open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гімн Армэніі

**Гімн [[Армэнія|Армэ́ніі]]** — кампазыцыя «Нашая Радзіма» (, «*Mer Hayrenikh*», даслоўна — «Нашая Айчына»).

Зацьверджаны 1 ліпеня 1991 году рашэньнем вярхоўнае рады Рэспублікі Армэнія. Аўтар вершаў — Мікаэл Налбандзян (1829—1866), аўтар музыкі — Барсэг Каначан (1885—1967). За аснову ўзяты гімн Рэспублікі Армэніі 1918—1920 гадоў (першай рэспублікі), але словы зьмененыя. Фактычна выкарыстоўваюцца першая і чацьвертая строфы гімну.

## Глядзіце таксама
* Герб Армэніі
* Сьцяг Армэніі

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржаўныя сымбалі Рэспублікі Армэнія
* Закон аб гімне Рэспублікі Армэнія

Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Армэніі
Армэнія
Катэгорыя:Армянская музыка
Пэнароса К’езануова

«**Пэнароса**» () — санмарынскі футбольны клюб з гораду К’езануовы. Заснаваны ў 1968 годзе. Чэмпіён Сан-Марына (2004), двухразовы ўладальнік Кубка Сан-Марына (2004, 2005).

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:К’езануова
Віктар Хурсік

**Ві́ктар Уладзі́меравіч Ху́рсік** ( 9 траўня 1953 году, чыгуначная станцыя Ўборак Асіпавіцкага раёну, БССР) — беларускі журналіст, публіцыст, пісьменьнік, выдавец, сябра Рады Саюза беларускіх пісьменьнікаў, актыўны грамадзкі дзяяч.

Нарадзіўся ў 1953 годзе ў сям’і начальніка станцыі. У 1982 г. скончыў Беларускі політэхнічны інстытут, працаваў канструктарам. З 1991 па 2002 гады працаваў у газэце «Звязда», рэгулярна друкаваўся ў рэспубліканскай прэсе і адначасова пачынаў уласную выдавецкую дзейнасьць. Самастойна дасьледуе гісторыю Асіпавіцкага раёну і на гэту тэму надрукаваў кнігі: «Род Офенбергаў у гісторыі Беларусі. Уладары фальварка Лочын маёнтка Жорнаўкі»(2002), «Зямля Радзівілаў на Асіповіччане» (2000), «Паўстанак Памяці. З гісторыі Асіповіччаны ад старажытных часоў да 1911 г.» (1999), «Белы Лебедзь у промнях славы. Магдалена Радзівіл» (2001). Аўтар дакумэнтальнага досьледу «Кроў і попел Дражні: гісторыя партызанскага злачынства» (2003), які меў шырокі рэзананс. Адзін з сучасных абаронцаў вольнага слова і друку.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Асіпавіцкім раёне
Катэгорыя:Беларускія прадпрымальнікі
Гаішча

Назву **Гаішча** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць:
** Гаішча — вёска ў Валожынскім раёне
** Гаішча — вёска ў Лагойскім раёне
** Гаішча — вёска ў Менскім раёне

## Глядзіце таксама
* Гаеўцы
* Гаёўка
* Гаёўцы
* Гаі
* Гай
* Гаявішча
* Гаяўцы
* Падгаі
* Падгай
Бабіна Гара (Падляскае ваяводзтва)

**Бабі́на Гара́** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Бабігара́*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Вёска мяжуе зь Белавескай пушчай.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Семяноўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Першыя зьвесткі пра Бабіную Гару знаходзяцца ў парафіялных кнігах з другой палавіны 18 ст. нараўкоўскай каталіцкай парафіі. Сьпярша тутэйшыя ўніяцкія, а пасьля праваслаўныя жыхары прыналежалі парафіі ў Ціхаволі, потым да Нараўкі, а з 1957 году да семяноўскай парафіі. У міжваенны пэрыяд Бабіна Гара прыналежала да гміны Масева (першапачаткова белавескага, а пасьля 1922 году бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 91 жыхары (90 праваслаўных ды 1 каталік, усе запісаныя палякамі)

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Альхоўка (Падляскае ваяводзтва)

**Альхоўка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Аліхоўка*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Вёска мяжуе зь Белавескай пушчай.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Вёска заснаваная праўдападобна ў 18 ст. на месцы аднайменнага ўрочышча. Празь нейкі час пражывалі тут стражнікі Белавескай пушчы. У міжваенны пэрыяд Альхоўка прыналежала да гміны Масева (першапачаткова Белавескага, а пасьля 1922 году Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 278 жыхароў (273 беларускай нацыянальнасьці і 5 палякаў). У час Другай сусьветнай вайны Альхоўка была спаленая немцамі і выселеная. Адбудаваная пасьля вайны.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Забалоччына

**Забало́ччына** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Заблоччы́на*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Вёска мяжуе зь Лядзкай пушчай. Побач зь вёскай знаходзяцца каталіцкія могілкі парафіі Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Вёска заснаваная як цэнтар касьцельнага фальварку ў 1777 годзе. Яе арандатарамі былі сем’і Вянгерскіх, Бенкінаў ды Карчэўскіх. У 1844 годзе Забалоччына перайшла ў царскую казну, выдзяляліся тут жаўнерскія агароды для быўшых жаўнераў царскай арміі. У міжваенны пэрыяд Забалоччына прыналежала да гміны Масева (першапачаткова Белавескага, а пасьля 1922 году Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 117 жыхароў (105 беларусаў, 11 палякаў ды 1 іншай нацыянальнасьці). 31 ліпеня 1941 году вёска была зьнішчаная немцамі, а жыхары выгнаныя. 5 жніўня 1941 году ў лесе побач зь вёскай немцы расстралялі каля 500 нараўкоўскіх габрэяў. Адбудова Забалоччыны пачалася ўжо ў 1944 годзе.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Крыніца (Гайнаўскі павет)

**Крыні́ца** (, па-падляску: *Kryníca* або *Kujávy* — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Вёска мяжуе з Лядзкай пушчай.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Ласінка).

## Гісторыя
Крыніца была заснаваная над аднайменнай рэчкай, на землях бельскага лясьніцтва ў 18 ст. Першым вядомым адміністратарам ляснога маёнтку ў Крыніцы быў лясны ўраднік Мацей Кадынскі, ім'я якога ўзгадваецца ў кнігах ласінкаўскага прыходу з канца 18 ст.. Паводле першага апісаньня Крыніцы з 1808 г. было тут толькі 3 хаты, колькасьць іх да 1847 г. пабольшала да 7, калі пражывалі тут 47 жыхары. У міжваенны пэрыяд прыналежала да гміны Ласінка бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 103 жыхары (усе запісаныя палякамі, пры чым пражывала тут 100 праваслаўных). У час апошняй вайны Крыніца была зьнішчаная немцамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Лінкальн Рэд Імпс

«**Лінкальн Рэд Імпс**» () — гібральтарскі футбольны клюб. Заснаваны ў 1976 годзе. 29-разовы чэмпіён Гібральтару, 21-разовы ўладальнік Кубка Гібральтару.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
Гарадзіск (Гайнаўскі павет)

**Гарадзі́ск** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Гарадзі́ск*о) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Паводле апісаньня межаў Белавескай пушчы з 1639 году Гарадзіск называўся Нараўка і існаваў тут двор, адна зь сядзібаў нараўкоўскага маёнтку. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 257 жыхароў (20 каталікоў, 233 праваслаўных і 3 жыдоў; палякамі было запісаных 28 жыхароў, беларусамі 229)

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Рыбчанка (неадназначнасьць)

Назву **Рыбчанка** маюць:

* Рыбчанка — рака ў Маладэчанскім і Вялейскім раёнах Менскай вобласьці, левы прыток ракі Ілія, басэйн Нёмана
* Рыбчанка — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Рыбчаны
Інстытут рукапісаў НАН Азэрбайджану

**Інстытут рукапісаў імя Мухамэда Фізулі** () — навуковы цэнтар у сыстэме Нацыянальнай Акадэміі Навук Азэрбайджану, займаецца навукова-дасьледчай, архіўнай і бібліятэчнай дзейнасьцю, ажыцьцяўляе збор, сыстэматызацыю, ахову, вывучэньне, пераклад і публікацыю сярэдневяковых рукапісаў. Інстытут разьмяшчаецца ў гістарычным будынку былой Бакінскай мусульманскай жаночай школы Тагіева на вуліцы Істыглаліят.

## Гісторыя
Перадумовы для стварэньня Інстытуту ўзьніклі яшчэ ў 1924 годзе, калі ў Баку быў праведзены першы Ўсеазэрбайджанскі рэгіянальны кангрэс, які пастанавіў арганізаваць навуковую бібліятэку са спэцыяльным аддзелам, прысьвечаным старажытным рукапісам і рэдкім кнігам. Спачатку гэта бібліятэка зьяўлялася часткай Таварыства дасьледаваньня Азэрбайджану, а пасьля яе ўключылі ў склад Інстытуту літаратуры імя Нізамі.

У 1950 годзе пры Акадэміі Навук Азэрбайджану быў створаны Рэспубліканскі рукапісны фонд. 1986 годзе на базе фонду быў заснаваны Інстытут рукапісаў АН Азэрбайджану. У 1996 годзе Інстытуту было прысвоена імя Мухамэда Фізулі. З 1972 году па 1980 год дырэктарам інстытуту быў вядомы савецкі іраніст Рустам Аліеў (1929—1994).

## Структура
* Аддзел цюрскіх рукапісаў
* Аддзел арабскіх рукапісаў
* Аддзел пэрсыдзкіх рукапісаў
* Аддзел асабістых фондаў
* Аддзел бібліяграфіі і абслугоўваньня
* Аддзел гігіены і рэстаўрацыі
* Аддзел перакладу і інфармацыі

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ІР НАНА
* Калекцыя старадаўніх мэдыцынскіх манускрыптаў ІР
* Старажытныя азэрбайджанскія рукапісы перавезены з Ватыкана ў Баку
* У Брытанскага музэю набыты каштоўныя рукапісы азэрбайджанскага паэта Юсіфбека Ўстаджлу

Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Азэрбайджану
Катэгорыя:Усходазнаўства
Катэгорыя:Іраністыка
Катэгорыя:Цюркалёгія
Старое Ляўкова

**Старое Ляўкова** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Старое Ляўково*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка. З 1 студзеня 2006 году афіцыйная польская назва вёскі заменяная з *Stare Lewkowo* на *Lewkowo Stare*.

Вёска разьмяшчаецца над ракой Нараўка. З 1968 году ў Старым Ляўкове існуе керамічная фабрыка *Ляўкова*.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход на месцы). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Тутэйшы двор князёў Масальскіх існаваў на пачатку 17 ст., быўшы адначасова цэнтрам для фальварку ў Гарадзіску. У 1668 годзе тутэйшая сядзіба была разрушаная атрадам пад кіраўніцтвам Тэадора Дэнгафа. Вядома, што пры яе былі тады капліца, дом ксяндза, бровар і млын, а ў самой вёсцы пражывалі 35 мужыкоў зь сем’ямі. Першая пісьмовая зьвестка пра ўніяцкаю царкву паходзіць з 1698 году. У 1701 годзе фальварак Ляўкова пераходзіць ва ўладаньне Яна Казімера Масальскага, які да 1706 году фундаваў царкву (захавалася па сёньняшні дзень). Масальскія валодалі Старым Ляўковам да 1787 году, калі купіў яе . Пасьля сядзібе пераходзіла да Кароля Дамброўскага (1833 г.) ды Юліяна Каменскага (1858—1890). Каля паловы 19 ст. паўсталі асобныя могілкі, на якіх у 1853 годзе была пабудаваная капліца. У 1869 годзе за складу парафіі аддзялілася Нараўка. У міжваенны пэрыяд Старое Ляўкова прыналежала да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 268 жыхароў (235 беларускай нацыянальнасьці, 29 палякаў 4 габрэяў). З 1976 году дзейнічае тут фальклёрны калектыў *Цаглінкі*, які выконвае песьні на мясцовай  беларускай мове.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Паняцічы

Назву **Паняцічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Паняцічы — вёска ў Пінскім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Паняцічы — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці
Тарнаполь

**Тарнапо́ль** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Тарнапо́ль*, *Тарнаполе*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Семяноўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя

Першыя пісьмовыя зьвесткі пра вёску зьвязаны зь , уладальнікам маёнтку ў суседняй Луцы. На месцы сёньняшняга Старога Двору ў канцы 18 ст. пабудаваў ён новую сядзібу, а ў Тарнопалі дадатковы дом. Калі галоўная сядзіба згарэла ў 1833 годзе, Тарнаполь стаў цэнтрам маёнтку. Ужо ў 1842 годзе ўладальнікам Тарнопаля быў Францішак Мянчынскі, але неўзабаве ўладала тут сямя Бялінскіх. Пабудавалі яны невялікі фальваркі ў Полымі, Мастках, Кругліку і Людвінаве (названым так у гонар Людвіка Бялінскага). Толькі ў 1907 годзе Бялінскія прадалі свой маёнтак у Тарнаполі і Луцы мясцовым мужыкам Пятру Буры і Міколе Рыгоравічу. У міжваенны пэрыяд Тарнаполь прыналежаў да гміны Тарнаполь (сядзіба гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 36 жыхароў (24 беларускай нацыянальнасьці і 12 палякаў, пры чым 30 праваслаўных і толькі 6 каталікоў).

## Ураджэнцы
* Уладзімер Гайдук &mdash; беларускі паэт.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Лясная (Падляскае ваяводзтва)

**Лясная** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Ле́сна*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці палякі, якія прыналежаць да рымакаталіцкай парафіі сьв. Яна Хрысьціцеля ў Нараўцы. Пражываюць тут таксама этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка).

## Гісторыя
Лясная была праўдападобна заснаваная ў 18 ст.. У міжваенны пэрыяд Плянта прыналежала да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 134 жыхароў (110 каталікоў і 24 праваслаўных, зь іх 133 запісаных палякамі і 1 беларус).

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Міклашэва

**Міклашэ́ва** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Міклашэ́во*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Першыя згадкі пра Міклашэва паходзяць з апісаньня межаў Белавескай пушчы з 1639 году. У міжваенны пэрыяд Міклашэва прыналежала да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы) Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 411 жыхароў (190 беларускай нацыянальнасьці, 221 палякаў, прычым 390 былі вернікамі праваслаўя і толькі 21 каталікамі).

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Міхноўка

**Міхно́ўка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Мі́хноўка*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Старое Ляўкова). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Міхноўка прыналежала да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 74 жыхары (усе праваслаўныя беларусы).

## Ураджэнцы
*  Аляксей Грыцук (нар. 1910 — 1976) —  беларускі грамадзкі дзеяч, гісторык, літаратуразнавец, настаўнік, старшыня Згуртаваньня беларусаў Канады

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Новае Ляўкова

**Новае Ляўкова** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Новае Ляўково*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка. З 1 студзеня 2006 году афіцыйная польская назва вёскі заменяная з *Nowe Lewkowo* на *Lewkowo Nowe*.

Ля вёскі праходзіць ваяводзкая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход ў Старым Ляўкове). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Гісторыя вёскі цесна зьвязаная з суседнім Старым Ляўковам. Каля паловы 19 ст. на землях вёскі былі заснаваныя новыя парафіяльныя могілкі, на якіх у 1853 годзе пабудаваная была капліца (зараз на могілках стаіць Васкрасенская капліца пабудаваная ў 1965 годзе). У міжваенны пэрыяд Старое Ляўкова прыналежала да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 185 жыхароў (177 беларускай нацыянальнасьці, 8 палякаў). На пераломе ліпеня і жніўня 1941 году вёска была спаленая нямецкай паліцыяй, а жыхары выгнаныя. Вярнуліся на месца толькі пасьля вайны.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Падляўкова

**Падляўкова** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Падляўко́во*, *Галубы́*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Ля вёскі працякае рака Нараўка. Вёска мяжуе зь Лядзкай пушчай.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход ў Старым Ляўкове). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Падляўкова вядомае з 18 ст., калі пражывалі тут стражнікі Нараўскай стражы Белавескай пушчы. У міжваенны пэрыяд Падляўкова прыналежала да гміны Масева (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Нараўцы)(першапачаткова белавескага, а пасьля 1922 году бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 66 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы).

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Панфэрадына (футбольны клюб)

«**Панфэрадына**» () — гішпанскі футбольны клюб з гораду Панфэрады. Заснаваны ў 1922 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Панфэрада‎
Ляшукі

**Ляшукі́** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Ляшукі́*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход ў Старым Ляўкове). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Ляшукі заснавалі мужыкі з Старога Ляўкова на пачатку 18 ст. Сям’я Ільяшукоў атрымала дазвол на стварэньне пасекаў у незаселеных лясох нараўкоўскіх добраў. На мяжы фальваркаў Старое Ляўкова і Лука былі створаныя невялікія пасяленьні ўва ўрочышчах: Ельнік (Міхал Ільяшук з сынамі Антонам і Язэпам), Воўчае Горла (Хведар Ільяшук з сынамі Ільлём ды братам Язэпам) ды Васількаў Кут (Мацей Ільяшук з сынамі Якубам, Яльёнам ды Міколам). У міжваенны пэрыяд Ляшукі прыналежалі да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы)  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 249 жыхары (усе праваслаўныя, зь іх 230 былі запісаныя беларусамі і 19 палякамі).

## Вядомыя ўраджэнцы
* Мікалай Самоцік — дзяяч беларускага грамадзкага руху ў Польшчы, старшыня Беларускага грамадзка-культурнага таварыства

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Поня (неадназначнасьць)

Назву **Поня** маюць:

* Поня — рака ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці, правы прыток ракі Бярэзіна, басэйн Дняпра
* Поня — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці
Камена (неадназначнасьць)

Назву **Камена** маюць:

* Камена — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці
* Камена — колішняе мястэчка, цяпер вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці
Семяноўка

**Семяно́ўка** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Сямано́ўка*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Вёска разьмяшчаецца над Семяноўскім вадасховішчам, назва якога паходзіць ад назвы Семяноўкі. 

Побач зь вёскай разьмяшчаецца чыгуначная станцыя Семяноўка на чыгуначным шляху Седльцы — Ваўкавыск. На станцыі ёсьць польская частка (з мытняй) чыгуначнага памежнага пераходу Семяноўка — Сьвіслач (абслугоўвае толькі таварны рух).

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход на месцы). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя

У 1634 годзе існаваў фальварак і вёска князёў Масальскіх. Вядома, што ўжо ў 1666 годзе фальварак з новапабудаванай сядзібай Станіслаў Карпа перадаў супругам Прыходзкіх. Сядзіба месьцілася ў частцы Семяноўкі называнай Усадзьбай (зараз месца знаходзіцца пад вадой Семяноўскага вадасховішча). У той час у вёсцы было 10 гаспадароў, якія гаспадарылі на палях ва ўрочышчах Пяшчатка (Пашчтка), Задрожак, Рудніцкі Кут, Марушка, Дварышча, Балота, Пакосы, Чарнуха, Бандзюга (назвы праіснавалі па сёньняшні дзень). Амаль да канца 18 ст. Семяноўка находзілася ў руках Масальскіх (яшчэ ў 1780 годзе валодаў вёскай Ігнаці Якуб Масальскі), але ў 1787 перайшла разам з суседнімі Тарнаполем ды Лукай да . Праўдападобна ён зьяўляецца фундатарам царквы сьв. Юрыя Пераможцы (захавалася па сёньняшні дзень).

У 19 ст. чарговымі ўладальнікамі Семяноўкі былі  (1833 г.) ды Эразм Златніцкі (з 1842 г.). У 1863 годзе 42 тутэйшыя мужыкі выкупілі Семяноўку з рук Златніцкага. У міжваенны пэрыяд Семяноўка прыналежала да гміны Тарнаполь (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Луцы) Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 564 жыхароў (527 беларускай нацыянальнасьці і 37 палякаў). З 1944 году праваслаўныя жыхары пачалі стараньні па стварэньні самастойнай парафіі, бо да гэтай пары прыналежалі да аддалёнай на больш як 10 кілямэтраў парафіі ў Нараўцы. Самастойная семяноўская парафія адкрыта 31 жніўня 1957 году. На заснаваных у 1956 годзе могілках у 1984 годзе пабудавана капліца сьв. Панцелеймона. 

У час будовы Семяноўскага вадасховішча мясцовыя жыхары пазбаўляліся сваіх палёў ды лугоў. За 1977—1995 гады збудавалі вадасховішча плошчай 3250 га. Пры гэтым урад Польшчы выкупіў і адабраў зямлю ў 289 сялянскіх гаспадарак. У выніку зьнікла 8 ваколічных вёсак.

З 2005 году ў будынку быўшай школы дзейнічае тут Асяродак экалягічнай адукацыі.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сяргей Ляховіч

**Сярге́й Ляхо́віч** (нарадзіўся 29 траўня 1976 году) — беларускі баксэр, чэмпіён сьвету 2006 року ў суперцяжкой вазе па вэрсіі WBO.

## Аматарская кар’ера
* Аматарскі рэкорд: 160 баёў, 145 перамог — 15 паразаў
* Здабыў бронзавы мэдаль на першынствах сьвету па боксе 1997, у Будапэшце
* На чэмпіянаце Эўропы 1998 перамог будучага алімпійскага чэмпіёна, брытанца, Одлі Гарысана.

## Прафэсійная кар’ера
Дэбютаваў 25 сьнежня 1998 году. Да 2001 року праводзіў рэйтынгавыя баі, у якіх ва ўсіх перамог. У 2001 року перамог Сэдрыка Філдса. У ліпені накаўтаваў ў першым раўндзе Эда Ўайта.

У студзені 2001 року зь невялікай перавагай перамог нігерыйца Фрайдэя Ахунанья. У чэрвені 2002 року пацярпеў паразу ў двубоі з Гарысам Морысам. Гэта была яго першая параза ў прафэсійнай кар’ере. Пасьля гэтага правёў 5 пераможных двубояў у сьнежні 2004 року. Пасьля амаль 1,5 року не выходзіў на рынг. Але ў красавіку 2006 року перамог па пунктах чэмпіёна сьвету ў цяжкой вазе па вэрсіі WBO Леймана Брустэра. У першым раўндзе Ляховіч абсыпаў Брустэра градам удараў. Пазьней у інтэрвію Брустэр казаў, што ўжо пасьля першага ж раўнду ён ня бачыў правым вокам, і ў яго было дыягнаставана адслаеньне сятчаткі вока. У 7-м раўндзе Брустэр даволі ўдала атакаваў Сяргея, але ў наступным раўндзе Ляховіч здолеў ізноў вярнуць сабе ініцыятыву й стаў новым чэмпіёнам сьвету па вэрсіі WBO.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебску
Катэгорыя:Беларускія баксэры
Катэгорыя:Баксэры цяжкой вагавой катэгорыі
Бярнацкі Мост

**Бярна́цкі Мост** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Бэрна́тчына*) — невялікая вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка, на паляне ў Белавескай пушчы.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход у Старым Ляўкове). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
У 1761 годзе на ўрочышчы Асавое Аўгуст Бярнацкі заснаваў вёску. Пасьля яго ўладальнікам Бярнацкага Мосту была татарская сямя Айдзікевічаў. Толькі ў 1843 годзе чарговы ўладальнік Казімер Валанцэвіч пабудаваў тут невялікую сядзібу. У міжваенны пэрыяд Бярнацкі Мост прыналежаў да гміны Масева (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Нараўцы)(першапачаткова Белавескага, а пасьля 1922 году Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 30 жыхароў (паводле перапісу ўсе палякі, хаця было тут 22 праваслаўных, 4 габрэяў і толькі 3 каталікоў).

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Грушкі (Гайнаўскі павет)

**Гру́шкі** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Гру́шкі*) — невялікая вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Ля вёскі працякае рака Нараўка. Вёска мяжуе зь Белавескай пушчай.

У Грушках знаходзіцца цэнтар Броўскага надлясьніцтва. Назва надлясьніцтва паходзіць ад вёскі Броўск у Дабравольскім сельсавеце Сьвіслацкага раёну, у якой да Другой сусьветнай вайны месьціўся цэнтар.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд прыналежалі да гміны Масева (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Нараўцы, першапачаткова Белавескага, а пасьля 1922 году Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 38 жыхароў (усе праваслаўныя, запісаныя пагалоўна палякамі).

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Адамавічы

Назву **Адамавічы** маюць:

* Адамавічы — вёска ў Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Адамавічы — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці
Ротэргэм Юнайтэд

«**Ротэргэм Юнайтэд**» () — ангельскі футбольны клюб з гораду Ротэргэм. Заснаваны ў 1925 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ротэргэм‎
Азэрбайджанскі тэатар опэры і балету

**Азэрбайджанскі тэатар опэры і балету** імя М. P. Ахундава () — опэрны тэатар у сталіцы Азэрбайджану горадзе Баку.

## З гісторыі тэатру
Заснаваны ў 1920 годзе як Азэрбайджанскі дзяржаўны тэатар, ставіў опэры, апэрэты і драмы. У 1924 годзе опэрная трупа была вылучана ў самастойную структуру, у 1930 годзе ёй нададзена імя азэрбайджанскага драматурга М. P. Ахундава, 1938 тэатар узнагароджаны ордэнам Леніна.

Будынак тэатру пабудаваны ў 1910—1911 гадох, рэканструяваны ў 1938 годзе. Глядзельная заля разьлічана на 1281 месца. Спэктаклі ідуць на расейскай і азэрбайджанскай мовах.

У даваенны час сярод нацыянальных спэктакляў тэатар паставіў «Лейла і Меджнун» У. Гаджыбекава, «Шах Ісмаіл» Магамаева, «Ашугаў-Гарыб» Узэіра Гаджыбекава. На азэрбайджанскай мове былі пастаўлены таксама опэры «Ануш» Тыграняна (1941), «Сэвільскі цырульнік» Дж. Расіні (1943) і «Кармэн» Бізэ (1946). Сярод спэктакляў 1960—1970-х гадоў: опэры — «Вагіф» Мустафаева (1960), «Багадур і Сона» Алескераў (1961), «Мярцьвякі» Адыгэзалава (1963), «Заручыны ў манастыры» Пракоф’ева (1968); балеты — «Сьцежка грому» (1961, Ленінская прэмія, 1967), «Легенда пра каханьне» Мелікава (1962), «Цені Кабустана» Ф. Караева (1969) і іншыя.

У 1941 тэатар быў на гастролях у Іране. У сэзоне 1969/1970 балетная трупа тэатру была ўдзельніцай Сусьветнага фэстывалю танца ў Парыжы; гастралявала ў Францыі, Люксэмбургу і Манака. У тэатры працавалі народныя артысты СССР Шэўкет Мамедаў, Тыдала Касімаў.

У 1956 годзе тэатар атрымаў статус акадэмічнага.

### Трупа тэатру
У трупе тэатру на 1960 год былі сьпевакі — народныя артысты СССР: Бюльбюль, Рашыд Бейбутаў, Шэўкет Мамэдаў; дырыгент Ніязаў Зульфугар аглы Тагізадэ-Гаджыбекаў. Галоўным рэжысэрам тэатру быў народны артыст Азэрбайджанскай ССР М. А. Мамедаў.

## Літаратура
* Музычная энцыкляпэдыя. Гал. рэд. Ю. В. Келдыш. Т 1. А — Гонг. 1072 СТБ. з іл. М.: Савецкая энцыкляпэдыя, 1973 
* Тэатральная энцыкляпэдыя. Гал. рэд. С. С. Мокульский. Т. 1 — М.: Савецкая энцыкляпэдыя, А — «Глобус», 1961, 1214 СТБ. з іл., 12 л. іл. 
* Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя. Гал. рэд. А. М. Прохараў, 3-е выд. Т. 1. А — Ангоб. 1969. 608 стар, іл., 47 л. іл. і карт, 1 отд. л. табл. 

## Вонкавыя спасылкі
* Азэрбайджанскі тэатар опэры і балету
* Артыкул на сайце ''belcanto.ru''
* Azer Rezayev — Opera in Azerbaijan

Катэгорыя:Опэрныя тэатры Азэрбайджану
Катэгорыя:Акадэмічныя тэатры опэры і балету
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1920 годзе
Катэгорыя:Збудаваньні Баку
Катэгорыя:Мастацтва ў Баку
Катэгорыя:Архітэктура мадэрну
Лука (Падляскае ваяводзтва)

**Лука́** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Лука́*) — нейснуючая вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзілася ў гміне Нараўка.

Вёска была выселеная ў час будовы Семяноўскага вадасховішча ў 1986 годзе, хаця месца дзе знаходзілася вёска не найшлося пад вадой. Цяпер на месцы Лукі пабудаваныя некалькі дачаў.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі былі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Старое Ляўкова). Большасьць сем’яў з Лукі пражывае цяпер у Новай Луцы, Бандарах, Гайнаўцы і Беластоку.

## Гісторыя

Вёска існавала ўжо ў 1632 годзе, хаця праўдападобна раней быў ужо тут фальварак князёў Масальскіх пры ранейшай пераправе праз раку Нараў. Фальварак ў Стары Двор (Падляскае ваяводзтва) Старым Дворы зь вёскай Лука прыналежаў Масальскім да 1787 году, калі маёнтак купіў . З гэтага часу цэнтар маёмасьці перамясьціўся ў суседні Тарнаполь. У 1833 годзе фальварак зь вёскай Лука прыналежаў Казіміру Гоўвальту, але неўзабаве царскія ўлады вывезьлі яго на Сыбір за ўдзел у паўстаньні 1830—1831 гадоў, а самую сядзібу спалілі. Пасьля 1842 году Лукай уладалі Бялінскія. У 1907 годзе землі маёнтку Лука былі праданыя Міколе Рыгоравічу. У міжваенны пэрыяд Тарнаполь прыналежаў да гміны Тарнаполь (сядзіба гміны знаходзілася ў Луцы) Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 222 жыхароў (210 беларускай нацыянальнасьці і 12 палякаў). Зь міжваеннага пэрыяду пражываў тут Якуб Смольскі — шырокавядомы вясковы фатограф (памер у 1970 годзе).

Польскія ўлады ўжо ў 1965 годзе рашылі будаваць Семяноўскае вадасховішча, што абазначала спыненьне існаваньня Лукі. Вёска пераіснавала да 1986 году, калі апошнія жыхары пакінулі свае хаты. На беразе вадасховішча застаўся толькі дом Сяргея Лобача. На месцы Лукі быўшыя вяскоўцы ўсталявалі памятны крыж.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Боржак Дочкал

**Бо́ржак До́чкал** (;  30 верасьня 1988 году, Месьцец-Кралавэ, Чэхаславаччына) — былы чэскі футбаліст, паўабаронца. Гулец нацыянальнай зборнай Чэхіі.

## Кар’ера
Займацца футболам Боржак пачаў у горадзе Подэбрады. Таленавітага паўабаронцу запрыкмецілі ў праскай «Славіі», куды малады хлопец зьехаў у 10 гадоў. Скончыўшы акадэмію «Славіі» Дочкал дэбютаваў у асноўным складзе каманды ў матчы супраць «Кладна». Свой першы гол за клюб забіў у трэцім матчы, які праходзіў супраць «Тэпліцаў». У 2008 годзе гулец накіраваўся ў клюб «Слован».

Пасьля некаторага часу праведзенага за мяжой у жніўні 2013 году паўабаронца вярнуўся на радзіму, дзе падпісаў трохгадовы кантракт са сталічнай «Спартай».

## Дасягненьні
**«Слован»**:
* Чэмпіён Чэхіі: 2012

**«Спарта»**:
* Чэмпіён Чэхіі: 2014
* Уладальнік Кубка Чэхіі: 2014, 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на Eurofotbal.cz
* Статыстыка на National Football Teams
* Профіль на Transfermarkt

Катэгорыя:Чэскія футбалісты
Уладзімер Гаджаў

**Уладзімер Гаджаў** (;  18 ліпеня 1987 году, Велінград, Баўгарыя) — былы баўгарскі футбаліст, паўабаронца. Раней выступаў за нацыянальную зборную Баўгарыі.

## Кар’ера
Уладзімер пачаў займацца футболам у акадэміі клюбу «Леўскі», аднак ужо ў 17 год зьехаў у Грэцыю ў клюб «Панатынаікос». Аднак, у грэцкі клюбе паўабаронца ня здолеў згуляць і большасьць часу правёў у арэндах. У 2008 годзе вярнуўся ў клюб «Леўскі» на правах арэнды. 9 жніўня 2008 году Ўладзімер дэбютаваў за клюб у матчы супраць клюбу «Віхрэн». 27 жніўня гулец забіў мяч у браму беларускага БАТЭ ў трэцім кваліфікацыйным матчы Лігі чэмпіёнаў. У канцы 2014 году зьявілася інфармацыя пра перамовы гульца зь менскім «Дынама», паводле зьвестак баўгарын патрабаваў заработак у памеры 50 тысячаў даляраў за месяц. Менскі клюб, аднак, адмовіўся ад падпісаньня футбаліста з-за прасочваньня зьвестак у СМІ да пераходу.

### Міжнародная
Дэбютаваў у складзе зборнай Баўгарыі 17 лістапада 2010 году ў таварыскім матчы супраць зборнай Сэрбіі.

## Дасягненьні
**«Леўскі»**:
* Чэмпіён Баўгарыі: 2009
* Уладальнік Супэркубка Баўгарыі: 2009

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка на National Football Teams
* Профіль на Transfermarkt

Катэгорыя:Баўгарскія футбалісты
Авэліна (футбольны клюб)

«**Авэліна**» () — італьянскі футбольны клюб з гораду Авэліна. Заснаваны ў 1912 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Авэліна‎
Бургас

Назву **Бургас** маюць:

* Бургас — горад у Баўгарыі
* Бургас — горад у Гішпаніі
Бакінская музычная акадэмія

**Бакінская музычная акадэмія імя Гаджыбэкава (БМА)** () — найвышэйшая музычная навучальная ўстанова ў Азэрбайджане.

Заснаваная 1920 годзе з ініцыятывы кампазытара Ўзэіра Гаджыбэкава, як **Азэрбайджанская дзяржаўная кансэрваторыя**. Сам Гаджыбэкаў стаў яе выкладчыкам, а з 1939 году&nbsp;— рэктарам. Пасьля яго сьмерці ў 1948 г. кансэрваторыі прысвоена яго імя. У 1991 годзе кансэрваторыя была пераназваная ў Бакінскую музычную акадэмію.

Акадэмія складаецца з 3 факультэтаў і 18 катэдраў, ёсьць магістратура, асьпірантура і дактарантура.
Пры акадэміі дзейнічаюць асаблівыя падразьдзяленьні:
* Спэцыяльная музычная школа імя Бюльбюль (з 1931 году),
* Музычная школа-студыя (з 1980 году),
* Опэрная студыя імя Мамэдава (з 1984 году),
а таксама 2 навуковыя лябараторыі.

У 2002 годзе бібліятэка акадэміі налічвала 235&nbsp;000 матэрыялаў.

Сярод выпускнікоў кансэрваторыі&nbsp;— Кара Караеў, Мусьлім Магамаеў, Вагіф Мустафазадэ, Бюльбюль, Уладзімер Шаінскі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт Бакінскай музычнай акадэміі імя Гаджыбекава   

Катэгорыя:Азэрбайджанскія кансэрваторыі
Катэгорыя:Збудаваньні Баку
Катэгорыя:Мастацтва ў Баку
Катэгорыя:Музычная адукацыя Азэрбайджану
Катэгорыя:Азэрбайджанская культура
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1920 годзе
Праскі Град

**Пра́скі Град** (; на іншыя мовы перакладаецца як «крэпасьць», , або «замак», , ) — крэпасьць у Празе, адміністрацыйны раён гораду, рэзыдэнцыя прэзыдэнта Чэхіі (раней — чэскіх каралёў, некаторых імпэратараў Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі, прэзыдэнтаў Чэхаславакіі).

Знаходзіцца ў Градчанах на высокім пагорку, што ўзвышаецца над Прагай. Выключна багаты архітэктурнымі, мастацкімі і гістарычнымі скарбамі. Архітэктурная дамінанта — сабор Сьвятога Віта, катэдральны сабор гораду. Некалькі старажытных палацаў, сады. У Градзе ёсьць нямала жылых дамоў, у ім месьціцца і Залатая вулачка.

## Вядомыя будынкі ў Градзе
У Градзе ёсьць нямала жылых дамоў, хоць ён утрымлівае мноства вельмі вядомых пабудоваў. Сярод іх:
* Капэла Сьвятога Крыжа
* Сабор Сьвятога Віта
* Залатая вулачка
* Царква Ўсіх Сьвятых
* Базыліка Сьвятога Георгія

Побач з Градам (за ярам Елені Пржыкап () — аленевая канава, роў) месьціцца Каралеўскі сад, у якім месьціцца Летні палац каралевы Ганны.

## Глядзіце таксама
* Замкі Чэхіі
* Базыліка Сьвятога Георгія

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт Праскага Граду
* История и архитектура Пражского Града на www.allcastles.ru

Катэгорыя:Замкі Чэхіі
Катэгорыя:Славутасьці Прагі
Катэгорыя:Афіцыйныя рэзыдэнцыі
Катоўка

Назву **Катоўка** маюць:

* Катоўка — хутар у Вялейскім раёне Менскай вобласьці Беларусі
* Катоўка — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы
Ян Няруда

**Ян Непамук Няруда** (; 9 ліпеня 1834 — 22 жніўня 1891) — чэскі пісьменьнік, паэт і журналіст, найбуйнейшы ў Чэхіі прадстаўнік крытычнага рэалізму.

Нарадзіўся ў Празе ў сям’і гандляра. Навучаўся праву і філязофіі. Пасьля вучобы працаваў выкладчыкам, а ў 1860 годзе ўладкаваўся на працу ў мясцовую газэту ў якасьці журналіста. Нягледзячы на тое, што Няруда так ніколі і не ажаніўся, ён падтрымліваў блізкія адносіны зь пісьменьніцай Каралінай Сьветлай.

На беларускую мову яго перакладаў Аляксей Зарыцкі.

Паблё Нэруда ўзяў сябе псэўданім у гонар Яна Няруды.

## Выбраныя працы
* 1857 — «Могілкавыя кветкі» (Hřbitovní kvítí)
* 1867 — «Кнігі вершаў» (Knihy veršů)
* 1877 — «Маластранскія аповесьці» (Povídky malostranské)
* 1878 — «Касьмічныя песьні» (Písně kosmické)
* 1883 — «Простыя матывы» (Prosté motivy)
* 1896 — «Песьні гарачай пятніцы» (Zpěvy páteční)

## Крыніцы

## Літаратура
* Неруда Ян. 

Катэгорыя:Чэскія літаратары
Катэгорыя:Чэскія паэты і паэткі
Катэгорыя:Чэскія журналісты
Катэгорыя:Пахаваныя на Вышаградзкіх могілках
Залатая вулачка

**Залатая вулачка** () — старажытная вуліца Прагі, якая знаходзіцца ў Праскім Градзе. Вызначаецца карлікавымі двухпавярховымі дамамі, убудаванымі ў аркі былой крапасной сьцяны. Вулачка зьяўляецца адным з сымбаляў гораду.

## Гісторыя
Вулачка зьявілася ў выніку стыхійнай забудовы тэрыторыі Праскага Граду і першапачаткова называлася Златніцка вулачка (гэта значыць Ювэлірная вуліца). Гэтая назва паходзіць ад чаканшчыкаў па золаце, якія жылі і працавалі на гэтым месцы. У 1597 годзе, паводле ўказу імпэратара Рудольфа II, прастора пад аркамі Ўладзіслаўскай крапасной сьцяны была аддадзеная ў распараджэньне 24-м стральцам Граду, якія несьлі вартаўнічую службу каля брамы, а таксама пільнавалі зьняволеных. Неўзабаве вулачка стала цалкам рамеснай, і на ёй пасялілася праская бедната.

Існуе легенда, што на гэтай вуліцы жылі алхімікі, але гэта ня так. Дзякуючы гэтай легендзе залатую вулачку яшчэ называюць вуліцай алхімікаў.

Аж да Другой сусьветнай вайны домікі выкарыстоўваліся пад жыльлё, у адным з такіх домікаў (дом № 22) з 1916 па 1917 гады працаваў Франц Кафка.

## Залатая вулачка цяпер
Цяпер вулачка зьяўляецца папулярным турыстычным месцам, карлікавыя домікі пераабсталяваны пад сувэнірныя крамы з разнастайнымі галерэямі і экспазыцыямі.

За прагулку па Залатой вулачцы трэба плаціць 250 чэскіх крон. Пасьля 18-00 уваход вольны, аднак бальшыня сувэнірных крамаў дагэтуль зачыняюцца.

## Вонкавыя спасылкі
* Залатая вулачка

Катэгорыя:Вуліцы Прагі
Унівэрсытэт Масарыка

**Унівэрсытэт Масарыка** () у Брне
— найвялікшы ўнівэрсытэт у Маравіі, ды другі ў Чэхіі; заснаваны ў 1919 годзе. Назва ўстановы паходзіць ад першага прэзыдэнта Чэхаславакіі, Томаша Масарыка. У 1960—1990 гг. з палітычных прычынаў меў назву *Унівэрсытэт [[Ян Эвангеліста Пуркіне|Яна Эвангеліста Пуркіне]]*.

## Факультэты
* факультэт права (засн. 1919)
* лекарскі факультэт (засн. 1919)
* прыродазнаўчы факультэт (засн. 1919)
* філязофскі факультэт (засн. 1919)
* пэдагагічны факультэт(засн. 1946)
* эканоміка-адміністрацыйны факультэт (засн. 1990)
* факультэт інфарматыкі (засн. 1994)
* факультэт сацыяльных навук (засн. 1998)
* факультэт фізкультуры і спорта (засн. 2002)

## Дзейнасьць
З ініцыятывы супрацоўнікаў ВНУ была заснаваная палярная станцыя ў Антарктыцы «Мэндэль», якая выкарыстоўваецца для дасьледваньняў ў летні пэрыяд.

## Крыніцы

Катэгорыя:Брно
Катэгорыя:Чэскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Масарыкаў унівэрсытэт
Карэл Паўлік

**Карэл Паўлік** (; 19 кастрычніка 1900, , Багемія — 26 студзеня 1943, канцлягер Маўтгаўзэн) — чэхаславацкі афіцэр, удзельнік антынацысцкага супраціву. 14 сакавіка 1939 року з жаўнерамі сваёй роты насуперак загаду даводзтва ўступіў у бой зь нямецкімі акупацыйнымі войскамі, якія ўвайшлі ў места Містэк. Гэты адзіны эпізод арганізаванага супраціву нямецкай акупацыі Чэхаславаччыны ў 1939 року вядомы як бой за Чаянкавы кашары.

## Жыцьцяпіс
Карэл Паўлік нарадзіўся ў сям’і настаўніка ў ваколіцах мястэчка , каля 20 км на поўдзень ад . У 1920 прызваны ў войска, паступіў у вайсковую акадэмію і ў 1923 атрымаў чын падпаручніка. Служыў у пагранічных і пяхотных частках. У 1932 быў узьведзены ў капітаны.

У 1935 распаўся шлюб Карэла Паўліка, пасьля чаго ён больш аддана заняўся службай. У 1936 прызначаны камандзірам роты.

Увечары 14 сакавіка 1939 року ў Містэк увайшоў 2-і батальён 84-га пяхотнага палку 8-й пяхотнай дывізіі вэрмахту. Жаўнеры Чаянкавых кашараў атрымалі прапанову здаць зброю, аднак Паўлік не падпарадкаваўся і са сваёй 12-й кулямётнай ротай трымаў абарону. Астатнія афіцэры ў абароне ня ўдзельнічалі, спасылаючыся на адсутнасьць загаду ад камандаваньня. Чэхі адбілі дзьве нямецкія атакі; пасьля тэлефоннага загаду камандзіра 8-га палку палкоўніка Эліяша і вычарпаньня боепрыпасаў Паўлік падпарадкаваўся загаду пра спыненьне вагню. Бой цягнуўся 30-40 хвілінаў, страты чэхаў склалі 2-6 чалавек параненымі, немцаў — да 24 чалавек забітымі і параненымі і 1 зьнішчаны бронеаўтамабіль. Карэл Паўлік трапіў пад хатні арышт.

Пад час акупацыі Карэл Паўлік супрацоўнічаў з падпольнай арганізацыяй «За бацькаўшчыну» (), якая перанакіроўвала чэскіх кадравых вайскоўцаў на Захад. Пераехаў у Прагу і далучыўся да арганізацыі «Абарона народу» (), якая рыхтавала паўстаньне.

Арыштаваны ў 1942 року ў сувязі з замахам на Райнгарда Гейдрыха. Быў прыгавораны да сьмерці, пазьней пакараньне замененае на пазбаўленьне волі ў канцлягеры Маўтгаўзэн. 26 студзеня 1943 ахоўнік лягеру застрэліў Паўліка за непадпарадкаваньне. Месца пахаваньня невядомае.

## Ушанаваньне памяці
Пасьмяротна атрымаў званьне палкоўніка, у 1999 — мэдаль «За сьмеласьць».

У месьце Косьцелец над Чэрнімі лесы знаходзіцца сымбалічная магіла Карэла Паўліка.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяніс Буркоўскі. Адзін бой капітана Паўліка // Будзьма беларусамі

Катэгорыя:Чэхаславацкія вайскаводы
Катэгорыя:Чэхаславацкі Рух супраціву
Круглік (вёска)

**Кру́глік** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Кру́глік*) — прысёлак вёскі Тарнаполь ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Знаходзіцца ля берагу Семяноўскага вадасховішча.

## Насельніцтва
Жыхары Кругліка ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Семяноўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Круглік прыналежаў да гміны Тарнаполь (сядзіба гміны знаходзілася ў Луцы) Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 18 жыхароў (усе беларусы). Пасьля пабудовы Семяноўскага вадасховішча Круглік апусьцеў і стаў дачным пасёлкам.

