open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Вуліца Мітрафана Доўнар-Запольскага (Кіеў)

**Ву́ліца Мітрафа́на До́ўнар-Запо́льскага** () — вуліца ў Шаўчэнскаўскім раёне Кіева (Украіна). Пралягае ад вуліцы Багдана Гаўрылішына ды вуліцы Капэрніка да вуліцы Юрыя Ільленкі.

Перасякае вуліцы Малдоўскую, Дзегцяроўскую і Беларускую.

## Мінуўшчына
Вуліца паўсталі ў сярэдзіне XIX стагодзьдзя пад назваю *Карастышаўская*. Спачатку працягвалася ад цяперашняй вуліцы Багдана Гаўрылішына да Малдоўскай. У 1-й трэці XX стагодзьдзя працягнуты адцінак між Малдоўскаю і Дзегцяроўскаю, які атрымаў назву *Дзегцяроўскі правулак*.

На пачатку 1930-х рокаў атрымала назву *вуліца Доўнар-Запольскага* ў гонар аднаго з кіраўнікоў барацьбы за ўсталяваньне савецкай улады ў Кіеве, начальніка аддзелаў работнікаў на Шуляўцы ў 1917—1918 роках Усевалада Доўнар-Запольскага. На фасадзе будынку № 11 у 1965—2015 роках разьмяшчалася гранітная памятная дошка ў ягоны гонар.

У 1950-я рокі вуліцу працягнулі ад Дзегцяроўскай да Беларускай вуліцы.

З 2015 року вуліца пераназваная ў гонар прафэсара Кіеўскага ўнівэрсытэту, ініцыятара стварэньня і першага дырэктара Кіеўскага камэрцыйнага інстытуту Мітрафана Доўнар-Запольскага.

## Забудова
На пачатку вуліцы, на рагу з вуліцаю Капэрніка вылучаюцца два будынкі (№ 2/20 і па вул. Капэрніка, 18) — так званы жыльлёвы комплекс рабітнікаў-мэталістаў. Узьведзеныя ў 1927—1929 роках паводле праекту Акружнога камітэту гаспадаркі архітэктарам Міхайлам Анічкіным у стылі канструктывізму. Зь іншага боку існуе цэлы квартал будынкаў (№ 1, 3, 5) у стылі канструктывізму.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Вэб-энцыкляпэдыя Кіева 

Катэгорыя:Вуліцы Шаўчэнкаўскага раёну Кіева
Катэгорыя:Лук’янаўка (Кіеў)
Катэгорыя:Шуляўка
Катэгорыя:Мітрафан Доўнар-Запольскі
Бэйнары

**Бэйна́ры** — вёска ў Беларусі, каля возера Рычы. Уваходзяць у склад Мяжанскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Байнар або Бейнер (Bainarius, Beinher) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -бейн- (-байн-) (імя ліцьвінаў Бэйнарт; германскае імя Beynart) паходзіць ад гоцкага bain 'нага, галёнка', а аснова -гер- (-ер-) (імёны ліцьвінаў Герман, Гунтэр, Кіндэр; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus, германскага heru 'меч'.

## Насельніцтва
* 1921 год — 14 чалавек.
* 1938 год — 1 чалавек.
* 2009 год — 9 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Мяжанскі сельсавет (Браслаўскі раён)
Бутары

**Бу́тары** — вёска ў Беларусі, паміж рэкамі Абчугай і Бабром. Уваходзяць у склад Валосаўскага сельсавету Талачынскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Бутэр (Butter) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1910 год — 138 чалавек
* 2009 год — 5 чалавек

## Славутасьці
* Каменныя крыжы
* Царквы Сьвятых Пятра і Паўла (1907)

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёну
Катэгорыя:Валосаўскі сельсавет
Вакары

**Вака́ры** — вёска ў Беларусі, каля ракі Песачанкі. Уваходзяць у склад Багушэўскага сельсавету Сеньненскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Вакар, Вакара або Вагер, пазьней Вэгер (Wacar, Wacaro, Wagher, Weger) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1910 год — 142 чалавекі
* 2009 год — 19 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Багушэўскі сельсавет
Вештарты

**Ве́штарты** — вёска ў Беларусі, каля ракі Лучайкі. Уваходзяць у склад Навасёлкаўскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Віструд (Wistrud) — імя германскага паходжаньня. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Вештарт складаецца з фармантаў -віс- (-віш-), які паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны', і -торт- (-трут-), які паходзіць ад гоцкага і германскага þruþs 'мажнасьць, веліч'. Такім парадкам, імя Вештарт азначае «мажнасьць мудрасьці». Апроч таго, адзначалася германскае Вістард (Guistardus), вытворнае ад фарманту -віст- (-вест-).

## Насельніцтва
* 1921 год — 63 чалавекі.
* 1931 год — 47 чалавек.
* 2009 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)
Відзішкі

**Відзі́шкі** — вёска ў Беларусі, каля ракі Маругі. Уваходзяць у склад Відзаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Віда або Від (Wido, Wid) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'. 

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Насельніцтва
* 1921 год — 23 чалавекі.
* 1931 год — 29 чалавек.
* 2009 год — 151 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Відзаўскі сельсавет
Віцены

**Віцены** () — вёска ў Летуве, каля ракі Бірветы. Уваходзяць у склад Цьверацкага староства Ігналінскага раёну Ўцянскага павету. Насельніцтва на 2009 год — 8 чалавек. Знаходзяцца за 6 км ад Цьверачы.

## Назва

Віцін або Віцен (Witin, Wittenus) — імя германскага паходжаньня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету
Павал Баярчук

**Па́вал Баярчу́к** ( 7 лістапада 1990 году) — беларускі хакеіст, нападнік «Ліды».

## Кар’ера
Займаўся спортам у роднай Горадні, аднак дэбют у прафэсійным хакеі адбыўся ў «Лідзе». У студзені 2012 году поруч з Аляксандарам Маляўкам быў абменены ў «Нёман». Гулец адразу добра загуляў у швэдары новай каманды, стаўшы ў наступныя гады адным зь лідэраў гарадзенцаў. У плэй-оф сэзону 2013—2014 гадоў за 14 матчаў Баярчук зарабіў 18 пунктаў, здабыўшы ў другі раз тытул чэмпіёна краіны. Улетку 2019 году нечакана далучыўся да «Дынама-Маладэчна». У сакавіку 2020 быў на год адхілены ад спорту за дамоўлены матч супраць «Магілёву». Таксама хакеіст мусіў выплаціць штраф. Па адбыцьці дыскаліфікацыі далучыўся да «Нёмана». Улетку 2024 году хакеіст прыяднаўся да «Берасьця». У лістападзе 2024 году вярнуўся ў «Нёман». Улетку 2025 году вярнуўся ў «Ліду», дзе адразу быў абраны асыстэнтам капітана.

## Дасягненьні
**«Нёман»**:
* Чэмпіён Беларусі: 2013, 2014, 2017, 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ліда»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Берасьце»
Ільля Летаў

**Ільля́ Ле́таў** ( 27 сакавіка 1995 году) — беларускі хакеіст, абаронца «Нёману». Сын вядомага беларускага хакеіста Яўгена Летава.

## Кар’ера
Займаўся хакеем у розных спартовых школах. Дэбютаваў у салігорскім «Шахцёры» ў кастрычніку 2015 году ў матчы супраць гарадзенскага «Нёману». У 2017 годзе абаронца поруч зь яшчэ трыма хакеістамі «Шахцёра» быў абменены ў «Дынама-Маладэчна» на Сяргея Станкевіча. Наступныя некалькі сэзонаў абаронца кожны год зьмяняў клюбы, пасьпеўшы яшчэ згуляць у складзе «Гомлю» і «Мэталюргу» Пасьля таго, як ягоны бацька ачоліў гарадзенскі «Нёман» у траўні 2022 году, Летаў быў запрошаны ў клюб.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Маладэчна»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Гомель»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мэталюрг» Жлобін
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Геруцішкі I

**Геруцішкі I**, **Герутышкі** () — вёска ў Летуве, каля Дзісенскага возера. Уваходзяць у склад Дукштанскага староства Ігналінскага раёну Ўцянскага павету. Насельніцтва на 2011 год — 17 чалавек. Знаходзяцца за 4 км ад Старых Дукштаў.

## Назва

Герута (Gerutha) — імя германскага паходжаньня, якое зьвязваюць зь імём Гера.

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Насельніцтва
* 1902 год — 18 чалавек у трох засьценках Герутышках

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету
Дзьмітры Саўрыцкі

**Дзьмі́тры Саўры́цкі** ( 20 ліпеня 1999 году) — беларускі хакеіст, абаронца гарадзенскага «Нёману».

## Кар’ера
Выхаванец сталічнага «Юнацтва», да таго ж Саўрыцкі быў капітанам юнацкай зборнай краіны. Прабіцца ў асноўны склад дружыны ня здолеў, а таксама не замацаваўся ў складзе «Ліды», куды трапіў зь «Юнацтва». Першыя гады выступаў за клюбы ніжэйшых дывізіёнаў, як «Дынама-Раўбічы», «Пінскія Ястрабы», «Віцебск» і «Авіятар». У сэзоне 2021—2022 гадоў абараняў колеры ўкраінскага клюбу «Дняпро» з Хэрсону. Улетку 2022 году далучыўся да гарадзенскага «Нёману». У 2024 годзе перайшоў у склад узбэцкага клюбу «Хумо», але праз год вярнуўся ў Горадню.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Раўбічы»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Юнацтва-Менск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ліда»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Пінскія Ястрабы» Пінск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Віцебск»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Авіятар» Баранавічы
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дняпро» Хэрсон
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Хумо» Ташкент
Мікіта Рэмезаў

**Мікі́та Рэ́мезаў** ( 28 ліпеня 1990 году) — беларускі і расейскі хакеіст, нападнік «Ліды».

## Кар’ера
### Клюбная
Рэмезаў паходзіць з Варонежу, дзе пачаў навучацца хакею. Пэўны час хлопцам правёў у Маскве, але ў веку 15 гадоў пераехаў у гарадзенскі «Нёман». Дэбютаваў у складзе гарадзенцаў у сэзоне 2008—2009 гадоў. У той жа сэзон абараняў колеры бабруйскага «Шыньніка» ў чэмпіянаце Беларусі. Пасьля два гады ў «Нёмане» далучыўся да «Ліды», дзе стаў адным з найлепшым бамбардзірам рэгулярнага сэзону. У міжсэзоньне хакеіст атрымаў прапановы ад салігорскага «Шахцёра» і жлобінскага «Мэталюрга», абраўшы апошні з памянёных клюбаў. У Жлобіне спартовец правёў толькі сэзон, пасьля чаго сышоў з клюбу, які ў той час меў фінансавыя цяжкасьці. Наступныя два гады гуляў у расейскай Вышэйшай хакейнай лізе, зьмяніўшы чатыры клюбы. Улетку 2016 году вярнуўся ў «Нёман», зь якім двойчы запар стаў чэмпіёнам краіны. Паводле вынікаў рэгулярнага сэзону 2019—2020 гадоў Рэмезаў быў улучаны ў сымбалічную зборную Экстралігі А. Пасьля сэзон згуляў у складзе «Шахцёра», але адразу вярнуўся ў Горадню. У сэзоне 2022—2023 гадоў быў абраны найлепшым хакеістам сэзону. Пасьля сэзону 2024—2025 году форварду ня быў прапанаваны новы кантракт, у выніку чаго апынуўся ў «Лідзе».

### Міжнародная
У 2018 годзе дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Беларусі, закінуўшы шайбу ў браму зборнай Швайцарыі. Перад чэмпіянатам сьвету атрымаў пашкоджаньне, прапусьціўшы першынство.

## Дасягненьні
**«Нёман»**:
* Чэмпіён Беларусі: 2017, 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Беларускія хакеісты
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Нёман» Горадня
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Дынама-Шыньнік» Бабруйск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Ліда»
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Мэталюрг» Жлобін
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Рубін» Цюмень
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Паўднёвы Ўрал» Орск
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Буран» Варонеж
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Молат-Прыкам’е» Перм
Катэгорыя:Хакеісты клюбу «Шахцёр» Салігорск
Панічны напад

**Панічны напад** — павышаны ўзровень гармонаў адрэналіну і картызолу, што выклікае трывожнасьць.

Пад уплывам адрэналіну адчуваецца гнеў, лютасьць і непаседлівасьць, ад якіх дапамагаюць бег і прысяданьні, бо выводзяць гэты гармон з арганізму. Картызол жа выклікае высокую напругу, немагчымасьць засяродзіцца, жаданьне замерці і схавацца, бо ўсё валіцца з рук. У такім разе панізіць узровень гэтага гармону дапамогуць піцьцё вадкасьці, паценьне ў гарачым душы або лазьні і плач дзеля сьлёзавыдзяленьня.

Каб справіцца з панічным прыступам, карысна рабіць масаж кончыкаў пальцаў і мочак вушэй. Таксама дапамагаюць заспакаяльныя лекі. Каб самастойна пазбавіцца ад панічнага нападу, варта прагуляцца на сьвежым паветры і выконваць дыхальныя практыкаваньні для расслабленьня і ўраўнаважваньня узроўню тлену і вуглякіслага газу ў крыві. Пры гэтым удых мае быць кароткім, а выдых — доўгім. Сярод іншага, дапамагае адмова ад ужываньня напояў з кафэінам, такіх як кава. Цягліцавага расслабленьня магчыма дасягнуць за кошт вольнага боўтаньня рукамі і галавой цягам хвіліны. Для заспакаеньня карысна заплюшчыць вочы і засяродзіцца на прыемным месцы (як то лес ці вадаспад) або прадмеце.

## Папярэджаньне
Прадухіліць узьненьне панічнага прыступу дапамагае разгляд справаў упарадкавана па ходзе іх паступленьня, а таксама вызначэньне выразных задачаў. Таксама карысьць нясуць слушная адзнака жыцьцёвых абставінаў з апорай на рэчаіснасьць замест уяўленьня і вылучэньне часу на разважаньні, што выклікаюць перажываньне, раней за 2 гадзіны да сну, каб пазьбегнуць бяссоньніцы. Пры гэтым варта адразу абдумаць найгоршы магчымы выпадак.

## Праявы
Пры панічным нападзе адзначаецца моцнае сэрцабіцьцё зь перабоямі і прыпынкамі. Узьнікае дрыготка, ліпкі халодны пот, дыхавіца і здранцьвеньне частак цела. Становіцца цяжка дыхаць і бракуе паветра. Таксама прыступ панікі можа суправаджацца запамарокай. Зьнікае пачуцьцё радасьці, але становіцца цяжка плакаць. Працягласьць панічнага нападу звычайна складае 5—30 хвілінаў, але можа дасягаць некалькіх гадзінаў аж да пары содняў.

Пасьля панічнага прыступу абцяжарваецца дыханьне, узьнікае галаўны боль і сухаць  у роце. Можа даходзіць да млоснасьці і дрыжыкаў. Таксама пачашчаецца сэрцавы рытм (тахікардыя) ды ўзьнікае пачуцьцё безвыходнасьці. Пры ўскладненьні ўзьнікае чаканьне новай хвалі панікі. Паўтаральнасьць служыць прычынай нэўрозу і дэпрэсіі. Таксама працяг накручваньня сябе на перажываньнях вядзеньне да бессані і блытанасьці думак праз пагаршэньне засяроджанасьці ўвагі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сымптомы псыхічных разладаў
Катэгорыя:Сымптомы і прызнакі асэнсаваньня, успрыняцьця, псыхічнага стану і паводзінаў
Катэгорыя:Трывожныя разлады
Катэгорыя:Сындромы
Катэгорыя:Патапсыхалёгія
Катэгорыя:Страх
Гір’яты

**Гір’я́ты** — вёска ў Беларусі, каля ракі Мёрыцы. Уваходзяць у склад Мёрскага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Герат або Гірат (Gerath, Gierath) — імя германскага паходжаньня.

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *Gieraty* (1881 год).

## Насельніцтва
* 1921 год — 109 чалавек.
* 1931 год — 135 чалавек.
* 2009 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Гімбатаўка

**Гі́мбатаўка** — вёска ў Беларусі, каля ракі Віхры. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавету Амсьціслаўскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Назва

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Гінібут (Гімбат) складаецца з асноваў -гін-, якая паходзіць ад гоцкага gin- 'пачатак', і -бут- (-бот-), якая паходзіць ад усходнегерманскага but- з значэннем 'корань, камель' (гепіцкае butilo — 'камель'). Такім парадкам, імя Гінібут азначае «зачатак корня». Адзначалася старажытнае германскае імя Genobod.

## Насельніцтва
* 1910 год — 119 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Амсьціслаўскага раёну
Катэгорыя:Капачоўскі сельсавет
Гендзікі

**Ге́ндзікі** — вёска ў Беларусі, паміж Белым і Чорным азёрамі. Уваходзяць у склад Зялёнкаўскага сельсавету Полацкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Гендэка (Gendecke) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1906 год — 40 чалавек
* 2009 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Полацкага раёну
Катэгорыя:Зялёнкаўскі сельсавет
Дохнары

**Дохнары** — вёска ў Беларусі, каля Дахнарскага возера. Уваходзяць у склад Бельскага сельсавету Полацкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Паходжаньне

Дава (Davo) і Нора або Нера (Noro, Nero) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -даў(г)- (імёны ліцьвінаў Даўгерд, Даўгер, Даўят; германскія імёны Daugaard, Dauharjis, Dowyatt) паходзіць ад гоцкага daug 'годна', бургундзкага daugjis 'здольны, годны', аснова -даг- (-дак-) (імёны ліцьвінаў Дагейка, Дакель, Ядаг; германскія імёны Dagiko, Dacilus, Adago) — ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы' (у германскіх мовах адзначаецца магчымасьць пераходу Dagh > Daw), а аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'. Такім парадкам, імя Доўнар азначае «захаваная здольнасьць». Адзначаліся германскія імёны Danner і Dæghnar.

У Быдгашчы адзначалася германскае імя Douwner.

## Насельніцтва
* 2009 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Полацкага раёну
Катэгорыя:Бельскі сельсавет
Альгова (Гарадоцкі раён)

**Альгова** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Марысіны. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавету Гарадоцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Алег () — усходнеславянская форма германскага імя Гэльгі (Helgi).

## Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў 1566 годзе як сяло ва Ўсьвяцкай воласьці.

## Насельніцтва
* 1906 год — 120 чалавек
* 2018 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Мяжанскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Альгова (Віцебскі раён)

**Альгова** — вёска ў Беларусі, каля ракі Дзьвіны. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавету Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Алег () — усходнеславянская форма германскага імя Гэльгі (Helgi).

## Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў 1598 годзе як прыватнае ўладаньне Яна Кісяля ў Віцебскім ваяводзтве. 

## Насельніцтва
* 1847 год — 58 чалавек
* 1906 год — 177 чалавек
* 2018 год — 1623 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Катэгорыя:Бабініцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Карбатоўка

**Карбатоўка** — вёска ў Беларусі, каля ўтоку ракі Чарнаводкі ў Вабіч. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавету Шклоўскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Назва

Карыбода або Карыбут (Karibaudis, Korybut) — імя германскага паходжаньня. Іменная -кар- (-кор-) (імёны ліцьвінаў Караман, Карымонт, Карыят; германскія імёны Caroman, Caromond, Cariatto) паходзіць ад гоцкага kaurus 'цяжкі, важкі' або ад гоцкага і бургундзкага kara 'турбота, клопат', а аснова -бут- (-бот-) (імёны ліцьвінаў Бутвід, Бутрык, Вільбут; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад усходнегерманскага but- з значэньнем 'корань, камель' (гепідзкае butilo 'камель') або ад асновы -буд- (-бод-) (у старажытных тэкстах *bod* праз доўгае *о* пісалася як *baud*). Такім парадкам, імя Карыбут азначае «цяжкі корань».

Германскае паходжаньне імя Карыбут (Korybut) сьцьвердзіў этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук — ад германскага імя Hariboth (Harboth), якое таксама фіксуецца ў форме Cariobaud (Cario-baud). Адзначалася гістарычнае бытаваньне імя Карыбут у Польшчы: *Mathias Coributh… vicarius perpetuus in ecclesia [[Гнезна (Польшча)|Gneznensi]]* (1440 год); *domino… Coributh* (1451 год); *Koributh… Kuriboth* (1495 год).

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Катэгорыя:Старашклоўскі сельсавет
Рамша

**Рамша**, **Рамш** — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Рама (Ramo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рам- (імёны ліцьвінаў Рамут, Рамаўт, Рамунт; германскія імёны Ramut, Ramaldus, Ramunt) паходзіць ад стараісьляндзкага ram(m)r 'дужы, моцны'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ramsz (Ramisz, Ramiesz, Ramusz): *Balthazar Nicolai Ramsch de Costen* (1453 год), *Ramsch, heres de Thoschaczyno, laicus Premisliensis diocesis* (1455 год), *Petir Ramysch de Zathor* (1457 год), *Lucas Ramesch de Costen* (1459 год), *Peter Ramsch* (1465 год), *Nicolaus Rames de Dubyenskye* (1472 год), *Nobilis Ramsch, heres de Magna Czyeschaczyn* (1472 год), *Petrus Ramisz* (1477 год), *Nohilis Ramsch de Cormanycze* (1478 год), *Nobili Martino Ramsch de Chelmek* (1485 год), *Generosus lohannes, filius olim Stanislai Ramsch de Dzykow* (1492 год).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *panem Ramszą* (29 студзеня 1602 году); *od pana Ramszy* (12 жніўня 1602 году); *przez Ramszę* (8 ліпеня 1604 году); *Ramszyn* (1744 год); *Wieś Czukłay. Gus Ramsz, karczmarż* (1765 год).

## Носьбіты
Рамзевічы, Рамзевічы-Рамэлі, Рамсевічы, Рамшы і Рамшы-Карвецкія — літоўскія шляхецкія роды.

Назву Рамшына маюць вёскі на гістарычных Аршаншчыне і Віцебшчыне.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рамшына (Магілёўская вобласьць)

**Ра́мшына** — вёска ў Беларусі, на рацэ Альхоўцы. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавету Шклоўскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Назва

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Рамш (Ramsch).

## Насельніцтва
* 1910 год — 188 чалавек у вёсцы Забалоцьці або Рамшыне і 7 чалавек у фальварку Рамшыне

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Катэгорыя:Старашклоўскі сельсавет
Жыгуці

**Жыгуці** — былы хутар ў Беларусі, каля возера Пруты. Уваходзілі ў склад Опсаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Зігат або Зэгут (Sigot, Sægut) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Хутар ліквідавалі ў 2011 годзе.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Браслаўскага раёну
Зыгманцішкі

**Зыгманцішкі** () — вёска ў Летуве, каля возера Раўкеты. Уваходзяць у склад Рымшаўскага староства Ігналінскага раёну Ўцянскага павету. Насельніцтва на 2011 год — 9 чалавек. Знаходзяцца за 5 км ад Грышкаўшчыны.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Жыгімонт цалкам адпавядае германскаму імю Sigimund. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Żygmont (Zygmont, Żygmunt, Zygmunt, Sigesmund, Sigismund).

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Насельніцтва
* 1902 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўцянскага павету
Эсьмоны

**Эсьмоны** — вёска ў Беларусі, на рацэ Асьліўцы. Уваходзяць у склад Машчаніцкага сельсавету Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Назва

Есьман — беларуская форма германскага імя Эшман (Eschmann), якое таксама мае форму Эсман (Esmann).

## Насельніцтва
* 1909 год — 421 чалавек

## Славутасьці
* Капліца могілкавая (руіны)

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Бялыніцкага раёну
Катэгорыя:Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)
Карманы 1

**Карманы́ 1** — хутар у Беларусі, каля азёраў Гінькова і Сьвядава. Уваходзяць у склад Зябкаўскага сельсавету Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Карыман, Караман або Карман (Karimanns, Karaman, Caroman, Carman) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
У 1921—1939 гадох вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва
* 1921 год — 27 чалавек
* 1931 год — 19 чалавек
* 2009 год — 2 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Зябкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Глыбоцкага раёну
Вісяты (Мёрскі раён)

**Віся́ты** — вёска ў Беларусі, каля возера Вісятаў. Уваходзяць у склад Новапагосцкага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Вісад (Wisad) — імя германскага паходжаньня. Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, фармант -віс- паходзіць ад гоцкага wis 'мудры, абазнаны', а фармант -ят- — ад гоцкага iuþa, старагерманскага joþ 'дзіцё, народзінец, нашчадак'.

## Насельніцтва
* 1921 год — 129 чалавекi
* 1931 год — 126 чалавек
* 2009 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Катэгорыя:Новапагосцкі сельсавет
Лібараўшчына

**Лі́бараўшчына** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Зуйкі. Уваходзіць у склад Параф’янаўскага сельсавету Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Лібэр (Libheri, Liberi) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1921 год — 82 чалавекi
* 1931 год — 115 чалавек
* 2009 год — 17 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Катэгорыя:Параф’янаўскі сельсавет
Лебартова

**Лебартова** — вёска ў Беларусі, на рацэ Віцьбе. Уваходзіць у склад Вымнянскага сельсавету Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Лібард, Ліпарт або Лепард (Libhard, Liephart, Lepard) — імя германскага паходжаньня. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Libert (Lephard, Liphart).

## Насельніцтва
* 1906 год — 35 чалавек у *Лібартове*
* 1999 год — 73 чалавекі

## Славутасьці
* Курганны могільнік за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, у вярхоўях ракі Віцьбы

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Катэгорыя:Вымнянскі сельсавет
Любішкі

**Лю́бішкі** — хутар ў Беларусі, каля вытоку ракі Раўкеты. Уваходзяць у склад Відзаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Імя Люба (Leubo, Lubo, Liuba) можа мець як славянскае, так і германскае паходжаньне. Іменная аснова -люб- (імёны ліцьвінаў Любейка, Любень, Любарт; германскія імёны Liubbecha, Luben, Lubert) паходзіць ад гоцкага liufs, германскага leuba, стараверхненямецкага liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны'.

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Насельніцтва
* 1931 год — 13 чалавек.
* 2009 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Відзаўскі сельсавет
Юн Фосэ

**Юн Фосэ** (;  29 верасьня 1959, Гаўгесун, Ругалян, Нарвэгія) — нарвэскі празаік, паэт, драматург. Піша на нованарвэскай мове. Ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па літаратуры (2023).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1959 годзе ў камуне Гаўгесун на захадзе Нарвэгіі. Ва ўзросьце сямі гадоў ён трапіў у сур’ёзную аварыю, у якой ледзь не загінуў. Гэты выпадак моцна паўплываў на будучага пісьменьніка. У Бэргенскім ўнівэрсытэце вывучаў літаратуру, пасьля працяглы час працаваў журналістам і рэдактарам у мясцовых выданьнях і выдавецтвах. 

Яшчэ падлеткам Фосэ пісаў уласныя тэксты да музычных твораў. Як празаік ён дэбютаваў у 1983 годзе раманам «Чырвонае, чорнае», як драматычны пісьменьнік — п’есай «І мы ніколі не расстанемся» (1994), якая была пастаўлена на Нацыянальнай сцэне ў Бэргене. У наступныя дзесяцігодзьдзі Фосэ апублікаваў некалькі дзясяткаў раманаў і п’ес, а таксама пісаў кароткую прозу, вершы ды эсэ. Яго кнігі «Мэлянхолія», «Трылёгія», «Хтосьці зьбіраецца прыйсьці» былі цёпла ўспрынятыя як чытачамі, так і крытыкамі.

Аўтар некалькіх вершаваных зборнікаў. Юн Фосэ таксама вядомы творамі для дзяцей і сваімі перакладамі на нарвэскую мову твораў іншых аўтараў. Выкладаў літаратуру, займаўся журналістыкай.

На беларускую мову пачатак аповесьці «Бессань» у 2007 годзе пераклаў Ян Максімюк.

## Проза
* Чырвонае, чорнае, раман (1983)
* Плывучы дом, раман (1989)
* Свінец і вада, раман (1992)
* Дзве аповесьці (1993)
* Мэлянхолія I, раман (1995) пра жыцьцё мастака Лярса Хертэрвіга
* Мэлянхолія II, раман (1996)
* Раніца, вечар, раман (2000)
* Бессань, аповесьць (2007)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Бессань (пачатак)

Катэгорыя:Нарвэскія літаратары
Катэгорыя:Ляўрэаты Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры
Магеры

**Ма́геры** — вёска ў Беларусі, каля ракі Дрысы. Уваходзяць у склад Боркавіцкага сельсавету Дрысенскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Магер (Magher, Mager) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1906 год — 213 чалавек
* 1999 год — 229 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Дрысенскага раёну
Катэгорыя:Боркавіцкі сельсавет
Будзенічы (Старадароскі раён)

**Бу́дзенічы** (таксама *Бу́дзінічы*) — вёска ў Беларусі, на рацэ Дакольцы. Уваходзяць у склад Палажэвіцкага сельсавету Старадароскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Бодзін, пазьней Будын (Bodin, Budin) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1909 год — 297 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Палажэвіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Старадароскага раёну
Мамулі

**Мамулі́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Мядзелцы. Уваходзіць у склад Курапольскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Маміла (Mamila) — імя германскага паходжаньня. 

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Курапольскі сельсавет
Мардзьвін

**Мардзьві́н** — вёска ў Беларусі, на рацэ Прыпяці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавету Петрыкаўскага раёну Гомельскай вобласьці.

## Назва

Мартвін або Мердувін (Martoin, Merduwinus) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1909 год — 443 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Галубіцкі сельсавет (Петрыкаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Петрыкаўскага раёну
Нарушова (Глыбоцкі раён)

**Нарушова** — вёска ў Беларусі, на беразе Нарушоўскага возера. Уваходзіць у склад Узрэцкага сельсавету Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Нора (Noro) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) паходзіць ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'.

Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: *Norusch* (1446 год), *Norisch* (1442, 1444 і 1450 гады). У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš.

## Крыніцы

Катэгорыя:Узрэцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Глыбоцкага раёну
Бацьвінавічы

**Бацьві́навічы** — вёска ў Беларусі, каля возера Мядзелу. Уваходзяць у склад Камайскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Бутвін або Ботвін (Butwin, Botwin) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Камайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Акелы

**Аке́лы** — хутар ў Беларусі, каля возера Вялікіх Швакштаў. Уваходзяць у склад Камайскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Акіла або Окель (Okilo, Ockel) — імя германскага паходжаньня.

## Архіў

Віленскі Беларускі музэй імя Івана Луцкевіча выклаў у вагульны доступ адлічбаваную калекцыю эканамічных дакумантаў хутара Акелы за 1948-1950 гады.

## Крыніцы

Катэгорыя:Камайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Рагелева

**Раге́лева** — вёска ў Беларусі, каля Асьвейскага возера. Уваходзіць у склад Асьвейскага сельсавету Дрысенскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Рагіла або Рэгель (Ragilo, Regel) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1906 год — 86 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Асьвейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дрысенскага раёну
Раміла

**Раміла** (*Рамэль*) — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча.

## Паходжаньне

Раміла (Rammilo, Ramilo) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рам- (імёны ліцьвінаў Рамут, Рамаўт, Рамунт; германскія імёны Ramut, Ramaldus, Ramunt) паходзіць ад стараісьляндзкага ram(m)r 'дужы, моцны'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ramel (Ramela).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *pana Ramlów* (30 жніўня 1601 году); *Mateusz Ramiło* (1747 год); *Józef Ramiłło* (1815 год).

## Носьбіты
Рамзевічы-Рамэлі — літоўскі шляхецкі род.

На гістарычнай Піншчыне існуе вёска Рамель, на гістарычнай Полаччыне — Рамелеўшчына.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Рымуці

**Рыму́ці** — вёска ў Беларусі, на беразе возера Пагошчы. Уваходзяць у склад Опсаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Рым (Rim) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -рым- (імёны ліцьвінаў Рымель, Рыман, Рымунд; германскія імёны Riemel, Rimann, Rimund) паходзіць ад гоцкага rimis 'спакой, стрыманасьць, непарухлівасьць'.

Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rymut.

## Насельніцтва
* 1999 год — 25 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Опсаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Рамелеўшчына

**Раме́леўшчына** — вёска ў Беларусі, каля азёраў Луша і Укля. Уваходзіць у склад Асьвейскага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Раміла (Rammilo, Ramilo) — імя германскага паходжаньня. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены Польскай акадэміяй навук, адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ramel (Ramela).

## Крыніцы

Катэгорыя:Новапагосцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Мілавіды (Віцебская вобласьць)

**Мілаві́ды** — вёска ў Беларусі, на рацэ Свольне. Уваходзяць у склад Клясьціцкага сельсавету Расонскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Мільвід утварылася ад складаньня старажытных германскіх імёнаў Milis і Wid. Адзначаліся старажытнае германскае імя Мелевіда (Melewidis) і германскае імя Melvid.

## Насельніцтва
* 1906 год — 38 чалавек
* 2009 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Клясьціцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Расонскага раёну
Сакавічы (Віцебская вобласьць)

**Са́кавічы** — вёска ў Беларусі, каля возера Сэрвачы. Уваходзяць у склад Карабоўскага сельсавету Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласьці.

## Назва

Сака, пазьней Зак (Sacco, Sack) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1921 год — 167 чалавек
* 1931 год — 164 чалавекі
* 2009 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Карабоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Глыбоцкага раёну
Жакі (Талачынскі раён)

**Жакі́** — вёска ў Беларусі, каля ракі Абалянкі. Уваходзяць у склад Аболецкага сельсавету Талачынскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Сака, пазьней Зак (Sacco, Sack) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова сак- (саг-, зак-) (імёны ліцьвінаў Сакель, Сакень, Жагар; германскія імёны Sackel, Sacken, Sagar) паходзіць ад гоцкага sakjo 'спрэчка'.

## Насельніцтва
* 1910 год — 137 чалавек
* 2009 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Аболецкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Талачынскага раёну
Жакаўка

**Жа́каўка** — вёска ў Беларусі, каля ракі Басі. Уваходзяць у склад Гасподаўскага сельсавету Дрыбінскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Назва

Сака, пазьней Зак (Sacco, Sack) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1910 год — 37 чалавек
* 2009 год — 13 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гасподаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дрыбінскага раёну
Шантары

**Ша́нтары** — вёска ў Беларусі, каля ракі Бярэзіны. Уваходзяць у склад Докшыцкага сельсавету Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Сантар, пазьней Зантэр (Santari, Santer) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Докшыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Шантырава

**Ша́нтырава** (таксама *Ша́нтарава*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Вянужкі. Уваходзіць у склад Мікалаёўскага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Сантар, пазьней Зантэр (Santari, Santer) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2019 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мікалаёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Габрыеля

**Габрые́ля** — жаночае імя сэміцкага паходжаньня, жаночы адпаведнік імя Габрыель.

Мяніны:
* 8 лютага ў памяць блаславёнай Джузэпіны Габрыелі Баніна;
* 23 красавіка ў памяць блаславёнай Марыі Габрыелі Сагеду;
* 6 лістапада ў памяць блаславёнай Габрыелі дэ Сан Хуан дэ ля Крус, адной з 498 гішпанскіх мучанікаў;
* 27 лютага разам з Габрыелем.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сэміцкія жаночыя імёны
Судзілавічы (Ушацкі раён)

**Судзі́лавічы** — вёска ў Беларусі, каля азёраў Вялікай Бароніцы і Малой Бароніцы. Уваходзяць у склад Кубліцкага сельсавету Ўшацкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Судзіла (Sudila) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1906 год — 296 чалавек у вёсцы Судзілавічах 1-х і 178 чалавек у вёсцы Судзілавічах 2-х
* 2009 год — 48 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Кубліцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ўшацкага раёну
Жугераўшчына

**Жуге́раўшчына** — хутар у Беларусі, каля Мёрскага возера. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Сугар або Зугар (Sugarius) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Сурміно

**Сурміно** — вёска ў Беларусі, каля ракі Абалянкі. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавету Гарадоцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Сурмін складаецца з фармантаў -сур- (-сыр-), які паходзіць ад гоцкага sisu 'чароўны сьпеў, заклён', і -мін-, які паходзіць ад гоцкага minan 'менаваць, памятаць, любіць'. Такім парадкам, імя Сурмін азначае «заклён каханьня».

## Насельніцтва
* 1906 год — 239 чалавек
* 2009 год — 39 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Езярышчанскі сельсавет
Дармантова

**Дармантова** — вёска ў Беларусі, каля ракі Поні. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавету Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Дармунд (Darmundus) — імя германскага паходжаньня. Апроч таго, адзначалася германскае імя Дормунд або Тормунд (Dormundus, Tormund).

## Насельніцтва
* 1909 год — 61 чалавек
* 2009 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Бярозкаўскі сельсавет (Докшыцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Цябуты (Віцебская вобласьць)

**Ця́буты** — вёска ў Беларусі, каля ракі Камайкі. Уваходзяць у склад Камайскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Тэўтабод або Цябод (Teutobod, Thiabod) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 12 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Камайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Тумілавічы

**Тумі́лавічы** — вёска ў Беларусі, каля возера Медзазолу. Уваходзяць у склад Тумілавіцкага сельсавету Докшыцкага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Туміла або Думела (Tuomila, Tumila, Duomelo) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1909 год — 195 чалавек у сяле Тумілавічах і 6 чалавек у маёнтку Тумілавічах
* 2019 год — 221 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Тумілавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Даманы (вёска)

**Даманы́** — вёска ў Беларусі, на рацэ Расьце. Уваходзяць у склад Чэрнеўскага сельсавету Дрыбінскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1731 годзе як цэнтар войтаўства Магілёўскай эканоміі ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Назва

Тотман, пазьней Доман (Totman, Domann) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1910 год — 779 чалавек
* 2009 год — 66 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Чэрнеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дрыбінскага раёну
Дамашы (Віцебская вобласьць)

**Дамашы́** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Сьцярвінкі. Уваходзяць у склад Опсаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Доміш (Domisch) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -дом- (-тум-) (імёны ліцьвінаў Туміла, Домін, Тумар; германскія імёны Tumila, Domin, Thumer) паходзіць ад гоцкага dōms 'вырак, суд; слава'. Імёны Домаш і Думаш гістарычна бытавалі ў Польшчы: *Paulich filius Domas* (1204 год), *Domas* (1244 і 1249 гады), *Dumas* (1413 год).

## Насельніцтва
* 1999 год — 103 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Опсаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Даманавічы (Гомельская вобласьць)

**Дама́навічы** — вёска ў Беларусі, на рацэ Мутвіцы. Цэнтар сельсавету Каленкавіцкага раёну Гомельскай вобласьці.

## Назва

Тотман, пазьней Доман (Totman, Domann) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1909 год — 66 чалавек у сяле Даманавічах і 21 чалавек у маёнтку Даманавічах
* 2009 год — 656 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Даманавіцкі сельсавет (Каленкавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Каленкавіцкага раёну
Убярцы

**Убярцы́** — вёска ў Беларусі, каля возера Зароўя. Уваходзяць у склад Стайскага сельсавету Лепельскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Убэр (Uber) і Убэрт (Ubert) — імёны германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 16 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Стайскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёну
Аліхверы

**Аліхве́ры** — вёска ў Беларусі, каля ракі Галбіцы і Трумпіцкага возера. Уваходзяць у склад Варапаеўскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Олівэр або Оліфэр (Oliver, Olifer, Olipher) — імя германскага паходжаньня, якое выводзяць з паўночнагерманскага імя Anleifr (Óleifr, Áleifr).

## Насельніцтва
* 2009 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Варапаеўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Цілеўцы (Мёрскі раён)

**Ці́леўцы** — вёска ў Беларусі, каля вытоку ракі Кулажкі. Уваходзяць у склад Мёрскага сельсавету Мёрскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Ціла, пазьней Ціль (Tilo, Zilo, Zill) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 2009 год — 21 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Эйвідавічы

**Эйві́давічы** — вёска ў Беларусі, каля ракі Янкі. Уваходзяць у склад Далёкаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Эйвід (Övid) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -эйх- (-эй-) (імёны ліцьвінаў Эйгерд, Эйман, Эймунт; германскія імёны Eygerd, Eimann, Eymunt) паходзіць ад гоцкага agi 'лязо, булат, меч', а аснова -від- (імёны ліцьвінаў Відмунд, Мельвід, Торвід; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) — ад гоцкага wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'. Такім парадкам, імя Эйвід азначае «лязо моцы».

## Насельніцтва
* 1999 год — 36 чалавек
* 2010 год — 8 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Далёкаўскі сельсавет
Бальцішкі

**Ба́льцішкі** — вёска ў Беларусі, каля возера Мацешаў. Уваходзяць у склад Далёкаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Балд або Балта, пазьней Больд (Bald, Baltha, Boldt) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -балд- (-болд-, -болт-) (імёны ліцьвінаў Бірыбольд, Румбольд, Рыбалт; германскія імёны Beribald, Rumbold, Ribald) паходзіць ад гоцкага *balth, стараверхненямецкага bald 'сьмелы, адважны'.

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Насельніцтва
* 2009 год — 21 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Далёкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Амброзіюс Мэдыялянскі

**Амброзіюс Мэдыялянскі** (), **сьвяты Амброзі**, **Амбражэй Міланскі**, **Аўрэліюс Амброзіюс** (; каля 340, Трыр — 4 красавіка 397, Мілян) — хрысьціянскі сьвяты, айцец Царквы, біскуп, прапаведнік, багаслоў і паэт.

## Жыцьцяпіс
Нарадзіўся ў Трэвізіё каля 340 г. Скончыў унівэрсытэт у Рыме і, зьяўляючыся ўпраўнікам паўночнай Італіі, каля 374 г. быў абраны арцыбіскупам Мэдыяляну (сучасны Мілян). 7 сьнежня гэтага ж году прыняў біскупскае пасьвячэньне. Праявіў сябе як сапраўдны пастыр і настаўнік вернікаў, зьяўляецца аўтарам шматлікіх прац па тэалёгіі, арганізатарам літургічнага сьпеву і аўтарам гімну *«[[Te Deum]]»*.

Ён хрысьціў сьвятога Аўгустына. Нязломны абаронца Царквы, сваімі творамі і дзейнасьцю ён змагаўся з памылкамі арыянаў.

Аўтар 8 кніг па царкоўнай экзэгетыцы (камэнтаваньню), 84 лістоў і казаньняў. Ва ўсіх яго творах вельмі прыкметна празьмерная схільнасьць да алегарызацыі, адчуваецца моцная залежнасьць ад грэцкіх і рымскіх пісьменьнікаў. Асноўнай крыніцай яго твораў служылі працы Філёна Александрыйскага, за што пазьней Амброзія празвалі хрысьціянскім Філёнам.

Памёр у Вялікую суботу 4 красавіка 397 году.

## Згадкі
Ягоны ўспамін у Царкве 7 сьнежня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьвяты Амброзій, біскуп і доктар Касцёлу
* Сьв. Амброзі ў Каталіцкай энцыкляпэдыі 
* Артыкул пра Сьв. Амброзія ў каталёгу сьвятых 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Трыры
Катэгорыя:Айцы Царквы
Катэгорыя:Дактары царквы
Катэгорыя:Хрысьціянскія сьвятыя IV стагодзьдзя
Катэгорыя:Сьвятыя Адзінай Царквы
Катэгорыя:Нямецкія сьвятыя
Якун

**Якун** (*Якон*), **Акун** (*Акон*) — мужчынскае імя.

## Паходжаньне

Якун () — усходнеславянская форма германскага (паўночнагерманскага) імя Hákon (таксама адзначалася ў формах Acun і Hacon). Іменная аснова га- (а-) паходзіць ад гоцкага hauhs, старагерманскага *haugá- 'высокі', а аснова -кон- (-кун-) (імёны ліцьвінаў Кондрут, Кунат, Конрад; германскія імёны Cundrud, Kunat, Konrad) — ад гоцкага koni- 'адважны' або германскага kunja, kuni '(хтосьці) з годнага, шляхецкага роду'.

У Прусіі бытавала імя *Jackune / Jacun* (1385 і 1436 гады).

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Мы от [[Русіны|рода Рускаго]], съли и гостье: [[Івар|Иворъ]] солъ [[Ігар|Игоревъ]] великаго князя Рускаго… Прастенъ Акунъ* (Аповесьць мінулых часоў); *Weg von Kowno nach Miedniki. Dese wege wellin füren Jakune von Pubethin*, *Jocun of [[Трокі|Tracken]]* (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); *Тибор Яконичъ* (1528 год); *теж [[Алькенікі|волкиницъкие]] кгрендовничане… Радко Якуновичъ — служба* (сьнежань 1534 году); *Piecz Jakunowicz* (1561 год); *Kajetan Akonowicz* (1817 год); *Antoni Akunowicz* (1823 год).

## Носьбіты
* Якун Міраславіч ( па 1160) — наўгародзкі пасаднік у 1137—1141 і 1156—1160 гадох
* Якун ( каля 1170) — наўгародзкі пасаднік у 1167—1170 гадох
* Якун Намнежыч ( па 1219) — наўгародзкі тысяцкі ў пачатку XIII стагодзьдзя
* Якун Сьляпы ( па 1160) — водца аддзелу варагаў, які браў удзел у бітве Мсьціслава зь Яраславам у 1024 годзе на баку кіеўскага князя
* Якун — водца крыжакоў у Літву
* Цібор Яконіч — бельскі баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году

На гістарычнай Ашмяншчыне існуе вёска Якунь, у гістарычнай Прусіі — Якунова і Якуноўка, на гістарычнай Вількаміршчыне — Якунцы.

## Крыніцы

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Эйтмяны

**Эйтмя́ны** — вёска ў Беларусі, каля возера Раўкеты. Уваходзяць у склад Відзаўскага сельсавету Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Эйтман (Eitmann, Eydtman) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова эйт- (айт-, эйд-) (імёны ліцьвінаў Эйціла, Эйтун, Эйтаўт; германскія імёны Eitel, Eidunn, Aitald) паходзіць ад гоцкага aiths, стараверхненямецкага eid 'клясьціся, прысягаць' або стараверхненямецкага eit 'агонь', а аснова -ман- (імёны ліцьвінаў Мангерд, Дзерман, Есьман; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna, германскага man 'чалавек'.

## Насельніцтва
* 2009 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Відзаўскі сельсавет