Палац Радзівілаў (Вільня)

**Палац Радзівілаў** — помнік архітэктуры XVII стагодзьдзя ў Вільні. Знаходзіцца ў Старым Месьце, на рагу Віленскай і Людвісарскай вуліцаў. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Рэгістру культурных каштоўнасьцяў Летувы.

Комплекс складаўся з 2-павярховага галоўнага корпуса, двух бакавых крылаў, а таксама пяці 3-павярховых павільёнаў (чатыры на кутох комплексу, адзін — у цэнтры галоўнага корпуса). Захаваліся два карпусы — паўночны і ўсходні, а таксама паўночны павільён.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
У XVI ст. гэты пляц, разьмешчаны за Вялейскай брамай гарадзкога мура на маляўнічым пагорку, належаў Кішкам, якія мелі тут драўляную сядзібу. Відаць, праз шлюб Барбары Кішкі зь Юрыем Радзівілам «Геркулесам» (памёр у 1541), кашталянам віленскім і гетманам вялікім сядзіба перайшла ў валоданьне Радзівілаў, у спадчыну Мікалаю «Рудому» і яго сыну Крыштапу Мікалаю «Перуну». Да 1653 году архітэктар з майстэрні Канстантына Тэнкалі збудаваў мураваную рэзыдэнцыю ваяводы віленскага і гетмана вялікага Януша Радзівіла.

За часамі вайна Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў палац спустошылі маскоўскія захопнікі. Яшчэ больш ён пацярпеў у Вялікую Паўночную вайну.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У 1807 годзе Дамінік Геранім Радзівіл перадаў будынак палаца Віленскаму таварыства дабрачыннасьці. У XIX — пачатку XX стагодзьдзя карпусы, якія складалі палац, неаднаразова рамантаваліся або радыкальна перабудоўваліся пад утылітарныя мэты.

За часамі Першай сусьветнай вайны некаторыя часткі палаца зруйнавалі, захавалася каля паловы пачатковых муроў.

### Найноўшы час
У 1967 годзе архітэктар Вітаўтас Дварышкіс падрыхтаваў праект кансэрвацыі і рэстаўрацыі палаца. У 1979—1984 годзе паводле праекту архітэктара Эвалдаса Зулонаса праводзілася аднаўленьне паўднёва-заходнага павільёну, у якім разьмясьціўся цэнтральны лектор таварыства «Веды». У астатніх карпусах былога палаца былі жылыя кватэры і інтэрнат.

У 1990 годзе скончылася аднаўленьне паўночна-заходняга павільёну і прамежкавага будынка. У адрэстаўраваным палацы разьмясьцілася філія Летувіскага мастацкага музэю — Музэй палаца Радзівілаў.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Пачатковая сымэтрычная структура палаца набліжала яго да палацаў позьняга Рэнэсансу у Францыі. П-падобны ў пляне палацавы комплекс ахопліваў вялікі дзядзінец — курданэр. Унутраны плян зьмяніўся і не аднаўляўся.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (1623-55).jpg|Плян, 1623—1655 гг.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (1650).jpg|Плян, 1650 г.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił, Kaplica. Вільня, Радзівіл, Людвісарская, Капліца (XIX).jpg|Капліца, XIX ст.


Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (M. Januševič, 1655, 1838).jpg|Паводле мэдалі 1655 г. М. Янушэвіч, 1838 г.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (M. Januševič, 1655, XIX).jpg|Паводле мэдалі 1655 г. М. Янушэвіч, XIX ст.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (1939).jpg|1939 г.


### Гістарычныя здымкі

Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (J. Bułhak, 1913).jpg|Я. Булгак, 1913 г.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (J. Bułhak, 1913) (2).jpg|Я. Булгак, 1913 г.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (J. Bułhak, 1913) (3).jpg|Я. Булгак, 1913 г.


Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (J. Bułhak, 1913) (4).jpg|Я. Булгак, 1913 г.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (J. Bułhak, 1913) (5).jpg|Я. Булгак, 1913 г.
Vilnia, Ludvisarskaja, Radzivił. Вільня, Людвісарская, Радзівіл (J. Bułhak, 1913) (6).jpg|Я. Булгак, 1913 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Радзівілаў
Катэгорыя:Барочная архітэктура ВКЛ
Катэгорыя:Стары горад (Вільня)