Вялікая Міцькаўшчына

**Вялі́кая Мі́цькаўшчына** — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці. Знаходзіцца на левым беразе рэчцы Негаўка, за 6 кілямэтраў на паўночны ўсход ад Воршы, 10 км ад чыгуначнай станцыі Хлюсьціна. Вялікая Міцькаўшчына ўваходзіць у склад Андрэеўшчынскага сельсавету.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Міцькаўшчына вядома як маёнтак Міткаўшчына  ў 1607 годзе — уласнасьць шляхты ў складзе Аршанскага павету Віцебскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай 28 траўня 1772 году Міцькаўшчына ў складзе Расейскай імпэрыі, у Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні. 9 кастрычніка 1972 году ўтворана Аршанская правінцыя. З 22 сакавіка 1777 году да 10 студзеня 1778 году ў складзе Аршанскага павету Магілёўскай губэрні (Магілёўскае намесьніцтва, 10 студзеня 1778 — 12 сьнежня 1796).З 01.12.1796 па 27.02.1802. Аршанскі павет Беларускай губэрні. З 27 лютага 1802 г. Магілёўская губэрня, Аршанскі павет, Высокаўская воласьць. Вёска адлюстравана на пляне генэральнага межаваньня Аршанскага павету канца 18 ст. 
З 1787—1792 году ўласнасьць князя Францішка Любамірскага. У 1820 годзе князь Канстанцін Любамірскі атрымаў у спадчыну Межава (Канстанцінава) й 14 фальваркаў плошчай 40 000 дзесяцін. 
Графіня Кацярына Марыя Любамірская ў 1872 годзе атрымала ў спадчыну маёнтак Кудаева (Берасьценава) — 9980 дзесяцін зямлі, дзягцярны завод, млын і маёнтак Горбава — 6784 дзесяцін зямлі.

У XIX стагодзьдзі побач вядомы тры вёскі: Вялікая Міцькаўшчына, Малая Міцькаўшчына й Міцькаўшчына.
Сяляне вёскі Вялікая Міцькаўшчына ў 1857 годзе адносіліся да прыходу Салаўёўскае царквы Сьвятой Тройцы.
У 1910 годзе сялянам вёскі Вялікая Міцькаўшчына належала 364 дзесяцін зямлі. Сяляне вёскі адносіліся да прыходу Салаўёўскае царквы Сьвятых Канстанціна й Алены й уваходзілі ў Стражаўскае сялянскае таварыства Высокаўскай воласьці. 

### Найноўшы час
З 14 верасьня 1917 году Магілёўская губэрня ў Заходняй вобласьці Расейскай рэспублікі.
Уваходзіла ў склад Беларускай Народнай Рэспублікі, абвешчанай 25 сакавіка 1918, з 1 студзеня 1919 году ў ССРБ, з 27 лютага ў РСФСР, 3 26 красавіка 1919 году ў Гомельскай губэрні. З 11 ліпеня 1920 году Аршанскі павет у Віцебскай губэрні.
З сакавіка 1924 году ў БССР і з 17 ліпеня ў Кудаеўскім сельсавеце Аршанскага раёну, Аршанскай акругі, з 26 ліпеня 1930 году, Аршанскі раён, БССР. З 15 студзеня 1938 году Аршанскім раёне, Віцебскай вобласьці.
У 1929 годзе ўлады утварылі калгас «Прамень асьветы Леніна». 
Пад нямецкай акупацыяй зь сярэдзіны ліпеня 1941 да 26 чэрвеня 1944 году. З кастрычніка 1943 году ў зоне баявых дзеяньняў.

У 1944 годзе аднавілі калгас і ў 1958 годзе далучылі да калгаса «імя Чапаева» з цэнтрам у Міцькаўшчыне.
 
Аграфірма «Штотц Агро-Сэрвіс Міцькаўшчына» запрацавала ў 2003 годзе на зямлі плошчай 3000 га.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1857 год — 121 чалавек;
* XX стагодзьдзе: 1910 год —  33 двара, 115 мужчын, 119 жанчын; 1923 год — 320 чалавек; 1926 год — у хутарах: 41 дом, 230 чалавек; 1998 год — 34 чалавекі;
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 24 чалавекі; 2018 год — 11 дамоў, 18 чалавек;

## Славутасьці
* Бастыённы замак (Вялікая Міцькаўшчына) (XIV — XVIII ст.) ва ўрочышчы «Замак», на левым беразе Негаўкі, за 3 км ад Дняпра.
* Братэрская магіла ваеннапалонных. На паўночна-заходняй ускраіне вёскі. Пахавана 147 ваеннапалонных. У 1964 годзе на ўшанаваньне іх памяці пастаўлена стэла.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
*  Вялікая Міцькаўшчына. //  С. 110.
*  С. 496.
* 
* Шынкевіч А. М.. Аршаншчына старажытная. - Ворша, 1990. – 19 с.
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Андрэеўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну