open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Макота Сінкай

**Макота Сінкай** () — японскі рэжысэр, аніматар і сэйю, які нарадзіўся ў прэфэктуры Нагана ў 1973 годзе. Сапраўднае імя — **Макота Нііцу** (). Фільм Сінкая «Тваё імя», які выйшаў у 2016 годзе, у іншы час быў самым касавым анімэ ў сьвеце за ўсю гісторыю.

Макота Сінкай вывучаў японскую літаратуру ва ўнівэрсытэце. Ён хацеў ствараць мангу, анімэ і ранабэ, яшчэ вучыўшыся ў сярэдняе школе. Яго любімае анімэ — «Нябёсны замак Лапута» Хаяо Міядзакі. Сінкае называлі «новым Міядзакі», але сам ён ня згодны з такім параўнаньнем, заяўляючы, што яго пераацэньваюць. Таксама ён сказаў, што хоча ствараць творы, якія маюць іншыя пункты асновы з аўдыторыяй, і тыя, чым у працы Хаяо Міядзакі.

У гонар рэжысэра быў названы астэроід.

## Працы
* «Абмежаваны сусьвет» (*Kakomareta Sekai*) — 1998
* «Іншыя сусьветы» (*Tooi Sekai*) — 1999
* «Яна і яе кот» (*Kanojo to Kanojo no Neko*) — 1999
* «Голас далёкае заркі» (*Hoshi no Koe*) — 2002
* «Усьмешка» (*Egao*) — 2003
* «За воблакамі» (*Kumo no Mukou, Yakusoku no Basho*) — 2004
* «Пяць сантымэтраў у сэкунду» (*Byousoku 5 Senchimetoru*) — 2007
* «Каціная сходка» (*Neko no Shuukai*) — 2007
* «Лаўцы забытых галасоў» (*Hoshi o Ou Kodomo*) — 2011
* «Нечый пільны погляд» (*Dareka no Manazashi*) — 2013
* «Сад хупавых словаў» (*Kotonoha no Niwa*) — 2013 
* «Раздарожжа» (*Kurosu Rodo*) — 2014
* «Тваё імя» (*Kimi no Na wa*) — 2016
* «Дзіця надвор'я» (*Tenki no Ko*) — 2019 
* «Судзумэ зачыняе дзьверы» (*Suzume no Tojimari*) — 2022

## Крыніцы

Катэгорыя:Японскія рэжысэры
Алена Міхалюк

**Алéна Міхалюк** (вядомая таксама як Лёля Міхалюк), дзяв. **Марцінкéвіч** (, в. Лонскія Браслаўскага павету Віленскага ваяв., цяпер Шаркоўшчынскі раён Віцебскай вобласьці — ) — беларуская грамадзкая дзяячка ў Вялікабрытаніі.

## Жыцьцяпіс
Нарадзілася на Браслаўшчыне. Вучылася ў польскай і беларускай школах. У часе Другой сусьветнай вайны разам з маці апынулася на працах у Нямеччыне. Пазьней трапіла ў беларускі лягер для перамешчаных асобаў у Ватэнштэце; вучылася ў беларускай гімназіі, брала ўдзел у скаўтынгу.

У 1947 прыехала на працу ў Вялікабрытанію, працавала на тэкстыльнай фабрыцы. Пасялілася ў Брэдфардзе, дзе ў 1949 пабралася шлюбам з Янкам Міхалюком. Сябра ЗБВБ ад 28.7.1947.

У 1960-х аддала сыноў Алеся, Віктара і Эдварда ў беларускую школу-інтэрнат імя Сьв. Кірылы Тураўскага ў Лёндане і сьледам разам з мужам пераехала ў брытанскую сталіцу. У 1965—70 гг працавала гаспадыняй у гэтай школе-інтэрнаце. Актыўна падтрымлівала БАПЦ у Вялікабрытаніі.

У 1982 годзе была прынятая ў сябры Рады БНР. Сябра Ангельска-беларускага таварыства. Пасьля сьмерці мужа ў 1995 пераехала з Лёндану ў Манчэстэр.

Ад 1997 да 2013 году займала пасаду старшыні ЗБВБ.

Пахавана на (Манчэстэр).

## Узнагароды
Узнагароджана мэдалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.

## Крыніцы

## Літаратура
* *Гардзіенка Н.* Беларусы ў Вялікабрытаніі / пад рэд. А. Гардзіенкі. — Мн, 2010.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Шаркоўшчынскім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Сябры Рады БНР
Міхалюк

**Міхалюк** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Алена Міхалюк (нар. 1930) — беларускі грамадзкі дзеяч у Вялікабрытаніі.
* Павал Міхалюк (нар. 1983) — беларускі палітык.
* Янка Міхалюк (1922—1995) — беларускі грамадзкі дзеяч у Вялікабрытаніі.
Янка Міхалюк

**Янка Міхалюк** (, в. Пузічы Лунінецкага пав. Палескага ваяв., цяпер Салігорскі раён Менскай вобл. — ) — беларускі грамадзкі дзеяч у Вялікабрытаніі.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Заходняй Беларусі, на Палесьсі. Вучыўся ў польскай школе. У час Другой сусьветнай вайны ўступіў у шэрагі СБМ, быў кіраўніком гэтай арганізацыі на Лунінецкую акругу. Улетку 1944 у часе бамбардаваньня быў паранены і вывезены ў шпіталь у Варшаву, а потым у Нямеччыну. Затым трапіў у Італію, дзе ўступіў у шэрагі 2-га Польскага корпусу.

Ад 27.12.1947 быў сябрам ЗБВБ, адзін з заснавальнікаў беларускага жыцьця ў Брэдфардзе (Вялікабрытанія). Пазьней уваходзіў у кіраўніцтва Беларускага камітэту сяброўства і рэдкалегію часопіса «Патрыёт», сябра ХАБР. Выйшаў з ХАБР і вярнуўся ў ЗБВБ у 1951 годзе.

З таго часу быў пастаянным сябрам управы Акруговага аддзелу ЗБВБ у Брэдфардзе, у 1955 годзе — яго старшыня. Сябра ЗБК ад 1949 году.

Актывіст БАПЦ у Брэдфардзе, адзін са стваральнікаў мясцовай парафіі сьв. Спаса, уваходзіў у Вікарыяльную ўправу БАПЦ у Вялікабрытаніі. Ад 1957 году сябра Рады БНР. У 1965 году з жонкай, Аленай Міхалюк, і дзецьмі пераехаў у Лёндан. Быў пастаянным сябрам Галоўнай управы ЗБВБ, у 1970—95 гг — старшыня ЗБВБ.

Належаў да кіраўніцтва Ангельска-беларускага таварыства, займаўся распаўсюдам часопісу «The Journal of Byelorussian Studies». Уваходзіў у Раду апекуноў Беларускай бібліятэкі імя Ф. Скарыны.

Памёр у Лёндане, пахаваны на St. Pancras cemetery.

## Крыніцы

## Літаратура
* Гардзіенка Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі / пад рэд. А. Гардзіенкі. — Мн,, 2010.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Салігорскім раёне
Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане
Катэгорыя:Асобы Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы
Катэгорыя:Беларусы ў Вялікабрытаніі
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускай моладзі
Катэгорыя:Удзельнікі Другой сусьветнай вайны
Гапееў

**Гапееў** — прозьвішча.

Носьбіты:
* Валеры Гапееў ( 1963) — беларускі пісьменьнік;
* Васіль Гапееў ( 1951) — дзяржаўны дзяяч і дыплямат Беларусі.

## Глядзіце таксама
* Вольга Гапеева
Фагад аль-Мувалад

**Фагад аль-Мувалад** (;  14 верасьня 1994 году) — саудаўскі футбаліст, ўінгер нацыянальнай зборнай Саудаўскай Арабіі. Доўгі час выступаў у табары клюбу «Аль-Ітыгад». У 2012 годзе, выступаючы за гэты клюб, гулец выйшаў на замену ў апошнія 10 хвілінаў і здабыў пераможны гол у матчы супраць «Гуанчжоў Эвэргранд» у паўфінале Лігі чэмпіёнаў АФК. Вылучаецца высокай хуткасьцю, то бок ёсьць аднім з найхутчэйшых азіяцкіх футбалістаў у сьвеце.

## Дасягненьні
**«Аль-Ітыгад»**:
* Уладальнік Кубка караля Саудаўскай Арабіі: 2013
* Уладальнік Кубка прынца Саудаўскай Арабіі: 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Саудаўскія футбалісты
Востраў (Лагойскі раён)

**Во́страў** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету.

Да 30 студзеня 1976 году вёска ўваходзіла ў склад Прусавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 22 чалавекі
* 2019 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Глебаўшчына

**Гле́баўшчына** — вёска ў Беларусі, каля ракі Бярэзіны. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету Лагойскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Глеб — усходнеславянская форма германскага (паўночнагерманскага) імя Gudleifr (Guðleifr).

## Гісторыя
Да 30 студзеня 1976 году вёска ўваходзіла ў склад Прусавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 192 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Губа

**Губа** — шматзначны тэрмін

* Губы — скурна-цягліцавыя зморшчыны, вакол роту

## Населеныя пункты
* Губа — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці

## Грыбы
* народная назва роду Scutiger
* народная назва роду Laetiporus

## Геаграфія
* Губа — марскі заліў або бухта, якая далёка ўдаецца ў сушу.
Герб Ейску

**Герб [[Ейск]]у** быў прыняты 7 красавіка 1992 году, а затым зьменены 21 сакавіка 2015 году. Мае покрык: ***Роднаму гораду***. Герб зарэестраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэестры Расейскае Фэдэрацыі пад № 1810.

## Апісаньне
У сярэбраным полі хвалістая блакітная перавязь, абцяжараная залатой рыбаю (сьцерлядзьдзю) з чырванёнымі вачыма і плаўнікамі.
Герб можа прайгравацца ў двух роўнадапушчальных выглядах: без вянцу і з вянцом.
Выгляд герба зь вянцом прымяняецца пасьля зацьвярджэньня Дзяржаўнай геральдычнай Радай пры Прэзыдэнце Расейскае Фэдэрацыі адпаведнага заканадаўчага замацаваньня парадку ўключэньня ў гербы муніцыпальных утварэньняў выявы вянцоў.

## Значэньне знакаў герба горада Ейска
За аснову герба муніцыпальнага ўтварэньня горад Ейск узяты гістарычны праект герба партовага горада Ейска, створаны ў другой палове 19 стагодзьдзя.
Блакітная перавязь і сьцерлядзь азначаюць Ейск як прыморскі горад, адным з заняткаў насельнікаў было рыбалоўства і перапрацоўкі рыбы на Азоўскім моры.
Серабро - знак прастаты, дасканаласьці, міру, паразуменьня.
Золата - знак павагі, багацьця, сталасьці, розуму.
Блакіт - знак чэсьці, славы, адданасьці, ісьціны, прыгажосьці, дабрадзейнасьці і чыстага неба.

## Стваральнікі
Перабудова герба: Канстанцін Мачонаў (Хімкі),
Мастак: Роберт Маланічаў (Масква),
Камп'ютарны дызайн: Аксана Афанасьева (Масква).

## Ранейшы герб
міні|Герб места Ейск з 1992 па 2005 гады.
У 2005 годзе зацьвердзілі сучасны герб мета. Зацьверджаны быў рашэньнем Рады муніцыпальнага ўтварэньня горад Ейск (#9/1) ад 21 сакавіка 2005 года.

У сучасным гербе выключаны ўпрыгожаньні вакол герба: якары і Аляксандраўская стужка, якія ўваходзілі ў склад герба, зацьверджанага 7 красавіка 1992 года. Яны не адпавядаюць сучаснаму стану горада Ейска як муніцыпальнага ўтварэньня.

### Апісаньне герба 1992&mdash;2005 гадоў
Апісаньне герба 1992-2005 гады было такім: сярэбраны шчыт прастакутнай формы з суадносінамі бакоў 2:1,5. Па дыяганалі яго перасякае хвалепадобная блакітная перавязь з залатой сьцерлядзьдзю на ёй. Герб увянчаны сярэбранай трохзубцовай вежавай каронай, які адлюстроўвае стан гораду Ейск, уключанага ў сьпіс гістарычных населеных месцаў Расеі. За шчытом намаляваны 2 скрыжаваных залатых якара, у знак таго, што заснаваньне горада зьвязана з будаўніцтвам марскога порта. Якары перавіты чырвонай стужкай у знак баявой славы ейчан. Унізе на стужцы дата заснаваньня горада - 1848 год.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гербы Краснадарскага краю
Катэгорыя:Ейск
Муніцыпальны раён

**Муніцыпальны раён**, муніцыпальнае ўтварэньне, якое абьядноўвае некалькі гарадзкіх, сельскіх паселішчаў і, магчыма, міжпаселішчных земляў, абьяднаных агульнай зямлёй.

Адміністрацыйным цэнтрам муніцыпальнага раёна зьяўляецца населены пункт, які вызначаны з улікам мясцовых традыцый і склаўшайся сацыяльнай інфраструктурай і ў якім знаходзіцца прадстаўнічы орган адпаведнага муніцыпальнага ўтварэньня.

Паняцьце «муніцыпальны раён» зьявілася пасьля прыняцьця Фэдэральнага закона ад 6 кастрычніка 2003 г. № 131-ФЗ «Аб агульных прынцыпах арганізацыі мясцовага самакіраваньня ў Расейскай Фэдэрацыі».

Як правіла, муніцыпальныя раёны былі створаныя ў межах «старых» раёнаў, перанятых ад савецкай сыстэмы адміністрацыйна-тэрытарыяльнага дзяленьня. У шэрагу выпадкаў былыя райцэнтры не захацелі ўвайсці ў склад муніцыпальнага раёна, што прывяло да таго, што ў раёнах засталася занадта малая колькасьць насельніцтва і недастатковы збор падаткаў, бюджэты стратныя.

## Паўнамоцтвы муніцыпальнага раёна
У артыкуле 15 Фэдэральнага закона «Аб агульных прынцыпах арганізацыі мясцовага самакіраваньня ў Расійскай Федэрацыі» вызначаюцца пытаньні мясцовага значэньня, якія павінны вырашацца на ўзроўні муніцыпальнага раёна. Да іх, у першую чаргу, адносяцца арганізацыя мэдыцыны і адукацыі на тэрыторыі раёна, забеспячэньне паселішчаў далучэньнем да камунікацый, арганізацыя архіваў, бібліятэк, ажыцьцяўленьне функцый апекі і апякунства. У кампэтэнцыю муніцыпальных раёнаў уваходзіць развіцьцё і ўтрыманьне сеткі аўтамабільных дарог на тэрыторыі раёна, транспартнага абслугоўваньня, арганізацыя ўтылізацыі і перапрацоўкі бытавых і прамысловых адыходаў. Муніцыпальны раён адказны за арганізацыю аховы грамадзкага парадку на землях муніцыпальнага раёна муніцыпальнай міліцыяй.

У цяперашні час муніцыпальныя раёны ў большасьці выпадкаў, зьяўляюцца распарадчыкамі бюджэтаў на ўсёй тэрыторыі раёна, уключаючы тэрыторыі паселішчаў: сельскія паселішчы, якія ўваходзяць ў раён, ня маюць бюджэтаў, а толькі сьметы выдаткаў. У адпаведнасьці з заканадаўствам, муніцыпальны раён таксама зьдзяйсьняе выраўнаваньне ўзроўня бюджэтнай забяспечанасьці паселішчаў, якія ўваходзяць у склад муніцыпальнага раёна, за рахунак сродкаў бюджэту муніцыпальнага раёна.

Катэгорыя:Мясцовае самакіраваньне ў Расеі
Гарадзкое паселішча

**Гарадзкое паселішча** — тып муніцыпальнага ўтварэньня ў Расеі, якое ўяўляе сабой горад ці пасёлак, у якім мясцовае самакіраваньне ажыцьцяўляецца насельніцтвам непасрэдна і (ці) праз выбарныя і іншыя органы мясцовага самакіраваньня. Гарадзкія паселішчы, якія не зьяўляюцца гарадзкімі акругамі ўваходзяць у склад муніцыпальных раёнаў.

У склад земляў гарадзкога паселішча могуць уваходзіць адзін горад або адзін пасёлак, а таксама ў адпаведнасьці з генэральным плянам гарадзкога паселішча тземлі, якія прызначаны для развіцьця яго сацыяльнай, транспартнай і іншай інфраструктуры (уключаючы землі пасёлкаў і сельскіх населеных пунктаў, якія не зьяўляюцца муніцыпальнымі ўтварэньнямі).

Катэгорыя:Мясцовае самакіраваньне ў Расеі
Альфонса Дэйвіс

**Альфонса Дэйвіс** (;  2 лістапада 2000 году) — канадзкі футбаліст, левы абаронца нямецкага клюбу «Баварыя» і нацыянальнай зборнай Канады. Вызнаецца як адзін з найлепшых абаронцаў у сьвеце, дзякуючы хуткасьці, дрыблінгу і творчасьці. Паходзіць з Ганы.

## Кар’ера
Дэйвіс стаў першым гульцом МЛС, які нарадзіўся ў 2000-х гадах. Выступы ў складзе «Ванкувэр Ўайткэпсу» прыцягнулі ўвагу эўрапейцаў, і ў студзені 2019 году футбаліст далучыўся да складу «Баварыі», паводле кантракту, разьлічанага да 2023 году. У хуткім часе канадзец зьявіўся ў сваім першым матчы Лігі чэмпіёнаў 6 лістапада 2019 году ў пераможнай сустрэчы супраць «Алімпіякосу» (2:0). Дапамагла гульцу адсутнасьць Нікляса Зюле і Люкаса Эрнандэса праз атрыманыя пашкоджаньні. У першы ж сэзон 2019—2020 гадоў быў абраны пачаткоўцам сэзону Бундэсьлігі. Разам з клюбам канадзец дамогся трэблу, то бок здабыў разам з дружынай перамогу ў чэмпіянаце і кубка Нямеччыны і стаў пераможцам Лігі чэмпіёнаў.

## Дасягненьні
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2019, 2020
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2020, 2021, 2022
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2020
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2020
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Канадзкія футбалісты
Зборная Канады па футболе

**Зборная Канады па футболе** — прадстаўляе Канаду на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, які ажыцьцяўляе кантроль і кіраваньне зборнай, ёсьць Канадзкая футбольная асацыяцыя. Каманда існуе з 1924 году. Самымі значнымі дасягненьнямі ёсьць перамогі ў розыгрышу Залатога кубка КОНКАКАФ 1985 і 2000 году. Дзякуючы здабыцьцю кубка ў 1986 годзе зборная атрымала права выступу на чэмпіянаце сьвету 1986 году, дзе, аднак, ва ўсіх трох матчах групавога этапу Канада атрымала паразу. Маючы на сваім рахунку дзьве перамогі ў рэгіёнальным кубку, Канада саступае паводле колькасьці здабытых перамог у ім толькі зборным Мэксыкі і ЗША.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.
Эр-Раян

**Эр-Раян** () — горад у Катары, які месьціцца ў аднайменным муніцыпалітэце. Горад разам з прадмесьцямі стварае другую паводле колькасьці насельніцтва аглямэрацыю краіны пасьля сталічнага рэгіёну. Горад быў абраны адным з гарадоў-гаспадаром матчаў чэмпіянату сьвету па футболе 2022 году.

## Гісторыя
Да буйнога пашырэньня на месьце гораду існавала невялічкай старажытная вёска і палац каралеўскай сям’і. З пашырэньнем места акрамя памяненых паселішчаў горад паглынуў шэраг іншых вёсак.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Катару
Далькавічы

**Да́лькавічы** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету.

Да 30 студзеня 1976 году вёска ўваходзіла ў склад Прусавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1662 г. згадваецца ў складзе Менскага ваяводзтва ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Крутая Гара

Назву **Крута́я Гара́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць
** Крутая Гара — вёска ў Лагойскім раёне
** Крутая Гара — вёска ў Смалявіцкім раёне
Прусавічы

**Пру́савічы** (таксама *Пру́севічы*) — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету.

З 1924 да 30 студзеня 1976 году цэнтар Прусавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 34 чалавекі
* 2019 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Прынстанскі ўнівэрсытэт

**Пры́нстанскі ўнівэрсытэ́т** () — прыватны навукова-дасьледчы ўнівэрсытэт, які месьціцца ў Прыстане, штат Нью-Джэрзі. Ёсьць сябрам Лігі блюшчу. Унівэрсытэт быў заснаваны як коледж Нью-Джэрзі ў 1746 годзе, і месьціўся ў горадзе Элізабэт. У 1747 годзе ўстанова пераехала спачатку ў Ньюарк, а празь дзевяць гадоў замацавалася ў Прыстане. Унівэрсытэт ёсьць чацьвертай вышэйшай інстытуцыяй вышэйшай адукацыі ў ЗША і адным зь дзевяці каляніяльных каледжаў, якія былі закладзеныя яшчэ да Амэрыканскай рэвалюцыі. Лічыцца адным з самых прэстыжных унівэрсытэтаў у сьвеце. Установа афіцыйна стала ўнівэрсытэтам у 1896 годзе і пасьля была перайменаваная ў Прынстанскі ўнівэрсытэт. Ва інстытуцыі навучаюцца студэнты і асьпіранты гуманітарным навукам, сацыяльным навукам, прыродазнаўчым навукам і інжынэрнай справе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт.

Катэгорыя:Прынстанскі ўнівэрсытэт
Дзіця надвор’я

**«Дзіця́ надво́р’я»** () — анімэ-фільм рэжысэра Макота Сінкая і створаны кампаніяй CoMix Wave Films. Выхад фільма ў Японіі адбыўся 19 ліпеня 2019 году. Галоўныя ролі агучылі Катара Дайга і Нана Моры. Над фільмам таксама працавалі Ацусі Тамура і Хіросі Такігуці. Музыку для фільма напісаў гурт RADWIMPS.

За дзень да прэм’еры ў Японіі быў апублікаваны раман-адаптацыя кінагісторыі. 25 ліпеня выйшаў першы выпуск манга-адаптацыі, ілюстраваны Ватары Кубатай. Японія вылучыла фільм на кінапрэмію «Оскар» у катэгорыі «Найлепшы фільм на замежнае мове», аднак ён не трапіў у намінацыю.

## Крыніцы

Катэгорыя:Анімэ-фільмы
Кранчырол

**Crunchyroll** () — амэрыканская вытворчая і ліцэнзійная кампанія, якая засяроджана на струменевым вяшчаньні прадукцыі ўсходняе Азіі, уключаючы анімэ, манґу, дарамы і гульні. Кампанія была заснавана ў 2006 годзе групай выпускнікоў каліфарнійскага ўнівэрсытэта ў Бэрклі.

Crunchyroll была даччынай кампаніяй AT&T Otter Media, і з 2016 па 2018 год кампанія супрацоўнічала з Funimation Global Group, якая ў канчатковым выніку аб’ядналася з Crunchyroll у 2022 годзе пасьля таго, як «Соні» набыла Crunchyroll у 2021 годзе. Цяпер кампанія належыць Sony Pictures Entertainment і Aniplex.

Crunchyroll прапануе больш за 1000 анімэ, 200 Дорам і 80 тайтлаў мангі. Даступнасьць гэтай калекцыі вызначаецца рэгіянальнымі абмежаваньнямі. На 2021 год сэрвіс мае 5 мільёнаў платных падпісантаў. 11 сакавіка 2022 года, пасьля пачатку вайны ва Ўкраіне, Crunchyroll прыпыніў працу ў Расеі ў сувязі са збоямі ў аплаце і падтрымцы сэрвісу. Crunchyroll таксама выпускае сваю прадукцыю на відэаносьбіты альбо наўпрост, альбо праз сваіх партнэраў па распаўсюджваньні.

## Глядзіце таксама
* 91 дзень

## Крыніцы

Катэгорыя:Інтэрнэт-тэлебачаньне
Шаміль (танец)

**„Шамі́ль“** — парны побытавы танец памерам , тэмп умерана хуткі. Вядомы па ўсёй Беларусі.

У найбольш распаўсюджаным варыянце складаўся з дзьвюх частак. У першай хлопец прысядае на калена, падпіраючы галаву рукамі („сумуе“), а дзяўчына бегае вакол яго прытупваючы і падпяваючы:

У другой частцы хлопец падымаецца і танчыць у пары зь дзяўчынай па коле, падскокваючы і гукаючы: „Ас-са!“ На кожны падскок рукі на ўзроўні плячэй энэргічна перакідаюцца з боку ў бок.

У Гомельскай і Магілёўскай абласьцёх сустракаецца варыянт, калі ў першай частцы сядзіць і сумуе дзяўчына, а хлопец танчыць вакол яе.

У Акцябарскім раёне зафіксаваны варыянт з удзелам двух хлопцаў, адзін зь якіх нажом зарэзвае другога. У другой частцы „забіты“ ажывае і танчыць разам зь першым.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Беларускія народныя танцы
Катэгорыя:Парныя танцы
Шаміль (неадназначнасьць)

**Шамі́ль** ( — *shāmil*) — арабскае мужчынскае імя. Жаночая форма — ***Шаміля*** ( — *shāmilah*). Вядомыя носьбіты:

* Шаміль (1797—1871) — правадыр каўкаскага антырасейскага супраціву
* Шаміль Басаеў (1969—2006) — дзяяч ічкерскага незалежніцкага руху

## Тапонімы
* Шаміль — вёска ў Хармазгане (Іран)
* Шаміль — дэгестан у Хармазгане (Іран)

## Іншае
* Шаміль — беларускі народны танец
Віктар Ганчароў

**Віктар Канстанцінавіч Ганчароў** ( 1939, Сакалоўка, Мацьвеева-Курганскі раён, Растоўская вобласьць, цяпер Цэнтральная фэдэральная акруга, Расея) — беларускі радыёфізык.

Аўтар навуковых працаў у галіне фізыкі плязма-дынамічных працэсаў пры лазэрным плязьменным узьдзеяньні на мэталы і кампазыцыйныя матэрыялы. Ляўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1992). Доктар фізыка-матэматычных навук (1994) і прафэсар фізыкі (2006).

## Жыцьцяпіс
У 1941 годзе пераехаў з маці ў Новую Чыглу Талаўскага раёну (Варонеская вобласьць, Расейская СФСР). У 1962 годзе скончыў Варонескі дзяржаўны ўнівэрсытэт паводле спэцыяльнасьці «радыёфізыка і электроніка». У 1962—1965 гадох працаваў інжынэрам-канструктарам Спэцыяльнага канструктарска-тэхналягічнага бюро «Менскага прыборабудаўнічага заводу» (Беларуская ССР). У 1965 годзе працаўладкаваўся ў Інстытут фізыкі Акадэміі навук Беларускай ССР. У 1973 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю на тэму «Ўзьдзеяньне лазэрнага выпраменьваньня на паглынальныя матэрыялы, як крыніца рухомай нізкатэмпэратурнай плязмы». У 1979 годзе заняў пасаду загадніка лябараторыі лазэрнай плязмадынамікі Навукова-дасьледчага інстытуту дастасоўных фізычных праблемаў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.

У 1993 годзе абараніў доктарскую дысэртацыю на тэму «Ўзьдзеяньне лазэрнага выпраменьваньня з мэталамі ў рэжыме ўтварэнья эразійнай плязмы з кандэнсаванай дыспэрснай фазай». Напісаў 288 навуковых артыкулаў. Пад ягоным кіраўніцтвам абаранілі 8 кандыдацкіх дысэртацыяў. Кіраваў заданьнямі 8 Дзяржаўных навукова-тэхнічных праграмаў: «Высокаэнэргетычныя, ядзерныя і радыяцыйныя тэхналёгіі», «Фатоніка» і «Плёнка», «Кагерэнтнасьць» і «Аптатэх-1», «Мэханіка, тэхнічная дыягностыка і мэталюргія», «Функцыянальныя матэрыялы» і «Канвэргенцыя».

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Растоўскай вобласьці
Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Супрацоўнікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Дактары фізыка-матэматычных навук
Горна-Бадахшанская аўтаномная вобласьць

**Го́рна-Бадахша́нская аўтано́мная во́бласьць** () — аўтаномная вобласьць у складзе Рэспублікі Таджыкістан. Займае ўсю ўсходнюю частку Таджыкістана, зьяўляючыся найбуйнейшым паводле плошчы рэгіёнам краіны — 64 100 км² (45% ад усяе тэрыторыі Таджыкістану). Адміністрацыйны цэнтар вобласьці — горад Харог (жыве прыкладна 30 тысяч чалавек). На пачатак 2020 году ў ГБАА пражывала больш за 226 тысяч чалавек. Так як ГБАА высакагорны і памежны рэгіён, акружаны з трыма бакамі іншымі дзяржавамі, для яго візыту замежнікам патрабуецца аформіць спэцыяльны дазвол.

Пасьля зацьвярджэньня савецкай улады на Паміры зь 15 жніўня 1923 году практычна ўся заселеная тэрыторыя знаходзілася ў складзе Бухарскай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі, усходняя палова тэрыторыі — у складзе Памірскай акругі Фэрганскай вобласьці Туркестанскай АССР. 2 студзеня 1925 году ўказам ЦВК СССР была пераўтворана ў аўтаномную вобласьць Горнага Бадахшана ў складзе Таджыцкай АССР.

З 16 кастрычніка 1929 году — у складзе Таджыцкай ССР, якая ўвайшла ў склад СССР на правах саюзнае рэспублікі. 5 сьнежня 1936 году перайменаваная ў Горна-Бадахшанскую аўтаномную вобласьць (Пастанова VIII Надзвычайнага Зьезда Саветаў СССР 25.11-5.12.1936).

## Крыніцы

Катэгорыя:Вобласьці Таджыкістану
Катэгорыя:Аўтаномныя вобласьці СССР
Катэгорыя:Дзяржавы і тэрыторыі, заснаваныя ў 1925 годзе
Катэгорыя:1925 год у СССР
Катэгорыя:Таджыцкая ССР
Аўтаномная вобласьць

**Аўтано́мная во́бласьць** — форма дзяржаўнай аўтаноміі ў СССР і ў некаторых іншых дзяржавах (напрыклад, Аўтаномная вобласць Заходняя Боснія, Аўтаномная вобласць кры). З постсавецкіх краін аўтаномныя вобласьці ў цяперашні час існуюць у Расеі (Габрэйская аўтаномная вобласьць) і Таджыкістане (Горна-Бадахшанская аўтаномная вобласьць).
Басаеў

**Баса́еў (жаночая форма Баса́ева) ** — прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Шаміль Басаеў (1965—2006) — дзяяч ічкерскага незалежніцкага руху;
* Шырвані Басаеў (1968—2000) — дзяяч ічкерскага незалежніцкага руху;
* Мадзіна Басаева ( 1999) — расейская відэаблогерка, мадэлька.
Ганчароў

**Ганчароў** — прозьвішча.

Носьбіты:
* Васіль Ганчароў ( 1984) — расейскі музыка;
* Віктар Ганчароў ( 1939) — беларускі радыёфізык;
* Уладзіслаў Ганчароў ( 1995) — беларускі скакун на батуце.

## Глядзіце таксама
* Ганчарова
Баўру

**Баўру́** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 379 тысяч чалавек. У горадзе маецца кампус унівэрсытэту Сан-Паўлу.

## Гісторыя
Гістарычна склалася, што рэгіён, дзе сёньня месьціцца горад, быў спрэчнай тэрыторыяй паміж тубыльцамі з плямёнаў кайнганг і гуарані. Упершныю эўрапейцы зьявіліся тут у XVIII стагодзьдзі, але замацавацца ня здолелі праз супраціў індзейцаў. Першае паселішча эўрапейцаў было закладзенае толькі ў XIX стагодзьдзі засяленцамі з прыбярэжнага рэгіёну штату Сан-Паўлу, а таксама Мату-Гросу і Рыю-дэ-Жанэйру. Піянэрам у справе калянізацыі стаў у 1856 годзе Фэлісысыму Антонію Пэрэйра, які набыў тут надзел і займаўся гаспадаркай у месцы сучаснага цэнтру Баўру. Асноўнай культурай стала кава. У 1905 годзе ў месцы зьявілася чыгунка, якая цягнулася ажно да Балівіі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Ячнае (Лагойскі раён)

**Я́чнае** (таксама *Я́чная, ж.*) — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1705 годзе як вёска Ячная ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2009 год — 1 чалавек
* 2019 год — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Жардзяжжа

**Жардзя́жжа** (таксама *Зардзя́жжа*) — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету.

## Геаграфія
Знаходзіцца ў паўночнай частцы Лагойскага раёну. Праз вёску праходзіць рэспубліканская аўтадарога Менск — Віцебск , якая зьвязвае Жардзяжжа з вёскай Забор’е і аграгарадком Замасточча. Мясцовыя дарогі зьвязваюць Жардзяжжа з вёскамі Пячное і Востраў. Аўтамабільная дарога ад Жардзяжжа вядзе да мэмарыяльнага комплексу «Дальва».

У кілямэтры на поўнач ад Жардзяжжа працякае рэчка Падвейна.

## Гісторыя
Напрыканцы XVIII ст. вёска і фальварак Жардзяжжа належылі да ўласнасьці шляхціцаў Валовічаў. Паводле рэвізіі 1811 году, вёска мела 49 душ мужчынскага полу, зьяўлялася ўласнасьцю кіраўника дваранства Барысаўскага павету Іосіфа Валовіча.

У склад Лагойскага раёну вёска ўвайшла з 25 сьнежня 1962 году.

## Насельніцтва
* 2009 год — 37 чалавек
* 2019 год — 27 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Татуі

**Татуі́** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 123 тысяч чалавек. Мае мянушку «Горад Музыкі», бо тут маецца найвялікшая музычная школа ў Лацінскай Амэрыкі.

## Гісторыя
Паселішча паўстала 11 жніўня 1826 году, дзякуючы бандэйрантамі. Як вёска паселішча было вызнана ў 1680 году. Пашырэньне вёсцы адбылося толькі па будаўніцтве дарогі, якая злучыла мясцовасьць зь местам Порту-Фэліз. На 1823 году праз павелічэньне мястэчка мела 800 будоваў і шэраг прадпрыемстваў. 11 ліпеня 1888 году ў паселішчы зьявілася чыгуначная станцыя. Крыху пазьней прайшла электрыфікацыя Татуі на пачатку XX стагодзьдзя. У 1914 годзе быў пабудаваны гарадзкі рынак. У 1954 годзе была заснавая кансэрваторыя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Вейнка

**Вейнка, Падвейна** — рака ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Дзьвінаса (басэйн Нёману).

Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 98 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Пачынаецца за 1 км у напрамку на поўдзень ад вёскі Раўнядзь, упадае ў Дзьвінасу прыкладна за 0,9 км на захад ад вёскі Вейна. Вадазбор у паўночнай частцы Менскага ўзвышша.

Ад вытоку амаль да вёскі Пячное рака цячэ па лясістай мясцовасьці, ніжэй на працягу 9,4 км да вусьця рэчышча каналізаванае. Рака прымае сьцёк з сеткі мэліярацыйных каналаў.

Каля ракі знаходзяцца вёскі Пячное, Чысты Бор, Вейна.

## Літаратура
*  — С. 62.
*  — С. 429.
* 

Катэгорыя:Рэкі Лагойскага раёну
Катэгорыя:Прытокі Дзвінасы
Эўгеніюш I (папа рымскі)

**Эўге́ніюш I** (; ? — 2 чэрвеня 657 году) — папа рымскі з 10 жніўня 654 году па сваю сьмерць 2 чэрвеня 657 году. Рымлянін. Быў абраны папам па выгнаньні Мартына I імпэратарам Канстантам II з нагоды спрэчкі пра манатэлітызм. У сваім лісьце да імпэратара Эўгеніюш праявіў вялікую павагу, і ад пачатку не выступіў з публічнай супрацьстаяньнем з монатэлітызмам патрыярхаў Канстантынопалю. Тым ня менш, у выніку працягнуў барцьбу свайго папярэдніка, чым абурыў імпэратара. Дабраславіў бізантыйцаў на барацьбу з арабамі. Памёр ад натуральных чыньнікаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Эўгеніюш I. Catholic Encyclopedia
Жасьцінае

**Жасьці́нае** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавету.

## Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 39 км у напрамку на поўнач ад Лагойску, за 79 км ад Менску, за 2 км на захад ад аўтамабільнай дарогі .

## Гісторыя
Згадваецца ў 1704 годзе як вёска Жасьцін у Менскім ваяводзтве ВКЛ.

## Насельніцтва
* 1997 год — 330 жыхароў, 114 двароў.
* 2009 год — 237 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Акалоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Малуцкія астравы

**Малуцкія астравы** — група астравоў ва ўсходняй частцы Малайскага архіпэлягу, паміж астравамі Сулавэсі і Новая Гвінэя.

Тэрыторыя Інданэзіі. Плошча 83,7 тыс. км². Насельніцтва каля 2 млн. чал. Асноўныя астравы — Хальмахэра, Сэрам, Буру, Банда, Кай.

Раён Малуцкіх астравоў адзін з найбольш актыўных раёнаў, дзе фарміруецца альпійская гэасінклінальная вобласьць Паўднёва-Ўсходняй Азіі.

Астравы гарыстыя, пераважаюць вышыні ад 1000 да 2000 м (найбольшая — 3019 м, гара Біная). Каля 10 дзеючых вульканаў. Клімат экватарыяльны, на поўдні — субэкватарыяльны. Сярэднія тэмпэратуры ад 25 °С да 27 °С. Ападкаў ад 1500—2000 мм у нізінах, да 4000—5000 мм у гарах. Рачная сетка густая, рэкі паўнаводныя. Больш за 80% тэрыторыі пакрыта вечназялёнымі і лістападнымі трапічнымі лясамі. Вырошчваюць рыс, кукурузу, вострыя прыправы. Тут пашырана гвазьдзіковае дрэва.

Асноўны порт — Амбон.

## Крыніцы

## Літаратура

* Малукскія астравы // БелЭн у 18 т. Т. 10. Мн., 2000.
* George Miller (editor), *To The Spice Islands And Beyond: Travels in Eastern Indonesia*, Oxford University Press, 1996, Paperback, 310 pages, ISBN 967-65-3099-9
* Severin, Tim *The Spice Island Voyage: In Search of Wallace*, Abacus, 1997, paperback, 302 pages, ISBN 0-349-11040-9
* Bergreen, Laurence *Over the Edge of the World*, Morrow, 2003, paperback, 480 pages
* Bellwood, Peter (1997). *Prehistory of the Indo-Malaysian archipelago*. Honolulu: University of Hawai’i Press. ISBN 0-8248-1883-0.
* Andaya, Leonard Y. (1993). *The World of Maluku: Eastern Indonesia in the Early Modern Period*. Honolulu: University of Hawai’i Press. ISBN 0-8248-1490-8.
* Donkin, R. A. (1997). *Between East and West: The Moluccas and the Traffic in Spices Up to the Arrival of Europeans*. American Philosophical Society. ISBN 0-87169-248-1.
* Monk, Kathryn A., Yance De Fretes, Gayatri Reksodiharjo-Lilley (1997). *The Ecology of Nusa Tenggara and Maluku*. Singapore: Periplus Press. ISBN 962-593-076-0.
* Van Oosterzee, Penny (1997). *Where Worlds Collide: The Wallace Line*. Ithaca: Cornell University Press. ISBN 0-8014-8497-9.
* Wallace, Alfred Russel (2000; originally published 1869). *The Malay Archipelago*. Singapore: Periplus Press. ISBN 962-593-645-9.

Катэгорыя:Малуцкія астравы
Катэгорыя:Астравы Ціхага акіяна
Kurier Litewski

**Kurier Litewski** можа азначаць:

* „Kurier Litewski“ — газэта, якая выдавалася ў Вільні ў 1760—1763 роках;
* „Kurier Litewski“ — газэта, якая выдавалася ў Вільні і Горадні ў 1793—1840 роках;
* „Kurier Litewski“ — газэта, якая выдавалася ў Вільні і Менску ў 1905—1915 роках.
Ітапэтынінга

**Ітапэтыні́нга** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 165 тысячы чалавек. Назва места паходзіць з тупі-гуаранскай мовы і мае значэньне «сухі камень».

## Гісторыя
Вёска Ітапэтынінга была афіцыйна закладзеная 5 лістапада 1770 году, калі адбылася ўрачыстая імша ў новай парафіі, якую зладзіў сьвятар Інасію. Менавіта ў гэтую дату жыхары Ітапэтынінгі адзначаюць дзень гораду. Заснавальнікамі паселішча лічацца Сыман Барбоза Франку і Дамінгуш Жузэ Віейра, апошнія зь якіх быў жахыром гораду Іту. У 1888 годзе было вырашана правесьці чыгуначную лінію да места, аднак будаўніцтва расьцягнулася, і ў рэшце рэшт, першыя дзьве станцыі пачалі працу ў 1895 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Эксдывізія

**Эксдыві́зія** (ад  — «з» + *divisio* — «падзел») — судовая норма ў вялікалітоўскім, а пазьней і польскім праве, якая прымянялася пры спагнаньні запазычанасьці адной асобы на карысьць некалькіх крэдытораў. Уведзеная прыкладна зь сярэдзіны XVII стагодзьдзя.

У выпадку няздольнасьці даўжніка вярнуць пазыкі ствараўся эксдывізарскі (эксдывізарска-таксатарскі) суд, які ладзіў ацэнку кошту маёмасьці даўжніка ды дзяліў яе між ягонымі крэдыторамі.

Эксдывізія маёнтка магла прызначацца ў двух выпадках:
* з ініцыятывы аднаго з крэдытораў;
* пры самастойным звароце даўжніка ў земскі суд з адпаведным прашэньнем.

Калі ў выніку эксдывізіі ня ўсе прэтэнзіі крэдытораў былі здаволеныя, яны атрымлівалі права спаганяць доўг з той маёмасьці даўжніка, якая можа зьявіцца ў яго ў будучыні. Маёмасьць перадавалася (традзіравалася) крэдыторам да поўнай сплаты пазыкі. Даўжнік меў права выкупіць маёмасьць назад цягам 10 гадоў.

Эксдывізарскія суды дзейнічалі не пастаянна, а ўяўлялі зь сябе часовыя прысутнасьці, ствараныя земскімі павятовымі або галоўнымі судамі на час разбору пэўнай справы. Аплачваць працу ўдзельнікаў такога суду мелі пазыкадаўцы; іхні заробак залежаў ад сумы пазоваў крэдытораў альбо ад аб’ёму выкананай працы.

Да пачатку XIX стагодзьдзя эксдывізіі ладзіліся даволі рэдка, але ўжо ў другім дзесяцігодзьдзі XIX стагодзьдзя сталі масавай зьявай. Так, у 1797 року газэта «Kurier Litewski» друкавала абвесткі пра дзьве эксдывізіі, у 1800 — пра сем, у 1804 — пра восем, у 1811 — ужо пра 53. Маштабы росту колькасьці эксдывізіяў і дзейнасьць эксдывізараў (судзьдзяў эксдывізарскіх судоў) выклікалі занепакоенасьць і крытыку сучасьнікаў. Прыкладам, генэрал Юзэф Ваўжэцкі называў працу эксдывізарскіх судоў «справядліва і ўсюды ненавіснай». З рэзкай крытыкай паводзінаў эксдывізараў выступаў друкаваны орган таварыства шубраўцаў «Wiadomości Brukowe». Да крытыкі гэтай практыкі зьвярталіся ў тым ліку літаратары Эва Фялінская ў рамане «Пляменьніца і цётка», Ігнат Ходзька ў «Літоўскіх абразках». Эксдывізіі нэгатыўна адбіваліся на стане падзеленых гаспадарак, бо часовыя ўладары не былі зацікаўленыя ў іхнім разьвіцьці. Такім чынам, эксдывізі зьяўляліся своеасаблівым сымбалем заняпаду краю.

Нягледзячы на крытыку, эксдывізарскія судовыя працэсы дзейнічалі працяглы час пасьля далучэньня тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага да Расейскай імпэрыі. Гэтая практыка на тэрыторыі Беларусі канчаткова была скасаваная ў 1840 року пасьля замены нормаў права расейскімі законамі. Замест эксдывізіі быў укаранёны расейскі спосаб вяртаньня даўгоў: суд прадаваў маёмасьць даўжніка з публічных таргоў, а атрыманыя грошы дзяліў між крэдыторамі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

Катэгорыя:Права Рэчы Паспалітай
Катэгорыя:Нерухомаснае права
Катэгорыя:Лацінскія словы і выразы
Ітакуакесэтуба

**Ітакуакесэту́ба** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 375 тысячы чалавек. Ёсьць часткай аглямэрацыі Вялікага Сан-Паўлу.

## Гісторыя
Горад быў заснаваны паміж 1560 і 1563 гадамі езуітамі на чале з айцом Жузэ дзі Аншыетам, непадалёк ад паселішчаў тубыльцаў. Першай пабудовай места лічыцца каталіцкая капліца. Паселішчу бракавала разьвіцьця, і да пачатку ХХ стагодзьдзя яно было амаль бязьлюдным. Да 1958 году Ітакуакесэтуба быў раёнам Мажы-дас-Крузысу. Па вылучэньню ў асноўную адміністрацыйную адзінку, дзякуючы высілкам перша мэра места Вікторыю Эўхэнію Дэлібэрату, горад пачаў прамысловае разьвіцьцё, якое паспрыяла ўзбуйненьню места.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Гуаратынгета

**Гуаратынгета́** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 122 тысяч чалавек.

## Гісторыя
Навакольлі сучаснага гораду здаўна былі вядомыя індзейцамі як рэгіён багаты на чапляў, якія жылі тут на ўзьбярэжжах ракі Параібы-ду-Сул. Першыя партугальскія засяленцы прыбылі сюды ў канцы XVI стагодзьдзя, пасьля таго як пачулі аб захаваньні тут вялікіх мінэральных багацьцяў. Паселішча зьявілася ў 1628 годзе, і пачалося з будаўніцтва капліцы. У XVIII стагодзьдзі вёска стала адным з ключовых пунктаў на шляху залаташукальнікаў зь Мінас-Жэрайсу.

У XIX стагодзьдзі ў Гуаратынгеце павялічылася вытворчасьць кавы, у той час як вырошчваньне цукру значна скарацілася. За часам існаваньня Бразыльскай імпэрыі дон Пэдру II правёў ноч у вёсцы 18 жніўня 1822 году. У 1844 годзе вёска атрымала статус гораду. У 1848 годзе ў горадзе нарадзіўся Франсіску Радрыгес Алвэс, які быў сябрам імпэрскай рады, сябрам палаты дэпутатаў і двойчы прэзыдэнтам Бразыліі. У XX стагодзьдзі сельскай гаспадарка прыйшла ў заняпад праз стомленасьць зямлі, таму горад пераключыўся на індустрыялізацыю і гандаль. Таксама разьвівалася адукацыя, то бок, гэтак у Гуаратынгеце адкрылася Школа падрыхтоўкі спэцыялістаў у авіацыі і філія ўнівэрсытэту штату Сан-Паўлу. Атрымаў пашырэньне таксама турызм.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Ваўжэцкі

**Ваўжэ́цкі** () — польскае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Антоні Тадэвуш Ваўжэцкі — стольнік браслаўскі
* Фэліцыян Ваўжэцкі ( 1765) — мечнік браслаўскі
* Ігнацы Ваўжэцкі — крайчы браслаўскі
* Павал Ваўжэцкі ( 1950) — польскі тэатральны і кінаактор, тэлевядоўца
* Тадэвуш Ваўжэцкі — войскі браслаўскі
* Тамаш Ваўжэцкі (1753—1816) — генэрал, удзельнік паўстаньня Тадэвуша Касьцюшкі
Лесапарк

**Лесапарк** — лес у непасрэднай блізкасьці ад горада добраўпарадкаваны для адпачынку на ўлоньні прыроды; адзін зь відаў загараднага парку. Бываюць агульнага тыпу (шпацырныя), шматпрофільныя (для спорту, адпачынку, забаў) і спэцыялізаваныя (курортна-аздараўленчыя, спартыўныя, гісторыка-мэмарыяльныя).

Каля буйных гарадоў лесапаркі звычайна займаюць 300—500 га. Адкрытыя прасторы, паляны, лугі і вадаёмы, у іх складаюць да 30 %. Абсталяваньне найчасьцей робяць з прыродных матэрыялаў — дрэва, каменю, чароту і інш. Загарадныя паркі, у якіх пераважаюць лугі, паляны і вадаёмы называюцца лугапаркамі і гідрапаркамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лесапарк
Катэгорыя:Курорты
Андрэ Анана

**Андрэ́ Анана́** (;  2 красавіка 1996 году) — камэрунскі футбаліст, брамнік турэцкага клюбу «Трабзанспор» (у арэндзе з ангельскага клюбу «Манчэстэр Юнайтэд») і нацыянальнай зборнай Камэруну.

## Кар’ера
### Клюбная
#### «Аякс»
Анана ў нарадзіўся ў Камэруне і, дзякуючы адмысловай фундацыі Самюэля Это’о, атрымаў магчмасьць у 2010 годзе далучыцца да акадэміі «Барсэлёны». Да прафэсійнай дружыны гулец не далучыўся, бо ў пачатку студзеня 2015 году вырашыў выправіцца ў Нідэрлянды, дзе склаў пагадненьне з амстэрдамскім «Аяксам». Далучыўся да моладзевай дружыны клюбу, за якую дэбютаваў у лютым таго ж году. Ужо наступным годам 20 жніўня камэрунец дэбютаваў у асноўнай камандзе «Аяксу» ў матчы супраць «Вілем II». Менавіта з таго сэзону 2016—2017 году трывала заняў месца ў браме амстэрдамцаў. У траўні 2017 гулец працягнуў кантракт з клюбам да 2021 году. У сакавіку 2019 году ён зрабіў яшчэ адное падаўжэньне дамовы да чэрвеня 2022 году. У лістападзе 2019 году ў інтэрвію выказаў цікавасьць да ангельскай Прэм’ер-лігі. У лютым 2021 году брамніку забаранілі гуляць на працягу 12 месяцаў пасьля таго, як УЭФА выявіў станоўчае тэставаньне на забароненае рэчыва фурасэмід. «Аякс» апэляваў на вырак арганізацыі, спасылаючыся на памылковае ўжываньне жонкавых лекаў. У выніку тэрмін забароны быў зьніжана да дзевяці месяцаў арбітражным спартовым судом у чэрвені. 24 лістапада 2021 году, адбыўшы дыскваліфікацыю, брамнік вярнуўся на поле ў матчы Лігі чэмпіёнаў супраць «Бэшыкташу». Матч скончыўся перамогай «Аякса» зь лікам 2:1. У траўні 2022 году стала вядома аб сыходзе гульца з клюбу па сканчэньні сэзону.

#### «Інтэрнацыянале»
1 ліпеня 2022 году «Інтэрнацыянале» афіцыйна пацьвердзіў ад складаньні з Ананам пяцігадовай угоды.

### Міжнародная
Анана мае на сваім рахунку выступы ў складзе моладзевай зборнай Камэруну. У нацыянальную зборную быў запрошаны на таварыскую гульню супраць зборнай Францыі ў траўні 2016 году, але дэбют гульца прыпаў на пераможны таварыскі матч супраць зборнай Габону ў верасьні таго ж году. Галкіпэр абараняў браму сваёй дружыны ў матчы за трэцяе месца на Кубку афрыканскіх нацыяў 2021 году супраць зборнай Буркіна-Фасо.

## Дасягненьні
**«Аякс»**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2019, 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Нідэрляндаў: 2019, 2021
* Уладальнік Супэркубка Нідэрляндаў: 2019

**«Інтэрнацыянале»**:
* Уладальнік Кубка Італіі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Італіі: 2022

**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Камэрунскія футбалісты
Луг (расьліннасьць)

значак|Луг.
**Луг** — тып расьліннасьці, які характарызуецца панаваньнем шматгадовых травяністых расьлін, галоўным чынам травы і асаковых, ва ўмовах дастатковага або залішняга ўвільгатненьня. Агульная для ўсіх лугоў уласьцівасьць — наяўнасьць травастою і дзірвану, дзякуючы якім верхні пласт лугавой глебы шчыльна працяты каранямі і карэнішчамі травяністай расліннасьці.

## Крыніцы

Катэгорыя:Лугі (расьліннасьць)
Гаравец (Акцябарскі сельсавет)

**Гара́вец** (таксама *Гараве́ц*) — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акцябарскага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Зарэчанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 64 чалавекі

## Славутасьці
Сьвята-Пакроўская царква (19 ст.)

## Крыніцы

Катэгорыя:Акцябарскі сельсавет (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Раба (рака)

**Рáба** () — рака ў Малапольскім ваяводзтве Польшчы.

Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Катэгорыя:Прытокі Віслы
Антон Штах

**Антон Штах** (;  15 лістапада 1998 году) — нямецкі футбаліст, паўабаронца ангельскага клюбу «Лідс Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Нямеччыны. Пачаў кар’еру ў рэгіянальных клюбах. У сэзоне 2020—2021 гадоў Штах далучыўся да складу «Гройтэр Фюрту» з Другой Бундэсьлігі, падпісаўшы кантракт да лета 2023 году. Разам з клюбам футбаліст дасягнуў прасоўваньня да Бундэсьлігі, пасьля чаго ў 2021 годзе далучыўся да «Майнцу», дзе ня толькі замацаваўся ў асноўным складзе, але і дамогся выкліку ў склад зборнай.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Нямецкія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Лі Джэ-Сон

**Лі Джэ-Сон** (;  10 жніўня 1992 году) — паўднёвакарэйскі футбаліст, атакуючы паўабаронца нямецкага клюбу «Майнц» і нацыянальнай зборнай Рэспублікі Карэя.

## Кар’ера
Сваю прафэсійную кар’еру гулец пачаў у клюбе «Чонбук Хёндэ Мотарз» у 2014 годзе. Дэбютаваў за клюб у матчы Лігі чэмпіёнаў супраць японскага клюбу «Якагама Марынас» 26 лютага таго ж году. Тагачасны трэнэр клюбу высока ацаніў здольнасьці гульца, які добра працаваў як у абароне, гэтак і ў нападзе. У 2016 годзе правёў свой найлепшы сэзон і дапамог клюбу здабыць перамогу ў Лізе чэмпіёнаў. У айчынным першынстве стаў самым каштоўных гульцом К-лігі 2017 году.

У ліпені 2018 году Лі далучыўся да нямецкага «Гайльштайну», склаўшы дамову на тры гады. Як паведамлялася, карэец каштаваў нямецкаму клюбу Бундэсьлігі 2 каля 1,5 млн эўра. Дэбют прыпаў на 4 жніўня на матч супраць «Гамбургу», дзе футбаліст быў абраны футбалістам матчу за кошт двух асыстэнцкіх балаў. У ліпені 2021 году паўабаронец далучыўся да складу «Майнцу», склаўшы трохгадовую ўгоду да 30 чэрвеня 2024 году.

## Дасягненьні
**«Чонбук Хёндэ Мотарз»**:
* Чэмпіён Рэспублікі Карэя: 2014, 2015, 2017
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў АФК: 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія футбалісты
Сан-Жазэ-ду-Рыю-Прэту

**Сан-Жазэ́-ду-Ры́ю-Прэ́ту** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2021 год насельніцтва гораду складала каля 469 тысяч чалавек.

## Гісторыя
Да XIX стагодзьдзя рэгіён быў заселены кайнгангамі, колькасьць якіх паступова скарачалася празь міграцыю, дзейнасьць бандэйрантаў і мэтысацыю. Горад быў заснаваны 19 сакавіка 1852 году Жуанам Бэрнардыну дэ Сэйшашам Рыбэйру, які паходзіў зь Мінас-Жэрайсу, калі мясцовы селянін вылучыў частку зямлі пад будаўніцтва гораду. Датай заснаваньня гораду афіцыйна лічыцца 1894 год, калі паселішча афіцыйна перастала лічыцца часткай Жабатыкабалу. Чыгуначная станцыя зьявілася ў 1912 годзе, што надало месту дадатковы штуршок у разьвіцьці.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Жабатыкабал

**Жабатыкаба́л** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 78 тысяч чалавек. Горад названы ў гонар дрэва жабатыкаба. У месьце маецца філія ўнівэрсытэту штату Сан-Паўлу. Моцна разьвітая сельская гаспадарка, а асноўнымі культурамі ёсьць арэх земляны і цукровы трысьнёг.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Іту

**Іту́** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала каля 176 тысяч чалавек. Назва паходзіць з мовы тупі і мае значэньне «вялікі вадаспад».

## Гісторыя
Места было закладзенае ў 1610 годзе бандэйрантам Дамінгушам Фэрнандышам. У 1653 годзе стаў цэнтрам парафіі, а ў 1657 годзе атрымаў статус мястэчка. Асновай эканомікі Іту стала выраб цукру. Горадам паселішча стала ў 1843 годзе. Да 1935 году эканоміка ўжо палягала на вырошчваньні кавы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Сэртанзыньню

**Сэртанзы́ньню** () — горад у Бразыліі, які месьціцца ў штаце Сан-Паўлу. Паводле зьвестак на 2020 год насельніцтва гораду складала 127 тысяч чалавек.

## Гісторыя
Паселішча было заснаванае ў 1877 годзе на 148 гектарах зямлі, якая належыла ўладальнікам маёнткам. У хуткім часе тут была пабудаваная капліца. 10 жніўня 1885 году паселішча афіцыйна атрымала статус вёскі, а ўжо амаль празь дзесяць гадоў статус зьмяніўся на мястэчка. На працягу многіх гадоў галоўнай сельскагаспадарчай культурай была кава. Аднак кававыя плянтацыі зьбяднелі празь зьнясіленнасьць зямлі. Пасьля продажу зямлі новыя гаспадары вырошчвалі бавоўну. Да 1920 году Сэртанзыньню быў адным з самых прыбытковых месцаў сярод вытворцаў гэтае культуры. Па Другой сусьветнай вайне бавоўна страціла прыбытковасьць і мясцовыя фэрмэры засяродзіліся на вырошчваньні цукровага трысьнёгу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Зарэчча (Лагойскі раён)

**Зарэ́чча** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Акцябарскага сельсавету.

Вёска знаходзіцца за 44 км у напрамку на паўночны захад ад горада Лагойск, за 84 км ад Менску, за 64 км ад чыгуначнай станцыі Вялейка на лініі Полацак — Маладэчна.

Да 28 траўня 2013 году цэнтар Зарэчанскага сельсавету.

## Насельніцтва


ImageSize = width:auto height:200 barincrement:27
PlotArea = left:50 bottom:20 top:30 right:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:400
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:20 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1800 from:0 till:76
  bar:1846 from:0 till:45
  bar:1897 from:0 till:215
  bar:1909 from:0 till:207
  bar:1917 from:0 till:184
  bar:1926 from:0 till:218
  bar:1941 from:0 till:179
  bar:1969 from:0 till:143
  bar:1997 from:0 till:339
  bar:2003 from:0 till:304
  bar:2009 from:0 till:267
  bar:2010 from:0 till:297
TextData=
  fontsize:10px pos:(50,195)
  text:Дынаміка зьмяненьня колькасьці насельніцтва



* 1800 год — 76 жыхароў, 11 двароў.
* 1811 год — 19 рэвізскіх душ..
* 1846 год — 45 жыхароў, 7 двароў..
* 1870 год — 29 рэвізскіх душ..
* 1897 год — 215 жыхароў, 30 двароў..
* 1909 год — 207 жыхароў, 38 двароў..
* 1917 год — 184 жыхары, 45 двароў..
* 1926 год — 218 жыхароў, 45 двароў..
* 1941 год — 179 жыхароў, 35 двароў..
* 1969 год — 143 жыхары, 43 двары..
* 1997 год — 339 жыхароў, 105 двароў.
* 2003 год — 304 жыхары, 99 двароў..
* 2009 год — 267 чалавек.
* 2010 год — 297 жыхароў, 95 двароў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Акцябарскі сельсавет (Лагойскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну