open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вепрынскі сельсавет

**Ве́прынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрыкаўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Цэнтар савету — пасёлак Майскі. Насельніцтва на 2010 год — 877 чалавек.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзены пасёлак Лімень, які знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаваньні Чэрыкаўскага раённага выканаўчага камітэту.

5 сакавіка 2010 году ліквідаваная вёска Вепрын.

6 сакавіка 2012 году ліквідаваная вёска Ўшакі.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Чэрыкаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Баравая (Менскі раён)

**Барава́я** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на шашы . Баравая ўваходзіць у склад Бараўлянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год (перапіс) — 109 чалавек
* 1999 год (перапіс) — 536 чалавек

## Гаспадарка
Зь 2007 году ў вёсцы месьціцца галаўная сядзіба найбуйнешай у краіне прыватнай сеткі АЗС зь беларускім капіталам «А-100».

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Катэгорыя:Бараўлянскі сельсавет
Бараўлянскі сельсавет (Менскі раён)

**Бараўля́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — аграгарадок Лясны.

## Гісторыя
20 кастрычніка 2011 году на тэрыторыі сельсавету ўтвораны пасёлак Сонечны.

## Крыніцы
Сідараўка (Магілёўскі раён)

**Сі́дараўка** — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Сідараўка ўваходзіць у склад Падгор’еўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1611 годзе як вёска ў складзе Вяйнянскага войтаўства Магілёўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.  Меркавана ў XVII ст. зьнікае, каб адрадзіцца на тым самым месцы ў XX ст.

## Насельніцтва
* 1999 год — 21 чалавек
* 2010 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Падгор’еўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Магілёўскага раёну
Баровая

**Баро́вая** — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Баровая ўваходзіць у склад Вепрынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 36 чалавек
* 1999 год — 114 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Чэрыкаўскага раёну
Катэгорыя:Вепрынскі сельсавет
Баравая (Пухавіцкі раён)

**Барава́я** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці. Баравая ўваходзіць у склад Пухавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 6 чалавек
* 2010 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пухавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Баравая (Слуцкі раён)

**Барава́я** — вёска ў Беларусі, каля ракі Вясейкі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавету Слуцкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 47 чалавек.

## Гісторыя
У 1978 годзе ў Баравой паставілі стэлу з барэльефнай выявай маці ў памяць пра падзеі Другой сусьветнай вайны.

На 1 студзеня 1998 году ў Баравой было 25 двароў, існавалі пачатковая школа, фэльчарска-акушэрскі пункт, крама.

## Насельніцтва
* **XX стагодзьдзе**: 1 студзеня 1998 году — 69 чал.; 1999 год — 62 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 47 чал.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Слуцкі раён)
Ніва (Слуцкі раён)

**Ні́ва** — вёска ў Беларусі, каля ракі Вясейкі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавету Слуцкага раёну Менскай вобласьці. Насельніцтва на 2010 год — 88 чалавек

## Гісторыя
У пачатку XX ст. у Ніве было 63 двары, на 1917 год — 65. На 1 студзеня 1998 году ў вёсцы было 65 двароў.

## Насельніцтва
* **XX стагодзьдзе**: 1901 год — 361 чал.; 1917 год — 452 чал.; 1 студзеня 1998 году — 128 чал.; 1999 год — 119 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2010 год — 88 чал.

## Славутасьці
За 2 км на поўнач ад Нівы захаваўся помнік археалёгіі — курганны могільнік (40 насыпаў).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Катэгорыя:Першамайскі сельсавет (Слуцкі раён)
Ніва (Узьдзенскі раён)

**Ні́ва** — вёска ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці. Ніва ўваходзіць у склад Нёманскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 16 чалавек
* 1999 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Узьдзенскага раёну
Катэгорыя:Нёманскі сельсавет
Ніва (Гомельская вобласьць)

**Ні́ва** — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці. Ніва ўваходзіць у склад Камунараўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 17 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Камунараўскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Буда-Кашалёўскага раёну
Камунараўскі сельсавет (Буда-Кашалёўскі раён)

**Камуна́раўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак Камунар.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Буда-Кашалёўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
877

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 6 кастрычніка — Карл II Лысы, кароль заходніх франкаў
* Канстантын І Шатляндзкі, кароль шатляндцаў і піктаў
Бараўцы (Аршанскі раён)

**Бараўцы́** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Бараўцы ўваходзяць у склад Вусьценскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў складзе Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Юры Жаўноў

**Ю́ры Ўладзі́меравіч Жаўно́ў** (нарадзіўся 17 красавіка 1981 году ў Добрушы) — прафэсійны футбольны гулец зь Беларусі, брамнік. Таксама мае расейскае грамадзянства. Найлепшы футбаліст Беларусі 2010 году. Уваходзіць у Клюб беларускіх брамнікаў, якія не прапускалі галы ў 100 і болей матчах на найвышэйшым узроўні. У 2003—2015 гадах правёў 58 матчаў у складзе нацыянальнай зборнай Беларусі.

## Спартовая кар’ера
Пачаў гуляць у футбол у 7 гадоў у ДЮСШ гораду Добрушу. З 14 гадоў займаўся ў Рэспубліканскай вучэльні алімпійскага рэзэрву ў Менску. У 1998 годзе падпісаў прафэсійны кантакт з клюбам БАТЭ. Гуляў за МВКЦ-96, РВАР, «Зьмену»-БАТЭ, РШВСМ-«Алімпію». У складзе БАТЭ станавіўся чэмпіёнам Беларусі. У матчы Кубка УЭФА супраць «Дынама Тбілісі» забіў гол ударам са сваёй штрафной пляцоўкі. У 2002 годзе дэбютаваў за зборную Беларусі ў матчы супраць каманды Ўзбэкістану. Таксама выступаў за зборныя малодшых узростаў. З 2005 па 2009 гуляў і быў капітанам у клюбе «Масква», па яго распадзе ў пачатку 2010 году перайшоў у «Зэніт». 2 сакавіка 2010 году абраны капітанам зборнай Беларусі. У кастрычніку 2013 году быў выключаны «Зэнітам» з заяўкі на чэмпіянат Расеі. У канцы ліпеня 2014 году падпісаў кантракт да 31 траўня 2015 году з маскоўскім «Тарпэда». У чэрвені 2015 году падпісаў кантракт з клюбам «Урал» зь Екацярынбургу. Пакінуў «Урал» па скачэньні сэзону 2015—2016 гадоў. У верасьні 2017 году ўвайшоў у трэнэрскі штаб Ігара Крывушэнкі ў нацыянальнай зборнай Беларусі. У верасьні 2018 году ўвайшоў у трэнэрскі штаб расейскага «Зэніту».

## Дасягненьні
* Чэмпіён Беларусі: 2002
* Срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі: 2003
* Бронзавы прызэр чэмпіянату Беларусі: 2001
* Найлепшы галкіпэр Беларусі: 2003
* Найлепшы футбаліст Беларусі: 2010

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Добрушы
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты зборнай Беларусі
Катэгорыя:Футбалісты клюбу БАТЭ Барысаў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Масква»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Зэніт» Санкт-Пецярбург
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Тарпэда» Масква
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Ўрал» Екацярынбург
Беластоцкі павет

**Беласто́цкі паве́т** — земскі павет у Польшчы (Падляскае ваяводзтва), створаны ў 1999 годзе пад час адміністрацыйнай рэформы. Сядзіба — горад Беласток. Беластоцкі павет займае абшар 2 984,64 км² — гэта найбольшы земскі павет у сучаснай Польшчы.

## Беларусы
На красавік 2012 г. у школах Белстоцкага павету 3,5 тыс. дзяцей вывучалі беларускую мову ў якасьці роднай, што складала палову навучэнцаў беларускай народнасьці ў павеце.

## Ураджэнцы
* Мікола Гайдук (1931, в. Кабылянка— 1998) — беларускі пісьменнік, журналіст, краязнавец, педагог
* **[[Кастусь Каліноўскі]]** (1838, Мастаўляны — 1864) — нацыянальны герой Беларусі, Летувы і Польшчы, адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызваленчага паўстаньня 1863—1864 гадоў.
* **[[Аляксей Карпюк]]** (1920, Страшава — 1992) — беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзяяч.
* **[[Лявон Тарасэвіч]]** (нар. 1957, Валілы) — беларускі мастак у Польшчы.

## Крыніцы


Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе
Баравая (Салігорскі раён)

**Барава́я** — вёска ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці. Баравая ўваходзіць у склад Вызьненскага сельсавету.

## Гісторыя
29 студзеня 2010 году перададзеная зь ліквідаванага Рожанскага сельсавету ў склад Вызьненскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 57 чалавек
* 1999 год — 106 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 211—212

Катэгорыя:Вызьненскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Салігорскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Вязавая (Віцебская вобласьць)

**Вя́завая** (афіцыйная назва — *Вязава́я*) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці, на левым беразе ракі Дняпра, за 7 км на поўдзень ад Вусьця, за 13 км на поўдзень ад Воршы. Вязавая ўваходзіць у склад Вусьценскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 5 чалавек
* 2010 год — 3 чалавекі

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Яромкавічы

**Яро́мкавічы** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Яромкавічы ўваходзяць у склад Вусьценскага сельсавету.
у 1782 г. у складзе маёнтка Вусце Копыскага павета: 19 двароў, 61 мужч. і 64 жанч. сялян. У 1800 г--20 двароў, 66 мужч. і 60 жанч.

## Насельніцтва
* 2010 год — 18 чалавек
* 1999 год — 38 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Красны Бераг (Віцебская вобласьць)

**Кра́сны Бе́раг** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці, на ўсход ад шашы , за 6 км на поўдзень ад Воршы. Красны Бераг уваходзіць у склад Вусьценскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 49 чалавек
* 1999 год — 43 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Бікрам Самват

**Бікрам Самват** (**Вікрам Самват**, **Бікрам Самбат**) альбо **Самвацкі каляндар** — шырока распаўсюджаны ў Індыі каляндар, у якім працягласьць сонечнага году ў пэўнай ступені зьвязаная з працягласьцю месяцовых месяцаў. Быў уведзены індыйскім імпэратарам Бікрамам (Вікрамадыт’ям). Зьяўляецца афіцыйным календаром у Нэпале.

## Паходжаньне і распаўсюджаньне

Найбольшы распаўсюд каляндар Бікрам Самват атрымаў у Паўночнай і Цэнтральнай Індыі. Апроч таго каляндар выкарыстоўваецца ў Нэпале, і таксама зьўляецца падобным па структуры да бэнгальскага календара, які выкарыстоўваецца ў Банглядэш.  Пачатак эры паводле гэтага календара прыпадае на 57 год да н. э. і зьвязаны зь імем Бікрама (Вікрамадыт’я). Пра Бікрама складзеныя шматлікія легенды, у якіх ён апісваецца як нацыянальны герой і ідэальны кіраўнік, які быў вядомы сваёй шчырасьцю, працай для іншых, мужнасьцю і адсутнасьцю пагарды. Таксама Бікрам згаданы як абаронца, які вызнаў прэч чужынскіх захопнікаў. Магчыма адшукаць пэўнае падабенства ў імі Бікрама зь імем Цэзара, якія як сымбаль і тытул шмат якія пазьнейшыя кіраўнікі дадавалі да сваіх імёнаў.

Але тым ня менш у гісторыі Індыі існуюць шматлікія згадкі пра вялікую колькасьць Бікрамаў і гэта робіць практычна немагчымым дакладна знайсьці асобу, якая паўплывала на стварэньне самвацкага кадендара. Што дзіўна, цікавым зьяўляецца факт, што ў часе, на які прыпадае пачатак эры Бікрам Самват, то бок каля 57 году н. э., адсутнічаюць якія-кольвек зьвесткі, якія б сьведчылі пра існаваньне кіраўніка з такім імем. Бліжэйшыя згадкі пра кіраўніка зь імем Вікрамадыт’я сустракаюцца толькі ў 4 стагодзьдзі. Ён вядомы тым, што кіраваў у Паўночнай Індыі, ваяваў з чужаземнымі захонікамі гунамі і выгнаў іх з сваёй зямлі. Часам каляндар таксама памылкова асацыюецца з каралём Чандрагуптам Вікрамадыт’ям, які кіраваў краінай на мяжы 4 і 5 стагодзьдзяў.

У афіцыйны ўжытак на тэрыторыі Індыі каляндар увайшоў у 1958 годзе і зьяўляецца найбольш распасюджаным у Заходняй Індыі, дзе мае назву *Вікрам Самват*.

Годазьлічэньне паводле эры Бікрам Самват пачынаецца з 57 году да н. э., а 2009 год паводле Грэгарыянскага календара прыпадае на 2065—2066 год паводле самвацкага календара.

## Глядзіце таксама
* Індуісцкія календары
* Індыйскі цывільны каляндар
* Індыйскі нацыянальны каляндар
* Калі-юга

## Крыніцы

## Літаратура
* Календары Індыі

Катэгорыя:Каляндар
Катэгорыя:Індуісцкія календары
Белева (Віцебская вобласьць)

**Бе́лева** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Уваходзіць у склад Вусьценскага сельсавету з 2004 г.

Стаіць у адну вуліцу побач з бальшаком паміж Орша і Коханава.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1630 як вёска і фальварак Белеў у складзе Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ. Да 1772 г. належала Чартарыйскім. У 1782 г. уласнасьць генэрал-маёра С. Р. Зорыча: 22 двары, 91 мужчынаў і 76 жанчын сялянаў.у 1799 г. валодалі С. Р. Зорыч і Сямён Герасімаў: 21 двары, 86 мужч. і 84 жанч. сялян. Пасьля 1865 г. належала Ц. А. Сіпайлу-Рудніцкаму. У 1908 г. мела 26 двароў, 216 жыхароў, 175 дзес. зямлі. З 1963 г. цэнтар Першамайскага сельсавету і калгасу «1 Траўня». У 1998 г.-119 гаспадароў і 302 жыхароў. Былі праўленьне калгасу, машынны двор, клюб зь бібліятэкай, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, сталовая, магазін, ясьлі-сад, камбінат бытавога абслугоўваньня, мясцовыя могілкі, 2 канюшні, 2 кароўнікі, аўчарня, грамадзкая лазьня, вялікі сад, брацкая магіла савецкіх воінаў з абэліскам. 2 ліпеня 2013 г. у брацкую магілу перазахавалі рэшткі лётчыка Касрыэля Драйзына, які летам 1941 г. быў зьбіты ў небе паміж вёскамі Бранцава і Барань. У школе п. Вусьця захаваліся ўспаміны пра абставіны гібелі экіпажа самалёту. На поўнач ад вёскі на балоце да 90-х гг. вяліся распрацоўкі торфу для прамысловага вырабу брыкету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 222 чалавекі
* 1999 год — 312 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Клюшнікава

**Клю́шнікава** () — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Клюшнікава ўваходзіць у склад Вусьценскага сельсавету.
У 1782 г. у складзе маёнтка Вусце Копыскага павета: 22 двароў, 79 мужч. і 82 жанч. сялян. У 1800 г. --29 двароў, 78 мужч. і 84 жанчын.

## Гісторыя
У 1676 годзе згадваецца як маёнтак Ключнікаў у Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 64 чалавекі
* 1999 год — 92 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Лапы

**Ла́пы** () — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Падляскага ваяводзтва, Беластоцкі павет, сядзіба вяскова-гарадзкой гміны Лапы.

## Гісторыя
Зь лістападу 1939 году — у складзе БССР. У 1940—1941 і 1944 гадах — цэнтар Лапскага раёну Беластоцкай вобласьці БССР. У 1944 годзе перададзены Польскай Народнай Рэспубліцы.

## Вонкавыя спасылкі
* 


Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Населеныя пункты БССР, якія страцілі статус райцэнтру
Вуліца Леніна (Горадня)

**Вуліца Леніна** — вуліца ў цэнтральнай частцы Горадні. Названая ў гонар расейскага тэарэтыка камунізму Ўладзімера Леніна. Даўжыня — 750 м ад вуліцы Ажэшкі да вуліцы Будзённага. Перасякаецца з вуліцай Карбышава.
 
## Гісторыя
Старыя назвы — *Сафійская*, *[[Юзэф Пілсудзкі|Пілсудзкага]]*. 

Пачала забудоўвацца ў першай палове ХІХ стагодзьдзя. Цяпер асноўную забудову складаюць дамы пачатку ХХ ст. 

## Аб’екты
* Дом доктара Тальгейма
* Будынак пазямельна-сялянскага банку
* Гарадзенскі сабор Покрыва Прасьвятой Багародзіцы

На вуліцы знаходзіцца будынак філялягічнага факультэту Гарадзенскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.

## Літаратура
* 

Леніна, вуліца
Ленькавічы

**Ле́нькавічы** () — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Ленькавічы ўваходзяць у склад Вусьценскага сельсавету.
У 1782 г. у складзе маёнтка Александрыя, якім валодаў С. Р. Зорыч. 21 двары, 93 мужч. і 80 жанч. сялян.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1630 як вёска Лявонкавічы, што належала да фальварку Белеў у складзе Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Здарэньні
4 ліпеня 1957 г. узьляцеўшы з блізкага аэрадрому ў Баўбасава над вёскай пацярпеў катастрофу самалёт Ту-16, які упаў на поле, а яго рэшткі зьнесьлі тры дамы ў вёсцы.

## Насельніцтва
* 2010 год — 109 чалавек
* 1999 год — 138 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Малінаўка (Аршанскі раён)

**Малі́наўка** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Малінаўка ўваходзіць у склад Вусьценскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 30 чалавек
* 1999 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Катэгорыя:Вусьценскі сельсавет
Белева

Назву **Бе́лева** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Белева — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці 
* Белева — вёска ў Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Белева — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці
Плошча Антонія Тызэнгаўза (Горадня)

**Плошча Антонія Тызэнгаўза** — адна з галоўных плошчаў у цэнтральнай частцы Горадні.

Назва адноўлена ў пач. 1990-х.
Названа ў гонар гарадзенскага старосты Антонія Тызэнгаўза

Разьмешчана на сутыку вуліц Горкага і Дзяржынскага, мяжуе з плошчай Леніна.

## Гісторыя
**Старыя назвы:**
* Тызенгаўза,
* Тэатральная,
* Палацавая (),
* Вітаўта (),
* Волі (),
* *[[Ленін]]а (1939—1990-я)*.

У 1980-я гады плошча была пашыраная больш як удвая — было часткова засыпана рэчышча Гараднічанкі.
У 1990-я плошча была падзелена. Старой частцы была вернута імя Тызенгаўза, а новая засталася плошчай Леніна.

## Літаратура
*
Вуліца Карбышава (Горадня)

**Вуліца Карбышава** — вуліца ў цэнтральнай частцы Горадні. 

Названая ў гонар генэрал-лейтэнанта інжынэрных войскаў, Героя Савецкага Саюзу Дзьмітрыя Карбышава. 

Даўжыня — 500 м. ад вуліцы Гараднічанскай да вуліцы Будзёнага.

Перасякаецца з вуліцамі Сацыялістычная, Тэлеграфная, Васілька, Леніна.
 
## Гісторыя
Старыя назвы — *Банкавая*, *Напалеона*. 

Пачала забудоўвацца ў першай палове ХІХ стагодзьдзя. Цяпер асноўную забудову складаюць дамы пачатку ХХ ст. 

## Цікавыя аб'екты
* Дом доктара Тальгейма
* Будынак пазямельна-сялянскага банку
* Помнік Чапаеву
* Рэстарацыя "Беласток"
* Будынак філіялу Нацбанку Беларусі

## Літаратура
Бялёў

Назву **Бялё́ў** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Бялёў — вёска ў Жыткавіцкім раёне 
** Бялёў — вёска ў Кармянскім раёне 

### [[Расея]]
* Бялёў — горад у Тульскай вобласьці, адміністрацыйны цэнтар Бялёўскага раёну  

## Глядзіце таксама
* Бялёва
Бялёў (Кармянскі раён)

**Бялёў** — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласьці. Бялёў уваходзіць у склад Барсукоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 чалавек
* 1999 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Кармянскага раёну
Катэгорыя:Барсукоўскі сельсавет
Барсукоўскі сельсавет (Кармянскі раён)

**Барсуко́ўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёну Гомельскай вобласьці. 

Цэнтар савету — вёска Барсукі.

10 студзеня 2023 году да сельсавету далучана тэрыторыя скасаванага Каменскагага сельсавету, разам з вёскамі Бор, Бярозаўка, Каменка, Кучын, Лебядзёўка, Пакроўскі, Янаўка. 

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Кармянскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Барсукі (Кармянскі раён)

**Барсукі́** — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласьці, на шашы , за 5 км на захад ад Кармы. Барсукі ўваходзяць у склад і зьяўляецца цэнтрам Барсукоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 494 чалавекі
* 1999 год — 570 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Барсукоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Кармянскага раёну
Бялёва

**Бялёва** — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, уваходзіць у Дзьмітравіцкі сельсавет.

Бялёва месьціцца за 4&nbsp;км на паўночны захад ад Камянцу, за 43&nbsp;км на поўнач ад Берасьця, за 31&nbsp;км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск на лініі Берасьце&nbsp;—&nbsp;Беласток.

## Гісторыя
* 1857: паводле 10-й рэвізіі ў вёсцы 263 рэвіскія душы, дзяржаўная ўласнасьць.
* канец XIX ст.: вёска ў Камянец-Літоўскай воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі.
* 1890: у складзе Бялеўскай сельскай грамады, каля 500 дзесяцінаў прыдатнай зямлі, 97 дзесяцінаў лугу.
* 1897: паводле перапісу 69 двароў, 385 жыхароў, дзейнічала хлебазапасная крама.
* 1905: у вёсцы 416 жыхароў, дзейнічала народнае вучылішча (86 вучняў).
* 1921: у выніку польска-савецкай вайны па Рыскай мірнай дамове ў складзе Польшчы.
* 1923: у вёсцы 24 жылыя двары і 26 нежылых, 215 жыхароў.
* 1939: у выніку пакту Молатава — Рыбэнтропа ў складзе Берасьцейскай вобласьці БССР.
* 1940: вёска ў Мікалаеўскім сельсавеце Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці, 89 двароў, 415 жыхароў. 
* 1941—1945: цягам Другой сусьветнай вайны на франтах загінулі і прапалі бязь вестак 13 жыхароў вёскі.
* 1950: у вёсцы дзейнічалі калгас «Палітаддзелец» (аб’ядноўваў 84 гаспадаркі), 7-гадовая школа.
* 1954: у Дзьмітравіцкім сельсавеце Камянецкага раёну.
* 1960: у вёсцы 354 жыхары, уваходзіла ў саўгас імя Дзімітрава.

## Насельніцтва
* 2010 год — 144 жыхары
* 2005 год — 183 жыхары, 86 двароў
* 1999 год — 194 жыхары

## Інфраструктура
У складзе СВК «Хадасы». Працуе пачатковая школа.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;22.

## Вонкавыя спасылкі
* Надвор’е ў вёсцы Бялёва

Катэгорыя:Дзьмітравіцкі сельсавет (Камянецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Белева (Менская вобласьць)

**Бе́лева** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Белева ўваходзіць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1561 годзе ў абмежаваньні маёнтку Дзяксьняны Скіндараўскія ў Менскім ваяводзтве ВКЛ.

У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе гміны Гарадок, Вілейскaга паветa, пазней у складзе (1927) Маладзечанскaга паветa, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 45 чалавек
* 1999 год — 85 чалавек
* 1931 год — 155 чалавек
* 1921 год — 151 чалавекi

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Агароднікі (Маладэчанскі раён)

**Агаро́днікі** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Агароднікі ўваходзяць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час засценак знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 4 чалавекі
* 1931 год — 21 чалавекi
* 1921 год — 14 чалавекi

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Агароднікі (Дзьмітравіцкі сельсавет)

**Агаро́днікі** — вёска ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці, уваходзіць у Дзьмітравіцкі сельсавет.

Агароднікі месьцяцца за 16&nbsp;км на паўночны захад ад Камянцу, за 55&nbsp;км на поўнач ад Берасьця, за 23&nbsp;км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск на лініі Берасьце&nbsp;—&nbsp;Беласток.

## Гісторыя
* 1-я палова XIX ст.: сяло ў Берасьцейскім павеце Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі.
* 1857: паводле 10-й рэвізіі 110 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць.
* 1860: у Войскай воласьці тых жа павету і губэрні.
* 1885: 9 двароў, 99 жыхароў, дзейнічала праваслаўная Васкрасенская царква на могілках (з 1841).
* 1897: паводле перапісу у сяле 17 двароў, 120 жыхароў, 2 праваслаўныя царквы (Васкрасенская і Ушэсьцеўская), народнае вучылішча, хлебазапасная крама, ветраны млын, кузьня.
* 1905: 177 жыхароў.
* 1921: у выніку польска-савецкай вайны па Рыскай мірнай дамове ў складзе Польшчы, у Войскай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва.
* 1923: 18 двароў, 82 жыхары.
* 1928: у Дзьмітравіцкай гміне таго ж павету.
* 1939: у выніку пакту Молатава — Рыбэнтропа ў складзе Берасьцейскай вобласьці БССР.
* 1940: цэнтар Агародніцкага сельсавету Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці, 24 двары, 124 жыхары. У склад сельсавету ўваходзілі 9 паселішчаў, 361 двор з насельніцтвам 2004 чалавекі. На тэрыторыі сельсавету працавалі 4 пачатковыя школы, 7 ветраных млыноў. 
* 1941—1945: за час Другой сусьветнай вайны на франтах загінулі і прапалі бязь вестак 10 жыхароў вёскі.
* 1960: у вёсцы 122 жыхары.
* 1962: у саўгасе «Белавескі» (у 1982 годзе перайменаваны ў «Першамайскі», у 1991 годзе рэарганізаваны ў калгас).
* 1964: вёска ў Дзьмітравіцкім сельсавеце Камянецкага раёну.
* 1970: 64 жыхары.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 жыхароў
* 2005 год — 8 жыхароў, 6 двароў
* 1999 год — 13 жыхароў

## Інфраструктура
У складзе СВК «Хадасы».

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;14.

