Гаральд Сінязубы

**Гаральд Сінязубы Гормсан** (, ) (  935—986/987) — Кароль Даніі ды Нарвэгіі. Сын караля Горма Старога і Тыры.

## Жыцьцяпіс

Лічыцца (хоць гэты факт спрэчны), што за Гаральдам Данія была навернутая ў хрысьціянства. Паводле Відукінда Корвскага, сучасьніка караля і Ота I, Гаральд быў ахрышчаны «клерыкам на імя Попа». Адам Брэмэнскі праз 100 гадоў па Гаральдавай сьмерці ўжо пісаў, што дацкі кароль быў гвалтоўна навернуты імпэратарам Отам I пасьля паразы ў бітве. Аднак Відукінд ня згадвае пра гэтую падзею нічога. Праз чатыры стагодзьдзі сага «Зямное кола» згадвае, што Гаральда разам з графам Хаканам ахрысьціў Ота II.

Так ці інакш, у 960-я рокі, неўзабаве пасьля свайго навяртаньня, Гаральд перазахаваў труну бацькі ў царкве побач з паганскім курганом, у якім той быў пахаваны першапачаткова, і паставіў у ягоны гонар адзін з рунічных камянёў.

Каб узмацніць сваю ўладу, Гаральд рэканструяваў фартэцыю ў Арасе (цяпер Оргус) у цэнтры свайго каралеўства, а таксама збудаваў пяць кругавых фартэцыяў у стратэгічных мясьцінах па радыюсе ад Арасу: Трэльлебор на востраве Зэляндыя, Борэрынг ва ўсходняй Зэляндыі, Нонэбакен на Фюне, Фюркат на Хімэрляндзе (паўночная Ютляндыя) і Огерсбург ля Лімф’ёрду.

Таксама ён збудаваў найстарэйшы вядомы мост у паўднёвай Скандынавіі 5 мэтраў шырынёю і 760 даўжынёю.

Браў удзел у замежных выправах, дапамагаў Рычарду Бясстрашнаму ў 945 і 963, а ягоны сын захапіў Зэмляндыю. Пасьля забойства караля Гаральда Шэрая Скура нарвэжцы трапілі ў падпарадкаваньне да Гаральда Сінязубага.

У выніку паразы свайго войска ад немцаў у 974 пад Данэвірке ён страціў кантроль над Нарвэгіяй, пасьля чаго немцы вярнуліся на землі паміж Скандынавіяй і Нямеччынай. У 983 року яны былі выгнаныя адтуль бодрыцкімі і Гаральдавымі войскамі, але неўзабаве Гаральд I быў забіты ў паўстаньні, паднятым ягоным сынам Свэнам.

## Сям’я

# Гірыта Швэдзкая, дзеці:
#* Тыра, жонка Стырб’ёрна Моцнага
#* Свэн Вілабароды (  960).
#* Хокан ( 961).
#* Гунхільда, жонка Паліга, графа і старэйшыны Дэваншыру.
# Тора (Това), дачка Мсьцівіра.

## Мянушка
Гаральдава мянушка «Сінязубы» () ўпершыню занатаваная ў «Роскільскай хроніцы» 1140 року. Як тлумачылася, Гаральд меў заўважны хворы зуб, які выглядаў «сінім» (што азначала «цёмным»).

Паводле іншага тлумачэньня, у Ангельшчыне яго называлі  (перакручанае ад «»), адкуль гэтая мянушка перайшла назад у старанордзкую мову). Атрымлівалася, што цалкам ягоная мянушка азначала «цёмны валадар».

Трэцяя тэорыя, агучаная захавальнікам Елінгавых камянёў Хансам Оле Мат’есанам, што Гаральд паўсюдна насіў сіняе адзеньне. Сіні колер быў самы дарагі, дык такім чынам кароль нібыта падкрэсьліваў уласную каралеўскую годнасьць.

## Памяць

У гонар гэтага караля названы бяздротавы пратакол сувязі «Bluetooth», прызначаны дзеля злучэньня кампутараў, мабільных тэлефонаў, пляншэтаў, друкарак і да т. п. Выбар назвы патлумачаны тым, што як Гаральд Сінязубы аб’яднаў Данію і Нарвэгію, так і тэхналёгія аб’ядноўвае розныя віды прыстрояў. Лягатып «Bluetooth» складаецца з  рунаў H ( гагаляз) і B ( бэрканан), якія ўтвараюць ініцыялы караля.

У кампутарнай гульні «Sid Meier’s Civilization V» Гаральд Сінязубы паказаны кіраўніком Даніі. Дзеля далучэньня Даніі і караля неабходна  да гульні, выдадзены ў траўні 2011 року.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Каталіцкая энцыкляпэдыя

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 930-я гады
Катэгорыя:Дацкія манархі
Катэгорыя:Каралі Нарвэгіі
Катэгорыя:Каралі-вікінгі
Катэгорыя:Прынялі хрысьціянства
Катэгорыя:Дацкія хрысьціянскія дзеячы
Катэгорыя:Хрысьціянскія манархі
Катэгорыя:Кнютлінгі
Катэгорыя:Памерлі ў 980-я гады
Катэгорыя:Пахаваныя ў Роскільскім саборы