open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Пародыя

**Пародыя** (ад  — «сьпевы навыварат») — камічнае перайманьне стылю і кірунку пісьменства, што знарок скажае і акарыкатурвае рысы арыгінала дзеля высьмейваньня. Ёсьць крытыкай твора паводле мысьленнага і стылёвага напаўненьня, мастацкага разуменьня і грамадзкага стаўленьня творцы. Пры перайманьні жанра арыгінала захоўвае яго кампазыцыю і стыль. Супярэчнасьць выгляду арыгінала паводле зьместу спрыяе адрознаму сэнсаваму напаўненьню і адваротнаму тлумачэньню яго асноўнай думкі. Мастацкая вартасьць заключаецца ў выразнай пазнавальнасьці рысаў арыгінала.

## Віды
* *[[Гумар]]ыстычная*. Завастрае слабыя бакі арыгінала бязь іх адмаўленьня (Пятро Сушко «Паэтычныя залёты»).
* *[[Сатыра|Сатырычная]]*. Скіраваная супраць арыгінала (Павал Марціновіч «Бойся Бога»).
Паводле зьместу бывае: 1) грамадзянская (Якуб Колас «Малебен»), 2) літаратурная (Цімох Дзераза «Літаратурная пародыя») і 3) побытавая (Георгі Юрчанка «З Уладзімера Скарынкіна»). Вылучаюцца парадыйныя ода (Аляксандар Сумарокаў), памфлет (Вальтэр, Даніель Дэфо і Джанатан Сўіфт), раман (Франсуа Рабле «Гарганцюа і Пантагруэль») і трагедыя (Іван Крылоў «Падшчыпа»). Бываюць пародыі на прамову, рэпартаж, дэтэктыўныя, паэтычныя, празаічныя і драматычныя творы, крытычныя працы.

## У розных краінах

### Беларусь
У беларускай літаратуры сустракаецца ў ананімнай «Прамове Мялешкі» 17 стагодзьдзя. Склалася ў жанр да сярэдзіны 19 стагодзьдзя (паэмы «Тарас на Парнасе» Канстанціна Вераніцына і «Энэіда навыварат» Вікенція Равінскага). Блізкія да побытавай і грамадзянскай пародыі «Калыханка» Францішка Багушэвіча, «Янка і свабода» і «Ісьцінна чорнае трыо» Я.Купалы ды «Пратэст» Ядвігіна Ш. Надзённасьцю вызначаюцца пародыі Кандрата Крапівы (паэмы «Малітва па-беларуску» і «Нібы сатыра на Нібы паэму М.Грамыкі "Гвалт над формай"»). У 1920—1930-я гг. пародыі пісалі Андрэй Александровіч, Я.Колас, Янка Купала, Паўлюк Трус і Мікола Хведаровіч. Сустракаецца ў Рыгора Барадуліна, Васіля Віткі, Артура Вольскага, Анатоля Вялюгіна, Ніла Гілевіча, Сяргея Дзяргая, Хведара Жычкі, Аляксея Зарыцкага, Петруся Макаля, Міколы Мятліцкага, Міхася Скрыпкі і Язэпа Таўшчэзнага. У пачатку 1970-х гадоў зьявілася паэма Н.Гілевіча «Сказ пра Лысую гару» аб нечаканасьцях жыцьця пісьменьніцкага гурту і тагачаснай пісьменьніцкай творчасьці. Парадыйныя складнікі знаходзяцца ў празаічных творах Міраслава Адамчыка, Пятра Васючэнкі, А.Вырвіча, Адама Глёбуса, у п’есах Алега Ждана, Сяргея Кавалёва і Алеся Петрашкевіча.

## Крыніцы


Катэгорыя:Сатыра
Катэгорыя:Жанры кіно
Катэгорыя:Віды і жанры тэатру
Катэгорыя:Нараталёгія
Грамадазнаўства (альбом)

***Грамадазна́ўства*** — трэці сольны альбом Лявона Вольскага. Прэзэнтацыя альбома адбылася 25 сакавіка 2014 году й была прысьвечана Дню Волі. Альбом пісаўся на віленскай студыі Ymir Audio.За музычны складнік *Грамадазнаўства* адказваў нарвэскі музыка-мультыінструмэнталіст і саўнд-прадусар Снорэ Бэргэруд, таму, на меркаваньне Вольскага, «гук атрымаўся „нетутэйшым“, скандынаўскім».

## Зьмест
# «Міліцыянты і прастытуткі»
# «А хто там ідзе?»
# «Шэрая кроў»
# «Бульбашы»
# «МІРБЭ»
# «Чужы»
# «Ніхто не хацеў паміраць»
# «Краіны няма»
# «Ламай сцэнар!»
# «Мэфіста»
# «Маё каханьне»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Новы Вольскі «МагНЭТ»

Катэгорыя:Альбомы Лявона Вольскага
Сьцяг Маладэчна

**Сьцяг [[Маладэчна]]** — адзін з афіцыйных сымбаляў гораду Маладэчна. Сьцяг зацьверджаны Ўказам Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 7 лютага 2008 г. № 398.

## Апісаньне
Сьцяг Маладэчна выкананы на аснове сымболікі герба гораду і ўяўляе сабою прастакутнае палатно блакітнага колеру, па цэнтры сьцяга намаляваны герб, герб на сьцягу Маладэчна намаляваны ў блакітным полі гішпанскага шчыта, на срэбным воблаку Багародзіца ў залатой кароне, у блакітных і залатых адзеньнях і залатой мантыі з чырвоным падбіваньнем, якая трымае ў руках белае покрыва.

## Літаратура
* Сержан В., Миронов Н., Гербы белорусских городов на значках, Минск, 1991.
* Рассадин С. Я., Михальчанко А. М., Гербы и флаги городов и районов Беларуси, Минск, 2005.

## Вонкавыя спасылкі
* [Указ [Прэзыдэнт Рэспублікі Беларусь|Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь] ад 7 лютага 2008 г. № 398.]
* ''Молодечно. Геральдика''.

Катэгорыя:Маладэчна
Маладэчна
Гелянова (неадназначнасьць)

**Назву «Гелянова» маюць**:

*Гелянова — гістарычны раён Маладэчна, які разьмяшчаўся ў раёне цяперашняга Парка Перамогі, гарадзкога стадыёна
*Новае Гелянова — гістарычны раён Маладэчна, які разьмяшчаўся на месцы цяперашняга 4-га мікрараёна

## Глядзіце таксама
*Галянова

Катэгорыя:Вікіпэдыя:Неадназначнасьці
Гелянова

**Геляно́ва**, **[[прадмесьце]] Геляно́ва** — гістарычная мясьціна Маладэчна, разьмешчаная ў паўднёва-заходняй частцы места, за Зялёным гарадком, на месцы цяперашняга Гарадзкога парка й стадыёну.

## Гісторыя
Фальварак Гелянова вядомы з XIX стагодзьдзя як прыватнае ўладаньне Лапацінскіх, Мацкевічаў і Фэрдынанда Васілеўскага. Падчас будаўніцтва Сядлецка-Пецярбурзкае чыгункі непадалёк ад лініі на Ліду ў невялікім парку знаходзіўся двухпавярховы драўляны палац Васілеўскага з упрыгожаным калёнамі ганкам.

З сакавіка 1922 па верасень 1939 року ў Гелянове зьмяшчаўся «86-ы пяхотны полк» і II дывізіён «19-га палка лёгкай артылерыі». У Польскай кампаніі Вэрмахту полк удзельнічаў у складзе 19 дывізіі пяхоты Войска Польскага.

У 1924 годзе ў фальварку Гелянова пачалося грунтоўнае будаўніцтва казармаў для Войска Польскага. Былі ўзьведзеныя цагляныя казармы для шарагоўцаў, закладзеныя афіцэрскія дамы і іншыя пабудовы вайсковай інфраструктуры гарнізону. Напрыканцы 20-х гадоў ваенны гарадок ужо займаў вялікую плошчу, абмежаваную, калі глядзець на сучасны плян Маладэчна, вуліцамі Драздовіча, Ясінскага, Чайкоўскага і Б. Хмяльніцкага. Тут пражывала 68 афіцэраў зь сем’ямі і 2200 падафіцэраў і жаўнераў рэгулярных войскаў.

У 1929 годзе на паўночным уезьдзе ў гарнізон Гелянова была ўзьведзеная трыюмфальная арка ў гонар кіраўніка Польшчы Юзэфа Пілсудзкага. Адкрыцьцё аркі адбылося падчас урачыстасьцяў, прысьвечаных сьвяткаваньню дзесяцігодзьдзя 86-га пяхотнага палка. У савецкі час арка была зьнесена, у астатнім польская архітэктура Гелянова амаль захавалася да нашага часу.

## Сучаснасьць

21 траўня 1929 году набыло моц распараджэньне Рады Міністраў ад 26 красавіка 1929 году пра наданьне мястэчку Маладэчна статуса гораду, адначасова да Маладэчна далучылі населеныя пункты з аднайменнай гміны, у тым ліку й Гелянова.  З гэтага часу Гелянова зьяўляецца часткай Маладэчна, да нашага часу амаль што поўнасьцю захавалася польская архітэктура Гелянова. У 1946 годзе побач з Галяновам быў закладзены гарадзкі парк. Праз рок ад Галянова да Старога Места пачаў хадзіць першы гарадзкі аўтобусны маршрут. У 1948 годзе паміж Галяновам і Каледзіном увайшла ў дзеяньне магутная гарадзкая цеплавая электрастанцыя, тады ж ад Галянова ў бок плошчы Свабоды прайшла першая чарга вадаправода. У 50-я гады раён быў забудаваны пераважна двухпавярховымі шматкватэрнымі будынкамі ў бок новага цэнтру.

## Краявіды Гелянова

Hielanova.jpg
Maładečna, Hielanova. Маладэчна, Гелянова (1929) (4).jpg


## Крыніцы

## Літаратура
* Dziennik Ustaw Reczypospolitej Polskiej
* Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej
* Wojciech Roszkowski: „Najnowsza historia Polski 1914–1945”, Świat Książki, Warszawa 2003, 
* Helenowo //  S. 57

## Вонкавыя спасылкі
* Архітэктура Маладэчна ў міжваенны пэрыяд
* АФІЦЭРСКІЯ ДАМЫ Ў МАЛАДЭЧНЕ Й ВАРШАВЕ БУДАВАЛІСЯ З АДНОЙ І ТОЙ ЖА ЦЭГЛЫ
* Таямнічы звон

Катэгорыя:Гістарычныя раёны Маладэчна
Арсэнал Тула

«**Арсэна́л**» () — расейскі футбольны клюб з гораду Тула. Заснаваны ў 1946 годзе. Раней у футбольных турнірах СССР і Расеі Тулу прадстаўляў клюб пад назвай «Арсэнал», гісторыя якога ўзыходзіць да каманды Зброевага заводу. У 2007 годзе згаданы клюб перайшоў у статус аматараў і некалькі гадоў выступаў у трэцім дывізіёне, на адзін сэзон атрымаўшы назву «Збройнік», а пасьля — «Арсэнал-Тула». У 2011 годзе клюб «Арсэнал» быў адноўлены, і ў 2012 годзе каманда вярнулася ў сыстэму прафэсійных лігаў Расеі. Хатнія матчы клуб праводзіць на стадыёне «Арсэнал», які здольны зьмясьціць 19 241 глядача.

## Гісторыя
Клюб, ад якога на сёньня паходзіць «Арсэнал», быў заснаваны на Тульскім зброевым заводзе ў сярэдзіне 1920-х гадох і да Другой сусьветнай вайны выступала ў гарадзкім і абласным чэмпіянатах. Да 1936 году клюб насіў назву «Збройзваод». За часам стварэньня ўсесаюзнага ДСТ працаўнікоў абароннай прамысловасьці «Зэніт» клюб быў уключана ў ягоны склад і пачаў называцца «Зэніт» зброевага заводу. Матчы праводзіліся на стадыёне «Зэніт» у Тульскім Крамлі. У чэмпіянаце СССР клюб пачаў браць удзел у 1946 годзе, як тульскі «Зэніт». У 1958 годзе каманда была аддзеленая ад заводу і з 1959 году стала выступаць на Цэнтральным стадыёне Тулы як гарадзкая каманда. Назва некалькі разоў зьмянялася са зьяўленьнем і зьменай «шэфаў» —  тульскіх прадпрыемстваў, на чыім балянсе каманда знаходзілася, пакуль яе не вярнулі да зброевага заводу. У новы «зброевы» пэрыяд было абраная назва «Арсэнал». З 1989 году клюб перайшоў на гасразьліковыя рэйкі, а ў пачатку 1990-х атрымаў статус прафэсійнага клюбу.

У 2004 годзе даччынае прадпрыемства канцэрну Газпром, кампанія Цэнтаргаз, адзіны спонсар тагачаснага «Арсэналу», праз рэарганізацыю канцэрну і пераменаў у структуры Газпрому, спыніла фінансаваньне каманды. Клюбу давялося адмовіцца ад удзелу ў першым дывізіёне і на сэзон 2005 году заявіцца ў турнір другога дывізіёну. Пасьля сэзону 2006 году праз поўную адсутнасьць фінансаваньня каманда была вымушаная адмовіцца ад прафэсійнага статусу і перайсьці ў трэці дывізіён. У 2007 годзе на адзін сэзон назва клюбу зьмянілася на «Збройнік», а ў 2008—2010 гадох клюб меў назву «Арсэнал-Тула». У лістападзе 2011 году было пачатае адраджэньне клюбу як прафэсійнай структуры пад ранейшай назвай «Арсэнал».

У тым жа 2011 годзе каманду ўзначаліў вядомы ў мінулым расейскі футбаліст Дзьмітры Аленічаў. Таксама ў трэнэрскі штаб увайшлі шэраг даволі вядомых у Расеі былых футбалістаў. У клюб былі запрошаныя такія вядомыя гульцы як Ягор Цітоў, Дзьмітры Парфёнаў, Юры Коўтун, Дзьмітры Хлястоў, Вадзім Яўсееў, Уладзімер Бясчастных і Андрэй Канавалаў. Паводле вынікаў сэзону 2011—2012 гадоў «Арсэнал» заняў 8-е месца ў аматарскай лізе, а ўсе вядомыя футбалісты, закліканыя Аленічавым на дапамогу, за выключэньнем Аляксандра Філімонава пакінулі каманду, на іхнае месца трэнэрскі штаб запрасіў маладых і пэрспэктыўных гульцоў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Тула
Белеўцы

Назву **Белеўцы** маюць:

* Белеўцы — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці
* Белеўцы — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці
Томіслаў Нікаліч

**Томіслаў Нікаліч** (; ;  15 лютага 1952, Крагуевац, Сэрбія, Югаславія) — прэзыдэнт Сэрбіі (з 2012). Заснавальнік і кіраўнік Сэрбскае прагрэсіўнае партыі.

## Вонкавыя спасылкі

* Biography by B92/BETA, 8 May 2007

Катэгорыя:Сэрбскія праваслаўныя дзеячы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Крагуеўцы
Катэгорыя:Прэзыдэнты Сэрбіі
Катэгорыя:Сэрбскія нацыяналісты
Катэгорыя:Сябры Сэрбскай прагрэсіўнай партыі
Катэгорыя:Сябры Сэрбскай радыкальнай партыі
Анкалёгія

**Анкалёгія**  (ад  — «пухліна» й  — «вучэньне») — разьдзел мэдыцыны, які вывучае пухліны, іх этыялёгію й патагенэз, мэханізмы й заканамернасьці ўзьнікненьня й разьвіцьця, мэтады прафіляктыкі й лячэньня.

## Глядзіце таксама
* Мэтастаз

## Крыніцы
Іл-76

**Іл-76** (па клясыфікацыі НАТА: Candid — «шчыры») — савецкі і расейскі цяжкі ваенна-транспартны самалёт, распрацаваны АКБ Ільюшына.

## Апісаньне
Ваенна-транспартны самалёт Іл-76 прызначаны для транспарціроўкі і дэсантаваньня асабістага складу, тэхнікі і грузаў рознага прызначэньня. Зьяўляецца першым у гісторыі СССР ваенна-транспартным самалётам з турбарэактыўнымі рухавікамі. Арыенціровачны кошт самалёту — 27 млн даляраў ЗША.

## Вонкавыя спасылкі

* ААТ Авіяцыйны комплекс імя. С. В. Ільюшына

Катэгорыя:Савецкія самалёты
Катэгорыя:Расейскія самалёты
Катэгорыя:Самалёты Ільюшына
Зборная Ліхтэнштайну па футболе

**Нацыянальная каманда Ліхтэнштайну па футболе** — нацыянальная зборная Ліхтэнштайну, якая ўдзельнічае ў міжнародных спаборніцтвах па футболе і прадстаўляе Ліхтэнштайн. Нацыянальная каманда кіруецца Ліхтэнштайнскай футбольнай асацыяцыяй. Першую гульню каманда правяла ў 1982 годзе.

## Гісторыя
Зборная прымае ўдзел у адборачных турнірах да чэмпіянатаў сьвету з 1998 году, але ў фінальную частку ні разу не выходзіла. У чэмпіянатах Эўропы зборная прымае ўдзел з 1996 году, але таксама ні разу не выходзіла ў фінальную частку.

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Ліхтэнштайнскі футбол
Кайсанскія народы

**Кайса́нскія народы** (з мовы нама *Khoi*, літаральна «гатэнтоты», «людзі», і *san*, літаральна «бушмэны», «староньнія») — група народаў на поўдні Афрыкі, якія размаўляюць на кайсанскіх мовах. Агульная колькасьць — каля 2 млн чалавек.

## Паходжаньне
Кайсанскія народы — старажытнае карэннае насельніцтва Паўднёвай Афрыкі. Некаторыя дасьледчыкі адносяць іх да прамых нашчадкаў вытворцаў Сангаанскай археалягічнай культуры верхняга палеаліту, якая займала шырокія тэрыторыі ня толькі Паўднёвай, але таксама Ўсходняй Афрыкі. У Цэнтральнай Афрыцы межы яе распаўсюджаньня даходзілі да ракі Конга. Гэта часткова пацьвярджаецца тым, што знойдзеныя рэшткі носьбітаў Сангаана былі антрапалягічна блізкія да капоіднай расы. У сувязі з кліматычнымі зьменамі 20 — 10 тысяч гадоў таму продкі кайсанскіх народаў мігравалі на самы поўдзень Афрыкі. У пачатку нашай эры яны былі вымушаны саступіць тэрыторыі на поўначы новым мігрантам-банту.

Згодна з дасьледаваньнямі групы генэтыкаў, якія праводзіліся ў Афрыцы на працягу 1999—2009 гг., бушмэны маюць найбольшую генэтычную разнастайнасьць сярод усіх прадстаўнікоў людзей сучаснага тыпу, што можа служыць доказам глыбокай старажытнасьці гэтага народу. Мяркуецца, што бушмэны паходзяць непасрэдна ад першых людзей разумных, аднак на працягу іх існаваньня яны мелі стасункі зь іншымі перасяленцамі. Блізкімі па паходжаньню да бушмэнаў зьяўляюцца некалькі груп афрыканскага насельніцтва ў раёне Чырвонага мора і Заходняй Афрыкі.

## Этнічныя групы
* Гатэнтоты
:: Нама
:: Грыква
* Сан (бушмэны)
Некаторыя дасьледчыкі адносяць да кайсанскіх народаў таксама ўсходнеафрыканскія этнічныя супольнасьці хадза і сандавэ, хаця іх мовы зьяўляюцца ізаляванымі, але могуць мець адзінае паходжаньне з кайсанскімі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Говард М. Сучасная культурная антрапалогія / Нав. рэд. Павел Церашковіч. Рэд. пер. Мікола Раманоўскі. — Мн.: Тэхналогія, 1995.
* Лобач У. А. Этналогія: Вучэбна-метадычны комплекс. — Наваполацк: ПГУ, 2008.

Катэгорыя:Народы Паўднёвай Афрыкі
Катэгорыя:Афрыканскія качэўнікі
Арыбэ Пэральта

**Ары́бэ Пэра́льта Маро́нэс** (;  12 студзеня 1984 году, Тарэон, Мэксыка) — былы мэксыканскі футбаліст, нападнік. Выступаў у складзе нацыянальнай зборнай Мэксыкі. Алімпійскі чэмпіён 2012 году ў Лёндане, а таксама найлепшы футбаліст КОНКАКАФ 2013 году.

## Кар’ера
### Клюбная
Пэральта дэбютаваў у прафэсійным футболе за клюб «Марэлія» 22 лютага 2003 году, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы супраць «Амэрыцы». Пазьней Арыбэ перайшоў у склад клюбу другога дывізіёну «Леон». Паводле вынікаў сэзону Арыбэ выйшаў у 33 матчах і забіў 10 галоў, а клюб выйшаў у вышэйшы дывізіён. Пасьля гэтага гулец далучыўся да табару клюбу «Мантэрэй», аднак свае зорныя сэзоны гулец правёў у клюбе «Сантас Лягуна», разам зь якім двойчы стаў чэмпіёнам Мэксыкі.

13 траўня 2014 году, было абвешчана, што Пэральта быў прададзены ў клюб «Амэрыка». Не зважаючы на тое, што дэталі трансфэру не былі прадстаўлены, лічыцца, што «Амэрыка» заплаціла за гульца 10 млн даляраў ЗША, што зрабіла гэтую ўгоду самай дарагой у гісторыі мэксыканскага футболу.

### Міжнародная
Пэральта дэбютаваў у складзе зборнай Мэксыкі выйшаўшы на апошняй замене падчас таварыскага матчу супраць зборнай Аргентыны 9 сакавіка 2005 году. Ён быў уключаны ў сьпіс да падрыхтоўкі да чэмпіянату сьвету 2006 году, але ня быў уключаны ў канчатковы склад. Гулец быў уключына ў склад нацыянальнай каманды на чэмпіянат сьвету 2014 году.

## Дасягненьні
**«Леон»**
* Чэмпіён Мэксыкі: 2004(к)

**«Сантас Лягуна»**
* Чэмпіён Мэксыкі: 2008(к), 2012(к)

**«Амэрыка»**
* Чэмпіён Мэксыкі: 2014(а), 2018(а)
* Уладальнік Кубка Мэксыкі: 2019(к)
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў КОНКАКАФ: 2015, 2016

**Мэксыка**:
* Пераможца летніх Алімпійскіх гульняў: 2012
* Уладальнік Залатога кубка КОНКАКАФ: 2015
* Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў: 2012, 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Статыстыка на National Football Teams
* Профіль на 2014 FIFA World Cup

Катэгорыя:Мэксыканскія футбалісты
Катэгорыя:Мэксыканскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2012 году
Эйсманд

**Эйсманд** — польскае і беларускае прозьвішча, вытворнае ад імя Эйсімонт. 

## Носьбіты
* Антоні Эйсманд (1850—?) — польскі батанік
* Зофія Эйсманд (1903/1904—1993) — удзельніца арганізацыі сясьцёр-дамініканак у Маскве
* Станіслаў Эйсманд (1894—1939) — польскі мастак
* Францішак Тэадор Эйсманд (1859—1931) — польскі мастак
* Юзэф Эйсманд (1862—1937) — польскі заоляг, аўтар шэрагу прац з цыталёгіі і эмбрыялёгіі
* Юльян Эйсманд (1892—1930) — польскі паэт
* Яцэк Эйсманд (1837—2013) — польскі сацыёлаг

## Глядзіце таксама
* Эйсмант
Каханоўскі

**Каханоўскі** — беларускае і польскае прозьвішча, мае паходжаньне ад гербу Корвін. Вядомыя носьбіты:

* Ян Каханоўскі з Чарналесься — польскі паэт эпохі Адраджэньня.
* Ян Каханоўскі — выкладчык мужчынскай гімназіі Горадні, стваральнік Гарадзенскага заапарка.
* Генадзь Каханоўскі — беларускі гісторык, археоляг, краязнавец, фальклярыст, літаратуразнавец.
* Аляксандар Каханоўскі — беларускі гісторык.
* Аўген Каханоўскі (сапраўднае імя *Аўген Тодаравіч Калубовіч*) — беларускі пісьменьнік, гісторык, грамадзкі і палітычны дзяяч.
* Дзьмітры Каханоўскі — поўны кавалер ордэна Славы, пазбаўлены ўсіх званьняў і ўзнагарод.
* Пётар Каханоўскі (у манастве Сымон) — украінскі перакладчык і прапаведнік пачатку XVIII стагодзьдзя.
Заскавічы

**За́скавічы** — вёска ў Беларусі, уваходзіць у склад Лебедзеўскага сельсавету Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзіца на захадзе ад Маладэчна, недалёка ад Смаргоні.

## Насельніцтва
* 2010 год — 714 чалавек
* 1999 год — 761 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лебедзеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Вялічка

Назву **Вялічка** маюць:

* Вялічка — горад у Малапольскім ваяводзтве Польшчы
* Вялічка (саляная капальня)

**Вялі́чка** — беларускае і ўкраінскае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Алег Вялічка — беларускі хірург, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь III i IV скліканьняў
* Валянцін Вялічка — беларускі дыплямат, амбасадар Беларусі ва Ўкраіне (з 2001 году)
* Вольга Вялічка — беларуская грамадзкая актывістка, прафэсійная псыхоляг і літаратарка
* Уладзімер Вялічка — беларускі філёзаф, журналіст, публіцыст

## Глядзіце таксама
* Вялічкі
* Велічка
Эйсмант

**[[Эйсманты|Э́йсмант]]** — беларускае і польскае прозьвішча, вытворнае ад імя Эйсімонт. 

## Носьбіты
* Аляксей Эйсмант (1791—1849) — расейскі генэрал
* Ганна Эйсмант ( 1971) — польская гандбалістка
* Ганна Эйсмант — беларуская журналістка
* Іван Эйсмант ( 1977) — прапагандыст рэжыму Лукашэнкі Ў Беларусі
* Мікалай Эйсмант (1891—1935) — савецкі дзяржаўны дзяяч
* Натальля Эйсмант (у дзявоцтве Сялюн;  1984) — прапагандыстка рэжыму Лукашэнкі
* Станіслаў Эйсмант (1887 — ?) — беларускі каталіцкі сьвятар
* Стэфан Эйсмант (1813—2006) — польскі вайскоўца
* Уладзімер Эйсмант ( 1972) — украінскі гісторык
* Францішак Марыя Кандыд Эйсмант (1853—1910) — польскі паэт

## Глядзіце таксама
* Эйсманты
* Эйсманд
Тэафілё Гут’ерэс

**Тэафілё Антоніё Гут’ерэс Ранкансьё** (;  17 траўня 1985 году, Баранкільля, Калюмбія) — калюмбійскі футбаліст, нападнік клюбу «Атлетыка Хуніёр» і нацыянальнай зборнай Калюмбіі. Таленавіты нападнік, Tэo часьцяком падкрэсьліваецца калюмбійцамі ў сацыяльных мэдыя як культавая фігура.

## Кар’ера
### Клюбная
У дарослым футболе дэбютаваў у 2006 годзе выступамі за каманду клюбу «Баранкільля», у якой правёў адзін сэзон, прыняўшы ўдзел у 28 матчах чэмпіянату. Сваёй гульнёй за гэтую каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнэрскага штабу галоўнай каманды «Атлетыка Хуніёр», у склад якой далучыўся ў 2007 годзе.

У 2010 годзе заключыў кантракт з турэцкім клюбам «Трабзанспор», у складзе якога правёў наступны год сваёй кар’еры. У 2011 годзе Тэо самавольна зьехаў з базы клюбу на радзіму без дазволу трэнэра сьцьвярджаючы, што мае некаторыя праблемы са здароўем. Пасьля праверак, лекары не знайшлі аніякіх праблемаў са здароўем, 3 лютага 2011 году, «Трабзанспор» прыняў прапанову ад «Расінгу» на пераход гульца. 2012 год гулец правёў у арэндах у складзе каманд клюбаў «Лянус» і «Хуніёр». Таксама некаторы час Гут’ерэс правёў у складзе мэксыканскага клюбу «Крус Асуль», у які перайшоў за 3 млн даляраў ЗША, зарабляючы ў новым клюбе 1,5 млн даляраў у год.

Да табару клюбу «Рывэр Плэйт» далучыўся ў 2013 годзе.

### Міжнародная
Тэо ў 2009 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Калюмбіі. У першай жа гульні за зборную, якая праходзіла супраць зборнай Сальвадору, ён адзначыўся мячом. Матч скончыўся зь лікам 2:1 на карысьць калюмбійцаў.

Удзельнік летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году.

## Дасягненьні
**«Трабзанспор»**:
* Уладальнік Кубка Турэччыны: 2010
* Уладальнік Супэркубка Турэччыны: 2010

**«Крус Асуль»**:
* Уладальнік Кубка Мэксыкі: 2013(к)

**«Рывэр Плэйт»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2014(ф)
* Уладальнік Паўднёваамэрыканскага кубка: 2014
* Пераможца Рэкопы Паўднёвай Амэрыкі: 2015
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2015

**«Спортынг»**:
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2015

**«Атлетыка Хуніёр»**:
* Чэмпіён Калюмбіі: 2018(ф), 2019(а)
* Уладальнік Кубка Калюмбіі: 2017
* Уладальнік Супэркубка Калюмбіі: 2019, 2020

**«Дэпартыва»**:
* Чэмпіён Калюмбіі: 2021(ф)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Статыстыка на National Football Teams
* 

Катэгорыя:Калюмбійскія футбалісты
Катэгорыя:Калюмбійскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Дыега Люгана

**Дыега Альфрэда Люгана Марэна** (;  2 лістапада 1980 году, Канэлёнэс, Уругвай) — уругвайскі футбаліст, абаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Уругваю, у якой быў капітанам.

## Кар’ера
### Клюбная
Кар’еру Дыега распачаў у адным з самых моцных клюбаў Уругваю «Насьяналь» у 1999 годзе, аднак за ўсе гады праведзеныя ў камандзе за клюб амаль не выступаў, а 2002 год правёў у арэндзе ў клюбе «Пляса Калёнія». Сваёй гульнёй за апошнюю каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнэрскага штабу бразыльскага клюбу «Сан-Паўлу», у склад якога далучыўся ў 2003 годзе. У Бразыліі Дыега атрымаў месца ў асноўным складзе. Разам з клюбам выйграў шэраг мясцовых і міжнародных трафэяў.

У 2006 годзе заключыў кантракт з турэцкім «Фэнэрбахчэ», у складзе якога правёў наступныя пяць гадоў сваёй кар’еры. Наступнымі клюбамі Люгана былі францускі «Пары Сэн-Жэрмэн», гішпанская «Маляга» й ангельскі «Ўэст Бромўіч Альбіён».

### Міжнародная
У 2003 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Уругваю.

## Дасягненьні
**«Насьяналь»**:
* Чэмпіён Уругваю: 2000, 2001

**«Сан-Паўлу»**:
* Чэмпіён штату Сан-Паўлу: 2005
* Чэмпіён Бразыліі: 2005
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2005
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2005

**«Фэнэрбахчэ»**:
* Чэмпіён Турэччыны: 2007, 2011
* Уладальнік Супэркубка Турэччыны: 2007, 2009

**Уругвай**:
* Уладальнік Кубка Амэрыкі: 2011

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Профіль на Soccerway
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Уругвайскія футбалісты
Штэфан Ліхтштайнэр

**Штэ́фан Ліхтшта́йнэр** (;  16 студзеня 1984 году, Адлігеншвіль, Швайцарыя) — былы швайцарскі футбаліст, абаронца. Былы гулец нацыянальнай зборнай Швайцарыі.

## Кар’ера
### Клюбная
У юнацтве выступаў за цюрыскі клюб «Грасгопэр», дзе здолеў замацавацца ў асноўным складзе ў сэзоне 2002—2003 гадоў. Пасьля сэзону 2004—2005 гадоў перайшоў у табар францускага клюбу «Ліль», стаўшы адным зь пяці швайцарскіх футбалістаў, які перайшлі ў клюбы Лігі 1 цягам лета лета 2005 году. Ён стаў сталым гульцом асноўнага складу клюбу ў сваім першым сэзоне і дапамог «Лілю» заняць выніковае трэцяе месца, каб забясьпечыць клюбу месца ў Лігу чэмпіёнаў на наступны год.

Пасьля добрых выступаў за нацыянальную каманду на Эўра-2008, некалькі клюбаў, як то «Пары Сэн-Жэрмэн» і «Эвэртан», выказалі зацікаўленасьць у падпісаньні гульца. Аднак Штэфан адхіліў прапанову ПСЖ і, у ліпені, падпісаў кантракт зь італьянскім «Ляцыё» на чатыры гады. Паводле некаторых зьвестак сума трансфэру магла быць у раёне 1,5 млн эўра.

27 чэрвеня 2011 году «Ювэнтус» пацьвердзіў пераход Ліхтштайнэра за 10 млн эўра.

### Міжнародная
Упершыню Штэфан вызываўся ў нацыянальную зборную Швайцарыі яшчэ ў 2005 годзе, аднак на пляцоўку не выходзіў. 11 лістапада 2006 году ён дэбютаваў у таварыскім матчы супраць зборнай Бразыліі, якая скончылася паразай зь лікам 2:1.

## Дасягненьні
**«Грасгопэр»**:
* Чэмпіён Швайцарыі: 2003

**«Ляцыё»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2009
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2009

**«Ювэнтус»**:
* Чэмпіён Італіі: 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018
* Уладальнік Кубка Італіі: 2015, 2016, 2017, 2018
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2012, 2013, 2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына на афіцыйным сайце ФК «Ювэнтус»
* Профіль на ESPN
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты
Дыега Бэнальлё

**Дыега Арлянда Бэнальлё** (;  8 верасьня 1983 году, Цюрых, Швайцарыя) — былы швайцарскі футбаліст, брамнік нацыянальнай зборнай Швайцарыі.

## Кар’ера
### Клюбная
Першым клюбам Дыега быў цюрыскі «Грасгопэр». У 2002 годзе гульца запрыкмецілі сэлекцыянэры зь нямецкага «Штутгарту», аднак у Нямеччыне Бэнальлё выступаў толькі за рэзэрвістаў нямецкага клюбу. У сэзоне 2005—2006 гадоў брамнік далучыўся да партугальскага «Насьёналу», дзе стаў асноўным брамнікам пасьля сыходу ў «Чэлсі» вэтэрана Энрыке Іларыю.

22 студзеня 2008 году Дыега вярнуўся ў Нямеччыну, на гэты раз у клюб «Вольфсбург». У новай камандзе швайцарскі легіянэр стаў першым брамнікам каманды, а ў сэзоне 2008—2009 гадоў, пераможным для клюбу, Дыега прапусьціў у чэмпіянаце толькі 3 гульні.

### Міжнародная
Да нацыянальнай зборнай Швайцарыі Бэнальлё прыцягваўся яшчэ на чэмпіянат сьвету 2006 году, аднак тамака ён быў толькі трэцім брамнікам каманды пасьля Паскаля Цубэрбюлера й Фабіё Кальторці. Аднак ужо з 2008 году стаў асноўным брамнікам зборнай.

## Дасягненьні
**«Вольфсбург»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2009
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Бачына на афіцыйным сайце ФК «Вольфсбург»
* Статыстыка на ForaDeJogo
* Профіль на Zerozero
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты
Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Вальтэр Аёві

**Вальтэр Арлянда Аёві Кароса** (;  11 жніўня 1979 году, Эсмэральдас, Эквадор) — былы эквадорскі футбаліст, левы абаронца й паўабаронца. Гулец нацыянальнай зборнай Эквадору.

## Дасягненьні
**«Эмэлек»**:
* Чэмпіён Эквадору: 2001, 2002

**«Эль-Насьяналь»**:
* Чэмпіён Эквадору: 2006

**«Мантэрэй»**:
* Чэмпіён Мэксыкі: 2009(а), 2010(а)
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў КОНКАКАФ: 2011, 2012, 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Статыстыка на National Football Teams

Катэгорыя:Эквадорскія футбалісты
Адмір Мэгмэдзі

**Адмір Мэгмэдзі** (;  16 сакавіка 1991 году, Госьцівар, Паўночная Македонія) — колішні швайцарскі футбаліст, нападнік. Абараняў колеры нацыянальнай зборнай Швайцарыі. Адмір ёсьць этнічным альбанцам.

## Кар’ера
### Клюбная
Футболам пачаў займацца ў акадэміі «Бэлінцоны», пасьля чаго займаўся яшчэ ў моладзевых камандах «Вінтэртуру» й «Цюрыху», за апошні зь якім дэбютаваў у прафэсійным футболе 20 ліпеня 2008 году. У гэтым сэзоне Адмір 11 разоў зьявіўся на пляцоўцы, кожны раз выходзячы на замену. Адзначыўся малады нападнік у гэтых гульнях 2 разы. На наступны сэзон 2009—2010 гадоў Мэгмэдзі ўжо стаў асноўным нападнікам клюбу.

6 студзеня 2012 году Адмір заключыў кантракт на 4,5 году з кіеўскім «Дынама». Параіўшыся зь сям’ёй, ён абраў кашулю з 13-м нумарам. Дэбютаваў у складзе ўкраінскага клюбу 4 сакавіка ў матчы прэм’ер-лігі супраць кіеўскага «Арсэналу». Не зважаючы на тое, што ён рэгулярна зьяўляўся на поле, стаць асноўным гульцом каманды ён ня здолеў, з-за чаго 9 ліпеня 2013 году быў аддадзены на сэзон у арэнду ў нямецкі «Фрайбург», які выкупіў кантракт гульца 26 траўня 2014 году за 6 млн эўра.

### Міжнародная
У траўні 2011 году быў упершыню запрошаны ў нацыянальную зборную Швайцарыі. 4 чэрвеня таго ж году, у матчы адборачнага цыклю да Эўра-2012 супраць зборнай Ангельшчыны дэбютаваў за нацыянальную каманду. Адмір выйшаў у гэтым матчы на замену на 74 хвіліне замест форварда Эрэна Дэрдыёка.

## Дасягненьні
**«Цюрых»**:
* Чэмпіён Швайцарыі: 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Профіль на Bundesliga.com

Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты
Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Рохэр Эсьпіноса

**Ро́хэр Аніба́ль Эсьпіно́са Рамі́рэс** (;  25 кастрычніка 1986 году, Пуэрта-Картэс, Гандурас) — гандураскі футбаліст, паўабаронца абарончага пляну нацыянальнай зборнай Гандурасу.

## Кар’ера
### Клюбная
Нарадзіўся Рохэр у Гандурасе, аднак у 12 гадоў разам зь сям’ёй пераехаў у ЗША, дзе пачаў займацца футболам у Дэнвэры. У дарослым футболе дэбютаваў у 2006 годзе выступамі за амэрыканскую каманду клюбу «Арызона Сагаўрас», у якой правёў адзін сэзон, прыняўшы ўдзел толькі ў 7 матчах чэмпіянату.

У 2008 годзе далучыўся да складу клюбу МЛС «Спортынг Канзас-Сіці», за які правёў больш за 100 матчаў. У 2013 годзе перайшоў у ангельскі «Ўіган Атлетык», пакуль той яшчэ выступаў у Прэм’ер-Лізе. У пачатку 2015 году Рохэр прыняў рашэньне вярнуцца ў свой былы клюб «Спортынг Канзас-Сіці».

### Міжнародная
У 2009 годзе дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Гандурасу.

## Дасягненьні
**«Спортынг Канзас-Сіці»**:
* Уладальнік Кубка ЗША: 2012, 2015, 2017

**«Ўіган Атлетык»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2013

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на MLS
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гандураскія футбалісты
Катэгорыя:Гандураскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Эсэк’ель Гарай

**Эсэк’ель Марсэлё Гарай Гансалес** (;  10 кастрычніка 1986 году, Расарыё, Аргентына) — былы аргентынскі футбаліст, абаронца. Гулец нацыянальнай зборнай Аргентыны. Алімпійскі чэмпіён 2008 году.

## Кар’ера
### Клюбная
Футболам Эсэк’ель пачаў занімацца ў клюбе з роднага гораду Расарыё «Ньюэлз Олд Бойз», за які дэбютаваў у 18 гадоў у хатнім матчы супраць клюбу «Хімнасія і Эсгрыма».

У сьнежні 2005 году Гарай далучыўся да клюбу Ля Лігі «Расінгу», згуляўшы за каманду 7 поўных матчаў. Клюб з Кантабрыі ў той сэзон ледзь пазьбег вылету, заняўшы 17 месца. Наступны сэзон Гарай згуляў вельмі шыкоўна, то бок у 31 гульні ён забіў 9 галоў, столькі з абаронцаў з буйных эўрапейскіх лігаў забіў у той год толькі абаронца «Інтэру» Марка Матэраццы (9). У гульнях супраць «Рэалу» Гарай адзначыўся тройчы: у хатняй перамозе 2:1 і пры гасьцявой паразе зь лікам 1:3. «Расінг» скончыў чэмпіянат на высокім для сябе 10 месцы.

18 траўня 2008 году «Рэал» выкупіў трансфэр аргентынца, аднак даў дазвол адгуляць гульцу ў клюбе яшчэ адзін сэзон у арэндзе. Сума ўгоды склала каля 10 млн эўра. Зь лета 2009 году Эсэк’ель стаў выступаць за «Рэал». У першым сэзоне ён правёў у чэмпіянаце 20 матчаў і дапамог камандзе стаць віцэ-чэмпіёнам Гішпаніі, аднак з прыходам улетку 2010 году на трэнэрскі масток «сьметанковых» Жузэ Маўрыньню, Гарай страціў месца ў асноўным складзе.

5 ліпеня 2011 году гулец перайшоў у партугальскую «Бэнфіку» за 5,5 млн эўра, падпісаўшы кантракт на чатыры гады. Паводле дамовы ў адваротным кірунку адправіўся Фабію Куэнтран. У пачатку 2014 году рэгулярна хадзілі чуткі пра магчымы пераход Эсэк’еля ў склад піцерскага «Зэніту».

25 чэрвеня 2014 году расейскі клюб «Зэніт» падпісаў Гарая, выклаўшы за гульца 15 млн эўра, пры гэтым партугальскі клюб атрымаў толькі 6 млн эўра, то бок 40% ад сумы. Астатнюю частку сумы атрымаў мадрыдзкі «Рэал».

### Міжнародная
Эсэк’ель выклікаўся ў склад моладзевай зборнай Аргентыны, ягонымі партнэрамі па той зборнай былі Сэрхіё Агуэра, Фэрнанда Гага, Ліянэль Мэсі й іншыя. Гарай дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Аргентыны 22 жніўня 2007 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Нарвэгіі, дзе аргентынцы саступілі зь лікам 1:2.

## Дасягненьні
**«Ньюэлз Олд Бойз»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2004 (а)

**«Рэал»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2011

«**Бэнфіка**»:
* Чэмпіён Партугаліі: 2014
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2014
* Уладальнік Кубка партугальскай лігі: 2012, 2014

**«Зэніт»**:
* Чэмпіён Расеі: 2015
* Уладальнік Кубка Расеі: 2016
* Уладальнік Супэркубка Расеі: 2016

**«Валенсія»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2019

**Аргентына**:
* Алімпійскі чэмпіён: 2008

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бачына на афіцыйным сайце ФК «Бэнфіка»
* Профіль на Zerozero
* Статыстыка на National Football Teams
* Профіль на Transfermarkt

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2008 году
Люкас Більля

**Лю́кас Радры́га Бі́льля** (;  30 студзеня 1986 году, Мэрсэдэс, Аргентына) — колішні аргентынскі футбаліст, паўабаронца абарончага пляну. Раней абараняў колеры нацыянальнай зборнай Аргентыны.

## Кар’ера
### Клюбная
Займаўся футболам у клюбе «Эстудыянтэс» з роднага гораду Мэрсэдэс і «Архэнтынас Хуніёрс», за апошні зь якіх дэбютаваў у дарослым футболе ў 2003 годзе. У клюбе правёў 2 сэзоны, пасьля чаго перайшоў у клюб «Індэпэнд’ентэ».

Сваёй гульнёй за «Індэпэнд’ентэ» прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнэрскага штабу бэльгійскага «Андэрлехту», да складу якога далучыўся ў 2006 годзе. Згуляў за «Андэрлехт» наступныя сем сэзонаў сваёй гульнявой кар’еры, правёўшы больш за 200 матчаў у чэмпіянаце Бэльгіі. 23 ліпеня 2013 году «Ляцыё» абвесьціў пра пераход Більлі ў свой склад. Гулец падпісаў кантракт на пяць гадоў.

### Міжнародная
У 2011 годзе Люкас дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Аргентыны.

## Дасягненьні
**«Андэрлехт»**:
* Чэмпіён Бэльгіі: 2007, 2010, 2012, 2013
* Уладальнік Кубка Бэльгіі: 2008
* Уладальнік Супэркубка Бэльгіі: 2006, 2007, 2010, 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Статыстыка на FootballDatabase
* Статыстыка на National Football Teams
* Профіль на FIFA

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Мэнсур Муйджа

**Мэнсур Муйджа** (;  28 сакавіка 1984 году, Заграб, СФРЮ) — басьнійскі футбаліст, абаронца нацыянальнай зборнай Босьніі і Герцагавіны.

## Кар’ера
Мэнсур пачаў кар’еру ў клюбе харвацкім клюбе «Заграб». У 2009 годзе перайшоў у склад нямецкага «Фрайбургу». 12 студзеня 2011 году падоўжыў дамову зь нямецкім клюбам.

10 жніўня 2010 году дэбютаваў у складзе зборнай Босьніі і Герцагавіны ў матчы супраць зборнай Катару.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на National Football Teams
* Профіль на Transfermarkt

Катэгорыя:Басьнійскія футбалісты
Крыстыян Баляньяс

**Крыстыян Баляньяс Навара** (;  17 траўня 1984 году, Атыльлё, Коста-Рыка) — колішні костарыканскі футбаліст, паўабаронца. Мае досьвед выступаў у складзе нацыянальнай зборнай Коста-Рыкі.

## Кар’ера
Дэбютаваў у прафэсійным футболе выступамі за наймацнейшы клюб Коста-Рыкі «Сапрыса». У 2007 годзе зьехаў гуляць у Скандынавію.

У 2005 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Коста-Рыкі.

## Дасягненьні
**«Сапрыса»**:
* Чэмпіён Коста-Рыкі: 2004(а), 2006(а), 2006(к), 2007(а), 2007(к), 2016(а), 2018(к), 2020(к), 2021(к)
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў КОНКАКАФ: 2005

**«Капэнгаген»**:
* Чэмпіён Даніі: 2011, 2013
* Уладальнік Кубка Даніі: 2012

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Профіль на FootballDatabase
* Статыстыка на National Football Teams
* 
* 
* 

Катэгорыя:Костарыканскія футбалісты
Плошча Цяньаньмэнь

**Пло́шча Цяньаньмэ́нь** — цэнтральная й найбуйнейшая плошча Пэкіну. Названая ў гонар брамы Цяньаньмэнь (даслоўна «брама нябеснага спакою»), якая знаходзіцца на поўнач ад плошчы і аддзяляе яе ад Забароненага гораду.

## Падзеі
Плошча Цяньаньмэнь традыцыйна лічыцца сымбалічным сэрцам кітайскай нацыі. За межамі Кітаю плошча набыла сумную вядомасьць у сувязі з расстрэлам студэнтаў у чэрвені 1989 году. Аднак гэта ня першае падобнае здарэньне на плошчы Цяньаньмэнь. Так, стыхійныя выступы 4—5 красавіка 1976 году з нагоды сьмерці аднаго зь лідэраў КПК Чжоў Эньлая таксама былі разагнаныя ўладамі.

Катэгорыя:Плошчы Пэкіну
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1415 годзе
Катэгорыя:Дунчэн (Пэкін)
Катэгорыя:Нацыянальныя плошчы
Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі КНР
Ягана Шпіры

**Ягана Шпіры** (, ), пры нараджэньні ***Ягана Люіза Гойсэр*** (; 12 чэрвеня 1827, Гірцэль, Швайцарыя — 7 ліпеня 1901, Цюрых, Швайцарыя) — швайцарская дзіцячая пісьменьніца, найбольш вядомая сваёй кнігай «Гайдзі».

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася ў сельскай мясцовасьці, улетку дзяцінства праводзіла ў ваколіцах Куру (Граўбюндэн), які пазьней апіша ў сваіх творах.

У 1852 року выйшла за адваката Бэрнгарда Шпіры. Жывучы ў Цюрыху, пачала апісваць жыцьцё ў вёсцы. Першая аповесьць «Нататка на Вроневай магіле», якая апавядае пра жыцьцё жанчыны пад хатнім гвалтам, выйшла ў 1880. У наступным годзе зьявіліся гісторыі для дзяцей і падлеткаў, сярод якіх быў і раман «Гайдзі», якія пісьменьніца напісала за чатыры тыдні. «Гайдзі» — гісторыя пра дзяўчынку-сірату, што жыве зь дзедам у швайцарскіх Альпах; відарысы ў рамане апісаныя вельмі маляўніча.

Муж Яганы і адзіны іхні сын Бэрнард памерлі ў 1884 року. Пасьля гэтага яна прысьвяціла сябе дабрачыннасьці і напісала больш за 50 апавяданьняў. Пахаваная побач зь сям’ёй на могілках Зыльфэльд-А ў Цюрыху.

## Ушанаваньне памяці
У Швайцарыі пісьменьніцу вельмі шануюць; ейны партрэт выдадзены на марцы ў 1951 року і выбіты на памятнай манэце ў 20 франкаў у 2009.

## Вонкавыя спасылкі

* Праект «Гутэнбэрг»
* Творы Яганы Шпіры на LibriVox
* Творы Яганы Шпіры на Classicreader

Катэгорыя:Швайцарскія дзіцячыя літаратары
Катэгорыя:Нарадзіліся ў кантоне Цюрых
Катэгорыя:Швайцарскія раманісты
Катэгорыя:Нямецкамоўныя літаратары
Парлямэнцкая асамблея АБСЭ

**Парлямэнцкая асамблея АБСЭ** () — міжпарлямэнцкая арганізацыя, якая аб’ядноўвае парлямэнты 57 дзяржаваў рэгіёну АБСЭ, уключаючы Эўропу, Азію і Паўночную Амэрыку. Паводле стану на студзень 2016 году, 6 дэпутатаў Нацыянальнага сходу Беларусі ўваходзяць у дэлегацыю ў ПА АБСЭ.

## Старшыні
* Ілка Суомінен, Фінляндыя (1992—1994)
* Фрэнк Сваэлен, Бэльгія (1994—1996)
* Хавіер Рупэрэс, Гішпанія (1996—1998)
* Гэле Дайн, Данія (1998—2000)
* Адрыян Сэвэрын, Румынія (2000—2002)
* Брус Джордж, Вялікабрытанія (2002—2004)
* Элсі Гастынгс, ЗША (2004—2006)
* Горан Ленмаркер, Швэцыя (2006—2008)
* Жуан Суарэш, Партугалія (2008—2010)
* Пэтрас Эфтымію, Грэцыя (2010—2012)
* Рыкарда Мільёры, Італія (2012—2013)
* Вольфганг Гросрук, Аўстрыя (2013), в.а. старшыні Асамблеі
* Ранка Крывакапіч, Чарнагорыя (2013—2014)
* Ілка Канэрва, Фінляндыя (2014—2016)
* Крысьцін Мутанен, Аўстрыя (2016—2018)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Арганізацыя бясьпекі і супрацы ў Эўропе
Аляксандар Каханоўскі

**Алякса́ндар Кахано́ўскі** ( 24 ліпеня 1963 году, Маладэчна, Менская вобласьць, БССР) — беларускі гісторык.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Маладэчне. Сын Генадзя Каханоўскага. З адзнакай скончыў гістарычны факультэт БДУ (1985), асьпірантуру пры ім (1988). Абараніў кандыдацкую дысэртацыю «Социально-классовая структура населения Белоруссии во второй половине ХIХ века». Кандыдат гістарычных навук (1989).

3 1988 году навуковы супрацоўнік, старшы навуковы супрацоўнік, вядучы навуковы супрацоўнік, кіраўнік навукова-дасьледчае лябараторыі гісторыі Беларусі БДУ. З 1991 году намесьнік дэкана гістарычнага факультэту БДУ па навуковай працы. Адначасова з 1992 году дацэнт катэдры гісторыі БДУ. З 1999 году загадчык катэдры гісторыі Беларусі новага й найноўшага часу.

Аўтар больш за 140 навуковых і навучальна-мэтадычных прац, у тым ліку ў суаўтарстве манаґрафіі, 20 навучальных дапаможнікаў па гісторыі Беларусі. Распрацаваў і чытае для студэнтаў гістарычнага факультэта лекцыйныя курсы па гісторыі Беларусі XIX ст. і гісторыі Беларусі з 1939 г. да пачатку XXI ст., адмысловы курс «Інтэлігенцыя Беларусі XIX — пачатка XX ст.» і інш. Зьяўляўся кіраўніком шэрагу навуковых праектаў, якія фінансаваліся Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь. Сябра навуковай рады Дзяржаўнай комплекснай праграмы навуковых дасьледваньняў «Гісторыя і культура».

## Навуковыя дасьледаваньні
Дасьледуе сацыяльныя і этнакультурныя працэсы на Беларусі ХІХ—ХХ ст. Аўтар падручнікаў, даведачна-інфармацыйных дапаможнікаў: «Гісторыя Беларусі» (1994), «Гісторыя Беларусі: Навучальны дапаможнік…» (1996) і інш. Суаўтар кнігі «Руплівец нашай старасьветчыны: Яўстах Тышкевіч» (Мн., 1991), напісанай разам з Генадзем Каханоўскім.

## Крыніцы

## Літаратура
* Каханоўскі Аляксандр Генадзьевіч// Корзенко Г. В. Историки Беларуси в начале ХХI столетия: биобиблиографический справочник. — Мн.: Беларуская навука, 2007. — С. 159.

## Вонкавыя спасылкі
* БГУ. КОХАНОВСКИЙ Александр Геннадьевич

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маладэчне
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Крыстаф Крамэр

**Крыстаф Крамэр** (;  19 лютага 1991 году, Золінген, Нямеччына) — нямецкі футбаліст, паўабаронца. Мае на сваім рахунку выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Нямеччыны, зь якой станавіўся чэмпіёнам сьвету.

## Кар’ера
### Клюбная
Крыстаф Крамэр пачаў сваю кар’еру ў сыстэме «Баеру», куды трапіў у дзевяцігадовым узросьце. У 2010 годзе ён быў пераведзены ў другую каманду «Баеру». Праз сэзон Крыстафа вярнулі ў першую каманду і адразу ж адправілі ў арэнду ў клюб «Бохум». У складзе клюбу другой бундэсьлігі Крыстаф за два сэзоны правёў шэсьцьдзесят адзін матч і забіў чатыры галы. Пасьля вяртаньня з «Бохуму» ён быў ізноў адпраўлены ў арэнду, гэты разам у мёнхэнглядбаскую «Барусію». Ягоны дэбют у Бундэсьлізе адбыўся 9 жніўня 2013 году ў матчы супраць мюнхэнскай «Баварыі». А свой першы гол у найвышэйшай лізе Крыстаф забіў у сустрэчы з «Гановэрам» 17 жніўня. Пасьля гэтага сэзону атрымаў запрашэньне ў нацыянальную зборную Нямеччыны.

