Капаткевічы

**Капатке́вічы** — мястэчка ў Беларусі, на рацэ Пцічы. Цэнтар сельсавету Петрыкаўскага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 2876 чалавек. Знаходзяцца за 35 км на паўночны ўсход ад Петрыкава, за 18 км ад чыгуначнай станцыі Пціч (лінія Каленкавічы — Лунінец). Аўтамабільныя дарогі злучаюць мястэчка з Рудабелкай і Петрыкавым, а таксама магістральлю Гомель — Берасьце.

Капаткевічы — даўняе мястэчка гістарычнай Мазыршчыны на Палесьсі.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Выяўленыя археолягамі могільнікі (адпаведна — 17 і 15 насыпаў за 1 км на поўдзень і 2 км на захад ад мястэчка) сьведчаць пра засяленьне гэтай мясьцовасьці ў далёкай старажытнасьці. Упершыню Капаткевічы ўпамінаюцца ў сярэдзіне XVI стагодзьдзя як сяло ў Мазырскім павеце Менскага ваяводзтва. На мапе 1560 году паселішча значыцца як валодваньне вялікіх князёў.

У 1568 годзе, паводле мэтрыкі вялікага князя Жыгімонта Аўгуста, Капаткевічы перайшлі да Д. Руцкага. Пазьней мястэчкам валодалі Яленскія. Пад 1693 годам упамінаецца тутэйшая царква Покрыва Багародзіцы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) Капаткевічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе сталі цэнтрам воласьці Мазырскага павету. На 1795 год у мястэчку было 55 двароў (на 1816 год 31 двор у *мястэчку Капаткевічы*, 75 — у *сяле Капаткевічы*), у 1796 годзе пачаў дзеяць касьцёл.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня ў 1863 годзе расейскія ўлады канфіскавалі маёнтак Капаткевічы ў Яленскіх і ў 1868 годзе падаравалі яго царскаму генэралу Цылаву. У 1864 годзе з мэтаю маскалізацыі краю тут адкрылі народую вучэльню. На 1886 год у Капаткевічах было 8 двароў, дзеялі царква, касьцёл сьвятога Аўгустына і юдэйскі малітоўны дом, працавалі школа, млын і 3 крамы. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у *мястэчку Капаткевічы* было 285 двароў, у вёсцы — 97; існавалі царква, касьцёл, 2 юдэйскія малітоўныя дамы, расейская народная вучэльня, паштова-тэлеграфная кантора, аптэка, 13 крамаў, вятрак, карчма; побач знаходзіліся 2 вёскі: Малыя і Старыя Капаткевічы. 

За часамі Першую сусьветную вайну зь лета да 2 сьнежня 1918 году Капаткевічы займалі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Капаткевічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. У 1924—1931 і 1935—1962 гадох Капаткевічы былі цэнтрам раёну, у 1931—1935 і з 1962 году — у Петрыкаўскім раёне. У 1930-я гады тут працавалі шорная, кравецкая і шавецкая майстэрні. 27 верасьня 1938 году паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадзкога тыпу. У Другую сусьветную вайну з 1 жніўня 1941 да 30 чэрвеня 1944 году мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Райху.

23 чэрвеня 2003 году ў Капаткевічах адбылася ўрачыстая кансэкрацыя касьцёла пад тытулам сьвятога Аўгустына.


Kapatkievičy, Śviatoha Aŭgustyna. Капаткевічы, Сьвятога Аўгустына (1914).jpg|Касьцёл Сьвятога Аўгустына, 1914 г.
Kapatkievičy. Капаткевічы (10.09.1921).jpg|Па пажары, 10 верасьня 1921 г.
Kapatkievičy, Rynak. Капаткевічы, Рынак (1921).jpg|На Рынку (?), 1921 г.


## Насельніцтва

### Дэмаграфія


ImageSize = width:auto height:130 barincrement:28
PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:4500
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:15
  bar:1858 from:0 till:1062
  bar:1897 from:0 till:2725
  bar:1972 from:0 till:2600
  bar:1997 from:0 till:4400
  bar:2004 from:0 till:3900
  bar:2008 from:0 till:3600
  bar:2009 from:0 till:3415
  bar:2018 from:0 till:2876
TextData=
  fontsize:10px pos:(10,195)
  text:


* **XIX стагодзьдзе**: 1858 год — 1062 чал.; 1883 год — 1,5 тыс. чал.; 1897 год — 2081 чал. у *мястэчку Капаткевічах*, 644 чал. у *сяле Капаткевічах*
* **XX стагодзьдзе**: 1972 год — 2,6 тыс. чал.; 1997 год — 4,4 тыс. чал.; 1998 год — 3,6 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 год — 3,9 тыс. чал.; 2006 год — 3,8 тыс. чал.; 2007 год — 3,7 тыс. чал.; 2008 год — 3,6 тыс. чал.; 2009 год — 3415 чал. (перапіс); 2016 год — 2960 чал.; 2017 год — 2880 чал.; 2018 год — 2876 чал.

### Рэлігія
У Капаткевічах дзеюць царква Покрыва Багародзіцы (па 1990 годзе) і касьцёл сьвятога Аўгустына (з 1998 году).

### Адукацыя
У Капаткевічах працуюць сярэдняя і музычная школа, 2 дашкольныя ўстановы.

### Мэдыцына
Мэдычнае абслугоўваньне насельніцтва ажыцьцяўляе лякарня.

### Культура
Дзеюць кінатэатар, клюб, 2 бібліятэкі.

## Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасьці. Дрэваапрацоўка.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Могілкі юдэйскія

### Страчаная спадчына
* Касьцёл Сьвятога Аўгустына (XVIII ст.)
* Царква Покрыва Багародзіцы (XVII ст.)
* Сынагога (XIX ст.)

## Асобы
* Гіпаліт Клімашэўскі (1802—1874) — беларускі эміграцыйны дзяяч, публіцыст
* Валеры Ціхіня — сябар-карэспандэнт НАН Беларусі, доктар юрыдычных навук, прафэсар, заслужаны юрыст Беларусі, дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га скліканьня, старшыня Канстытуцыйнага суду Беларусі ў 1994—1996 гадах
* Антон Яленскі (1818—1874) — грамадзкі дзяяч, адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863—1864 гадоў

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Капаткевічы, Radzima.org
* Капаткевічы — парафія святога Аўгустына, Catholic.by