Алімпік Марсэль

«**Алімпік**» () — францускі футбольны клюб з гораду Марсэлю. Заснаваны ў 1899 годзе. 9-разовы чэмпіён Францыі і 10-разовы ўладальнік Кубка Францыі. Клюб большую частку сваёй гісторыі правёў у найвышэйшай лізе францускага чэмпіянату. У 1993 годзе клюб стаў першым і адзіным францускім клюбам, які перамагаў у Лізе чэмпіёнаў УЭФА. У 1994 годзе «Марсэль» былі паніжаны ў клясе з-за скандалу з дагаварнымі матчамі, у клюбу адабралі чэмпіёнскі тытул, але ён усё ж такі застаўся пераможцам Лігі чэмпіёнаў УЭФА. У 2010 годзе «Марсэль» стаў чэмпіёнам Францыі зноў пад кіраўніцтвам былога капітана клюбу Дыд’е Дэшама.

Хатні стадыён «Марсэлю» «Стад Вэлядром» мае ўмяшчальнасьць у 67 394 чалавекі, ён разьмешчаны ў паўднёвай частцы гораду. На гэтым стадыёне «Марсэль» гуляе з 1937 году. «Стад Вэлядром» славіцца сваёй ажыўленай атмасфэрай. У клюбу маецца вялікая колькасьць заўзятараў, то бок клюб рэгулярна мае ў сярэднім самы высокі паказчык наведвальнасьці матчаў. Гэтак сярэдняя наведвальнасьць хатніх матчаў «Марсэлю» за сэзон 2008—2009 гадоў склала 52 276 чалавек, што было самым высокім паказчыкам у Лізе 1.

«Марсэль» традыцыйна гуляў у белых кашулях і шортах зь сінімі шкарпэткамі да 1986 году. З 1986 году «Марсэль» гуляў зь белымі футболкамі, белымі шортамі й белымі шкарпэткамі, а сіні колер стаў больш сьвятлейшым за кошт маркетынгу Adidas. Цяперашняя эмблема клюбу была прынята ў 2004 годзе. Дэвіз клюбу гучыць як «Проста да мэты» (), над эмблемай маецца залатая зорка, якая зьяўляецца сымбалем перамогі клюбу ў Лізе чэмпіёнаў. У 1997 годзе «Марсэль» быў набыты француска-швайцарскім бізнэсоўцам Рабэрам Люі-Дрэйфу.

## Гісторыя

Афіцыйна, спартовы клюб «Алімпік Марсэль» быў заснаваны ў 1899 годзе Рэнэ Дзюфарэ дэ Манміралем, францускім спартовым дзеячам. Клюб утварыўся шляхам зьліцьця двух спартовых таварыстваў — «Футбольны клюб Марсэлю», ад якога быў атрыманы ў спадчыну дэвіз «Проста да мэты» (), і фэхтавальнага клюбу «Меч» (). Статут таварыства быў прыняты на пазачарговым агульным сходзе ў жніўні 1899 году і афіцыйна зарэгістраваны прэфэктурай Марсэлю 12 сьнежня 1900 году. Аднак, на думку Андрэ Гаскара, які быў гульцом, трэнэрам каманды, і старанна вывучаў ейную гісторыю, спартовы клюб «Алімпік Марсэль» паўстаў яшчэ ў 1892 годзе.

Першапачаткова, галоўнай камандай грамадзтва лічылася каманда па рэгбі. Футбольная каманда была арганізавана толькі ў 1902 годзе. Дзякуючы лепшай арганізацыі і мацнейшаму фінансаваму становішчу футбольная каманда таварыства «Алімпік», якая гуляла на стадыёне «Ювон» (), хутка стала лідэрам футболу ў горадзе. У 1903 годзе «Алімпік» стаў пераможцам першага чэмпіянату ўзьбярэжжа (). У гэтым турніры спаборнічалі каманды з Марсэлю і ягоных прадмесьцяў. Акрамя таго, клюб упершыню прыняў удзел у чэмпіянаце Францыі.

У 1904, 1907 і 1908 гадох «Алімпік» спыняўся ў кроку ад фіналу чэмпіянату Францыі, саступаючы ў паўфінале, аднак каманда дамінавала на лякальным узроўні, 6 разоў запар з 1903 па 1908 гады клюб дамагаўся перамогаў у чэмпіянаце ўзьбярэжжа. Але з 1909 па 1914 гады гэннае першынство скаралася іншаму марсэльскаму клюбу «Стад Эльвэтык» (). Акрамя таго «Эльвэтык» за гэты час нават тройчы станавіўся чэмпіёнам Францыі.

Першая сусьветная вайна амаль спыніла спартовае жыцьцё Францыі. Не зважаючы на гэта, менавіта ў гэты час зьявілася новае спаборніцтва — Кубак Францыі. У дэбютным матчы гэтага турніру «Алімпік» перамог супернікаў — клюб «Эркюль Манака» () зь лікам 7:0. У першым пасьляваенным чэмпіянаце Францыі ў 1919 годзе каманда з Марсэлю дайшла да фіналу, дзе трывала паразу ад «Гаўру» зь лікам 1:4. Гэта было першае буйное дасягненьне клюбу ў спаборніцтвах нацыянальнага ўзроўню.

У 1920-я гады «Алімпік» стаўся клюбам нацыянальнага ўзроўню. Марыно Даляпарта, які стаў прэзыдэнтам клюбу ў 1921 годзе, стаў праводзіць палітыку куплі зорных футбалістаў, паўтараючы палітыку іншага клюбу з поўдня Францыі, які быў прызнаным лідэрам францускага футболу тых часоў — «Сэт». Перад сэзонам 1923—1924 гадоў у Парыжы былі выкуплены два гульцы — Эдуар Кру і Жан Бае, які забіў 2 галы ў гістарычным матчы 1921 году паміж зборнымі Францыі і Ангельшчыны. Акрамя Бае, у складзе каманды ў 1920-я гады выступаў яшчэ некаторы шэраг гульцоў зборнай краіны, як то Жуль Дэвакез і Жазэф Альказар.

«Алімпік» дамогся перамогі ў Кубку Францыі ў 1924 годзе, дзе ў фінальным матчы перамог клюб «Сэт» зь лікам 3:2. У 1927 і 1928 гадох клюб таксама атрымліваў перамогу ў гэтым спаборніцтве. «Алімпік» стаў першым уладальнікам гэтага трафэю з правінцыі, бо да 1924 году пераможцамі Кубка станавіліся толькі парыскія клюбы. Акрамя таго, менавіта футбалісты «Алімпіка» сталі тымі, хто ўпершыню атрымалі кубак з рук прэзыдэнта Францыі. Клюб у гэты час сташ несумнёўным лідэрам футболу свайго рэгіёну, двойчы перамагаючы ў чэмпіянаце Паўднёва-Ўсходняй Францыі (), а ў 1929 годзе стаўшы пераможцам чэмпіянату Францыі.

У пачатку 1930-х гадоў «Алімпік», як адзін з наймацнейшых клюбаў паўднёва-ўсходняй Францыі, лёгка дамогся права далучыцца да створанаму аб’яднаньню прафэсійных футбольных клюбаў. «Алімпік» атрымаў статус прафэсійнага клюбу і стаўся ўдзельнікам першага чэмпіянату Францыі сярод прафэсійных футбольных камандаў.

## Дасягненьні
* **[[Француская Ліга 1|Чэмпіён Францыі]]**: **9**
** 1937, 1948, 1971, 1989, 1990, 1991, 1992, 2010
* **Уладальнікі [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]]**: **10**
** 1924, 1926, 1927, 1935, 1938, 1943, 1969, 1972, 1976, 1989
* **Уладальнікі [[Кубак Францускай лігі па футболе|Кубка Францускай лігі]]**: **2**
** 2010, 2011
* **Уладальнікі [[Супэркубак Францыі па футболе|Супэркубка Францыі]]**: **3**
** 1971, 2010, 2011
* **Пераможцы [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Лігі чэмпіёнаў]]**: **1**
** 1993
* **Уладальнікі [[Кубак Інтэртота|Кубка Інтэртота]]**: **1**
** 1997

## Склад
: *Актуальны на 21 лютага 2026 году*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Сайт расейскамоўных заўзятараў клюбу