Марцінас Мажвідас

**Марцінас Мажвідас**, **Марцін Мажвід** (, ;  1510, Жамойць, Вялікае Княства Літоўскае — 21 траўня 1563, Рагніт, Прусія) — летувіскі першадрукар і пісьменьнік.

## Жыцьцяпіс

Нарадзіўся ў заходняй Жамойці (Вялікае Княства Літоўскае) каля . З маладых гадоў далучыўся да Рэфармацыі. У 1539—1542 роках навучаўся ў Віленскай пратэстанцкай калегіі. Падчас перабываньня ў Вільні пазнаёміўся з Абрагамам Кульваю і , творы якіх пазьней выдаваў.

З прычыны перасьледу каталіцкай царквы Мажвідас у 1546 року прыняў запрашэньне прускага герцага Альбэрта і пераехаў у Каралявец, дзе вывучаў багаслоўе ў Альбэртынскім унівэрсытэтце (1546—1548).

Дзеля пашырэньня пратэстанцкай веры ў Прусіі герцаг Альбэрт спрыяў перакладу і выданьню лютэранскіх тэкстаў па-старапруску і летувіску. У 1547 року, яшчэ падчас навучаньня, Мажвідас з калегамі выдалі першую летувіскамоўную кнігу «Катэхізісу простыя словы» (), перакладзенай з польскамоўнага выданьня Лютэравага «Kleiner Katechismus».

У 1549 року Мажвідас быў пастаўлены сьвятаром у Рагніце. Тут ён выдаў «Песьню сьвятога Амброзія» з прадмовай па-летувіску. У 1554 року стаў архідыяканам Рагніту. У 1559 року выдаў у Кёнігзбэргу пераклад зь нямецкай мовы «Формы хрышчэньня». Сярод іншых ягоных працаў — першы летувіскі сьпеўнік «Хрысьціянскія гімны», выдадзеныя ўжо па ягонай сьмерці Барталямэўсам Вілентасам.

Памёр у Рагніце.

## Бібліяграфія
* *Catechismvsa prasty szadei, makslas skaitima raschta yr giesmes…* — Königsberg: H. Weinreich, 1547. — 79 p.
* *Giesme s. Ambraseijaus bey s. Augustina…* — Königsberg. H. Weinreich, 1549. — 16 p.
* *Forma chrikštima…* — Königsberg: J. Daubman, 1559. — [42] p.
* Gesmes chriksczoniskas, gedomas bažniczosu per adventa ir kaledas ik gramniču / [išleido B.Vilentas]. — Königsberg: J. Daubman, 1566. — [94] p.
* Gesmes chrikščoniškas, gedomas bažniczosu per velikas ir sekminias ik adventa / [parengė ir išleido B.Vilentas]. — Königsberg: J. Daubman, 1570. — [350] p.
* Lietuviškos maldos. — Karaliaučius, 1574.
* Trumpas klausimas ir prieprovimas… // M.Liuteris Enchiridion: Katechismas mažas… — Königsberg: G.Osterberger, 1579, p. [67—72].
* *Parafrasis permanitina poteraus malda…* — Königsberg, G. Osterberger, 1589. — 14 p.

## Ушанаваньне памяці
У 1979 року бронзавая статуя Мажвідаса пастаўленая ў Бірштанах, у 1997 року — у Клайпедзе. З 1988 року імя Марцінаса Мажвідаса носіць Нацыянальная бібліятэка Летувы.

Імя Мажвідаса носяць вуліцы ў Вільні, Коўне й іншых населеных пунктах Летувы.

У 1990 року ў гонар Мажвідаса выдадзеная мастацкая маркіраваная капэрта.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Bense, Gertrud: Zum regionalen und personalen Umfeld des früheren preußisch-litauischen Schrifttums. In: Annaberger Annalen. Bd. 4 (1996). S. 55—67.
* Korsakas, Kostas et all. Martynas Mažvydas: Pirmoji lietuviška knyga. — Vilnius, 1974.
* Trilupaitienė, Jūratė. Martynas Mažvydas: The First Lithuanian Hymns — Vilnius: Baltos lankos, 1998. — 27 p.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клайпедзкім павеце
Катэгорыя:Архідыяканы
Катэгорыя:Гісторыя летувіскай мовы
Катэгорыя:Першадрукары
Катэгорыя:Летувіскія сьвятары
Катэгорыя:Памерлі ў Нёмане
Катэгорыя:Летувіскія лютэране
Катэгорыя:Летувіскія літаратары
Катэгорыя:Выпускнікі Кёнігзбэрскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Тыпографы Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Летувіскія выдаўцы