open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вігайла (імя)

**Вігайла**, **Вігела** (*Вігал*, *Вігель*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Вігела, Вігел або Вігал (Wigelo, Wiggele, Wiggel, Wigal) і Гейлвік (Geilwich, Geilwihc, Keilwic) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -віг- (-вік-) (імёны ліцьвінаў Вігунт, Вігмонт, Лодвік; германскія імёны Wigunt, Wigmont, Lodvigus) паходзіць ад гоцкага і германскага wigs 'вайна, бойка', а аснова -гайл- (-гал-, -гел-) (імёны ліцьвінаў Відзігайла, Інгела, Монтгайла; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і бургундзкага gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'. Такім парадкам, імя Вігайла азначае «жвавы ў бойцы» (тое ж, што і імя Гельвіх).

Адпаведнасьць імя Вігала германскаму імю Wigelo, засьведчанаму ў VIII стагодзьдзі, сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Wigel.

У Прусіі бытавала імя Вігель: *Wigel* (1382 і 1394 гады), *Michel Wygel des meysters schryber* (1409 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *у Вигали у Остафии* (1370 — пачатак 1380-х гадоў); *Wygail* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *Wygel* (23 красавіка 1398 году); *Wigail, houptman czu Wolkomir*, *Wigail, capitaneus in Wilkomir* (12 кастрычніка 1398 году); *на Викгаила, а Викгаило… Викгаиловы земле* (1398 год); *der Littowen gesinde… Wygayl* (1404 год); *Wikhail*, *Wygaylo* (паміж 1414 і 1425 гадамі); *Thaliati Wygaylowicz*, *Thaliati Wygaelowycz* (1 верасьня 1431 году); *Яцку Викгаиловичу призволилъ земли половицу купити* (1440—1492 гады); *з бояры [[Эйшышкі|еишишскими]], с [[Нарэйка|Наркомъ]] со Вигаиловичомъ* (каля 1503 году); *в Лепуньскомъ повете… пустовщыны на имя Викгелишки* (10 чэрвеня 1511 году); *Kumiey, Trochim Wigieliowic* (1558 год); *Wigieło* (1671—1681 гады); *Wigieli* (1744 год); *Adam Wigielewicz* (1801 год); *Anastazja Wigiel* (1801 год).

## Носьбіты
* Вігайла ( па 1398) — староста вількамірскі
* Вігайла — літоўскі баярын, які ўпамінаецца паміж 1414 і 1425 гадамі
* Таліят Вігайлавіч — літоўскі баярын, які засьведчыў Чартарыйскую ўмову (1431 год) пячацьцю з рускім надпісам «ТАЛИЯТОВА»
* Яцька Вігайлавіч — літоўскі баярын, які атрымаў наданьне ад вялікага князя Казімера

Вігаловічы (Wigałowicz) — прыгонныя зь вёскі Лынкішкаў (Віленскі павет), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі.

На 1893—1903 гады існавала вёска Вігелі ў Шавельскім павеце Ковенскай губэрні.

## Глядзіце таксама
* Вік
* Гайла

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Готшалк з Орбэ

**Готшалк з Орбэ** (, ) (каля 808 — паміж 866 і 869 гадамі) — хрысьціянскі тэоляг і паэт эпохі Каралінгаў.

## Біяграфія
Паходзіў, відаць, з Арбайса каля Майнца. Бацькі аддалі яго на выхаваньне ў абацтва ў Фульдзе. Быў вучнем Грабана Маўра, а потым яго апанэнтам у тэалягічных пытаньнях.

У гісторыю літаратуры ўвайшоў як аўтар шматлікіх «гарачых і шчырых» пакаянных песень. Яго вершы часьцей за ўсё ёсьць журботнымі зваротамі да Хрыста з просьбай аб літасьці над цемрай душы. Гэтыя песьні залічваюць да найбольш дасканалых паэтычных твораў свайго часу.

На думку многіх гісторыкаў філязофіі, у сваіх схалястычных працах выявіў «жывы розум, сьмела ўступаючы ў найцяжэйшыя таямніцы веры», стаўшы адначасна адной з найбольш трагічных постацяў нямецкага Сярэднявечча.

## Глядзіце таксама
* Готшалк (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Нямецкія багасловы
Юркевіч

**Юрке́віч** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Алена Юркевіч — Герой Сацыялістычнай Працы
* Аляксандар Юркевіч — беларускі палітык
* Андрэй Юркевіч (нар. 1978) — беларускі кёрлінгіст
* Віталь Юркевіч — беларускі гандбаліст
* Дар’я Юркевіч — беларуская біятляністка
* Іван Юркевіч — беларускі навуковец-гэабатанік
* Лявон Юркевіч — сапраўднае імя **Юркі Лявоннага**, беларускага паэта
* Марыя Юркевіч — Герой Сацыялістычнай Працы
* Мікалай Юркевіч — беларускі юрыст
* Сяргей Юркевіч — беларускі актор, заслужаны артыст Беларусі (1966)
* Сяргей Юркевіч — беларускі рэжысёр, дасьледчык мастацтва лялечнага тэатра
* Фёдар Юркевіч (нар. 2003) — беларускі футбаліст

## Крыніцы
Ржышча

**Ржы́шча** — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У пачатку 20 стагодзьдзя засьценак ў Цітвянскай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

Паводле перапісу 1926 года хутар. 

З чэрвеня 1941 году да 4 ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй.

Да 29 чэрвеня 2006 году вёска ўваходзіла ў склад Гарэлецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* Пачатак ХХ ст. — 4 двары, 21 жыхар
* 1926 год — 6 гаспадарак, 35 жыхароў
* 2002 год — 21 двароў, 53 жыхары
* 2009 год — 45 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Сяргей Семяняка

**Сяргей Пятровіч Семяняка** (нар. , в. Бор Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці) — беларускі спартовец. Майстар спорту Беларусі па лёгкай атлетыцы, Майстар спорту Беларусі міжнароднага клясу. Пяціразовы чэмпіён сьвету.

## Жыцьцяпіс
У 1982 годзе пайшоў у 1 кляс Бор-Слабадской сярэдняй школы, пасьля пераведзены ў Маладэчанскі спецшколу-інтэрнат, які скончыў ў 1992 годзе, паступіў у Мар'інагорскі сельскагаспадарчы тэхнікум на агранамічнае аддзяленьне.

З 1996 году працаваў у ахове Чэрвенскага рынку і хадзіў на трэніроўкі ў цэнтар алімпійскай падрыхтоўкі па міні-футболе і лёгкай атлетыцы сярод слабачачых.

У 1998 годзе залічаны ў Нацыянальную зборную каманду па міні-футболе сярод інвалідаў па зроку. У гэтым жа 1998 годзе каманда стала чэмпіёнам сьвету на чэмпіянаце ў Бразыліі, а Сяргей Семяняка прызнаны найлепшым гульцом чэмпіянату.

У 1999 годзе адбыўся першы чэмпіянат Эўропы па міні-футболе сярод слабабачачых. У Менску каманда заваявала срэбра, а Сяргей Семяняка прызнаны найлепшым гульцом Эўропы, атрымаў званьне «Майстар спорту міжнароднага клясу».

