open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Мантрэй (неадназначнасьць)

Назву **Мантрэй** () маюць:

## Населеныя пункты
* Мантрэй — камуна ў Францыі ў дэпартамэнце Сэн-Сэн-Дэні.
* Мантрэй — камуна ў дэпартамэнце Вандэя.
* Мантрэй — горад і камуна ў дэпартамэнце Па-дэ-Кале.
* Мантрэй-ан-Ож — камуна ў Францыі ў дэпартамэнце Кальвадос.
* Мантрэй-Бэле — камуна ў Францыі ў дэпартамэнце Мэн і Люара.
* Мантрэй-о-Льён — камуна ў Францыі ў дэпартамэнце Эна.
* Мантрэй-сюр-Эпт — камуна ў Францыі ў дэпартамэнце Валь-д’Ўаз.

### Раёны
* Мантрэй — акруга ў Францыі ў дэпартамэнце Па-де-Кале.

### Іншае
* Мантрэй-Бэле — сярэднявечны замак у Францыі.

## Асобы
* Клэр Мантрэй (больш вядомая як *Клэр Мартэн*; 1914—2014) — канадзкая пісьменьніца і літаратурны перакладнік.
* П’ер дэ Мантрэй (каля 1200—1267) — францускі дойлід, адзін з будаўнікоў Нотр-Даму.
* Жэрбэр дэ Мантрэй — францускі сярэднявечны паэт.

## Глядзіце таксама
* Мантрэ (неадназначнасьць) ()
Сольнікі

**Со́льнікі** (, па-падляску: *Sólniki*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Боцькаўскай гміне Бельскага павету. Знаходзіцца ў гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі палякі-каталікі (парафія Найсьвяцейшай Марыі Панны Успамажэньня Вернікаў у Кліхах). ў вёсцы пражывалі таксама праваслаўныя беларусы, якія на працягу стагодзьдзяў палянізаваліся.

## Гісторыя
Сольнікі былі заснаваныя як млынарскі пасёлак у мяжах бранскага вялікакняскага стараства. У 1539 г. млынарская сям’я Сольнікаў заснавала невялікую вёску, якая была адмяжаваная ад прыватных уладаньнняў Якубоўскіх. Толькі ў 1667 г. сям’я Сольнікаў прадала млыны Флёрыяну Шчэпаніку. У 1692 г. пражывалі тут 18 каталікі, якія прыналежалі да парафіі ў Бранску. У 1790 г. было тут 7 хатаў і яшчэ дзейнічаў адзін вдзяны млын. Вёска разраслася на працягу 19 ст. — у 1896 г. празывала тут 142 жыхароў, а ў 1906 г. ужо 157 (125 каталікоў і 32 праваслаўных). У міжваенны пэрыяд Сольнікі прыналежалі да гміны Відзьгова Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 153 жыхароў (132 каталікоў і 21 праваслаўных, усе былі запісаныя палякамі)

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Быстрае

**Бы́страе** (, па-падляску: *Býstry*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Боцькаўскай гміне Бельскага павету. Знаходзіцца ў гміне гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Праабражэньня Гасподняга ў Сасінах) ды палякі-каталікі (парафія сьб. Станіслава ў Мілейчыцах).

## Гісторыя
Упершыню Быстрае ўзгадваецца ў дакуманце 1528 г., які апісваў касьцельную дзесяціну парафіі ў Боцьках. Першыя згадкі пра маёнтак і цядзібу ў Быстрым адносяцца да 1592 г., які быў пазначаны ў складзе берасьцейскага павету. Ад першай паловы 18 ст. маёнтак уладала сям'я Маркоўскіх, а ў 19 ст. Бабраўніцкіх. Каля 1858 г. Уршуля Бабраўніцка пабудавала побач сядзібы каплічку ў гонар Яна Непамуцкага. У другай палове 19 ст. маёнтак перайшоў у рукі Повежаў, а ў 1900 г. Мэсінгаў (валодалі ім да 1939 г.). У міжваенны пэрыяд Быстрае прыналежала да гміны Мілейчыцы Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 172 жыхароў (61 у фальварку, з чаго 36 каталікаў і 25 праваслаўных, 51 палякаў і 10 беларусаў; 101 у вёсцы, з чаго 30 каталікаў, 68 праваслаўных і 3 лютэранаў, 58 жыхароў вёскі было запісаных палякамі, 40 беларусамі і немцамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны маёнтак быў перададзены дзяржаўнаму аграрнаму прадпрыемству ў Вандаліне. З Быстрага паходзіў Аляксандр Максімюк застрэляны атрадам Рамуальда Райса ў Старых Пухалах.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Базыліка Сьвятога Паўла за мурамі

**Базыліка Сьвятога Паўла за мурамі** () — адна з чатырох вялікіх, або папскіх, базылікаў Рыма (разам з Саборам Сьвятога Пятра, Саборам Сьвятога Яна Лятэранскага і базылікай Санта-Марыя-Маджорэ). У адрозьненьне ад усіх астатніх разьмешчаная за Аўрэліянавымі мурамі, у паўднёвай частцы Вечнага гораду. У 1980 году ўнесеная ў сьпіс сусьветнай спадчыны.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Ватыкан
Аксытанія (рэгіён)

**Аксытанія** (, ) — рэгіён Францыі, утвораны ў адпаведнасьці з тэрытарыяльнай рэформай францускіх рэгіёнаў 2014 году шляхам аб’яднаньня былых рэгіёнаў Лянгедок-Русыён і Поўдзень-Пірэнэі. Датай утварэньня новага рэгіёну лічыцца 1 студзеня 2016 г.. Да верасьня 2016 меў часовую назву Лянгедок-Русыён—Поўдзень-Пірэнэі. Адміністрацыйны цэнтар і найбуйнейшы горад — Тулюза. Насельніцтва 5 683 878 чалавек (2013). Плошча 	72 724 км² — трэцяе месца сярод рэгіёнаў Францыі і другое сярод рэгіёнаў мэтрапалітэнскай Францыі. Рэгіён улучае 13 дэпартамэнтаў, 36 акругаў, 269 кантонаў і 4 565 камунаў.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

## Крыніцы
Буні

Назву **Буні** маюць:

* Буні — вёска ў Ашмянскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Буні — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці
Альшанка (гміна Заблудаў)

**Альша́нка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Ольша́нка*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Заблудаўскай гміне Беластоцкага павету.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Заблудаве) ды палякі-каталікі (парафія сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ў Заблудаве).

## Гісторыя
Тутэйшыя мужыкі прыналежалі да заблудаўскага графства Радзівілаў. У міжваенны пэрыяд Альшанка прыналежала да Заблудаўскай гміне Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 78 жыхароў (32 каталікоў і 46 праваслаўных, беларусамі запісаных было 51 чалавек, палякамі 27). 

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Аналягавае тэлебачаньне

**Аналягавае тэлебачаньне** — тэлевізійная сыстэма, якая выкарыстоўвае для прыйманьня, вываду і перадачы выяваў і гуку аналягавы электрычны сыгнал. Усе прыймальна-перадавальныя прылады далічбавай эпохі, уключаючы мэханічнае тэлебачаньне, выкарыстоўвалі аналягавыя сыгналы, якія можна перадаваць як па кабелю, так і па радыё. Аналягаве тэлебачаньне да сёньняшняга часу зьяўляецца дамінуючым на этэрных наземных каналах у шматлікіх краінах сьвету.

