open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Java 2

**Java 2**, або Java 2.0 — наступнае разьвіцьцё і ўдасканаленьне спэцыфікацыі зыходнага стандарту мовы і плятформы Java, на які зараз прынята высылацца як на Java 1.0. У цяперашні час спэцыфікацыя плятформы Java 2 працягвае інтэнсіўна разьвівацца і ўзбагачацца, папаўняючыся новымі магчымасьцямі, асабліва з-за канкурэнцыі з плятформай .Net, якая пераняла ў Java шэраг ключавых асаблівасьцяў.

Асноўнымі ўдасканаленьнямі Java 2 у параўнаньні з Java 1.0 зьяўляюцца:

* Swing уключаны ў спэцыфікацыю плятформы Java 2
* Калекцыі
* Policy файлы
* Лічбавыя сэртыфікаты карыстача
* Бібліятэка Accessibility
* Java 2D
* Падтрымка тэхналёгіі drag-and-drop
* Поўная падтрымка Unicode, уключаючы падтрымку ўводу на японскай, кітайскай і карэйскай мовах
* Падтрымка прайграваньня аўдыё-файлаў некалькіх папулярных фарматаў
* Поўная падтрымка тэхналёгіі CORBA
* Уключэньне ў JDK для Java 2 JIT-кампілятара, палепшаная прадукцыйнасьць
* Удасканаленьні інструмэнтальных сродкаў JDK, уключаючы падтрымку прафіляваньня Java-праграм

## Вонкавыя спасылкі
* https://web.archive.org/web/20070524162037/http://doc.java.sun.com/DocWeb/

Катэгорыя:Java
T9

**T9** — прэдыктыўная сыстэма набору тэкстаў для мабільных тэлефонаў. Назва T9 паходзіць ад , гэта значыць набор тэксту на 9 кнопках.

T9 распрацаваная кампаніяй Tegic Communications, і выкарыстоўваецца ў мабільных тэлефонах большасьці буйных вытворцаў. На дадзены момант T9 зьяўляецца найболей папулярнай сыстэмай прэдыктыўнага набору тэкстаў.

Пры наборы тэксту сыстэма T9 спрабуе прадбачыць, якое слова вы спрабуеце набраць, выкарыстаючы ўбудаваны слоўнік, найболей спажыемыя словы падстаўляюцца першымі. Такі спосаб набору нашмат хутчэй звычайнага, таму што дазваляе пазьбегнуць паўторных націскаў. T9 падстаўляе толькі тыя словы, якія ўтрымоўваюць гэтулькі літар, колькі набрана на дадзены момант, і, у адрозьненьне ад сыстэмы iTap, даўжэйшыя словы не прадбачацца.

## Глядзіце таксама
* iTap
* SMS

Катэгорыя:Мабільная сувязь
ITap

**iTap** — сыстэма прэдыктыўнага набору тэксту для мабільных тэлефонаў. Распрацаваная фірмай Motorola для выкарыстаньня ў сваіх апаратах, таксама можа быць ліцэнзаваная іншымі кампаніямі.

iTap мае істотнае адрозьненьне ад сыстэмы T9, якую яна была закліканая замяніць. Калі T9 заўсёды спрабуе падставіць слова, мелае гэтулькі літар, колькі набрана на дадзены момант, то iTap спрабуе прадбачыць і даўжэйшыя словы, аналізуючы ня толькі набраныя літары, але і тэкст, набраны раней. Акрамя таго, iTap можа прадбачыць нават кароткія фразы. Такая асаблівасьць дазваляе істотна паскорыць набор тэксту, асабліва калі ў тэксце ў асноўным выкарыстоўваюцца простыя і найболей ужывальныя словы і фразы.

Сыстэма iTap зьяўляецца навучэнкай, гэта значыць яна запамінае найболей ужывальныя словы, такія як імёны, прозьвішчы, назвы, і т. д., і спрабуе падставіць іх пры наборы ў першую чаргу.

## Глядзіце таксама
* T9

Катэгорыя:Мабільная сувязь
Юры Азаронак

**Ю́ры Ўладзі́меравіч Азаро́нак** — беларускі журналіст, рэжысэр і грамадзкі дзяяч. Аўтар найболей адыёзных фільмаў аб апазыцыі. Працаваў намесьнікам старшыні Белтэлерадыёкампаніі і ў прэс-службе пракуратуры РБ.

## Біяграфія
У пачатку 1990-х гадоў уступіў у Славянскі Сабор «Белая Русь». Стаў папулярны пасьля таго, як у 1995 годзе зьняў дакумэнтальны фільм «Нянавісьць: дзеці хлусьні», у якім правёў параўнальнае апісаньне калябарацыяністаў часоў Вялікай Айчыннай вайны і сучасных беларускіх нацыяналістаў. Фільм быў паказаны напярэдадні рэфэрэндуму 1995 году і выклікаў вялікі рэзананс у грамадзтве. У 1996 годзе здымае фільм «Закуліса» аб сувязі беларускай апазыцыянэраў з замежнымі палітычнымі і фінансавымі сіламі.

У 2000 годзе стаў загадчыкам літаратурна-драматычнай рэдакцыяй Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі.

Напярэдадні прэзыдэнцкіх выбараў 2001 году стварыў дакумэнтальны сэрыял «Таемныя спружыны палітыкі», у якім асьвятляў дзейнасьць апазыцыі і розных замежных фондаў і цэнтраў у нэгатыўным ключы. Пасьля прэзыдэнцкіх выбараў — кіраўнік інфармацыйнага аддзела Беларускага патрыятычнага зьвязу моладзі.

У красавіку 2003 году прызначаны прэс-сакратаром Генэральнай пракуратуры Беларусі.

2 чэрвеня 2005 году ўказам прэзыдэнта А. Лукашэнкі прызначаны намесьнікам старшыні Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Беларусі. 13 чэрвеня 2008 году ўказам прэзыдэнта № 331 вызвалены ад гэтай пасады. Як сказанае ў дакумэнце, Азаронак вызвалены ад пасады «за зьдзяйсьненьне правіны, несумяшчальнай са знаходжаньнем на дзяржаўнай службе».

Юры Азаронак лічыцца прыхільнікам Віктара Шэймана, наймоцнага беларускага палітыка ў асяродзьдзі Лукашэнкі, прыхільніка цьвёрдых і радыкальных дзеяньняў. У красавіку 2006 году за актыўную падтрымку прэзыдэнта Юрыю Азаронку быў забаронены ўезд у ЗША і краіны Эўразьвязу.

## Асабістае жыцьцё
Сын Юрыя Азаронка Рыгор таксама стаў вядомым у якасьці тэлевізійнага прапагандыста рэжыму Лукашэнкі, асабліва ў сувязі з пратэстамі 2020—2021 гадоў.

## Узнагароды
* Прыз Парлямэнцкага Сходу Саюзу Беларусі і Расеі «За пэўнасьць маральным ідэалам у кінамастацтве» за фільм «Духоўная вайна» (2006);
* Прэмія прэзыдэнта «За духоўнае адраджэньне» за стварэньне аўтарскай тэлепраграмы «Кансьпіралёгія» (2005).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Азаренка опять бьют по лицу
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ»

Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Беларускія рэжысэры
Катэгорыя:Супрацоўнікі Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Супрацоўнікі Генэральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы культуры Беларусі
Катэгорыя:Беларускія прапагандысты
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Талька

**Та́лька**, **Гарэ́лецкі канал** (мясцовая назва **Таль**) — рака ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці, правы прыток ракі Сьвіслачы (басэйн Дняпра). Даўжыня 32 км. Плошча вадазбору 341 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6‰.

Асноўны прыток — рака Суцінка (праваруч).

Пачынаецца на мэліяраваным балоце за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Ліпнікі Гарэлецкага сельсавету, вусьце за 1,8 км на поўнач ад вёскі Талька. Цячэ Цэнтральнабярэзінскай раўнінай. Мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 365

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Пухавіцкага раёну
Цяруха

**Цяруха́** — рака ў Добрускім і Гомельскім раёнах Беларусі, левы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Даўжыня 57 км. Плошча вадазбору 525 км². Выдатак вады ў вусьці 1,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7‰.

Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Альховае Добрускага раёну, вусьце за 4 км на захад ад вёскі Церуха Гомельскага раёну. Цячэ ўсходняй ускраінай Гомельскага Палесься.

Даліна пераважна выразная. Абалона двухбаковая (шырыня да 2 км), часткова асушаная. Рэчышча (шырыня да 10 м) на працягу 9 км ад вытоку і ад пункту за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Будзішча да пункту за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Каралін Гомельскага раёну (27,1 км) каналізаванае. Берагі стромкія, вышынёй да 3 м.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў сярэдзіне 3-й дэкады сакавіка. Замярзае ў канцы 2-й дэкады сьнежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка. Рака прымае сьцёк мэліярацыйных каналаў. Некалькі шлюзаў рэгулююць яе водны рэжым. Уздоўж ракі зона адпачынку Цяруха.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 388

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Добрускага раёну
Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёну
Тур’я

Назву **Тур’я** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Тур’я — вёска ў Шчучынскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Тур’я — вёска ў Краснапольскім раёне

## Рэкі
* Тур’я — рака ў Гарадзенскай вобласьці Беларусі, правы прыток Нёмана
* Тур’я — рака ў Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток Нёмана
* Тур’я — рака ў Гомельскай вобласьці Беларусі, левы прыток Прыпяці
* Тур’я — рака ў Валынскай вобласьці Ўкраіны, правы прыток Прыпяці
* Тур’я — рака ў Менскай вобласьці Беларусі, прыток Вушы
* Тур’я — рака ў Магілёўскай вобласьці Беларусі, басэйн Сожа

## Глядзіце таксама
* Тур
* Тур’якава
Цітаўка (рака)

**Ці́таўка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Сьвіслачы (басэйн Дняпра). Цячэ ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 33 км. Плошча вадазбору 372 км². Выдатак вады ў вусьці 2,16 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3‰.

На рацэ стаяць места Мар’іна Горка і гістарычнае мястэчка Пухавічы.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца з ракі Пцічы за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Русаковічаў, вусьце ў вёсцы Пухавічах. Цячэ заходняй ускраінай Цэнтральнабярэзінскай раўніны.

Даліна ў верхняй і сярэдняй плыні невыразная, у нізоўі трапэцападобная або скрынкападобная з стромкімі схіламі. Абалона ў верхняй і сярэдняй плыні адсутнічае, у ніжняй вузкая, месцамі адсутнічае, шырынёй 0,5—0,8 км. Рэчышча (шырыня ад 10 м да 20 м) ад вытоку да вёскі Загаю на працягу 16 км каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 387.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Пухавіцкага раёну
Алесь Пашкевіч

**Алесь Пашкевіч** (нарадзіўся 11 верасьня 1972, Слуцкі раён, Менская вобласьць) — беларускі пісьменьнік і мовазнаўца, старшыня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў (2002—2011). Кандыдат філялягічных навук (1998).

## Біяграфія
Нарадзіўся 11 верасьня 1972 году ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці.

Скончыў філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту (1994) і асьпірантуру. Кандыдат філялягічных навук (1998), тэма дысэртацыі — «Фэномэн узвышэнства ў беларускай паэзіі 20 стагодзьдзя». Працаваў выкладчыкам у БДУ.

Працаваў у рэдакцыі газэты «Чырвоная зьмена», адказным сакратаром і намесьнікам галоўнага рэдактара часопісу «Першацвет», загадчыкам аддзелу паэзіі часопісу «Нёман».

Дасьледуе беларускую паэзію 1920-х гадоў. Літаратура беларускага замежжа была тэмай доктарскай дысэртацыі, якая, аднак, не была зацьверджаная пасьля ліста групы вэтэранаў.

24 верасьня 2002 году на пазачарговым ХIV зьезьдзе Саюза беларускіх пісьменьнікаў быў абраны старшынём СБП (замест Вольгі Іпатавай).

Увесну 2006 году звольнены з пасады дацэнта на філялягічным факультэце БДУ. Пагроза звальненьня над Пашкевічам вісела з таго часу, як ён актыўна ўвайшоў у палітычную кампанію Аляксандра Казуліна.

22 кастрычніка 2006 году пераабраны старшынём Саюзу беларускіх пісьменьнікаў (СБП) на другі тэрмін.

## Бібліяграфія
Аўтар дакумэнтальнага раману «Пляц Волі», раману-біяграфіі «Круг», прысьвечанай Уладзімеру Дубоўку і інш.
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ» 
* ОНЛАЙН-КАНФЭРЭНЦЫЯ З АЛЕСЕМ ПАШКЕВІЧАМ

Катэгорыя:Нарадзіліся 11 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1972 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускія палітыкі
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Трэмля (рака)

**Трэ́мля** — рака ў Гомельскай вобласьці Беларусі, левы прыток Прыпяці (басэйн Дняпра). Даўжыня 80 км. Плошча вадазбору 769 км². Выдатак вады ў вусьці 2,92 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3‰.

## Асноўныя прытокі
* *Левыя*: Мядзьведзь, канава Дубнянская, канал Плясецкі
* *Правыя*: Ветка

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на паўднёвым усходзе ад вёскі Раманішчы Рудабельскага раёну, цячэ Каленкавіцкім, Петрыкаўскім і Мазырскім раёнамі пераважна ўсходняй ускраінай нізіны Прыпяцкае Палесьсе. Вусьце ў межах Мазырскага раёну, за 2,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Міхнавічы Каленкавіцкага раёну.

Даліна невыразная, абалона двухбаковая. Рэчышча ад вытоку на працягу 73,5 км каналізаванае.

Замярзае ў сярэдзіне сьнежня, веснавое разводзьдзе ў канцы 2-й дэкады сакавіка, працягласьць 92 дні.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 368
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Рудабельскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Каленкавіцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Петрыкаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Мазырскага раёну
Тур (рака)

**Тур**, **Прудо́к** — рака ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласьці, правы прыток ракі Прыпяці (басэйн Дняпра). Даўжыня 25 км. Плошча вадазбору 178 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,46 ‰. Пачынаецца за 1,8 км на поўдзень ад вёскі Слабада, вусьце за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Лучажэвічы. Цячэ ў межах Мазырскага Палесься. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 368

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Мазырскага раёну
Пашкевіч

**Пашке́віч** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Алаіза Пашкевіч (Цётка; 1876—1916) — беларуская паэтка.
* Алесь Пашкевіч ( 1972) — старшыня Саюзу беларускіх пісьменьнікаў.
* Валентына Пашкевіч (1916—2004) — беларускі пэдагог, грамадзкая і культурніцкая дзяячка.
* Васіль Пашкевіч (1742—1797) — расейскі кампазытар, дырыжор, пэдагог, скрыпач, сьпявак, адзін з стваральнікаў расейскай нацыянальнай опэры.
* Вольга Пашкевіч ( 1960) — пісьменьніца.
* Зьбігнеў Пашкевіч (1928) — удзельнік антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху ў Смаргоні 1949—1950 гг
* Іван Пашкевіч — беларускі палітык.
* Ірына Пашкевіч — беларуская шашыстка, узначальвае Беларускую фэдэрацыю шашак.
* Міхась Пашкевіч ( 1986) — беларускі грамадзкі актывіст.
* Нічыпар Пашкевіч (1924—2003) — беларускі літаратуразнаўца, журналіст.
* Ян Пашкевіч — беларускі літаратар.
* Ян Казімер Пашкевіч (другая палова XVI ст. — 1636) — вялікалітоўскі шляхціч, паэт.

## Глядзіце таксама
* Паскевіч

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Азаронак

**Азаро́нак** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Віктар Азаронак ( 1974) — беларускі палітык;
* Ігар Азаронак ( 1962) — беларускі вайсковы і дзяржаўны дзяяч;
* Руслан Азаронак ( 1975) — беларускі футбаліст, трэнэр;
* Рыгор Азаронак ( 1995) — беларускі тэлевядоўца, журналіст і карэспандэнт;
* Юры Азаронак (1965—2025) — беларускі журналіст, рэжысэр і грамадзкі дзяяч.

## Глядзіце таксама
* Азаранка
Прудок (рака)

**Прудо́к** — рака ў Касьцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Машоўкі (басэйн Дняпра). Даўжыня 17 км. Плошча водазбору 68 км². 

## Літаратура
*  С. 297

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Касьцюковіцкага раёну
Тур’я (правы прыток Нёмана)

**Ту́р’я** — рака ў Беларусі, правы прыток Нёману. Цячэ ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 107 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,1‰.

Асноўныя прытокі — Тураўка і Лука. На рацэ стаяць места Шчучын і гістарычнае мястэчка Ражанка.

Пачынаецца за 0,5 км на захад ад вёскі Янчукоў, цячэ ў межах Лідзкай раўніны, упадае ў Нёман на поўдзень ад вёскі Забор’я. Рэчышча каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Шчучынскага раёну
Тур’я (прыток Вушы)

**Ту́р’я** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Вушы (басэйн Нёману). Цячэ ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 12 км. Плошча вадазбору 37 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,7 ‰.

Пачынаецца за 1 км на поўдзень ад вёскі Лабачоўкі, упадае ў Вушу за 0,5 км на поўнач ад вёскі Турэц-Баяраў. Рэчышча на працягу 5,7 км (ад моста на аўтамабільнай дарозе Маладэчна — Смаргонь да вёскі Турэц-Баяры) каналізаванае.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Тучанка

**Ту́чанка** — рака ў Клецкім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Начы (басэйн Дняпра). Даўжыня 18 км. Плошча вадазбору 93 км².

Пачынаецца за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Ліскава, вусьце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Бабкі. На рацэ каля вёскі Туча плаціна і сажалка (плошча 39 га). Мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 371

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Клецкага раёну
Тур’я (левы прыток Нёмана)

**Ту́р’я** — рака ў Капыльскім і Ўзьдзенскім раёнах Менскай вобласьці, левы прыток Нёману. Даўжыня 35 км. Плошча вадазбору 208 км². Выдатак вады ў вусьці 1,1 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Рымашы Капыльскага раёну, працякае паўночнай ускраінай Капыльскай грады, упадае ў Нёман на ўсходзе ад вёскі Касьцяшы Ўзьдзенскага раёну.

Даліна трапэцападобная, месцамі невыразная, шырынёй 0,5—1,5 км. Абалона роўная, асушаная. Рэчышча каналізаванае, яго шырыня пераважна 10 м. Прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 370

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ўзьдзенскага раёну
Тур’я (басэйн Дняпра)

**Ту́р’я** (на каналізаванай дзялянцы — **канава Тур’я**) — рака ў Рэчыцкім, Хвойніцкім і Каленкавіцкім раёнах Гомельскай вобласьці, левы прыток Прыпяці (басэйн Дняпра). Даўжыня 46 км.

Асноўны прыток — Вужынецкі канал (праваруч).

Пачынаецца за 6 км на паўночны ўсход ад вёскі Шаўлоў Каленкавіцкага раёну. Цячэ праз азёры на абалоне Прыпяці і ўпадае ў яе за 4 км на паўночны захад ад вёскі Ломыш Хвойніцкага раёну. Мае каналізаванае рэчышча ад вытоку на працягу 37 км.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 370

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Рэчыцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Хвойніцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Каленкавіцкага раёну
Францішак Дзеружынскі

**Франці́шак Дзеружы́нскі** (, Ворша — ) — беларускі й амэрыканскі рэлігійны дзяяч, адзін з пачынальнікаў адукацыйнае сыстэмы каталіцкага касьцёлу ў ЗША. 

## Біяграфія
Скончыў Аршанскі езуіцкі калегіюм, у 1794 годзе ўступіў у закон езуітаў. У 1809 годзе высьвечаны на ксяндза. Выкладаў тэалёгію ў школах гістарычнай Аршаншчыны, у Полацкай езуіцкай акдэміі. Ад 1821 году ў ЗША, адзін з кіраўнікоў адукацыйнае сыстэмы каталіцкага касьцёлу ў краіне. У 1823 годзе ўзначаліў Закон езуітаў у ЗША.

## Крыніцы

## Літаратура
* Языковіч Л. Дзеружынскі Францішак //  — С. 107.

Катэгорыя:Нарадзіліся 3 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1779 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Воршы
Катэгорыя:Аршанскі езуіцкі калегіюм
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Амэрыканцы беларускага паходжаньня
Катэгорыя:Беларускія каталіцкія дзеячы
Катэгорыя:Рыма-каталіцкія дзеячы ЗША
Катэгорыя:Памерлі 22 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1850 годзе
Мікола Сташкевіч

**Міко́ла Сташке́віч** (23 жніўня 1938 — 18 жніўня 2011) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1990), прафэсар (1994).

Скончыў Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт (1967). У 1973 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю «Ідэалягічная работа бальшавікоў Беларусі ў гады грамадзянскай вайны (1919-1920 гады)». У 1990-м абараніў доктарскую дысэртацыю «Грамадзкі рух у Беларусі: асноўныя ідэйныя плыні і палітычныя партыі (1917-1920 гады)». Працаваў у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ, Інстытуце гісторыка-палітычных дасьледаваньняў. У 1992—1999 рр. вядучы навуковы супрацоўнік Беларускага навукова-дасьледчага цэнтру дакумэнтацыі і рэтраінфармацыі, загаднік катэдры гісторыі і беларусазнаўства Рэспубліканскага інстытуту вышэйшай школы БДУ. У 1999—2005 рр. в.а. дырэктара Інстытуту гісторыі НАН Беларусі. З 2005 г. — прафэсар катэдры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэта. Старшыня экспэртнай рады (1998-2003), чалец Прэзыдыюма (з 2003-га) Найвышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь. Узнагароджваўся ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, мэдалём «Ветэран працы». Уганароўваўся прэміяй імя акадэміка Валянціна Капцюга за ўдзел у стварэньні фундамэнтальнага дасьледаваньня «Нарысы гісторыі беларусаў у Сыбіры у ХIХ-ХХ стагодзьдзях» (2002). Падрыхтаваў 5 дактароў і 9 кандыдатаў навук.

## Літаратура
* 
* Коратка аб аўтарах // Яго чакала Беларусь чатыры стагоддзі. Зборнік дакументаў і матэрыялаў да 85-годдзя з дня нараджэння Міколы Ермаловіча. Успаміны, творы, фотаматэрыялы. — Мн., 2007. — 360 с.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Быхаўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Дактары гістарычных навук
Вадзім Круталевіч

**Вадзі́м Андрэ́евіч Крутале́віч** (4 ліпеня 1922, вёска Малое Хонава Магілёўскага раёну — 9 красавіка 2006, Менск) — беларускі праўнік, гісторык, сацыёляг. Доктар юрыдычных навук (1974), прафэсар (1987).

## Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт. У Інстытуце філязофіі і права АН Беларусі: старшы навуковы супрацоўнік (1954), загаднік сэктару (1979), вядучы навуковы супрацоўнік (1989), галоўны навуковы супрацоўнік (1992).

Аўтар навуковых працаў па праблемах тэорыі дзяржавы і права, гісторыі нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва ў Беларусі, канстытуцыйнага права.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Беларускія юрысты
Катэгорыя:Беларускія сацыёлягі
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Дактары юрыдычных навук
Магілёўцы

**Магілёўцы** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавету.

## Назва
Непадалёк ад вёскі знаходзіцца ўзвышша, на якім выяўленыя масавыя пахаваньні. Мясцовыя насельнікі завуць гэтае месца Магільнікам. Паводле аднае з вэрсіяў, ад яго атрымала назву і вёска.

Сярод іншых вэрсіяў паходжаньня назвы — у гонар пасяленцаў, што нібыта прыехалі сюды з-пад Магілёву, або паводле назвы родавага гербу «Магіла» ўладальнікаў гэтых земляў — Быхаўцаў. Апошняя вэрсія мае асаблівы сэнс з-за магчымага словаўтваральнага і этымалягічнага падабенства і спалучэньня з назвамі дзьвюх блізкіх вёскаў — гэта Брантоўцы (некалі маёмасьць памешчыка Брандта) і Зельзін (некалі маёмасьць памешчыка Зельдзіна).

## Мінуўшчына
Сядзіба закладзеная Язэпам Быхаўцам, камэргерам караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага, у XVIII стагодзьдзі. Унутры барокавага парку знаходзіўся двухпавярховы палац.

За расейскім часам — у Лыскаўскай воласьці Ваўкавыскага павету Гарадзенскай губэрні, уласнасьць Быхаўцаў. Па сьмерці Аляксандра Быхаўца ў 1863 годзе ўласьнікам маёнтку стаў ягоны сын Станіслаў, ад якога Магілёўцы перайшлі ў спадчыну ягонаму пляменьніку Казімеру Дзяконскаму.

Пасьля Быхаўцаў Магілёўцы перайшлі да Казімера і Стэфаніі Дзяконскіх. Апошнім уласьнікам быў Альбін Дзяконскі. Пасьля прыходу Саветаў у 1939 року Альбін быў арыштаваны і перавезены ў Менск, пасьля чаго ягоны сьлед губляецца. Меркавана ён загінуў там у 1940 року. Родавая капліца Быхаўцаў была зьнішчаная, парк закінуты. Палац у цяперашні час займае псыхіятрычная больніца.

## Насельніцтва
* 2010 год — 514 чалавек
* 1999 год — 697 чалавек

## Транспарт
Аўтамабільныя дарогі  Ярашэвічы — Зіновічы — Магілёўцы і  Магілёўцы — Лібярполь.

## Турыстычная інфармацыя
* Палацава-паркавы комплекс Дзяконскіх (XVIII стагодзьдзе)
* Мэмарыяльная калёна (XVIII—XIX стагодзьдзі)
* Курганны могільнік пэрыяду раньняга сярэднявечча (XI стагодзьдзе)

## Асобы
* Аляксандар Быхавец — шляхціч, адкрывальнік рукапісу па гісторыі ВКЛ
* Альбін Дзяконскі — польскі паэт, апошні ўласьнік маёнтку ў Магілёўцах

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Зеляневіцкі сельсавет
Мокрае (Берасьцейская вобласьць)

**Мо́крае** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці, цэнтар Мокраўскага сельсавету.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Котранскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. 21 дым, 129 мяшканцаў, праваслаўная царква. Маёнтак Жалязоўскіх з фальваркам Агатава. Паводле перапісу 1897 року ў вёсцы 35 двароў, 194 мяшканцы, царква і каплічка.

За польскім часам — сьпярша ў гміне Котра, а з 1932 — у складзе гміны Сухопаль Пружанскага павету Палескага ваяводзтва.

## Насельніцтва
* 2010 год — 324 чалавекі
* 1999 год — 302 чалавекі

## Інфраструктура
Турыстычны комплекс: рэстаран, гатэль, крама, кулінарыя.

## Транспарт
За 8 км ад Мокрага праходзіць аб’езная дарога вакол Белавескай пушчы.

## Турыстычная інфармацыя
* Петрапаўлаўская царква (1873)

## Ураджэнцы і жыхары
* Фэлікс Зянковіч (1842—1910) — навуковец, удзельнік паўстаньня 1863—1864 рокаў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* 
* Падарожжа з Жыгамонтам. Мокрае

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Мокраўскі сельсавет
Ясноткавыя

**Ясноткавыя** (**ясноткакветныя**) (), або **губакветныя** () — сямейства расьлінаў, уключае каля 210 родаў і парадку 3500 відаў, сярод якіх такія шырока выкарыстоўваныя ў кулінарыі расьліны, як базылік, мята, размарын, палын, чабор, маяран.

## Біялягічнае апісаньне

Велізарная большасьць ясноткавых — аднагадовыя і шматгадовыя травы, радзей паўхмызьнякі і хмызьнякі і толькі трохі дрэвападобных формаў.

Першапачатковы назоў губакветныя (Labiatae Juss.) быў дадзены з-за таго, што кветка ў большасьці двугубая, падобна на расчыненую зяпу або пашчу з двума вуснамі, накіраванымі ўверх і ўніз, а часам падзеленымі на розныя лопасьці.

Плод звычайна чатырохдольны, пагружаны ў кубачак, які застаецца пасьля адцьвітаньня; рэдка плод з 1 або 3 арэшкаў, пры недаразьвіцьці іх часткі, але ніколі не бывае ні каробчатым, ні ягадным або іншага выгляду.

Сьцеблы часьцей за ўсё чатырохгранныя, у нешматлікіх круглявыя; лісты заўсёды супраціўныя, а пары іх разьмешчаныя накрыж, суцэльныя або розна рассечаныя. Прылісткаў няма. У кутах лісьця кветкі адзінкавыя, парныя або сабраныя ў нешматлікія суквецьці на кароткіх ножках; кожная пара такіх суквецьцяў, датыкаючыся крайнімі кветкамі, утварае ілжывае кальцо кветак, а пры цесным разьмяшчэньні такіх кольцаў у верхняй частцы сьцябла ўвесь збор колераў прымае выгляд ілжывага коласа (так, напрыклад, у мяты, катовіка, ільвінага хваста і інш.), прычым верхнія лісты значна паменшаныя і прымаюць ужо характар прыкветкаў. У лісьці ўтрымоўваюцца араматычныя этэрныя алеі.

Кубачак, заўсёды застаецца пры плодзе, як ужо сказана, звычайна падобны да званочка і пяцізубы, да часу сталасьці плоду цьвярдзее, і зубцы яго становяцца калючымі; радзей двугубы. Венчык заўсёды трубчасты, але на канцы моцна вар’іруе: то ясна двугубы з моцна разьвітымі лопасьцямі (шалвея, глухая крапіва, зябер і інш.), то няпоўнагубы або аднагубы (жывучка, дубніца), то абрэзаны амаль правільна і зусім не губаты (мята). Тычынак 4, рэдка 2, прымацаваных да трубкі венчыка, зь якім яны і адвальваюцца разам; яны то ўтоеныя пад увагнутай верхняй губою венчыка, то выстаўляюцца наружу, калі венчык няпоўнагубы або зрэзаны.

Заўважана, што некаторыя яснатковыя з вонкавымі тычынкамі і мала разьвітым венчыкам, маюць свой адмысловы раён распаўсюджваньня, пераважна ў Сярэдняй і Ўсходняй Азіі, Усходняй Эўропе, Паўночнай Афрыцы і Паўночнай Амэрыцы, што залежыць, па ўсёй верагоднасьці, ад аднастайнага жа разьмеркаваньня некаторых казурак.

Наконт аўтара, які клясыфікаваў гэтае сямейства, крыніцы розьняцца. Адны сьцьвярджаюць, што гэта быў расейскі біёляг Іван Мартынаў, другія — што гэта Джон Ліндлі.

## Роды

## Крыніцы
Ясноткакветныя

**Ясноткакветныя** (*Lamiales*) — парадак кветкавых (Angiosperms) расьлінаў, які зьмяшчае каля 24 сямействы і 24644 віды. Распаўсюджаныя ва ўсім сьвеце. Вядомыя альбо эканамічна важныя члены гэтага парадка: лаванда, бэз звычайны, масьліна эўрапейская, язьмін, ясень, ільвіны зеў, кунжут, шалфей лекавы, размарын звычайны, мята, базылік.

## Крыніцы


Катэгорыя:Двухдольныя
Мурава (Берасьцейская вобласьць)

**Мура́ва** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сухопальскага сельсавету. Знаходзіцца за 25 км на паўночны захад ад Пружанаў, 42 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце.

## Мінуўшчына
За расейскім часам — у Сухопальскай воласьці Пружанскага павету Гарадзенскай губэрні. Налічвала 103 дымы, 824 мешканцаў. Праваслаўная Траецкая царква, капліца, школа. У 1897 годзе — 1236 жыхароў, 187 двароў, народная вучэльня, царква, кузьня, крама, хлебазапасны магазін.

За польскім часам — у гміне Сухопаль Пружанскага павету Палескага ваяводзтва. Была адчыненая чатырохгадовая, а пасьля шасьцігадовая школа з навучаньнем на польскай мове. Вёска зьяўлялася сядзібай Хрысьціянскага зьвязу пяцідзясятнікаў, колькасьць вернікаў тут складала амаль 100 чалавек.

Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 — у Шарашоўскім раёне Берасьцейскай вобласьці, з 12 кастрычніка 1940 — цэнтар сельсавету.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1921 год — 489 жыхароў; 1970 год — 817 жыхароў; 1999 год — 577 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2003 год — 593 жыхары, 239 двароў; 2005 год — 599 жыхароў, 230 двароў; 2010 год — 554 жыхары

## Інфраструктура
ААТ «Мурава» (сельская гаспадарка), рамонтна-мэханічныя майстэрні, вэтпункт.

Дзіцячы садок, сярэдняя школа, ФАП, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўваньня, Дом культуры, аддзяленьне сувязі.

## Транспарт
Аўтамабільныя дарогі  Чапялі — Мурава — Сухопаль,  Янаўшчына — Мурава і  Мурава — Бакуны.

## Турыстычная інфармацыя
* Царква Казанскага абразу Божай Маці (1996) — аб’ект сьпісу гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь
* Могілкі нямецкіх жаўнераў Першай сусьветнай вайны (1915—1918)

## Асобы
* Даніла Комса — адзін з пачынальнікаў пяцідзясятніцкага руху на Пружаншчыне

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Сухопальскі сельсавет
Сяргей Міхалок

**Сярге́й Уладзіме́равіч Міхало́к** (нарадзіўся 19 студзеня 1972, Дрэздэн, Нямеччына) — беларускі сьпявак, аўтар музыкі і тэкстаў, актор; да 2014 году вакаліст і галоўны ідэоляг беларускага гурту «Ляпіс Трубяцкі». Зь верасьня 2014 году — вакаліст гурту Brutto.

## Біяграфія
Нарадзіўся 19 студзеня 1972 году ў Дрэздэне, НДР. Пасьля жыў у Сыбіры і на Алтаі, у канцы 1980-х гадоў сям’я вярнулася ў Менск. Бацька Сяргея быў вайскоўцам, таму большую частку свайго дзяцінства Міхалок правёў у Нямеччыне. Удзельнічаў у розных конкурсах самадзейнасьці.

Скончыў Беларускі інстытут культуры. У 1990 годзе стаў ініцыятарам стварэньня гурту «Ляпіс Трубяцкі», лідэрам і практычна адзіным аўтарам песень якога зьяўляецца да цяперашняга часу. У сярэдзіне 1990-х супрацоўнічаў з тэатрам «Бамбукі» як рэжысэр, сцэнарыст і актор, пазьней працаваў таксама арт-дырэктарам ў клюбе «Аддис-Абеба» ў Менску.

Ад 2000 году — разам з Аляксеем «Хацонам» Хацкевічам удзельнік комік-дуэту «Саша і Сірожа», у межах якога выступаў у размоўным жанры на ТБ і радыё. У 2005 годзе выпусьціў ў яго межах музычны альбом «Ска-ты!». У 2001 годзе стаў адным з заснавальнікаў творчага аб’яднаньня «Дети солнца». У 2003—2004 гадох актыўна супрацоўнічаў з гуртом «Крамбамбуля». У 2007 годзе падчас канцэртаў гурта «Ляпіс Трубяцкі» пачаў актыўна выступаць з паэзіяй, напісанай пад псэўданімам Юзік Кілевіч.

У верасьні 2014 году было абвешчана пра спыненьне існаваньня гурта «Ляпіс Трубяцкі», зь якога Міхалок перайшоў у новы праект пад назвай Brutto.

### Адносіны зь беларускімі ўладамі
У кастрычніку 2011 году пракуратура гораду Менску выклікала позвай Сяргея Міхалка, за абразу беларускіх уладаў, у прыватнасьці, за сьмелыя выказваньні ў адрас дзейнага прэзыдэнта рэспублікі Аляксандра Лукашэнкі. Падчас аднаго з інтэрвію расейскім журналістам лідэр гурта «Ляпіс Трубяцкой» выказаў рэзкую крытыку ў адрас Лукашэнкі:

Ніякі ён не прэзыдэнт. Ён сабраў вакол сябе «чорныя» брыгады і зладзіў генацыд беларускага народу. Гэта чалавек, які ненавідзіць свой народ і, у лепшым выпадку, заслугоўвае справядлівага суду. Але такія злачынцы як Лукашэнка, не пакідаюць сьведак сваіх злачынстваў.

Яшчэ раней, у сакавіку 2011 году, гурт «Ляпіс Трубяцкі» трапіў у «чорны сьпіс» творчых калектываў Беларусі за асуджэньне беларускай улады за разгон акцыі пратэсту 19 сьнежня 2010 году.

## Сям’я
Першая жонка — сьпявачка Алеся Бярулава. Мае сына Паўла ад першага шлюбу. Другая жонка — акторка Купалаўскага тэатру Сьвятлана Зелянкоўская, 13 лістапада 2013 году нарадзіўся сын Макар.

## Літаратура
* 
## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Інтэрвію Сяргея Міхалка
* Михалок: Такія, як Някляеў, маюць надзею і нябесную мудрасьць
* Вершы Юзіка Кілевіча (Сяргея Міхалка)
* Інфармацыя на сайце «Хто ёсьць хто ў Рэспубліцы Беларусь»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дрэздэне
Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Ляпіс Трубяцкі
Катэгорыя:Крамбамбуля
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў
Славянскі сабор Белая Русь

**Славя́нскі сабо́р «Бе́лая Русь»** — палітычная партыя, якая існавала ў 1992—1999 гадах у Беларусі. Ідэйнай плятформай партыі было русафільства й беларусафобія. Арганізацыя аб’ядноўвала прыхільнікаў імпэрыялістычна-шавіністычнай ідэі трыадзінства расейскага народу (гэта значыць ідэі аб тым, што расейскі народ складаецца зь велікаросаў, маларосаў і беларусаў) і выступала за аб’яднаньне Расеі, Украіны і Беларусі.

Старшыня — Мікалай Сяргеяў. Кіравальны орган — Дума.

## Мэты
Абарона славяна-расейскіх інтэрэсаў ва ўсіх сфэрах грамадзкага жыцьця на аснове яднаньня славяна-расейскіх народаў і прыярытэту традыцыйных каштоўнасьцяў іх цывілізацыі.

## Гісторыя
Устаноўчы збор партыі адбыўся 6 чэрвеня 1992 году. Былі прынятыя статут і праграма, абраныя Дума і тры сустаршыні: Мікалай Сяргееў, палкоўнік Валер Сураеў і падпалкоўнік Міхаіл Ільлін. З моманту стварэньня партыя выступала за наданьне расейскай мове дзяржаўнага статусу, супраць арыентацыі на Эўропу і за паглыбленьне сувязяў з Расеяй да поўнага аб’яднаньня.

У 1993 годзе ССБР быў адным з ініцыятараў стварэньня Народнага руху Беларусі, які аб’ядноўваў прарасейскія і беларусафобскія арганізацыі. Рух узначаліў Сяргей Гайдукевіч, які затым стаў старшынём Лібэральна-дэмакратычнай партыі Беларусі. ССБР выступаў таксама супраць нацыяналістычнай апазыцыі і празаходніх палітычных сілаў, падтрымлівала прэзыдэнта ў яго супрацьстаяньні зь Вярхоўным Саветам і імкненьні правесьці рэфэрэндумы.

Асноўны занятак партыі — арганізацыя розных сэмінараў і агітацыя праз СМІ. Супрацоўнічала з газэтамі «Знамя юности», «Славянский набат».

У ССБР уступілі Ўсевалад Янчэўскі, Юры Азаронак і іншыя беларускія грамадзкія дзеячы.

Арганізацыя выкарыстоўвала расейскі манархічны чорна-жоўта-белы сьцяг (імпэрскі сьцяг).

Пры чарговай перарэгістрацыі, што праходзіла ў 1999 годзе, партыя не змагла падаць у Міністэрства юстыцыі сьпісы неабходнага ліку сяброў у 1000 чалавек і спыніла сваю дзейнасьць.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Мікалай Сяргеяў. Аб некаторых асаблівасьцях беларуска-расейскай інтэграцыі

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Зьніклі ў 1999 годзе
Катэгорыя:Палітычныя партыі, заснаваныя ў 1992 годзе
Катэгорыя:1992 год у Беларусі
Зубр (моладзевы рух)

**Зубр** — незарэгістраваны моладзевы рух негвалтоўнага супраціву ў Беларусі, які адкрыта супрацьстаяў рэжыму прэзыдэнта Аляксандру Лукашэнкі.

Арганізацыя зьявілася ў 2001 годзе перад прэзыдэнцкімі выбарамі. Пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2006 году абвясьціла аб самароспуску.

## Глядзіце таксама
* Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2001 году
* Рэфэрэндум у Беларусі 2004 году
* Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2006 году
* Джынсавая рэвалюцыя
* Малады Фронт
* Пора!

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі
Катэгорыя:Моладзевыя арганізацыі
Праспэкт Перамогі

**Праспэкт Перамогі**:

## Гарадзкія праспэкты
* **[[Праспэкт Перамогі (Амурск)|Праспэкт Перамогі]]** ў Амурску
* **[[Праспэкт Перамогі (Казань)|Праспэкт Перамогі]]** ў Казані
* **[[Праспэкт Перамогі (Кіеў)|Праспэкт Перамогі]]** ў Кіеве
* **[[Праспэкт Перамогі (Кіславодзк)|Праспэкт Перамогі]]** ў Кіславодзку
* **[[Праспэкт Перамогі (Капейск)|Праспэкт Перамогі]]** ў Капейску
* **[[Праспэкт Перамогі (Ліпецк)|Праспэкт Перамогі]]** ў Ліпецку
* **[[Праспэкт Перамогі (Марыўпаль)|Праспэкт Перамогі]]** ў Марыюпалі
* **[[Праспэкт Перамогі (Чалябінск)|Праспэкт Перамогі]]** ў Чалябінску
* **[[Праспэкт Перамогі (Чарапавец)|Праспэкт Перамогі]]** ў Чарапаўцы
* **[[Праспэкт Перамогі (Харкаў)|Праспэкт Перамогі]]** ў Харкаве

## Станцыі мэтро
* «Праспэкт Перамогі»

## Глядзіце таксама
* Вуліца Перамогі
* Плошча Перамогі
Вуглянка

**Вугля́нка** — рака ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці, левы прыток Дняпра. Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 63 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 ‰. Пачынаецца за 1,3 км на захад ад вёскі Княжынка, вусьце каля вёскі Гадзілавічы. Цячэ па Гомельскім Палесьсі. Прытокі — шчыльная сетка асушальных каналаў. Ад вытоку на працягу 7 км каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 106

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёну
Праспэкт Перамогі (станцыя мэтро)

**«Праспэкт Перамогі»** — назва станцый мэтро
* у Казані,
* у Чэлябінску (будуецца),
* у Харкаве (будуецца).

## Глядзіце таксама
* Праспэкт Перамогі
* Станцыі-цёзкі мэтро
Убарць

**У́барць** — рака ў Беларусі і Ўкраіне, правы прыток Прыпяці (басэйн Дняпра). Даўжыня 292 км (у межах Беларусі 126 км). Плошча вадазбору 5,8 тыс. км². Выдатак вады ў вусьці 24,4 м³/с. Агульны спад ракі 96,3 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Плотніца, Лохніца, Сьвідовец, Балотніца, Гурыстая
* *Левыя*: Крывы Рог, Каросьцінка

## На рацэ
* *[[Мястэчка|Мястэчкі]]*: Алеўск, Емільчына, Лельчыцы.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца на вышыні 207,2 м над узроўнем мора каля вёскі Андрэевічаў Алеўскага раёну Жытомірскай вобласьці. Цячэ Жытомірскім Палесьсем, на Беларусі Прыпяцкім Палесьсем. Вусьце за 2 км на паўднёвы захад ад места Петрыкава.

Даліна невыразная, месцамі зьліваецца з прылеглай мясцовасьцю. Абалона двухбаковая, чаргуецца па берагах, яе шырыня ад 0,1—0,2 км у верхняй плыні да 1—5 км на астатнім працягу. Рэчышча свабодна мэандруе, зьвілістае, у ніжняй плыні моцназьвілістае, зрэдку трапляюцца нізкія пясковыя выспы. Шырыня рэчышча 10—15 м, у нізоўі месцамі да 60 м.

Разводзьдзе пачынаецца звычайна ў 1-й палове сакавіка (найбольшая вышыня над межанным узроўнем 4 м, сярэдняя 1,8—2,7 м), заканчваецца ў сярэдзіне траўня. Устойлівая межань наступае ў ліпені (працягласьць у сярэднім 3 месяцы). Замярзае ў пачатку сьнежня. Выдатак вады за 44 км ад вусьця найбольшы 659 м³/с (1932 год), найменшы 0,44 м³/с (1935 год).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 371—372.
* Хроніка Убарцкага Палесся / Аўтар-укладальнік А. І. Атнагулаў; Навук.рэд. В. Л. Насевіч. — Мн.: Тэхналогія, 2001. 496 с.: іл. .
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Ўкраіны
Катэгорыя:Рэкі Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Петрыкаўскага раёну
Вуж (рака)

**Вуж**, **Вушанка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Пцічы (басэйн Дняпра). Цячэ ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 12 км.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Вузьляны.

Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Седчы, вусьце каля вёскі Ленінскага. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 106.

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Пухавіцкага раёну
Вужык

**Ву́жык** — рака ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Нарачанкі (басэйн Нёману). Даўжыня 10,5 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Любань, у сярэдняй плыні цячэ празь лес, упадае ў Нарачанку за 2 км на поўдзень ад вёскі Любкі. Рэчышча каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 106

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Вужанка (рака)

**Вужа́нка** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Лакнеі (басэйн Дняпра). Цячэ ў Капыльскім і Слуцкім раёнах Менскай вобласьці. Даўжыня 21 км. Плошча вадазбору 92 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3‰.

Пачынаецца на ўсходзе ад гістарычнага мястэчка Грозава Капыльскага раёну, цячэ раўнінай, якая атачае Капыльскую граду. Упадае ў Лакнею (прыток Случы) за 2 км вышэй ад вёскі Бязьверхавічаў Слуцкага раёну. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 14 км. На рацэ каля вёсак Гарнастаева і Баславічаў 2 сажалкі (плошча адпаведна 6,9 га і 47 га).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Слуцкага раёну
Вужніца

**Ву́жніца** — рака ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Бярэзіны (басэйн Дняпра). Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 63 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1‰.

Пачынаецца за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Бер’е, вусьце за 1,5 км на ўсход ад вёскі Жорнаўка. Цячэ празь лес.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 106

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёну
Уза

Назву **Уза** маюць:

* Уза — рака ў Буда-Кашалёўскім і Гомельскім раёнах Беларусі
* Уза — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Уза — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
Вуза (рака)

**Вуза**, **Уза́** — рака ў Беларусі, правы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Цячэ ў Буда-Кашалёўскім і Гомельскім раёнах. Даўжыня 76 км. Плошча вадазбору 944 км². Выдатак вады ў вусьці 3,4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3‰.

На рацэ стаіць мястэчка Ўваравічы.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Хочамля, Мільчанская канава, Іволька
* *Левыя*: Белічанка, Рандоўка

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Беразоўкі Буда-Кашалёўскага раёну, вусьце на ўсходняй ускраіне вёскі Бабовічаў Гомельскага раёну. Рака цячэ Прыдняпроўскай нізінай.

Даліна трапэцападобная, шырыня яе 0,6—0,8 км, найбольшая 1,5 км. Абалона ў вярхоўі і ніжняй плыні адсутнічае, у сярэдняй частцы двухбаковая (шырыня 0,2—0,4 км, найбольшая 0,7 км), у разводзьдзе затапляецца вадой на глыбіню 0,3—0,8 м тэрмінам да 2 тыдняў. Рэчышча каналізаванае, шырыня яго ў верхняй плыні 5—8 м, у сярэдняй і ніжняй 10—15 м. Берагі стромкія, вышынёй 0,8—3,5 м, месцамі большыя.

Замярзае ў сярэдзіне сьнежня, ледастаў 90 дзён. Веснавы крыгаход у пачатку 3-й дэкады сакавіка, сярэдняя працягласьць 11 дзён.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 373.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Буда-Кашалёўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёну
Вужыца

**Вужыца** (**У́жыца**) — рака ў Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі, правы прыток Дзьвіны. Даўжыня 48 км. Плошча вадазбору 350 км². Выдатак вады ў вусьці каля 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 ‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: ручай Муквяціца
* *Левыя*: Бярозаўка

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Цятна за 1,2 км на ўсход ад вёскі Дубровы, вусьце за 1 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Дрыса. Цячэ ў межах Асьвейскай грады і Полацкай нізіны.

Даліна У-падобная, на асобных дзялянках трапэцападобная, шырынёй 300—500 м. Абалона двухбаковая (шырыня 100—150 м), на асобных дзялянках адсутнічае. Рэчышча зьвілістае, шырыня 3—5 м.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 372—373

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Узьдзянка

**Узьдзя́нка** (у вярхоўі — **Жэсьць**) — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Вусы (верхні прыток Нёману). Цячэ ў Койданаўскім і Ўзьдзенскім раёнах Менскай вобласьці. Даўжыня 57 км. Плошча вадазбору 334 км². Выдатак вады ў вусьці 2 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1‰.

На рацэ стаіць места Ўзда. Асноўны прыток — рака Алёхаўка.

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля паўднёва-заходняй ускраіны вёскі Віцкаўшчыны Койданаўскага раёну, цячэ Стаўпецкай раўнінай, празь места Ўзду, упадае ў Вусу за 0,5 км на ўсход ад вёскі Сямёнавічаў Узьдзенскага раёну.

Даліна ў вярхоўі невыразная, на астатнім працягу трапэцападобная, яе шырыня 400—600 м. Да вёскі Дуброўка рака цячэ асушаным балотам, ніжэй абалона роўная, адкрытая (шырыня 40—50 м), месцамі адсутнічае. Рэчышча на працягу 18 км каналізаванае: 14 км ад вытоку і 4 км ад пункту за 1,2 км на паўночны захад ад вёскі Александрова да вёскі Чурылава. Каля вёскі Краснага магчымы пераліў у ручай бяз назвы.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 373.
* 
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ўзьдзенскага раёну
Пётар Міклашэвіч

**Пятро Пятровіч Міклашэвіч** ( 1954, в. Касута Вялейскага раёну Менскай вобласьці) — дзяржаўны дзяяч Беларусі.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1954 г. у в. Касута Вялейскага раёну Менскай вобласьці.

Скончыў у 1981 годзе Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт.

З 1981 па 1982 год праходзіў службу ва Ўзброеных Сілах. Затым з 1982 году працаваў судзьдзём, старшынём суду Буда-Кашалёўскага раёну, судзьдзём Гомельскага абласнога суду. У 1989 годзе абраны старшынём Гомельскага абласнога суду. У студзені 1998 году прызначаны першым намесьнікам міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь. З 1999 па 2004 гг. займаў пасаду першага намесьніка старшыні Вярхоўнага Суду Рэспублікі Беларусь. Мае вышэйшы кваліфікацыйны кляс судзьдзі.

29 лістапада 2004 г. прызначаны Генэральным пракурорам Рэспублікі Беларусь і прысвоены клясны чын дзяржаўнага дарадніка юстыцыі 2 кляса.

8 лютага 2008 году ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь вызвалены ад пасады Генэральнага пракурора Рэспублікі Беларусь і прызначаны судзьдзём і Старшынём Канстытуцыйнага Суду Рэспублікі Беларусь з наступным узгадненьнем яго прызначэньня з СР НС РБ. Гэтым жа ўказам яму прысвоены вышэйшы кваліфікацыйны кляс.

У пачатку кастрычніка 2008 году прэзыдэнт А. Лукашэнка падпісаў указ №551, якім у чарговы раз зьмяніў склад Савету бясьпекі. Са складу Савбяса разам зь Пятром Міклашэвічам выведзеныя Генадзь Нявыглас, Віктар Шэйман і Мікалай Корбут. У яго ўведзеныя генпракурор Рыгор Васілевіч, старшыня КДБ Вадзім Зайцаў, кіраўнік Адміністрацыі прэзыдэнта Ўладзімер Макей і міністар фінансаў Андрэй Харкавец.

## Санкцыі
У лютым 2007 году патрапіў у Сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША (санкцыі прадугледжваюць забарону на ўезд у ЗША і замарожваньне фінансавых рахункаў на тэрыторыі краіны). Адміністрацыя ЗША абвінаваціла Міклашэвіча ва ўдзеле ў здушэньні грамадзянскае супольнасьці і , фальсыфікацыі вынікаў прэзыдэнцкіх выбараў у сакавіку 2006 году. Адпаведныя санкцыі прыняў і Эўрапейскі Зьвяз, дадаў Міклашэвіча ў чорны сьпіс Эўразьвязу.

У лютым 2011 году быў зноўку ўключаны ў санкцыйны сьпіс Эўразьвязу.

Пасля прэзыдэнцкіх выбараў і пратэстаў 2020 году быў унесены ў санкцыйныя сьпісы балтыйскіх краін у верасьні таго ж году. 6 лістапада 2020 году на Пятра Міклашэвіча чарговы раз былі накладзены санкцыі ЭЗ. 24 лістапада да гэтага пакета санкцый ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, а 11 снежня — і Швайцарыя. Акрамя таго, 6 лістапада Міклашэвіч трапіў пад санкцыі Вялікабрытаніі ды Канады.

## Узнагароды
Указам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь у 2003 годзе П. П. Міклашэвічу прысвоена ганаровае званьне «Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь». 6 траўня 2022 году атрымаў ордэн Пашаны, які ўручыў кіраўнік Адміністрацыі прэзыдэнта Беларусі Ігар Сергяенка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ» 

Катэгорыя:Беларускія палітыкі
Катэгорыя:Беларускія юрысты
Катэгорыя:Генэральныя пракуроры Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Старшыні Канстытуцыйнага суду Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
Вузьлянка

**Вузьля́нка** — рака ў Мядзельскім і Вялейскім раёнах Менскай вобласьці, левы прыток ракі Нарачанкі (басэйн Нёману). Даўжыня 53 км. Плошча вадазбору 663 км². Выдатак вады ў вусьці 4,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5‰.

## Асноўныя прытокі
* *Левыя*: Чорная, Ментынь
* *Правыя*: Красноўка

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца каля вёскі Мазалеўшчына Мядзельскага раёну, вусьце на паўднёвы ўсход ад вёскі Іжа. Даліна ў вярхоўі невыразная, ніжэй трапэцападобная, шырынёй 1—2 км. Абалона ў верхняй плыні разараная, яе шырыня 200—300 м. Ад вытоку да паўночнай ускраіны вёскі Наўры (15 км) рэчышча каналізаванае. Водапрыёмнік мэліярацыйных каналаў. Шырыня рэчышча ў межань ад 8 да 20 м.

На рацэ ў маляўнічых мясьцінах зона адпачынку Вузьлянка.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 106
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Ульянка

**Улья́нка** — рака ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Дняпра. Даўжыня 20 км. Плошча вадазбору 70 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,8 ‰.

Пачынаецца за 1,2 км на паўднёвы захад ад вёскі Мікалаеўка 1, вусьце на ўсходняй ускраіне вёскі Данькавічы. Цячэ па паўднёва-ўсходніх схілах Аршанскага ўзвышша. Рэчышча ад вытоку на працягу 1,2 км каналізаванае. У высокай і сярэдняй плыні ў межань месцамі перасыхае.

## Літаратура
*  С. 375

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Шклоўскага раёну