Рыгор Галаскевіч

**Рыго́р Канстанці́навіч Галаске́віч** (; 4 лістапада 1884, вёска Супрункаўцы Падольскай губэрні Расейскай імпэрыі, цяпер Украіна — 1935, Табольск, РСФСР, СССР) — украінскі мовазнаўца, лексыкограф, грамадзкі дзяяч, удзельнік Украінскай цэнтральнай рады.

## Біяграфія
Рыгор Галаскевіч нарадзіўся ў сям’і Канстантына Сьцяпанавіча Галаскевіча, выпускніка Валынскай сэмінарыі й сьвятара Супрункаўцаў у 1883—1888 гадах. Скончыў Падольскую духоўную сэмінарыю. Вышэйшую асьвету здабыў у Санкт-Пецярбурскім дзяржаўным унівэрсытэце.  

Бадаў гаворак Падольля; быў аўтарам артыкулу «Описание говора  Ушицкого уезда Подольской губ.» (1910 г.) й фанэтычных запісаў дзьвюх украінскіх казак. Быў учыцелем у Рызе (1911—1913), Санкт-Пецярбургу (1913—1917) і Кіеве (да 1918; у першай ўкраінскай гімназыі Дурдукоўвскага). 

У 1915—1917 гадах у Петраградзе пад прыкрыцьцём «Украінскага клюбу» дзейнічалі таемныя універсітэцкія курсы, і на іх Рыгор Галаскевіч, член гэгата клюбу, чытаў лекцыі. Таксама ён быў членам Дабрачыннага таварыства выданьня танных агульнакарысных кніжак, пазьней узначальваў яго. Удзельнічаў у арганізацыйным камітэце па сьвяткаваньню юбілею Тараса Шаўчэнкі (сакавік 1917); выступаючы ад ягонага імя на грамадзянскім мітынгу пасьля паніхіды, растлумачыў мэты дэманстрацыі, у прыватнасьці, адкрыцьцё ўкраінскай школы.  

Пераехаў да Кіева ў жніўне 1917, браў удзел у рабоце Ўкраінскай Цэнтральнай Рады (яе член з жніўня 1917 году). Калі УЦР прызначіла выбары ў Украінскі установчы сход, ён балатаваўся ад блёку Ўкраінскай працоўнай партыі й партыі сацыялістаў-фэдэралістаў, у якую ўступіў яшчэ ў Петраградзе. Сузаснавальнік выдавецтваў «Друкар» (1917—1920) й «Слово» (кааператыўнае), у якіх былі надрукаваныя творы Паўла Тычыны, Рыгора Касынкі, Максіма Рыльскага, Міколы Зэрова, Тадося Асьмачкі, Паўла Філіповыча й інш..   

Арыштаваны 17 жніўня 1929 ў сфабрыкаванай справе Зьвязу вызваленьня Ўкраіны; у 1930 годзе быў асуджаны да 5 гадоў зьняволеньня (тры з якіх адбыў у Яраслаўлю). Загінуў у вязьніцы. Паводле іншай вэрсіі, зьдзейсьніў самагубства ў Табольску, куды быў пазьней сасланы.  

Рэабілітаваны ў 1989 годзе. Адна з вуліц Кіева названа ў гонар Рыгора Галаскевіча.

### Работа над кадыфікацыяй украінскай артаграфіі
У 1917 разпачалася работа над кадыфікацыяй украінскай правапіснай сыстэмы, таму ў наступным годзе была ствараная правапісная камісія пры Міністэрстве народнай адукацыі (галава — Іван Агіенка). Галаскевіч прымаў удзел ў яе рабоце, быў ён таксама ў пашыраным складзе Правапіснай камісіі пры Навуковым таварыстве ў Кіеве. Вынікам яе работы былі зацьверджаныя «, датаваныя 17 студзеня 1919 г.; яні, разам із іншымі праектамі (напрыклад, «Проєкт» правапісу 1926 году) з часам леглі ў аснову т.зв. харкаўскага правапісу. У 1922 годзе Галаскевіч становіцца супрацоўнікам Інстытуту ўкраінскай навуковай мовы УЎАН. Ён зьяўляецца суўкладальнікам акадэмічнага «Расейска-ўкраінскага слоўніка» (1924—1928) (галоўныя рэдактары Агатангел Крымскі й Сяргей Яфрэмаў). Браў удзел у рабоце Дзяржаўнай правапіснай камісіі па ўпарадкаваньні ўкраінскага правапісу (1925—1927). 

Аўтар першага найбольш поўнага артаграфічнага слоўніка ўкраінскай мовы, які ў редакцыі 1930 году зьмяшчае болей за 40 000 словаў, а ад моманту публікацыі ў 1914 годзе вытрымаў 13 перавыданьняў. Сёмае выданьне слоўніка Рыгора Галаскевіча, узгодненае з дапагромным украінскім правапісам 1928 году, выйшла ў сьвет у 1930 годзе, ужо пасьля арышту мовазнаўцы. Менавіта гэтая забароненая ў савецкай Украіне праца неаднаразова перавыдавалася ўкраінскімі дыяспарнікамі, якія пераважна карыстаюцца правапіснымі нормамі УЎАН 1928 году.
## Глядзіце таксама
* Харкаўскі правапіс

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* ГОЛОСКЕВИЧ Григорій Костянтинович
* [Правапісны слоўнік Рыгора Галаскевіча](https://web.archive.org/web/20101222225840/http://r2u.org.ua/data/%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%B9%20%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA%20(1929).pdf) — Харкаўскі правапіс, 1929 год

Катэгорыя:Украінскія мовазнаўцы
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР
Катэгорыя:Памерлі ў 1935 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Табольску