Уладзімер Басалыга

**Уладзі́мер Само́йлавіч Басалы́га** (1 красавіка 1940, Слуцак, БССР — 7 чэрвеня 2020) — беларускі і савецкі графік. Брат Міхаіла Басалыгі.

## Біяграфія
У 1960 годзе скончыў Менскую мастацкую вучэльню імя Глебава, у 1967 — Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. З 1966 па 1971 гады працаваў галоўным мастаком Управы мастацкай прамысловасьці Міністэрства мясцовай прамысловасьці БССР, з 1971 па 1980 — галоўным мастаком Мастацкага фонду БССР.

У пачатку 1980-х быў звольнены пасьля даносу ў КДБ, за тое, што ён крытыкаваў расейскага палкаводца Аляксандра Суворава, які здушыў паўстаньне Тадэвуша Касьцюшкі. Пасьля гэтага мастак 9 гадоў быў беспрацоўным. Усё наладзілася толькі з распадам Савецкага Саюзу.

З 1989 па 1992 — старэйшы выкладчык, з 1992 па 1999 — дэкан, дацэнт мастацкага факультэту Беларускай акадэмі мастацтваў. З 1999 — намесьнік старшыні, а з 2001 па 2007 — старшыня Беларускага саюзу мастакоў.

Быў жанаты, трое дзяцей, тры ўнукі.

Памёр 7 чэрвеня 2020 году.

## Творчасьць
Творчасьць Уладзімера Басалыгі як мастака-графіка пачынаецца з афармленьня зборніка вершаў Сяргея Грахоўскага. Сярод найбольш цікавых прац у кніжнай графіцы — ілюстрацыі да кнігі «Мая Іліяда» Ўладзімера Караткевіча, «Крык жураўліны» Максіма Танка, «Невадам зь Нёмана» Ларысы Геніюш. З канца 1970-х і ўсе 1980-я гады працаваў над графічнай сэрыяй «Помнікі дойлідзтва Беларусі», якую склалі больш за тры дзясяткі аўтарскіх твораў. На стварэньне сэрыі натхніў Уладзімер Караткевіч, якога Басалыга лічыў сябрам і аднадумцам.

У рэспубліканскіх і ўсесаюзных выставах удзельнічаў з 1963 году. Асноўныя жанры працаў: кніжная і станковая графіка, дэкаратыўна-прыкладное мастацтва, эксьлібрысы.

Для творчасьці Ўладзімера Басалыгі характэрныя повязь з традыцыямі беларускага народнага мастацтва, яркая дэкарацыйнасьць, глыбокае пранікненьне ў задуму літаратурнага твору. Галоўныя тэмы творчасьці зьвязаныя з нацыянальнай культурай, традыцыйным побытам, народнымі вераваньнямі, беларускай мовай (сэрыя «Мова наша родная»), архітэктурай (распачатая ў 1977 годзе нізка «Помнікі дойлідзтва Беларусі» працягваецца і цяпер).

## Творы
Выявы да кніг:
* «Перазовы» Ніла Гілевіча (Менск, 1967),
* «Ключ жураўліны» і «Хай будзе святло» Максіма Танка (Менск, 1972, разам з братам),
* «Добро пожаловать!» Петруся Броўкі (Менск, 1972, разам з братам),
* альбом «Гравюры Францыска Скарыны» (Менск, 1972),
* «Ладушки-Ладки» (разам зь Е. Лось, Н. Паплаўскай, 1977).

Станковые працы:
* «Уважайте родное слово» (1976)
* трыптых «Песня трудолюбию» (1976)
* «Державы нашей сердце, цвети, родной мой Минск» (1976)
* «Воспоминания о земле», «Земное и космическое» (1976)
* сэрыя «Памятники зодчества Белоруссии» (1977)
* партрэт Мікалая Гусоўскага (1980, літаграфія)

## Узнагароды
* Мэдаль Францішка Скарыны (1990).
* Больш за 40 дыплёмаў рэспубліканскіх, міжрэспубліканскіх і ўсесаюзных конкурсаў мастацтва кнігі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Художники Советской Белоруссии. — Мн., 1976. С. 32
* Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 1. — Мн., 1984. С. 310—311.
*  — С. 328
*  — С. 338
* Беларускі саюз мастакоў: Энцыклапедычны даведнік. — Мн., 1998. С. 56.

## Вонкавыя спасылкі
* Belarus Today

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцку
Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Узнагароджаныя мэдалём Францішка Скарыны
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў