Рубяжэвічы

**Рубяжэ́вічы** — вёска ў Беларусі, паміж рэкамі Сулай і Перакульлю. Цэнтар сельсавету Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 220 чалавек. Знаходзяцца за 38 км на паўночны ўсход ад Стоўпцаў, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Койданава; на скрыжаваньні аўтамабільных дарог на Стоўпцы, Івянец, Койданаў.

Рубяжэвічы — даўняе мястэчка гістарычнай Меншчыны. Да нашага часу тут захаваўся нэагатычны касьцёл Сьвятога Язэпа. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся касьцёл Сьвятога Антонія, помнік архітэктуры драўлянага барока, які ў 1972 годзе зруйнавалі савецкія ўлады.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Рубяжэвічы як уладаньне князя В. Вярэйскага датуецца 1483 годам. У 1550 годзе вялікі князь Жыгімонт Аўгуст перадаў іх Мікалаю Радзівілу. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў паселішча ўвайшло ў склад Менскага павету Менскага ваяводзтва.

У XVI—XVII стагодзьдзях Рубяжэвічы сталі цэнтрам Няўборскіх уладаньняў Радзівілаў. У XVII ст. апошнія фундавалі тут Мікалаеўскую царкву, якой надалі вёску Марозавічы і 60 дзесяцінаў зямлі. У 1652 годзе Багуслаў Радзівіл перадаў Рубяжэвічы ў арэнду Покусам і Аборскім. У 1769 годзе мястэчка перайшло да Рутынскіх і Лопацяў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Рубяжэвічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе сталі цэнтрам воласьці Менскага павету Менскай губэрні. Мястэчка перайшло ў валоданьне Вітгенштэйнаў. У XVIII—XIX стст. тут праводзіліся вялікія кірмашы. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) расейскія ўлады гвалтоўна перарабілі тутэйшы касьцёл пад царкву Маскоўскага патрыярхату. На 1909 год у Рубяжэвічах было 144 двары, дзеялі царква і 2 сынагогі, будаваўся касьцёл, працавала царкоўна-прыходзкая школа. Увесну 1906 году расейская паліцыя выкрыла ў маёнтку падпольную польскую школу. Настаўнікаў пакаралі.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў лютым 1918 году Рубяжэвічы занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Рубяжэвічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. У 1919—1920 гадох Рубяжэвічы знаходзіліся пад часовай польскай адміністрацыяй, у Менскім павеце Менскай акругі Грамадзянскай управы Ўсходніх земляў. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году мястэчка апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стала цэнтрам гміны Стаўпецкага павету Наваградзкага ваяводзтва. У 1921—1922 гадох тут на змаганьне з бальшавікамі фармаваліся беларускія вайсковыя аддзелы генэрала С. Булак-Балаховіча.

У 1939 годзе Рубяжэвічы ўвайшлі ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 году сталі цэнтрам сельсавету. Статус паселішча панізілі да вёскі. На 1999 год тут было 145 двароў, на 2001 год — 143. У 2000-я гады Рубяжэвічы атрымалі афіцыйны статус «аграгарадку».


Rubiaževičy, Staŭpieckaja, Śviatoha Antonija. Рубяжэвічы, Стаўпецкая, Сьвятога Антонія (1900).jpg|Стары касьцёл, каля 1900 г.
Rubiaževičy, Rakaŭskaja, Śviatoha Antonija. Рубяжэвічы, Ракаўская, Сьвятога Антонія (1914).jpg|Новы касьцёл, 1914 г.
Rubiaževičy, Rakaŭskaja. Рубяжэвічы, Ракаўская (1914) (3).jpg|Новы касьцёл, 1914 г.
Rubiaževičy, Rakaŭskaja. Рубяжэвічы, Ракаўская (1914) (4).jpg|Сьцяна касьцёла, 1914 г.

Rubiaževičy, Rakaŭskaja. Рубяжэвічы, Ракаўская (1914) (5).jpg|Інтэр’ер касьцёла, 1914 г.
Rubiaževičy, Śviatoha Antonija. Рубяжэвічы, Сьвятога Антонія (1914) (4).jpg|Алтар касьцёла, 1914 г.
Rubiaževičy, Rakaŭskaja, Plabanija. Рубяжэвічы, Ракаўская, Плябанія (1914).jpg|Плябанія, 1914 г.
Rubiaževičy. Рубяжэвічы (1919-39).jpg|Панарама, 1919—39 гг.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XVII стагодзьдзе**: 1650 год — 2 тыс. чал.
* **XIX стагодзьдзе**: 1888 год — 2 тыс. чал.; 1897 год — 1482 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1909 год — 1102 чал.; 1921 год — 1509 чал.; 1999 год — 923 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 308 чал.; 2010 год — 220 чал.

### Інфраструктура
У Рубяжэвічах працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, лякарня, дом культуры, бібліятэка, пошта.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы

З урбананімічнай спадчыны Рубяжэвічаў да нашага часу гістарычныя назвы захавалі Івянецкая, Зарэчная і Лясная вуліцы.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Язэпа (1907—1911)
* Млын водны (XIX ст., цяпер у руінах)
* Могілкі юдэйскія

### Страчаная спадчына
* Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага (1799, драўляны)
* Сынагога (XVIII ст.)
* Царква могілкавая (1861—1862)
* Царква Сьвятога Мікалая (XVII ст.)

## Галерэя

Belarus-Rubyazhevichy-Church of Joseph-10.jpg|Касьцёл
Belarus-Rubyazhevichy-Church of Joseph-12.jpg|Касьцёл, брама
Рубежевичи,костел св.Иосифа,1906г. 01.jpg|Крыж
Belarus-Rubyazhevichy-Path of Sorrow.jpg|«Шлях смутку»


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Рубяжэвічы. Парафія Сьвятога Язэпа

Катэгорыя:Рубяжэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўпецкага раёну