Мікалаева (Гарадзенская вобласьць)

**Мікала́ева**, **Мікалаеў** — вёска ў Беларусі, на правым беразе Нёману. Уваходзіць у склад Лелюкінскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 25 чалавек.

Мікалаеў — даўняе мястэчка гістарычнай Ашмяншчыны (частка Віленшчыны). Сярод мясцовых славутасьцяў вылучалася драўляная царква Покрыва Багародзіцы, помнік архітэктуры XVIII ст.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Мікалаева ўпамінаецца ў пачатку XVІ ст. як мястэчка ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводзтва. 3 1555 году маёнтак знаходзіўся ў валоданьні Л. Сьвірскага, старосты крэўскага. Ягоная ўдава запісала Мікалаева дачцэ С. Фурсавай, маршалкавай ашмянскай. Потым мястэчкам валодалі Радзівілы, Кішкі, Тызэнгаўзы, Замойскія.

У 1629 годзе з фундацыі старосты амсьціслаўскага Мікалая Кішкі ў Мікалаеве збудавалі царкву. 21 траўня 1742 году кароль і вялікі князь Аўгуст Сас надаў мястэчку прывілей. У 1789 годзе Мікалаевам валодаў гетман Міхал Казімер Агінскі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Мікалаева апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Лугамавіцкай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. На 1861 год у Мікалаеве было 32 двары, працавала прыстань на рацэ Нёмане. Жыхары займаліся сплавам лесу, рыбалоўным промыслам. У 1873 годзе ў мястэчка з Лугамавічаў перавялі расейскую народную вучэльню. На 1885 год існавалі народная вучэльня, лякарня, юдэйскі малітоўпы дом, карчма. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у Мікалаеве было 68 двароў, у народнай вучэльні — 95 вучняў. У пачатку XX ст. у мястэчку збудавалі царкву. На 1909 год — 63 двары.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Мікалаева занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Мікалаева абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Мікалаева апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Лугамавіцкай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва. У гэты час тут было 45 двароў.

У 1939 годзе Мікалаева ўвайшло ў БССР. 12 кастрычніка 1940 году статус паселішча панізілі да вёскі, у Бараўскім сельсавеце Юрацішкаўскага раёну. У гэты час у Мікалаеве было 67 двароў, працавала пачатковая школа. У Другую сусьветную вайну з чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 году вёска знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

16 ліпеня 1954 году Мікалаева ўвайшло ў склад Лелюкінскага сельсавету, з 20 студзеня 1960 году ў Івейскім раёне. На 1999 год у вёсцы было 34 двары.


Mikałajeŭ, Pakroŭskaja. Мікалаеў, Пакроўская (1900).jpg|Царква, каля 1900 г.
Mikałajeŭ, Pakroŭskaja. Мікалаеў, Пакроўская (1915-18).jpg|Царква, 1915—1918 гг.
Mikałajeŭ, Nioman. Мікалаеў, Нёман (1915-18).jpg|Мост церазь Нёман, 1915—1918 гг.
Mikałajeŭ, Pakroŭskaja. Мікалаеў, Пакроўская (1924-26).jpg|Новая царква, 


## Насельніцтва
* **XIX стагодзьдзе**: 1861 год — 219 чал.; 1868 год — 295 чал.; 1897 год — 499 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1921 год — 215 чал.; 1940 год — 410 чал.; 1970 год — 186 чал.; 1999 год — 57 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 25 чал.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
За 1 км на захад ад Мікалаева, на выцягнутым уздоўж правага берага ракі Нёмана захавалася стаянка эпохі нэаліту, помнік археалёгіі.
* Царква Покрыва Багародзіцы (пачатак XX ст.)

### Страчаная спадчына
* Царква Покрыва Багародзіцы (XVIII ст.)

## Асобы
* Леанід Побаль (1924—2004) — археоляг

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
*