### Міжнародная
Ягоны дэбют за нацыянальную зборную Нямеччыны адбыўся 13 траўня 2014 году ў матчы супраць Польшчы. Гулец трапіў у склад зборнай на чэмпіянат сьвету 2014.

## Дасягненьні
**Нямеччына**:
* Чэмпіён сьвету: 2014

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на fussballdaten.de
* Профіль на сайце transfermarkt.de

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па футболе
Сядзельнікі

**Сядзе́льнікі** (таксама — *Сідзе́льнікі*) — вёска ў Падароскім сельсавеце Ваўкавыскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Мінуўшчына
Мясцовасьць вядомая зь сярэдзіны XVI ст. У XVII ст. шляхецкая ваколіца. У 1796 пражывала 35 шляхецкіх сем’яў. Побач фальварак, які належаў Ёсіфу Ельцу, другі фальварак — уласнасьць Бэнэдыкта і Мікалая Равенскіх, трэці — Антонія Шчыгельскага.

У 1836 року прыватная вёска, 10 двароў, 51 жыхар. Ваколіца аднадворцаў, 4 двары, 19 жыхароў. У 1914 г. у вёсцы 10, у маёнтку 7 двароў, 94 жыхары.

У 1947 г. арганізаваны калгас. У 50-я гады XX ст. на рацэ Зальвянцы пабудаваная гідраэлектрастанцыя.

## Насельніцтва
* 1999 год — 141 жыхар
* 1 студзеня 2004 году — 70 двароў, 134 жыхары
* 2010 год — 72 жыхары

## Турыстычная інфармацыя
* Рэшткі сядзібы і парку сярэдзіны XIX ст.
* Царква (канец XIX стагодзьдзя)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Падарожжа Дылетанта. Сядзельнікі

Катэгорыя:Падароскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ваўкавыскага раёну
Матыяс Гінтэр

**Матыяс Люкас Гінтэр** (;  19 студзеня 1994 году, Марх, Нямеччына) — нямецкі футбаліст, які выступае за клюб «Фрайбург» і нацыянальную зборную Нямеччыны на пазыцыі абаронцы. Чэмпіён сьвету 2014 году.

## Клюбная кар’ера
21 студзеня 2012 году Гінтэр дэбютаваў у складзе «Фрайбургу» ў матчы супраць «Аўгсбургу», замяніўшы на 70 хвіліне Антона Пуціла, у дэбютнай гульні Гінтэр забіў свой першы гол на 88 хвіліне, які апынуўся пераможным для сваёй каманды. Гэты гол зрабіў яго самым маладым гульцом у гісторыі клюбу з Брайсгаў, якія забілі гол у матчах Бундэсьлігі. Папярэдні рэкорд належаў Дэнісу Аога. 23 студзеня, праз два дня пасьля дэбюту, Гінтэр падпісаў з «Фрайбургам» прафэсійны кантракт. У сэзоне 2012—2013 гадоў замацаваўся, як лідэр «Фрайбургу», пасьля гэтага сэзону застаўся ў камандзе нягледзячы на інтарэс да гульца з боку «Баварыі». У сэзоне 2013—2014 гадоў стаў адным з найлепшых абаронцаў Бундэсьлігі, і атрымаў запрашэньне ў нацыянальную зборную Нямеччыны. 

17 ліпеня 2014 году Гінтэр перайшоў у дортмундзкую «Барусію», падпісаўшы кантракт да 2019 году, па неафіцыйных зьвестках сума трансфэру склала каля 10 млн эўра.

## Дасягненьні
**«Барусія» Дортмунд**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2014
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2017

**Нямеччына**:
* Чэмпіён сьвету: 2014
* Срэбны прызэр летніх Алімпійскіх гульняў: 2016

**Прыватныя**:
* Прыз Фрыца Вальтэра (да 18 гадоў): 2012.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на сайце fussballdaten.de

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Чэмпіёны сьвету па футболе
Катэгорыя:Нямецкія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Бахмут

**Бахму́т** (; у 1924—2016 гадах — *Арцёмаўск*) — места абласнога значэньня Данецкай вобласьці, адміністрацыйны цэнтар Бахмуцкага раёну. Колькасьць жыхароў — 77 620 чалавек (2013). Разьмешчаны на рацэ Бахмутцы, за 3&nbsp;км ад аўтастрады Кіеў&nbsp;— Харкаў&nbsp;— п.п. Даўжанскі. Чыгуначны вузел.

Арцёмаўскай мескай радзе падпарадкаваныя два месты раённага значэньня Салядар і Часаў Яр і мястэчка Красна Гора.

## Эканоміка

За савецкім часам Арцёмаўск&nbsp;— вялікі цэнтар здабычы каменнай солі (больш за 1/3 дзелі ў краіне). У Бахмуце знаходзяцца НДІ «Соль» і галоўны офіс «АрцёмСоль», тады як солездабыўчыя шахты разьмешчаныя ў Салядары.

Заводы: мэталаапрацоўчы, горназдабыўчага абсталяваньня ды інструмэнтаў, рамонтна-мэханічны, кераміка-трубны, шкляны, дахоўкавы. У 2006 годзе быў адчынены завод францускай кампаніі «Lafarge» па вырабе гіпсакартону і сухіх сумесяў.

Харчовая прамысловасьць: млыны, хлеба- і мясакамбінат, лікёра-гарэлачны завод, завод шампанскіх він, малакозавод. У 2006 адчыненая вытворчасьць розных напояў.

Лёгкая прамысловасьць: абутковая і швейная фабрыкі.

## Культура і навука
Данецкая геафізычная экспэдыцыя, досьледная станцыя вінаградарства і садаўніцтва, кінатэатры, геалягічны музэй, клюбы, бібліятэкі.
* Арцёмаўскі індустрыяльны тэхнікум
* Бахмуцкі каледж мастацтваў імя Івана Карабіца
* Арцёмаўская пэдагагічная вучэльня
* Бахмуцкі мэдычны каледж
* Арцёмаўскі прафэсійны ліцэй
* 20 школаў, 29 дзіцячых садкоў, 4 ПТВ, 2 тэхнікумы.

## Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну

23 траўня 2023 году кіраўнік ПВК «Вагнэр» Яўген Прыгожын прызнаў, што за 9 месяцаў бітвы за Бахмут са жніўня 2022 году загінула звыш 20 000 расейскіх захопнікаў. Зь іх 10 000 былі штатнымі наймітамі ПВК «Вагнэр». Яшчэ 10 000 загінулых прыпадала на вязьняў, якіх «Вагнэр» завэрбаваў у расейскіх турмах. 4 чэрвеня 2023 году сакратар Рады нацыянальнай бясьпекі і абароны Ўкраіны Аляксей Данілаў ацаніў расейскія страты ў Бахмуце за больш як 6 месяцаў у 22 816 вайскоўцаў. Пры гэтым Данілаў паведаміў, што Ўзброеныя сілы Ўкраіны страцілі за гэты час у Бахмуце ў 7,5 разоў менш чалавек забітымі (звыш 3000).

## Крыніцы

## Літаратура
* Пірко В.&nbsp;О.&nbsp;Найдавніші міста Донеччини // Схід.- 2004.- вересень.
* Пірко В.&nbsp;О.&nbsp;Заселення і господарське освоєння Степової України в XVI—XVIII&nbsp;ст.&nbsp;— Донецьк, 2004.- 223 с.
* Петро Лаврів. Моя земля&nbsp;— земля моїх батьків. Донецьк, Український культурологічний центр, Донецьк: Донецьке обласне Товариство української мови ім. Т.&nbsp;Г.&nbsp;Шевченка, РВП «Лебідь». 1995. 64 с.
* Петро Лаврів. Історія південно-східної України. Львів. «Слово», 1992. 152 с 
* Литвиновська М., Пірко В. Соляні промисли Донеччини в XVII—XVIII ст.- Донецьк, 2005.- 136 с.

## Вонкавыя спасылкі
* Мескі партал


Катэгорыя:Гістарычныя мясьціны Ўкраіны