Ўільям Блэйк

**Ўі́льям Блэйк** (; 28 лістапада 1757, Лёндан — 12 жніўня 1827, Лёндан) — ангельскі паэт, пісьменьнік, мастак, друкар, гравёр і містык.

## Біяграфія
Блэйк нарадзіўся на *Брод Стрыт*, *Голдэн Сквэр* у доме нумар 28 у Лёндане ў сям’і дробнага гандляра. Ён ніколі не наведваў школу, атрымліваючы адукацыю дома, дзе яго вучыла маці. Бацькі Блэйка былі пратэстантамі і вельмі рэлігійнымі людзьмі, дзякуючы чаму, на жыцьцё мастака аказала значны ўплыў Біблія. У дзесяцігадовым узросьце праявіўся мастацкі талент і бацькі аддалі яго ў школу малюнку. У гэтым жа ўзросьце Блэйк, зацікавіўся гравёрнай справай і пачаў сам ствараць гравюры і іх калекцыянаваць, а таксама праявіўся яго талент як паэта. У 1771 годзе, калі яму споўнілася 15 гадоў, Блэйк пачаў працаваць у гравёрнай майстэрні *Генры Басэра*. Выбар такой прафэсіі быў вельмі складаным, таму што ў той час гравёры ня мелі асаблівай павагі. Гравёры, як прадстаўнікі ніжэйшай прафэсіі, мелі больш складанасьцяў пры паступленьні ў каралеўскую Акадэмію мастацтваў (*The Royal Academy of Arts*).

Першыя гады мастацкай дзейнасьці Блэйка складана назваць мастацкай кар’ерай, таму што ў майстэрні Басэра ён займаўся, ў асноўным, капіяваньнем вядомых твораў, а таксама праектаваў мастацкія творы для багатых заказчыкаў і ілюстраваў кнігі. У 21-гадовым узросьце Блэйк распачаў самастойную гравёрную працу.

У 1779 годзе Ўільяму Блэйку змог паступіць у *Каралеўскую акадэмію прыгожых мастацтваў*, дзе ён праявіў сябе як крытык такіх мастакоў як Рубэнс. Блэйку вельмі падабалася клясычная прыгажосьць і блізкасьць да прыроды Рафаэля і Мікелянджэлё. У 1782 годзе Блэйк пазнаёміўся са сваім будучым мэцэнатам *Джонам Флаксманам*. У гэтым жа годзе ён ажаніўся з Катарынай Бучэр, якая закахалася ў яго зь першага позірку. Яны пражылі разам да канца жыцьця, аднак дзяцей у іх не было.

У 1783 годзе выйшаў яго зборнік вершаў «*Паэтычныя накіды*», а ў наступным годзе, пасьля сьмерці бацькі, разам з братам *Робэртам* адкрылі друкарню, дзе Блэйк працаваў з выдаўцом *Джозэфам Джонсанам*, які быў вядомы сваімі радыкальнымі ідэямі. Дзякуючы яму, Блэйк пазнаёміўся з паэтам *Ўільямам Ўордзвартам* і захапіўся ідэямі францускіх рэвалюцыянэраў. У 1789 годзе, пасьля пачатку Францускай рэвалюцыі, зьявіўся зборнік яго вершаў «*Песьні нявіннасьці*», а ў 1794 — зборнік «*Песьні вопыту*», які быў напісаны ў пэрыяд якабінскага тэрору і расчараваньні Блэйка ў рэвалюцыі.

Паступова Блэйк пачаў набываць вядомасьць сярод аматараў мастацтваў, напрыклад яго працы спадабаліся заснавальніку «The National Gallery» *Джорджу Кімбэрлянду*.

Прыкладна ў 1800 годзе Блэйк пераехаў у невялікі гарадок *Фэлхам* у графтве *Заходні Ўэсакс*, дзе заняўся стварэньнем ілюстрацыяў для чужых вершаў. У гэтым пэрыядзе ўзьнікла кніга «Milton», якая ў сваёй прадмове мела верш «And Did Those Feet in Ancient Time», болей вядомы як гімн «Ерусалім», да якога ў 1916 годзе была напісана музыка *Чарльзам Пэры*. Пасьля гэтага яна стала адной з самых вядомы ангельскіх патрыятычных песень.

Пасьля вяртаньня ў Лёндан у 1802 годзе, Блэйк падпісаў кантракт з мастацкай групай «*Shoreham Ancients*», удзельнікі якой падзялялі яго погляды на мастацтва і не прымалі сучасныя ўплывы. Там ён знайшоў удзячных слухачоў, а таксама ўдаскалаіў сваю акварэлістычную тэхніку. У гэты пэрыяд, Блэйк пачаў працу «*Jerusalem: The Emanation of the Giant Albion*», якая была скончана ў 1820 годзе.

У канцы свайго жыцьця мастак заняўся ілюстрацыяй біблейскай *[[Кніга Ёва|Кнігі Ёва]]*. Гэтыя ілюстрацыі выклікалі ўсеагульнае захапленьне і да нашых дзён параўноўваюцца з узроўнем мастацтва Рэмбранта.

Нягледзячы на тое, што большую частку свайго жыцьця Блэйк правёў у Лёндане, ён так і ня стаў вядомай асобай у мастацкім жыцьці гораду. Ён любіў працаваць у хатнім спакоі, разглядаючы свае гравюры як спосаб атрыманьня прыбытку, а не як мастацтва.

Ўільям Блэйк памёр у пэрыяд росквіту сваіх творчых сілаў. Быў пахаваны на лёнданскіх могілках *Бангіл Філдз*.

У гады жыцьця Блэйк не атрымаў вядомасьці, акрамя вузкага кола аматараў, але быў «адкрыты» пасьля сьмерці прэрафаэлітамі. Ён аказаў значны ўплыў на культуру ХХ стагодзьдзя.

## Беларускія пераклады
На беларускую мову асобныя яго вершы пераклалі Р. Барадулін, Л. Баршчэўскі, А. Ф. Брыль, У. Лянкевіч, Я. Семяжон, М. Шчур, Г. Янкута ды інш.
* Ўільям Блэйк. Выбранае / пер з ангельск. Мн., 2019. («Паэты плянэты»).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Спасылкі
* William Blake Archive 
* Ўільям Блэйк. Мілтан
* Ўільям Блэйк. Кніга Тэл

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лёндане
Катэгорыя:Ангельскія літаратары
Катэгорыя:Ангельскія гравэры
Катэгорыя:Ангельскія мастакі
Катэгорыя:Літаратары рамантызму
Катэгорыя:Памерлі ў Лёндане