Баку — Супса

**«Баку — Супса»** () — заходні экспартны нафтаправод Азэрбайджану праз Грузію, адчынены ў красавіку 1999 году.

Выкарыстоўваўся для перапампоўкі азэрбайджанскай нафты з Касьпійскага мора да грузінскага нафтаналіўнога тэрміналу ў Супсе на Чорным моры для пагрузкі ў танкеры. Дазваляў накіроўваць нафту з водмелевых радовішчаў Азэры-Чыраг-Гюнэшлі морам у краіны Эўропы пераважна праз Басфорскую пратоку. Адбудову нафтаправоду, узьведзенага са савецкім часам, пачалі ў 1994 годзе ў Азэрбайджане і скончылі ў 1998-м у Грузіі. У Азэрбайджане пралягала 456 км (55 %) з 833 км нафтаправоду. Яго прапускная здольнасьць складала 20 000 тонаў (150 000 бочак) за содні. Дзейнасьцю трубаправоду кіравала ангельскае прадпрыемства «Брытанская нафта» (Лёндан) праз «Азэрбайджанскую міжнародную апэрацыйную кампанію» («АМАК»).

У Азэрбайджане пралягаў уздоўж нафтаправоду «Баку — Тбілісі — Джэйхан» у 3-х гаспадарчых краях праз 13 раёнаў — Апшэронскі, Аджыкабулскі, Агсуйскі, Ісмаілінскі, Гёйчайскі, Агдаскі, Еўласкі, Геранбойскі, Самускі, Шамкірскі, Тавускі, Акстафінскі і Газаскі.

## Мінуўшчына

У красавіку 1996 году ўрады Азэрбайджану і Грузіі ратыфікавалі міжурадавае Пагадненьне аб будоўлі нафтаправоду «Баку — Супса», якую скончылі ў лістападзе 1998 году. Будаўніцтва вялося ад Сангачальскага тэрміналу (Гарадаскі раён Баку) на Касьпійскім моры да грузінскага нафтаналіўнога тэрміналу на Чорным моры. У сьнежні 1998 году пачалі напаўненьне трубаправоду нафтай, якое скончылі ў сакавіку 1999 году. 8 красавіка 1999 году ў Супсе напоўнілі 1-ы танкер. На нафтаправодзе дзейнічала па 3 пампавальныя станцыі ў Азэрбайджане і Грузіі, пускавая станцыя ў Азэрбайджане і 2 станцыі зьніжэньня ціску ў Грузіі. У Супсе знаходзілася 3 нафтасховішчы агульным абсягам на мільён бочак нафты. Нафтаправод улучаў 59  са . Уласьнікам трубаправоду стала «Азэрбайджанская міжнародная апэрацыйная кампанія» («АМАК»), найбольшымі пайшчыкамі якой былі ТАА «Брытанская нафта» (Ангельшчына) і Дзяржаўная нафтавая кампанія Азэрбайджанскай Рэспублікі.

17 красавіка 1999 году адчынілі Супсінскі нафтаналіўны тэрмінал. 21 кастрычніка 2006 году нафтаправод зачынілі пасьля праверкі. У 2007 годзе  замянілі трубы ў Азэрбайджане пры перасячэньні ракі Куры і ў Грузіі каля гораду Зэстафоні. Пасьля сканчэньня рамонту ў 1-м квартале 2008 году трубаправод перазапусьцілі ў чэрвені 2008 году. Рамонт каштаваў 53 млн амэрыканскіх даляраў. У 2016 годзе прапампоўка па нафтаправодзе каштавала 3,14 даляры за тону і 0,43 $ за бочку. Зь іх на долю Азэрбайджану прыпадала 1,94 $ (62 %) за тону і 0,26 $ за бочку нафты, а рэшту складала доля Грузіі. У 2021 годзе праз нафтаправод «Баку — Супса» перапампавалі каля 31 млн бочак нафты.

## Пастаўкі ў Беларусь

У 1-й палове 2020 году Дзяржаўная нафтавая кампанія Азэрбайджанскай Рэспублікі паставіла частку з 420 000 тонаў нафты праз нафтаправод «Баку — Супса» ў Адэсу (Украіна) для канцэрну «Белнафтахім». 16 ліпеня 2020 году з Супсінскага порта (Грузія) ў Адэсу выйшаў чарговы танкер з 85 000 тонаў азэрбайджанскай нафты.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нафтаправоды
Катэгорыя:Транспартныя збудаваньні Азэрбайджану
Катэгорыя:Транспарт у Грузіі
Катэгорыя:Касьпійскае мора
Катэгорыя:Чорнае мора
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе