open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Літарацкая вуліца (Вільня)

**Літара́цкая ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. Зьвязвае вуліцы Замкавую і Андрэя Валяна.

## Агульныя зьвесткі
Даўжыня каля 140 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Замкавай вуліцы. З правага паўднёвага боку вуліцы дамы зь няцотнымі нумарамі, зь левага паўночнага боку — цотная нумарацыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Рудніцкая вуліца (Вільня)

**Ру́дніцкая ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. Зьвязвае вуліцу Вялікую і Ратушны пляц з вуліцай Завальнай.

## Агульныя зьвесткі
Даўжыня каля 350 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжаваньня зь Вялікай вуліцай. З правага паўночна-заходняга боку вуліцы дамы зь няцотнымі нумарамі, зь левага паўднёва-ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Шкляная вуліца (Вільня)

**Шкляна́я ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. Зьвязвае вуліцу Вялікую з Дамініканскай. Працягваецца вуліцай Сьвятога Ігната.

## Гісторыя

Атрымала сваю назву ад шкляной мануфактуры, заснаванай тут паводле прывілею вялікага князя Жыгімонта Аўгуста, нададзенага 22 траўня 1547 году. Гэты прывілей дазваляў Марціну Палецкаму адкрыць майстэрню і гандляваць у Вільні шклом і шклянымі вырабамі.

За часамі нацысцкай акупацыі вуліца ўваходзіла ў склад Малога гета. Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады на пэўны час перайменавалі яе ў вуліцу Сувязі, а потым да 1989 году — у вуліцу Марка Антакольскага. Тым часам назву Шкляной мелі цяперашнія вуліцы Гаона і Марка Антакольскага.

## Агульныя зьвесткі

Даўжыня вуліцы каля 270 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Вялікай вуліцы. Зь левага паўднёва-заходняга боку вуліцы дамы зь няцотнымі нумарамі, з правага паўночна-ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

З правага боду адыходзіць вуліца Гаона, зь левага — Марка Антакольскага і Жыдоўская.

## Будынкі

### Няцотны бок
* № 1 (таксама *Вялікая вуліца, 17*) — кутні 3-павярховы дом, збудаваны на месцы старажытнай Уваскрасенскай царквы, ад якой захавалася частка мура.
* № 3 — 2-павярховы дом. На фасадзе суседняга дома вісіць памятная шыльда ў гонар шкляной мануфактуры.

### Цотны бок

* № 2 (таксама *Вялікая вуліца, 19*) — друкарня Францішка Скарыны. Гэты дом у XV—XVI стагодзьдзях знаходзіўся ў валоданьні віленскага бурмістра Якуба Бабіча. Як сьведчыць шыльда, усталяваная на будынку, сюды ў 1520 годзе беларускі асьветнік Францішак Скарына перавёз з Прагі сваю друкарню. Тут ён выдаў «Малую падарожную кніжку» (1522) і «Апостал» (1525).
* № 4 — дом, збудаваны ў XV — першай палове XVII стагодзьдзяў. У замкнёным унутраным двары ў памяць віленскіх першадрукароў у 1973 годзе паставілі скульптуру «Летапісец».
* № 6 — 3-павярховы дом, пад якім захаваліся падмуркі і сутарэньні дома злотніка Яна Шульца, памянёнага ў 1595 годзе.
* № 8 — 3-павярховы дом
* № 10 (таксама *вуліца Марка Антакольскага, 2*) — кутні 2-павярховы дом
* № 12 — 3-павярховы дом

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Татарская вуліца (Вільня)

**Тата́рская ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. Зьвязвае праспэкт Гедзіміна і вуліцу Ігнатаўскую.

## Гісторыя
Атрымала сваю назву ад кірунку да прадмесьця Лукішкаў, дзе з часоў Вітаўта пасяліліся крымскія татары. У пачатку XIX ст. вуліца мела брукаваную праезную частку.

За савецкім часам вуліцу перайменавалі ў імя летувіскага камуністычнага дзеяча Палецкіса. У наш час ёй вярнулі гістарычную назву. 14 верасьня 2016 году на кутнім будынку (на рагу з праспэктам Гедзіміна) мескія ўлады адкрылі шыльду з назвай вуліцы на крымска-татарскай мове.

## Агульныя зьвесткі
Даўжыня вуліцы каля 600 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад праспэкту Гедзіміна. З правага заходняга боку вуліцы дамы зь няцотнымі нумарамі, зь левага ўсходняга боку — цотная нумарацыя.

З правага боку адыходзіць вуліцы Дабрачынная і Бэнэдыктынская, зь левага боку — Гарбарская. Перасякаецца вуліцай Людвісарскай.

## Будынкі

### Няцотны бок
* № 1 (таксама *праспэкт Гедзіміна, 10*) — дом Гаспара Жалкоўскага, збудаваны ў 1855 годзе. У 1876 годзе зямянін Піліп Давойна прыбудаваў да гэтага дома 2-павярховы будынак. У 1878 годзе новы ўладальнік Геранім Усьціновіч надбудаваў трэці паверх да дома Жалкоўскага. У 1913 годзе абодва будынкі злучылі ў адзін, тады ж над другім домам надбудавалі трэці паверх.
* № 25 — Міністэрства абароны Летувы

### Цотны бок
* № 20 — друкарня Марціна Кухты. Дзейнічала з 1911 году. У пачатку XX ст. тут друкаваліся кнігі на беларускай, летувіскай і польскай мовах. У верасьні 1918 году пабачыла сьвет першая ў гісторыі «Беларуская граматыка для школ».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Сьвятаянская вуліца (Вільня)

**Сьвятая́нская ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. Зьвязвае Замкавую з скрыжаваньнем вуліцаў Унівэрсытэцкай, Дамініканскай і Гаона. Працягваецца вуліцай Дамініканскай.

Архітэктурныя дамінанты вуліцы — касьцёл Сьвятых Янаў ў стылі віленскага барока і палац Пацаў, помнікі архітэктуры XVI—XVIII стагодзьдзяў.

## Гісторыя
Назва вуліцы ўтварылася ад касьцёла Сьвятых Янаў, які захаваўся да нашага часу. Упершыню ўпамінаецца ў канцы XVI ст. У гэты час забудова вуліцы была мураванай, а многія дамы мелі драўляны водаправод.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў у 1864 годзе Мураўёў-Вешальнік з мэтай маскалізацыі земляў колішняга Вялікага Княства Літоўскага загадаў перайменаваць вуліцу ў Іванаўскую (). Па адыходзе расейскіх войскаў зь Вільні ў 1915 годзе вуліцы вярнулі традыцыйную гістарычную назву.

За савецкім часам вуліцу перайменавалі ў імя летувіскага літаратара Баліса Сруогі (). У наш час вуліцы зноў вярнулі гістарычную назву.

## Агульныя зьвесткі
Даўжыня вуліцы каля 190 м. Мае брукаваную праезную частку. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад скрыжаваньня з вуліцамі Ўнівэрсытэцкай і Дамініканскай. З правага паўднёвага боку вуліцы дамы зь няцотнымі нумарамі, зь левага паўночнага боку — цотная нумарацыя.

## Будынкі

### Няцотны бок
* № 3 — палац Пацаў. Упершыню будынак упамінаецца ў XVI ст., калі ім валодалі Радзівілы, потым гаспадаром палаца быў сын канцлера Льва Сапегі — Казімер Леў. У 1628 годзе будынак перайшоў да роду Пацаў, тут гаспадарылі ў тым ліку падканцлер Стэфан і канцлер Крыштап Жыгімонт Пацы. Па пажары 1748 году палац прыйшоў у заняпад, пакуль яго не адрамантаваў канцлер Аляксандар Міхал Сапега. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня 1830—1831 гадоў расейскія ўлады канфіскавалі будынак у генэрала Францішка Сапегі. Далей тут месьціліся губэрнскія адміністрацыйныя ўстановы і кватэры чыноўнікаў, а ў другой палове XIX ст. — друкарня, у якой выходзілі газэты «Виленские губернские ведомости» і «Виленский вестник». У XX ст. палац двойчы рэстаўраваўся. У наш час у ім месьціцца амбасада Польшчы ў Летуве.

* № 7 — дом Эртля
* № 9 — дом Ладзіка
* № 11 — дом Русецкага

### Цотны бок
* № 4 — езуіцкая друкарня
* № 10 — будынак аўлы
* № 12 — касьцёл Сьвятых Янаў. Першы драўляны парафіяльны касьцёл збудавалі ў 1387 годзе з фундацыі Ягайлы. У канцы XIV — першай чвэрці XV ст. на месцы спаленага крыжакамі збудавалі новы мураваны касьцёл, асьвечаны ў 1427 годзе. У 1739—1745 гадох паводле праекту Яна Гляўбіца праодзілася рэканструкцыя касьцёла, у выніку якой ён стаў выдатным творам архітэктуры і мастацтва віленскага барока.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Вята (вёска)

**Вя́та** — вёска ў Беларусі, на рацэ Вяце пры ўтоку яе ў Дзьвіну. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці. Насельніцтва на 2014 год — 8 чалавек.

Вята — даўняе мястэчка гістарычнай Браслаўшчыны (частка Віленшчыны), старажытны замак Вялікага Княства Літоўскага.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Вяту зьмяшчаецца ў прывілеі вялікага князя Жыгімонта Старога ад 24 кастрычніка 1515 году ўладальніку гэтых мясьцінаў Івана Сапегу на пабудову пры ўтоцы Вяты ў Дзьвіну замка, заснаваньне мястэчка, торгу і корчмаў. У 1556 годзе Вята знаходзілася ў валоданьні князёў Пронскіх, а ў 1566 годзе «двор» зь мястэчкам перайшлі да ваяводы рускага Мікалая Сіняўскага.

Вяцкі замак значыцца на мапах Вялікага Княства Літоўскага XVI—XVII стагодзьдзяў, аднак пазьней зьвестак пра яго няма. Напэўна, у вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў маскоўскія захопнікі зруйнавалі замак, па чым ён не аднавіўся.

Па першым і другім падзелах Рэчы Паспалітай Вята стала пагранічным паселішчам, тут збудавалі назіральную вежу.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Вята апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Дзісенскім павеце Віленскай губэрні. У гэты час тут было 20 двароў. У вайну 1812 году ў вёсцы стаяў францускі гарнізон. На 1893 год у Вяце было 13 двароў, маёнтак знаходзіўся ў валоданьні Мірскіх.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Вяту занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Вята абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП (б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР.

Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Вята апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У гэты час тут дзеяла школа, працавалі карчма і кардонная фабрыка, на якой было каля 10 работнікаў. У 1930-я гады ў Вяце было каля 45 двароў. У 1937 годзе тутэйшая капліца займела адсыловы звон.

У 1939 годзе Вята ўвайшла ў БССР, у склад Павяцкага сельсавету Мёрскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

На 2014 год на месцы вёскі існавала 5—6 хутароў уздоўж берага ракі Дзьвіны, адлегласьць паміж крайнімі хутарамі — 2,5 км.


Viacki zamak. Вяцкі замак (1930).jpg|Замкавыя валы, 1930 г.
Viata, Śviatoha Jana. Вята, Сьвятога Яна (1937).jpg|Касьцёл, 1937 г.
Viata. Вята (24.06.1937).jpg|Асьвячэньне звона, 1937 Г.
Viata, Śviatoha Jana, Zvon. Вята, Сьвятога Яна, Звон (1937).jpg|Звон, 1937 г.


## Насельніцтва
* **XVIII стагодзьдзе**: 1795 год — 131 чал.
* **XIX стагодзьдзе**: 1865 год — 61 душа рэвізорская; 1893 год — 166 чал., зь іх 160 каталікоў і 6 праваслаўных
* **XX стагодзьдзе**: 1930 год — каля 300 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2014 год — 8 чал.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля (1905)
* Могілкі: капліца

## Крыніцы

## Літаратура
* Васільеў С. Вята: Мекка для археолагаў // Міёрскія навіны. 18 верасьня 2013 г.
* Сіўко Ф. Капліца ў Вяце // Ave Maria. № 11 (90), 2002 г.
* 

## Вонкавыя спасылкі
*
Косьці

**Ко́сьці** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 17 рэвіскіх душ, адносілася да маёнтку Юрацішкі. У 1866 г. 6 двароў, 39 жыхароў. У 1897 г. 13 двароў, 69 жыхароў. У 1909 г. 19 двароў, 100 жыхароў, якія мелі 47 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Юрацішкаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 18 двароў, 78 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (21 двор, 107 жыхароў) у Юрацішкаўскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 26 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас «Чырвоны ўсход». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. Пазьней вёска робіцца цэнтрам калгасу імя К. С. Заслонава.

Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю.

## Насельніцтва
* 2010 год — 30 чалавек
* 1999 год — 43 чалавекі, 23 двары
* 1970 год — 74 чалавекі

## Інфармацыя для турыстаў
* Помнік на магіле 23 мірных жыхароў, якія загінулі ў 1943 г.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Келайці

**Ке́лайці** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 17 рэвіскіх душ, вёска адносілася да маёнтку Бокшышкі Дмахоўскіх. У 1897 г. у вёсцы 8 двароў, 76 жыхароў, у засьценку 2 двары, 12 жыхароў. У 1909 г. 11 двароў, 90 жыхароў, якія мелі 180 дзесяцін зямлі, 23 каровы, 11 коней.

У 1921—1939 гг. у Трабскай воласьці Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 19 двароў, 83 жыхары.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (28 двароў, 98 жыхароў) у Росьцеўшчынскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 26 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У 1950 г. арганізаваны калгас імя У. У. Маякоўскага. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. Уваходзіла ў склад экспэрымэнтальнай базы «Чарнэлі». У 1970 г. 77 жыхароў. Потым у складзе калгаса «Чарнэлі». У 1999 г. 15 двароў, 24 жыхары.

## Насельніцтва
* 2010 год — 14 чалавек
* 1999 год — 24 чалавекі, 15 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Каркеняты

**Каркеня́ты** (таксама — *Каркіня́та*, *Ко́ркіняты*) — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзяць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 39 чалавек
* 1999 год — 75 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Заельнікі

Назву **Зае́льнікі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Заельнікі — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Заельнікі — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці
Дарэні

**Дарэ́ні** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 19 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць. У 1897 г. 10 двароў, 82 жыхары. У 1909 г. 13 двароў, 85 жыхароў, якія мелі 40 кароў, 18 коней, 181 дзесяціну зямлі.

У 1921—1939 гг. у складзе Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

З 1940 году вёска (21 двор, 123 жыхары) у Юрацішкаўскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 26 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У гады вайны была часткова спалена. Знаходзілася ў саўгасе «Чарнэлі». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. У 1970 г. 41 жыхар. Потым у складзе калгасе імя К. С. Заслонава.

## Насельніцтва
* 2010 год — 21 чалавек
* 1999 год — 29 чалавек, 11 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Руская вуліца

**Ру́ская ву́ліца** — назва вуліц у местах розных краінаў.

## Летува
* Вуліца Руская — вуліца ў Вільні.

## Польшча
* Вуліца Руская — вуліца ў Кракаве.
* Вуліца Руская — вуліца ў Любліне.
* Вуліца Руская — вуліца ва Ўроцлаве.

## Расея
* Вуліца Руская — вуліца ў Новасыбірску.
* Вуліца Руская — вуліца ў Самары.
* Вуліца Руская — вуліца ва Ўладзівастоку.

## Украіна
* Вуліца Руская — вуліца ў Бахчысараі.
* Вуліца Руская — вуліца ў Белагорску.
* Вуліца Руская — вуліца ў Вужгарадзе.
* Вуліца Руская — вуліца ў Еўпаторыі.
* Вуліца Руская — вуліца ў Калушы.
* Вуліца Руская — вуліца ў Камянцы-Падольскім.
* Вуліца Руская — вуліца ў Керчы.
* Вуліца Руская — вуліца ў Львове.
* Вуліца Руская — вуліца ў Роўне.
* Вуліца Руская — вуліца ў Сімфэропалі.
* Вуліца Руская — вуліца ў Стрыі.
* Вуліца Руская — вуліца ў Тарнопалі.
* Вуліца Руская — вуліца ў Чарнаўцах.
* Вуліца Руская — вуліца ў Феадосіі.

## Глядзіце таксама
* Вуліца Расейская
Ратушны пляц (Вільня)

**Ра́тушны пляц** () — пляц у цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. На ім зьбягаюцца вуліцы Вялікая, Шкляная і Нямецкая. Другая гістарычная назва пляцу — **Рынак**.

Архітэктурныя дамінанты пляцу — меская ратуша і комплекс кляштару езуітаў з касьцёлам Сьвятога Казімера, помнікі архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Трыкутны пляц Рынак утварыўся ў XV ст. у цэнтры Вільні на месцы скрыжаваньня гандлёвых шляхоў. Побач з Рынкам будаваліся заезныя двары, дамы купцоў і рамесьнікаў. На пляцы збудавалі ратушу, якая ўпамінаецца ў крыніцах XVI ст. Да сярэдзіны XVII ст. на пляцы стаялі шыбеніца і эшафот. Пазьней іх перанесьлі за межы места. У 1799 годзе скончылася будаваньне новай ратушы ў стылі клясыцызму паводле праекту архітэктара Лаўрына Гуцэвіча.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У сярэдзіне XIX ст., калі ў будынку ратушы месьціўся тэатар, пляц абсадзілі дрэвамі і ён атрымаў назву Тэатральнага пляцу або сквэру. У 1854 годзе ў ратушы адбылася прэм’ера опэры Станіслава Манюшкі «Галка».

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайны ў будынку ратушы месьціўся Мастацкі музэй і пляц атрымаў назву Музэйнага. У 2005—2007 гадох праводзілася рэканструкцыя пляцу.

## Агульныя зьвесткі
Мае трыкутную форму і брукаванае пакрыцьцё (гранітныя пліткі). У паўночнай частцы пляцу функцыянуе фантан.

Усе будынкі ня пляцы маюць адрасы, прыналежныя да Вялікай вуліцы. Сярод адметных помнікаў архітэктуры вылучаюцца ратуша (№ 31), дом Антакольскага (№ 25), камяніца трынітарыяў (№ 27), малая і вялікая гільдыі (№ 24 і 26).

## Галерэя

Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (1600).jpg|Старая ратуша. Т. Макоўскі, каля 1600 г.
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (P. Rossi, 1763).jpg|Старая ратуша, 1763 г.
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (1785—1786).jpg|Праект новай ратушы 
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (Ł. Gucevič, 1785-86) (2).jpg|Праект новай ратушы , 1785—1786 гг.


Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Pieška, 1797).jpg|Тэатральны сквэр, , 1797 г.
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Pieška, 1808).jpg|Тэатральны скрэр, , 1808 г. 
Vilnia, Rynak. Вільня, Рынак (V. Timm, 1812).jpg|Адступленьне французаў. , 1812 г. 
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Aziambłoŭski, 1835).jpg|Тэатральны сквэр. , 1835 г. 


Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (J. Aziambłoŭski, 1835) (2).jpg|Тэатральны сквэр. , 1835 г.  
Vilnia, Rynak. Вільня, Рынак (V. Adam, 1846).jpg|Адступленьне французаў. , 1846 г.
Vilenskaja ratuša. Віленская ратуша (1863).jpg|Ратуша, 1863 г. 
Vilnia, Rynak. Вільня, Рынак (1845).jpg|Ратуша, 1845 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Руская вуліца (Вільня)

**Ру́ская ву́ліца** () — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільні, у Старым Месьце. Зьвязвае вуліцы Літарацкую і свой гістарычны працяг (цяпер вуліца Майроніса) да моста ў Зарэчча.

Архітэктурныя дамінанты вуліцы — цэрквы Прачысьценская і Спаская (перабудаваная ў жылы дом), помнікі архітэктуры XIV—XIX стагодзьдзяў.

## Гісторыя
Атрымала сваю назву ад Рускага Гораду, да якога яна праходзіць. У гістарычных крыніцах упамінаецца як Мітрапаліцкая (ад іншай назвы Рускага Гораду — юрыдыкі мітрапалітаў Кіеўскай, галіцкай і ўсяе Русі мітраполіі), Спаская (ад Спаскай царквы) і Прачысьценская (ад Прачысьценскай царквы).

Да 1-й паловы XX ст. была даўжэйшай і даходзіла да скрыжаваньня з Зарачанскай вуліцай і моста на Зарэчча. На гэтым працягу гістарычнай трасы (вуліца Майроніса) у наш час апынулася Прачысьценская царква, што раней стаяла на самой вуліцы.

4 верасьня 2016 году летувіскія ўлады ўрачыста адкрылі шыльду з назвай вуліцы на расейскай мове і выявай купалоў-цыбулінаў. З нагоды адкрыцьця выступіў расейскі фальклёрны ансамбль «Аринушка». У гэты ж дзень невядомыя замазалі шыльду карычневай фарбай.

## Галерэя

Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (I. Trutnev, XVII, 1870).jpg|Прачысьценская царква паводле інвэнтару XVII ст.
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (1809).jpg|Прачысьценская царква да 1810
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (V. Griaznov, XIX, 1870).jpg|Прачысьценская царква да 1810
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (I. Trutnev, 1864).jpg|Прачысьценская царква, пераробленая ў анатамічную залю
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (I. Trutnev, 1870).jpg|Прачысьценская царква па маскоўскай перабудове, 1870
Vilnia, Spaskaja. Вільня, Спаская (V. Griaznov, 1870).jpg|Руіны Спаскай царквы, 1870 
Vilnia, Spaskaja. Вільня, Спаская (V. Griaznov, 1874).jpg|Руіны Спаскай царквы, 1874  
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (J. Kamarauskas, 1899).jpg|Прачысьценская царква. Ё. Камараўскас, 1899


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Віленскі каталёг

Катэгорыя:Вуліцы Вільні
Рускі Горад (Вільня)

**Ру́скі Го́рад** — гістарычная мясцовасьць у цэнтры Вільні, у Старым Месьце. Паўночная мяжа мясцовасьці праходзіць Бэрнардынскай вуліцай, заходняя — Замкавай і Вялікай вуліцамі. 

Назву Рускага Гораду зьвязваюць з гістарычнымі русінамі. Ад яе ўтварылася назва Рускай вуліцы.

## Гісторыя
Рускі Горад () у Вільні ўпершыню ўпамінаецца ў 1383 годзе як частка пасаду на ўсход ад пазьнейшых Замкавай і Вялікай вуліцаў.

Доўгі час Віленская меская рада складалася з 12 бурмістраў і 24 райцаў, якія традыцыйна пораўну падзяляліся на «лавіцу рускую» і «лавіцу рымскую» (то бок праваслаўных, па Берасьцейскай уніі таксама званых грэка-каталікамі, і рыма-каталікоў). Захавалася грамата вялікага князя Жыгімонта I ад 27 верасьня 1432 году месьцічам Віленскім:

Да канца XVIII ст. Рускі Горад быў юрыдыкай праваслаўных (уніяцкіх) мітрапалітаў (Кіеўская, галіцкая і ўсяе Русі мітраполія).

У 2005 годзе на ўскраіне Рускага Гораду летувіскія археолягі знайшлі хрысьціянскія могілкі, якія датуюцца другой паловай ХІІІ — першай паловай ХІV стагодзьдзя (яшчэ да Крэўскай уніі). Гісторык Алег Дзярновіч зьвяртае ўвагу на тое, што гэтыя могілкі даволі масавыя і існавалі доўгі час: пахаваньні там маюць некалькі пластоў — адно над другім. Ёсьць падставы меркаваць, што гэта пахаваньні людзей усходнехрысьціянскай традыцыі. Адпаведна, усходнехрысьціянскае насельніцтва было ў Вільні ад самых пачаткаў існаваньня гэтага месца як гораду, як паселішча раньнегарадзкога тыпу.

## Галерэя

Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (1809).jpg|Прачысьценская, 1809 г.
Vilnia, Pračyścienskaja. Вільня, Прачысьценская (I. Trutnev, XVII, 1870).jpg|Прачысьценская ў XVII ст. (перамалёўка расейскага мастака І. Трутнева, 1870 г.)
Vilnia, Vialikaja, Piatnickaja. Вільня, Вялікая, Пятніцкая (I. Trutnev, 1807).jpg|Пятніцкая, 1807 г.
Vilnia, Vialikaja, Mikolskaja. Вільня, Вялікая, Мікольская (1852).jpg|Мікольская


Vilnia, Vastrabramskaja, Trajeckaja. Вільня, Вастрабрамская, Траецкая (1863).jpg|Траецкая, 1863 г.
Vilnia, Duchaŭskaja. Вільня, Духаўская (1834).jpg|Духаўская, 1834 г.
Vilnia, Vialikaja-Šklanaja. Вільня, Вялікая-Шкляная (I. Trutnev, 1870).jpg|Уваскрасенская, 1870 г.
Vilnia, Spaskaja. Вільня, Спаская (V. Griaznov, 1874).jpg|Спаская, 1874 г.


## Глядзіце таксама
* Рускі пасад (Віцебск)
* Руская Слабада (Вяліж)

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Раёны Вільні
Катэгорыя:Славутасьці Вільні
Замкавая вуліца

**Ву́ліца За́мкавая** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Звычайна вядзе да Замчышча і сьведчыць пра існаваньне замка. Адна з найбольш пашыраных гістарычных назваў вуліцаў у Беларусі.

## Беларусь
* Замкавая вуліца ў Браславе
* Замкавая вуліца ў Ваўкавыску
* Замкавая вуліца ў Віцебску
* Замкавая вуліца ў Воршы
* Замкавая вуліца ў Гальшанах
* Замкавая вуліца ў Гарадку
* Замкавая вуліца ў Глыбокім, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Леніна
* Замкавая вуліца ў Гомелі, перайменаваная савецкімі ўладамі ў праспэкт Леніна
* Замкавая вуліца ў Горадні
* Замкавая вуліца ў Дзісьне, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Юбілейную
* Замкавая вуліца ў Заслаўі
* Замкавая вуліца ў Зьдзецеле, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Леніна
* Замкавая вуліца ў Капылі
* Замкавая вуліца ў Крэве, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Дзяржынскага
* Замкавая вуліца ў Лагойску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Камсамольскую
* Замкавая вуліца ў Лідзе
* Замкавая вуліца ў Ляхавічах
* Замкавая вуліца ў Мазыры, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Камсамольскую
* Замкавая вуліца ў Маладэчна
* Замкавая вуліца ў Менску
* Замкавая вуліца ў Наваградку
* Замкавая вуліца ў Нясьвіжы
* Замкавая вуліца ў Пінску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Горкага
* Замкавая вуліца ў Полацку
* Замкавая вуліца ў Пружанах, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Савецкую
* Замкавая вуліца ў Ружанах
* Замкавая вуліца ў Слоніме, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Камсамольскую
* Замкавая вуліца ў Смалянах
* Замкавая вуліца ў Сьвіслачы
* Замкавая вуліца ў Халопенічах, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Рэвалюцыйную
* Замкавая вуліца ў Чачэрску, перайменаваная савецкімі ўладамі
* Замкавая вуліца ў Шклове

## Летува
* Замкавая вуліца ў Вільні

## Польшча
* Замкавая вуліца ў Кракаве
* Замкавая вуліца ў Познань
* Замкавая вуліца ўва Ўроцлаве

## Расея
* Замкавая вуліца ў Вяліжы, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Яна Томпа 
* Замкавая вуліца ў Невелі
* Замкавая вуліца ў Себежы

## Украіна
* Замкавая вуліца ў Белай Царкве
* Замкавая вуліца ў Камянцы-Падольскім
* Замкавая вуліца ў Любечы
* Замкавая вуліца ў Львове
* Замкавая вуліца ў Віньніцы
* Замкавая вуліца ў Жытоміры
* Замкавая вуліца ў Луцку
* Замкавая вуліца ў Роўна
* Замкавая вуліца ў Тарнопалі
Гумнішчы (Гарадзенская вобласьць)

**Гу́мнішчы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 годзе 21 рэвіская душа, у складзе маёнтку Бокшышкі памешчыка Дмахоўскага. У 1905 годзе ў Трабскай воласьці, 18 двароў, у 1909 годзе 127 жыхароў.

У 1921—1939 гадах у Валожынскім павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (11 двароў, 76 жыхароў) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. У 1949 годзе арганізаваны калгас імя К. Я. Варашылава. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. Уваходзіла ў склад экспэрымэнтальнай базы «Чарнэлі». З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. У 1970 годзе 52 жыхары. Потым у складзе калгасу «Чарнэлі».

## Насельніцтва
* 1999 год — 6 чалавек, 4 двары
* 2010 год — 1 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Грушанцы

**Гру́шанцы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У XIX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 100 рэвіскіх душ, у складзе маёнтку Бокшышкі, уласнасьць памешчыка Дмахоўскага. У 1897 г. 28 двароў, 186 жыхароў, хлебазапасны магазін, крама. У 1899 г. адкрыта школа граматы. У 1905 г. 222 жыхары, 207 дзесяцін зямлі, у 1909 г. 37 двароў, 277 жыхароў, якія мелі 74 каровы, 31 каня, 207 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 25 двароў, 46 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (47 двароў, 238 жыхароў) у Росьцеўшчынскім, затым Юрацішкаўскім сельсаветах Юрацішкаўскага раёну. Працавала пачатковая школа. У 1949—1951 гг. у калгасе «Чырвоная ніва». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. Уваходзіла ў склад экспэрымэнтальнай базы «Чарнэлі». У 1970 г. 143 жыхары. Потым у складзе калгасу «Чарнэлі».

## Насельніцтва
* 2010 год — 29 чалавек
* 1999 год — 64 чалавекі, 29 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Верашчакі

Назву **Верашча́кі** маюць:
## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Верашчакі — хутар у Мёрскім раёне
* Гарадзенская вобласьць:
** Верашчакі — вёска ў Івейскім раёне
** Верашчакі — вёска ў Сьвіслацкім раёне
Верашчакі (Івейскі раён)

**Верашча́кі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Падчас Другой сусьветнай вайны вёска была спаленая.

## Насельніцтва
* 2010 год — 89 чалавек
* 1999 год — 111 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* Памяць: Іўеўскі раён. — Мінск: Белта, 2002.

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Бокшышкі

**Бо́кшышкі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 32 чалавекі

## Асобы
* Мечыслаў Яцкевіч (1931) — доктар габілітаваны, літаратуразнавец, перакладчык, грамадзка-культурны дзеяч, дыплямат

## Крыніцы

## Літаратура
* Памяць: Іўеўскі раён. — Мінск: Белта, 2002.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Гумнішчы

Назву **Гумнішчы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гумнішчы — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Гумнішчы — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Гумнішча (неадназначнасьць)
Мількі (Гарадзенская вобласьць)

**Мі́лькі** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 49 рэвіскіх душ, 2 жыхары адносіліся да вольных сялянаў, дзяржаўная ўласнасьць. У 1897 г. 24 двары, 170 жыхароў, дзейнічаў хлебазапасны магазін. У 1909 г. 20 двароў, 165 жыхароў, якія мелі 98 дзесяцін зямлі, 55 кароў, 15 коней. Працавала школа граматы.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (44 двары, 270 жыхароў) у Трабскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 26 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас імя С. М. Будзённага. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. Уваходзіла ў саўгас «Чарнэлі». З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. У 1970 г. 159 жыхароў. Да 1972 г. працавала пачатковая школа. Потым у складзе калгасу «Чарнэлі». Дзейнічалі клюб, крама. У 1999 г. 32 двары, 51 жыхар.

## Насельніцтва
* 2010 год — 25 чалавек
* 1999 год — 51 чалавек, 32 двары

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Навікі (Івейскі раён)

**Навікі́** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 9 рэвіскіх душ, вёска ў складзе маёнтка Якунь, які належаў Дмахоўскім. У 1897 г. 5 двароў, 40 жыхароў. У 1909 г. 5 двароў, 48 жыхароў, якія мелі 95 дзесяцін зямлі, 9 кароў, 5 коней.

У 1921—1939 гадах у Юрацішкаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1923 г. польскімі ўладамі была зьнята з уліку як населены пункт. Потым адноўлена.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (12 двароў, 75 жыхароў) у Макуцкім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 25 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. На франтах вайны змагаліся 5 жыхароў вёскі, адзін зь іх загінуў. З 1950 году ў калгасе імя Н. К. Крупскай. Пазьней у саўгасе, экспэрымэнтальнай базе «Чарнэлі». З 16 ліпеня 1954 году ў Юрацішкаўскім сельскім, з 3 траўня 1962 году пасялковым савеце. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. У 1970 г. 50 жыхароў. Потым у складзе калгаса «Чарнэлі». У 1999 г. 6 двароў, 14 жыхароў.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 чалавек
* 1999 год — 14 чалавек, 6 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Чырвонае Возера

Назву **Чырвонае Возера** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Чырвонае Возера — былы пасёлак у Хвойніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Чырвонае Возера (да 1931 году — Князь-Возера) — вёска ў Салігорскім раёне
** Чырвонае Возера — былы пасёлак у Салігорскім раёне

## Глядзіце таксама
* Возера
* Чырвонае
Пасека (Гарадзенская вобласьць)

**Па́сека** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 2-й палове XVII стагодзьдзя вёска ў Якунскім старостве Ашмянскага павету Віленскага ваяводзтва. З пачатку XVIII стагодзьдзя ўласнасьць Францкевічаў, потым Зяньковічаў. У 1789 г. 9 дымоў, 6 валок зямлі.

У сярэдзіне XIX — пачатку XX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 адносілася да маёнтку Якунь памешчыка Дмахоўскага, 31 рэвіская душа. У 1897 г. 14 двароў, 109 жыхароў. У 1909 г. 21 двор, 136 жыхароў, якія мелі 241 дзесяціну зямлі, 46 кароў, 23 кані.

У 1921—1939 гг. у Юрацішкаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 11 двароў, 59 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (17 двароў, 82 жыхары) у Макуцкім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 26 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. арганізаваны калгас імя Ё. В. Сталіна. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 16 ліпеня 1954 году ў Юрацішкаўскім сельскім, з 3 траўня 1962 году пасялковым савеце. У 1970 г. у в. Пасека 1-я 23 жыхары, у в. Пасека 2-я 54 жыхары. Потым у складзе калгасу «Чарнэлі».

## Насельніцтва
* 1999 год — 23 чалавекі, 11 двароў
* 2010 год — 13 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Вялікая вуліца

**Ву́ліца Вялі́кая** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Звычайна мела статус галоўнай цэнтральнай вуліцы.

## Беларусь
* Вялікая вуліца ў Браславе, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Леніна
* Вялікая вуліца ў Віцебску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Леніна
* Вялікая вуліца ў Глыбокім, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Савецкую
* Вялікая вуліца ў Друі, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Леніна
* Вялікая вуліца ў Заслаўі
* Вялікая вуліца ў Леніне
* Вялікая вуліца ў Пінску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Леніна
* Вялікая вуліца ў Менску, якая ішла часткай трасы сучаснага праспэкту Пераможцаў
* Вялікая вуліца ў Полацку, перайменаваная расейскімі ўладамі ў вуліцу Ніжне-Пакроўскую
* Вялікая вуліца ў Слабодцы, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Ленінскую
* Вялікая вуліца ўва Узьдзе, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Ленінскую

## Летува
* Вялікая вуліца ў Вільні

## Расея
* Вялікая вуліца ў Себежы, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Пралетарскую
Мэтрапалітэн Санта-Дамінга

**Мэтрапалітэн Санта-Дамінга** () — сыстэма лініяў мэтрапалітэну Санта-Дамінга (Дамініканская Рэспубліка), якая налічвае 30 станцыяў на дзьвюх лініях з плянамі павелічэньня да шасьці. У адрозьненьне ад многіх іншных мэтрапалітэнаў, цягнікі сілкуюцца ад кантактнай сеткі замест кантактнай рэйкі.

## Вонкавыя спасылкі

Мэтрапалітэн
Катэгорыя:Мэтрапалітэны
Дамініканская вуліца

**Дамініка́нская ву́ліца** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, утвораны ад назвы каталіцкага манаскага ордэна дамініканаў. Звычайна сьведчыць пра разьмяшчэньне на вуліцы будынкаў дамініканскага кляштару.

## Беларусь
* Дамініканская вуліца ў Воршы
* Дамініканская вуліца ў Горадні
* Дамініканская вуліца ў Менску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Энгельса
* Дамініканская вуліца ў Нясьвіжы, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Чапаева
* Дамініканская вуліца ў Пінску, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Максіма Горкага
* Дамініканская вуліца ў Ракаве, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу 8 сакавіка

Таксама пэўны час назву Дамініканскай мела Замкавая вуліца ў Віцебску.

## Летува
* Дамініканская вуліца ў Вільні
Анатоль Гурыновіч

**Анатоль Ямяльянавіч Гурыновіч** (1924; цяпер в. Вінаградаўка, Ігуменскі раён, Менская вобласьць, Беларусь — 1999) — беларускі і савецкі дыплямат. 2-і міністар замежных справаў Беларускай ССР (1966—1990).

## Жыцьцяпіс
Скончыў Пярэжырскую сярэднюю школу (Пухавіцкі раён, Менская вобласьць, БССР; цяпер Беларусь), якая цяпер носіць яго імя. Падчас нямецка-савецкай вайны 1941—1945 гадоў удзельнічаў у савецкім партызанскім руху ў Беларусі. 16 ліпеня 1944 г. узяў удзел у партызанскім парадзе ў Менску. З 1944 г. на савецкай і гаспадарчай працы. Улетку 1945 г. паступіў у Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі, які скончыў у 1949 годзе на выдатна. Улетку 1949 г. паступіў на заходні факультэт Вышэйшай дыпляматычнай школы МЗС СССР у Маскве, які скончыў у 1951 годзе. З 1951 г. працаваў памочнікам загадніка палітычнага аддзела Міністэрства замежных справаў Беларускай ССР. У 1957—1961 гг. — сакратар Пастаяннага прадстаўніцтва Беларускай ССР пры ААН у Нью-Ёрку (ЗША), загаднік аддзела міжнародных эканамічных арганізацыяў МЗС БССР.

6 верасьня 1961 г. Савет міністраў БССР зацьвердзіў Пастанову № 535 аб яго прызначэньні намесьнікам міністра замежных справаў БССР. 14 траўня 1966 г. Прэзыдыюм Вярхоўнага Савета БССР зацьвердзіў Указ аб яго прызначэньні міністрам замежных справаў БССР. У верасьні 1966 году ўпершыню ўзначаліў дэлегацыю Беларускай ССР на 12-й сэсіі Генэральнай асамблеі ААН, якую працягваў узначальваць штораз да 1990 году. Адначасна ў 1967—1990 гг. — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5-і скліканьняў (з 7-га па 11-е). 6 лютага 1968 г. Прэзыдыюм Вярхоўнага Савета БССР зацьвердзіў Указ № 2340-VII аб прысваеньні яму дыпляматычнага рангу Надзвычайнага і Паўнамоцнага Амбасадара. У 1971—1990 гг. — сябар Цэнтральнага камітэту Камуністычнай партыі Беларусі. 17 ліпеня 1990 г. Вярхоўны Савет БССР зацьвердзіў Пастанову аб вызваленьні яго ад пасады міністра замежных справаў БССР. 29 сьнежня 1997 г. Загадам Міністэрства замежных справаў Рэспублікі Беларусь № 407-л атрымаў прызначэньне Амбасадарам па асаблівых даручэньнях. Пахаваны ў вёсцы Пярэжыр (Пухавіцкі раён, Беларусь).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ігуменскім раёне
Катэгорыя:Партызаны нямецка-савецкай вайны
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі ВНУ Масквы
Катэгорыя:Дыпляматы БССР
Катэгорыя:Міністры замежных справаў
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету БССР
Катэгорыя:Сябры Камуністычнай партыі Беларусі
Катэгорыя:Амбасадары Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Пярэжырскі сельсавет
Катэгорыя:Выпускнікі Дыпляматычнай акадэміі МЗС Расеі
Каірскі мэтрапалітэн

**Каірскі мэтрапалітэн** (, або مترو الأنفاق) — сыстэма лініяў мэтрапалітэну ў Каіру, якая налічвае 61 станцыю на трох лініях. Каірскі мэтрапалітэн стаў першым з двух дзейсных у Афрыцы ды застаецца адным з толькі чатырох у Арабскім сьвеце. У мэтрапалітэне выкарыстоўваецца стандартная шырыня каляіны (1435 мм).

## Вонкавыя спасылкі

Мэтрапалітэн
Катэгорыя:Мэтрапалітэны
Завальная вуліца

**Зава́льная ву́ліца** — урбанонім у местах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай. Назва ўтварылася ад разьмяшчэньня вуліцы за валам з гарадзкімі ўмацаваньнямі.

## Беларусь
* Завальная вуліца ў Менску, траса якой у наш час не існуе
* Завальная вуліца ў Міры, перайменаваная савецкімі ўладамі ў вуліцу Ленінградзкую
* Завальная вуліца ў Нясьвіжы ўпамінаецца ў перапісе 1874 году
* Завальная вуліца ў Пінску

## Летува
* Завальная вуліца ў Вільні

## Глядзіце таксама
* Юраўска-Завальная вуліца (Менск)
Капылы (Украіна)

**Капылы** () — сяло ў Палтаўскім раёне Палтаўскае вобласьці Ўкраіны. Уваходзіць у склад Церашкоўскай грамады. Насельніцтва на 2001 год — 2525 асобаў.

Сяло месьціцца за 3 км на паўднёвы ўсход ад Палтавы, на левым беразе ракі Ворсклы ніжэй па плыні ад упадзеньня ў яе ракі Каломак. Празь сяло праходзіць аўтадарога Кіеў — Палтава — Харкаў (аўтатраса E40/М03), маецца прыпыначны пункт Капылы чыгуначнай галінкі Палтава — Краснаград.

## Вонкавыя спасылкі

* Сайт Церашкоўскай грамады 
* Надвор’е ў Капылах

Катэгорыя:Населеныя пункты Палтаўскай вобласьці
Катэгорыя:Вёскі Ўкраіны
Капылы (неадназначнасьць)

Назву **Капылы** маюць:

* Капылы — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі
* Капылы — вёска ў Палтаўскім раёне Палтаўскай вобласьці Ўкраіны
Беларускі відэацэнтар

**«Беларускі відэацэнтар»** («БВЦ») — студыя спэцыяльных праектаў пры «Беларусьфільме», створаная ў 1989 року.

Разьмяшчалася ў Менску па адрасе вул. Карла Маркса, 12а. Займалася стварэньнем пераважна дакумэнтальнага і кароткамэтражнага кіно.

## Мінуўшчына
«Беларускі відэацэнтар» створаны ў 1989 року як асобнае вытворча-творчае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства. За 2011—2012 гады «Беларускі відэацэнтар» стаў прыбытковым прадпрыемствам пад кіраўніцтвам прадусара Юрыя Ігрушы. Аднак 19 жніўня 2013 году «Белвідэацэнтар» быў далучаны да «Беларусьфільму». 22 студзеня 2016 року студыя закрытая.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Канал на ТабеТрубе 
* Узнагароды «Беларускага кінавідэацэнтра» 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1989 годзе
Катэгорыя:Зьніклі ў 2016 годзе
Катэгорыя:Беларускія кінакампаніі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Ленінскі раён (Менск)
Пінскі павет (1918—1939)

**Пінскі паве́т** — павет Палескага ваяводзтва Польскай Рэспублікі. Сядзіба — Пінск. Створаны 1 сакавіка 1921 году, скасаваны ў выніку савецкага ўварваньня ў верасьні 1939 году. Складаўся з 14 сельскіх гмін (12 у 1939), 1 гораду і 2 мястэчак. Агульная плошча павету — 5587 км², насельніцтва — 183600 чалавек, шчыльнасьць — 32,8 чал. на км².

## Адміністратыўнае дзяленьне
### Гміны
*гміна Бродніца
*гміна Хайн
*гміна Дабраслаўка (ад 1922)
*гміна Кухотская Воля
*гміна Лемяшэвічы
*гміна Любэшыў (да 1926)
*гміна Лагішын
*гміна Марочна
*гміна Піньковічы
*гміна Пагост Загародскі (ад 1922)
*гміна Парэчча
*гміна Радчыцк (да 1923)
*гміна Ставак (пазьней скачавана)
*гміна Ўгрынічы (да 1926)
*гміна Вічэўка
*гміна Жабчыцы
### Гарады
* Пінск
* Лагішын (да 1934)
* Сэрнікі (пазьней пазбаўленыя статусу)

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Катэгорыя:Гістарычная геаграфія Беларусі
Рудзевічы

Назву **Рудзевічы** маюць:

* Рудзевічы — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці
* Рудзевічы — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Рудзевічы — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці
* Рудзевічы — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці
Герб Палескага ваяводзтва

**Герб Палескага ваяводзтва** () — афіцыйны сымбаль Палескага ваяводзтва. Герб такі ж, як і адна з паловаў герба Беластоцкага ваяводзтва і герб Віленскага ваяводзтва, за выключэньнем колеру ўбраньня каня, сядла і шчыта: тут яны сінія. Аснова герба — Пагоня.

## Літаратура
* Projekt Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie nadania herbów województwom, AAN, PRM 59-10, s. 18-21

Катэгорыя:Палескае ваяводзтва
Катэгорыя:Пагоня (герб)
Ігар Кізім

**І́гар Ю́р’евіч Кізі́м** (; 20 жніўня 1961, Харкаў)&nbsp;— украінскі дыплямат. Надзвычайны і Паўнамоцны амбасадар Украіны ў Рэспубліцы Беларусь.

Жанаты. Жонка — Обухава Тацяна Міхайлаўна. Мае двое сыноў — Арцёма і Віталя.

## Біяграфія
Нарадзіўся 20 жніўня 1961 у Харкаве. У 1987 годзе скончыў Кіеўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Т. Шаўчэнкі, факультэт міжнародных адносінаў і міжнароднага права. У 1987—1994 гг. займаўся прыватнай юрыдычнай практыкай, затым у 1994—1995 гг. зьяўляўся навуковым супрацоўнікам Украінскага цэнтру міжнароднай бясьпекі. У 1995—1996 гг. праходзіў стажыроўку ў дэпартамэньце Эўропы і Амэрыкі Міністэрства замежных спраў Украіны.

У 1996—2000 гг. Ігар Кізім займаў пасаду першага сакратара амбасады Ўкраіны ў Францыі, у 2001—2003 гг. — першы сакратар амбасады Ўкраіны ў Нігерыі.

У 2004—2007 гг. — дарадца Дэпартамэнту кантролю над узбраеньнем і ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва Міністэрства замежных спраў Украіны. Уваходзіў у склад Міжурадавай украінскага-грузінскай камісіі па пытаньнях ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва.

З 2007 па 2011 гг. зьяўляўся дарадцам амбасады Ўкраіны ў Канадзе. Пасьля стаў начальнікам аддзелу НАТО Дэпартамэнту міжнароднай бясьпекі Міністэрства замежных спраў Украіны. У 2013—2014 гг. працаваў намесьнікам дырэктара Дэпартамэнту міжнароднай бясьпекі МЗС Украіны, а з кастрычніка па сьнежань 2014 году выконваў абавязкі дырэктара гэтага дэпартамэнту.

Зь сьнежня 2014 г. па 2015 — часовы павераны ў справах Украіны ў Вялікабрытаніі, затым — да лютага 2017 — дарадца-пасланьнік амбасады Ўкраіны ў Вялікабрытаніі.

16 лютага 2017 году Прэзыдэнт Украіны Пятро Парашэнка сваім указам прызначыў Ігара Кізіма Надзвычайным і Паўнамоцным амбасадарам Украіны ў Рэспубліцы Беларусь. Валодае ўкраінскай, ангельскай, францускай і расейскай мовамі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* «Новаму паслу Ўкраіны не пазайздросьціш, бо напружаньне зь Беларусьсю будзе павялічвацца» — украінскі экспэрт
* Декларації. Кизим Ігор Юрійович

Катэгорыя:Амбасадары Ўкраіны ў Беларусі
Катэгорыя:Амбасадары Ўкраіны ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Выпускнікі Інстытуту міжнародных стасункаў Кіеўскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харкаве
Пунішчы

**Пу́нішчы** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Трабскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 12 рэвіскіх душ, адносілася да маёнтку Бокшышкі Дмахоўскіх. У 1888 г. 5 двароў, 60 жыхароў, у 1897 г. 6 двароў, 53 жыхары, у 1905 г. 69 дзесяцін зямлі.

У 1921—1939 гг. у Трабскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 18 двароў, 95 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (22 двары, 98 жыхароў) у Росьцеўшчынскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. З 1949 году ў складзе калгасу «1 Мая», пазьней у саўгасе, затым у экспэрымэнтальнай базе «Чарнэлі». З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. У 1970 г. 74 жыхары. Потым у складзе калгасу «Чарнэлі».

## Насельніцтва
* 2010 год — 20 чалавек
* 1999 год — 35 чалавек, 19 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Заходняе Палесьсе

**Заходняе Палесьсе** — гісторыка-этнаграфічны рэгіён Беларусі. Займае большую частку Берасьцейскай вобласьці. На поўначы па вярхоўях рэк Нараў і Ясельда мяжуе з Панямоньнем, на паўночным усходзе і ўсходзе па лініі на поўнач ад Целяхан і Лунінца і далей па міжрэччы Гарыні і Сьцьвігі — з Усходнім Палесьсем.

Паўночныя межы стасуюцца з зонай разьмежаваньня мясцовых этніконаў — палешукоў, ці багнавікоў (у зоне Заходняга Палесься), і ліцьвінаў (у межах Панямоньня). Прыкладна па той жа занальнай паласе на сярэдневяковых картах пазначаліся межы паміж Палесьсем і Чорнай Русьсю (гістарычнай Літвой).

На тэрыторыі Заходняга Палесься вылучаліся мясцовыя этнаграфічныя групы пінчукоў і падлясян (падляшан) з уласьцівымі ім самабытнымі рысамі традыцыйнай культуры і побыту.

Межы рэгіёна ў асноўным супадаюць з арэалам заходнепалескіх гаворак.
Цэпеняты

**Цэ́пеняты** (таксама — *Цапяня́ты*) — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. вёска ў Юрацішкаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 39 рэвіскіх душ, адносілася да маёнтку Савічы Валіцкіх. У 1897 г. 16 двароў, 109 жыхароў. У 1909 г. 17 двароў, 121 жыхар, які меў 146 дзесяцін зямлі, 40 кароў, 15 коней.

У 1921—1939 гадах у Юрацішкаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска (27 двароў, 113 жыхароў) у Юрацішкаўскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. У чэрвені 1941 г. тут трымалі абарону воіны 24-й Самара-Ўльянаўскай Жалезнай дывізіі. З 26 чэрвеня 1941 году да 7 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У 1949 г. у калгасе імя С. М. Кірава. З 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. З 3 траўня 1962 году ў Юрацішкаўскім пасялковым савеце. У 1970 г. 113 жыхароў. Потым у складзе калгасу імя К. С. Заслонава.

## Насельніцтва
* 2010 год — 20 чалавек
* 1999 год — 46 чалавек, 18 двароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Цянюкаўшчына

**Цяню́каўшчына** — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Уваходзіць у склад Юрацішкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 263 чалавекі
* 1999 год — 306 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Цянюкаўшчына на Радзіма.орг

Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Юрацішкаўскі сельсавет
Аляксандра Сасновіч

**Алякса́ндра Алякса́ндраўна Сасно́віч** (нарадзілася 22 сакавіка 1994 году ў Менску) — беларуская тэнісістка. Майстар спорту міжнароднай клясы. Пераможца 18 турніраў TF (11 — у адзіночным разрадзе); паўфіналістка двух юніёрскіх турніраў Вялікага шлема ў парным разрадзе (US Open-2011, Roland Garros-2012).

У тэнісе зь дзевяці гадоў; любімае пакрыцьцё — хуткі гард, найлепшы ўдар — бэкгэнд па лініі.

## Вонкавыя спасылкі

* Профіль на сайе WTA
* Профіль на сайце ITF
* Профіль на сайце Кубка Фэдэрацыі

Катэгорыя:Беларускія тэнісісткі