У 2001 годзе на Другім чэмпіянаце Эўропы ў Парыжы прызнаны лепшым гульцом. У 2002 годзе ў Мілане на Другім чэмпіянаце сьвету па міні-футболе сярод слабабачачых каманда стала чэмпіёнам.

У 2004 годзе на параалімпійскіх гульнях у Афінах заняў чацьвёртае месца ў кіданьні дзіды і шостае месца ў кіданьні дыску.

У 2011 годзе стаў ганаровым грамадзянінам Пухавіцкага раёну.

Спартыўную кар’еру скончыў у 2012 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне
Катэгорыя:Ганаровыя грамадзяне Пухавіцкага раёну
Катэгорыя:Беларускія спартоўцы
Катэгорыя:Беларускія гульцы ў міні-футбол
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
Катэгорыя:Заслужаныя майстры спорту Беларусі
Катэгорыя:Беларускія лёгкаатлеты
Катэгорыя:Удзельнікі Паралімпійскіх гульняў
Семяняка

**Семяня́ка** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Валянцін Семяняка (нар. 1963) — беларускі палітык
* Людміла Семяняка — расейская балерына
* Сяргей Семяняка (нар. 1975) — беларускі спартовец, майстар спорту Беларусі міжнароднай клясы
* Феафан (Семяняка) (1879—1937) — праваслаўны царкоўны дзеяч, публіцыст, паэт, архіепіскап Менскі і Беларускі
* Юрый Семяняка (1925—1990) — беларускі кампазытар. Народны артыст Беларусі (1974). Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1962)
Майстар спорту Беларусі

міні|справа|Нагрудны знак майстра спорту Рэспублікі Беларусь
міні|справа|Нагрудны знак Майстар спорту Беларусі ў 1992—1995 гг
**Майстар спорту Рэспублікі Беларусь** (МС) — спартовае званьне ў Рэспубліцы Беларусь. Прысвойваецца Міністэрствам спорту і турызму Рэспублікі Беларусь па відах спорту, прызнаных у Рэспубліцы Беларусь.

Спартоўцы, якому прысвоена спартыўнае званьне, выдаецца пасьведчаньне аб спартыўным званьні і нагрудны знак.

Нормы і патрабаваньні, выкананьне якіх неабходна для прысваеньня спартыўнага званьня майстра спорту Рэспублікі Беларусь, усталёўваюцца Адзінай спартыўнай клясыфікацыяй Рэспублікі Беларусь (АСК), зацьверджанай Міністэрствам спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.

Спартовыя званьні прысвойваюцца спартоўцам — грамадзянам Рэспублікі Беларусь пры выкананьні імі устаноўленых АСК нормаў на афіцыйных спартыўных спаборніцтвах, за выключэньнем спартыўных спаборніцтваў, якія праводзяцца сярод вэтэранаў.

Разрадныя нормы і разрадныя патрабаваньні ўсталёўваюцца з улікам асаблівасьцяў разьвіцьця віду спорту, полу, узросту спартоўцаў і вызначаюцца паказчыкамі, прадугледжанымі Адзінай спартыўнай клясыфікацыяй Рэспублікі Беларусь па віду спорту.

Асобам з інваліднасьцю прысвойваецца асобнае спартыўнае званьне — майстар спорту Рэспублікі Беларусь сярод інвалідаў.

## Крыніцы

## Глядзі таксама
* Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага клясу
* :Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі

Катэгорыя:Беларускія спартовыя званьні
Гірдзімонт

**Гірдзімонт** (*Кірдзімонт*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Гардмунд, Гердмунд, Гердмунт або Гертмунд (Gardmund, Gerdmund, Gerdmunt, Gertmund) і Мундгерд (Mundgerd, Mundgærðr) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гард- (-герд-, -герт-) (імёны ліцьвінаў Альгерд, Вісігерд, Тэўтыгерд; германскія імёны Algardus, Wisgeard, Teutgerdis) паходзіць ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека'), а аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Валімонт, Жыгімонт, Скірмунт; германскія імёны Walmont, Sigimunt, Sciremunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'. Такім парадкам, імя Гердымонт азначае «ахова гарлівасьці» (тое ж, што і імя Мантыгерд).

Германскі характар літоўскіх імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн і амэрыканскі лінгвіст Альфрэд Зэн.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *in curia Girdemanthen* (Хроніка Лівоніі Германа Вартбэрга); *Кирдимонъту чотыри чоловеки*, *Станку Киртимонътовичу три чоловеки* (1440—1492 гады); *[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] [[Маста|Мостевичъ]] а Станько Кгирдимонтовичъ* (22 красавіка 1496 году).

## Носьбіты
* Кірдзімонт — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера чатыры чалавекі
* Станька Кірцімонтавіч ( па 1496) — літоўскі баярын, які атрымаў ад вялікага князя Казімера тры чалавекі ў Дубічох
* Якуб Гірдзімонт Шымковіч (Jakub Girdzimont Szymkowicz) — электар караля польскага і вялікага князя літоўскага Міхала Карыбута Вішнявецкага ад Віленскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага
* Самуэль Казімер Шымковіч Гірдзімонт — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, канюшы смаленскі ў 1674—1677 гадох

## Глядзіце таксама
* Герд
* Мунд

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Прэм’ер-Ліга 2019—2020 гадоў

**[[Прэм’ер-Ліга]] [[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 2019—2020 гадоў|чэмпіянату Ангельшчыны па футболе 2019—2020 гадоў]]** — 28-ы розыгрыш Прэм’ер-Лігі ў найвышэйшай лізе, які праходзіў з 9 жніўня 2019 году па 26 ліпеня 2020 году. Улічваючы іншыя дывізіёны, якія былі папярэднікамі Прэм’ер-Лігі і мелі статус найвышэйшага дывізіёну, гэта быў 121-ы розыгрыш чэмпіянату Ангельшчыны ў найвышэйшым дывізіёне.

«Манчэстэр Сіці» абараняў свой тытул, здабыты ў папярэднім сэзоне, але ня здолеў гэтага зрабіць. Свой першы тытул чэмпіёна Ангельшчыны з 1990 году здабыў «Лівэрпул». Прыкметна, што лівэрпульцы сталі чэмпіёнамі яшчэ за 7 тураў да сканчэньня сэзону, а па сканчэньне розыгрышу іхная пазыцыя ад другога месца адстаяла на рэкордных 25 пунктаў. У тым жа сэзоне была ўсталяваная на кожным матчы сыстэма відэапамочніка арбітру.

## Клюбы
У турніры бралі ўдзел 20 клюбаў, зь якіх 17 былі найлепшымі паводле вынікаў папярэдняга сэзону, а тры клюбы прасунуліся з Чэмпіёншыпу — «Норыдж Сіці», «Шэфілд Юнайтэд» і «Астан Віла». Гэтыя клюбы замянілі «Кардыф Сіці», «Фулгэм» і «Гадэрсьфілд Таўн».

## Табліца

Пры аднолькавай колькасьці пунктаў месца ў табліцы вызначаецца згодна з наступнымі крытэрамі:
* лепшая розьніца забітых і прапушчаных мячоў ва ўсіх гульнях чэмпіянату
* большая колькасьць забітых мячоў ва ўсіх матчах чэмпіянату
* вынікі гульняў між сабой (колькасьць пунктаў, розьніца забітых і прапушчаных мячоў, колькасьць забітых мячоў)

## Вынікі гульняў

## Бамбардзіры

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе
Катэгорыя:2019 год у футболе
Катэгорыя:2020 год у футболе
Годэгард з Гільдэсгайму

**Годэгард з Гільдэсгайму**, **Сьвяты Готард** (, ; 960 — ) — каталіцкі Сьвяты, біскуп Гільдэсгайму (з 1022).

## Біяграфія
Сын Ратмунда. Атрымаў адукацыю з акцэнтам на гуманітарныя навукі, а таксама з ухілам на тэалёгію. Служыў пры двары арцыбіскупаў Зальцбургу, выконваючы абавязкі адміністратара.

У 990 годзе прыняў манаства, а ў 993 годзе быў пасьвечаны ў сьвятары. У 1022 годзе заняў катэдру Гільдэсгайму. Спрыяў пашырэньню асьветы сярод народа і духавенства. Заснаваў у Гільдэсгайме школу, якая рыхтавала настаўнікаў для іншых навучальных установаў, а таксама збудаваў базыліку.

## Глядзіце таксама
* Годэгард
* Гудзігерд
* Румбольд Мэхеленскі

## Крыніцы

Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя
Готшальк

**Готшальк** () — нямецкае прозьвішча, утворанае ад імя Готшалк

* Эрнст Готшальк (1877—1942) — нямецкі скульптар
* Аўгуст Готшальк (1921—2014) — нямецкі футбаліст
* Яахім Готшальк (1904—1941) — нямецкі актор
* Тыма Готшальк (нар. 1974) — нямецкі аўтаспартовец
Готшаль

**Готшаль** () — нямецкае прозьвішча, утворанае ад імя Готшалк

* Герман фон Готшаль (1862—1933) — нямецкі шахматыст
* Рудольф фон Готшаль (1823—1909) — нямецкі літаратар і крытык

## Крыніцы
Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году

**[[Найвышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе|Найвышэйшая ліга]] [[Чэмпіянат Беларусі па футболе 2022 году|чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 году]]** — 32-і розыгрыш чэмпіянату Беларусі ў найвышэйшай лізе, які праходзіў з 18 сакавіка па 12 лістапада. Лідэрства ў турніры адразу захапіў барысаўскі БАТЭ, які атрымаў перамогі ў першых пяці матчах запар, але пазьней няўдачы дазволілі наблізіцца канкурэнтам — менскім «Дынама» і «Энэргетыку-БДУ», а неўзабаве і салігорскаму «Шахцёру». Пэўны час каманды зьмянялі адна адну на першым радку, аднак потым там замацаваліся салігорцы, якія ўпэўнена правялі фініш турніру і сталі чэмпіёнам. Срэбраным прызэрам упершыню ў гісторыі стаў «Энэргетык-БДУ», а бронзавыя мэдалі здабыў БАТЭ.

Рэглямэнт турніру агулам не зьмяніўся ў параўнаньні з папярэднім сэзонам. Яшчэ ў ліпені 2021 году было вырашана, што ў складзе кожнай каманды на полі мусіць быць мінімум 7 грамадзянаў Беларусі (у папярэднім сэзоне — 6), зь якіх сама меней адзін мае мець 2000 год нараджэньня або быць маладзейшым. У сэзоне дзейнічала абмежаваньне заробкаў для футбалістаў і трэнэраў, якое было зацьверджанае ў мінулым годзе, але тады не распаўсюджвалася на ўжо складзеныя дамовы. Перад гэтым сэзонам абмежаваньне істотна паўплывала на камплектаваньне дружынаў.

11 траўня 2023 году Камітэт кантрольна-дысцыплінарных і этычных пытаньняў Беларускай фэдэрацыі футболу пазбавіў футбольны клюб «Шахцёр» залатых мэдалёў, а «Энэргетык-БДУ» — срэбраных. На падставе зьвестак Сьледчага камітэту Беларусі і апытаньня 20 асобаў выявілі ладжаньне кіраўніцтвам салігорскага клюбу «Шахцёр» дамоўных гульняў у ходзе першынства Беларусі 2022 году на падставе подкупу каманды «Энэргетык-БДУ» ў Найвышэйшай лізе. За гэта «Энэргетык-БДУ» і «Шахцёр» таксама адхілілі ад удзелу ў эўрапейскіх кубкавых турнірах 2023—2024 гадоў.

## Фармат
Як і ў папярэднім чэмпіянаце ў найвышэйшай лізе выступалі 16 камандаў. Кожная каманда згуляла з кожнай дома і ў гасьцях, такім чынам, кожны клюб правёў па 30 гульняў. Каманды, якія занялі два апошнія месцы перайшлі ў першую лігу, а іх месцы занялі дзьве найлепшыя каманды першай лігі. Каманда, якая заняла 14 месца ў найвышэйшай лізе, згуляла з трэцяй камандай першай лігі ў пераходных гульнях.

## Табліца

Пры аднолькавай колькасьці пунктаў месца ў табліцы вызначаецца згодна з наступнымі крытэрамі:
* вынікі гульняў між сабой (колькасьць пунктаў, розьніца забітых і прапушчаных мячоў, колькасьць забітых мячоў)
* лепшая розьніца забітых і прапушчаных мячоў ва ўсіх гульнях чэмпіянату
* большая колькасьць перамог ва ўсіх матчах чэмпіянату
* большая колькасьць забітых мячоў ва ўсіх матчах чэмпіянату

## Вынікі гульняў

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Беларускай фэдэрацыі футболу

Катэгорыя:Чэмпіянат Беларусі па футболе
Катэгорыя:2022 год у футболе
Сігегерд

**Сігегерд**, **Зігегард** (, ) — кароль Эсэксу (694—709).

## Біяграфія
З дынастыi Эсквiнiнгаў, старэйшы сын Сэбі, караля Эсэксу і Кенту. Па абдыкацыі бацькі ў 694 годзе стаў каралём супольна з братам Свэфрэдам.

Меў сына Жыгімонта (*Sigemund*).

## Глядзіце таксама
* Сігегард

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі Эсэксу
Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе 2020—2021 гадоў

**[[Чэмпіянат Ангельшчыны па футболе]] 2020—2021 гадоў** — 122-і розыгрыш чэмпіянату Ангельшчыны праходзіў зь верасьня 2020 году да чэрвеня 2021 году. Спаборніцтвы ладзіліся ў шэрагу лігах, як то найвышэйшым дывізіёне вядомым як Прэм’ер-Ліга, а таксама ў сыстэме ліг Ангельскай футбольнай лігі, якая складаецца з трох ліг. Акрамя іх таксама ладзіліся спаборніцтва ў Нацыянальнай лізе, а таксама рэгіянальныя чэмпіянаты.

## Прэм’ер-Ліга

«Манчэстэр Сіці» абараняў уласны тытул, здабыты ў папярэднім сэзоне. Пасьля адсутнасьці ў адзін сэзон да найвышэйшы дывізіён павярнуўся Фулгэм». Два гады чакаў на падвышэньне «Ўэст Бромўіч Альбіён». Ажно 16 гадоў ішоў да вяртаньня ў эліту «Лідс Юнайтэд». Паманёныя клюбы замянілі выбылыя клюбы «Борнмут», «Ўотфард» і «Норыдж Сіці». У выніку працягу пандэміі каранавірусу наведвальнасьць на гульнях адсутнічала альбо была абмежаваная.

## Чэмпіёншып

Пасьля сэзону ў найвышэйшым дывізіёне ў чэмпіянат футбольнай лігі павярнуўся «Норыдж Сіці». У тым жа кірунку рушылі «Борнмут» і «Ўотфард». У розыгрышы бралі ўдзел найлепшыя клюбы Першай лігі папярэдняга сэзону — «Ковэнтры Сіці», «Ротэргэм Юнайтэд» і «Ўікам Ўандарэрз». «Шэфілд Ўэнздэй» быў пазбаўдлены 12 пунктаў праз парушэньне правілаў прыбытку і ўстойлівасьці. Пазьней колькасьць пунктаў зьнізілася да 6 пунктаў пасьля разгляду справы незалежнай арбітражнай групай.

### Плэй-оф

## Першая ліга

У параўнаньні з папярэднім сэзонам склад удзельнікаў зьмяніўся на 7 клюбаў, які перайшлі ў Першую лігу з Чэмпіёншыпу і Другой лігі. Гэтак з дывізіёну вышэй за Першую лігу апусьціліся «Ўікам Ўандэрэрз» і «Шэфілд Ўэнздэй», які ўключыліся ў барацьбу за павяртаньне ў другі дывізіён. Яшчэ за сэзон да розыгрышу зь лігі быў выключаны «Бэры» ў выніку чаго толькі тры клюбу з папярэдняга розыгрышу вылецелі ў лігу ніжэй.

### Плэй-оф

## Другая ліга

Як і заўжды ў розыгрышу Другой лігі ўзялі ўдзел 24 клюбы. З Нацыянальнай лігі далучыліся да розыгрышу «Бараў» і «Гэрагейт Таўн», алу ў адваротным кірунку павінен быў рушыць «Маклсьфілд Таўн», але яшчэ да пачатку новага розыгрышу клюб спыніў сваё функцыянаваньне.  Зь Першай лігі да турніру далучыліся «Транмэр Ровэрз», «Саўтэнд Юнайтэд» і «Болтан Ўандэрэрз», апошні зь якіх, аднак, у чацьвертым дывізіёне не затрымаўся.

### Плэй-оф

## Нацыянальная ліга

Перад пачаткам сэзону ліга папоўнілася найлепшымі дружынамі з Нацыянальных ліг поўначы і поўдня — «Кінгс-Лін Таўнам», «Олтрынгэмам», «Ўілдстоўнам» і «Ўэймутам». Яшчэ да пачатку спаборніцтва сваё існаваньне прыпыніў «Маклсьфілд Таўн», які мусіў далучыцца да розыгрышу па пераходзе з Другой лігі. З 30 студзеня 2021 году перастаў гуляць «Дуўр Атлетык». Вынікі зь ягоным удзелам былі скасаваныя. «Гэрагейт Таўн» і «Бараў» як найлепшыя клюбы папярэдняга розыгрышу Нацыянальнай лігі перайшлі ў Другую лігу.

### Плэй-оф

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* England 2020/21. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.

2020—2021
Катэгорыя:2020 год у футболе
Катэгорыя:2021 год у футболе
Ганус Мантыгердавіч

**Ганус Мантыгердавіч** (? — па 1401) — літоўскі баярын.

## Імя

Ганус (*Hanus*, *Hannus*) — імя германскага паходжаньня, варыянт імя Ёганэс (*Johannes*).

Варыянт імя ў гістарычнай крыніцы: *Hannus Montigerdonis* (18 студзеня 1401 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Мантыгерда, намесьніка полацкага. Меў братоў Алехну і Пятра.

Упамінаецца толькі ў акце Віленска-Радамскай уніі (1401 год).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Ганус
Катэгорыя:Баяры літоўскія
Ганус Даўгердавіч

**Ганус Даўгердавіч** (? — па 1481) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста мерацкі (1481).

Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў Ашмянскім павеце (найперш — Відзы).

## Імя

Ганус (*Hanus*, *Hannus*) — імя германскага паходжаньня, варыянт імя Ёганэс (*Johannes*).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Hannus Dagirdowicz* (6 лютага 1481 году), *Ганусъ Дякгирдовичъ* (18 сакавіка 1496 году), *Ганус Дягирдович* (9 красавіка 1499 году), *Hanus Dawgyerdowycz* або *Hannusz Dagyrdowycz* (10 траўня 1503 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Даўгерда, старосты ашмянскага. Меў брата Федзьку і сястру Кацярыну.

У 1481 годзе быў старостам мерацкім. Упамінаецца 10 траўня 1503 году, калі яго сястра прадала свой маёнтак у Менскім павеце.

Меў сына Якуба.

6 лютага 1481 году разам з братам фундаваў касьцёл у Відзах. 5 сакавіка 1481 году зрабіў яшчэ адно наданьне гэтаму касьцёлу.

## Мова і культура

У сваім супольным з братам Хведзькам (*Chwyedko*) лацінамоўным наданьні касьцёлу ў Відзах, зробленым у 1481 годзе, упамінуў «*народныя*» назвы «*пуды*» (*pvdy*) і «*на тры [[Сьцірта|сьцірты]]*» (*alias na trzy sterty*). Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Якуб Ганусавіч

**Якуб Ганусавіч** (? — па 1492) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, маршалак гаспадарскі (1482—1492) і дзяржаўца эйшыскі (1486—1492)

Асноўныя вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў Ашмянскім павеце.

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Jacobus Hannussowycz* (26 верасьня 1492 году), *Jacobus Hanussowycz* (2 траўня 1494 году), *Jacobus Hanussowicz*, 6 сакавіка 1498 году), *Якуб Ганусович*

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Гануса Даўгердавіча, старосты мерацкага. Магчыма, быў у сваяцтве зь віленскім біскупам Войцехам Табарам.

У 1482—1492 гадох быў маршалкам гаспадарскім, у 1486—1492 гадох — дзяржаўцам эйшыскім.

Ажаніўся з Соф’яй (нявысьветленага паходжаньня). Не пакінуў нашчадкаў.

26 верасьня 1492 году запісаў віленскаму біскупу Войцеху Табару маёнтак Відзы ды іншыя землі, што складалі траціну яго ўладаньняў. Хацеў спачыць у Віленскі бэрнардынскім касьцёле, запісаў бэрнардынам пэўную суму грошай. Біскуп мусіў клапаціцца пра памяць яго блізкіх.

## Мова і культура

У сваім лацінамоўным наданьні віленскаму біскупу, зробленым у 1492 годзе, упамінае «*народную*» назву «*гоны*» (*alias gony*). Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Ганусавіч, Якуб
Купальле (вёска)

**Купа́льле** (таксама сустракаецца *Купа́лы, мн.*) — вёска ў Пухавіцкім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У пачатку 20 стагодзьдзя засьценак у Пухавіцкай воласьці Ігуменскага павету Менскай губэрні.

У Першую сусьветную вайну ў лютым — сьнежні 1918 году была пад акупацыяй войскаў кайзэраўскай Нямеччыне.

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.

У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.

З чэрвеня 1941 году да 4 ліпеня 1944 году вёска была пад нямецкай акупацыяй.

## Насельніцтва
* пачатак XX ст. — 4 двары, 22 жыхары
* 2002 год — 7 двароў, 13 жыхароў
* 2009 год — 15 чалавек
* 2019 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Пухавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Пухавіцкага раёну
Дайнава (курганны могільнік)

**Дайнава** — курганны могільнік каля вёскі Дайнава Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці.

## Апісаньне
За 1,2 км на паўднёвы усход ад вёскі, на левым беразе р. Цітаўка, насупраць вёскі Крыніца. 5 насыпаў вышынёй 0,7-2 м, дыямэтрам 5-10 м (раней было 15 насыпаў). Курганы пашкоджаны ямамі.

## Даследаваньні
Вядомы з 1924 году. У 1985 годзе могільнік абсьледавала Тацьцяна Бубенька.

Раскопкі не праводзіліся.

## Літаратура
* Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь: [Даведнік] / Склад. В. Я. Абламскі, І. М. Чарняўскі, Ю. А. Барысюк — Мн.: БЕЛТА, 2009. — 684 с. — ISBN 978-985-6828-35-8.

Катэгорыя:Курганныя могільнікі Беларусі
Маўрыцыё Пэдэцьці

**Маўрыцыё Пэдэ́цьці** () ( 13 кастрычніка 1719, Казаска-д'Інтэльві, Правінцыя Кома, Лямбардыя, Італія —  14 сакавіка 1799, Айхштэт, Баварыя, Нямеччына) — італьянскі архітэктар позьняга барока.

## Біяграфія
Бацькамі Маўрыцыё Пэдэцьці былі разьбяр па мармуры Франчэска Джуліян Пэдэцьці й Джаванна Катарына, народжаная Катарына Рэцьці. Дзедам Пэдэцьці па матчынай лініі быў архітэктар Лярэнца Рэцьці, будучы прафэсійным архітэктарам, навучыў хлопчыка маляваць. У 1722 годзе сям’я пераязджае ў Мангайм. Будаўнічаму мастацтву Пэдэцьці навучыўся ў Людвігсбургу, дзе ў 1731 годзе разам са сваім стрыечным братам Даната Джузэпэ Фрызоні ўдзельнічаў у будаўніцтве замка. У 1735 годзе ўдзельнічае ў праектаваньні рэзідэнцыі маркграфа ў Ансбахе. У 1738 годзе праэктуе царкву сьвятога Гумберта ў Мюнхэне.

У 1739-1741-х гадах Пэдэцьці падарожнічае па Італіі, удасканальваючы пры гэтым сваё майстэрства архітэктара.  Пасьля замежнага падарожжа пачынае самастойную працу. Ён перабудоўвае рэзыдэнцыю архібіскупа ў Брусэлі, а пасьля яго нечаканай сьмерці ў 1743 г. адпраўляецца ў Парыж. У 1745 г. Пэдэцьці знаходзіцца пры двары дацкага караля Хрысьціяна IV у Капэнгагене, а ў 1746 г. пераяжджае ў Дрэздэн. Там ён, паводле ліста ад 3 чэрвеня 1746 г., прапанаваў свае паслугі князю Міхалу Казіміру Радзівілу, падпісаўшы зь ім кантракт. Пэдэцьці правядзе ў Вялікім Княстве Літоўскім у Нясьвіжы чатыры гады, дзе працаваў у 1746—1750 гадах. Тут ўдзельнічае ў  будаўніцтве летняга палаца «Кансаляцыя» ў Альбе,  а таксама ўдзельнічае ў рэстаўрацыі езуіцкага касьцёла Божага Цела і пабудаваў капліцу ў ягоным двары.

Пасьля некалькіх гадоў, праведзеных у Вялікім Княстве Літоўскім, Пэдэцьці вяртаецца ў Нямеччыну, дзе пабудаваў шэраг будынкаў у Айхштэце й там працаваў да 1799 г. 

## Архівы
Захаваліся лісты Маўрыцыё Пэдэцьці, што захоўваюцца ў Архіве старажытных актаў у Варшаве. Яны датаваны 3 чэрвеня 1746 г. (з Дрэздэна), 17 красавіка 1747 г. і 12 сьнежня 1748 г. (зь Нясьвіжа), 14 верасьня 1751 г. (з Айхштэта).

## Бібліяграфія

* 
* 
* 

* 
* 

## Крыніцы

## Літаратура

* 
*  — С. 225. 
* Педэці (Pedetti) Маўрыцыо. //  — С. 600.
* 
* 
 
* 
* 
* 
* 

Катэгорыя:Архітэктары барока
Катэгорыя:Італьянскія архітэктары
Катэгорыя:Беларускія архітэктары
Катэгорыя:Нямецкія архітэктары
Катэгорыя:Архітэктары Вялікага Княства Літоўскага
Катэгорыя:Архітэктары барока
Тразімунд

**Тразімунд**, **Тразамунд** — мужчынскае імя.

## Паходжаньне
Імя Тразімунд паходзіць з германскіх моваў. Старажытная гоцкая форма гэтага імя — *Þrasmundr*.

## Носьбіты
* Тразамунд (450—523) — кароль вандалаў і аланаў (496—523)
* Тразімунд I ( 703) — герцаг Спалета (665—703) і граф Капуі (каля 665)
* Тразімунд II ( 745) — герцаг Спалета (724—739, 740—742 і 744—745), сын Фараальда II
* Тразімунд III — герцаг Спалета (959—967)
* Тразімунд IV — герцаг Спалета (982—989)

## Глядзіце таксама
* Тарызмунд

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Тразімунд I

**Тразімунд I** (, памер у 703) — граф Капуі (663) і герцаг Спалета (663—703).

## Біяграфія
Як граф Капуі надаў дапамогу герцагу Бэнэвэнта Грымаальду пры захопе ўлады ў каралеўстве лянгабардаў, наведаўшы Спалета і Тусцыю дзеля збору прыхільнікаў. У падзяку кароль лянгабардаў Грымаальд аддаў яму ў жонкі сваю дачку, потым па сьмерці Ато прызначыў яго герцагам Спалета. Кіраваў Спалета на працягу каля сарака гадоў супольна з сваім братам Вахілапам. 

Меў сына Фараальда II, які стаў яго пераемнікам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Эўропы
Тразімунд II

**Тразімунд II** (, памер у 745) — герцаг Спалета (724—739, 740—742 и 744—745).

## Біяграфія
Сын Фараальда II. Стаў герцагам Спалета каля 724 году, калі узбунтаваўся супраць бацькі і зьмясьціў яго ў кляштар.

У 739 годзе яго ўладаньні захапіў кароль лянгабардаў Ліўтпранд, які 16 чэрвеня прызначыў новым герцагам Гільдэрыка. Неўзабаве пры вайсковай падтрымцы герцага Бэнэвэнта Готшалка здолеў у сьнежні 740 году заняць Спалета. У 742 годзе мусіў здацца Ліўтпранду і пастрыгчыся ў манахі. Па сьмерці Ліўтпранда (744 год) здолеў на кароткі час зноў захапіць уладу ў Спалета.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гісторыя Эўропы
Алехна Мантыгердавіч

**Алехна Мантыгердавіч** (? — па 1410) — літоўскі баярын.

## Імя

Імя Алехна ёсьць вытворным ад імя Аляксандар.

Варыянт імя ў гістарычных крыніцах: *Olechno filius olim Montigerdi* (16 лютага 1410 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Мантыгерда, намесьніка полацкага. Меў братоў Гануса і Пятра.

Упершыню ўпамінаецца ў дакумэнце вялікага князя Вітаўта 1408 году. У 1410 годзе быў падчашым пры двары гаспадара.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Алехна
Катэгорыя:Баяры літоўскія
Тразамунд

**Тразамунд** (, 450—523) — кароль вандалаў і аланаў, які кіраваў Афрыканскім каралеўствам у 496—523 гадох.

## Біяграфія
Сын Генты, меў брата Гунтамунда. Кіраваў Афрыканскім каралеўствам у 496—523 гадох.

Ажаніўся з Амалафрыдай, сястрой гоцкага караля Тэадорыха Вялікага.

## Глядзіце таксама
* Тразімунд

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вандалаў
Гунтамунд

**Гунтамунд**, **Гаўдэмунд** (, каля 450—496) — кароль вандалаў і аланаў, які кіраваў Афрыканскім каралеўствам у 484—496 гадох.

## Біяграфія
Сын Генты, меў брата Тразамунда. Кіраваў Афрыканскім каралеўствам у 484—496 гадох.

Меў канфлікт з гоцкім каралём Тэадорыхам Вялікім, які адабраў у вандалаў апошнія ўладаньні на Сыцыліі, а таксама з бэрбэрскімі плямёнамі, якія пачалі захопліваць паўднёвыя рэгіёны каралеўства.

## Глядзіце таксама
* Гаўдымунда (імя)

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вандалаў
Васіль Барэйкавіч

**Васіль Барэйкавіч** — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, намесьнік смаленскі (перад 1399 годам).

## Імя

Барака, пазьней Барыка (Barocho, Baricke) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бар- (-бор-) (імёны ліцьвінаў Барвід, Барвін, Вісбар; германскія імёны Barvid, Barwin, Wisbar) паходзіць ад гоцкага bara, baur 'чалавек, дзіця' (літаральна — «народжаны»). Такім парадкам, імя Барэйка азначае «дзіця».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Waissil Boreiken son*, *Wayssel filius Boreyken* (12 кастрычніка 1398 году); *Васили Бореикович*; *отъ князь своихъ, [[Ямант|Ямонта]] да Василей Борійковъ* (Наўгародзкі чацьверты летапіс); *князя Ямонта да Василія Борейкова… князя Ямонта да Василья Борекова* (Сафійскі першы летапіс).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Барэйкі. Меў брата Стрыгівіла (*Strigiwil Boreiconis*), які ўпамінаецца толькі ў акце Віленска-Радамскай уніі (1401 год).

У канцы XIV ст. вялікі князь Вітаўт прызначыў яго разам з князем Ямантам сваім намесьнікам у Смаленску, а таксама дасылаў ваяваць супраць Карыбута Альгердавіча. Выступаў як сьведка ў Салінскай умове (1398 год).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Братоша

**Братоша Кайлутавіч** (? — да 1414) — літоўскі баярын, набліжаны да вялікага князя Вітаўта. Пачынальнік роду Зяновічаў.

Асноўнае вотчыннае ўладаньне знаходзілася ў Мышы, таксама валодаў Паставамі і Глыбокім.

## Імя
Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Братша* (1387—1392 гады, 16 сьнежня 1388 году), *Bratosz Koilutouicz* (1387—1394 гады), *Pratusch* (23 красавіка 1398 году); *Bratusch von der Mies*, *Bratus de Mys* (12 кастрычніка 1398 году); *alze hern Brathusen* (*Brathus*; 1400 год); *Brathocha cum Zenovio filio* (18 студзеня 1401 году); *Brathoscha* (17 жніўня 1404 году); *Bratosza* або *Братоша* (1370—1387 гады); *[[Альгімонт Гальшанскі|Овгимонта]] и Братошу* (Наўгародзкі чацьверты летапіс і Сафійскі першы летапіс).

## Біяграфія
З сэрбскага роду (магчыма, княскага), сын Кайлута.

Упершыню ўпамінаецца ў радзе полацкага князя Андрэя Альгердавіча (да 1387 году). У 1388 годзе езьдзіў разам з князем Альгімонтам з пасольствам ад князя Лугвена Альгердавіча ў Ноўгарад. Сярод іншых баяраў паручыўся князю Скіргайлу за Грыдку Канстанцінавіча. У 1398 годзе засьведчыў Гарадзенскую і Салінскую ўмовы з крыжакамі, у 1401 годзе — Віленска-Радамскую унію з палякамі. У 1399 годзе на даручэньне вялікага князя Вітаўта суправаджаў рыскіх паслоў у Полацак.

Меў сыноў Зяновія і Яна.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Тарызмунд

**Тарызмунд** (гоцк. *Þaurismoþs*, забіту ў 453) — кароль вэстготаў у 451—453 гадох. 

## Імя
Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, ад імя Тарызмунд утварылася назва двара Турмонт (Браслаўскі павет).

## Біяграфія
Старэйшы сын вэстгоцкага караля Тэадорыха I. Меў братоў Тэадорыха II і Фрыдэрыха.

Падобна бацьку, перасьледваў палітыку заваёў: аднавіў спробу Тэадорыха заваяваць Арль, але беспасьпяхова. Сярод готаў склалася супраць яго змова, цэнтрам якой сталі яго браты, якія абапіраліся на рымскую партыю. У 453 годзе змоўнікі ўчынілі яго забойства.

## Крыніцы

Катэгорыя:Каралі вэстготаў
Станіслаў Осьцікавіч

**Станіслаў Осьцікавіч** (**Станька**; ? — па 1460) — літоўскі баярын, пачынальнік роду Осьцікавічаў.

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Stanislaus Ostykowicz*, *Станько Остикович*.

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Осьціка гербу «Трубы», кашталяна віленскага, і Ганны (зь нявысьветленага роду). Меў братоў Радзівіла, Мікалая (Міцьку) і Барталамея (Бартку).

Упершыню ўпамінаецца ў тэстамэнце свайго бацькі 1442 году. У 1446—1447 гадох разам з братамі Міцькам і Барткам атрымаў даньнікаў. У 1460 годзе выступаў як сьведка ў касьцельнай данацыі Ганны Крупскай, удавы Яна Давойнавіча.

Няма зьветак пра імя і паходжаньне жонкі. У шлюбе нарадзіліся дзеці:
* Рыгор (каля 1478—1519), маршалак дворны літоўскі (1494—1500, 1509—1519), ваявода троцкі (1510—1519)
* Ганна, якая выйшла замуж за Юрыя Зяновіча

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Катэгорыя:Осьцікавічы
Міхайла Гайлігінавіч

**Міхайла Гайлігінавіч** (? — па 1458) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, староста дарагічынскі (1445—1448).

Вотчынным уладаньнем была Ваверка ў Лідзкім павеце, меў бэнэфіцыйныя маёнткі ў Дарагічыне.

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Пану Михаилу Коликиновичу озеро Орлои* (9 лістапада 1449 году); *recordii Michaelis Golgynovicz… Michael, Suczko, Dil Andreas germani Golginoviczi* (*Michael Golgynovicz*; 1463—1467 гады); *recordii Michaelis Golgynowicz… Michael, Svthko, Dyl Andreas germani Golgynowicz* (29 траўня 1479 году); *Michael Goligin* (Ян Длугаш); *Вышково а Мукободы небощику пану Михаилу Кголикгиновичу* (29 кастрычніка 1486 году); *Михаило Кголикгиновичъ* (1496 год).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Андрэй Гайлігіна гербу «Лебедзь». Меў братоў Алехну Дыля, Андрэя і Сутку.

У 1445—1448 гадох быў старостам дарагічынскім. Магчыма, каля 1435 году быў старостам бельскім. У час канфлікту 1440 году быў на баку Міхала Жыгімонтавіча, заняў ад яго імя Троцкі замак. Пазьней перайшоў на бок Казімера.

Ажаніўся з Соф’яй (нявысьветленага паходжаньня). У шлюбе меў сына Жыгімонта.

Разам з братамі фундаваў касьцёл у Ваверцы, які падтрымліваўся іх нашчадкамі. У 1458 годзе фундаваў касьцёл у Будзішыне на Падляшшы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Гайлігінавіч, Міхал
Юры Бутрым

**Юры Бутрым** (? — па 1435) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, маршалак гаспадарскі (1428—1429), ваявода смаленскі (1435).

Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў Жырмунах Лідзкага павету.

## Імя

Бодэрым (Bauderrim) і Рэмбод, Рымбот або Рымбота (Rembod, Rimbotus, Rimboto) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) паходзіць ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-) (у старажытных тэкстах *bod* праз доўгае *о* пісалася як *baud*), а аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымель, Рыман, Рымунд; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) — ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'. Такім парадкам, імя Бутрым азначае «непарушны корань» (тое ж, што і Рымбут).

Паходжаньне імя Бутрым ад складаньня германскіх імёнаў Bodo і Rimo сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Iurga de Zermoni* (2 красавіка 1428 году); *Jorge Butrym* (1432 год); *Georgius Butrym* (22 сакавіка 1433 году); *her Jorge Putriimme von herczog [[Сьвідрыгайла|Swiidergalle]]* (17 кастрычніка 1435 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Яна Бутрыма гербу «Тапор», намесьніка смаленскага. Магчыма, быў у сваяцтве з Валімонтавічамі.

Паводле Яна Длугаша, у маладосьці доўгі час жыў за мяжой і вылучаўся сваёй адукаванасьцю. Упершыню ўпамінаецца ў дакумэнце вялікага князя Вітаўта 1428 году. У 1428—1429 гадох быў маршалкам гаспадарскім, у 1435 годзе — ваяводам смаленскім (у лягеры Сьвідрыгайлы). Магчыма, тоесны старосьце слонімскаму і зьдзітаўскаму ў 1440—1447 гадох Бутрыму.

У 1431 годзе езьдзіў з пасольствам да вялікага магістра (паўторна ў 1432 годзе). У 1432 годзе прэзэнтаваў Літву на перамовах Польшчы і Тэўтонскага ордэну. Таго ж году неўзабаве па ашмянскім перавароце Жыгімонт Кейстутавіч даслаў яго на перамовы зь вялікім магістрам. У канцы 1433 году перайшоў на боку Сьвідрыгайлы (16 чэрвеня 1433 году быў сярод яго паплечнікаў, якія даслалі ліст на Базэльскі сабор). У канцы 1435 году зноў быў у лягеры Жыгімонта.

Няма зьвестак пра імя і паходжаньне жонкі. Магчыма, меў сына Трэця.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Бутрым Юры
Катэгорыя:Маршалкі надворныя літоўскія
Дорг

**Дорг** (? — па 1401) — літоўскі баярын.

Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся каля Кернава.

## Імя

Дрога або Драга (Drogo, Drago) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова дрог- (дорг-) (імёны ліцьвінаў Даргіла, Доргень; германскія імёны Drogila, Drogin) паходзіць ад бургундзкага drogo 'ваяр'

У Польшчы гістарычна бытавалі імёны Dargan (Drogan), Dargusz (Drogusz), Dargomier (Drogomir), Dargorad (Drogoradz), Dargosław (Drogosław).

Варыянт імя ў гістарычнай крыніцы: *Astyk cum fratre germano Dorgy* (18 студзеня 1401 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Сірпуця. Меў брата Осьціка.

Упамінаецца ў акце Віленска-Радамскай уніі (1401 год).

Меў сына Судзімонта.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Застаўд

**Застаўд** (? — па 1404) — літоўскі баярын.

## Імя

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, іменная аснова -zeiz- (германскія імёны Zeizman, Zeizmunt, Zeizrih) паходзіць ад германскага zeiz- 'прыгожы, прыемны', а аснова -тэўд- (-дэўт-, -тыд-) (імёны ліцьвінаў Таўтвід, Таўтывіл, Таўтгерд; германскія імёны Teutwidis, Theudowills, Teutgerdis) — ад гоцкага þiuda, германскага þeudo 'род, народ'. Такім парадкам, імя Застаўд азначае «прыгожы род».

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Saystod* (23 красавіка 1398 году); *Zastold cum [[Прэзгінт|Przezhgindo]] fratre germano* (18 студзеня 1401 году); *Zastold*, *Szastolt* (17 жніўня 1404 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Сірпуця. Меў брата Прэзгінда (*Przezhgindo*).

Упершыню ўмамінаецца ў Гарадзенскай умове (1388 год). Разам з братам засьведчыў Віленска-Радамскую унію (1401 год). Выступае як сьведка ў некалькіх дакумэнтах вялікага князя Вітаўта, у тым ліку Рацёнскім міры (1404 год).

Магчыма, меў сына (*Szastoltone de Geydrothy*), які ў 1437 годзе засьведчыў наданьне Даўгайлы.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Таліят Кезгайлавіч

**Таліят Кезгайлавіч** — літоўскі баярын.

## Імя

Тала (Talo) і Ёта (Joto) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова тал- (дал-) (імёны ліцьвінаў Дальман, Талімунт, Талмут; германскія імёны Dalman, Talamund, Talamot) паходзіць ад гоцкага tals 'дасьціпны, руплівы' або ад германскага і стараангельскага deall 'славуты, ганарлівы', а аснова -ют- (-ят-) (імёны ліцьвінаў Ютэль, Даўят, Карыят; германскія імёны Jutilo, Dowyatt, Cariatto) — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'. Такім парадкам, імя Таліят азначае «дасьціпнае дзіця».