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Чэскі тэхнічны ўнівэрсытэт

**Чэскі тэхнічны ўнівэрсытэт у Празе** () — тэхнічны ўнівэрсытэт, які знаходзіцца ў Празе, Чэхія. Заснаваны ў 1707 годзе аўстрыйскім імпэратарам Ёзэфам I; найстарэйшы тэхнічны ўнівэрсытэт Цэнтральнай Эўропы і найстарэйшы грамадзянскі тэхнічны ВНУ сьвету. Адзін з найбуйнейшых ВНУ Чэскай рэспублікі, выкладаньне вядзецца на чэскай і ангельскай мовах.
 
Ва ўнівэрсытэце навучаліся вядомыя навукоўцы Эўропы, сярод якіх Крыстыян Доплер, Уладзімер Прэлогі і іншыя.
 
Асноўны корпус унівэрсытэту знаходзіцца ў Празе, у раёне Дэйвіцы. У верасьні 2009 году на яго тэрыторыі была адкрыта Нацыянальная тэхнічная бібліятэка, якая аб’яднала бібліятэкі ўсіх факультэтаў. У фондах паўмільёна адзінак. Усе памяшканьні абсталяваны кампутарамі, таксама даступны бясплатны інтэрнэт з дапамогай WiFi Eduroam.

Унівэрсытэт супрацоўнічае з многімі кампаніямі, у ліку якіх Toyota, Skanska, Bosch, Siemens, Honeywell, GE, Rockwell, ABB Group, McKinsey, DaimlerChrysler, Škoda Auto, Ericsson, Vodafone і многімі іншымі.

## Факультэты

* Будаўнічы факультэт (Fakulta stavební, FSv)
* Машынабудаўнічы факультэт (Fakulta strojní, FS)
* Электратэхнічны факультэт (Fakulta elektrotechnická, FEL)
* Факультэт ядзернай фізыкі (Fakulta jaderná a fyzikálně inženýrská, FJFI)
* Архітэктурны факультэт (Fakulta architektury, FA)
* Транспартны факультэт (Fakulta dopravní, FD)
* Факультэт біямэдыцынскай інжынэрыі ў г. Кладна (Fakulta biomedicínského inženýrství, FBMI)
* Факультэт інфармацыйных тэхналёгіяў (Fakulta informačních technologií, FIT)

## Крыніцы

## Глядзіце таксама
* Карлаў унівэрсытэт
* Чэская нацыянальная тэхнічная бібліятэка

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт  

Катэгорыя:Прага
Катэгорыя:Чэскія ўнівэрсытэты
Катэгорыя:Чэскі тэхнічны ўнівэрсытэт
Гушчэвіна

**Гушчэ́віна** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Гушчэ́віна*) — невялікая вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Нараўка.

Вёска мяжуе зь Белавескай пушчай.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараўка). Каталіцкая частка насельніцтва (парафія Нараўка) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд 1 красавіка прыналежала да гміны Масева (адміністрацыя гміны знаходзілася ў Нараўцы) (першапачаткова Белавескага, а пасьля 1922 году Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва). Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 174 жыхароў (усе запісаныя пагалоўна палякамі, пры чым 52 былі каталікамі, а 122 праваслаўнымі).

## Ураджэнцы
*   — (нар. 1928 — пам. 1946) польская падпольшчыца, расстраляная польскай бясьпекай;
*   — (нар. 1936) ладзінска-пазнанскі архібіскуп Польскай праваслаўнай аўтакефальнай царквы, у мінулым настаўнік беларускай мовы

## Зноскі

Катэгорыя:Гайнаўскі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Марко

**«Марко»** — гарбарна-абутковае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў верасьні 1991 году ў Віцебску.

На 2015 г. мела ў Віцебску 4 даччыныя вытворчасьці, сетку з 48 уласных крамаў у 24 гарадах Беларусі, замежныя прадстаўніцтвы і крамы ў Казахстане (Алматы), Латвіі (Рыга) і Расеі (Екацярынбург, Краснадар, Масква, Санкт-Пецярбург, Смаленск). За 2014 г. выпуск абутку перавысіў 4 млн параў, звыш паловы якога прадалі за мяжу.

## Мінуўшчына
У верасьні 1991 г. былы экспэрт камэрцыйнага аддзелу абутковага прадпрыемства «Белвэст» Мікалай Мартынаў (нар. 1 жніўня 1957 г., в. Гудава, Дубровенскі раён) заснаваў гандлёва-закупачнае прадпрыемства «ЛМ+МК» разам з трыма іншымі ўдзельнікамі. Пазьней назоў прадпрыемства зьмянілі на сучасны, што паходзіць ад прозьвішча ўласьніка *Мар*тынаў і слова *ка*мпанія. У 1993 г. запусьцілі лінію вытворчасьці мужчынскага абутку з натуральнай скуры на поліўрэтанавай падэшве. Першай вырабленай парай абутку сталі мужчынскія паўчаравікі мадэлі 4351, што працягвалі выпускацца на 2011 год. 4 лістапада 1995 г. пачалі выраб падлеткавага і дзіцячага абутку. У красавіку 1996 г. адзначылі выпуск мільёна параў абутку з таварным знакам «Марко». Пачалося адкрыцьцё ўласных крамаў. У верасьні адбыўся пераход у новазбудаваны асноўны корпус фабрыкі. На пачатку 1997 г. асвоілі клеявы спосаб мацаваньня, што дазволіла пачаць вытворчасьць жаночага абутку. У лютым адчынілася даччынае прадпрыемства «ВітМа», дзе пачалі вырабляць кашалькі, паясы, рамяні і сумкі. У лістападзе 1999 г. заснавалі сумеснае беларуска-нямецкае прадпрыемства «Вікоп-Фагус» для выпуску абутковых калодак. У красавіку 2003 г. адзначылі выпуск 10-мільённай пары абутку. У ліпені адчынілася даччынае прадпрыемства «Сан Марко», якое пазьней узначаліў сын уласьніка Павал Мартынаў. Пачалася вытворчасьць зімовых ботаў з футра. У сакавіку 2005 г. пачаўся выпуск спартовага і прагулачнага абутку. У 2008 г. «Марко» пераняло вытворчасьць фабрыкі «Чырвоны кастрычнік». У 2009 г. вытворчасьць дасягнула 4 млн параў абутку, у тым ліку 1 млн на набытым ААТ «Чырвоны кастрычнік».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Віцебскі футравы камбінат
* Гандлёва-забаўляльны цэнтар «Марко-Сіці»

Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Гандлёвыя маркі
Катэгорыя:Віцебск
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1991 годзе
Катэгорыя:Лёгкая прамысловасьць
Пінафіел (футбольны клюб)

«**Пінафіел**» () — партугальскі футбольны клюб з гораду Пінафіелу. Заснаваны ў 1951 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Пінафіел