open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ляндварова

**Ляндварова** () — места ў Летуве, на беразе возера Ляндварова. Цэнтар староства Троцкага раёну Віленскага павету. Насельніцтва на 2018 год — 10 160 чалавек. Знаходзіцца за 9 км ад Трокаў, за 18 км ад Вільні. Чыгуначны вузел на Вільню, Горадню, Коўна.

Ляндварова — даўняя вёска гістарычнай Троччыны, на этнічнай тэрыторыі беларусаў.

## Назвы

Тапонім Ляндварова (упамінаецца ў XVIII ст. як *Landworowo* або *Lantworowo*) зьвязваюць з імём Літавор (існаваў маёнтак *Litowaryszki*).

Адзначаліся старажытныя германскія імёны Landowarius (Lantwar) і Landwart.

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *Lantwaryszki* (1744 год).

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Першы пісьмовы ўспамін пра Ляндварова датуецца 1596 годам, але археалягічныя дасьледаваньні высьветлілі, што першыя пасяленьні існавалі тут яшчэ ў ХІ—ХІІ стагодзьдзях.

У розныя часы Ляндварова знаходзілася ў валоданьні Кунцэвічаў, Сапегаў, Нарушэвічаў, манахаў-бэнэдэктынаў, Хадкевічаў, Французевічаў, Грыневічаў, Дамброўскіх.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Ляндварова апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, у Троцкім павеце Віленскай губэрні.

У 1850 годз Ляндварова разам з чатырма фальваркамі (Карпаўка, Пятухова, Рачкуны і Устрань) набыў Юзэф Тышкевіч. У 1862 годз праз паселішча прайшла чыгунка. На 1881 год у Ляндварове было 29 двароў, на 1896 год — 39 двароў.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ляндварова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У 1920 годзе мястэчка апынулася ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Віленскім павеце Віленскага ваяводзтва.

10 кастрычніка 1939 году згодна зь летувіска-савецкай умовай, бальшавікі перадалі мястэчка ў склад Летувы.

3 жніўня 1946 году Ляндварова атрымала статус места. У 2001 годзе афіцыйна зацьвердзілі мескі герб.


Landvarova, Tyškievič. Ляндварова, Тышкевіч (N. Orda, 1875-77).jpg|Н. Орда, 1875-1877 гг.
Napoleon Orda - Landwarów 02.jpg|Літаграфія з акварэлі Н. Орды
Landvarova, Tyškievič. Ляндварова, Тышкевіч (N. Orda, 1875-77) (2).jpg|Н. Орда, 1875-1877 гг.
Lentvaris Palace in the 19th century.jpg|С. Анташэвіч, 1887 г.


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1866 год — 162 чал., усе каталікі; 1881 год — 385 чал.; 1896 год — 385 чал.; 1897 год — 300 чал.
* **XX стагодзьдзе**: 1923 год — 2 тыс. чал.; 1939 год — 2,5 тыс. чал.; 1959 год — 4216 чал.; 1966 год — 5,5 тыс. чал.; 1970 год — 8235 чал.; ; 1976 год — 9,6 тыс. чал.; 1979 год — 10 167 чал.; 1989 год — 12 694 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 11 773 чал.; 2010 год — 11 417 чал.

### Адукацыя
У Ляндварове працуе гімназія, 2 сярэднія і пачатковая школы.

## Турыстычная інфармацыя

### Славутасьці
* Гаспадарчы двор Тышкевічаў (XIX ст.)
* Касьцёл Зьвеставаньня Найсьвяцейшай Паньне Марыі (1910—1926)
* Палацава-паркавы комплекс Тышкевічаў (XIX ст.)

### Страчаная спадчына
* Капліца (1905)

## Месты-сябры
* Арнэта, Польшча
* Уронкі, Польшча

## Крыніцы

Катэгорыя:Гарады Летувы
1140

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 14 лютага — Леа І, кароль Армэніі
*
Радыюс

**Ра́дыюс** ( — літаральна *прамень; сьпіца кола*) — адцінак, які злучае пункт акружыны або сфэры зь ейным цэнтрам.

Радыюс складае палову дыямэтру.

## Уласьцівасьці
* Радыюс, праведзены ў пункт A акружыны, пэрпэндыкулярны акружыне ў гэтым пункце.
* Радыюс, пэрпэндыкулярны хордзе, дзеліць яе напалову.

## Зьвязаныя вызначэньні
* ''Цэнтральны кут'' у акружыне — гэта кут, утвораны двума радыюсамі.
* '' Радыюс крывізны'' крывой — гэта радыюс акружыны, якая мае з гэтай крывой дотык другога парадку.

## Этымалёгія
Слова «радыюс» упершыню сустракаецца ў 1569 року ў францускага навукоўца П’ера дэ ла Рамэ, крыху пазьней у Франсуа Віета. Робіцца агульнапрынятым толькі ў канцы XVII ст..

## Абагульненьні
Радыюсам мноства M, якое ляжыць у мэтрычнай прасторы з мэтрыкай \rho, завецца велічыня (\sup_{x,y \in M}\rho(x, y))/2. Напрыклад, радыюс *n*-вымернага гіпэркуба з бокам *s* роўны
:  r = \frac{s}{2}\sqrt{n}.

## Глядзіце таксама
* Атамны радыюс
* Бораўскі радыюс
* Гравітацыйны радыюс
* Дэбаеўскі радыюс экранаваньня
* Іённы радыюс
* Крышталехімічны радыюс
* Радыюс інэрцыі
* Радыюс-вэктар
* Радыюс павароту
* Радыюс паразы
* Радыюс ратацыі

Катэгорыя:Клясычная геамэтрыя
Катэгорыя:Мэтрычная геамэтрыя
Катэгорыя:Сфэры
Катэгорыя:Акружыны
Катэгорыя:Даўжыня
Пётар Парчэўскі

**Пётар Парчэўскі** (1590 — 6 сьнежня 1658) — рымска-каталіцкі дзяяч ВКЛ, прыхільнік Радзівілаў.

Біскуп смаленскі ад 1 верасьня 1636 да 1649 году, біскуп жамойцкі ад 1649. 17 жніўня 1655 адмовіўся падпісаць Кейданскую дэклярацыю са Швэцыяй.

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Piotr Parczewski †

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1590 годзе
Катэгорыя:Жамойцкія біскупы
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Караль Пётар Панцажынскі

**Ка́раль Пётар Панцажы́нскі** (? — 19 лютага 1729) — рымска-каталіцкі дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп-суфраган беларускі (1712—1721), біскуп смаленскі (1721—1724), біскуп віленскі (ад 11 верасьня 1724).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў Вількамірскім павеце. Прадстаўнік шляхецкага роду Панцажынскіх гербу «Траска», брат Малгарэты, жонкі Роха Мікалая Пілсудзкага. Пісар вялікі духоўны літоўскі (19.11.1709 — 15.10.1720). Канонік віленскі. Памёр 19 лютага 1729 у Srebrzyszcze, Холмскі павет, Люблінскае ваяводзтва. Пахаваны ў Касьцёле Сьвятых Станіслава й Уладыслава ў Вільні.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Bishop Karol Piotr Pancerzyński †

Караль Пётар
Катэгорыя:Пісары вялікія духоўныя літоўскія
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Пахаваныя ў катэдральным касьцёле Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава (Вільня)
Геранім Уладзіслаў Сангушка

**Герані́м Уладысла́ў Сангу́шка** (1611, Смаляны — 5 ліпеня 1657) — рымска-каталіцкі дзеяч ВКЛ, з княскага роду Сангушкаў, сын Шымона Самуэля Сангушкі.