## Спыненьне аналягавага вяшчаньня
Сёньня адбываецца пераход з аналягавага на лічбавае тэлебачаньне. Шматлікія краіны ў сувязі з пабудовай паўнавартасных лічбавых сетак ўжо спынілі або плянуюць у найбліжэйшай будучыні скончыць тэлевяшчаньне ў аналягавых стандартах. Галоўныя складанасьці гэтага пераходу:
* Працаёмкасьць, вялікія кошты і нерэнтабельнасьць пакрыцьця трансляцыйнымі сыстэмамі маланаселеных тэрыторыяў;
* Блытаніна з выбарам стандарту лічбавага вяшчаньня, дэзарыентуе як пастаўшчыкоў, так і пакупнікоў новых лічбавых тэлевізараў;
* Нізкая рэклямная даходнасьць лічбавага тэлевяшчаньня на пераходным этапе;
* Інэртнасьць насельніцтва, не жадаючага расставацца са старымі працаздольнымі тэлевізарамі і за свой кошт купляць лічбавыя прыстаўкі. Прымусова пазбавіць тэлебачаньня вялікія масы грамадзян нельга, паколькі яно зьяўляецца органам апавяшчэньня ў надзвычайных сытуацыях і гэта можа выклікаць сацыяльны пратэст.

## Глядзіце таксама
* Лічбавае тэлебачаньне

## Крыніцы

Катэгорыя:Тэхналёгіі тэлебачаньня
Жыўкова

**Жыўко́ва** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Жывко́во*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Заблудаўскай гміне Беластоцкага павету.

Ля вёскі праходзіць ваяводзкая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход сьв. Архангела Міхала ў Трасьцянцы) ды палякі-каталікі (парафія Ўнебаўзяцьця Марыі Панны і сьв. Біскупа Станіслава ў Нарві).

## Гісторыя
Вёска была заснавана разам з Анцутамі, Іванкамі, Сакамі і Рагазамі як баярскае пасяленьне на шляху з Горадні ў Нарву і Бельск. Вядома, што ў 18 ст. пры тутэйшым фальварку разьмяшчаўся парк у барочным стылі. Пад канец 19 ст. Жыўковам уладаў войт непадалёкіх Паўлаў Тэадор Апалінскі. У міжваенны пэрыяд Жыўкова прыналежала да Заблудаўскай гміне Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 78 жыхароў (19 каталікоў і 59 праваслаўных, 3 чалавек было запісаных палякамі, 74 беларусамі і 1 расейцам).

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Малынка

**Малы́нка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Малы́нка*) — вёска ва ўсходняй Польшчы ў Заблудаўскай гміне Беластоцкага павету.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Праабражэньня Гасподняга ў Тапалянах) ды палякі-каталікі (парафія сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ў Заблудаве).

## Гісторыя
Праўдападобнымі заснавальнікамі Малынкі былі баяры Сак і Брамах, якія паміж 1483 і 1525 гадамі заснавалі тут вадзяны млын на рацы Малыніцы, пры гасьцінцы з Заблудава ў Ялаўку. Калі ў 1525 г. Жыгімонт Стары дараваў Аляксандру Хадкевічу маёнткі ў Блудоўскай Пушчы, пры млыне быў заснаваны фальварак і вёска. Пасьля 1600 г. Малынка з заблудаўскім графствам прайшла ў валоданьне Радзівілаў. Пасьля 1812 г. Малынка была адключаная ад заблудаўскіх добраў і ў 1842 г. прыналежала да Аляксандра Колантая. У склад гэтай маёмасьці ўваходзілі таксама вёскі Каўпакі, Альшанка ды Ахрымовічы. Новы ўладальнік пабудаваў пры фальварку палац і заснаваў парк. Пасьля 1913 г. маёмасьць прайшла да Тадевуша Тэнчынскага, але была зруйнаваная ў час Першай сусьветнай вайны. У міжваенны пэрыяд Малынка прыналежала да Заблудаўскай гміне Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 30 жыхароў (усе праваслаўныя, палякамі было запісаныя 25 жыхароў, беларусамі 5). У міжваенны час маёнтак Малынка быў распрадаваны гаспадарам з суседніх вёскаў, а ў 1939 г. парэшткі маёмасьці саветы раздалі парабкам. Сядзіба, часткова адбудаваная пасья зьнішчэньня была ізноў спаленая. Пасьля Другой сусьветнай вайны зямлёй маёнтку валодала дзяржаўнае аграрнае прадпрыемства з Дабрынёўкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Мендзялеў

**Мендзялеў** (), Md — радыяактыўны хімічны элемэнт з атамным нумарам 101; адносіцца да актыноідаў. Названы ў гонар расейскага хіміка Дзьмітрыя Мендзялеева, які ўважаецца за бацьку пэрыядычнай табліцы хімічных элемэнтаў.

Як і ўсе трансфэрмы, ён можа быць атрыманы толькі ў паскаральніках часьцінак шляхам бамбаваньня лёгкіх элемэнтаў зараджанымі часьцінкамі. Элемент быў упершыню атрыманы ў 1955 годзе шляхам бамбаваньня айнштайна альфа-часьцінкамі. Гэты мэтад, выкарыстоўваецца і сёньня дзеля здабыцьця элемэнту. Хімічны склад мендзялева тыповы для некаторых актынідаў, маючы дамінуючую ступень затляненьня +3, але таксама і ступень затляненьня +2 у рашчынах. Усе вядомыя ізатопы мендзялева маюць кароткі пэрыяд паўраспаду. Сёньня ня мае стасаваньня апрача фундамэнтальных навуковых дасьледаваньняў, таму вырабляецца толькі ў невялікай колькасьці.

## Вонкавыя спасылкі
* Мендзялеў. Los Alamos National Laboratory.

Катэгорыя:Хімічныя элемэнты
Целушкі

**Целушкі́** (, па-падляску: *Tełuškí*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Заблудаў.

Побач зь вёскай працякае рака Нараў.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (Пакровы Божай Маці ў Пухлах).

## Гісторыя
Целушкі існавалі ўжо ў 16 ст., стаяла тут нават царква, а вёска называлася тады Сьвяціцелі. Паводле Рыгора Сасны назва Целушкі пайшла ад язычніцкага капішча, якое разьмяшалася недзе побач зь вёскай. У міжваенны пэрыяд Целушкі прыналежалі да гміны Нараў Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 188 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы). У міжваенным пэрыядзе, калі польскія ўлады ліквідавалі праваслаўны прыход у Пухлах, Целушкі прыналежалі да прыходу ў Рыбалах, а з 1928 г. да філіі гэтага прыходу ў Трасьцянцы. Адначасова Целушкі сталі мясцовым цэнтрам культу сэкты Ільі Клімовіча з Грыбоўшчыны пад Крынкамі. Пры адступленьні ў 1944 г. немцы спалілі ў гумне побач зьвёскай некалькох жыхароў Целушкоў, Канюкаў, Рыбалаў і Паўлаў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Катэгорыя:Гміна Заблудаў
Апорны сыгнал

**Апорны сыгнал** — сыгнал, адзін або некалькі парамэтраў якога падлягаюць зьмене ў працэсе мадуляцыі. Ступень зьмены парамэтру вызначаецца імгненным значэньнем інфармацыйнага (мадулюючага) сыгналу.

У якасьці апорнай частаты можа быць выкарыстаны любы стацыянарны сыгнал. Часьцей за ўсё ў якасьці апорнага сыгналу выкарыстоўваецца высокачастотнае (адносна інфармацыйнага сыгналу) гарманічнае ваганьне, што абумоўлена прастатой дэмадуляцыі і вузкім спэктрам. Аднак, у некаторых выпадках мэтазгодна выкарыстоўваць іншыя віды апорнага сыгналу, напрыклад, прастакутны.

## Іншыя назвы
Апорны сыгнал яшчэ называюць проста **апорная** (ад *апорная частасьць*), а таксама **апорнае** (*ваганьне*), у ангельскай мове выкарыстоўваецца слова **carrier**.

Катэгорыя:Радыёсувязь
Катэгорыя:Мадуляцыя
Катэгорыя:Радыётэхнічны сыгнал
Сеські

Назву **Сеські** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Сеські — вёска ў гміне Заблудаў Беластоцкага павету
** Сеські — вёска ў гміне Вышкі Бельскага павету
Запрудзкі

**Запру́дзкі** — беларускае прозьвішча. Вядомыя носьбіты:

* Мікалай Запрудзкі ( 1948) — беларускі пэдагог
* Сяргей Запрудзкі ( 1957) — беларускі мовазнавец

## Глядзіце таксама
* Запрудзкі сельсавет
Айдукевіч

**Айдукевіч** — прозьвішча.
Вядомыя носьбіты:
* Зыгмунт Айдукевіч (1861—1917) — польскі мастак
* Тадэвуш Айдукевіч (1852—1916) — польскі партрэтыст, баталіст і жанравы мастак
Мужчынская зборная Нарвэгіі па гандболе

**Збо́рная Нарвэ́гіі па гандбо́ле** (, ) — мужчынская нацыянальная зборная Нарвэгіі, якая прадстаўляе дзяржаву на міжнародных спаборніцтвах па гандболе. Склад каманды вызначае Нарвэскі гандбольны зьвяз. Гандбольная зборная Нарвэгіі — двухразовая віцэ-чэмпіёнка сьвету (2017, 2019).

## Храналёгія выступаў

### Алімпійскія гульні

### Чэмпіянат сьвету

### Чэмпіянат Эўропы

: * *Каляровым фонам пазначанае здабыцьцё на турніры мэдалёў*
: ** *Чырвонай рамкай пазначаныя турніры, які праходзілі ў Нарвэгіі*

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына
* Профіль на бачыне МГФ

Нарвэгія
Гандбол
Катэгорыя:Нарвэскі гандбол
Іваноў

**Івано́ў** — прозьвішча.

### Носьбіты
* Аляксей Іваноў (нар. 1997) — беларускі футбаліст, абаронца
* Валеры Іваноў (нар. 1955) — беларускі дзяржаўны дзяяч, намесьнік кіраўніка Адміністрацыі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь
* Георгі Іванаў (1894—1958) — расейскі паэт, празаік, перакладчык; адзін з найбуйнешых паэтаў расейскае эміграцыі
* Дзьмітры Іваноў (нар. 1997) — беларускі футбаліст, нападнік
* Леанід Іваноў (1940—2009) — беларускі дырыгент, народны артыст Беларусі
* Філіп Іваноў (нар. 1990) — беларускі футбаліст, паўабаронца

## Глядзіце таксама
* Іванава
* Іванавічы
* Іванаў
* Іванаўка
* Іванаўск
* Іванаўскія Агароднікі
* Іванаўцы
* Іванаўшчына
* Іванікі
* Іванічы
* Іванішча
* Іванішчавічы
* Іванкавічы
* Іванкаўшчына
* Іванкі
* Іванова
* Іваноўшчына
* Іванпольле
* Іванск
* Іванскія
* Іванцава
* Іванчыцы
* Іванькава
* Іванькі
* Іванькова
* Янава
* Янавічы
* Янаў
* Янаўка
* Янаўцы
* Янаўшчына
Іянізавальнае выпраменьваньне

**Іянізава́льнае выпраме́ньваньне** — патокі электрамагнітных хваляў або элемэнтарных часьціц, здольныя пры ўзаемадзеяньні з рэчывам ствараць у ім іёны. Да іянізавальнага выпраменьваньня адносяцца альфа-, бэта-, гама-прамяні, рэнтгенаўскае выпраменьваньне, а таксама іншыя высокаэнэргетычныя зараджаныя часьціцы накшталт пратонаў і іёнаў, атрыманыя ў паскаральніках.

## Крыніцы


Катэгорыя:Канцэрагены
Катэгорыя:Мутагены
Катэгорыя:Уплыў выпраменьваньня на здароўе чалавека
Новае Козінава

**Но́вае Ко́зінава** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Насельніцтва
* 2009 год — 5 чалавек
* 1999 год — 16 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Кукшын

**Кукшын** — вёска ў Беларусі. Уваходзіць у склад Бакштаўскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
У сярэдзіне XIX — пачатку XX ст. вёска ў Бакштаўскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. У 1861 г. 15 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць, адносілася да Грабаўскага сельскага таварыства. Паводле перапісу 1897 г., 4 двары, 52 жыхары.

У 1909 г. 11 двароў, 70 жыхароў. У 1921—1939 гг. у Бакштаўскай гміне Валожынскага павету Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. 3 12 кастрычніка 1940 г. вёска (12 двароў, 62 жыхары) у Бакштаўскім сельсавеце Юрацішкаўскага, з 20 студзеня 960 г. Івейскага раёнаў.

У 1970 г. 33 жыхары. Уваходзіла ў склад калгасу імя У. І. Ульянава. Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю. У 1999 г. 8 двароў, 15 жыхароў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Віртуальная Іўеўшчына

Катэгорыя:Бакштаўскі сельсавет (Івейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Базыліка Манліжонскай Божай Маці

**Базылі́ка Манліжо́нскай Бо́жай Ма́ці** () — нэагатычны каталіцкі храм у камуне Ля Шапэль-Манліжон (дэпартамэнт Орн, Францыя), пабудаваны ў 1894—1911 роках паводле праекту архітэктара Maître Tessier.

Базыліка асьвечаная ў гонар Божай Маці — Збавіцелькі ад чыстцу, таму тут часта адбываюцца малітвы за памерлых.

## Мінуўшчына
Мінуўшчына базылікі цесна зьвязаная з асобай пробашча Поля Бужэ (, 1843—1918), заснавальніка «Адкупленчага дзеяньня па вызваленьньні душы з чыстцу».

У 1878 року ён быў пастаўлены сьвятаром парафіі ў Ля Шапэль-Манліжоне, вёсачцы, што моцна пацярпела ад . Бачачы намаганьні сваіх парафіянаў вырвацца з галечы ў месты, сьвятар пад уплывам   спрабуе стварыць працоўныя месцы. У 1878 і 1884 ён пасьлядоўна засноўвае трыкатажна-карункавае атэлье і галянтарэйную фабрыку. Аднак гэтыя праекты праіснавалі нядоўга.