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Дзьмітравіцкі сельсавет (Камянецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Любашкі

**Люба́шкі** — вёска ў Беларусі, каля Атоцкага каналу. Уваходзяць у склад Дзьмітравіцкага сельсавету Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Знаходзяцца за 17&nbsp;км на паўночны захад ад Камянцу, за 56&nbsp;км на поўнач ад Берасьця, за 25&nbsp;км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск (лінія Берасьце&nbsp;—&nbsp;Беласток).

## Назва

Любіш (Lubisch) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У сярэдзіна XIX ст. сяло ў Войскай воласьці Берасьцейскага павету Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі. Паводле 10-й рэвізіі (1857 год) 277 рэвіскіх душ, дзяржаўная ўласнасьць. На 1890 год Любашкаўскай сельскай грамадзе належала 622 дзесяціны ворыўнай зямлі, царкве належалі 42 дзесяціны. Паводле перапісу 1897 году, у вёсцы 58 двароў, 453 жыхары, хлебазапасная крама, 5 ветраных млыноў, 2 кузьні, царква.

У выніку польска-савецкай вайны згодна з Рыскім мірам (1921 год) у складзе Польшчы, у Войскай гміне Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. На 1923 год 51 гаспадарка, 271 жыхар. З 1928 году ў Дзьмітравіцкай гміне таго ж павету.

У выніку пакту Молатава — Рыбэнтропа (1939 год) у складзе Берасьцейскай вобласьці БССР. З 1940 году вёска ў Агародніцкім сельсавеце Камянецкага раёну Берасьцейскай вобласьці, 87 двароў, 425 жыхароў.

За часамі Другой сусьветнай вайны ў жніўні 1941 году нямецкія захопнікі расстралялі ў Клепачоўскім лесе 6 жыхароў вёскі, у тым ліку 3 дэпутатаў сельсавету. На франтах Другой сусьветнай вайны загінулі і прапалі бязь вестак яшчэ 6 жыхароў вёскі. На 1948 год у пачатковай школе 48 вучаняў. У 1949 годзе ў вёсцы арганізаваны калгас «Ленінскі камсамол», з 1951 году ў калгасе «Новы шлях», з 1962 году ў саўгасе «Белавескі» (у 1982 годзе перайменаваны ў «Першамайскі», у 1991 годзе рэарганізаваны ў калгас). З 1964 году ў Дзьмітравіцкім сельсавеце Камянецкага раёну.

## Насельніцтва
* 1905 год — 519 чалавек
* 1960 год — 318 чалавек
* 1970 год — 213 чалавекі
* 2010 год — 54 чалавекі
* 2005 год — 46 чалавек, 32 двары
* 1999 год — 83 чалавекі

## Эканоміка
У складзе СВК «Хадасы».

## Славутасьці
У навакольлі вёскі ва ўрочышчы Курганы захаваўся курганны могільнік XI—XII стагодзьдзяў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С.&nbsp;59—60.

Катэгорыя:Дзьмітравіцкі сельсавет (Камянецкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Камянецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Мурзы (Менская вобласьць)

**Мурзы́** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Мурзы ўваходзяць у склад Гарадоцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводзтва, Вялейскaга павету, з 1927 году складзе Маладэчанскaга павету гміны Гарадок.

## Насельніцтва
* 1921 год — 105 чалавек
* 1931 год — 65 чалавек
* 1999 год — 23 чалавекі
* 2010 год — 15 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Гарадоцкі сельсавет (Маладэчанскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Кухары (Менская вобласьць)

**Кухары́** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Кухары ўваходзяць у склад Алёхнавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час маёнтак знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

## Насельніцтва
* 1921 год — 20 чалавек
* 1931 год — 115 чалавек
* 1999 год — 22 чалавекі
* 2010 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Алёхнавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Марозаўка

Назву **Маро́заўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Марозаўка — вёска ў Аршанскім раёне 
** Марозаўка — вёска ў Браслаўскім раёне 
** Марозаўка — вёска ў Сеньненскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Марозаўка (нежыл.) — вёска ў Добрускім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Марозаўка (нежыл.) — вёска ў Касьцюковіцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Марозаўка — вёска ў Лагойскім раёне 

### [[Расея]]
* Бранская вобласьць:

* Смаленская вобласьць:

### [[Украіна]]

## Глядзіце таксама
* Мароз
* Марозава
* Марозавічы
* Марозаў
* Марозаўшчына
* Марозенкі
* Марозы
Навасельле

Назву **Навасельле** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Навасельле — вёска ў Пінскім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Навасельле — вёска ў Аршанскім раёне
** Навасельле — вёска ва Ўшацкім раёне
** Навасельле — вёска ў Більдзюскім сельсавеце Шаркоўшчынскага раёну
** Навасельле — вёска ў Лужкоўскім сельсавеце Шаркоўшчынскага раёну

* Гомельская вобласьць:
** Навасельле — вёска ў Рагачоўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Навасельле — вёска ў Шклоўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Навасельле — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Навасельле — вёска ў Менскім раёне
** Навасельле — вёска ў Стаўпецкім раёне

## Іншае
* Навасельле — памятная манэта Нацыянальнага банку Рэспублікі Беларусь

## Глядзіце таксама
* Навасельцы
* Навасёлава
* Навасёлаў
* Навасёлаўка
* Навасёлкі
* Навасёлы
* Новае Сяло
Сысуны

**Сысуны́** () — кляса хрыбетных жывёлаў, асноўнай адрознай асаблівасьцю якіх зьяўляюцца жывароднасьць (за выняткам інфраклясы кляачных) і ўскормліваньне дзіцянятаў малаком. Супрацьпастаўленымі сысунам клясамі сярод хрыбетных зьяўляюцца птушкі, рыбы, паўзуны і земнаводныя. Сысуны характарызуюцца валоданьнем эндатэрміі, валасоў, наяўнасьцю трох сярэдніх костак вуха, і малочных залозаў. Большасьць сысуноў валодаюць таксама потавымі залозамі й спэцыялізаваным зуб’ем. Самая вялікая група сысуноў, пляцэнтарных, мае пляцэнту, празь якую сілкуе нашчадзтва падчас цяжарнасьці. Мозг сысуноў, з характэрнай наяўнасьцю новай кары, рэгулюецца эндатэрмічнай і крывяноснай сыстэмамі, а наяўнасьць чатырохкамэрнага сэрца спрыяе вельмі высокай хуткасьці абмену рэчываў. Сысуны маюць розныя памеры, гэтак жывёла віду Suncus etruscus зь сямейства зямлярыйкавых у даўжыню складае толькі 35 мм, у той час як блакітны кіт можа дасягаць 33 мэтраў у даўжыню.

Клясыфікацыя сысуноў адносна стабільна на ўзроўні клясы, аднак на ўзроўні сямейства зьмянялася даволі часта. Многія апошнія зьмены адлюстроўваюць вынікі клядыстычнага аналізу й малекулярнай генэтыкі. Вынікі малекулярнай генэтыкі, напрыклад, прывялі да прыняцьця новых групаў, як то Afrotheria, і да адмовы ад традыцыйных групаў, як то насякомаедныя. Паводле адных клясыфікацыяў сысуны й зьвяры () разглядаюцца як тоесныя, а паводле іншых зьвяры — асобная падкляса ў клясе сысуны (у які, аднак, уваходзіць пераважная большасьць сучасных відаў), які супрацьпастаўляецца падклясе першазьвяры ().

Кляса сысуноў зьмяшчае ≈ 6430 сучасных відаў у 160 сямействах і 28 атрадах. Найбольшая колькасьць відаў зьмяшчаецца ў атрадах грызуноў (Rodentia) — 2594 відаў і рукакрылых (Chiroptera) — 1440 відаў.

## Сысуны
* **Сысуны**
** падкляса першазьвяры (Prototheria)
***** атрад Аднапраходныя
** падкляса зьвяры (Theria)
*** інфракляса сумчатыя (Marsupialia)
**** надатрад Ameridelphia
***** атрады Didelphimorphia, Paucituberculata
**** надатрад Australidelphia
***** атрады Microbiotheria, Dasyuromorphia, Peramelemorphia, Notoryctemorphia, Diprotodontia
*** інфракляса пляцэнтарныя (Placentalia)
**** надатрад Afrotheria
***** атрады Afrosoricida, скакунчыкі (Macroscelidea), Tubulidentata, даманы (Hyracoidea), хобатныя (Proboscidea), сырэны (Sirenia)
**** надатрад Xenarthra
***** атрады Cingulata, Pilosa
**** надатрад Euarchontoglires
***** атрады вавёрачнікі (Scandentia), Dermoptera, прыматы (Primates), зайцападобныя (Lagomorpha), грызуны (Rodentia)
**** надатрад Laurasiatheria
***** атрады мошкаедныя (Eulipotyphla), рукакрылыя (Chiroptera), парнакапытныя (Artiodactyla), няпарнакапытныя (Perissodactyla), пангаліны (Pholidota), драпежныя (Carnivora)

## Крыніцы


Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы
Трокеніцкі сельсавет

**Тро́кеніцкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Трокенікі 1.

## Гісторыя
17 студзеня 1969 году Быстрыцкі сельсавет перайменаваны ў Трокеніцкі ў складзе Астравецкага раёну Гарадзенскай вобласьці.

26 лютага 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Быстрыца, Вайдацішкі, Жарнэлі, Ігнацова, Катлоўка, Кланішкі, Крыжоўка, Ліпкі, Навасады, Падварышкі, Петраполь, Повакша, Раголішкі, Ракішкі, Рудзішкі, Санаклі, Санова, Слабодка, Трокенікі 1, Трокенікі 2, хутары Асіноўка, Валэйкішкі, Даўнарышкі, Жвірблі, Лінамаргі, Люцьцянова, Міхайлова, Півені, Сымонішкі — перададзеныя ў склад Варнянскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1986 году — 32

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 54, 179

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Астравецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1969 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Ваявода

**Ваяво́да** — службовая асоба, кіраўнік мясцовай адміністрацыі ў ваяводзтвах.

У Вялікім Княстве Літоўскім прызначаўся вялікім князем і панамі-радай пажыцьцёва з заможнай шляхты, ураджэнцаў гаспадарства.

Узначальваў адміністрацыйныя, гаспадарчыя і вайсковыя органы і ў значнай ступені выконваў судовыя функцыі. Мусіў праводзіць у жыцьцё распараджэньні і пастановы цэнтральных органаў улады і адначасна клапаціцца пра інтарэсы насельніцтва.

У сваёй дзейнасьці абапіраўся на намесьнікаў і памагатых, найбліжэйшымі зь якіх быў кашталян, што камандваў войскамі галоўнага замка ваяводы, а пры яго адсутнасьці — усімі ўзброенымі сіламі. Разам з ваяводам кашталян прадстаўляў інтарэсы ваяводзтва на вальным сойме. Намесьнік, або падваявода, выконваў адміністрацыйныя і судовыя абавязкі.

## Глядзіце таксама
* Кашталян
* Староста

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Ураднікі Вялікага Княства Літоўскага
Лявон Мурашка

**Лявон Мурашка** (1924; в. Сіняўка, цяпер Клецкі раён, Менская вобласьць, Беларусь — 2009, Вільня) — беларускі і летувіскі опэрны сьпявак (бас), актыўны дзяяч беларускай дыяспары ў Летуве. Заслужаны артыст (1974) і дзяяч мастацтва Летувы (1984).

У 1936 г., у 12-гадовым узросьце, перасяліўся разам зь сям’ёй у Вільню. Паводле парады кіраўніка хору Рыгора Шырмы паступіў Віленскую беларускую гімназію. Аднак навучацца давялося ў расейскай гімназіі, якую скончыў у 1943 годзе. Найбольш вядомымі асобамі сярод настаўнікаў былі кампазытар Канстанцін Галкоўскі, ксёндз Адам Станкевіч, опэрныя сьпевакі Бэноні (зь Ля Скаля) і Павал Пракапеня.

У 1944—1946 гадах быў салістам Дзяржаўнага ансамблю песьні і танцаў БССР. З 1946 году — салістам Летувіскай філярмоніі. Адначасна паступіў у Летувіскую дзяржаўную кансэрваторыю, дзе навучаўся пад кіраўніцтвам опэрнага сьпевака  і прафэсара Канстанціна Галкоўскага. Скончыў кансэрваторыю ў 1950 годзе. У 1950—1988 гадах быў салістам Дзяржаўнага акадэмічнага тэатру опэры й балету Летувіскай ССР. Выканаў звыш 60 музычных партыяў (Герман з опэры «Яўген Анегін», Качубей з опэры «Мазэпа»). У 1956 годзе стаў ляўрэатам усесаюзнага конкурсу вакалістаў у Маскве. Меў пасьпяховыя канцэртныя выступленьні ў Вугоршыне, Гішпаніі, Італіі, Нямеччыне, Польшчы, Румыніі, Чэхаславаччыне і Югаславіі. Звыш 20 год выкладаў сольныя сьпевы ў Віленскай дзяржаўнай кансэрваторыі.

Апошнія 20 гадоў жыцьця быў рэгентам архіерэйскага хору праваслаўнага Сьвята‑Духавага манастыра ў Вільні.

Быў заснавальнікам і Старшынём Згуртаваньнем беларускіх грамадзкіх суполак Летувы, быў сябрам Вялікай Рады ЗБС «Бацькаўшчына». Актыўна супрацоўнічаў зь беларускай амбасадай у Вільні.

Пахаваны на віленскіх Эўфрасіньнеўскіх могілках.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Наша Ніва, Памёр Лявон Мурашка
* Лявон Трэці — Сяргей Дубавец // Беларускія Навіны, 11.03.2009

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клецкім раёне
Катэгорыя:Дзеячы беларускай эміграцыі
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Летувіскія сьпевакі і сьпявачкі
Катэгорыя:Беларусы ў Летуве
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Пахаваныя на Сьвята-Эўфрасіньнеўскіх могілках
Павятовы соймік

**Павятовы соймік** — станава-прадстаўнічы орган улады ў павеце за часамі Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў.

На павятовых сойміках абмяркоўваліся мясцовыя і агульнадзяржаўныя справы, абіраліся дэпутаты на вальны сойм Рэчы Паспалітай і выпрацоўваліся інструкцыі для іх, тамака ж вылучаліся кандыдаты на судовыя пасады (у Вярхоўны трыбунал), вызначаліся падаткі на патрэбы павету.

## Глядзіце таксама
* Ваяводзкі соймік
* Вальны сойм
* Сэнат

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)

**Першама́йскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці. Цэнтрам сельсавету была вёска Лісуны.

## Селішчы
На 8 красавіка 2004 году — 15 населеных пунктаў.

## Гісторыя
Сельсавет быў скасаваны 8 красавіка 2004 году. Населеныя пункты перададзеныя Вусьценскаму (9) і Зубрэвіцкаму (6) сельсаветам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Аршанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Сіняўскі сельсавет (Клецкі раён)

**Сіня́ўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клецкага раёну Менскай вобласьці. Цэнтар савету — вёска Сіняўка.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Клецкага раёну Баранавіцкай (з 8 студзеня 1954 году — Менскай) вобласьці. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Нясьвіскага раёну. 30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены адноўленаму Клецкаму раёну.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 6

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 196
*  С. 313


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Клецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Дзятлава (неадназначнасьць)

Назву **Дзя́тлава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Дзятлава — вёска ў Аршанскім раёне 
** Дзятлава — вёска ў Бешанковіцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Дзятлава — горад, адміністрацыйны цэнтар Дзятлаўскага раёну

## Глядзіце таксама
* Дзятлавічы
* Дзятлавіцкі
* Дзятлаўка
* Дзятлаўскі
* Дзятлаўшчына
* Дзятлік
* Дзяты
Дзятлава (Аршанскі раён)

**Дзя́тлава** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Дзятлава ўваходзіць у склад Зубрэвіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Дзятлаў у складзе Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ. У 1782 г. у складзе маёнтка Александрыя Копыскага павета. 25 двароў, 96 мужч. і 86 жанч. Валодаў С. Р. Зорыч. Да 8 красавіка 2004 году вёска ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 19 чалавек
* 1999 год — 34 чалавекі

## Славутасьці
* Курганны могільнік — на ўсходней ускраіне, два насыпы вышынёй 1,9 м, дыямэтрам 8 м. Выявіў Аляксееў Л. В. у 1959 годзе,  абсьледаваў Міхаіл Лашанкоў у 1981 годзе.
* Курган за 200 м, на могілках. Насып дыямэтрам 7 м, вышынёй 1,5 м. Выявіў і абсьледаваў Міхаіл Лашанкоў у 1981 годзе.
### Страчаная спадчына
* Рагвалодаў камень — валун памерам 3 х 2,4 х 1,8 мэтру з высечаным крыжам і надпісам 1171 г., які да 1936 г. знаходзіўся за паўкілямэтра на паўднёвы захад ад Дзятлава.
* Царква  Сьвятых Барыса й Глеба (1807—1930-я). 

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Дзятлава. //  — С. 112, 113.
* 
* Дзятлава. //  С. 498.
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Дзятлава на Radzima.org

Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну
Катэгорыя:Зубрэвіцкі сельсавет
Дуброўскі сельсавет

Назву **Дубро́ўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Дуброўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагішынскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Дуброўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці
* Дуброўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёну Гомельскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Дубраўскі сельсавет
Стайкаўскі сельсавет

Назву **Ста́йкаўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Стайкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадзішчанскага раёну Баранавіцкай вобласьці
* Стайкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Стайкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці
* Стайкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Качэрыцкага раёну Магілёўскай вобласьці
* Стайкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёну Менскай вобласьці
Дзятлава (Бешанковіцкі раён)

**Дзя́тлава** — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці. Дзятлава ўваходзіць у склад Бачэйкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Бешанковіцкага раёну
Катэгорыя:Бачэйкаўскі сельсавет
Шыпулі

**Шыпу́лі** — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці. Шыпулі ўваходзяць у склад Бачэйкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 12 чалавек
* 1999 год — 25 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бачэйкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бешанковіцкага раёну
Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)

**Ста́йкаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці. Цэнтрам сельсавету была вёска Стайкі.

## Гісторыя
17 ліпеня 1924 году ў Аршанскай акрузе створаны Багушэўскі раён, у складзе якога 20 жніўня 1924 году створаны Каменскі сельсавет. У верасьні 1926 году сельсавет быў перайменаваны ў Стайкаўскі. У сувязі з частковым перафармаваньнем Багушэўскі раён скасаваны 8 ліпеня 1931 году, сельсавет далучаны да Аршанскага раёну. Па пастанове ЦВК і СНК БССР ад 12 лютага 1935 году Багушэўскі раён адноўлены. З 20 студзеня 1960 году, пасьля скасаваньня Багушэўскага раёну, сельсавет канчаткова ўвайшоў у склад Аршанскага раёну.

8 красавіка 2004 году сельсавет скасаваны, вёскі Чарняўскія, Сармацак, Слабада перададзены Клюкаўскаму сельсавету і 11 сельскіх населеных пунктаў у межах сельскагаспадарчага вытворчага каапэратыва «Сьвітанак-Ворша» Межаўскаму сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 13
* 8 красавіка 2004 году — 14

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 277
*  С. 76

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Аршанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1926 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Стайкаўскі сельсавет (Івацэвіцкі раён)

**Ста́йкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёну Берасьцейскае вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Стайкі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Стайкаўскі сельсавет у складзе Косаўскага раёну Берасьцейскае вобласьці.

## Літаратура
*  С. 467


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івацэвіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Запольскі сельсавет (Аршанскі раён)

**Запо́льскі сельсавет** — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Аршанскага раёну Віцебскай вобласьці. Цэнтрам сельсавету была вёска Запольле.

## Селішчы
На 8 красавіка 2004 году — 12 населеных пунктаў.

## Гісторыя
Сельсавет быў скасаваны 8 красавіка 2004 году. Населеныя пункты перададзеныя Межаўскаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Аршанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Дым (адзінка падаткаабкладаньня)

**Дым** — адна з найдаўнейшых адзінак падаткаабкладаньня. Улучаў сялянскую гаспадарку зь зямлёй, пабудовамі, цяглавай і прадукцыйнай жывёлай і ўсім гаспадарскім рыштункам і начыньнем.

Зямельны надзел дымоў звычайна складаўся з ворнай зямлі і сенажатных угодзьдзяў, за карыстаньне якімі чальцы сям’і абавязаны былі выконваць на карысьць фэадала розныя павіннасьці — г.зн. службу.

Пасьля завяршэньня аграрнай рэформы (сярэдзіна XVI — 1-ая палова XVII стагодзьдзяў) асноўнымі аб’ектамі падаткаабкладаньня зрабіліся валока і служба, а дым пачаў атаясамлівацца з паняцьцем дома, двара.

## Глядзіце таксама
* Падымнае

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Права Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Гісторыя права
Войцех Цэпл

**Войцех Цэпл** (; нарадзіўся 16 лютага 1938) — чэскі юрыст, публіцыст. Былы судзьдзя Канстытуцыйнага суду Чэскай Рэспублікі.

Скончыў юрыдычны факультэт Карлавага ўнівэрсытэту, асьпірантуру. Працаваў выкладчыкам, старэйшым выкладчыкам, загадчыкам катэдры, прафэсарам Карлавага ўнівэрсытэту.

Удзельнічаў у працы заканадаўчых радаў і камісый пры падрыхтоўцы законаў, грамадзянскага кодэксу і Канстытуцыі. 5 чэрвеня 1993 году быў прызначаны судзьдзём Канстытуцыйнага суду Чэскай Рэспублікі. Пасьля — выкладчык Карлавага ўнівэрсытэту.

## Пераклады на беларускую
* Працэс трансфармацыі таталітарнага рэжыму ў дэмакратычную сістэму; Нарматыўны лад грамадства — неабходная ўмова…//Беларускі шлях у Эўропу, 2006, europlatform

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Хатняя старонка Цэпла

Катэгорыя:Чэскія юрысты
Катэгорыя:Чэскія палітыкі
Катэгорыя:Чэскія пэдагогі
876

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Генры Птушкалоў, герцаг Саксоніі кароль Нямеччыны

## Сьмерці
* Люі Германдзкі, кароль усходніх франкаў
Ежы Сасноўскі

**Е́жы Войцех Сасно́ўскі**  (; 4 траўня 1962, Варшава) — польскі пісьменьнік, гісторык літаратуры, публіцыст, тэле- і радыёжурналіст.

Працаваў публіцыстам ў «Gazeta Wyborcza». У прыватных школах. На Трэцяй Праграме Польскага Радыё (Польскае Радыё 3). Выкладчык Вышэйшай школы сацыяльнай псыхалёгіі. Сувядоўца «Размоваў» на канале TVP Kultura. 

## Творы
### Проза
* *Apokryf Agłai* (Апокрыф Аглаі) — 2001
* *Wielościan* — 2001
* *Linia Nocna. Single’s Collection* (Начная лінія) — 2002
* *Prąd zatokowy* — 2003
* *Ach* (Ах) — 2005
* *Tak to ten* (Так гэта той) — 2006

### Іншыя кнігі
* *Śmierć czarownicy! Szkice o literaturze i wątpieniu* — 1993
* *Chwilowe zawieszenie broni* — 1996
* *Czekanie cudu* — 2008

## Пераклады на беларускую мову
### Апавяданьні
* *Вада* (пер. Ганна Пазюк) // 20 польскіх апавяданьняў, Менск, 2007, выдавецтва Логвінава
* *Маленькая пухнатая сьмерць* (пер. Ганна Пазюк) // 20 польскіх апавяданьняў, Менск, 2007, выдавецтва Логвінава

## Узнагароды
* Ляўрэат узнагароды фундаці імя Касьцельскіх (2001)
* Złoty Grot (2006)
* Залаты Крыж Заслугі (2011)

## Заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Хатняя старонка Сасноўскага

Катэгорыя:Нарадзіліся 4 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1962 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Варшаве
Катэгорыя:Польскія літаратары
Катэгорыя:Польскія журналісты
Катэгорыя:Польскія публіцысты

Катэгорыя:Выпускнікі Варшаўскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Узнагароджаныя Залатым Крыжам Заслугі
Ваяводы полацкія

**Ваявода полацкі** — мясцовы ўраднік у Полацкім ваяводзтве Вялікага Княства Літоўскага, намесьнік караля і вялікага князя. Згодна зь вялікакняскімі прывілеямі, ваявода полацкі (як і віцебскі) прызначаўся толькі са згоды мясцовай шляхты.

Па Люблінскай уніі (1569) засядаў у Сэнаце Рэчы Паспалітай, дзе паводле значнасьці займаў месца пасьля люблінскага і перад бельскім ваяводамі. Полацкі ваяводзкі мундзір быў аднолькавым са смаленскім — малінавы («кармазыновы») кунтуш і цёмна-сінія («гранатовыя») жупан і адвароты.

Намесьнікамі полацкімі былі:

* Мантыгерд (1396—134)
* князь Іван Сямёнавіч (1409)
* Ян Няміра (1412—1413)
* Ходка Юргяовіч (1422)
* Андрэй Саковіч (1450—1455)
* Алехна Судзімонтавіч (1466)
* Багдан Саковіч (1480—1484)
* Ян Забярэзінскі (10 кастрычніка 1484)
* Юры Пац (ліпень 1496—1501)
* Станіслаў Глябовіч (сакавік 1502—1504)

За ўвесь час свайго існаваньня Полацкае ваяводзтва мела 21 ваяводу:
* Станіслаў Глябовіч (1504—1513)
* Станіслаў Осьцік
* Альбэрт Гаштольд (1513—1519)
* Пётар Кішка (1519—1532)
* Ян Глябовіч (1532)
* Станіслаў Давойна (1542)
* Ян Красінскі
* Мікалай Дарагастайскі (1576—1597)

* Андрэй Сапега (1597—1613)
* князь Міхал Друцкі-Саколінскі (1613—1621)
* Януш Кішка (1621—1654)
* князь Аляксандар Людвік Радзівіл (1654)
* Ян Караль Копаць (1658)
* Казімер Ян Сапега (1670—1681)
* князь Ян Агінскі (1682—1684)
* Дамінік Міхал Слушка (1684?—1713)
* Станіслаў Эрнэст Дэнгаф (1722—1728)
* Аляксандар Міхал Сапега (1754—1775)
* Юзэф Сасноўскі (1781—1783)
* Тадэвуш Жаба (1749—1799)

## Глядзіце таксама
* Кашталяны полацкія

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*