open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Помнік расейска-грузінскага сяброўства

**По́мнік расе́йска-грузі́нскага сябро́ўства** або **Помнік Гео́ргіеўскаму тракта́ту** — помнік архітэктуры XX стагодзьдзя, усталяваны ў 1983 року ў адзначэньне двухсотгодзьдзя Георгіеўскага трактата і на знак сяброўства між Грузіяй ды РСФСР. Знаходзіцца на Вайсковай грузінскай дарозе між курортам Гудауры і перавалам Джвары, зь відам на «Даліну д’ябла».

Уяўляе зь сябе паўкруглую пабудову з камяню і бэтону. На ўнутранай дузе помніка створаная вялікая мазаічная фрэска мастакоў ,  і  з выявамі з грузінскай і расейскай гісторыі. Аўтар праекту помніка — архітэктар .

## Галерэя

Devils_Valley.jpg|Помнік і Даліна д’ябла
Russian-Georgian Friendship Monument (62).jpg|Пано з радкамі Шаты Руставэлі
格俄友谊观景台2.jpg|Унутры помніка
View from the Russia-Georgia friendship monument.JPG|Від з помніка
Russia–Georgia Friendship Monument Gruzia 2019 5.jpg|Ваколіцы
Treaty of Georgievsk Monument-20-Ausblick-2019-gje.jpg|На ўваходзе ў помнік


## Крыніцы

Катэгорыя:Помнікі Грузіі
Катэгорыя:Збудаваньні Мцхэты-Мтыянэці
Катэгорыя:Славутасьці Мцхэты-Мтыянэці
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1983 годзе
Юзэфа Чэйчыце

**Юзэфа Чэйчыце** (; 19 траўня 1922, Алекнас, Юадупскі павет, Летува — 13 красавіка 2022, Вільня, Летува) — летувіская жывапісіца, сцэнографка, паэтка.

## Жыцьцяпіс

У 1942—1948 гг. навучалася ў Летувіскім інстытуце мастацтва. Адлічаная, калі сям’я была сасланая ў Сыбір. Пазней, у 1953 годзе экстэрнам скончыла Летувіскі інстытут мастацтва, абараніла дыплём па спэцыяльнасьці «тэатральная дэкаратарка».

З 1945 году працавала сцэнографкай у летувіскіх тэатрах.

У 1949—1954 гг. ― артыстка Клайпедзкага драматычнага тэатру, 1954—1961. ― галоўная мастачка тэатру.

У 1962—1978 гг. ― мастачка Летувіскай кінастудыі.

У 1998 годзе ўзнагароджаная Дзяржаўнай прэміяй у галіне культуры і мастацтва.

Памерла 13 красавіка 2022, крыху не дажыўшы да 100-годзьдзя. Пахаваная ў Вільні на Раканціскіх могілках.

## Творчасьць

Мастачка стварыла канцэптуальныя ляканічныя формы сцэнаграфіі для каля 60 спэктакляў, дэкарацыі і касьцюмы да кінафільмаў.

Стварыла абстрактны жывапіс («Штосьці падобнае» 1960, «Вецер» 1965, «Хірасіма» 1975, «Час» 1980, «Апошняя песьня» 1994), графіку, кераміку. Яе адрозьнівалі строгія кампазіцыі, выразнасьць жывапісу, характэрнае спалучэньне цёплых і халодных колераў, фактуры і плоскасьці.

З 1954 году ўдзельнічала ў выставах жывапісу і сцэнаграфіі ў Летуве і за мяжой, у пэрсанальных выставах: Клайпеда — 1959 год, Вільня — 1982, 1989, 1991 і 1994—2000, 2016, 2019 гг., Коўна — 1989, Ракішкі — 2012 год.

## Сцэнаграфія

• Карлё Гальдоні. Верны сябар, 1952

• Уільям Шэксьпір. Дванаццатая ноч, 1954, Атэла, 1960.

• Мальер. Тарцюф, 1955, Не па сваёй ахвоце лекар, 1956.

• Этэль Войніч. Авадзень, 1959.

• Юстынас Марцынкявічус. Кроў і попел, 1961.

## Творы

• Sakymai, eilėraščiai (Прыказкі, вершы), 1997.

• Juzefa Čeičytė. Tapyba, albumas (Жывапіс, альбом), 1999.

• Šlamėjimas: (вершы) / Juta Čeičytė. — Vilnius: Regnum fondas, 2002.

## Крыніцы

Катэгорыя:Летувіскія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Летувіскія паэткі
Катэгорыя:Летувіскія літаратаркі
Катэгорыя:Летувіскія сцэнаграфісты
Мажа (вёска)

**Ма́жа** (таксама *Ма́жа, н. (за Ма́жам)*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету.

## Гісторыя
Вёска вядома з 1846 году.

## Насельніцтва
* 2009 год — 791 чалавек
* 2017 год — 636 чалавек, 248 двароў

## Адукацыя
міні|зьлева|Капыльскі дзяржаўны каледж
* Капыльскі дзяржаўны каледж
* Школа

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Вусава (Менская вобласьць)

**Ву́сава** (таксама *У́сава*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Капыльскага сельсавету.

## Славутасьці

Мураваная каталіцкая капліца ў Вусава была пабудавана ў 1863 годзе і асьвечана. Адрамантавана ў 1898 годзе, асьвечана ксяндзом Далецкім. 11 сьнежня 1900 году за № 5287 на імя Менскага губэрнатара паступіў загад Міністэрства ўнутраных спраў Расейскай імпэрыі па дэпартамэнту духоўных спраў іншаземных веравызнаньняў аб дазволе правядзеньня ў гэтай капліцы богаслужэньняў. У цяперашні час капліца знаходзіцца ў занядбаным стане.

### Страчаная спадчына

* Сядзіба Плятэраў.

## Насельніцтва
* 2009 год — 63 чалавекі

## Асобы
* Міхаіл Чыгір — другі Прэм'ер-міністар Рэспублікі Беларусь

## Крыніцы

Катэгорыя:Капыльскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Кацельнікі

Назву **Кацельнікі** маюць:

## Населеныя пункты
## Беларусь
* Кацельнікі — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласьці Беларусі

## Расея
* Кацельнікі — горад у Маскоўскай вобласьці Расеі

## Іншае
* Кацельнікі — станцыя Маскоўскага мэтрапалітэну
Кацельнікі (вёска)

**Каце́льнікі** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавету.

Да 24 траўня 1960 году вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаваньні Капыльскага пассавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 54 чалавекі

## Асобы
* Ян Сыльвэстар Наркевіч-Ёдка (1845 — пасьля 1918) — рэвалюцыянэр і інжынэр-будаўнік.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Дарагавіца

**Дарагаві́ца** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавету.

Да 24 траўня 1960 году вёска ўваходзіла ў склад Бабаўнянскага сельсавету<.

## Насельніцтва
* 2009 год — 33 чалавекі
* 2019 год — 19 чалавек

## Асобы
* Зоф’я Тжашчкоўская (1847—1911) — польская і беларуская пісьменьніца, перакладчыца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Душава

**Ду́шава** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца напрыканцы XVII ст. як маёнтак у Наваградзкім ваяводзтве, уласнасць старадубаўскага войскага Яна-Міхала Шаблоўскага, што дасталася яму ў пасаг ад жонкі, Ганны Мамінскай.

## Насельніцтва
* 2009 год — 307 чалавек
* 2019 год — 268 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Міжнародны конкурс хабанэры і паліфаніі (Торэвіеха)

**Міжнаро́дны ко́нкурс хабанэ́ры і паліфані́і** — штогадовы конкурс хоравых сьпеваў, які ладзіцца ў Торэвіесе (Алікантэ, Валенсія) ды мае статус  Гішпаніі.

Адбываецца ўлетку цягам тыдня, звычайна ў канцы ліпеня — пачатку жніўня. Удзельнікі конкурсу выконваюць хоравыя сьпевы, у тым ліку ў жанры .

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына 

Катэгорыя:Торэвіеха
Катэгорыя:Валенсійская музыка
Катэгорыя:Фэсты правінцыі Алікантэ
Катэгорыя:Фэсты міжнароднага турыстычнага значэньня Гішпаніі
Катэгорыя:Гішпанскія музычныя фэстывалі
БПП

* Беларуская партыя працоўных
* Беларуская патрыятычная партыя
Пацейкі

**Паце́йкі** — вёска ў  Беларусі, каля ракі Чайкі. Цэнтар сельсавету Капыльскага раёну Менскай вобласьці. Знаходзяцца за 10 км на паўночны захад ад Капылю, за 125 км ад Менску.

## Назва

Поціка або Пуціка (Poticho, Putico) — імя германскага паходжаньня. Адпаведнасьць літоўскіх імёнаў на -ейка (-іка) германскім імёнам з суфіксам -к- (Вілейка — Wilico, Мінейка — Minnico, Радзейка — Radecke < Radacho і г. д.) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў.

## Гісторыя

Паселішча Пацейкі было вядома яшчэ ў XVI стагодзьдзі, а назва яго пайшла ад прозьвішча Пацей. Адам Пацей быў выхадцам з буйнога магнацкага роду і ўладальнікам гэтых мясьцін. У той час паселішча было цэнтрам воласьці Навагруадзкага павету, які належаў Радзівілам. У ХVIII стагодзьдзі яно ўвайшло ў склад Слуцкага павету. У 1793 годзе была пабудавана Пакроўская царква, якая, на жаль, не захавалася. У 1861 годзе адкрыта царкоўна-прыходскае вучылішча, пазьней — народнае вучылішча з рамесьленым клясам, у 1921 годзе — школа І ступені.

У 1924 годзе Пацейкі сталі цэнтрам сельсавета. У 20-я гады мінулага стагодзьдзя тут быў арганізаваны калгас імя Блюхера, які потым быў перайменаваны ў калгас «Радзіма», «Прагрэс», СВК «Пацейкі» і у 2000-х — ААТ «Прагрэс 2010».

## Насельніцтва
* 2000 год — 421 чалавек, 153 двароў
* 2009 год — 402 чалавекі
* 2019 год — 377 чалавек

## Крыніцы

## Літаратура
*  — С. 241.
* 

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Бабінавіцкі заказьнік

**Бабі́навіцкі заказьнік** — рэспубліканскі заказьнік Беларусі, абвешчаны ў верасьні 1998 году на поўдні Лёзьненскага раёну Віцебскай вобласьці.

Быў заснаваны для захаваньня краявідаў з каштоўнымі лясамі і рэдкімі відамі жывёлаў і расьлінаў. На 2004 год плошча складала 10 547 гектараў. Краявіды былі на 75 % з паверхневым заляганьнем азёрна-ледавіковых пяскоў і супескаў, а таксама на 25 % узвышаныя плятопадобныя з заляганьнем азёрна-ледавіковых суглінкаў і гліны. Плоскі рэльеф быў месцамі бугрысты з рачнымі далінамі і лагчынамі, выдмамі, камавымі і марэннымі ўзроркамі. Пераважалі дзярнова-слабападзолістыя і пясчаныя, супясчаныя і сугліністыя глебы. Пад лесам было 94 % земляў. У асноўным гэта былі хваёвыя, яловыя і бярозавыя лясы. Таксама сустракаліся паплавы і сухадольныя лугі. Расьлінны сьвет налічваў каля 500 відаў найвышэйшых судзінкавых расьлінаў, зь іх 11 было ў Чырвонай кнізе Беларусі: шыракалісты званочак, паўночная лінея і ажывальны луньнік, чарапіцавы шпажнік і мужчынскі ятрышнік. Жывёльны сьвет улучаў 145 відаў надземных хрыбетных, у тым ліку 11 відаў, занесеных у Чырвоную кнігу: чорны бусел, вялікі кулён і буры мядзьведзь, пугач і рысь, сплюшка і дамавы сыч. У заказьніку месьціліся Зелянское возера і возера Сітна, а таксама вадасховішча Валкосьсе з гідраэлектрастанцыяй. У расьлінным сьвеце сустракаліся 460 відаў травяністых, 18 відаў хмызьнякоў і 17 відаў дрэваў. Праз Бабінавіцкі заказьнік працякалі 4 ракі: Лучоса, Чарніца, Вярхіта і Ўзьменка.

24 сьнежня 2019 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № «Аб пераўтварэньні рэспубліканскіх заказьнікаў «Бабінавіцкі» і «Казьянскі», якія перасталі быць краявіднымі. Паводле Пастановы, Бабінавіцкі заказьнік перадалі ў кіраваньне Лёзьненскага раённага выканаўчага камітэту. Яго плошчу пашырылі на 9 % да 11 514,72 га. Заказьнік месьціўся на 11 051,22 га (96 %) «Лёзьненскай лясной гаспадаркі» ў Бабінавіцкім і Дабрамысьлінскім лясьніцтвах, а таксама на 224,62 га ААТ «Віцебскі алеяэкстракцыйны завод», 190,74 га ААТ «Барсеева» і 48,14 га Лёзьненскага райвыканкаму. Улетку 2021 году ў заказьніку стварылі экасьцяжыну даўжынёй 800 мэтраў, уздоўж якой усталявалі інфармацыйныя стэнды, агарадзілі мурашнікі і разьмясьцілі фэрамонныя пасткі для жукоў-караедаў. У стварэньні экасьцяжыны ўзялі ўдзел «Лёзьненская лясная гаспадарка», Лёзьненская раённая інспэкцыя прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяродзьдзя, а таксама сярэдняя школа Дабрамысьляў.

## Глядзіце таксама
* Бабінавіцкі сельсавет

## Крыніцы

Катэгорыя:Заказьнікі рэспубліканскага значэньня Беларусі
Катэгорыя:Геаграфія Лёзьненскага раёну
Катэгорыя:Катэгорыя МСАП IV
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1998 годзе
Пнівада

**Пні́вада** — былая вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіла у склад Пацейкаўскага сельсавету.

Ліквідаваная ў 2017 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Капыльскага раёну
Крывое Сяло (Капыльскі раён)

**Крыво́е Сяло́** (таксама *Крывасёлкі, мн.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 15 чалавек
* 2019 год — 11 чалавек

## Славутасьці
* Сядзібна-паркавы комплекс Пашкевічаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Пацейкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Торэвіеха

**Торэвіеха** (; ) — места і грамада ў правінцыі Алікантэ Валенсійскай супольнасьці Гішпаніі, на паўднёва-ўсходнім Белым беразе Міжземнага мора.
 
Знаходзіцца за 50 кілямэтраў на поўдзень ад Алікантэ. Насельніцтва — 83 тыс. (2019). Першапачаткова заснаваная як солездабыўчая і рыбацкая вёска.

## Мінуўшчына
Назва места паходзіць ад старажытнай вартавой вежы ( — 'старая вежа'), якая здаўна тут стаяла. У 1803 року Карл IV загадаў пачаць тут будаўніцтва паселішча дзеля здабычы солі. У 1829 землятрус цалкам зьнішчыў мястэчка, але яно хутка было адноўленае. У 1931 Альфонса XIII надаў Торэвіесе статус места.

У XIX стагодзьдзі здабытую соль збольшага прадавалі ў Швэцыю ды Нідэрлянды. З пачатку XX стагодзьдзя чвэрць атрыманай солі сталі пастаўляць на ўнутраны рынак. Дагэтуль солездабыча застаецца асноўнай галіной прамысловасьці Торэвіехі.

Апошнім часам адбываецца разьвіцьцё турыстычнай сфэры. Вялікая колькасьць брытанцаў, ірляндцаў, немцаў і скандынаваў пражываюць тут цэлы год, а гішпанцы купляюць у Торэвіесе другі дом.

## Транспарт
Торэвіеху перасякае дарога Н-332 з Картахэны.

## Турыстычная інфармацыя

* *Катэдра Беззаганнага Зачацьця*, узьведзеная ў 1789, у 1844 рэканструяваная з камянёў, узятых з арыгінальнай *Старой вежы*.
* *Касьцёл Дзевы Марыі Ружанцовай* (Ля-Мата), збудаваны ў 1896.
* *Грэбля Левантэ* даўжынёй 1600 м.
* *Парк нацыяў*  — паменшаная копія Эўрапейскага кантынэнту
* *Музэй мора і солі*
* *Плывучы музэй падводнай лодкі С-61*
* *Плывучы музэй патрульнай лодкі Альбатрос III*
* *Пляцоўкі солі* — у 1777—1958 роках служылі солезапасным магазынам і вэрф’ю.
* *Солевыя капальні* — дзьве солевыя лягуны на захад ад места
* *Музэй хабанэры «Рыкарда Ляфуэнтэ»
* *Музэй Вялікадня*
* *Музэй натуральнай гісторыі Торэвіехі* ў будынку старога чыгуначнага вакзалу
* *Парк ветрака''

## Вядомыя асобы
* Хаакін Чарапрэта (1871—1951) — палітык
* Нікола Кун — тэнісіст

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Самакіраваньне Торэвіехі 
* Падарожнік па Торэвіесе 
* 


Катэгорыя:Марскія курорты Гішпаніі
Возера Жураўлінае (заказьнік)

**Возера Жураўлінае** () — гідралягічны заказьнік мясцовага значэньня на Ўкраіне. Разьмешчаны ў межах Палтаўськага раёну Палтаўскае вобласьці, у заходняе частцы сяла Падазёрка.

Плошча 51 га (балота — 38,3 га, возера — 12,7 га). Стан прысвоены згодна з рашэньнем аблрады ад 27.10.1994 року. Знаходзіцца ў веданьні: Дэйкалаўскае сельскае рады.

Стан прысвоены для зьберажэньня водна-балотных угодзьдзяў вакол возера на левабярежнае пойме рэчкі Грунь (прытока Грунь-Ташані). Месце гняздаваньня водна-балотных птахаў.

## Краявід

Гідрологічний заказник Озеро Журавлине.jpg|Возера Жураўлінае.Надпіс
Липень 2020. Гідрологічний заказник "Озеро Журавлине" 04.jpg|Ліпень 2020. Гідралягічны заказьнік "Возера Жураўлінае" 
Заказник "Озеро Журавлине".jpg|Краявід возера Жураўлінае.


## Літаратура
* Державний кадастр територій та об'єктів природно-заповідного фонду України станом на 01.01.2013; (6. Озеро «Журавлине»)
* Заказник гідрологічний «Озеро Журавлине»

Катэгорыя:Гідралягічныя заказьнікі Палтаўскай вобласьці
Катэгорыя:Прыродна-запаведны фонд Зянькоўскага раёну
Катэгорыя:Прыродаахоўныя аб’екты, заснаваныя 1994
Катэгорыя:Азёры Палтаўскай вобласьці
Жураўлінае

**«Жураўлі́нае»** () — возера гідралагічная славутасьць прыроды мясцовага значэньня ва Ўкраіне. Аб’ект прыродна-запаведнага фонду Сумской вобласьці.

Знаходзіцца ў межах Сумскога раёну Сумской вобласьці, на паўночны ўсход ад вёскі Сьцінка.

Плошча 1,9 га. Стан нададзены ў адпаведнасьці з рашэньнем аблвыканкаму № 609 ад 23.12.1981. Знаходзіцца ў падпарадкаваньні: Верхнесыравацкі сельсавет, ДП «Сумскі агралясгас» (квартал&nbsp;30, выд.&nbsp;10).

Стан нададзены для захаваньня маляўнічага ляснога возера ў пойме ракі Сыравата. Пасярэдзіне возера ёсьць востраў, парослы альхою і бярозаю, а вакол возера пераважна сасновы лес.

## Гісторыя

Утварыўся ў выніку ўдару мэтэарыта 18 ліпеня 1740 г. (самы вялікі кратэр ад падзеньня адколу гэтага метэарыта). З-за блізкасьці да ракі Сыраватка кратэр быў запоўнены вадой і зарос торфам.

У пачатку XX ст. паны Залатніцкія (Залізьнякі) здабывалі торф з возера з дапамогай торфарэзкі. У сярэдзіне высахлага возера ўпала машына, і возера зноў разлілося. На аснове кінутай машыны ўтварыўся востраў, які спачатку зарос травой, а потым карчамі.

У 1980—2010 гадах возера было папулярным месцам адпачынку. Вакол хвойны лес, у возеры мяккая ёдаваная вада, побач невялікая база адпачынку. Да 2021 году возера зарасло карчамі і апусьцела.

## Глядзіце таксама
* Возера Жураўлінае (заказьнік)

## Літаратура
* Список природоохоронних територій (Сумська обл.)
* М.Тесля — «Історія сіл Залізняк та Верхня Сироватка», видавництво «Козацький вал», Суми, 2009.
* О.Десятниченко — «Історія Самотоївки від навдавніших часів», видавництво «Діса-плюс», Харків, 2014.

Катэгорыя:Гідралягічныя помнікі прыроды Сумской вобласьці
Катэгорыя:Запаведны фонд Сумскога раёну
Катэгорыя:Прыродаахоўныя аб'екты, заснаваны ў 1995 годзе
Катэгорыя:Азёры Сумской вобласьці
Чырвоная Дубрава

**Чырво́ная Дубра́ва**, да 1964 году — **Макраны** (таксама *Кра́сная Дубро́ва, Кра́сная Дубра́ва, Чырво́ная Дубро́ва, Макра́ны, мн.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Семежаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 347 чалавек
* 2019 год — 230 чалавек

## Асобы
* Іван Ралько (1929—1979) — беларускі літаратуразнавец, крытык, паэт.
* Мікалай Васілеўскі (1928—1989) — беларускі мовазнавец. Нарадзіўся ў в. Макраны, якая ў 1961 зьлілася з в. Чырвоная Дуброва.

## Славутасьці
* Руіны малочнага заводу (XIX ст.).
* Крыпта капліцы-пахавальні (XIX ст.).
* Царква Сьв. Георгія (1866).

### Страчаная спадчына

* сядзіба Вайніловічаў «Макраны» (1-я чвэрць XIX ст.).

## Крыніцы

Катэгорыя:Семежаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Блакітная гадзіна

**Блакі́тная гадзі́на** () — пэрыяд зьмярканьня раніцою ці ўвечары, калі сонца ўжо значна паглыбілася за гарызонт. За гэты час пазасталае сонечнае сьвятло набывае ў асноўным блакітнае адценьне. Гэтае адценьне адрозьніваецца ад колеру неба ў ясны дзень, бо яно выкліканые рэлееўскім расьсейваньнем. Паколькі сонца ў гэты час ужо далёка за гарызонтам, сінія даўжыні хваляў сонечнага сьвятла дамінуюць праз паглынаньне Шапюі, выкліканага азонам. Тэрмін выкарыстоўваецца ў гутарковай мове і па сутнасьці яму бракуе афіцыйнага вызначэньня. Блакітная гадзіна адносіцца да стану натуральнага асьвятленьня, якое звычайна мае месца на досьвітку або ў прыцемках.

Многія мастакі цэняць гэты пэрыяд за якасьць мяккага сьвятла. Фатографы выкарыстоўваюць блакітную гадзіну дзеля даданьня ў свае фатаздымкі спакойнага настрою. Пры фатаграфаваньні ў блакітную гадзіну можна спрыяльна здымаць аб’екты, якія маюць штучныя крыніцы сьвятла, як то будынкі, помнікі, гарадзкія пэйзажы і масты. Блакітная гадзіна звычайна доўжыцца каля 20—30 хвілінаў адразу па заходзе сонца і непасрэдна перад ягоным узыходам. Напрыклад, калі сонца заходзіць у 18:30, пачатак блакітнай гадзіны прыпадзе на 18:40, а доўжыцца яна будзе да 19:00. Калі сонца ўзыходзіць у 7:30 раніцы, блакітная гадзіна пачнецца а 7 раніцы і будзе цягнуцца да 7:20 раніцы. Час году, месцазнаходжаньне і якасьць паветра ўплываюць на дакладны час блакітнай гадзіны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Усё пра блакітную гадзіну.

Катэгорыя:Прыродныя зьявы
Катэгорыя:Ноч
Стыў Бушэмі

**Сты́вэн Ві́нсэнт Бушэ́мі** (; нар. , Бруклін, Нью-Ёрк, ЗША) — амэрыканскі актор і рэжысэр. Ляўрэат прэміяў «Эмі» і «Залаты Глёбус». 

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Брукліне ў сям’і санітарнага работніка італьянскага паходжаньня, які служыў у войску і браў удзел у Карэйскай вайне. Мае двух братоў, адзін зь якіх таксама стаў акторам. Гадаваўся каталіком. У школе займаўся барацьбой, выступаючы за школьную каманду, і браў удзел у драматычнай трупе.

Вядомасьць Бушэмі прынесьлі такія фільмы, як то *«[[Разьвітальныя позіркі]]»* (1986), *«[[Нью-Ёрскія гісторыі]]»* (1989), *«[[Таямнічы цягнік]]»* (1989), *«[[Шалёныя псы]]»* (1992), *«[[Роспачны]]»* (1995), *«[[Паветраная турма]]»* (1997), *«[[Армагедон (фільм, 1998)|Армагедон]]»* (1998), *«[[Шэрая зона (фільм)|Шэрая зона]]»* (2001), *«[[Прывідны сьвет]]»* (2001), *«[[Вялікая рыба (фільм)|Вялікая рыба]]»* (2003) і *«[[Сьмерць Сталіна]]»* (2017). Ён таксама вядомы дзякуючы супрацоўніцтву з братамі Коэн, у якіх здымаўся ў фільмах *«[[Мілерава скрыжаваньне]]»* (1990), *«[[Бартан Фінк]]»* (1991), *«[[Падручны Гадсакера]]»* (1994), *«[[Фарга (фільм, 1996)|Фарга]]»* (1996) і *«[[Вялікі Лябоўскі]]»* 1998).

На тэлебачаньні Бушэмі вядомы дзякуючы ролі Накі Томпсана ў крымінальным тэлесэрыяле *«[[Падпольная імпэрыя]]»* (2010—2014), якая прынесла яму прэмію «Залаты Глёбус», дзьве прэміі Гільдыі кінаактораў ЗША, а таксама дзьве намінацыі на «Эмі». Бушэмі дэбютаваў у якасьці рэжысэра ў 1996 годзе, зь фільмам *«[[Пад шатамі крон]]»*. Ён таксама зьняў фільмы *«[[Зьверафабрыка]]»* (2000), *«[[Самотны Джым]]»* (2005) і *«[[Інтэрвію (фільм, 2007)|Інтэрвію]]»* (2007), і эпізоды такіх сэрыялаў, як то *«[[Забойны аддзел (тэлесэрыял)|Забойны аддзел]]»*, *«[[Клан Сапрана]]»*, *«[[Турма Оз]]»*, *«[[30 уразаў]]»* і *«[[Мэдычная сястра Джэкі]]»*.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Акторы і акторкі ЗША
Жываглодавічы (Капыльскі раён)

**Жывагло́давічы** (пазьней — *Першамайскі*) — пасёлак у Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Семежаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 6 чалавек
* 2019 год — 3 чалавекі

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Семежаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Ядвіга Разьдзялоўская

**Ядвíга Разьдзялóўская** (дзявоцкае прозьвішча Лясе́ўская, польск.: *Jadwiga Lesiewska-Rozdziałowska*; 1 сакавіка 1902, Бяла-Падляска, Польшча — 26 жніўня 1992, Маладэчна, Беларусь) — беларуская жывапісіца. Заслужаная дзяячка культуры Польшчы (1982). Сябра Саюзу мастакоў Беларусі.  

## Жыцьцяпіс

Нарадзілася ў м. Бяла-Падляска. Дзяцінства і юнацтва правяла ў Замосьці. У 1922 годзе скончыла ў мясцовую гімназію.

У Прамыслова-мастацкай школе ў Любліне прайшлі два гады яе жыцьця — з 1929-га па 1931-ы. Там яе настаўнікам быў вучань Яна Матэйкі, славуты мастак-жывапісец, графік і вітражыст Юзаф Мэхофэр.

Скончыла ў 1939 годзе Варшаўскую мастацкую школу. У час вайны знаходзілася на радзіме мужа ў Баранавічах, засталася ў Беларусі. Падчас вайны не пакінула мастацтва. Працуючы ў баранавіцкім фотаатэлье рэтушоркай, пасьпявала пісаць карціны, у тым ліку і на замову. Брала ўдзел у выставах, што адбываліся пад нямецкай акупацыяй у Баранавічах і Менску ў 1942 годзе, удзельнічала ў працы баранавіцкай мастацкай суполкі «Маладая Беларусь». За гэта яе выслалі ў Казахстан.

У 1948 годзе вярнулася ў Беларусь, заснавалася ў Маладэчне. 

З 1957 г. сябра Беларускага саюзу мастакоў.

У 1959—1977 гадах выкладала ў студыі выяўленчага мастацтва ў Маладэчне Менскай вобласьці. Прымала ўдзел у выстаўках у Румыніі, Фінляндыі, Польшчы.

Валодала некалькімі замежнымі мовамі і грала на фартэпіяна.

Памерла Ядвіга Разьдзялоўская ў 1992 годзе, пражыўшы 90 год. Пахаваная на маладэчанскіх могілках побач з магілай свайго мужа.

## Творчасьць

Творчасьці ўласьцівыя гарманічнасьць калярыту, дакладнасьць мастацкага вобраза, лірычнасьць. Аўтарка сюжэтна-тэматычных карцінаў «Немцы адступаюць» (1946), «У рабства» (1947), «Дом-музей П. І. Чайкоўскага ў Кліне» (1951), «Раніца» (1956), «Адам Міцкевіч і Марыля Верашчака ў Туганавічах» (1965); партрэтаў «Дзяўчынка ў ружовым» (1956), «Маладая балерына» (1960), «Цыганка з дзіцем» (1968), «Мастак Б. Шахназараў» (1981); пэйзажаў «Масток» (1956), «Від на аул Кубачы» (1963), «Нясьвіж. Вясна ў парку» (1975), «Вясна ў лесе» (1982); натурмортаў «Кветкі і фрукты», «Вясновы натурморт» (абодва 1963), «Чаромха» (1966), «Белая акацыя», «Натурморт з вінаградам», «Мальвы» (усе 1976), «Натурморт з рабінаю» (1980), «Вязынка», «Рэквіем», «Родныя кветкі» (усе 1982), «Сказ беларускага лесу» (1984) і інш. 

Працавала таксама ў графіцы.

Спадчына Разьдзялоўскай разнастайная ў жанравых адносінах: тэматычная карціна, пэйзаж, інтэр’ер, партрэт, натурморт. 

## Крыніцы


Катэгорыя:Нарадзіліся 1 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1902 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Польшчы
Катэгорыя:Беларускія мастачкі
Катэгорыя:Беларускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Асобы Маладэчна
Катэгорыя:Асобы Баранавічаў
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Памерлі ў 1992 годзе
Катэгорыя:Памерлі 26 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў Беларусі
Катэгорыя:Пахаваныя ў Маладэчна
Вялешына 2

**Вялешына 2** (таксама *Друго́е Вяле́шына, Вяле́шына Друго́е, Другі́ Вяле́шын, м.. Падво́р, м.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 14 чалавек
* 2019 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Садкі (Менская вобласьць)

**Садкі́** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 82 чалавекі

## Асобы

* Ірына Фядотава — беларуская вэлягоншчыца, тройчы чэмпіёнка Паралімпійскіх гульняў

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Старыца (Капыльскі раён)

**Ста́рыца** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

У 1924—1954 гадах цэнтар Старыцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 586 чалавек

## Асобы
* Сымон Кандыбовіч (1891—1972) — беларускі дзяржаўны дзеяч на эміграцыі, гісторык.

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Галяндыя (графства)

**Графства Галяндыя** было дзяржавай Сьвятай Рымскай імпэрыі і з 1433 г. часткай Бургундзкіх Нідэрляндаў, з 1482 г. часткай Габсбурскіх Нідэрляндаў і з 1581 г. галоўнай правінцыяй Галяндзкай рэспублікі, часткай якой яно заставалася да Батаўскай рэвалюцыі у 1795 г. Тэрыторыя графства Галяндыя прыкладна адпавядае сучасным правінцыям Паўночная Галяндыя і Паўднёвая Галяндыя ў Нідэрляндах.

Катэгорыя:Гісторыя Галяндыі
Сымон Кандыбовіч

**Сымон Кандыбовіч** (псеўд. Кабыш; , в. Старыца, цяпер Капыльскі раён, Менская вобласьць — , Мюнхэн) — беларускі дзяржаўны дзяяч, гісторык.

## Жыцьцяпіс

Меў вышэйшую адукацыю, працаваў настаўнікам. У часе Першай сусьветнай вайны служыў у войску. У 1922 годзе працаваў старшынёй валаснога выканкаму ў Бабруйскім павеце. Быў дэлегатам Чацьвёртага Усебеларускага зьезду саветаў. З 1926 году — чалец ЦК КП(б)Б. У 1932—37 кіраўнік справамі і ўпаўнаважаны камітэту нарыхтовак СНК БССР.

У 1940 годзе арыштаваны. Падчас нямецкай акупацыі ў ІІ сусьветную вайну супрацоўнічаў з нямецкімі ўладамі. У 1941-43 гадах уваходзіў у кіраўніцтва Беларускай народнай самапомачы. Уваходзіў у склад Беларускай цэнтральнай рады, са студзеня 1944 году кіраўнік яе фінансавага аддзела. Удзельнік ІІ Ўсебеларускага кангрэсу (чэрвень 1944, Мінск).

3 лета 1944 у Нямеччыне. Зьмяніў прозьвішча на Кабыш. Прымаў удзел у працы Беларускага нацыянальнага камітэту. 3 1954 году ў Мюнхэне: супрацоўнік Інстытуту па вывучэньні СССР, у беларускім аддзеле радыёстанцыі «Свабода». Дасьледаваў пытаньні эканамічнай гісторыі. Аўтар артыкулаў у навуковым часопісе беларускай эміграцыі «Запісы», выданьнях Інстытута па вывучэньні СССР па беларускім нацыянальным пытаньні, у якіх рабіў высновы, што нацыянальнаму разьвіццю беларускага народа не спрыяюць ні Польшча, ні Савецкая Расея. Ад 1956 году быў рэфэрэнтам Сакратарыяту Рады БНР па пытаньнях народнай гаспадаркі.

Памёр 17 верасьня 1971 году (такая дата выбітая на помніку, хаця шмат дзе падаецца, што памёр 27 верасьня). Пахаваны ў Мюнхэне на могілках Вэстфрыдгоф (ням. Westfriedhof). 

## Бібліяграфія
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* Кандыбовіч // БЭ ў 18 т. — Т. 7. — Мн., 1998.
* *Юрэвіч Л.* Літаратурны рух на эміграцыі. — Мн., 2002.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Капыльскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слуцкім павеце
Катэгорыя:Памерлі ў Мюнхэне
Катэгорыя:Пахаваныя на мюнхэнскіх могілках Вэстфрыдгоф
Катэгорыя:Беларускія гісторыкі
Катэгорыя:Сябры Рады БНР
Катэгорыя:Сябры Беларускай цэнтральнай рады
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Сябры Беларускай народнай самапомачы
Андросаўшчына (пасёлак)

**Андро́саўшчына** — пасёлак у Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

Да 24  траўня 1960 году пасёлак уваходзіў у склад Вялешынскага сельсавету, да 30 сакавіка 2016 году — у склад Капыльскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 5 чалавек
* 2019 год — 0 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Роспы

**Ро́спы** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 28 чалавек

## Асобы
* Вячаслаў Пратасевіч (1913—1992) — беларускі народны майстар традыцыйных музычных інструмэнтаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Крыніца (Капыльскі раён)

**Крыні́ца** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

Да 8 чэрвеня 1963 году вёска ўваходзіла ў склад Пясочанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 31 чалавек

## Асобы
* Сяргей Дубовік (нар. 1952) — беларускі журналіст, літаратуразнавец. Кандыдат філялягічных навук (2000), дацэнт (2006).

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Андросаўшчына

Назву **Андро́саўшчына** маюць:
## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Андросаўшчына — пасёлак у Капыльскім раёне
** Андросаўшчына — вёска ў Капыльскім раёне
Галяндыя (неадназначнасьць)

**Галя́ндыя** () можа азначаць:

* Галяндыя — гістарычная вобласьць Нідэрляндаў.
* Галяндыя — каралеўства.
* Галяндыя — графства.
* Галяндыя — назва Рэспублікі Злучаных правінцыяў Нідэрляндаў (1581—1795) паводле найбуйнейшай правінцыі.
* Галяндыя — назва сучаснай дзяржавы Нідэрляндаў паводле аднае з правінцыяў.

## Геаграфія
* Галяндыя — гістарычны раён у Севастопалі.
* Галяндыя — бухта ля Севастопалю.
* Галяндыя — яр ля Севастопалю.
* Галяндыя — частка вёскі Гаўлаў у гміне Жонсьня Паянчанскага павету Лодзкага ваяводзтва Польшчы.
* Галяндыя — частка вёскі Бажышковы ў гміне Ліпніца Бытаўскага павету Паморскага ваяводзтва Польшчы.

## Тэхніка
* Галяндыя — флягманскі карабель Амстэрдамскага адміралцейства.
* Галяндыя — карабель Галяндзкай Ост-Індзкай кампаніі.
* Галяндыя — тральшчык Нідэрляндаў.

## Іншае
* Галяндыя — моль зь сямейства Эрэбідаў.
* (1132) Галяндыя — астэроід галоўнага поясу.

## Глядзіце таксама
* Новая Галяндыя
* Голянд
Польшча А і Б

**По́льшча А і Б** — падзел Польшчы паводле гістарычнага, палітычнага і культурнага адрозьненьня паміж заходняй і ўсходняй часткамі краіны. Гэтак званая Польшча А месьціцца на захад ад Віслы. Яна ёсьць значна больш разьвітай і мае хутчэйшы эканамічны рост у параўнаньні з Польшчай Б, якая месьціцца на ўсход ад Віслы. Тым ня менш, існуе меркаваньне аб існаваньні падзелу Польшчы на большую колькасьць рэгіёнаў. Гэтак на думку генэральнага сакратара Польскай гандлёвай палаты Марка Клочка, існуе Польшча А, да якой належаць гарады-цэнтры ваяводзтваў, Польшча Б ёсьць астатняй часткай краіны, а таксама існуе Польшча В, да якой належаць рэгіёны на ўсход ад Віслы, якія патрабуюць іншага стаўленьня. Тым ня менш, вяртаючыся да Польшчы А і Б, сучасная статыстыка беспрацоўя ў Польшчы ў цэлым не паказвае розьніцы ў багацьці паміж двума часткамі і нават мае супрацьлеглую тэндэнцыю ў апошнія гады. То бок, узровень беспрацоўя на паўночным захадзе краіны вышэйшы за гэты паказчык ва ўсходне-цэнтральнай Польшчы.

Розьніца паміж Польшчай А і Б асабліва бачная ў выніках выбараў у гэтых двух рэгіёнах. У 1990-я гады Польшча А аддавала перавагу Зьвязу дэмакратычных левых сілаў (ЗДЛС), як сьвецкаму, сацыяльна-лібэральнаму фактычнаму пераемніку былой кіроўнай партыі ПНР. Зь іншага боку, Польшча Б галасавала альбо за Польскую сялянскую партыю альбо за Салідарнасьць, абодзьве зь якіх прасоўвалі хрысьціянска-дэмакратычныя каштоўнасьці. Парлямэнцкія выбары 2001 году былі адзінымі, калі Польшча А і Б прагаласавала аднолькава, і ЗДЛС здолела здабыць перамогу як на ўсходзе, гэтак і на захадзе краіны. Прыкладна з 2005 году ў Польшчы адбылася перабудова палітычнай сыстэмы. Жыхары Польшчы А падтрымалі лібэральна-кансэрватыўную Грамадзянскую плятформу, у той час як жыхары Польшчы Б за выключэньнем Варшавы, наадварот, схіліліся да падтрымкі нацыянальна-кансэрватыўнай партыі Права і справядлівасьць.

## Крыніцы

Катэгорыя:Эканамічная гісторыя Польшчы
Катэгорыя:Рэгіёны Польшчы
Катэгорыя:Выбарчая геаграфія
Катэгорыя:Эканамічная геаграфія
Капа (лік)

**Капа́** (; ) — лікавая адзінка ў Вялікім княстве Літоўскім з XIV ст., роўная 60 штукам. Паняцьце чэскага паходжаньня ( — куча), зьявілася ў Вялікім княстве Літоўскім разам з распаўсюджваньнем чэскай манэты — праскіх грошаў, таму што 60 праскіх грошаў прыраўноўвалася да 1 праскай грыўні срэбра (253,17 г). Таксама ўжывалася паняцьце паўкапа. Праскі грош на той час быў вельмі распаўсюджанай манэтай ва Ўсходняй Эўропе, таму праская грыўня сталася міжнароднай грашовай і вагавай уліковай адзінкай.

Спачатку капа была толькі грашова-вагавай лікавай адзінкай тоеснай рублю, а паўкапа — палціне, бо па ўтрыманьню срэбра 1 праская грыўня была блізкая да наўгародзкай грыўні-рубля, якая была ў той час распаўсюджанай уліковай адзінкай у ВКЛ. Пасьля на копы пачалі лічыць розныя рэчы, напрыклад «капа снапоў» — 60 снапоў. 

Лічбавы зьмест капы заставаўся нязьменным і стаў ўнівэрсальнай лікавай адзінкай. Выкарыстоўвалася да XIX ст.

Магчыма ад капы паходзіць назва капейкі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Літоўская сыстэма мер
Катэгорыя:Нумізматыка
Катэгорыя:Манэты Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай
Калінаўка 1

**Калінаўка 1**, былая назва **Адампольле** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабада-Кучынскага сельсавету.

## Гісторыя
Населены пункт вядомы як Фальварак. Назва зьмянялася некалькі разоў, калі ў другой палове ХІХ ст. фальварак у адлегласьці 1,2 км на поўдзень ад Русакоў называўся **Анаполь**, то на пачатку ХХ ст. гэты ж фальварак ужо **Адампольле** і складаецца з 3 двароў з 24 жыхарамі. Паводле перапісу 1917 г., мае 5 двароў, каля 20 жыхароў, пасьля лічыўся хутарам. На мапе 1930-ых гадоў маецца назва **Кастрычнік**, пэўна гэта менавіта фальварак з 16 дварамі, а пасёлак разьмешчаны на поўдзень, хутчэй, новая забудова з 18 дварамі. Сёньня вёска **Калінаўка 1**.

## Насельніцтва
* 1997 год — 30 двароў, 68 жыхароў.
* 2009 год — 26 чалавек
* 2019 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Слабада-Кучынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Комсічы

**Ко́мсічы** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавету.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Браткаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 124 чалавекі

## Славутасьці
* Рэшткі Царквы Раства Багародзіцы (XIX ст.)

## Крыніцы

Катэгорыя:Цімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Браткава (Менская вобласьць)

**Бра́ткава** (таксама *Братко́ва, Бра́ткаў, м.*) — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавету. Знаходзіцца за 25 км на паўднёвы захад ад горада Капыль, за 140 км ад Менску, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Цімкавічы.

Да 28 траўня 2013 году цэнтар Браткаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1995 год — 353 жыхары, 139 двароў.
* 2009 год — 226 чалавек

## Асобы
* Леў Шакун (1926—1996) — беларускі мовазнаўца, доктар філялягічных навук, Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР .

## Крыніцы

## Літаратура
*  — С. 250.
* 

Катэгорыя:Цімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Крысьціна Сабаляўскайце

**Крысьці́на Сабаляўска́йце** (або **Крысьціна Сабалеўская** ;  1974, Вільня, Летувіская ССР, СССР) ― летувіская пісьменьніца, гістарыца мастацтва.

## Жыцьцяпіс

Нарадзілася ў Вільні ў 1974 годзе.

Выпускніца Віленскай акадэміі мастацтва (1998). Магістратура Віленскай акадэміі мастацтва (1998—2000). Дактарантура Віленскай акадэміі мастацтва (2001—2005). Ганаровая доктарка гэтай акадэміі (2020).

З-за недахопу работы з 2002 году жыве ў Лёндане, дзе робіць у розных установах. Многія насельнікі Летувы вымушаныя пакідаць свой край, каб пракарміць сабе.

2003—2005: дадаткова навучалася ва Варбурскім інстытуце (Лёнданскі ўнівэрсытэт).

Да 2010 года працавала замежнай карэспандэнтай у Лёндане і аглядальніцай найбуйнейшай штодзённай газэты Летувы — «Lietuvos rytas».

## Творчасьць
У 2008 годзе яна дэбютавала гістарычным раманам «Silva rerum» (выдавецтва «Baltos lankos»), у якім апісвае жыцьцё шляхецкай сям’і ў 1659—1667 гадах, падчас швэдзкага патопу. Кніга стала бэстсэлерам і была абвешчаная «літаратурнай падзеяй» у Летуве, прызнаная крытыкамі і гісторыкамі, ацэненая за захапляльны аповед і вялікую ўвагу да гістарычных дэталяў. У тым жа годзе аўтарка атрымала прэмію Юргі Іванаўскайце.

У 2009 годзе раман «Silva rerum» стаў кнігай году ў Летуве. У 2011 годзе быў напісаны працяг кнігі — «Silva rerum II» пра вялікую чуму падчас Паўночнай вайны 1707—1710 гадоў. Яна таксама стала кнігай году ў Летуве.

Піша пераважна на гістарычныя тэмы.

На беларускую мову ўсе чатыры часткі раману «Silva rerum» пераклаў Сяргей Шупа.

## Творы
* Silva Rerum, romanas — Baltos Lankos, 2008
* Silva Rerum II, romanas — Baltos Lankos, 2011
* Silva Rerum III, romanas — Baltos Lankos, 2014
* Silva Rerum IV, romanas — Baltos Lankos, 2016
* Petro Imperatorė, romanas — Baltos Lankos, 2019
* Petro Imperatorė II, romanas — Baltos Lankos, 2021
* Danielius Dalba & kitos istorijos, trumpų istorijų rinkinys — Baltos Lankos, 2012.

## Крыніцы

Катэгорыя:Выпускнікі Лёнданскага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай акадэміі мастацтва
Катэгорыя:Летувіскія пісьменьнікі
Катэгорыя:Летувіскія літаратаркі
Катэгорыя:Летувіскія журналісты
Катэгорыя:Летувіскія гісторыкі
Калоўка

**Кало́ўка** — пасёлак у Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавету. 

Да 28 траўня 2013 году ўваходзілі ў склад Вялікараёўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 18 чалавек
* 2019 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Цімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Богараўшчына

**Бо́гараўшчына** — вёска ў Беларусі, каля ракі Тамашоўкі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавету Капыльскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Богер (Boger) — імя германскага паходжаньня.
 
## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году Богараўшчына ўваходзіла ў склад Вялікараёўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 10 чалавек
* 2019 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Цімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Рачкевічы

**Рачке́вічы** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 2009 год — 63 чалавекі

## Асобы
* Аляксандар Вайтовіч (нар. 1938) — беларускі фізык, акадэмік НАН Беларусі (1996).

## Крыніцы

Катэгорыя:Цімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Чарнагубава

**Чарнагу́бава** — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Цімкавіцкага сельсавету. 

У 1924—1925 гадах цэнтар Чарнагубаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 267 чалавек
* 2019 год — 231 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Цімкавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Наркевіч

**Нарке́віч** — прозьвішча

## Вядомыя носьбіты
* Аркадзь Наркевіч — беларускі філёляг, прафэсар
* Зоф'я Наркевіч — Герой Сацыялістычнай Працы БССР
* Уладзімер Наркевіч — беларускі журналіст, галоўны рэдактар газэты Звязда
* Юрый Наркевіч (нар. 1964) — беларускі эканаміст, чалец Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га скліканьня.
* Якуб Наркевіч-Ёдка — беларускі фізык, мэдык, біёляг
* Ян Сільвэстар Наркевіч-Ёдка — рэвалюцыянэр і інжынэр-будаўнік
Аркадзь Наркевіч

**Аркадзь Наркевіч** (, в. Варонаўшчына, Капыльскі раён, Менская вобласьць — ) — беларускі мовазнавец, адмысловец у галіне беларускага мовазнаўства. Доктар філялягічных навук (1974), прафэсар (1976).

## Жыцьцяпіс
Скончыў Менскі дзяржаўны пэдагагічны інстытут імя А. М. Горкага (1951).

Працаваў у Інстытуце мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР (1955—1965, старшы навуковы супрацоўнік), Беларускім дзяржаўным ўнівэрсытэце (1965—2002, дацэнт катэдры беларускай мовы філялягічнага факультэту, прафэсар катэдры стылістыкі і літаратурнага рэдагаваньня факультэта журналістыкі, у 1989—1996 — загадчык катэдры).

Навуковыя інтарэсы: марфалёгія і сынтаксіс сучаснай беларускай літаратурнай мовы; культура мовы.

## Крыніцы

## Літаратура
* Наркевіч Аркадзь Іосіфавіч / Я. Г. Міляшкевіч // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. — Мінск, 2000. — Т. 11. — С. 161.
* Наркевіч Аркадзь Іосіфавіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. — Мінск, 1987. — Т. 4. — С. 10—11.
* Наркевіч Аркадзь Іосіфавіч / І. К. Германовіч // Беларуская мова : энцыклапедыя. — Мінск, 1994. — С. 374—375.
* Наркевич Аркадий Иосифович / В. И. Ивченков // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2007. — Т. 5. — С. 305.
* Аркадзь Іосіфавіч Наркевіч / М. Я. Цікоцкі // Веснік БДУ. Серыя 4, Філалогія. Журналістыка. Педагогіка. — Мінск, 1999. — № 1. — С. 77.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Капыльскім раёне
Падатковы разьлік

**Падатковы разьлік** (падатковая дэклярацыя) — заява падаткаплатніка з пазначэньнем зьвестак для падліку падатку, збору і мыта.

Такімі зьвесткамі служаць: поўнае найменьне падаткаплатніка і ягонае месцазнаходжаньне, нумар тэлефона, найменьне падатковага органу для падачы разьліку, від падатковага разьліку, атрыманыя даходы і ажыцьцёўленыя выдаткі, крыніцы даходаў і выкарыстаныя падатковыя ільготы, падлічаная сума падатку, збору або мыта, сярэднесьпісачная колькасьць працаўнікоў за справаздачны пэрыяд і папярэдні каляндарны год, фонд заработная платы і від гаспадарчай дзейнасьці, чысты прыбытак або чыстая страта на рахунках бухгальтарскага ўліку пасьля выплаты падаткаў і мытаў, агульная плошча капітальных будынінаў, іх частак і машына-месцаў, сума падаходнага падатку зь фізычнай асобы з фактычна выплачаных у справаздачным пэрыядзе даходаў.

## Беларусь
У Беларусі фізычныя асобы маглі падаваць падатковы разьлік штогод да 31 сакавіка за папярэдні год у падатковы орган незалежна ад месца пастаноўкі на ўлік. Яго падача прадугледжвалася ў электронным выглядзе праз асабісты кабінэт плацежніка, а таксама пісьмова па пошце, асабіста і праз прадстаўніка. Унясеньню ў падатковы разьлік падлягалі асабістыя даходы: 1) у выглядзе адсоткаў па рахунках і ўкладах у замежных банках, 2) у выглядзе дарэньня не ад блізкіх сваякоў у суме звыш 7521-го рубля, 3) ад працы паводле найму і продажу каштоўных папераў за мяжой, 4) ад продажу цягам каляндарнага году аўтобуса, цяжкавіка і больш як аднаго легкавіка, 5) ад продажу цягам апошніх 5 гадоў больш як адной кватэры і зямельнай дзялянкі, а таксама больш як аднаго жылога дому, садовага дамка і гаражу, машына-месца і лецішча, адміністрацыйнага, гандлёвага і офіснага памяшканьня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Падаткі
Катэгорыя:Юрыдычныя дакумэнты
Катэгорыя:Фінансавае права
Катэгорыя:Дэклярацыі
Аляксандар Кулік

**Аляксандр Антановіч Кулік** (, Прыварацьце, Глускі раён) — беларускі дзяржаўны дзяяч. Міністар лясной гаспадаркі з 1 жніўня 2022 году.

## Жыцьцяпіс
У 1991 годзе скончыў лесагаспадарчы факультэт Беларускага тэхналягічнага інстытуту ім. С. М. Кірава. Пасьля заканчэньня ВНУ са жніўня па лістапад 1991 году працаваў майстрам лесу ў Пятровіцкім лясьніцтве Кобрынскага лясгасу. Потым там жа — памочнікам лясьнічага. З 1993 па 1998 год — лясьнічы Запрудзкага лясьніцтва Кобрынскага лясгасу. У лістападзе 1998 году пераведзены на пасаду галоўнага інжынэра Кобрынскага лясгасу. З жніўня 2001 году — дырэктар Кобрынскага досьледнага лясгасу.

30 чэрвеня 2014 году прызначаны першым намесьнікам Міністра лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.

Пазьней ізноў працаваў на пасадзе дырэктара дзяржаўнага дасьведчанай лесагаспадарчай установы "Кобрынскі вопытны лясгас" .

1 жніўня 2022 году прызначаны Міністрам лясной гаспадаркі.. Гэта пасада была вакантнае з 5 траўня, калі Віталь Дрожжа быў вызвалены ад пасады Міністра лясной гаспадаркі ў сувязі з учыненьнем правіны, несумяшчальнай са знаходжаньнем на дзяржаўнай службе.
 
## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глускім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага тэхналягічнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Міністры лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь
Фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2023 году

**Фінальны матч Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2023 году** стаў апошнім матчам Лігі чэмпіёнаў УЭФА 2022—2023 гадоў, 68-га сэзону галоўнага эўрапейскага клюбнага футбольнага турніру, які арганізуе УЭФА, і 31-га сэзону з моманту зьмены назвы з «Кубка клюбаў эўрапейскіх чэмпіёнаў» у «Лігу чэмпіёнаў УЭФА». Гульня ладзілася 10 чэрвеня 2023 году на Алімпійскім стадыёне Ататурка ў Стамбуле ў Турэччыне.

Першапачаткова фінал меўся адбыцца на стадыёне «Ўэмблі» ў Лёндане ў Ангельшчыне. Аднак праз адтэрміноўкі й перанос фіналу 2020 году з-за пандэміі каранавіруснай інфэкцыі у Эўропе заплянаванае правядзеньне наступных фіналаў было перанесенае на год назад, і на Альянц-Арэну ў Мюнхэне быў прызначаны фінал 2023 году. Калі фінал 2021 году, які павінен быў адбыцца ў Стамбуле, таксама прыйшлося перанесьці праз пандэмію каранавірусу ў Турэччыну, фінал 2023 году быў аддадзены ў Стамбул. Зараз Мюнхэн прыме фінал 2025 году.

«Манчэстэр Сіці» як пераможца атрымаў права згуляць супраць пераможцаў Лігі Эўропы 2022—2023 гадоў у Супэркубку УЭФА 2023 году.

## Перад гульнёй
22 траўня 2023 года польскі арбітар Шыман Марціняк быў прызначаны на гульню. Дапамагаць яму будуць ягоныя землякі Павал Сакальніцкі і Томаш Лісткевіч. Відэапамочнікам судзьдзі матчу таксама будзе прадстаўнік Польшчы — Томаш Квяткоўскі. Усе гэтыя чатыры арбітры за 6 месяцаў да таго абслугоўвалі фінал чэмпіянату сьвету ў Катары.

### Месца правядзеньня
Гэта быў другі фінал Лігі чэмпіёнаў УЭФА на Алімпійскім стадыёне імя Ататурка, бо першы адбыўся ў 2005 годзе.

### Цырымонія адкрыцьця
Цырымонія адкрыцьця перад матчам, вядомае як шоў Пэпсі паводле спонсарскага пагадненьня, будзе ўлучаць выступы швэдзкага ды-джэя Алесы, нігерыйскага сьпявака Burna Boy і бразыльскай сьпявачкі Аніты.

## Матч

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Фіналы Лігі чэмпіёнаў
Асмолаўка (Менская вобласьць)

**Асмо́лаўка** — вёска ў Бярэзінскім раёне Менскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавету.

Да 21 сьнежня 2007 году вёска ўваходзіла ў склад Якшыцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 29 чалавек
* 2019 год — 17 чалавек

## Асобы
У вёсцы пахаваны беларускі літаратуразнавец і перакладчык Мікола Прашковіч (1932—1983).

## Крыніцы

Катэгорыя:Багушэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёну
Малітва перад ядою

**Малітва перад ядою** — хрысьціянская малітва з шэрагу малітваў побытавага ўжываньня.

## Сучасны тэкст малітвы
Вочы ўсіх да Цябе, Госпадзе,

зьвяртаюцца з надзеяю,

і Ты даеш усім страву ў добры час,

адчыняеш шчодрую руку Тваю,

і ўсё жывое сыцеш.

## Нюансы

#### Тэкст сыходніка
Вочы ўсіх да Цябе, Госпадзе, зьвяртаюцца з надзеяю, і Ты даеш усім страву ў добры час, адчыняеш шчодрую руку Тваю, і ўсё жывое сыціш.

#### Сэнсовыя зьмены
*Сыціш* было заменена на *сыцеш* праз удакладненьне нясомых сэнсаў, бо паронімы:

# ***Сыціць***. *што.* Падсалоджваць ваду, квас і інш. мёдам; разбаўляць мёд вадою; настойваць мёд на чым-н. Сыціць квас.
# ***Сыцець***. Станавіцца сытым — укормленым, тлустым. **Прыклад ужываньня**: А ў паўночных малых народаў, калі выбіралі сабе кіраўніка, то праз год узважвалі — пацяжэў хоць на кілаграм, здымалі: значыцца, думаць, клапаціцца пра іншых перастаў, таму і сыцее. *Б.Сачанка.*

## Крыніцы

Катэгорыя:Хрысьціянская малітва
Катэгорыя:Культура харчаваньня