Друскенікі, Нёман (1882).jpg|Нёман, 1882 г.
Druskieniki, Vilenskaja, Maci Božaj Škaplernaj. Друскенікі, Віленская, Маці Божай Шкаплернай (1882).jpg|Касьцёл, 1882 г.
Druskieniki, Baharodzickaja. Друскенікі, Багародзіцкая (1882).jpg|Царква-мураўёўка, 1882 г.
Druskieniki. Друскенікі (1882).jpg|Вуліца, 1882 г.


### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Друскенікі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. У 1920 годзе Друскенікі апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе сталі цэнтрам гміны Гарадзенскага павету Беластоцкага ваяводзтва. У 1934 годзе празь места прайшла чыгунка (адгалінаваньне ад станцыі Парэчча).

З пачаткам Другой сусьветнай вайны ў верасьні 1939 году Друскенікі акупавалі войскі Трэцяга Райху, але неўзабаве места перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбэнтропа. У лістападзе 1939 году Друскенікі ўвайшлі ў склад БССР, дзе ў 1940 годзе сталі цэнтар сельскага і пасялковага саветаў Парэцкага раёну Беластоцкай вобласьці. 

1—2 кастрычніка 1940 году ўлады СССР перадалі Друскенікі Летувіскай ССР. У 1941—1944 году места зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. У 1990 годзе Друскенікі ўтварылі асобную адміністрацыйную адзінку, якой кіруе беспасярэдне летувіскі ўрад. У 1990-я гады ўлады Летувы залучылі Друскенікі ў афіцыйны этнаграфічны рэгіён Дзукія. 


Rotnica, Śviatoha Bartałamieja. Ротніца, Сьвятога Барталамея (E. Navicki, 1908).jpg|Ротніца. Стары касьцёл, 1908 г.
Rotnica, Jan Čačot. Ротніца, Ян Чачот (E. Navicki, 1908).jpg|Ротніца. Помнік Яну Чачоту, 1908 г.
Druskieniki Pijalnia wod 1931.jpg|Пітная галерэя, 1931 г.
Druskieniki Zaklad dr Lewickiej.jpg|Лекавальная ўстанова, 


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1.01.1878 год — 417 чал. (196 муж. і 221 жан.)
* **XX стагодзьдзе**: 1997 год — 21,8 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2018 год — 12 441 чал.

## Турыстычная інфармацыя

### Інфраструктура
У Друскеніках працуе каля 10 санаторыяў (у тым ліку санаторыя «Беларусь»), пансыянаты, бальнеагразелячэбніца, пітная галерэя, аэрасалярыі, каскадныя купальні і іншае. Дзеюць 4 музэі (у тым ліку музэй Мікалоюса Чурлёніса). У цэнтры места парк культуры і адпачынку, побач ляндшафтавы заказьнік.

### Славутасьці

* Забудова драўляная курортавая: вілы Амэга, Імпэрыял, Керсноўскіх, Маўр, Маркевічаў.
* Касьцёл Маці Божай Шкаплернай (1912—1931)
* Касьцёл Сьвятога Барталамея ў Ротніцы (1910)
* Магіла Яна Чачота ў Ротніцы
* Могілкі хрысьціянскія
* Царква ў Гонар Абраза Багародзіцы Усіх Смуткуючых радасьць (1856, мураўёўка)

### Страчаная спадчына
* Сынагога (XIX ст.)
* Царква Сьвятога Гаўрылы Заблудаўскага на могілках (1895)

## Галерэя

Druskininkai Virgin Mary church.jpg|Касьцёл
Ratnica-Czeczot 1.JPG|Магіла Яна Чачота
Druskininkai, Lithuania - panoramio (35).jpg|Царква-мураўёўка
Vila linksma.jpg|Віла Керсноўскіх


Druskininkai, Lithuania - panoramio (2).jpg|Віла Імпэрыял
Druskininkai, Lithuania - panoramio (9).jpg|Віла Маркевічаў
Druskienniki4.jpg|Віла Маўр
Druskienniki1.jpg|Віла Амэга


## Месты-сябры

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Друскенікі, Radzima.org