Місію малітвы за памерлых ён пачаў у 1884 року, пасьля сьмерцяў свайго брата ў 1876 і дзьвюх пляменьніц у наступным року.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Базылікі Францыі
Паташня

Назву **Пата́шня́** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Паташня — вёска ў Мяжанскім сельсавеце Гарадоцкага раёну
** Паташня — вёска ў Першамайскім сельсавеце Гарадоцкага раёну
** Паташня — былая вёска ў Дрысенскім раёне
** Паташня — вёска ў Лепельскім раёне
** Паташня — вёска ў Мёрскім раёне
** Пата́шня — вёска ў Пастаўскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Паташня — вёска ў Івейскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Паташня — вёска ў Хвойніцкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Паташня — вёска ў Асіпавіцкім раёне
** Паташня — вёска ў Дрыбінскім раёне
Аляксееў

**Аляксе́еў** — прозьвішча.
Вядомыя носьбіты:
* Дзьмітры Аляксееў (н. 1947) — расейскі піяніст
* Леанід Аляксееў (1921—2008) — расейскі гісторык і археоляг
* Мікалай Аляксееў (1898—1985) — беларускі расейскамоўны пісьменьнік
* Мікалай Аляксееў (н. 1977) — расейскі праваабаронца
* Мікіта Аляксееў, больш вядомы як Alekseev (н. 1993) — украінскі сьпявак, удзельнік конкурсу «Эўрабачаньне-2018» ад Беларусі
* Міхаіл Аляксееў (1896—1981) — савецкі дасьледчык расейскай і заходнеэўрапейскай літаратуры
* Расьціслаў Аляксееў (1916—1980) — суднабудаўнік
* Юры Аляксееў (н. 1958) — латыскі палітык і публіцыст
* Яўгеній Аляксееў (1843—1917) — расейскі вайсковы і дзяржаўны дзяяч, адмірал
* Яўгеній Аляксееў (1884—1972) — беларускі навуковец, спэцыяліст у аграноміі

## Глядзіце таксама
* Юры Тарыч (сапр. прозьвішча Аляксееў) — расейскі пісьменьнік
Арганічны сьвятлодыёд

**Арганічны сьвятлодыёд** (АСД; ) — сьвятлодыёд з арганічных паўправаднікоў, якія выпраменьваюць сьвятло пры пропуску электрычнага току. Выпраменьвальны слой месьціцца між 2 электродамі (анод і катод), прынамсі адзін зь якіх зьяўляецца празрыстым. Выкарыстоўваецца ў вырабе дысплэяў для тэлевізараў, кампутарных манітораў, мабільных тэлефонаў, перанасных гульнявых прыставак і кішэнных кампутараў. Таксама ўжываецца ў паўправадніковым асьвятленьні. Віды: на аснове малых малекулаў, полімэрныя.

Даданьне рухавых іёнаў ператварае АСД у сьветлавое электрахімічнае вочка (СЭВ). Дысплэі на АСД выкарыстоўваюць актыўную і пасіўную матрыцы. Актыўна-матрычны АСД з актыўнай матрыцай патрабуе злучальнай платы тонкаплёначных транзыстараў для ўключэньня кожнага піксэла, што дазваляе мець большае разрозьненьне і памер экрана. Дысплэй на АСД працуе без падсьветкі, што дазваляе выяўляць глыбокія адценьні чорнага колеру. Таксама такі дысплэй важыць менш і таньчэйшы за вадкакрышталічны (ВКД). Таксама экран на АСД мае большую за ВКД кантрастнасьць у цёмным памяшканьні.

У 2010 г. «Самсунг Электроніка» (Сувон, Паўднёвая Карэя) заняла 98% сусьветнага рынка актыўна-матрычных АСД.

## Беларусь
У студзені 2012 г. дасьледнікі Інстытуту хіміі новых матэрыялаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі распрацавалі рэчывы для вырабу арганічных сьвятловыпрамяняльных дыёдаў (АСД, АСВД). Распрацоўку падтрымаў Рэспубліканскі фонд фундамэнтальных дасьледаваньняў Беларусі. Пры пропуску праз АСД элекрычнага току той выпраменьваў сьвятло. Распрацоўка прызначалася для вытворчасьці прыладаў асьвятленьня і замены вадкіх крышталяў у вырабе кампутарных манітораў. Першую пастаўку распрацоўкі на $400 тыс. ажыцьцявілі ў Саудаўскую Арабію.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Паўправадніковыя прылады
Катэгорыя:Крыніцы сьвятла
Катэгорыя:Тэхналёгіі адлюстраваньня інфармацыі
Катэгорыя:Электронныя кампанэнты
Ленкаўшчына

Назву **Ленкаўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Ленкаўшчына — вёска ў Ашмянскім раёне
** Ленкаўшчына — хутар у Смаргонскім раёне

* Менская вобласьць:
** Ленкаўшчына — вёска ў Маладэчанскім раёне

## Глядзіце таксама
* Ленка
* Ленкава
* Ленкаўцы
Мужчынская зборная Паўночнай Македоніі па гандболе

**Збо́рная Паўночнай Македо́ніі па гандбо́ле** () — мужчынская нацыянальная зборная Паўночнай Македоніі, якая прадстаўляе дзяржаву на міжнародных спаборніцтвах па гандболе. Склад каманды вызначае Гандбольная фэдэрацыя Македоніі.

## Храналёгія выступаў

### Алімпійскія гульні

### Чэмпіянат сьвету

### Чэмпіянат Эўропы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына Гандбольнай фэдэрацыі Македоніі
* [Профіль](https://web.archive.org/web/20171010033052/http://www.ihf.info/TheIHF/ContinentalFederations/EuropeanHandballFederation(EHF)/ListofFederations/MacedonianHandballFederation.aspx)  на бачыне ЭГФ

Паўночная Македонія
Гандбол
Катэгорыя:Паўночнамакедонскі гандбол
Адзіная ліга ВТБ

**Адзіная ліга ВТБ** — баскетбольны турнір, заснаваны ў 2008 годзе сумесна з банкам ВТБ і Расейскай фэдэрацыяй баскетболу. Аб’ядноўвае клюбы Ўсходняй і Паўночнай Эўропы. Лічыцца афіцыйным спаборніцтвам FIBA.

У 2008 годзе прайшоў турнір спробны турнір — Прома-кубак Адзінай лігі ВТБ 2008. Яго чэмпіёнам стаў маскоўскі ЦСКА, у сэзоне 2009/2010 адбыўся першы афіцыйны турнір, у якім прымала ўдзел 8 клюбаў з пяці краінаў: Расея (ЦСКА, «Химки», «Уникс»), Украіны («Азовмаш», «Донецк»), Летувы («Жальгірыс»), Латвіі (ВЭФ) і Эстоніі («Калеў»). Спаборніцтвы прайшлі ў два этапы. На першым этапе каманды былі падзелены на дзьве падгрупы і гулялі групавы турнір. Пераможцы паўгрупаў згулялі ў паўфінале з камандамі, што занялі другое месцы ў групах. У сэзоне 2010/11 прымала ўдзел 12 клюбаў з 8 краінаў. Сярод іх і адзіная беларуская каманда Цмокі-Менск.

У трэцім сэзоне, з улікам кваліфікацыйнага раўнду, у Лізе стартавала 22 клюбу з 10 краінаў.

У ліпені 2014 году колькасьць камандаў павялічылася да до 22 камандаў, які правялі 2-колавы турнір (матчы дома і на выязьдзе) у двух групах..

## Кіраўніцтва Адзінай лігі ВТБ
* Сяргей Іваноў — Ганаровы прэзідэнт Адзінай Лігі ВТБ
* Сяргей Кушчанка — Прэзыдэнт Адзінай Лігі ВТБ
* Васіль Цітоў — Віце-прэзыдэнт Адзінай Лігі ВТБ
* Андрэй Шырокаў — Генэральны дырэктар Адзінай лігі ВТБ

## Крыніцы


Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе
Віталь Лютыч

**Віта́ль Лю́тыч** ( 9 траўня 1992 году, Бяроза) — беларускі баскетбаліст расейскага клюбу «Купал-Раднікі» і нацыянальнай зборнай Беларусі. Найлепшы баскетбаліст Беларусі 2018 году.

## Кар’ера
Пераможца рэгулярнага сэзону Балтыйскай лігі (2012), паўфіналіст Балтыйскай лігі (2012), паўфіналіст кубку Балтыйскай лігі (2012), паўфіналіст Кубка Летувы (2013). Выступаў за беларускія зборныя ўсіх узростаў (U-16, U-18, U-20). Быў уключаны ў другую сымбалічную зборную чэмпіянату Эўропы ў дывізіёне Б U-20 (2011, 2012) паводле вэрсіі eurobasket.com. За галоўную зборную Беларусі выступае з 2012 году.

У сэзоне 2009—2010 гуляў за беларускі Віталюр-РДВАР. У сэзоне 2010—2011 за летувіскі АБРО-Унівэрсітэт Шаўлі. З 2010 па 2013 гады таксама граў за «Шаўлі» (Летува). У 2013 годзе заключыў кантракт зь беларускім клюбам «Цмокі-Менск». У 2016-м форвард зьмяніў клюбную прапіску і перайшоў у эстонскі «Калеў», дзе стаў адным зь лідэраў каманды. У матчах Адзінай Лігі ВТБ гулец адзначаўся 14,7 пунктамі і 3,8 падборамі ў сярэднім за 26,29 хвіліны на пляцоўцы. Сэзон 2017—2018 гадоў правёў у краснаярскім «Енісеі». У 19 сустрэчах Лігі ВТБ набіраў у сярэднім 9,3 пункту і зьдзяйсьняў 2,5 падбору за 21,4 хвіліны на пляцоўцы.

У 2018 годзе вярнуўся ў «Цмокі-Менск». У сэзоне 2020—2021 гадоў выступаў за расейскі клюб «Самара». Сэзон 2021—2022 гадоў прапускаў праз траўму. У сэзоне 2022—2023 гадоў абараняў колеры расейскага клюбу «Ніжні Ноўгарад». У жніўні 2023 году склаў кантракт з сэрбскім клюбам «Златыбар». У лістападзе 2024 году перайшоў у расейскі клюб «Барнавул», але ў траўні 2025 году перайшоў у расейскі клюб «Купал-Раднікі».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Виталий Лютыч: Мой первый тренер — обычный физрук, Сайт «Спортивный Брест», 9-9-2013

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты
Горкі (Шацілавіцкі раён)

**Го́ркі** — вёска ў Шацілавіцкім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Давыдаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 35 чалавек
* 1999 год — 70 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Давыдаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шацілавіцкага раёну
Цімошкі

Назву **Цімошкі** маюць:

* Цімошкі — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Цімошкі — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці
Цімошкі (Магілёўская вобласьць)

**Цімошкі** — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Мілаславіцкага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мілаславіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клімавіцкага раёну
Windows Vista

**Windows Vista** — апэрацыйная сыстэма карпарацыі Microsoft сямейства Windows NT, лінейкі апэрацыйных сыстэмаў, якія выкарыстоўваюцца на карыстальніцкіх пэрсанальных кампутарах. У стадыі распрацоўкі гэта апэрацыйная сыстэма мела кодавую назву «Longhorn».

У лінейцы прадуктаў Windows NT Windows Vista носіць нумар вэрсіі 6.0 (Windows 2000 — 5.0, Windows XP — 5.1, Windows Server 2003 — 5.2). Для абазначэньня «Windows Vista» часам выкарыстоўваюць абрэвіятуру «WinVI», якая аб’ядноўвае назву «Vista» і нумар вэрсіі, запісаны рымскімі лічбамі.

Windows Vista, як і Windows XP, — выключна кліенцкая сыстэма. Microsoft таксама выпусьціла сэрверную вэрсію Windows Vista — Windows Server 2008.

30 лістапада 2006 году Microsoft афіцыйна выпусьціла Windows Vista і Office 2007 для карпаратыўных кліентаў.

Па дадзеных вэб-аналітыкі ад W3Schools, па стане на кастрычнік 2011 году, доля рынка Windows Vista роўная  5,5%; гэта значэньне дасягала максымуму ў 18,6% у кастрычніку 2009 году.

## Гісторыя
Напачатку этапе распрацоўкі сыстэма была вядомая пад кодавай назвай Longhorn (назва бару Longhorn Saloon недалёка ад лыжнага курорту Ўістлер у Брытанскай Калумбіі). Назва «Vista» была абвешчана 22 ліпеня 2005 году. Празь некалькі месяцаў Microsoft таксама пераназвалі Windows Longhorn Server у Windows Server 2008. З 8 лістапада 2006 году паўнавартасная вэрсія Windows Vista была даступная для вытворцаў абсталяваньня. Публічны рэліз для карыстальнікаў адбыўся 30 студзеня 2007 году.

Варта заўважыць, што шматлікія функцыі, якія плянаваліся ў Windows Vista, не былі ўведзеныя Microsoft з-за абурэньня карыстальнікаў. Напрыклад, меркавалася, што OpenGL будзе рэалізаваны як надбудова над Direct3D. Гэта прывяло б да сур’ёзнага падзеньня прадукцыйнасьці OpenGL у параўнаньні з Direct3D і да замацаваньня вэрсіі OpenGL. Але непакой не апраўдаўся, падтрымка OpenGL у Windows Vista засталася. Не ўвайшла ў Windows Vista і файлавая сыстэма WinFS — на гэты раз з-за праблем з прадукцыйнасьцю.

## Крыніцы

### Microsoft
* Хатняя старонка Windows Vista 
* Microsoft Windows Vista homepage
* Тэхцэнтр Windows Vista
* Даклад пра ключавыя зьмены ў ядры Windows Vista SP1
* Старонка загрузкі пакета абнаўленьняў Windows Vista SP1
* Старонка загрузкі пакета абнаўленьняў Windows Vista SP2
* 

### Крытыка
* Infuture.ru: Microsoft: «мэханізм кіраваньня ўліковымі запісамі карыстальнікаў (UAC) раздражняе карыстальнікаў»
* CNET Hollywood, Microsoft align on new Windows'
* BadVista.org
* Technology Review 'Will Windows Upgrade Hand Power To Big Media?'
* PC Stats 'Windows Vista, HDCP and Digital Rights Management'
* Yahoo News 'Ten Reasons to Buy Windows Vista (and «five things that will give you pause»)'
* Paul Thurrott 'Where Vista Fails'
* A Cost Analysis of Windows Vista Content Protection
* Windows Vista Content Protection 
* Як вярнуць грошы за OEM-Windows, 3dnews.ru, 28 верасьня 2009 г

Катэгорыя:Microsoft Windows
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2007 годзе
Вецявічы

**Вецяві́чы** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Азярніцкага сельсавету.

## Гісторыя
Да 18 верасьня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Сялявіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 35 чалавек
* 1999 год — 61 чалавек

## Асобы
* Мікола Арочка (1930—2013) — беларускі паэт, літаратуразнаўца, перакладчык

## Крыніцы

Катэгорыя:Азярніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Элітэсэрыен чэмпіянату Нарвэгіі па футболе

**Элітэсэрыен** (у 1990—2016 гадах — *Тыпэліга*) — найвышэйшы дывізіён сыстэмы футбольных лігаў Нарвэгіі. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 16 клюбаў. Пасьля кожнага сэзону клюбы, якія занялі два апошнія месцы, пераводзяцца ў Першы дывізіён, а іх месца займаюць наймацнейшыя каманды Першага дывізіёну. Дзейным чэмпіёнам зьяўляецца клюб «Вікінг».

