Дубровенскі льнозавод

**«Дубровенскі льнозавод»** — дзяржаўнае прамысловае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў 1932 годзе ў Дуброўне (Віцебская вобласьць).

На 2022 год быў адным з найбольшых у краіне першасных перапрацоўнікаў лубяных культураў. Вырабляў доўгае і кароткае ільновалакно, грубачосаную і чосаную стужку, паліраваны і пакавальны шпагат, іголкапрабіўны ільновацін, кастрабрыкеты і пакульле. Лінія вытворчасьці доўгага ільновалакна працавала на бэльгійскім абсталяваньні інжынэрнага прадпрыемства «Ван Домэль» (Гулегем, правінцыя Заходняя Фляндрыя), а кароткага ільновалакна — на абсталяваньні «Дэпортэр» (Бэвэрэм-Леі, Заходняя Фляндрыя). Пасяўная плошча льну займала 20 кв.км пры ўраджайнасьці 4 тоны з гектара. Сярод звыш 100 самаходаў было 50 ільноўборачных машынаў. Налічвалася 230 супрацоўнікаў. «Дубровенскі льнозавод» быў асноўным вытворцам льну ў Віцебскай вобласьці. Нарыхтоўваў звыш 10 000 тонаў трасты і звыш 500 тонаў ільнонасеньня за год. Выпрацоўваў 2800 тонаў ільновалакна. Разам для пасеву і ўборкі льну налічвалася звыш 200 прыладаў. Сярод іншага, асвоілі вытворчасьць кудзельнага палатна і тэкстыльнага матэрыялу. Палову плошчаў льну ўбіралі разьдзельным чынам.

## Вырабы
На 2022 год «Дубровенскі льнозавод» вырабляў:
* доўгае ільновалакно № 10—13;
* кароткае ільновалакно №2—4 і 6;
* насеньне льну для харчаваньня;
* ільновацін шчыльнасьцю кудзельнага палатна 450 грамаў/кв.м, шырынёй рулёну 1,7 мэтру і даўжынёй 20 пагонных мэтраў для мэблі;
* пакавальны шпагат з лубяных валокнаў у бабінах па 3,5 кг — 2-ніткавы зь лінейнай шчыльнасьцю 1,67 кілятэксаў і разрыўной нагрузкай 20 кіляграм-сілаў (кгс), 3-ніткавы са шчыльнасьцю 2,3 ктэкс і нагрузкай 25 кгс, 4-ніткавы са шчыльнасьцю 2,6 ктэкс і нагрузкай 29 кгс;
* паліраваны шпагат у бабінах па 1,2 кг — 2—5-ніткавы шчыльнасьцю 1,25, 1,67 і 1,55 ктэкс з нагрузкай 30 кгс;
* грубачасаную ільняную стужку № 2—4 шырынёй 18 см у рулёнах вагой 15 кг;
* часаную ільняную стужку № 3—5 шчыльнасьцю 30 тэкс у пакунках па 25 кг;
* кастрабрыкеты вільготнасьцю 7 % і зольнасьцю 2,86 зь цеплынёй згараньня 4227,8 кілякалёрыя/кг.

## Мінуўшчына
У 1932 годзе заснавалі «Дубровенскі льнозавод», які быў аднапаточным. Завод працаваў да 1941 году. У кастрычніку 1946 годзе яго аднавілі. Завод стаў працаваць у 3 зьмены. Ягоным кіраўніком стаў А. Конанаў. У 1957 годзе прадпрыемства падлучылі да Беларускай дзяржаўнай энэргасыстэмы, пасьля чаго замянілі вытворчае абсталяваньне. У 1961 годзе ўсталявалі 2-ю паточную лінію. У студзені 1978 году кіраўніком заводу стаў Анатоль Басянкоў. У сьнежні 1981 году ўзьвялі цэх прамысловай падрыхтоўкі льнотрасты і ўласную кацельню. Пачалі вырошчваць лён на арандаванай зямлі.

У 1983 годзе запусьцілі вытворчасьць трасты, якая была 1-й у Савецкім Саюзе сярод 2-паточных ільнозаводаў. У 1991 годзе пачалі выпуск кудзельнага палатна. У 1995 годзе запусьцілі вытворчасьць баваўнізаванага ільновалакна, якая была 1-й у Беларусі, і распачалі выпуск ільнянога шпагату. У 1998 годзе стварылі мэханізаваны атрад, які пачаў урабляць 5 кв.км плошчаў ільну, а таксама асвоілі вытворчасьць паліраванага ільну. 21 сьнежня 2004 году кіраўніка «Дубровенскага льнозаводу» Анатоля Басянкова ўзнагародзілі мэдалём «За працоўныя заслугі». За 2000—2007 гады падвоілі ўраджайнасьць ільну. На заводзе ўсталявалі паліравальную машыну, на якой наладзілі вытворчасьць паліраванага шпагату, у тым ліку для пастаўкі за мяжу. У 2007 годзе «Дубровенскі льнозавод» засеяў 15 кв.км ільну-даўгунцу, што было найбольшай плошчай сярод іншых ільнозаводаў Беларусі. Пры гэтым, на самастойнае вырошчваньне прыпадала звыш паловы з 23 кв.км пасеваў у Дубровенскім раёне. У 2007 годзе перайшлі на цалкам мэханізаваную ўборку льну. У 2008 годзе ўсталявалі лінію вытворчасьці доўгага ільновалакна. У 2009 годзе ўкаранілі паравую турбіну магутнасьцю 150 кіляватаў.

4 верасьня 2013 году кіраўніка «Дубровенскага льнозаводу» Анатоля Басянкова ўзнагародзілі ордэнам Пашаны за шматгадовую плённую працу і значны асабісты ўклад у разьвіцьцё сельскай гаспадаркі. У 2013 годзе «Дубровенскі льнозавод» вырабіў 1/5 льновалакна ў Віцебскай вобласьці. Каля 40 % вырабаў паставілі за мяжу ў Кітай, Чэхію і Расею. На 2014 год «Дубровенскі льнозавод» пераважна вырабляў ільняное валакно і пакульле, паліраваны і пакавальны шпагат. У 2014 годзе чысты прыбытак склаў 939 млн рублёў за кошт пастаўкі ў Кітай 40 % ільновалакна на 1,1 млн даляраў. Тона валакна № 3 каштавала 850 даляраў (13 млн рублёў) пры пастаўцы за мяжу і 7 млн рублёў, то-бок на 80 % менш, пры пастаўцы на «Аршанскі льнокамбінат».

У 2015 годзе на «Дубровенскі льнозавод» прыпала 25 % вытворчасьці ільновалакна ў Віцебскай вобласьці і 35 % доўгага ільновалакна. У 2015 годзе нарыхтавалі 6400 тонаў трасты і 500 тонаў ільнанасеньня. Сярэдні збор валакна з гектара склаў 12 цэнтнэраў, або 36 цэнтнэраў трасты. У 2016 годзе большасьць доўгага ільновалакна паставілі на «Аршанскі льнокамбінат», а кароткага ільновалакна — для патрэбаў будаўніцтва. З кастрыцы выраблялі кастрабрыкеты, цеплаадача якіх пры спальваньні была ў 1,5 разы вышэйшай чым у драўніны. Іх пераважна выкарыстаўвалі раённыя кацельні для ацяпленьня жытла, лякарняў і школ. У 2016 годзе на заводзе выпусьцілі звыш 2000 тонаў ільновалакна.

На 1 студзеня 2017 году вытворчая магутнасьць складала 2868 тонаў ільновалакна. 25 студзеня 2017 году ў будынку былога фарбавальнага цэха адкрылі музэй прадпрыемства да 85-годзьдзя заснаваньня «Дубровенскага льнозаводу». На жнівень 2017 году прадпрыемства працавала ў 3 зьмены і мела 200 супрацоўнікаў пры сярэднім заробку 600 рублёў. Дзейнічалі безадкідныя вытворчасьці ільновалакна і пакавальнага шпагату. У 2017 годзе звыш 70 % пасяўных плошчаў займалі беларускія гатункі льну-дагунцу, якія выводзіў Інстытут ільну (Аршанскі раён). За 2017 год вырабілі 701 тону доўгага ільновалакна, што складала 60 % яго вытворчасьці ў Віцебскай вобласьці. Рэнтабэльнасьць перавышала 37 %.

У 2018 годзе пасяўная плошча «Дубровенскага льнозаводу» складала 20 кв.км. Упершыню нарыхтавалі 13 000 тонаў трасты з ураджайнасьцю 47 ц/га, якая была ў 1,5 вышэйшая за сярэднюю па краіне. Доўгае ільновалакно паставілі на «Аршанскі льнокамбінат», а кароткае — за мяжу. У 2020 годзе сыравінная зона заводу склала 30 кв.км, звыш паловы якой засеялі гатункам ільну Гранд. 9 ліпеня 2020 году дабудавалі сховішча на 3000 тонаў ільнотрасты. Наяўныя дагэтуль сховішчы мясьцілі да 8000 тонаў, а завод перапрацоўваў 12 000 тонаў сыравіны. У Расею пастаўлялі часаную стужку, тэкстыльны матэрыял і вацін. У Латвію і Румынію прадавалі часаную стужку. Таксама пастаўкі ажыцьцяўлялі ў Летуву і Польшчу. 25 лістапада 2022 году «Дубровенскі льнозавод» запусьціў цэх паглыбленай перапрацоўкі льну з 2-ма лініямі баваўнізацыі магутнасьцю 100 тонаў кароткага льновалакна за месяц. З яго на выхадзе атрымлівалі 60 тонаў баваўнізаванага валакна. У выніку вытворчасьць мела вырасьці на 20 %.

### Кіраўнікі
* А. Конанаў (1957—1978)
* Анатоль Басянкоў (са студзеня 1978 году)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Прамысловыя прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Дуброўна
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1932 годзе