Навучаўся ў Віленскай акадэміі, дзе ў 1628 стаў езуітам, у Кракаве, Сандамеры, Познані. У 1640 выйшаў з орэну езуітаў. Сакратар Уладзіслава Вазы, суфраган віленскі ад 1644, біскуп смаленскі ад 1655.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Hieronim Wladysław Sanguszko †

Геранім Уладыслаў
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смалянах
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1611 годзе
Казімер Пац

**Казімер Пац** (? — 1695) — рымска-каталіцкі й дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Сакратар каралеўскі (ад 1650), біскуп смаленскі (1664—1667) і жамойцкі (ад 1668).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Пацаў гербу «Газдава», сын Пятра і Гальшкі з Шэмэтаў. Меў брата Міхала Казімера.

Навучаўся ў Вільні, ужо тады надумаў прысьвяціць сябе духоўнай кар’еры. Пробашч слонімскі ад 1643, беластоцкі й кусташ пільтынскі ад 1654, канонік віленскі ад 1657.

У вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай трапіў у палон, па вызваленьні зь якога ў 1662 зрабіўся пробашчам віленскім і геранёнскім.

Актыўна ўдзельнічаў у публічным жыцьці, браў удзел у соймах. Неаднаразова быў кандыдатам у біскупы віленскія, аднак ня здолеў атрымаць неабходную падтрымку ў зьвязку з памяншэньнем вагі Пацаў у Вялікім Княстве Літоўскім.

## Літаратура
* Pacowie: materyjały historyczno-genealogiczne / ułożone i wydane przez Józefa Wolffa. — Petersburg, 1885. S. 137—141.
* Jan Władysław Poczobut Odlanicki. Pamiętnik. — Warszawa, 1987

Казімер
Катэгорыя:Канонікі віленскія
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Жамойцкія біскупы
Катэгорыя:Каралеўскія сакратары
Катэгорыя:Памерлі ў 1695 годзе
Аляксандар Мікалай Гараін

**Алякса́ндар Мікала́й Гара́ін** (30 сакавіка 1651, Лыскаў — 7 сьнежня 1735) — рымска-каталіцкі дзяяч ВКЛ. З шляхецкага роду Гараінаў.

Сьвятар ад 9 красавіка 1678. 15 верасьня 1704 прызначаны біскупам-суфраганам беларускім Віленскае дыяцэзіі й тытулярным біскупам Тыбэрыі. Ад 23 сьнежня 1711 біскуп смаленскі, ад 7 сьнежня 1716 жамойцкі.

У 1722 годзе, зьяўляючыся дзедзічам Альковіч, на свае сродкі пабудаваў там драўляны касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшай Марыі Панны.

## Крыніцы і заўвагі

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Aleksander Mikolaj Horain †

Аляксандар Мікалай
Катэгорыя:Жамойцкія біскупы
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Нарадзіліся 30 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1651 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пружанскім раёне
Катэгорыя:Памерлі 7 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 1735 годзе
Nokia 6670

**Nokia 6670** — трохдыяпазонны смартфон фірмы Nokia.

Інтэрнэт-браўзэр Netfront з падтрымкай PDF, дастасункі для прагляду ўкладзеных у электронную пошту дакумэнтаў, дастасунак для непасрэднага друку, а таксама мэгапіксэльная фотакамэра, здольная здымаць да 10 хвілін відэа.


## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia 
* Апісаньне на сайце onliner.by 

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Nokia 6680

**Nokia 6680** — трохдыяпазонны смартфон фірмы Nokia.

Смартфон для працы з выявамі, дае магчымасьць адпраўляць і праглядаць відэакліпы падчас гутаркі.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia 
* Апісаньне на сайце onliner.by 

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Nokia 6682

**Nokia 6682** — двухдыяпазонны смартфон фірмы Nokia.



## Падобныя мадэлі
* Nokia 6681
* Nokia 6680
* Nokia 6630
* Motorola A1000
* Nokia 6670

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia 
* Мабільны Стыль Жыцьця аб Nokia 6681

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Nokia 6681

**Nokia 6681** — трохдыяпазонны смартфон фірмы Nokia, аналяг мадэлі Nokia 6680, адрозьніваецца адсутнасьцю падтрымкі сеткі WCDMA і франтальнай камэры, больш яркімі каляровымі рашэньнямі.

Пачатак выпуску — 1 квартал 2005.

Стэрэафанічны дынамік, струменевае відэа.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Жамойцкія біскупы

**[[Біскуп]]ы [[Жамойць|жамойцкія]]** — 1417—1926.

ад 1926 арцыбіскупы ковенскія

## Вонкавыя спасылкі
* Lietuvos dailės muziejaus Žemaičių vyskupai
* Varniai muziejaus Žemaičių vyskupai
* Varnių katedra
Nokia 6800

**Nokia 6800** — мабільны тэлефон кампаніі Nokia з раскладной клявіятурай.


## Характарыстыкі

## Падобныя мадэлі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Багуслаў Корвін-Гасеўскі

**Багуслаў Корвін-Гасеўскі** (1660 — ) — рымска-каталіцкі й дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Духоўны пісар вялікі літоўскі (1720), біскуп смаленскі (ад 1724).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Корвін-Гасеўскіх гербу «Сьлепаўрон», сын гетмана польнага літоўскага Вінцэнта й Магдалены з Канапацкіх.

За часамі грамадзянскае вайны ў ВКЛ падтрымліваў супраціўнікаў Сапегаў. У 1722 зрабіўся суфраганам беларускім і біскупам тытулярным акатэнскім. У 1723 увайшоў да віленскае капітулы, у 1724 зрабіўся смаленскім біскупам.

У 1729 як супраціўнік Аўгуста Моцнага склаў дамову з францускім паслом Антуанам Фэлісам дэ Манці з мэтай дамагчыся стальцу для Станіслава Ляшчынскага. Атрымліваў ад Францыі ў памеры 60 тыс. ліўраў хабар за сарваньне кожнага сойму за часамі гаспадараньня Аўгуста Моцнага (сарваў соймы ў 1730 у Горадні й 1732 у Варшаве). Зьвяртаўся таксама да Расеі з мэтай змаганьня з абсалютызмам караля і вялікага князя, атрымаў ад расейскага пасла Фрыдрыха Казіміра фон Лёвэнвольдэ 4 пары сабалёў і 100 залатых чырвонцаў. Быў расчараваны тым, што не атрымаў пасаду біскупа віленскага, і ў 1730 на банкеце, дзе была ўся капітула, кінуў у новага біскупа Міхала Зянковіча келіхам і бутэлькай.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Багуслаў
Катэгорыя:Пісары вялікія духоўныя літоўскія
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1660 годзе
Катэгорыя:Памерлі 24 чэрвеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1744 годзе
Nokia 6810

**Nokia 6810** — трохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.

## Падобныя мадэлі
* Siemens SK65
* Pantech PG-6100
* Samsung SGH-E630
* Samsung SGH-C230
* Nokia 6610

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Грэгарава

**Грэ́гарава** () — горад у паўднёвай Летуве ў Віленскім павеце. Ад цэнтру Вільні аддалены на 17 км. У 2000 годзе Грэгарава ўвайшло ў склад Віленскага гарадзкога раёну, але з прычыны высокіх коштаў (зьмена дакумэнтаў і назваў вуліцаў) застаецца асобным горадам побач зь Вільняй. Праз горад ідзе шаша Вільня — Коўна. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Аўкштота.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Летувы
Беластоцкія біскупы

**Біскупы [[Беластоцкая архідыяцэзія|Беластоцкае дыяцэзіі й архідыяцэзіі]]:**

## Адміністратура [[Віленская дыяцэзія|Віленскае дыяцэзіі]] зь сядзібай у [[Беласток]]у (1945—1991)
* 1945-1955 — Рамуальд Ялбжыкоўскі
* 1955-1955 — Уладыслаў Сушынскі, вікарый
* 1955-1968 — Адам Савіцкі, вікарый, ад 1963 тытулярны біскуп
* 1968-1968 — Уладыслаў Сушынскі, вікарый, тытулярны біскуп
* 1968-1970 — Пётар Мазеўскі, тытулярны біскуп
* 1970-1976 — Генрык Раман Ґульбіновіч, тытулярны біскуп
* 1976-1991 — Эдвард Кісель, тытулярны біскуп

## Біскупы дыяцэзіяльныя Беластоцкае дыяцэзіі (1991—1992)
* 1991-1992 — Эдвард Кісель

## [[Мітрапаліт|Арцыбіскупы-мітрапаліты]] Беластоцкае архідыяцэзіі (ад 1992)
* 1992-1993 — Эдвард Кісель
* 1993-2000 — Станіслаў Шымэцкі 
* 2000-2006 — Войцех Земба
* з 2006 году — Эдвард Азароўскі

## [[Дапаможны біскуп|Дапаможныя біскупы]]
* 1979-2006 — Эдвард Азароўскі

## Вонкавыя спасылкі
Nokia 6708

**Nokia 6708** — трохдыяпазонны смартфон фірмы Nokia.

## Падобныя мадэлі
* Benq P30
* Benq P31
* SonyEricsson P900
* SonyEricsson P910
* Motorola A1000
* BenQ P50
* Siemens S65
* Nokia 6600
* Qtek 8020
* Nokia 6620

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Эдвард Кісель

**Эдвард Кісель** (24 лютага 1918, Юндзілаў, Браслаўскі павет — 28 верасьня 1993) — рымска-каталіцкі дзеяч Польшчы, першы біскуп беластоцкі.

Вучыўся ў школе ў Германавічах, пасьля ў гімназіях Дзісны і Пінска. У 1937 паступіў у Архідыяцэзіяльную вышэйшую духоўную сэмінарыю ў Вільні. Адначасова запісаўся на курсы тэалёгіі Віленскага ўнівэрсытэту імя Стэфана Баторыя. У 1941 у Віленскай катэдры атрымаў дыяканскія пасьвячэньні з рук арцыбіскупа Рамуальда Ялбжыкоўскага. 3 сакавіка 1942 арыштаваны гестапа, знаходзіўся ў турме ў Лукішках, а потым быў высланы ў Нямеччыну, але ў Варшаве ўцёк з палону. Нейкі час хаваўся ў ксяндзоў арыяністаў, затым у Лазьневе (20 км ад Варшавы), дзе скончыў сваю навучаньне. 14 лютага 1943 атрымаў сьвятарскае пасьвячэньне, прыміцыйную Сьвятую Імшу адправіў у Чанстахове.

Вясной 1943 прызначаны вікарыем у Чорную Весь на Беласточчыне, затым пераведзены ў Ухава. Пасьля таго, як немцы спалілі Ухава, пераехаў у Беласток, дзе выконваў сьвятарскую паслугу ў касьцёле сьвятога Роха. У студзені 1953 абараніў доктарскую дысэртацыю. У 1971 прызначаны канцлерам арцыбіскупскае курыі ў Беластоку, а ў 1974 — капітульным канонікам базылікі Віленскае мэтраполіі.

3 траўня 1976 прызначан тытулярным біскупам Ліматы і апостальскім адміністратарам Беластоцкай архідыяцэзіі. Кансэкрацыя адбылася ў Беластоцкай катэдры. Пад яго кіраўніцтвам на Беласточчыне было адбудавана 18 касьцёлаў і капліцаў, духоўная сэмінарыя ў Беластоку, інтэрнат для клерыкаў, дом для сьвятароў-пэнсіянэраў, паўстала 18 новых парафій. 25 сакавіка 1992 Папа Ян Павал II зацьвердзіў булай арцыбіскупства і мітраполію ў Беластоку, першым арцыбіскупам-мітрапалітам якой быў прызначаны Эдвард Кісель.

Памёр 28 верасьня 1993 а дзевятай гадзіне вечара. Дзень 1 кастрычніка 1993 на Беласточчыне быў абвешчаны днём смутку і жалобы.

## Вонкавыя спасылкі
* Біскуп Эдвард Кісель

Катэгорыя:Беластоцкія біскупы
Катэгорыя:Нарадзіліся 24 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1918 годзе
Катэгорыя:Памерлі 28 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1993 годзе
Nokia 7200

**Nokia 7200** — двухдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.

## Падобныя мадэлі
* Nokia 7270
* Samsung SGH-E710
* Samsung SGH-E700
* LG G7120
* Samsung SGH-E300

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 7270

**Nokia 7270** — трохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.

Абмежаваная сэрыя **Nokia 7270 Versace** адрозьніваецца толькі дызайнам зьменных накладак ад Versace.

Упершыню выкарыстаныя скураныя зьменныя панэлі. 

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 7280

**Nokia 7280** — трохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.

У тэлефоне ўпершыню адсутнічае лічбавая клявіятура. Набор нумара вырабляецца колцам, якое верціцца, і кнопкай выбару. У наступным фірма выпусьціць тэлефон Nokia 7380 з падобным мэханізмам уводу.

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Новыя Сьвянцяны

**Новая Сьвянця́ны** () — горад ва ўсходняй Летуве, у Віленскім павеце, на рацэ Зэймяне. Аддалены ад Сьвянцянаў на 10 км на захад і на 87 км на паўночны ўсход ад Вільні.

## Гісторыя
Паселішча ўзьнікла ў канцы ХІХ стагодзьдзя вакол станцыі на чыгунцы Варшава — Санкт-Пецярбург. Пасьля 1920 году ў складзе Польшчы і ў гэты ж год атрымала статус гораду. У верасьні 1939 году горад далучаны да СССР (у складзе БССР), а з 1940 году перададзены ў склад Летувіскай ССР.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Летувы
Гўінэт Пэлтраў

**Гўінэт Пэлтраў** (; нарадзілася 27 верасьня 1972 году, ЗША) — амэрыканская кінаакторка й прадусарка. Да 2014 году была жонкай лідэра Coldplay Крыса Мартына. Ляўрэатка прэміі «Оскар» за найлепшую жаночую ролю (1998).

## Фільмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лос-Анджэлесе
Катэгорыя:Акторкі ЗША
Катэгорыя:Акторы XX стагодзьдзя
Катэгорыя:Акторы XXI стагодзьдзя
Nokia 3120 classic

**Nokia 3120 classic** — пяцідыяпазонны смартфон фірмы Nokia. 3120 classic мае даволі просты вонкавы выгляд, але яе функцыянальнасьць зь лішкам задаволіць патрабаваньні ня вельмі патрабавальных пакупнікоў. З тэхнічных асаблівасьцяў Nokia 3120 classic варта адзначыць 2-дзюймовы QVGA-экран (320х240 піксэляў), 2-Мп камэру з убудаваным выбліскам, дадатковую камэру для відэазванкоў, 24 Мб памяці, FM-прымач, модуль Bluetooth. Убудаваную памяць апарата можна пашырыць да 4 Гб з дапамогай флэш-карт фармату microSD. Тэлефон абсталёўваецца плэерам, які ўмее прайграваць MP3, MP4, AAC, AAC+, eAAC+.



## Падобныя мадэлі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Мір (неадназначнасьць)

**Мір** або скарачэньне **МІР** маюць некалькі значэньняў:

## Агульныя значэньні
* Мір — стан спакою і гармоніі, пэрыяд між войнамі
* Мір (саст.) — сялянская абшчына, воласьць (захоўваецца ў выразах «па міры пусьціць» і т. п.)
* Мір — царкоўны тэрмін, які азначае сьвецкае жыцьцё, сьвецкіх людзей, антонім — клір

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Мір — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Мір — мястэчка ў Карэліцкім раёне Гарадзенскай вобласьці

### [[Расея]]
* Мір — пасёлак у Навакузьнецкім раёне Кемераўскай вобласьці

## Іншыя
* «Мір» — савецкая / расейская арбітальная станцыя, а таксама яе базавы модуль
* МІР — сэрыя савецкіх ЭВМ — гл. МІР-1, МІР-2
* «Мір» — глыбакаводныя заселеныя апараты, якія ўпершыню ў гісторыі зьдзяйсьнілі апусканьне на паўночным канцавосьсі
* «Мір» — вучэбны трохмачтавы фрэгат
* «Мір» — расейская сетка крам бытавой электронікі
* «Мір» — міждзяржаўная тэлерадыёкампанія, дзейсная на тэрыторыі СНД.
* «Мір» — марка халадзільнікаў, якія выпускаюцца на ПА «Завод імя Серго» (ПАЗІС) у г. Зеленадольску ў рэспубліцы Татарстане.
* Мір (выдавецтва)
* Мір — кінатэатар у Барнауле.
* Мір — кінатэатар у Ніжнім Ноўгарадзе.
* «Мір» — нацыянальная аплатная сыстэма Расеі, створаная 8 сьнежня 2014 году.

## Асобы
* Мір — абхаскі цар, які адбіў у 736—737 году ў Анакопіі аблогу 60-тысячнага арабскага войску пад правадырствам Мурвана ібн Мухамэда

## [[Скарачэньне|Скарачэньні]]
* МІР — часопіс «Маркетынг і рэкляма»
* М.І.Р. — ТАА, УК «Мэнэджмэнт. Інвэстыцыі. Разьвіцьцё»
* МІР — моладзевая ІТ-праграма «Моладзевая інфармацыйная роўнасьць»
* МІР — код аэрапорта г. Мірны, Рэспубліка Саха (Якутыя)
* МІР — майстэрня індывідуальнай рэжысуры
* МІР — машынная імітацыя рашэньняў
* МІР — міжнародныя інфармацыйныя рэсурсы, напрыклад: цэнтар МІР АОНБ
* МІР — Міжнародны інстытут па радыёэкалёгіі
* МІР — Міжнародны інстытут рэклямы
* МІР — Міжнародны інстытут рэспубліканцаў ЗША  з 1983
* МІР — Міжнародны інстытут рынка
* МІР — ЗАТ Мэтраінжрэканструкцыя
* МІР — Міністэрства інфармацыйнага разьвіцьця (Малдова), з 2005 году
* МІР — марская інжынэрная рота
* МІР — Музэй гісторыі рэлігіі
* МІР — муніцыпальныя інфармацыйныя рэсурсы

## Глядзіце таксама
* Мірная
* Мірны
1130-я

**1130-я**

Стагодзьдзі: XI стагодзьдзе - XII стагодзьдзе - XIІІ стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
1080-я
1090-я
1100-я
1110-я
1120-я
**1130-я**
1140-я
1150-я
1160-я
1170-я
1180-я


Гады: 
1130, 1131, 1132, 1133, 1134, 1135, 1136, 1137, 1138, 1139

----

## Асноўныя падзеі
* Альфонса І стаў першым каралём Партугаліі

Катэгорыя:1130-я
Мірны

**Мі́рны**:

## Прозьвішчы
### Асобы
* Максім Мірны — беларускі тэнісіст
* Панас Мірны (1849—1920) — псэўданім украінскага пісьменьніка А. Я. Рудчанкі

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Мірны — пасёлак у Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Мірны — пасёлак ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Мірны — былы пасёлак, цяпер у складзе Менску

### [[Расея]]
* Мірны — горад у Архангельскай вобласьці
* Мірны — горад у Якутыі
* Мірны — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласьці
* Мірны — пасёлак гарадзкога тыпу ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Клятнянскім раёне Бранскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Старадубскім раёне Бранскай вобласьці
* Мірны — пасёлак гарадзкога тыпу ў Кіраўскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Багародзкім раёне Ніжагародзкай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Варнавінскім раёне Ніжагародзкай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Васкрасенскім раёне Ніжагародзкай вобласьці
* Мірны — населены пункт у Прыморскім краі
* Мірны — пасёлак гарадзкога тыпу ў Самарскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Томскім раёне Томскай вобласьці
* Мірны — пасёлак у Яфрэмаўскім раёне Тульскай вобласьці
* Мірны — пасёлак гарадзкога тыпу ва Ўльянаўскай вобласьці
* Мірны — пасёлак гарадзкога тыпу ў Рэспубліцы Татарстан

### [[Украіна]]
* Мірны — пасёлак гарадзкога тыпу ў Аўтаномнай Рэспубліцы Крым

## Іншае
* «Мірны» — шлюп, які ўваходзіў у склад флятыліі Ф. Бэлінсгаўзэна і М. Лазарава
* «Мірны» — савецкая (расейская) антарктычная станцыя
* «Мірны» — пансіянат гораду Адэсы
* Мірны — раён гораду Ліпецку
* Мірны — раён гораду Растова-на-Доне

## Глядзіце таксама
* Мір
* Мірная
1138

## Падзеі
* землятрус у Алепа, Сырыя (загінула 230 000 чалавек)
* Конрад ІІІ Нямецкі стаў імпэратарам Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі

## Нараджэньні
* 28 сакавіка — Маймадзі, гішпанскі равін і філёзаў
* Конан ІV — герцаг Брэтані
* Казімір ІІ, князь вісьліцкі, сандамірскі ды кракоўскі
* Саладзін, уладар Эгіпта й Сырыі, адваяваў Ерусалім у крыжакоў

## Сьмерці
* 13 студзеня — Сымон І, герцаг Ларэйна
* Ібн Баджах, андалузкі філёзаў
* Балеслаў ІІІ Крываусты, кароль Польшчы

## Вонкавыя спасылкі
1137

## Падзеі
* Люі VII стаў каралём Францыі
* 

## Нараджэньні
* Ўолтэр Мап, ўэльскі гісторык

## Сьмерці
* 9 красавіка, Ўільям Х, герцаг Аквітаніі
* 1 жніўня, кароль Францыі Люі VІ
* 18 верасьня, Эрык ІІ Дацкі
* Латар ІІ, імпэратар Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі
* Сергіўс ІІ, герцаг Неапаля

## Вонкавыя спасылкі
Лукаш

**Лукаш** — імя, а таксама прозьвішча.

Вядомыя носьбіты:
* Лукаш Голад — беларускі праваслаўны сьвятар
* Алена Лукаш
* Павел Лукаш

Катэгорыя:Прозьвішчы
Генрых Офэнбэрг

**Генрых Генрыхавіч Офэнбэрґ** (29 сьнежня 1821, маёнтак Стокен, Курляндыя — 18 студзеня 1888, Дрэздэн) — расейскі дыплямат, барон, сапраўдны стацкі саветнік. З баронскага роду Офэнбэргаў.

Генэральны консул у Бухарэсьце (1863—1872), пасланец у Вашынгтоне (1873—1875). У 1872 годзе ўзначальваў расейскую місію па адмысловых даручэньнях у ЗША.

## Вонкавыя спасылкі
*Оффенберг, Генрих Генрихович

Генрых
Катэгорыя:Расейскія дыпляматы
Катэгорыя:Нарадзіліся 29 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1821 годзе
Катэгорыя:Памерлі 18 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1888 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Дрэздэне
Лукашэвіч

**Лукашэвіч** — беларускае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Надзея Лукашэвіч — расейская сьпявачка, салістка трыа «Меридиан», акторка.
* Платон Лукашэвіч — расейскі этнограф і лінгвіст.
* Юзэф Лукашэвіч — удзельнік расейскага рэвалюцыйнага руху, польскі геоляг.

## Глядзіце таксама
* Лукаш
* Лукашоў
* Лукашэнка
* Лукашэнкі

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Віктар Аўрамавіч Лукашэнка

**Ві́ктар Аўра́мавіч Лукашэ́нка** (2 ліпеня 1937, Кіеў — 5 студзеня 2022) — савецкі футбаліст, трэнэр. Скончыў Віньніцкі пэдагагічны інстытут (1965). Выступаў на пазыцыі абаронцы. Майстар спорту (з 1970 году). Заслужаны трэнэр Украінскай ССР (з 1980 году).

## Кар’ера
**Выступаў у камандах:**
* 1956, 1960: «Дынама» Кіеў
* 1957—1959: Спартовы клюб вайсковай акругі Сьвярдлоўск
* 1960—1962: «Арсэнал» Кіеў
* 1963—1964: «Мэталюрг» Запарожжа
* 1965: «Лякаматыў» Віньніца

**У якасьці трэнэра/галоўнага трэнэра:**
* 1970—1971: «Мэталюрг» Запарожжа
* 1972—1973: «Спартак» Івана-Франкоўск
* 1974—1976: «Авангард» Роўна
* 1977—1979: «Крышталь» Хэрсон
* 1979—1981: «Дняпро» Дніпро
* 1989: «Дынама» Махачкала
* 1986—1988: «Крылы Саветаў» Куйбышаў
* «Віктар» Запарожжа
* 1993: «Рубін» Казань
* 1994: Тарпэда Міяс
* 1999—2001: «Лада» Тальяці (трэнэр)
* 2004—2008: Сызрань-2003 (трэнэр)

## Крыніцы

Катэгорыя:Савецкія футбалісты
Катэгорыя:Савецкія футбольныя трэнэры
Катэгорыя:Трэнэры футбольнага клюбу «Дніпро»
Катэгорыя:Трэнэры ФК «Крылы Саветаў»
Катэгорыя:Трэнэры ФК «Рубін»
Катэгорыя:Майстры спорту СССР
Дзьмітры Лукашэнка

**Дзьмі́тры Алякса́ндравіч Лукашэ́нка** — сын прэзыдэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі. Займае пост старшыні цэнтральнага савету беларускага рэспубліканскага дзяржаўна-грамадзкага аб’яднаньня «Прэзыдэнцкі спартовы клюб», таксама зьяўляецца сябрам НАК Беларусі.

## Біяграфія
Нарадзіўся 23 сакавіка 1980 году. Скончыў факультэт міжнародных адносінаў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Абараніў дыплём на тэму: «Выступ беларускіх спартоўцаў на міжнароднай арэне».

Вайсковае званьне — капітан.

З 2005 — старшыня цэнтральнага савету рэспубліканскага дзяржаўна-грамадзкага аб’яднаньня «Прэзыдэнцкі спартовы клюб».

6 ліпеня 2006 году абраны сябрам Нацыянальнага алімпійскага камітэту Беларусі.

З 11 сьнежня 2006 году — чалец арганізацыйнага камітэту па падрыхтоўцы і забесьпячэньні ўдзелу беларускіх спартоўцаў у XXIX летніх Алімпійскіх гульнях і XIII Паралімпійскіх гульнях 2008 году ў Пэкіне (Кітайская Народная Рэспубліка).

Ганаровы консул Этыёпіі ў Беларусі.

Жонка — Ганна Лукашэнка. Паводле зьвестак , у 2018 і 2020 гадах Ганна зарабіла ў «Гандлёвым доме БелАЗ» каля ста тысяч даляраў, а ўладальнікамі яго кампаній-партнэраў зьяўляюцца людзі з атачэньня Дзьмітрыя і Ганны Лукашэнкаў. Таксама Ганна Лукашэнка піша песьні пад псэўданімам Ганна Сялук.

## Узнагароды
* Мэдаль «80 гадоў памежных войскаў»
* Мэдаль «За выдатнасьць у ахове дзяржаўнай мяжы»
* Знакі «Выдатнік памежных войскаў» I і II ступені

## Міжнародныя санкцыі
2 лютага 2011 году быў унесены ў Чорны сьпіс Эўразьвязу. У рашэньні  ад 15 кастрычніка 2012 году Дзьмітры Лукашэнка быў пазначаны як *«бізнэсовец з актыўным удзелам у фінансавых апэрацыях зь [[Лукашэнкі|сям'ёю Лукашэнкі]]»*. Эўрапейскія санкцыі былі зьнятыя 15 лютага 2016 году.

21 чэрвеня 2021 году як сын Аляксандра Лукашэнкі й бізнэсовец, які зьяўляецца старшынёю дзяржаўна-грамадзкага аб’яднаньня «Прэзыдэнцкі спартовы клюб», ён зноў быў унесены ў Чорны сьпіс Эўразьвязу.  адзначыла, што Дзьмітры Лукашэнка вядзе бізнэс праз клюб і кантралюе шэраг кампаніяў, таксама ён прысутнічаў на таемнай інаўгурацыі Аляксандра Лукашэнкі ў верасьні 2020 году, такім чынам Дзьмітры Лукашэнка атрымлівае карысьць ад рэжыму Лукашэнкі й падтрымлівае яго. 6 ліпеня да чэрвеньскага пакету санкцыяў ЭЗ далучыліся Альбанія, Ісьляндыя, Ліхтэнштайн, Нарвэгія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, 7 ліпеня — Швайцарыя.

2 сьнежня 2021 году Дзьмітры Лукашэнка ды «Прэзыдэнцкі спартовы клюб» трапілі ў сьпіс спэцыяльна вызначаных грамадзянаў і заблякаваных асобаў ЗША, а таксама ў санкцыйны сьпіс Канады.

У 2022 годзе Дзьмітры Лукашэнка трапіў у чорны сьпіс Японіі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Дзеці прэзыдэнтаў. Беларусь
* Дынастыя. Сыны А. Лукашэнкі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1980 годзе
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія спартовыя дзеячы
Дзьмітры
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Катэгорыя:Беларускія асобы ў сьпісе СВГ
НАК Беларусі

* Найвышэйшая атэстацыйная камісія Беларусі
* Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь
Гісторыя ад заснаваньня гораду

**«Гісто́рыя ад заснава́ньня го́раду»** («Ab urbe condita») — асноўны твор Тыта Лівіюса, адна з найбольш вядомых і фундамэнтальных працаў па гісторыі Старажытнага Рыму. Ахоплівае пэрыяды ад традыцыйнай даты заснаваньня Рыму па храналёгіі Варона (753 да н. э.) да 9 году. З 142 кнігаў цалкам захаваліся 35. Гэтая частка ўмоўна падзяляецца на гэтак званыя дэкады:
* 1-я (кнігі I—X) ахоплівае пэрыяд ад заснаваньня гораду да 293 году да н. э.;
* 3-я, 4-я і палова 5-й (кнігі XXI—XLV) ахопліваюць пэрыяд з 218 году да н. э. да 167 году до н. э..

Гэты падзел, таксама разам з пэнтадамі, зьявіўся каля 4 стагодзьдзя. Фрагмэнты кнігі XCI апісваюць вайну з Сэрторыем, а фрагмэнты кнігі CXX утрымліваюць апісаньне сьмерці Цыцэрона.

Лівіюс працаваў над «Гіторыяй» 40 гадоў і грунтаваўся галоўным чынам на працах малодшых аналістаў: Луцыя Элія Тубэрона, Гая Ліцынія Макра і Валера з Анцыя (пераважна ў першай дэкадзе), а таксама на Фабія Піктара, Кальпурнія Пізана, Клаўдзія Квадрыгарыя і Палібія. Мяркуецца, што першыя кнігі былі створаныя паміж 27 і 25 гадамі да н.э., кніга IX была напісаная да 20 году да н. э., а апошнія — толькі пасьля 14 году. Галоўным героем «Гісторыі» стаў народ — *populus Romanus*, хаця палітычная барацьба патрыцыяў з плебеямі апісаная з арыстакратычнага пункту погляду.

Найбольш значнымі з пераказаў твора, якія захаваліся да нашых дзён, зьяўляюцца так званыя «Пэрыёхі».

## Вонкавыя спасылкі
* «Гісторыя ад заснаваньня гораду» на лацінскай мове
* «Гісторыя ад заснаваньня гораду» на расейскай мове

Катэгорыя:Творы літаратуры Старажытнага Рыму
Катэгорыя:Гістарыяграфія Старажытнага Рыму
Катэгорыя:Гістарычныя кнігі
Nokia 7310 Supernova

**Nokia 7310 Supernova** — чатырохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. 

## Падобныя мадэлі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Армянскі каляндар

**Армянскі каляндар**, **Армянскі царкоўны каляндар**&nbsp;— каляндар, які выкарыстоўвае армянскія лічбы для пазначэньня датаў. Каляндар распачынаецца з 552 году да н. э. — пачатку Армянскай эры.

Год пераважна пазначаецца спэцыяльнымі літарамі, напрыклад ԹՎ.

Для таго, каб ператварыць армянскі год ў Грэгарыянскі, патрэбна толькі дадаць 551. Напрыклад, паводле армянскага календара зараз —551 = **** год.

## Вонкавыя спасылкі
* В.В. Болотов. Лекции по истории Древней Церкви. Вспомогательные науки для церковной истории

Катэгорыя:Каляндар
Катэгорыя:Армэнія
Каляндар бэрбэраў

**Каляндар бэрбэраў** — гадавы каляндар, які выкарыстоўваецца бэрбэрамі ў Паўночнай Афрыцы. Гэты каляндар таксама вядомы на арабскай мове пад назвай فلاحي fellāḥī «сельскагаспадарчы» альбо عجمي ajamī «не арабскі». Ён выкарыстоўваецца для кіраваньня сэзоннымі сельскагаспадарчымі работамі.

Назвы месяцаў у сучасным календары бэрбэраў зьяўляюцца вытворнымі ад назваў месяцаў антычнага Юліянскага календара альбо Грэгарыянскага календара.

## Месяцы

Сучасны каляндар бэрбэраў складаецца з 4 сэзонаў з 3 месяцамі ў кожным сэзоне. Адпаведныя беларускія формы (Грэгарыянскі каляндар выкарыстоўвае такія ж назвы месяцаў) прыведзеныя ў тлумачэньні ніжэй.

* **Tagrest**: зіма.
# Jember (сьнежань): з 14 сьнежня да 13 студзеня;
# Yennayer (студзень): з 14 студзеня да 13 лютага;
# Furar (люты): з 14 лютага да 13 сакавіка.

* **Tafsut**: вясна.
# Meghres (сакавік): з 14 сакавіка да 13 красавіка;
# Ibrir (красавік): з 14 красавіка да 13 траўня;
# Mayyu (травень): з 14 траўня да 13 чэрвеня.

* **Iwilen**: лета.
# Yunyu (чэрвень): з 14 чэвеня да 13 ліпеня;
# Yulyu (ліпень): з 14 ліпеня да 13 жніўня;
# Ghust альбо Awussu (жнівень): з 14 жніўня да 13 верасьня.

* **Amewan**: восень.
# Shtember (верасень): з 14 верасьня да 13 кастрычніка;
# Tuber (кастрычнік): з 14 кастрычніка да 13 лістапада;
# Wamber (лістапад): з 14 лістапада да 13 сьнежня.

## Новы год
Yennayer 1 (звычайна называецца «Yennayer») адзначаецца як бэрбэрскі Новы год. Ён адзначаўся 12, 13 альбо 14 студзеня часовымі вясковымі жыхарамі яшчэ зь невядомых часоў. Ёсьць падставы меркаваць, што сьвяткаваньне бэрбэрамі Новага году зарадзілася яшчэ ў старажытнасьці, але ўпэўненасьці ў канкрэтнай даце першага сьвяткаваньня пакуль няма.

Бэрбэрскі Новы год вядомы як «Сельскагаспадарчы новы год» у магрыбаў. Па гэтай прычыне ён таксама адзначаецца пэўнымі арабамоўнымі плямёнамі ў Магрыбе. Там захаваліся пэўныя бэрбэрскія традыцыі, але без захаваньня бэрбэрскай мовы.

Сёньня сьвяткаваньне бэрбэрскага Новага году падтрымліваецца і заахвочваецца з культурных і палітычных прычынаў. У 2008 годзе Лібія афіцыйна адзначала бэрбэрскі Новы год. Бэрбэрскія актывісты Лібіі сьцьвярджаюць, што Эль-Кадафі маніпуляваў сьвяткаваньнем бэрбэрскага Новага году на сваю карысьць.

## Эра

У 1968 годзе парыская група па вывучэньні бэрбэраў пад назвай «Académie berbère» зацьвердзіла каляндарную эру для бэрбэрскага календара, прывязаную да часоў кіраваньня эгіпэцкага фараона Шашонка I у 10 стагодзьдзі да н. э., які быў вызначаны групай як першы выбітны бэрбэр у гісторыі (паводле зьвестак ён паходзіў зь Лібіі).

Académie berbère прызначыла нулявы год як 950 год да н. э. (найбольш шырока меркаваны год пачатку кіраваньня Шашонка I), што дазваляе зручна пераводзіць нумары году па Грэгарыянскім календары, проста дадаючы 950. Такім чынам, 2000 год быў 2950 годам па гэтай сыстэме.

## Глядзіце таксама
* Бэрбэры
* Антычная Лібія
* Шашонк I

Катэгорыя:Каляндар
Катэгорыя:Бэрбэры
Джуліян Мур

**Джуліян Мур** (, сапраўднае імя — **Джулі Эн Сьміт**; нарадзілася 3 сьнежня 1960 году, ЗША) — амэрыканская акторка, ляўрэатка і чатырохразовая намінантка на прэмію «Оскар», прызэрка Бэрлінскага кінафэсту, тройчы ляўрэатка Вэнэцыянскага кінафэсту.

## Біяграфія
Джуліяна Мур нарадзілася 3 сьнежня 1960 году ў Фэетвілі, штат Паўночная Караліна. Бацька будучай акторкі, Пітэр Мур Сьміт, быў ваенным судзьдзём, а маці, Ганна, была занятая на сацыяльнай працы псыхіятрам. Мур была старэйшым дзіцем у сям’і, дзе ў яе была малодшая сястра Валеры і брат Пітэр Мур Сьміт-малодшы. Усё дзяцінства сям’я правяла ў пераездах з аднаго месцы на іншае; Мур наведвала амэрыканскі каледж у горадзе Франкфурт-на-Майне, Нямеччына, па канчатку якога ў 1979 годзе паступіла ў Школу мастацтваў Бостанскага ўнівэрсытэту. У 1983 годзе яна атрымала ступень бакаляўра і пераехала ў Нью-Ёрк, дзе *Джулі Эн Сьміт* стала Джуліянай Мур: у Гільдыі актораў апынулася, што яе імя ўжо «занята», таму Мур прыйшлося прыдумаць сабе новае.

Акторка была тройчы замужам: з Сундарам Чакраварці (1983—1985), з Джонам Гулдам Рубінам (1986—1995), і ў цяперашні час у шлюбе з рэжысэрам Бартам Фройндліхам (пара жыве разам з 1996 году, шлюб аформлены са жніўня 2003 году). У Мур і Фройндліха два дзіцяці: сын Калеб (нарадзіўся 4 сьнежня 1997 году) і дачка Ліў Гэлен (нарадзілася 11 красавіка 2002 году).

## Творчасьць
Джуліяна Мур лічыцца вядучай амэрыканскай характэрнай акторкай, якая можа граць як у фільмах мэйнстрыму, так і ў малабюджэтных незалежных пастаноўках. Мур заўсёды адрозьніваецца адвагай у выбары роляў і акторскай гульні.

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Акторкі ЗША
Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі «Оскар» за найлепшую жаночую ролю
Новы Сьвет (неадназначнасьць)

Назву **Новы Сьвет** маюць:

* Новы Сьвет — назва Амэрыкі, дадзеная ёй эўрапейскімі адкрывальнікамі ў канцы XV стагодзьдзя — у адрозьненьне ад *Старога Сьвету* — Эўропы
* Новы Сьвет — гістарычны раён Горадні
* «Новы Сьвет» — фільм 2005 году

## Населеныя пункты
### Беларусь
* Берасьцейская вобласьць
** Новы Сьвет — вёска ў Баранавіцкім раёне

* Гомельская вобласьць
** Новы Сьвет — пасёлак у Марозавіцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Новы Сьвет — колішняя вёска ў Старабудзкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну
** Новы Сьвет — колішні пасёлак у Шырокаўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёну

* Гарадзенская вобласьць
** Новы Сьвет — вёска ў Івейскім раёне

* Магілёўская вобласьць
** Новы Сьвет — вёска ў Быхаўскім раёне
** Новы Сьвет — пасёлак у Краснапольскім раёне
** Новы Сьвет — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне

### Іншыя
* Новы Сьвет — пасёлак гарадзкога тыпу ў Судацкім гарсавеце Крыму, вядомы сваімі скляпамі шампанскіх вінаў
* Новы Сьвет — пасёлак гарадзкога тыпу ў Старабэшаўскім раёне Данецкай вобласьці Ўкраіны
* Новы Сьвет — пасёлак сельскага тыпу ў Гатчынскім раёне Ленінградзкай вобласьці Расеі
* Новы Сьвет — гістарычная мясцовасьць у Львове (Украіна), разьмешчаная на паўднёвы захад ад цэнтру гораду
* Новы Сьвет — раён у горадзе Балашыха, разьмешчаны ўздоўж ракі Пяхоркі
Новы

Назву **Новы** маюць:

* Новы — пасёлак у Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Новы — пасёлак у Салігорскім раёне Менскай вобласьці
* Новы — пасёлак ва Ўзьдзенскім раёне Менскай вобласьці
УНКУС па Палескай вобласьці

**УНКУС па Палескай вобласьці** () — адзінка НКУС БССР. Заснавана 17 красавіка 1938 году загадам НКУС № 00232.

## Кіраўніцтва
* Фёдар Гусеў - 11 красавіка 1938 - 20 траўня 1938
* Залман Каўфман - 20 траўня 1938 - студзень 1939
* Сяргей Духовіч в.а. - люты 1939 - красавік 1939
* Міхал Тупіцын - красавік 1939 - люты 1940
* Павал Строкін - 22 красавіка 1940 - 7 жніўня 1941  
* Павал Строкін - кастрычнік 1943 - лістапад 1944  

## Крыніцы
*Хто кіраваў НКУС

Катэгорыя:НКУС БССР
Усеагульная дэклярацыя правоў чалавека

**Усеагу́льная дэкляра́цыя право́ў чалаве́ка** — зацьверджаная й абвешчаная Генэральнай Асамблеяй Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяў 10 сьнежня 1948 году як рэзалюцыя нумар 217 у Палацы Шаё ў Парыжы, Францыя. Прыняўшы гэта рашэньне гістарычнага значэньня, Асамблея зьвярнулася з заклікамі да ўсіх дзяржаваў-сяброў арганізацыі абнародаваць тэкст дэклярацыі й зрабіць усё магчымае дзеля ейнага распаўсюджаньня, абвяшчэньня й растлумачэньня, галоўным чынам у школах і іншых навучальных установах, незалежна ад палітычнага статусу краінаў або тэрыторыяў. Аўтарамі дакумэнта былі Джон Пітэрз Гамфры, Элеанора Рузвэлт і Рэнэ Касан.

Гэты дакумэнт меў толькі статус рэкамэндацыі, яго прынялі 48 краінаў. Ніводная краіна не галасавала супраць, але 8 устрымаліся. Сярод іх Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка, Саудаўская Арабія (аспрэчвала роўнасьць паміж мужчынам і жанчынай), а таксама Польшча, Югаславія, Чэхаславаччына й СССР (Расея, Беларусь, Украіна) якія ўстрымаліся, бо не пагаджаліся з прынцыпам унівэрсальнасьці, пра які згадваецца ў артыкуле 2 (першая частка). Краінамі, якія зусім ня ўдзельнічалі ў галасаваньні, ёсьць Гандурас і Емэн.

Дэклярацыя складаецца з 30 артыкулаў, якія пацьвярджаюць правы чалавека, якія, хоць і не зьяўляюцца юрыдычна абавязковымі, але, якія былі распрацаваныя ў рамках міжнародных дамоваў, рэгіянальных дакумэнтаў па правах чалавека, нацыянальных канстытуцыях і іншых законах. Яна дэкляравала агульнае права чалавека на жыцьцё, адукацыю, працу, свабоду веравызнаньня, а таксама адсутнасьць рабства й эксплюатацыі. Дэклярацыя сталася першым крокам у працэсе распрацоўкі Міжнароднага білю аб правах чалавека, які быў зроблены ў 1966 годзе й атрымаў моц у 1976 годзе пасьля таго, як іх ратыфікавала дастатковая колькасьць краінаў.

Некаторыя прававеды сьцьвярджаюць, што, паколькі краіны ўвесь час спасылаліся на дэклярацыю на працягу больш за 50 гадоў, ён стаў абавязковым, як частка звычайнага міжнароднага права. Тым ня менш, згодна з прысудам суду ў Злучаных Штатах паводле справы забойства агента ўправы па барацьбе з наркотыкамі групоўкай мэксыканскага наркатычнага картэлю ў 2004 Дэклярацыя не зьяўляецца абавязковай з пункту гледжаньня міжнароднага права. Суды іншых краінаў таксама прыйшлі да высновы пра тое, што дэклярацыя не зьяўляецца часткай унутранага права.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Тэкст Усеагульнай дэклярацыі правоў чалавека. ААН.
* Пытаньні і адказы па Ўсеагульнай дэклярацыі правоў чалавека. United Nations Association in Canada.

Катэгорыя:Дэклярацыі
Катэгорыя:Рэзалюцыі Генэральнай Асамблеі ААН
Катэгорыя:Міжнародныя праваабарончыя дакумэнты
Nokia 7390

**Nokia 7390** — мабільны тэлефон, вытворчасьці кампаніі Nokia.

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 7500 Prism

**Nokia 7500 Prism** — чатырохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia. 



## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by
* Агляд на сайце Smape.com

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 7600

**Nokia 7600** — трохдыяпазонны мабільны тэлефон фірмы Nokia.



## Падобныя мадэлі
* Alcatel OneTouch 757
* Sony-Ericsson K300i
* NEC E228
* NEC N500
* Sagem MYX-7

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 7610

**Nokia 7610** — трохдыяпазонны смартфон фірмы Nokia.

Nokia 7610 працуе ў сеткі GSM дыяпазонах 900/1800/1900 або 850/1800/1900 МГц. Гэта быў першы смартфон Nokia, выпушчаны з 1-мэгапіксэльнай камэрай (1152х864 піксэляў).

## Тэхнічныя характарыстыкі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце Nokia
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Nokia 7650

**Nokia 7650** — двухдыяпазонны смартфон кампаніі Nokia, пабудаваны на плятформе S60. Апэрацыйная сыстэма — Symbian 6.1. Адзін з першых смартфонаў пабудаваных на плятформе S60. Зьняты з вытворчасьці.

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Nokia 7700

**Nokia 7700** — камунікатар кампаніі Nokia



## Падобныя мадэлі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Катэгорыя:Смартфоны
Nokia 8260

**Nokia 8260** — іміджавы мабільны тэлефон фірмы Nokia.

## Характарыстыкі
*Стандарты: DAMPS AMPS/NAMPS
*Памеры: 106 x 46 x 21 мм.
*Вага: 91 г.
*Стандартны акумулятар: Li-Ion
*Характарыстыкі акумулятара:
** Рэжым гутаркі: 3 г.
** Рэжым standby: 200 г.
** Зарадка: ---

*Антэна: Убудаваная
*Дысплей: адлюстроўвае 65 536 колераў
*Мэлёдыі: Монафанічныя мэлёдыі
*Убудаваны мадэм
*HSCSD
*SMS
*Памяць тэлефона: магчымасьць пашырэньня за кошт карт памяці
*Лічбавая камэра максымальным дазволам 640x480
*Будзільнік
*Дыктафон

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 7900

**Nokia 7900 Prism** і **Nokia 7900 Crystal Prism** — працяг лінейкі "Prism". 7900 Crystal Prism адрозьніваецца ад 7900 Prism толькі дызайнам.

## Характарыстыкі

## Падобныя мадэлі

## Вонкавыя спасылкі
* Апісаньне Nokia 7900 Prism і Nokia 7900 Crystal Prism на сайце onliner.by

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 8110

**Nokia 8110** — аднадыяпазонны іміджавы мабільны тэлефон фірмы Nokia, які выкарыстоўваўся ў культавым фільме «Матрыца». У цяперашні час зьняты з вытворчасьці, аднак дагэтуль высока шануецца прыхільнікамі фільма як стыльны фэтыш.

Найблізкія сьваякі:

Nokia 8110i — мадэль з дадатковымі функцыямі.

Nokia 8148 — аднадыяпазонная мадэль GSM 1800.

## Вонкавыя спасылкі
* Неафіцыйны сайт Nokia 8110, 8110i, 8148
* Пэтыцыя фірме Nokia аб аднаўленьні вытворчасьці Nokia 8110

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Nokia 8587

**Nokia 8587** — мабільны тэлефон, адзін з першых тэлефонаў Nokia з каляровым дысплеем.

## Характарыстыкі
* Стандарты:  GSM/EDGE 900/1800/1900
* Экран: STN, 4096 колераў, 128x160 піксэляў
* Вонкавы экран: LCD, манахромны
* Бесправадныя інтэрфейсы: адсутнічаюць
* Правадное падлучэньне: RS232
* Фота/Відэакамэра: не
* Мультымэдыя: FM-Радыё
* Памяць: 2 Мб убудаванай дынамічна разьмеркавальнай памяці;
* Слоты пашырэньня: не
* Апэрацыйная сыстэма: не
* Батарэя: Здымны літый-іённы акумулятар ёмістасьцю 650 мАг
* Час працы пры гутарцы: 2 г
* Час аўтаномнай працы: 180 г

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Кітаўрус (герб)

**Кітаўрус (Кітаўрас, Гіпацэнтаўр)** — герб, які ўжывалі многія шляхецкія роды ў Польшчы ды ВКЛ, у прыватнасьці Гальшанскія і Гедройцы (ўласную адмену). Паводле легенды пра Палямона, гэты герб быў прынесены да Літвы рымлянамі і належаў нашчадкам Даўспрунга, якія пэўны час мелі вярхоўную ўладу ў Літве (сярод іх хронікі называюць, у прыватнасьці, Швінтарога і Трайдзена). Ужываньне гербу, як мяркуюць некаторыя дасьледчыкі, сапраўды магло паказваць на паходжаньне ад ранейшай літоўскай дынастыі.

Герб уяўляў сабою чалавекаканя, замест хваста ў якога — зьмяя, у якую ляціць страла, выпушчаная з рук самой жа жывелы.

Жыгімонт Стары даў герб з кітаўрусам польскаму мястэчку Лютомерск (цяпер ужываецца як герб гміны). У нядаўні час выява гіпацэнтаўра была зьмешчаная ў гербах двух беларускіх мястэчак, што некалі належалі Гальшанскім — Гальшанаў і Старых Дарогаў, а таксама ў гербе летувіскага мястэчка Сесікай.

## Вонкавыя спасылкі
* Гербы беларускае шляхты


Файл:Halszany herb.gif|Герб Гальшанаў
Файл:BIA Stare Drogi COA.svg|Герб Старых Дарогаў
Файл:Siesikai_COA.png|Герб Сесікай
Файл:POL gmina Lutomiersk COA.svg|Герб гміны Лютомерск


Катэгорыя:Шляхецкія гербы
Nokia 8600 Luna

**Nokia 8600 Luna** — іміджавы мабільны тэлефон Nokia.

## Падобныя мадэлі
* Nokia 8800 Sirocco
* Nokia 8800 Sirocco Gold
* Nokia 8801
* LG KE800

## Вонкавыя спасылкі
* 
* Апісаньне на сайце onliner.by
* Агляд на Mobile review
* Агляд на сайце Smape.com

Катэгорыя:Мабільныя тэлефоны Nokia
Пётар Міланег

**Пётар Міланег** — беларускі дойлід ХІІ, слынны архітэктар гарадзенскай школы дойлідзтва.

Зьвесткі аб жыцьці і дзейнасьці Міланега маюць выключна фрагмэнтарны характар. 

У 1180 годзе бурная будаўнічая дзейнасьць разгортваецца ў Горадні, якая ў той час была ўжо цэнтрам удзельнага княства. За адносна кароткі пэрыяд (12-15 гадоў) быў створаны шэраг выдатных помнікаў. У далейшым Міланег, разам з гарадзенскай будаўнічай арцельлю перайшоў на службу да кіеўскага князя Рурыка Расьціслававіча.

Характэрнымі рысамі творчасьці Міланега лічацца выкарыстаньне ў вонкавай абмуроўке паліраваных камянёў і паліванай кафлі.

## Творы
*Оўруч, царква Сьв. Васіля (аўтарства Міланега гіпатэтычнае)
*Белгарад, царква Апосталаў, скончана ў 1197 (аўтарства Міланега гіпатэтычнае)
*Чарнігаў, Пятніцкая царква (аўтарства Міланега гіпатэтычнае)

## Літаратура
*Рапапорт, П. *Пётр Міланег - гродзенскі дойлід ХІІ стагоддзя*//Помнікі гісторыі і культуры Беларусі - 4/1987

Катэгорыя:Нарадзіліся ў XII стагодзьдзі
Катэгорыя:Беларускія архітэктары
Дах

**Дах** (або **[[страха]]**)— сыстэма перакрыцьцяў або пакрыцьця верхняй часткі збудаваньня.

У традыцыйных сялянскіх жылых або гаспадарчых пабудовах дах, накрыты саломаю, гонтай, або чаротам, называўся *[[Страха|страхой]]*.

## Тыпы канструкцыі даха
* Вянковы
* Каркасны
** Кроквенны
** Кратаваны
* зборна-маналітныя перакрыцьці

## Формы даха
* Шатровы
* Пірамідальны
* Двухсхільны закотам
* Трохсхільны
* Вальмавы
** Паўвальмавы з залобкам
** Дымнікавы
** Паўвальмавы з прычолкам
* Мансардны
* Ярусны
* Ламаны

## Літаратура
* *Архітэктура Беларусі*. Энцыклапедычны даведнік. Мінск, 1993
* Сергачоў, С. *Помнікі старадаўняга цяслярства*//Помнікі гісторыі і культуры Беларусі — 4/1987

Катэгорыя:Архітэктурныя элемэнты