Барыс Берман

**Барыс Давідавіч Берман** (15 траўня 1901, в. Адрыянаўка, Чыцінскі павет, Забайкальская вобласьць — 22 лютага або 23 лютага 1939) — супрацоўнік бальшавіцкіх карных органаў. Камісар ДБ 3 рангу, Наркам ўнутраных справаў НКУС БССР. Начальнік 3-га ўпраўленьня НКУС СССР. Адзін з галоўных саўдзельнікаў рэпрэсіяў на Беларусі, у тым ліку ў Курапатах.

## Біяграфія
Атрымліваў пачатковую адукацыю ў 3-кляснай вучэльні на станцыі Ага ў 1916—1917 гадах, пасьля ў 1917—1918 гадах у 4-кляснай гарадзкой вучэльні ў Чыце.

У 1911—1915 гадах працаваў у краме і драўняным складзе Нефтаповіча, пасьля ў 1915—1916 гадах у краме Самсановіча ў Чыце. Шараговец палявой камэндатуры Чырвонай гвардыі ў 1918 годзе. Вярнуўся ў родную вёску, хаваўся ад белых. Атрымаўшы ад бацькі падроблены пашпарт, зьехаў у Манджурыю, дзе працаваў наймітам на будоўлі лавак і навучаўся ў студэнта Гросмана, які падрыхтаваў яго за 7-ую клясу гімназіі. Мабілізаваны белымі на ахову Кітайска-Ўсходняй чыгункі (КВЖД), служыў шарагоўцам з 1919 году. У сьнежні 1920 году пераехаў у Чыту, пасьля да брата ў Сяміпалацінск. Сакратар агітацыйна-прапагандыйнага аддзелу Сяміпалацінскага губкаму РКП(б) у студзені — лютым 1921 году.

### У органах ДПУ-НКУС
Супрацоўнік Іркуцкага губэрнскага НК зь лютага 1921 году; шараговец, палітрук у РСЧА ў 1922—1923 гадах; упаўнаважаны 1 аддзелу ЭКУ АДПУ СССР з 5 лістапада 1923 па 3 кастрычніка 1924 году. У распараджэньні МК РКП(б), у Сергіеўскім уезьдзе камітэту РКП(б) у кастрычніку 1924 — жніўні 1925 году.

Памочнік начальніка 1 аддзелу ЭКУ АДПУ СССР (21 жніўня 1925 — 15 траўня 1926). Начальнік 8 аддзелу ЭКУ АДПУ СССР з 15 траўня 1926 па 1 сьнежня 1927 году. Начальнік 6 аддзелу ЭКУ АДПУ СССР (1 сьнежня 1927 — 18 студзеня 1928); часова выконваў абавязкі начальніка КРА ПП АДПУ па Сярэдняй Азіі (14 лютага 1928 — 12 красавіка 1929). Начальнік КРА ПП АДПУ па Сярэдняй Азіі (12 красавіка 1929 — 1 траўня 1929). Начальнік АА ПП АДПУ па Сярэдняй Азіі (1929 — 1 траўня 1930); намесьнік начальніка САУ ПП АДПУ па Сярэдняй Азіі (1 траўня 1930 — 31 студзеня 1931).

З 1931 году па лініі ЗНА АДПУ СССР за граніцаю. Супрацоўнік паўпрадзтва СССР у Нямеччыне (рэзыдэнт АДПУ). Памочнік начальніка ЗНА АДПУ СССР з 8 красавіка 1934 па 1 чэрвеня 1934 году. 2-гі намесьнік начальніка ЗНА АДПУ СССР (1 чэрвеня 1934 — 10 ліпеня 1934). 2-і нам. нач. ЗНА ДУДБ НКУС СССР (10 ліпеня 1934 — 21 траўня 1935). 1-ы нам. нач. ЗНА ДУДБ НКУС СССР (21 траўня 1935 — 31 жніўня 1936). Намесьнік начальніка СПА ДУДБ НКУС СССР (31 жніўня 1936 — 25 сьнежня 1936). Намесьнік начальніка 4 аддзелу ДУДБ НКУС СССР (25 сьнежня 1936 — 4 сакавіка 1937).

Наркам унутраных справаў БССР з 4 сакавіка 1937 па 22 траўня 1938 году. Начальнік АА ДУДБ НКУС Беларускай вайсковай Акругі з 4 сакавіка 1937 па 22 траўня 1938 году.

Дэлегат 16 зьезду КП(б)Б, член ЦК КП(б)Б, дэпутат ВС СССР.

Начальнік 3 упраўленьня НКУС СССР (25 траўня 1938 — 24 верасьня 1938).

24 верасьня 1938 году арыштаваны, Асуджаны да найвышэйшай меры пакараньня 22 лютага 1939 году па арт. 58-1 «а», 58-8 і 58-11 УК РСФСР. Расстраляны 22 лютага (паводле іншых зьвестак, 23 лютага).

Згодна з пастановай ваеннай пракуратуры ад 26 красавіка 1957 году падставаў для рэабілітацыі няма.

## Званьні НКУС
* ст. маёр ДБ — 29 лістапада 1935
* камісар ДБ 3 ранга — 14 сакавіка 1937

## Узнагароды
* Адзнака «Ганаровы работнік УНК-ДПУ. 1917—1922» № 614
* Адзнака «Ганаровы работнік УНК-АДПУ. 1917—1932»
* Ордэн Леніна — 19 сьнежня 1937

## Дадатковыя зьвесткі
* У матэрыялах архіўнай справы на накрама ўнутраных справаў БССР Аляксея Наседкіна маецца сьведчаньне, што на нарадзе ў студзені 1938 году ў Яжова Берман назваў лічбу рэпрэсаваных ў БССР у 1937 годзе — 60 тысячаў чалавек<.
* Яго брат — Мацьвей Берман — з 1932 году кіраваў ГУЛАГам, кіраваў пабудовай каналу Волга-Масква, а брат жонкі Барыс Бак кіраваў АДПУ Маскоўскай вобласьці.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:НКУС БССР
Катэгорыя:Спэцслужбы СССР
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнага Савету СССР
Катэгорыя:Расстраляныя