## Чэмпіёны
* Русэнборг — 26 тытулаў
* Вікінг, Фрэдрыкстад — 9
* Лілестрэм, Мольдэ, Валерэнга — 5
* Будэ-Глімт — 4
* Бран, Лярвік Турн — 3
* Люн, Стрэмсгадсэт, Старт — 2
* Шэйд, Стабэк, Мос, Фрам Лярвік, Фрэйдыг — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Чэмпіянат Нарвэгіі па футболе
Мікалай Аляхновіч (фізык)

**Мікалай Міхайлавіч Аляхновіч** (, в. Варонічы, Слонімскі раён) — беларускі фізык, доктар фізыка-матэматычных навук (1988), прафэсар (1991), член-карэспандэнт Нацыянальнай Акадэміі Навук Беларусі.

У 1957 г. ён скончыў фізыка-матэматычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсітэту. Навуковую дзейнасьць пачаў у 1956 г. у Фізыка-тэхнічным інстытуце Акадэміі навук Беларусі яшчэ будучы студэнтам. 3 1959 г. працаваў спачатку ў Аддзеле, а пасьля Інстытуце фізыкі цьвёрдага цела і паўправаднікоў АН Беларусі, дзе прайшоў шлях ад малодшага навуковага супрацоўніка да дырэктара інстытуту.

У 1968—1989 гг. — загадчык лябараторыі, з 1993 па 2004 г. — дырэктар Інстытуту фізыкі цьвёрдага цела і паўправаднікоў, з 1997 па 2002 г. — акадэмік-сакратар Аддзяленьня фізыкі, матэматыкі і інфарматыкі НАН Беларусі.

Спэктар навуковых інтарэсаў Аляхновіча вельмі шырокі. Вядомы яго працы па праблеме хімічнай сувязі ў крышталях, па дыфракцыі рэнтгенаўскіх прамянёў у рэальных крышталях, па фазавых пераходах у цьвёрдых целах пры высокіх цісках і тэмпэратурах, па атрыманьні і дасьледаваньні новых матэрыялаў.

У 1989 г. абраны сябрам-карэспандэнтам, а ў 1996 г. — акадэмікам НАН Беларусі, у 1991 г. — прысвоена званьне прафэсара, у 1999 г. — заслужанага дзеяча навукі Рэспублікі Беларусь.

## Навуковыя працы
* Интегральные характеристики дифракции рентгеновских лучей в монокристаллах с хаотическим распределением дислокаций // Металлофизика. 1986. Т.8, №1.
* Dynamical effects of X-ray scattering in Laue geometry for Si crystals with structure defects (совм. с А. Л. Карпеем) // Phys. Stat. Sol. (a). 1984. Vol. 82, No.1.
* Birefringence and depolarition effects of X-ray scattering in Laue geometry for highly distorted crystals (совм. с А. В. Пушкаревым) // Там же. 1990. Vol. 119, No.1.
* Длины ненапряженных связей и соответствующие им радиусы катионов в кристаллах со структурой типа перовскита // Кристаллография. 2004. Т.49, №5.
* Напряженность межатомных связей и многоямный потенциал в кристаллах со структурой типа перовскита // Кристаллография. 2005. Т.50, №3.
* Relationship between the rotation angles of octahedra and bond-strength energy in crystals with perovskite structure // Crystallography Reports. 2007. Vol.52. No.5.

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Акадэміі навук

Катэгорыя:Беларускія фізыкі
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слонімскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Акадэмікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі
Плаўскія

**Плаўскія** — вёска ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі. Адміністрацыйна ўваходзіць у Азярніцкі сельсавет.

## Крыніцы

Катэгорыя:Азярніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слонімскага раёну
Нармандыя (неадназначнасьць)

Назву **Нармандыя** маюць:

* Герцагства Нармандыя — спачатку асаблівае герцагства, потым адна з правінцый Францыі.
* Нармандыя — гістарычны і адміністрацыйны рэгіён у Францыі

## Глядзіце таксама
* Верхняя Нармандыя
* Ніжняя Нармандыя
* Нармандыя—Нёман
Пярсьцяначка

**Пярсьцяначка, Цалёвачка** () — казка Ганса Крыстыяна Андэрсэна, упершыню была надрукавана 16 сьнежня 1835 году ў Капэнгагене, Данія ў другім выданьні «Казак, расказаных для дзяцей». Казка распавядае пра мальенькую дзяўчынку і ейныя прыгоды з жабай, кротам, палявой мышшу і іншымі істотамі ў полёх і лясох. Яна зьбягае ад іх перад тым як сустрэцца й закахаецца ў караля эльфаў аднаго зь ёй росту.

Катэгорыя:Літаратурныя казкі
Катэгорыя:Дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Празаічныя творы
Катэгорыя:Дацкая літаратура
Катэгорыя:Казкі
Папялушка

**Папялу́шка** альбо **Крышталё́вы панто́флік** ( або **, , ) — заходнеэўрапейская казка, найбольш вядомая ў рэдакцыях Шарля Пэро, братоў Грым і іншых. Адзін з найбольш папулярных сюжэтаў, які мае больш за тысячу ўвасабленьняў у фальклёры розных народаў сьвету.

Казка распавядае пра дзяўчынку, зь якой жорстка абыходзіцца мачыха. З дапамогай добрай феі дзяўчынка трапляе на баль. У поўнач яна павінна павярнуцца назад і, бегучы, губляе крышталёвы пантофлік. Прынц, які закахаўся ў яе, знаходзіць пантофлік і выкарыстоўвае яго пазьней, каб знайсьці яе.

Катэгорыя:Дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Празаічныя творы
Катэгорыя:Казкі
Багушова

Назву **Багушова** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Багушова — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Багушова — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Багуша
* Багушкі
* Багушоўка
* Багушы
* Багушэвічы
* Багушэўск
* Богуш
* Богушава
* Богушы
Васькаўшчына

Назву **Васькаўшчына** маюць:

* Васькаўшчына — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці
* Васькаўшчына — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласьці
* Васькаўшчына — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці
Целяшы (Магілёўская вобласьць)

**Целяшы́** — вёска ў Прапойскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Гіжэнскага сельсавету.

## Гісторыя
На мапе 1776 пазначана як «*Телеги*». У 1783 г. 11 двароў, 104 жыхары. У 1848 сяло Целяшы ў складзе казённага Гарадзецкага маёнтку. У 1858 у вёсцы ўжо існавала драўляная Ільінская царква, другую царкву быццам пабудавалі каля 1861. Адна царква згарэла ў 1933.

## Насельніцтва
* 2010 год — 253 чалавекі
* 1999 год — 325 чалавек
* 1926 год — 528 чалавек.

## Геаграфія
Геаграфічна вёска знаходзіцца на поўначы Прапойскага раёну.

## Прамысловасьць і сельская гаспадарка
У вёсцы знаходзіцца СВК «Рассветовский Агро».

## Сацыяльная сфэра
У вёсцы ёсьць Целяшэўская базавая школа, дырэктар — Сьцяпанаў Сяргей Віктаравіч.

Таксама ў Целяшах дзейнічае комплексны прыёмны пункт і фэльчарска-акушэрскі пункт.

## Славутасьці
* Братэрская магіла савецкіх воінаў, якія загінулі ў 1943 г. у баях супраць нямецкіх захопнікаў ці памерлі ад ран у шпіталі.
* Помнік землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Асобы
* Віктар Ракаў, паэт. Нарадзіўся ў Целяшах, працаваў настаўнікам у школе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гіжэнскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Прапойскага раёну
Вузкі

**Ву́зкі** — пасёлак у Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Уваходзіць у склад Маляціцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 34 чалавекі
* 1999 год — 49 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Маляціцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крычаўскага раёну
Беласьнежка

«**Беласьне́жка**» () — нямецкая казка, надрукаваная братамі Грым у 1812 годзе ў першым выданьні іхняга зборніку «Казкі Братоў Грым».

Казка распавядае пра прыгожую дзяўчынку, якой далі прытулак 7 гномаў у лесе, ратуючы ад злой мачахі. Мачаха, якая валодала чароўным люстэркам, падманам атруціла Беласьнежку, але яе вяртае да жыцьця прынц праз пацалунак.

Катэгорыя:Дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Празаічныя творы
Катэгорыя:Нямецкая літаратура
Катэгорыя:Казкі
Трасьцян

**Трасьцян** () — горная вяршыня ў Сколеўскіх Бяскідах Украінскіх Карпатаў. Месьціцца ў Сколеўскім раёне Львоўскай вобласьці на захад ад пст Слаўске.

Вышыня гары 1232 м. Узвышаецца на адасобленым масівам хрыбта, абмежаваным далінамі рэк Опір і Галаўчанка. Складзеная пераважна пяшчанікамі. Паўночна-ўсходнія схілы стромкія (30-40°), пакрытыя яловым лесам, паўднёвыя — палогія, малалесыя. Вяршыня плоская, прывяршынная частка спадзістая, пакрытая травяністай расьліннасьцю.

На гары ёсьць схілы для катаньня на горных лыжах ва ўсходнім, паўночным і заходнім кірунках, даўжынёю ад 1500 да 2000 мэтраў, рознай складанасьці, у залежнасьці ад майстэрства і фізычнай падрыхтоўкі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

## Крыніцы

Катэгорыя:Карпаты
Высокі Верх (гара)

**Высо́кі Верх** () — гара ва Ўкраінскіх Карпатах у масіве Сколеўскіх Бяскідаў. Месьціцца ў Сколеўскім раёне Львоўскай вобласьці, паміж сёламі Валасянка і Верхняя Рожанка.

Вышыня гары складае 1242 м над узроўнем мора. Усходні і паўночна-ўсходнія схілы вельмі крутыя, паўночна-заходні — палогі, паступова зьніжаецца ў даліну ракі Слаўка.

Вяршыня і прывяршынныя схілы бязьлесыя, таму зь вяршыні адкрываюцца краявіды на навакольныя горы Сколеўскіх Бяскідаў; на поўдні віднеюцца вяршыні Верхавінскага водападзельнага хрыбту. На паўночна-заходнім схіле знаходзіцца помнік прыроды мясцовага значэньня «Пісана крыніца».

## Крыніцы

Катэгорыя:Карпаты
О-дэ-Франс

**О-дэ-Франс** (, даслоўна *Верхняя Францыя*) — рэгіён Францыі, утвораны ў адпаведнасьці з тэрытарыяльнай рэформай францускіх рэгіёнаў 2014 году шляхам аб’яднаньня былых рэгіёнаў Нор-Па-дэ-Кале і Пікардыя. Датай утварэньня новага рэгіёну лічыцца 1 студзеня 2016 г.. Да верасьня 2016 году меў часовую назву Нор-Па-дэ-Кале — Пікардыя. Адміністрацыйны цэнтар і найбуйнейшы горад — Ліль. Насельніцтва 5 987 883 чалавек (2013). Плошча 31 813 км². Рэгіён улучае 5 дэпартамэнтаў, 26 акругаў, 145 кантонаў і 3 838 камунаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт былога рэгіёну Нор-Па-дэ-Кале
* Афіцыйны сайт былога рэгіёну Пікардыя
Яскіня

**Яскі́ня** — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Побалаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Побалаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рагачоўскага раёну
Збойск

**Збойск** — вёска ў Беларусі, у складзе Івейскага сельсавету Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці.

## Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI стагодзьдзя. У 1598 годзе сяло, 36 дымоў, 15 валок зямлі, цэнтар войтаўства ў Ашмянскім павеце. У складзе маёнтку Іўе. У 1634 годзе 38 дымоў, 14 валок зямлі.

У 1861 годзе 60 рэвіскіх душ, адносілася да маёнтка Іўе Замойскіх. У канцы XIX стагодзьдзя у складзе Івейскай воласьці Ашмянскага павету Віленскай губэрні. Паводле перапісу 1897 году, 30 двароў, 199 жыхароў. У 1905 годзе сяло, 203 жыхары, 269 дзесяцін зямлі. Частка насельніцтва займалася сплавам лесу па Нёмане. Побач знаходзілася сядзіба графа Замойскага, 11 жыхароў. У 1909 годзе 28 двароў, 239 жыхароў.

У 1921—1939 гг. у Івейскай гміне Валожынскага, затым Лідзкага паветаў Наваградзкага ваяводзтва Польшчы. У 1921 г. 36 двароў, 208 жыхароў.

З 12 кастрычніка 1940 году вёска Вялікі Збойск (34 двары, 217 жыхароў) і хутар Малы Збойск (4 двары, 35 жыхароў) у Старчаняцкім сельсавеце Івейскага раёну. З канца чэрвеня 1941 году да 8 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. У чэрвені 1942 г. партызаны разграмілі тут варожы гарнізон.

У 1950 г. арганізаваны калгас імя Ф. Энгельса. З 2 сьнежня 1961 году ў Івейскім пасялковым, пасьля сельскім Савеце. У 1970 г. 211 жыхароў. Пасьля ў Морынскім сельсавеце і калгасе «Прынёманскі». Працавала крама. У 1999 г. 36 двароў, 74 жыхары. 18 красавіка 2017 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Морынскага ў склад Івейскага сельсавету.

Вёска знаходзіцца ў зоне радыяцыйнага кантролю з правам адсяленьня.

## Насельніцтва
* 2010 год — 31 чалавек
* 1999 год — 74 чалавекі

## Турыстычная інфармацыя
У раёне вёскі Збойск, у пойменнай і прыпойменнай зонах ракі Нёман знаходзіцца 10 безыменных пойменных і старычных азёраў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Збойск, Віртуальная івейшчына

Катэгорыя:Івейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Івейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Сьпіс мільярдэраў (2008)

**Сьпіс мільярдэраў** — сьпіс асобаў, якія валодалі рухомай ці нерухомай маёмасьцю на суму больш за 1 млрд () даляраў ЗША ў 2008 годзе.

# Ўорэн Бафэт (ЗША, 62 млрд)
# Карляс Сьлім Хэлу і ягоная сям’я (Carlos Slim Helu; Мэксыка, 60 млрд)
# Біл Гейтс (ЗША, 58 млрд)
# Лакшымі Мітал (Індыя, 45 млрд)
# Мукеш Амбані (; Індыя, 43 млрд)
# Аніл Амбані (Anil Ambani; Індыя, 42 млрд)
# Інгвар Кампрад і ягоная сям’я (Швэцыя, 31 млрд)
# КП Сынг (KP Singh; Індыя, 30 млрд)
# Алег Дэрыпаска (Oleg Deripaska; Расея; 28 млрд)
# Карл Альбрэхт (Karl Albrecht; Нямеччына; 27 млрд)
# Лі Ка-шынг (Li Ka-shing; Ганконг; 26,5 млрд)
# Шэлдан Адэльсан (Sheldon Adelson; ЗША; 27 млрд)
# Бэрнар Арно (Bernard Arnault; Францыя; 25,5 млрд )
# Лоўрэнс Элісан (Lawrence Ellison; ЗША; 25 млрд)
# Раман Абрамовіч (Расея; 23.5 млрд)
# Тэа Альбрэхт (Theo Albrecht; Нямеччына; 23 млрд)
# Ліліян Бэтэнкарт (Liliane Bettencourt; 22,9 млрд )
# Аляксей Мардашоў (Alexei Mordashov; Расея; 21,2 млрд)
# Прынц Альвалід (Prince Alwaleed; Саудаўская Арабія; 21 млрд)
# Міхаіл Фрыдман (Расея; 20,8 млрд)

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Сьпісы асобаў
Катэгорыя:2008
Сколеўскія Бяскіды

**Сколеўскія Бяскіды** () — частка горнага масіву Ўсходніх Бяскідаў на терыторыі Львоўскай, часткова Івана-Франкоўскай абласьцей. Назву масіў атрымаў ад разьмешчанага побач места Сколе. Найвышэйшая кропка масіву — гара Парашка (1268,5 м).

