Nutri-Score

**Nutri-Score**, таксама 5-колерная метка пажыўнасьці ці 5-CNL — , прызначаная для спрошчанай дэманстрацыі агульнай харчовай вартасьці прадуктаў. Дзеліцца на 5 катэгорыяў, пазначаных лацінскімі літарамі ад A (найлепшая) да E (найгоршая) і адпаведнымі колерамі ад зялёнага да чырвонага.

Прынятая францускім урадам у сакавіку 2017 року, таксама ўхваленая іншыі дзяржавамі Эўразьвязу, Эўрапейскай камісіяй і Сусьветнай арганізацыяй здароўя.

## Разьлік
Працэс разьліку ўзяты з распрацаванай брытанскім  «мадэлі WXYfm». Спрошчаны альгарытм разьліку складаецца з трох крокаў, заснаваных на пажыўных якасьцях прадуктаў:

* **Балы адымаюцца** (*N*) за ўтрыманьне розных харчовых складнікаў, прызнаных праблематычнымі, напрыклад цукру.
* **Балы дадаюцца** (*P*) за ўтрыманьне розных харчовых складнікаў, прызнаных карыснымі, напрыклад бялкоў.
* Вылічваецца **агульны вынік**. Звычайна бярэцца простая формула *N-P*, хоць існуюць выняткі.

Па агульным выніку надаецца **метка** ад *A* (найлепшы) да *E* (найгоршы).

Пажыўныя складнікі, якія дадаюць у Nutri-Score адмоўных балаў (N):
* высокая энэргетычная вартасьць на 100 г ці 100 мл,
* высокае ўтрыманьне цукру,
* высокае ўтрыманьне насычаных тлустых кісьляў,
* высокае ўтрыманьне солі.

Пажыўныя складнікі, якія дадаюць у Nutri-Score дадатных балаў (P):
* утрыманьне садавіны, гародніны, арэхаў і бабоў
* утрыманьне валокнаў,
* утрыманьне бялкоў,
* утрыманьне рапсавага насеньня, арэхавага і аліўкавага алею.

Акрамя вышэйапісанага альгарытму, існуюць асобныя правілы для сыроў, «тлушчавых дадаткаў» (тлушчоў, якія дадаюцца як асобныя складнікі, напрыклад алей ці масла) ды напояў.

## Мэта
Асноўнай задачай сыстэмы было маркіраваньне прадуктовых пакункаў колернай схемай Nutri-Score. Зь ейнай дапамогай спажыўцы могуць параўноўваць харчовыя якасьці прадуктаў аднае катэгорыі ад розных вытворцаў. У канчатковым выніку такая схема дапаможа пакупнікам сярод падобных прадуктаў абраць такія, якія можна спажываць у большай колькасьці, а якія — ва ўмеранай (меншымі порцыямі ці радзей).

## Увядзеньне Nutri-Score

Заканадаўства Эўразьвязу не дазваляе краінам самастойна ўводзіць свае сыстэмы маркіраваньня харчовай прадукцыі, толькі падаваць рэкамэндацыі.

Упершыню сыстэма Nutri-Score добраахвотна прынятая ў Францыі ў 2017 року. За ёй гэтую сыстэму фармальна прынялі Бэльгія (2018), Швайцарыя (2019), Нямеччына (2020), Люксэмбург (2020) і Нідэрлянды (2021). У Партугаліі, Славеніі і Аўстрыі асобныя прадуктовыя кампаніі (Nestlé, Auchan, Danone) ўвялі маркіроўку на сваіх прадуктах, хоць на афіцыйным узроўні ўхвалы не было. Ва Ўкраіне Nutri-Score прыняла другая паводле велічыні сетка раздробавага гандлю Сільпо.

У такіх краінах, як Вугоршчына, Грэцыя, Італія, Латвія, Кіпр, Румынія ды Чэхія, супраціўляюцца прыняцьцю сыстэму Nutri-Score. Італьянскі ўрад прапанаваў уласную сыстэму маркіраваньня, а паўднёваэўрапейскія дзяржавы асьцерагаюцца, што Nutri-Score ставіць у нявыгаднае становішча традыцыйную міжземнаморскую дыету.

На ўзроўні Эўрапейскага Зьвязу пакуль прапрацоўваецца прыняцьцё агульнай сыстэмы маркіраваньня пярэдняй этыкеткі прадукцыі, і Nutri-Score разглядаецца адным з магчымых варыянтаў. Эўрапейская Камісія і Сусьветная арганізацыя здароўя адзначаюць неабходнасьць празрыстай, простай і інтуітыўна зразумелай сыстэмы маркіраваньня прадукцыі, аднак не аддаюць перавагу якой-кольвек зь іх.

## Крыніцы

Катэгорыя:Маркіраваньне харчовых прадуктаў
Катэгорыя:Рэйтынгавыя сыстэмы