Варыянт імя ў гістарычнай крыніцы: *[[Трокі|Троцкое]] волости. Таляту Кезкгаиловичу пять чоловеков* (*Талят Кезкгаилович*; 1440—1492 гады).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду Кезгайлаў гербу «Задора», імаверны сын Кезгайлы Валімонтавіча, кашталяна віленскага. Відаць, меў братоў Міхайлу, Яна, Пятра, Дабяслава і Бутрыма.

У 1433 годзе нейкі Таліят (*Taleiothe*) упамінаецца сярод літоўскіх водцаў, што ўварваліся ў землі Тэўтонскага ордэну (магчыма, тоесны Таліяту Вігайлавічу, які ў 1431 годзе засьведчыў Чартарыйскую ўмову).

У сярэдзіне XV ст. атрымаў пяць чалавек у Троцкай воласьці. Магчыма, тоесны памянёнаму ў лісьце 1481 году Яна Кезгайлы цівуну эйрагольскаму Таліяту.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Таліят
Катэгорыя:Баяры літоўскія
Андрэй Даўгердавіч

**Андрэй Даўгердавіч** (? — 1461) — літоўскі баярын.

Вотчынныя ўладаньні знаходзіліся ў Сьвіранах і Лынтупах (называў сябе панам на Сьвіранах і Лынтупах).

## Імя

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Andreas (Andruszko) Dowgyrdowycz*, *Андреи Довъкгирдович*.

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду. Быў у сваяцтве з Саковічамі (выступаў як сьведка ў данацыі Андрэя Саковіча Віленскай катэдры). Магчыма, тоесны *Даўгерду Салкулевічу*, які паручыўся за Братошу ў канцы XIV ст.

Ажаніўся зь Сьвятохнай (нявысьветленага паходжаньня). У шлюбе меў дачок Ганну (выйшла замуж за Юрыя Гайцэвіча, пазьней — за Івана Ільлініча) і Алену (выйшла замуж за Пецьку Сьвірскага). 

14 студзеня 1459 году і ў 1461 годзе зрабіў ахвяраваньні на фундаваны ім касьцёл у Лынтупах, у 1461 годзе — на Віленскую катэдру.

## Мова і культура

У сваёй лацінскай грамаце ад 1459 году ўжыў «*народныя*» словы «*бязьмен*» мёду (*bezmien mellis*) або «*пуд*» мёду (*pud mellis*), а таксама меру «*грачыхі*» (*hreczychy*). Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Даўгердавіч, Андрэй
Кімунт

**Кімунт** (? — па 1401) — літоўскі баярын.

У крыжацкім помніку «Паведамленьні аб літоўскіх дарогах» упамінаюцца Kymundsdorf і Kymont Rasanenhoff каля Горадні.

## Імя

Гінмунд, Генемунд, Гімунд або Кемунт (Ginmund, *Genemundus, Genomundus, Gimmund, Kemmunt, Kinmonth) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -гін- (-ген-, -кін-) (імёны ліцьвінаў Гендрута, Гінет, Менгін; германскія імёны Genedrudis, Genet, Mennigen) паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак' (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'), а аснова -мунд- (-мунт-, -монт-) (імёны ліцьвінаў Монтгерд, Валімонт, Жыгімонт; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць' або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'. Такім парадкам, імя Кімонт азначае «пачатак гарлівасьці».

Адпаведнасьць імя Кімонт германскаму імю Kemmunt сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Kynmud* (1396 год); *Kymundt*, *Kymunt* (12 кастрычніка 1398 году); *Kymunt cum filio Dawxha* (18 студзеня 1401 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду. Брак зьвестак пра бацьку.

Упершыню ўпамінаецца ў 1388 годзе ў прывілеі Вітаўта жыдам. У 1396 годзе на даручэньне Вітаўта ачоліў дэлегацыю на перамовы пра граніцы з Тэўтонскім ордэнам. Засьведчыў акт Віленска-Радамскай уніі (1401 год).

Меў сына Даўкшу.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Баяры літоўскія
Катэгорыя:Пацы
Кабылічы

Назву **Кабы́лічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Кабылічы — вёска ў Кармянскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Кабылічы — вёска ў Бабруйскім раёне

* Менская вобласьць:
** Кабылічы — вёска ў Навапольскім сельсавеце Пухавіцкага раёну
** Кабылічы — вёска ў Навасёлкаўскім сельсавеце Пухавіцкага раёну

## Падвойныя назвы
* Кабылічы Горныя
* Кабылічы Дольныя

## Глядзіце таксама
* Кабылаўка
* Кабылева
* Кабыленцы
* Кабылёва
* Кабылінцы
* Кабылкі
* Кабыльле
* Кабыльнік
* Кабыльнікі
* Кабыльнікішкі
* Кабыльніца
* Кабыльнішкі
* Кабыльчыцы
* Кабыльшчына
* Кабыляк
* Кабылякі
* Кабылянка
* Кабылянцы
Алехна Дыль Гайлігінавіч

**Алехна Дыль Гайлігінавіч** (? — па 1471) — літоўскі баярын.

Галоўным уладаньнем была Ваверка ў Лідзкім павеце.

## Імя

Імя Алехна ёсьць вытворным ад імя Аляксандар.

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Olechno Dyl* (28 ліпеня 1449 году); *Олехну Кголикгиновичу пять чоловековъ* (*Олехно Кголикгинович*; 1440—1492 гады); *Судъку да Олехну Кголикгиновичомъ земля Белякова* (9 лістапада 1449 году); *Olechno Goliginovicz* (22 лістапада 1460 году).

## Біяграфія
Зь літоўскага баярскага роду, сын Андрэй Гайлігіна гербу «Лебедзь». Меў братоў Андрэя, Міхайлу і Сутку.

Навучаўся ў Кракаўскім унівэрсытэце. 

Ажаніўся з Соф'яй (нявысьветленага паходжаньня). Не пакінуў нашчадкаў.

У 1460 годзе фундаваў касьцёл у Новай (Малой) Ваверцы (інакш — Гарадзішчы), на які ў 1477 годзе рабіла ахвяраваньне яго жонка.

## Мова і культура

Ягоная ўдава Соф'я ў сваім лацінамоўным тэстамэнце, паводле волі памерлага мужа, зрабіла наданьні касьцёлу ў Ваверцы, дзе ўпамінула «*народную*» назву «*бочкі*» (*alias beczki*), а таксама «*[[сьцірта]]*»  (*styrtae*). Гэта адпавядае многім іншым тагачасным лацінскім граматам літоўскіх князёў і баяраў, дзе з азначэньнем «народны» («гутарковы») падаваліся менавіта беларускія словы.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Гайлігінавіч, Алехна Дыль