Кандрат

**Кандра́т** (*Контрад*, *Контрат*, *Кондрад*), **Кундрат** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гундарат, Гундрат, Кундрат або Контрат (Gundarat, Gundrath, Kundrat, Conttrat) і Раткунда (Ratcunda) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гунд- (-гунт-, -кунт-) (імёны ліцьвінаў Гунтар, Вігунт, Вірконт; германскія імёны Guntar, Wigunt, Werecundus) паходзіць ад гоцкага gunþs 'бойка, бітва', а аснова -рад- (-рат-) (імёны ліцьвінаў Радзівіл, Раталт, Конрад; германскія імёны Ratwilius, Ratolt, Konrad) — ад гоцкага *rêþs, германскага rad- 'рада'.

Імя Кандрат традыцыйна лічыцца літоўска-рускай формай германскага імя Конрад. Таксама разглядаецца імавернасьць паходжаньня рускага імя Кандраці ад  'квадратны, плячысты', , царкоўнага імя Кодрат.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Kundrad, Kundrat, Kondrat.

У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Контрат (Kontrat) і Кундрат (Kundrat).

У ваколіцах Мэмэлю бытавала прозьвішча Kundrat (Kundrate). 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *[[Конрад Монтаўтавіч|Конъдрату Монътовтовичу]] у [[Рудаміна|Рудоминъскои]] волости земля пустая*' (1440—1492 гады); *Станьку Конъдратовичу 12 копъ с коръчомъ [[Майшагола|моишокголскихъ]]* (23 лістапада 1486 году); *Сеньку [[Конрад Гудзігердавіч|Кунъдратовичу Кгодкгердовича]] 12 копъ зъ корчомъ моишокголскихъ… [[Смаленск|Смольняне]]: <…> Конъдрату 7 копъ з мыта смоленъского* (17 сакавіка 1488 году); *Юревъского пути слуги панъсырныи… Конъдратикъ Тверитиновъ* (каля 1492 году); *бояре ясвонские на имя… Витко Кондратовичъ* (30 траўня 1496 году); *а въ [[Контаўт (імя)|Конътовъта]] [[Вісбар|Визъборовича]] и въ братаничовъ его въ Станя Аниромовича а у [[Войдат (імя)|Воидата]] Кондратовича* (18 лютага 1509 году); *людеи нашиых тяглых у [[Стаклішкі|Стоклишскои]] волости на имя… а [[Гінівіл (імя)|Кгинвила]] Кондратовича* (1514 год); *людеи наших Стоклишского повета… а Кгинвила Кондратовича* (19 студзеня 1515 году); *чоловеков тяглых у волости Дорсунишскои… а Кондрата [[Явойша|Явоишевича]]* (26 студзеня 1516 году); *пану Кундрату Кгуркгирдовичу* (17 студзеня 1520 году); *Анъдреи Кундратовичъ конь. Ясъ Кудратовичъ конь*, *Еирым Кондратович*, *Кгал Кондратович* (1528 год); *Михалъко а Конъдратъ [[Нед|Нитовичи]], Микита а Сенецъ Нитовичи, которыи жъ светъки вси сумежники тое земли* (17 красавіка 1532 году); *Оирим Кондратович… Кондрат Яцкович… Оирым Кондратович… Стан Кундратович* (1537—1538 гады); *Condrad, Iwan Kubema* (1563 год); *od P. Augustyna Kontrada* (1690 год); *Iosephus Kondrat* (1701 год); *Martinus Kondratowicz* (1700 год); *Kundratt* (24 ліпеня 1746 году); *Elisabetha Kontratowna* (1759—1787 гады); *Kondratt* (1778 год); *Stanisław Kindrat… Tomasz Kindrat* (1782—1783 гады); *Franciscum Kontratowicz* (26 лістапада 1797 году).

## Носьбіты
* Кандрат — наўгародзкі тысяцкі ў 1264—1268 гадох
* Андрэй і Яс Кундратавічы — радунскія баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году
* Эйрым Кандратавіч — вількійскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Гал Кандратавіч — цельшаўскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году
* Айрым Кандратавіч, Кандрат Яцькавіч і Стан Кундратавіч — жыхары Жамойцкага староства, якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох
* Войцех Клімонтавіч Кандратовіч — расенскі зямянін, які ўпамінаецца ў 1600 годзе
* Людвік Кандратовіч (Уладзіслаў Сыракомля) (1823—1862) — беларускі і польскі паэт
* Кандрат Лейка (1860—1921) — беларускі пісьменьнік
* Кандрат Атраховіч (Крапіва) (1896—1991) — беларускі пісьменьнік

Кондраты (Kondrat) — прыгонныя зь вёсак Білуцяў (каля Лаздунаў), Заскавічаў, Езны і Дамейкава (Троцкі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Кандратовічы (Kondratowicz) — прыгонныя з ваколіцаў Сьвянцянаў, Жыжмараў і Ганусішкаў, якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

Кондраты (Kondrat) гербаў Сыракомля і Тапор і Кандратовічы (Kondratowicz) гербаў Габданк і Сыракомля — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні і Віленскага павету.

Кондраты (Kondrat) — літоўскія шляхецкія роды з Жыжмараў і ваколіцаў Гадуцішкаў.

Кандратовіч (Kondratowicz, Kondratowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

У XVI ст. у Жамойцкім старостве існавалі ўрочышча Кандрацішкі (*Кондратишки*) і маёнтак Кундраці (*Кундрати*), у 1690 годзе — мясцовасьці Кандратавічы і Коўпы Кандратавічы

На 1906 год існавала вёска Кандраты ў Люцынскім павеце, вёскі Кандратава і Кондратава (Кандратава, Кандратова) ў Невельскім павеце, а таксама вёска Кандраты ў Рэжыцкім павеце Віцебскай губэрні

На гістарычнай Віленшчыне існуе вёска Кандраты, на гістарычнай Меншчыне — Кондратавічы і Кандратаўшчына, на гістарычнай Ваўкавышчыне — Кандраткі, на гістарычнай Амсьціслаўшчыне — Кандратаўск. Вёскі з назвай Кандратавічы існуюць на гістарычных Меншчыне і Случчыне, з назвай Кандрацішкі — на гістарычнай Браслаўшчыне.

## Глядзіце таксама
* Гунт
* Кона
* Рад
* Аліхвер
* Герман (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны