МЗКЦ-543

**«МЗКЦ-543»** — 4-восевы цягач, які «Менскі завод колавых цягачоў» вырабляе з 1962 году.

На 2018 год у 72-і Аб’яднаны навучальны цэнтар (Барысаў, Менская вобласьць) рыхтаваў мэханікаў-кіроўцаў «МАЗ-543» у сваёй 59-й школе.

## Уласьцівасьці
На 2018 год цягач «МЗКЦ-543» меў здольнасьць пераадольваць пад’ём да 60% і ехаць з бакавым ухілам да 35%. Найменшы радыюс развароту складаў 15,5 мэтру. Цягач пераадольваў брод глыбінёй да 1,4 мэтру і траншэю глыбінёй да 2 мэтраў. «МЗКЦ-543» меў 2 паліўныя бакі па 350 літраў кожны, што дазваляла мець запас ходу звыш 1000 км (70 літраў/100 км). Дыяпазон працоўных тэмпэратураў складаў ад -45°C да +50&nbsp;°C. Разьмеркаваньне поўнай масы па восях складала: на 1-2 восі — па 9,8 тоны на кожную; на 3-4 восі — па 10,5 тоны на кожную.

На 2018 год у «МЗКЦ-543» ставілі расейскі 12-цыліндравы дызэльны рухавік «Д12А-525А» вытворчасьці ААТ «Барнавултрансмаш» (Алтайскі край, Сыбірская фэдэральная акруга). Рухавік меў магутнасьць 386 кіляват (510 конскіх сілаў) пры 2100 абаротах на хвіліну (АНХ) і момант сілы — 2315 ньютан-мэтраў. Дзьвюххуткасная раздатачная скрынка была з блякавальным міжвосевым дыфэрэнцыялам. Разразныя вядучыя масты былі з цэнтральнымі рэдуктарамі і мелі міжколавыя і міжвосевыя дыфэрэнцыялы з блякаваньнем. Незалежная тарсійная падвеска была на ўсіх 4-х восях. Стырно разьмяшчалася зьлева і мела гідраўзмацняльнік. Пагатоў 1-ы і 2-і масты былі кіраванымі.

Барабанны тормаз калодкавага віду быў з пнэўмагідраўлічным кіраваньнем і меў 2-контурную схему. Выкарыстоўваліся беларускія шыны ВІ-203 вытворчасьці ААТ «Белшына» (Бабруйск, Магілёўская вобласьць) памерам 1500х600-635: вонкавы дыямэтар — 1500 мм, шырыня профілю — 610 мм і вобад — 500-635 мм. Шыны мелі пазадарожны пратэктар і сыстэму цэнтральнай напампоўкі. Рама абсталёўвалася пярэднім і заднім буксірамі. Абедзьве 2-дзьверныя 2-мясцовыя шклоплястыкавыя кабіны мелі сыстэмы вэнтыляцыі і ацяпленьня. Аднадротавае электраабсталяваньне мела намінальную напругу — 24 вольты. Зарад кожнага з 4-х акумулятараў складаў па 190 ампэр-гадзіна.

Можа перавозіцца 7 відамі самалётаў, што вырабляюць у 3 краінах Эўропы і ЗША: Ан-124 (Украіна), Ан-22 (Украіна), Іл-76 (Расея), Аэробус А400М Атляс (Гішпанія), Боінг C-17 (ЗША), Локхід C-130 Гэракл (ЗША) і Локхід C-5 Галяктыка (ЗША).


MAZ-543 airport tender.jpg|Пажарны аэрадромны «МЗКЦ-543» («АА-60») у Манасе (Кыргыстан, 2007 г.)
Caracas, Canciller Ricardo Patiño participó en los actos de conmemoración de la muerte de Hugo Chávez (12960876943).jpg|На парадзе ў Каракасе (Вэнэсуэла, 2014 г.)


## Віды

* *МЗКЦ-543М*. У адрозьненьне ад МЗКЦ-543А мае большую грузападымальнасьць — 22,2 тоны і поўную масу — 43,5 тоны. Мае толькі адну 2-дзьверную 2-мясцовую кабіну.
* *МЗКЦ-741060*. Мае меншую грузападымальнасьць — 17,9 тоны, даўжыню — 1018 см і колавую базу — 220+265+170 см.

## Мінуўшчына
У 1961 годзе Спэцыяльнае канструктарскае бюро («СКБ-1») «Менскага аўтамабільнага заводу» (Беларуская ССР) стварыла досьледны ўзор цягача МАЗ-543 для ракеты «Тэмп-С» з дальнасьцю палёту 600 км. Шасі мела дызэльны рухавік Д12А-525А магутнасьцю 525 конскіх сілаў. Грузавік аснасьцілі аўтаматычнай трансьмісіяй з 4-ступеннай скрынкай перадачаў (3 наперад і 1 назад). Чатырохвосевы цягач меў колавую формулу 8х8 (то бок быў поўнапрывадным) і грузападымальнасьць 19 тонаў. Поўная маса складала 39 тонаў. Радыюс павароту — 13,5 мэтру. Дарожны прасьвет — 44 см. МАЗ-543 пераадольваў пераадольваў пад’ём 30° і брод глыбынёй 110 см. Найбольшая хуткасьць складала 60 км/гадзіна. Чатыры вядучыя масты аснасьцілі аднаскатнымі коламі з шыракапрофільнымі шынамі, якія мелі высокапраходныя пратэктары. Грузавік абсталявалі сыстэмай цэнтральнай напампоўкі шынаў і незалежнай тарсійнай падвескай з кіраванымі коламі 1-й і 2-й восяў.

За савецкім часам на шасі «МАЗ-543» разьмясьцілі звыш 60 відаў узбраеньня, сярод якіх: ракета Р-17 «Эльбрус» (1962—1987 гады, 300 км), рэактыўная сыстэма залпавага агню (РСЗА) «Ураган» (1975—1991 гады), зэнітны ракетны комплекс С-300 (з 1975 году), берагавы артылерыйскі комплекс «Рубеж» (з 1978 году), РСЗА «Сьмерч» (з 1987 году) і артылерыйскі комплекс «Бераг» (з 1988 г.). 7 лютага 1991 году «Вытворчасьць спэцыяльных колавых цягачоў» («ВСКЦ») МАЗа пераўтварылі ў асобнае ААТ «Менскі завод колавых цягачоў». У выніку 4-восевы цягач «МАЗ-543» атрымаў сучасную назву «МЗКЦ-543». З 1996 году цягач сталі выпускаць пад таварным знакам «Волат». На 2013 год «МАЗ-543» расходаваў 125—170 літраў дызэльнага паліва на 100 км у залежнасьці ад загрузкі.


29.Defilarea IML.JPG|У складзе берагавога артылерыйскага комплексу «Рубеж» (Румынія, 2008 г.)
Anti-terrorist operation in eastern Ukraine (28137543282).jpg|Падчас Антытэрарыстычнай апэрацыі ва Ўкраіне (ліпень 2014 г.)


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі
Катэгорыя:Вайсковыя машыны Беларусі
Катэгорыя:Менскі аўтамабільны завод
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1962 годзе