Касьцёл Сьвятога Аляксея (Івянец)

**Касьцё́л Сьвято́га Аляксе́я** — помнік архітэктуры пачатку XX стагодзьдзя ў Івянцы. Знаходзіцца на ўсходняй ускраіне мястэчка, на каталіцкіх могілках, на гістарычнай Ракаўскай вуліцы. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў улады Расейскай імпэрыі канфіскавалі ў Івянцы абодва касьцёлы: Фарны Траецкі касьцёл і касьцёл Сьвятога Міхаіла пры францішканскім кляштары. Абодва іх перарабілі пад цэрквы Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). Нягледзячы на тое, што ў мястэчку не засталося каталіцкіх сьвятыняў, атрымаць дазвол на будаваньне новага касьцёла было немагчыма, таму вернікам даводзілася зьбірацца ў невялікай драўлянай капліцы, збудаванай у 1820 годзе на мясцовых могілках.

Па выданьні «маніфэсту аб верацярпімасьці» 1905 году стала магчымым пачаць будаваньне новага касьцёла. Фундатарамі сталі генэрал Эдвард Каверскі й ягоная жонка Альжбета. 23 траўня магілёўскі архібіскуп Ежы Юзэф Шэмбек асьвяціў нарожны камень новага касьцёла. Архітэктарам сьвятыні стаў Міхаіл Хатоўскі, які арыентаваўся ў сваім праекце на Касьцёл Сьвятой Ганны ў Вільні. Будаваньне завяршылася ў 1907 годзе й 3 сьнежня таго ж году ксёндз Ян Казялевіч асьвяціў новы касьцёл у гонар Сьвятога Аляксея.

У час Другой сусьветнай вайны касьцёл застаўся пад апекай вернікаў і амаль не пацярпеў. У 1947 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл. У 1962 годзе будынак перадалі Дзяржаўнай бібліятэцы імя Леніна ў Менску й пераабсталявалі пад архіў. 

У пачатку 1980-х гадоў мясцовыя жыхары сталі дамагацца вяртаньня сьвятыні, але вярнуць будынак атрымаўся толькі ў 1989 годзе. У 1990 годзе зноў пачалі служыць францішкане.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры нэаготыкі. Гэта крыжападобны ў пляне будынак зь 5-граннай апсыдай і прастакутнымі бакавымі крыламі трансэпта, якія выступаюць далёка за межы сьценаў падоўжнага карабля. 2-ярусная 4-гранная шатровая вежа-званіца выступае з асноўнага аб’ёму і дамінуе ў агульнай кампазыцыі, завяршаючы 2-схільны дах зь сыгнатуркай над алтарнай часткай. Нэагатычныя элемэнты: стылізаваныя контрфорсы, акно-ружа, стральчатыя вокны. 

Гатычная тэма працягваецца ў інтэр’еры. Прастора нэфа, перакрытая стральчатым нэрвюрным скляпеньнем на падпружных арках, адкрываецца ў апсыду і крылы трансэпту вялізнымі стральчатымі прасьветамі. Інтэр'ер аздабляе паліхромная арнамэнтальная размалёўка. У галоўным алтары захоўваўся абраз Сьвятога Аляксея.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Ivianiec, Rakaŭskaja, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Ракаўская, Сьвятога Аляксея (1909).jpg|1909 г. 
Ivianiec, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Сьвятога Аляксея (1909) (2).jpg|1909 г. 
Ivianiec, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Сьвятога Аляксея (1909) (3).jpg|1909 г. 
Ivianiec, Rakaŭskaja, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Ракаўская, Сьвятога Аляксея (1914).jpg|1914 г. 


Ivianiec, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Сьвятога Аляксея (1914).jpg|1914 г. 
Ivianiec, Rakaŭskaja, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Ракаўская, Сьвятога Аляксея (B. Mihačoŭ, 1916).jpg|Б. Мігачоў, 1916 г.
Ivianiec, Rakaŭskaja, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Ракаўская, Сьвятога Аляксея (1930).jpg|1930 г.
Ivianiec, Rakaŭskaja, Śviatoha Alaksieja. Івянец, Ракаўская, Сьвятога Аляксея (1938).jpg|1938 г.


### Сучасныя здымкі

Івянец. Касцёл Святога Аляксея.jpg|Агульны выгляд
Ivyanets. Church of St. Alexis.jpg|З боку апсыды
Івянец. Касцёл Святога Аляксея. Брама.jpg|Брама
Franciszkanie red Iwieniec fc27.jpg|Інтэр'ер


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* а. Квецень Г. 100-годдзе Чырвонага касцёла ў Івянцы http://media.catholic.by/ave/index.htm?/ave/n151/art14.htm // Ave Maria. № 11 (151), 2007.
* 
* Кулагін А. Адраджэнне готыкі. — , 1993. — 71 с.
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 
* Касьцёл Сьвятога Аляксея ў Івянцы, Глёбус Беларусі

Катэгорыя:Івянец
Івянец
Івянец
Івянец