## Будова
Масіў Сколеўскіх Бяскідаў складзены ў асноўным з флішу. У рэльефе пераважаюць паралельныя асымэтрычныя хрыбты зь вяршынямі Парашка, Высокі Верх, Магура, Трасьцян і г. д.

## Прырода
У лясным покрыве дамінуюць ялова-піхтавыя лясы, пашыраюцца плошчы другасных лугоў, на верхнім ярусе гор захаваліся фрагмэнты карэнных субальпійскіх лугоў. Рачныя даліны тэрасаваныя, даліны большай часткай разараныя.

На тэрыторыі Сколеўскіх Бяскідаў ў 1999 створаны Нацыянальны прыродны парк «Сколеўскія Бяскіды».

Сколеўскія Бескіды зьяўляюцца раёнам пешаходнага, воднага і лыжнага турызму.

## Галерэя


Файл:Skole Beskids. Mountain road..JPG|Сколеўскія Бяскіды. Горная дарога.
Файл:The landscape of Skole Beskids..JPG|Ляндшафты Сколеўскіх Бяскідаў.
Файл:Сколівські Бескиди. Вид на Тухольку..JPG|Сколеўскія Бяскіды. Выгляд на Тухольку.
Файл:Сколівські Бескиди 17.jpg|



## Літаратура
* Географічна енциклопедія України: в 3-х томах / Ред. О. М. Маринич. — К. : «Українська Радянська Енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1989 — ISBN 5-88500-015-8

Катэгорыя:Геаграфія Ўкраіны
Катэгорыя:Горы Ўкраіны
Катэгорыя:Карпаты
Абама (неадназначнасьць)

**Аба́ма** (часам Оўбама) — прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Барак Абама (н. 1961) — палітык ЗША, 44-ы Прэзыдэнт ЗША (2008—2016)
* Мішэль Абама (н. 1964) — адвакатка ЗША, жонка Барака Абамы, Першая Лэдзі ЗША ((2008—2016)
Андруховіч (неадназначнасьць)

**Андруховіч** — шляхецкае прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Сьцяпан Андруховіч (1909—1989) — беларускі жывапісец
* Юры Андруховіч (нар. ў 1960) — украінскі паэт
Антанюк (неадназначнасьць)

**Антанюк** — прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Любоў Антанюк (1949—2006) — беларускі мовазнавец
* Андрэй Антанюк (нар. ў 1995 г.) — беларускі футбаліст
Антоненка (неадназначнасьць)

**Антоненка** — прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Алег Антоненка (нар. 1971) — беларускі хакеіст.
* Васіль Антоненка (нар. 1996) — беларускі футбаліст.
Русалачка

**Русалачка** () — вядомая казка дацкага пісьменніка Ганса Крыстыяна Андэрсэна пра маладую русалку, якая гатова адмовіцца ад свайго жыцьця ў моры, каб атрымаць чалавечую душу і каханьне прынца. 

Першапачаткова была напісана як балет. Упершыню апублікавана ў 1837 годзе і адаптавана для розных форм мастацтва, у тым ліку для музычнага тэатра і анімацыйных фільмаў.

Катэгорыя:Літаратурныя казкі
Катэгорыя:Дзіцячая літаратура
Катэгорыя:Празаічныя творы
Катэгорыя:Дацкая літаратура
Катэгорыя:Казкі
Парашка (гара)

**Парашка** () — гара ва Ўкраінскіх Карпатах, найвышэйшы пункт аднайменнага хрыбту ў Сколеўскіх Бяскідах. Вышыня гары складае 1268,5 м. Месьціцца за 8 км на паўночны захад ад м. Сколе. На схіле гары ўсталяваны памятны камень, на вяршыне — крыж. Згодна з паданьнем гара названая ў гонар Параскі — дачкі (па іншай вэрсіі — жонкі) князя Сьвятаслава Ўладзімеравіча, сына Уладзімера Сьвятаслававіча, якая была забітая на гары дружыньнікамі княза Сьвятаполка Ўладзімеравіча ў 1015 року. Гэтай падзеі папярэднічала бітва паміж Сьвятаполкам Уладзімеравічам і Сьвятаславам Уладзімеравічам каля места Сколе.

Гара Парашка знаходзіцца ў Нацыянальным прыродным парку «Сколеўскія Бяскіды», праз вяршыню праходзіць турыстычны шлях «м. Сколе — Парашка — с. Майдан». Працягласьць якога 28 км.

Схілы гары пакрытыя яловымі лясамі, з букавымі ды бярозавымі зонамі. Травяністае покрыва разнастайнае са шматлікімі рэдкімі расьлінамі, большасьць зь якіх занесеныя ў Чырвоную кнігу Ўкраіны. У падножжа гары бярэ пачатак Вялікая рака. Таксама побач працякаюць Опір і Стрый.

## Дадатковыя зьвесткі
* Гара Парашка зьяўляецца найвышэйшым пунктам у Львоўскай вобласьці. У пагодлівы дзень зь вяршыні Парашкі можна ўбачыць Мікалаеў, Стрый, а часам і Львоў (90 км).

## Вонкавыя спасылкі

* Сходження на Парашку
* Гора Парашка

Катэгорыя:Карпаты
Катэгорыя:Горы Ўкраіны
Відзьмо-невідзьмо

**«Відзьмо-невідзьмо»** — беларуская культурная тэлевізійная праграма, створаная ў 1992 годзе. Упершыню выйшла ўвосень таго ж года на беларускім тэлебачаньні. Аўтар і вядоўца — Сяргей Філімонаў, скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту ў 1981 годзе са спэцыяльнасьцю «крытыка буржуазнай культуры і прапагандыста навуковага камунізму». Вядоўца праграмы распавядае на беларускай мове пра жыцьцё сусьветнага шоў-бізнэсу, навінках кінаіндустрыі, музыцы і пра дзейнасьць артыстаў, а таксама культуры розных народаў. Першымі вядоўцамі праграмы былі Сяргей Філімонаў і Генадзь Рабцаў, які адказваў за агляд музыкі. 

У 2002 годзе кіраўніцтва тэлеканала БТ не працягнула «дамоўныя стасункі» з аўтарамі і спыніла паказ праграмы. Але праграма не зачынілася і знайшла новае супрацоўніцтва са сталічным тэлебачаньнем. Апошні выпуск «Відзьмо-невідьмо» выйшаў 24 чэрвеня 2011 года на тэлеканале СТБ.

Ад восені 2012 года «Відзьмо-невідзьмо» выходзіла на тэлеканале Белсат.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1992 годзе
Катэгорыя:Тэлеперадачы на беларускай мове