Маці Армэнія

**Ма́ці Армэ́нія** ( ) — жаночае ўвасабленьне Армэніі. Самы знакаміты публічны твор з выявай Маці Армэніі — статуя ў парку Перамогі, якая ўзвышаецца над сталіцай Армэніі Ерэванам.

## Помнік

П’едэстал, на якім цяпер стаіць статуя, пабудаваны ў 1950 року паводле праекту архітэктара Рафаела Ісраэляна. Масіўны п’едэстал з прыступкамі выраблены з граніту, у разьбе па камяні ўжытыя матывы нацыянальнага арнамэнту. Будуючы на шматлікія гады, Ісраэлян стварыў п’едэстал падобным да трохнэфавай армянскай царквы. Унутры ён нагадвае інтэр’ер царквы сьвятой Рыпсымэ ў Эчміядзіне. Там знаходзяцца тры паверхі памяшканьняў з агромністымі залямі. Унутры пастамэнт аздоблены чорным армянскім туфам; ніжняя пляцоўка і прыступкі базальтавыя.

29 кастрычніка 1950 року на гэтым п’едэстале адбылося адкрыцьцё помніка Сталіну (архітэктар Сяргей Мяркураў) ў гонар перамогі ў II сусьветнай вайне. Увесну 1962 року статуя Сталіна была дэмантаваная; падчас гэтага працэсу адзін салдат загінуў і шматлікія былі параненыя.

29 лістапада 1967 року адбылося адкрыцьцё на пустым п’едэстале 22-мэтровай статуі «Маці Армэнія» работы скульптара Ары Аруцюняна. Скульптура зробленая з чаканнай медзі. Агульная вышыня манумэнту з п’едэсталам — 51 м. Правобразам Маці стала 17-гадовая дзяўчына Яўгенія Мурадзян, якую Аруцюнян сустрэў у краме ды ўмовіў пазіраваць для скульптуры.

У 1970 року ўнутры пастамэнту разьмясьціўся музэй Вялікай Айчыннай вайны. У 1995 ён перайменаваны ў вайсковы музэй «Маці Армэнія» і перададзены Міністэрству абароны Армэніі. Цяпер вялікая частка ягонай экспазыцыі прысьвечаная Нагорна-Карабаскай вайне 1988—1994 рокаў.

## Сымбалізм
Статуя Маці Армэніі ўяўляе сабою вобраз маці, якая ўкладае меч у похвы. Ля ейных ног ляжыць шчыт. На ілбе — радзімка, пакрытая тонкімі аркушамі золата. Для наведнікаў помнік можа атаясамлівацца з пэўнымі выбітнымі постацямі армянскай гісторыі, прыкладам, Сасэ Майрык ды іншых, хто ўзяў у рукі зброю, каб стаць побач з мужамі ў барацьбе з турэцкімі войскамі і курдзкімі паўстанцамі. Таксама манумэнт падкрэсьлівае важны статус і значэньне, надаванае ў армянскай сям’і сталым жанчынам.

Помнік узвышаецца над Ерэванам, нібыта ахоўваючы армянскую сталіцу. Шторок 9 траўня тысячы армянцаў прыходзяць да манумэнту і ўскладаюць кветкі ў памяць пра палеглых у Другой сусьветнай вайне армянаў.

## Глядзіце таксама
* Радзіма-маці
* Сьпіс найвышэйшых статуяў


The Soviet Union 1990 CPA 6269 stamp (Armenia '90 Stamp Exhibition, Yerevan. Motherland statue (Yerevan), screen and emblem).png|alt=Паштовая марка СССР „Маці-Армэнія“ (1990)|Паштовая марка СССР „Маці-Армэнія“ (1990)
Mother Armenia Statue (55651114).jpeg|alt=Статуя „Маці Армэнія“|Статуя „Маці Армэнія“
Hammond Slides Armenia 29. Former Stalin monument in Yerevan.jpg|Пастамэнт у 1964 року пасьля зьняцьця помніка Сталіну
Mother Armenia War Museum (36330140353).jpg|Унутры вайсковага музэю
Mayr Hayastan monumnet 10.jpg|Хачкары ля манумэнту „Маці Армэнія“


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Meeting 'Mother Armenia,' The Woman Behind Yerevan’s Iconic Statue

Катэгорыя:Нацыянальныя пэрсаніфікацыі
Катэгорыя:Збудаваньні Ерэвану
Катэгорыя:Помнікі Ерэвану
Катэгорыя:Помнікі СССР
Катэгорыя:Калясальныя статуі
Катэгорыя:Скульптуры СССР
Катэгорыя:Армянская ССР
Катэгорыя:Славутасьці Ерэвану
Катэгорыя:Скульптуры жанчынаў
Катэгорыя:Статуі Армэніі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1967 годзе