open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Шавельскі раён

**Шавельскі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў паўночнай Летуве ў складзе Шавельскага павету. Раён падзелены паміж этнаграфічнымі рэгіёнамі Жамойць і Аўкштота.

## Паселішчы
У Шавельскім раёне знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
* 1 горад — Куршаны;
* 7 мястэчак — *Базільяны*, *Грузджа*, *Кайра*, *Куртувена*, *Кужа*, *Мяшкуйча* і *Шакіна*;
* 521 вёска.

## Колькасьць насельніцтва
* *Куршаны* — 14 197 чал;
* *Гінкуна* —2963 чал;
* *Грузджа* — 1747 чал;
* *Кужа* — 1420 чал;
* *Мяшкуйча* — 1218 чал;
* *Аўкштэлка* — 1186 чал;
* *Кайра* — 1158 чал;
* *Віёла* — 1154 чал;
* *Драсуча* — 1004 чал;
* *Буба* — 878 чал.

## Староствы
Шавельскі раён складаецца з 11 старостаў:
* *Бубайскае* (па-летувіску: *Bubių seniūnija*)
* *Гінкунскае* (па-летувіску: *Ginkūnų seniūnija*)
* *Грузджайскае* (па-летувіску: *Gruzdžių seniūnija*)
* *Кайрайскае* (па-летувіску: *Kairių seniūnija*)
* *Куршанскае сельскае* (па-летувіску: *Kuršėnų kaimiškoji seniūnija*)
* *Куршанскае гарадзкое* (па-летувіску: *Kuršėnų miesto seniūnija*)
* *Кужаўскае* (па-летувіску: *Kužių seniūnija*)
* *Мяшкуйчаўскае* (па-летувіску: *Meškuičių seniūnija*)
* *Раўдэнскае* (па-летувіску: *Raudėnų seniūnija*)
* *Шакінскае* (па-летувіску: *Šakynos seniūnija*)
* *Шавельскае сельскае* (па-летувіску: *Šiaulių kaimiškoji seniūnija*)

Катэгорыя:Раёны Шавельскага павету
Катэгорыя:Жамойць
Катэгорыя:Аўкштота
Катэгорыя:Раёны Летувы
Карл Сэндбэрг

**Карл Сэ́ндбэрг** (, 6 студзеня 1878 — 22 ліпеня 1967) — амэрыканскі паэт, гісторык, празаік і фальклярыст швэдзкага паходжаньня. Зьяўляецца аўтарам вядомай і адной з самых грунтоўных біяграфій Абрагама Лінкальна і Мэры Тод Лінкальн і двух аўтабіяграфій. Двойчы быў узнагароджаны Пуліцэраўскай прэміяй.

Карл Сэндбэрг нарадзіўся ў сям’і швэдзкіх эмігрантаў у Галсбургу, штат Ілінойс. У шасьці гадовым ўзросьце ён кінуў школу і пайшоў працаваць у цырульні, потым развозіў малако, працаваў на будоўлі, займаўся сельскагаспадарчай працай у Канзасе. Пад час Гішпана-Амэрыканскай вайны пайшоў у войска і ваяваў у 6 ілінойскай пяхотнай дывізіі, прыймаў удзел у высадцы ў Гуаніка (Пуэрта-Рыка) 25 ліпеня 1898 году. Пасьля вайны Сэндбэрг спрабаваў паступіць у Ўэст-Пойнт, але праваліў экзамэн па матэматыцы. Ён вярнуўся дамоў і паступіў у каледж. Каледж ён кінуў у 1903 годзе не атрымаўшы дыплём, пайшоўшы працаваць служкам у гатэль у Дэнвэры. Потым быў грузчыкам вугалю ў Амахе.

У 1910—1912 г.г. стаў актывістам Сацыял-дэмакратычнай партыі, быў сакратаром мэра гораду Мілуокі *Эміля Сэйдэла*. У офісе Сацыял-дэмакратычнай партыі, у 1907 годзе ён пазнаёміўся з *Ліліян Стэйхэн*, зь якой ажаніўся ў наступным годзе. Хутка ў іх нарадзіліся тры дачкі. З 1913 году жыў у Чыкага. Тут ён пачаў сваю кар’еру ў якасьці журналіста газэты «*Chicago Daily News*». Потым Сэндбэрг пачаў пісаць вершы, гісторыі, біяграфіі, навэлы, творы дзіцячай літаратуры і агляды фільмаў. Адначасова ён сабраў і выдаў зборнік балядаў і фальклёрных гісторыяў.

Большую частку жыцьця Карл Сэндбэрг правёў у прадмесьці Чыкага — *Мідўэсьце*, перад тым як пераехаць у Паўночную Караліну ў 1945 годзе. Тут ён памёр у 1967 годзе.

## Творчасьць
* *In Reckless Ecstasy* (1904) (паэзія)
* *Chicago Poems* (1916) (паэзія)
* *Cornhuskers* (1918) (паэзія)
* *Smoke and Steel* (1920) (паэзія)
* *Rootabaga Stories* (1920) (апавяданьні для дзяцей)
* *Slabs of the Sunburnt West* (1922) (паэзія)
* *More Rootabaga Stories* (1923) (апавяданьні для дзяцей)
* *Selected Poems* (1926) (паэзія)
* *Abraham Lincoln: The Prairie Years* (1926) (біяграфія)
* *The American Songbag* (1927) (народныя песьні)
* *Good Morning, America* (1928) (паэзія)
* *Steichen the Photographer* (1929) (гісторыя)
* *Mary Lincoln: Wife and Widow* (1932) (біяграфія)
* *The People, Yes* (1936) (паэзія)
* *Abraham Lincoln: The War Years* (1939) (біяграфія)
* *Home Front Memo* (1943) (эсэ)
* *The New American Songbag* (1950) (народныя песьні)
* *Complete Poems* (1950) (паэзія)
* *Harvest Poems* (1950) (паэзія)
* *Always the Young Strangers* (1953) (аўтабіяграфія)
* *The Family of Man* (1955) (выставачны каталёг)
* *Honey and Salt* (1963) (паэзія)
* *The Letters of Carl Sandburg* (1968) (аўтабіяграфічная карэспандэнцыя)
* *Breathing Tokens* (1978) (паэзія)
* *Ever the Winds of Chance* (1983) (аўтабіяграфія)

## Крыніцы

Катэгорыя:Літаратары ЗША
Катэгорыя:Нарадзіліся 6 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1878 годзе
Катэгорыя:Памерлі 22 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1967 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ілінойсе
Літоўск

Назву **Літо́ўск** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Брэст-Літоўск (XVII стагодзьдзе — 1921) — ранейшая назва м. Берасьце
** Літоўск — вёска ў Дарагічынскім раёне
** Высока-Літоўск — горад у Камянецкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Літоўск — вёска ў Круглянскім раёне
** Літоўск — вёска ў Шклоўскім раёне

### [[Расея]]
* Літоўск — сяло ў Старадубскім раёне Бранскай вобласьці

## Іншае
* Высока-Літоўск — чыгуначная станцыя на лініі Берасьце — Беласток

## Глядзіце таксама
* Літва
* Літвакі/Літвякі
* Населеныя пункты, якія маюць аснову «Ліцьвін»/«Літвін»
* Ліцьвяны
* Літоўка
* Сурска-Літоўскае
Літоўск (Берасьцейская вобласьць)

**Літо́ўск** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Літоўск уваходзіць у склад Закозельскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 312 чалавек
* 1999 год — 366 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Закозельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Літоўск (Круглянскі раён)

**Літо́ўск** — вёска ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласьці. Літоўск уваходзіць у склад Лясьнянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 42 чалавекі
* 1999 год — 56 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Лясьнянскі сельсавет (Круглянскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Круглянскага раёну
Літоўск (Шклоўскі раён)

**Літо́ўск** — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці, на шашы . Літоўск уваходзіць у склад Каменналаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як сяло Літоўскае ў складзе Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 60 чалавек
* 1999 год — 98 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Каменналаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Літоўка (Берасьцейская вобласьць)

**Літо́ўка** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Літоўка ўваходзіць у склад Альхоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 26 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Альхоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Лясьнянскі сельсавет (Круглянскі раён)

**Лясьня́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Круглянскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Дудаковічы. Насельніцтва 919 чал. (2010).

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Круглянскага раёну Аршанскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году, з 20 лютага 1938 году — Магілёўскай вобласьці).

8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Талачынскага раёну.
 
12 лютага 1935 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Круглянскага раёну.

Станам на 1 студзеня 1947 году адміністрацыйны цэнтар сельсавету знаходзіўся ў вёсцы Лясныя.

16 верасьня 1959 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці.

30 ліпеня 1966 году сельсавет перададзены ў склад адноўленага Круглянскага раёну.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 10
* 1 студзеня 2009 — 18

## Літаратура
*  С. 22, 23, 92-93, 105, 117, 118, 196.
*  С. 263
*  С. 163

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Круглянскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Круглянскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Слабодкаўскі сельсавет (Браслаўскі раён)

**Слабо́дкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Слабодка.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Браслаўскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 40

## Літаратура
*  С. 226

## Вонкавыя спасылкі
* Слабодка, аграгарадок (Браслаўскі раён)


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Браслаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Літоўцы (вёска)

**Літо́ўцы** — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці. Літоўцы ўваходзяць у склад Крулеўшчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 191 чалавек
* 1999 год — 235 чалавек
* 1931 год — 235 чалавек
* 1921 год — 354 чалавек

## Крыніцы

* 

Катэгорыя:Крулеўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Літоўчыкі

**Літо́ўчыкі** — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласьці, на заходнім беразе возера Чэрас. Літоўчыкі ўваходзяць у склад Мёрскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 8 красавіка 2004 году вёска ўваходзіла ў склад Чараскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 5 чалавек
* 1999 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Мёрскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мёрскага раёну
Брольніцкі сельсавет

**Бро́льніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Наваградзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Брольнікі.

## Гісторыя
25 чэрвеня 2008 году рашэньнем Гарадзенскага абласнога Савету дэпутатаў сельсавет перайменаваны з Гарадзечненскага ў Брольніцкі, а цэнтар сельсавету перанесены з Гарадзечна ў Брольнікі.

22 жніўня 2017 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Агароднікі, Амневічы, Ваўковічы, Гаравічы, Мацешыцы, Рутка 2, Сянежыцы ліквідаванага Ваўковіцкага сельсавету, а населеныя пункты Брацянка, Гарадзечна, Іспась, Літоўка, Мотча, Слабодка, Слухавічы, Стары Лес, Сунчыцы, Сялец, Эканомія перададзеныя з Брольніцкага ў склад Ладзеніцкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Наваградзкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Ліцьвінава (Дубровенскі раён)

**Ліцьві́нава** — колішняя вёска ў Зарубскім сельсавеце Дубровенскага раёну Віцебскай вобласьці. Знаходзілася на левым беразе ручая Бабравец — правы прыток Расасенкі. Найбіжэйшыя вёскі: Лаўкі, Калінаўка (Кабылеі).

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Ліцьвінава ў складзе Аршанскага павету Віцебскага ваяводзтва Вялікага Княства Літоўскага вядома з XVII стагодзьдзя. Першае ўпамінаньне 1607 год — уласнасьць Яна сына Яна Глябовіча ў межах Дубровенскага графства. У XVIII стагодзьдзі ў валоданьні Сапегаў, маёнтак Дуброўна. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай 28 траўня 1772 году Ліцьвінава ў складзе Расейскай імпэрыі, у Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні. 9 кастрычніка 1972 году ўтворана Аршанская правінцыя. З 22 сакавіка 1777 году да 10 студзеня 1778 году ў складзе Аршанскага павету Магілёўскай губэрні (Магілёўскае намесьніцтва, 10 студзеня 1778 — 12 сьнежня 1796). З 12 сьнежня 1796 па 27 лютага 1802 году Аршанскім павеце Беларускай губэрні. З 27 лютага 1802 году Ліцьвінава ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні.

26 сьнежня 1861 году мястэчка Горкі перавялі ў стан павятовага гораду і ўтварылі з частак Аршанскага, Магілёўскага і скасаванага Копыскага паветаў Горацкі павет. Ліцьвінава апынулася ў складзе Холбнянскай воласьці Горацкага павету.

25(12) красавіка 1863 году ў сядзібе Ліцьвінава, уласнасьць  губэрнскага сакратара, кандыдата ў міравыя пасярэднікі Горацкага павету Зьдзіслава Міткевіча, упаўнаважаны Літоўскім правінцыйным камітэтам Людвік Зьвяждоўскі   і камандзіры атрадаў паўстанцаў у Магілёўскай губэрні Ігнат Будзіловіч, Тамаш Грыневіч, Станіслаў Дзержаноўскі,  Ян Жукоўскі, Канстанцін Жэброўскі, Язэп Сьлежаноўскі, Антон Алендскі, Ян Манцэвіч, Міхал Манцэвіч, Уладзімер Корсак вызначалі час пачатку паўстаньня ў ноч зь 7 на 8 траўня (з 24 на 25 красавіка).

Маёнтак Ліцьвінава Горцкага павету Холбнянскай воласьці канфіскаваны ў дзяржаўны скарб Расеі ў 1864 годзе.

Удава правадзейнага стацкага дарадцы Сафія Іванаўна Лідава і тры яе дачкі Аляксандра Аляксандраўна, Капіталіна Аляксандраўна і Зінаіда Аляксандраўна атрымалі ў 1873 годзе ў спадчыну 850 дзесяцін зямлі ў маёнтку Ліцьвінава.

У 1910 годзе сяляне валодалі 259 дзесяцінамі зямлі. Маёнтку, уласнасьць Лідавай, належала 130 дзесяцін зямлі. Сядзіба Ліцьвінава — уласнасьць сям’і Лідавых.

## Насельніцтва
* 1857 год — 97 чалавек. 
* 1886 год — 130 чалавек, 21 хата, 2 царквы, багадзельня.
* 1910 год — 92 мужчыны, 102 жанчыны, 30 хат.

З 70-х гадоў XX стагодзьдзя не існуе.

## Страчаная спадчына
* Царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла. У XVIII стагодзьдзі парафія Беларускай грэка-каталіцкай царквы (БГКЦ).

## Асобы
* Сяргей Ракіта — беларускі пісьменьнік

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 515.
*  
*  
* 

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Дубровенскага раёну
Катэгорыя:Зьніклі ў XX стагодзьдзі
Літоўка (Гарадзенская вобласьць)

**Літо́ўка** — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Літоўкі. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавету Наваградзкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Знаходзіцца на шашы .

## Гісторыя
Літоўка ў Наваградзкім павеце ўпамінаецца ў 1496 годзе ў Літоўскай мэтрыцы. 

22 жніўня 2017 году вёску перадалі з Брольніцкага ў склад Ладзеніцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 18 чалавек
* 2010 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ладзеніцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Наваградзкага раёну
Стомы

**Сто́мы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1904 год — зьяўляліся засьценкам у Мядзельскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Засьценак налічваў 14 жыхароў.
* 1921 год — засьценак у складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павету (з 1925 году — Пастаўскага) Віленскага ваяводзтва. Засьценак налічваў 3 двары і 19 жыхароў.
*1931 год — засьценак налічваў 4 двары і 25 жыхароў.
* З 12 кастрычніка 1940 году — у складзе Баярскага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 
* З 16 ліпеня 1954 году і з 25 студзеня 1996 году знаходзілася ў складзе Мядзельскага сельсавету, з 17 лістапада 1959 году — у складзе гарпассавету Мядзельскага раёну.
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.
* З 1960 году вёска ўваходзіць у склад калгасу «Сталінскі шлях», з 20 лістапада 1961 году — у складзе калгасу «Ленінскі шлях» з цэнтрам у вёсцы Баяры.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 жыхары
* 1999 год — 9 жыхароў
* 1 студзеня 1997 году — 9 двароў, 13 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Мядзельскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Русіны (неадназначнасьць)

Назву **Русіны** маюць:

* Русіны — гістарычны этнонім жыхароў Русі, адна з назваў усходнеславянскага насельніцтва
* Русіны — усходнеславянская этнічная група, якая пражывае пераважна ва Ўсходняй Эўропе

## Населены пункт
* Русіны — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Вялікая Русілаўка
* Рутэны
Русінавічы (Берасьцейская вобласьць)

**Ру́сінавічы** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці, на шашы , за 8 км на паўднёвы ўсход ад Ляхавічаў. Русінавічы ўваходзяць у склад Начаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 523 чалавекі
* 1999 год — 655 чалавек

## Транспарт
Станцыя на чыгунцы Вільня — Роўна. 

## Крыніцы

Катэгорыя:Начаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Русінавічы (Менская вобласьць)

**Ру́сінавічы** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на правым беразе ракі Пціч, на паўночны захад ад Самахвалавічаў, на дарозе . Русінавічы ўваходзяць у склад Самахвалавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 67 чалавек
* 1999 год — 91 чалавек

## Інфармацыя для турыстаў
### Страчаная спадчына
* Сядзібна-паркавы комплекс Уняхоўскіх

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Русінавічы на Radzima.org
* 

Катэгорыя:Самахвалавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Русінавічы

Назву **Русінавічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Русінавічы — вёска ў Ляхавіцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Русінавічы — вёска ў Менскім раёне

## Глядзіце таксама
* Русінаўка
* Русінаўцы
* Русінка
* Русіно
* Русіны
Русінаўцы

**Ру́сінаўцы** — вёска ў Мастоўскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Русінаўцы ўваходзяць у склад Дубненскага сельсавету.

## Гісторыя
28 жніўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Харціцкага ў склад Дубненскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 17 чалавек
* 1999 год — 31 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Мастоўскага раёну
Катэгорыя:Дубненскі сельсавет
Русінаўка

**Русі́наўка** — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці. Русінаўка ўваходзіць у склад Асінаўскага сельсавету.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Пуцькаўскага ў Асінаўскі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 8 чалавек
* 1999 год — 45 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Асінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чавускага раёну
Каралеўшчына (Віцебская вобласьць)

**Карале́ўшчына** (афіцыйная назва — *Круле́ўшчына*) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласьці, цэнтар Крулеўшчынскага сельсавету.

## Назва
Традыцыйная гістарычная назва вёскі — Каралеўшчына.

## Насельніцтва
* 1999 год — 3285 чалавек
* 2010 год — 2687 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Крулеўшчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Докшыцкага раёну
Навасёлкаўскі сельсавет (Ляхавіцкі раён)

**Навасёлкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Навасёлкі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Ляхавіцкага раёну Баранавіцкай вобласьці.

## Літаратура
*  С. 249


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ляхавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Начаўскі сельсавет

**На́чаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Нача.

## Гісторыя
17 лістапада 1959 году створаны Рачканскі сельсавет у складзе Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.

4 чэрвеня 1979 году сельсавет перайменаваны ў Начаўскі.

## Літаратура
*  С. 249, 250


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ляхавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1979 годзе
Навасёлкаўскі сельсавет

Назву **Навасёлкаўскі [[сельсавет]]** маюць:

* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Высокаўскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёну Віцебскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Вялейскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слонімскага раёну Гарадзенскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Каленкавіцкага раёну Гомельскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёну Гомельскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёну Менскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Койданаўскага раёну Менскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясьвіскага раёну Менскай вобласьці
* Навасёлкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёну Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Навасельскі сельсавет
* Навасёлкаўскае сельскае паселішча
* Навасёлкаўская сельская рада
* Навасёлкаўскі раён
* Навасёлкаўскі 1-ы сельсавет
* Навасёлкаўскі 2-і сельсавет
Мядзьведзіца

Назву **Мядзьведзіца** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Мядзьведзіца — ранейшая назва вёскі Мядзьведзічы (Ляхавіцкі раён, Берасьцейская вобласьць)
* Мядзьведзіца — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці

## Навука
### Астраномія
* Вялікая і Малая Мядзьведзіха — паўночныя сузор’і

### Біялёгія
* Мядзьведзіца — саміца мядзьведзя

## Глядзіце таксама
* Мядзьвёдаўка
* Мядзьвёдка
* Мядзьвёдкі
* Медзьвядзёва
* Мядзьведаўка
* Мядзьведжы Лог
* Мядзьведзева
* Мядзьведзеў
* Мядзьведзеўка
* Мядзьведзі
* Мядзьведзіна
* Мядзьведзічы
* Мядзьведзк
* Мядзьведзкія
* Мядзьведнае
* Мядзьведнікі
* Мядзьведня
* Мядзьвежжа
* Мядзьвецак
Мядзьведзіца (Гомельская вобласьць)

**Мядзьве́дзіца** — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласьці. Мядзьведзіца ўваходзіць у склад Шарпілаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 8 чалавек
* 1999 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шарпілаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Гомельскага раёну
Падлескі сельсавет

**Падле́скі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Падлесьсе.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Ляхавіцкага раёну Баранавіцкай вобласьці.

3 ліпеня 1972 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзеныя Жарабковіцкаму сельсавету.

1 траўня 1981 году сельсавет адноўлены.

20 сьнежня 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Зубелевічы, Падлесьсе, Патапавічы, Рамашкі, Сьвісткоўшчына, Улазавічы, Шавялі — перададзеныя ў склад Жарабковіцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 249, 250

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ляхавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Сьвяціцкі сельсавет

**Сьвяці́цкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Сьвяціца.

## Гісторыя
Да Ляхавіцкага раёну далучаны Сьвяціцкі сельсавет Ганцавіцкага раёну, які 22 красавіка 1957 году скасаваны і 1 чэрвеня 1998 году адноўлены.

20 сьнежня 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Навасёлкі, Сьвяціца — перададзеныя ў склад Крывошынскага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Ляхавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
Літвенскі сельсавет

**Літве́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Літва.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Івянецкага раёну Баранавіцкай вобласьці. 17 красавіка 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Стаўпецкага раёну.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — вёскі Дзенісы, Драздоўшчына, Заменка, Зеневічы, Куль, Мешычы, Пятрылавічы, Сапуцевічы, Серкулі, Слабодка, Судзевічы, Цеснавая 1, Цеснавая 2 і хутары Алешкавец, Пятрова — перададзеныя ў склад Цясноўскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 470
*  С. 421


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Стаўпецкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Вішнявец

Назву **Вішняве́ц** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Вішнявец — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне Віцебскай вобласьці
* Вішнявец — былая вёска ў Гарадзенскім раёне Менскай вобласьці, у 2008 годзе ўключаная ў межы Горадні
* Вішнявец — вёска ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Вішнявец — пасёлак гарадзкога тыпу ў Збараскім раёне Тарнопальскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Вішнева 
* Вішневічы
* Вішнеўка 
* Вішнеўцы 
* Вішнёва 
* Вішнёвае 
* Вішнёвая 
* Вішнёўка
Сула

Назву **Сула** маюць:

* Сула — рака ў Стаўпецкім раёне Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток Нёмана
* Сула — вёска ў Літвенскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці
* Сула — вёска ў Шашкоўскім сельсавеце Стаўпецкага раёну Менскай вобласьці
Нёманскі сельсавет

**Нёманскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўзьдзенскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — аграгарадок Магільна.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны Магільнянскі сельсавет у складзе Ўзьдзенскага раёну Менскай акругі.

1 жніўня 1979 году сельсавет перайменаваны ў Нёманскі.

28 траўня 2013 году згодна з пастановай Менскага абласнога савету дэпутатаў Нёманскаму сельсавету перададзеныя вёскі Броды 1, Броды 2, Кухцічы, Ракашычы і пасёлак Здаровец, якія ўваходзілі ў склад ліквідаванага Сямёнавіцкага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 569


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Узьдзенскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1979 годзе
Літусава

**Лі́тусава** — вёска ў Сеньненскім раёне Віцебскай вобласьці. Літусава ўваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 288 чалавек
* 1999 год — 281 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Какоўчынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Сеньненскага раёну
Ліцьвінаўка (Ершыцкі раён)

**Ліцьві́наўка** — вёска ў Расеі, каля ракі Беседзі. Цэнтар Бяседкаўскага сельскага паселішча Ершыцкага раёну Смаленскай вобласьці. Насельніцтва на 2007 год — 129 чалавек. Знаходзіцца ў паўднёвай частцы вобласьці за 13 км на паўднёвы захад ад Ершычаў і за 9 км на ўсход ад мяжы зь Беларусьсю.

## Назва

Ліцьвіны — назва тытульнага народу Вялікага Княства Літоўскага, гістарычнае найменьне і саманазва беларусаў эпохі ВКЛ.

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* 1904 год — 348 чалавек у вёсцы Ліцьвінаўцы і 2 чалавекі ў сяльцы Ліцьвінаўцы.

### Інфраструктура
Працуюць сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ершыцкага раёну
Ліцьвінава (Харкаўская вобласьць)

**Ліцьвінава** () — вёска ў Золачаўскім раёне Харкаўскай вобласьці. Орган мясцовага самакіраваньня — Золачаўская пасялковая рада.

## Вонкавыя спасылкі
* Надвор’е ў вёсцы Ліцьвінава

Катэгорыя:Населеныя пункты Золачаўскага раёну (Харкаўская вобласьць)
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVIII стагодзьдзі
Ліцьвінаўка

**Літві́наўка** або **Ліцьві́наўка**:

## Населеныя пункты
### [[Расея]]
* Ліцьвінаўка — вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласьці
* Ліцьвінаўка — былая вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласьці
* Ліцьвінаўка — былыя вёска, сядзіба і мыза ў Рослаўскім раёне Смаленскай вобласьці
* Ліцьвінаўка — вёска ў Валоўскім раёне Ліпецкай вобласьці
* Ліцьвінаўка — сяло ў Белакаліцьвінскім раёне Растоўскай вобласьці
* Ліцьвінаўка — вёска ў Краснахолмскім раёне Цьвярскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Ліцьвінаўка — вёска ў Вышгарадзкім раёне Кіеўскай вобласьці
* Ліцьвінаўка — вёска ў Белаводзкім раёне Луганскай вобласьці

## Іншае
* Ліцьвінаўка — раён у Харкаве
* Малая Ліцьвінаўка — былая вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Літва
* Населеныя пункты, якія маюць аснову «Ліцьвін»/«Літвін»

## Крыніцы
Ліцьвінава (Луганская вобласьць)

**Ліцьвінава** () — вёска ў Навапскоўскім раёне Луганскай вобласьці. Орган мясцовага самакіраваньня — Казлоўская сельская рада.

## Вонкавыя спасылкі
* Надвор’е ў вёсцы Ліцьвінава

Катэгорыя:Населеныя пункты Навапскоўскага раёну
Янкоўскі

**Янко́ўскі** — прозьвішча.

## Носьбіты

### Акторская сям’я
* Расьціслаў Янкоўскі (1930—2016)
** Ігар Янкоўскі (1951—2025)
** Уладзімер Янкоўскі ( 1960)
* Алег Янкоўскі (1944—2009)
** Філіп Янкоўскі ( 1968)

### Глядзіце таксама
* Антон Янкоўскі — украінскі актор вандроўных тэатраў
* Аркадзь Янкоўскі — лібэральны палітык, дэпутат расейскай Дзяржаўнай думы 2-га скліканьня
* Майсей Янкоўскі (сапр. прозьвішча Хісін; 1898—1972) — савецкі музыказнаўца, крытык, драматург, пэдагог
* Марко Янкоўскі (1915—1980) — украінскі сцэнограф
* Мікалай Янкоўскі ( 1944) — украінскі прамысловец і палітык, кандыдат эканамічных навук, прафэсар
* Міхаіл Янкоўскі (1842 — ?) — прыродазнавец і дасьледнік расейскага Далёкага Ўсходу
* Плакід Янкоўскі (1810—1872) — беларускі сьвятар, празаік, паэт, публіцыст і перакладчык, магістар тэалёгіі
* Уладзімер Янкоўскі (1926—1980) — музыказнаўца і кампазытар
* Фёдар Янкоўскі (1918—1989) — беларускі мовазнавец і пісьменьнік, доктар філялягічных навук, прафэсар
* Чэслаў Янкоўскі (1857—1929) — польскі паэт, крытык, публіцыст, гісторык-краязнаўца
* Ян Станіслаў Янкоўскі — польскі палітычны і вайсковец дзяяч
* Яўген Янкоўскі (1837—1892) — расейскі генэрал, валынскі губэрнатар
Усечына

**Усе́чына** — возера каля в. Крэмнае (Жыткавіцкі раён). 

Назва ўтварылася ад слова «сеч», «сеча» — месца, дзе высеклі, зьнішчылі лес. Відаць, калісьці высякалі лес на берагах возера, таму возера стала называцца Усечына.

## Літаратура
*  С. 703

Катэгорыя:Азёры Беларусі
Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёну
Літвіца

Назву **Лі́твіца** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Літвіца — вёска ў Воранаўскім раёне Гарадзенскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Літвіца — вёска ў Дубровіцкім раёне Ровенскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Літва
Плюшчын

**Плюшчын** — азёры побач з в. Боркі і г. Тураў (прыблізна за 3,9 кілямэтру на поўнач ад гораду). Разьмешчанае ў прыпойменнай зоне ракі Прыпяці і зьяўляецца возерам пойменнага тыпу.

## Этымалёгія
На гэтых азёрах расьце аер. У тураўскіх гаворках гэтую расьліну называюць плюшня, плюшнік. Вядома таксама расьліна плюшчай (плюшчыньнік). Плюшняк — «месца на балоцістых лугах, дзе расьце асака, плюшчай, цыкута ядавітая».

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 703
* 

Катэгорыя:Азёры басэйну Прыпяці
Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёну
Перадоль

**Перадо́ль** — правы прыток Прыпяці ў навакольлях Турава (Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласьць).

## Этымалёгія
У палескіх гаворках «перадол» азначае «месца, дзе доўга стаіць вада і вымакае пасеў; ніз, нізкая мясцовасьць». У тураўскіх гаворках «перадол» — даліна.

## Апісаньне
Пачынаеце ад цэнтру гораду (скрыжаваньне вуліцаў Ленінская і Чапаева) і працякае ўздоўж вуліцы Чапаева, затым перасякае Новую вуліцу і ўпадае ў затоку ракі Прыпяці. Раней рака была даўжэйшай у тры разы.

## Літаратура
*  С. 703

Катэгорыя:Прытокі Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Жыткавіцкага раёну
Крэмнае

**Крэ́мнае** (таксама — *Крэ́мна*) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 3 км на ўсход ад Турава. Крэмнае ўваходзіць у склад Азяранскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 1924 году вёска ўваходзіла ў склад Тураўскай воласьці, а затым Тураўскага раёну, у 1961 годзе ўвайшла ў склад Жыткавіцкага раёну.

Зь ліпеня 1941 году па 5 ліпеня 1944 году вёска была акупаваная нямецкімі захопнікамі. У гады Вялікай Айчыннай вайны тут дзейнічала патрыятычнае падпольле.

Да 14 траўня 2014 году вёска ўваходзіла ў склад Тураўскага гарадзкога савету.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1924 год — хутар: 12 двароў, 68 жыхароў; фальварак: 3 двары, 19 жыхароў; 1994 год — вёска: 66 двароў, 129 жыхароў; 1999 год — 51 жыхар
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 29 жыхароў

## Геаграфія
Паблізу ёсьць азёры Вусьцечына, Усечына.

## Гістарычная спадчына
На ўскраіне вёскі ёсьць селішча раньняга жалезнага веку і фэадалізму (V ст. да н. э. — ХIII ст. н. э.). Аб’ект уключаны ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

Катэгорыя:Азяранскі сельсавет (Жыткавіцкі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Жыткавіцкага раёну
Млінавіца

**Млінавіца** — рэчка ў навакольлях в. Старыя Залюцічы (Жыткавіцкі раён).

Назва паходзіць ад слова «млін» — млын, якое ўжываецца ў тураўскіх гаворках. Млінавіца — «рэчка, якая працякае побач з млынам».

## Літаратура
*  С. 703

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Жыткавіцкага раёну
Перавалец

**Перавалец** — возера каля в. Чэрнічы (Жыткавіцкі раён).

Старажытная назва сьведчыць аб тым, што возера ў мінулым было часткай нейкага воднага шляху, паколькі слова «перавал», «перавальле» ў гаворках маюць значэньне «праліў паміж двума рэчышчамі». Праліў зь цягам часу ператварыўся ў возера.

## Літаратура
*  С. 703

Катэгорыя:Азёры Беларусі
Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёну
Сіверскае

**Сіверскае** — возера за чатыры кілямэтры на поўдзень ад вёскі Перароўскі Млынок (Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласьць), каля возера Мысьлічаў.

Раней на гэтым месцы існавала рэчка. У сувязі з гэтым возера мае прадаўгаватую форму. На Сіверскім возеры маецца адзін востраў.

## Этымалёгія
Возера Сіверскае называюць таксама Северскім. Але ніякай сувязі са словам «север» геаграфічная назва ня мае. У назьве Сіверскае (Северскае) корань сівер (север) і тлумачыцца ад слова «шыбер» ці «шывер» — балота, твань, багна.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 704

Катэгорыя:Азёры басэйну Прыпяці
Катэгорыя:Азёры Жыткавіцкага раёну
Якуцкая мова

**Яку́цкая мова** () — мова якутаў, належыць да цюрскай групы моваў. Колькасьць носьбітаў мовы паводле зьвестак перапісу насельніцтва ў Расеі 2010 року складае каля 450 140 чалавек, якія пражываюць у асноўным на тэрыторыі Якутыі, а таксама ў Іркуцкай і Магаданскай абласьцях, Краснаярскім і Хабараўскім краёх.

Якуцкая мова рэзка адрозьніваецца ад іншых цюрскіх моваў наяўнасьцю плясту лексыкі няяснага паходжаньня (магчыма, палеаазіяцкага). Маецца таксама мноства мангольскіх запазычаньняў.

## Пісьмовасьць
У 1917 годзе новы альфабэт на аснове МФА быў створаны С. А. Наўгародавым. Першапачаткова ён утрымліваў толькі малыя літары, а таксама знак **:** для адлюстравання доўгіх гукаў (як галосных, так і зычных). У 1924 годзе гэты альфабэт быў рэфармаваны. Пазьней ён рэфармаваўся яшчэ некалькі разоў, пакуль у 1929 годзе ня быў заменены на ўніфікаваны цюрскі альфабэт. Потым у 1939 годзе быў ажыцьцёўлены пераход на альфабэт на аснове кірыліцы.

### Сучасны якуцкі альфабэт
Сёньня ў якуцкай мове выкарыстоўваецца альфабэт, які ўтрымлівае ўвесь расейскі альфабэт, плюс пяць дадатковых літараў: Ҕҕ, Ҥҥ, Өө, Һһ, Үү і дзьве камбінацыі: Дь дь (чытаецца як Дж, прыкладам: *дьахтар* — «жанчына»; чытаецца як — *джахтар*), Нь нь. Выкарыстоўваюцца таксама 4 дыфтонгі: уо, ыа, иэ, үө.

* **Сучасны выгляд якуцкага альфабэту**:

* **Тлумачэньне**:

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Орто Дойду — якуцкая мова па-якуцку. Падтрымліваецца Unicode.
* Мовы народаў Расеі ў Сеціве — сьпіс рэсурсаў па якуцкай мове.
* Сахалыы — шрыфты, раскладка клавіятуры і форум на якуцкай мове
* Онлайн слоўнік SakhaTyla.Ru — on-line расейска-якуцкі і якуцка-расейскі слоўнік

Катэгорыя:Цюрскія мовы
Катэгорыя:Мовы Расеі
Іванаўскі раён

Назву **Іва́наўскі раён** маюць:

* Беларусь:
** Іванаўскі раён — раён у складзе Берасьцейскай вобласьці 

* Расея:
** Іванаўскі раён — раён у складзе Амурскай вобласьці
** Іванаўскі раён — раён у складзе Іванаўскай вобласьці

* Украіна:
** Іванаўскі раён — раён у складзе Адэскай вобласьці
** Іванаўскі раён — раён у складзе Хэрсонскай вобласьці 

## Глядзіце таксама
* Янаўскі раён
Ляхавічы (Дарагічынскі раён)

**Ля́хавічы** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Ляхавічы ўваходзяць у склад Папінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 114 чалавек
* 1999 год — 173 чалавекі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Папінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Папінскі сельсавет

**Папі́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Новая Папіна.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Дарагічынскага раёну Пінскай вобласьці.

## Літаратура
*  С. 245

## Вонкавыя спасылкі
* Сельскія выканаўчыя камітэты Дарагічынскага раёну


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Вялікі Лес

Назву **Вялі́кі Лес** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Вялікі Лес — вёска ў Дарагічынскім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Камянецкім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Столінскім раёне
** Вялікі Лес — частка вёскі Рубля (Столінскі раён)

* Гомельская вобласьць: 
** Вялікі Лес — вёска ў Брагінскім раёне
** Вялікі Лес (нежыл.) — пасёлак у Добрускім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Жлобінскім раёне
** Вялікі Лес — былы хутар у Жыткавіцкім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Вялікі Лес — вёска ў Быхаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Вялікі Лес — вёска ў Крупскім раёне
** Вялікі Лес — вёска ў Салігорскім раёне

## Урочышчы
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Вялікі Лес — урочышча ў Берасьцейскім раёне
** Вялікі Лес — урочышча ў Бярозаўскім раёне
** Вялікі Лес — урочышча ў Дарагічынскім раёне
** Вялікі Лес — урочышча ў Кобрынскім раёне
** Вялікі Лес — урочышча ў Янаўскім раёне
** Вялікі Лес — урочышча ў Янаўскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Вялікі Лес — урочышча ў Ельскім раёне
** Вялікі Лес — урочышча ў Жыткавіцкім раёне 
** Вялікі Лес — урочышча ў Лельчыцкім раёне 
** Вялікі Лес — урочышча ў Нараўлянскім раёне

* Менская вобласьць:
** Вялікі Лес — урочышча ў Салігорскім раёне

## Іншае
* Вялікі Лес — мікрараён у Менску

## Глядзіце таксама
* Вялікі Бор
* Вялікі Быкоў
* Вялікі Двор
* Вялікі Камень
* Вялікі Мох
* Вялікі Рожан
* Вялікі Ясень
* Завялікі Лес
* П’яны Лес
* Лес
Вулька Папінская

**Ву́лька Папі́нская** — вёска ў Дарагічынскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Вулька Папінская ўваходзіць у склад Папінскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 274 чалавекі
* 1999 год — 314 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Папінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Людвінова (Берасьцейская вобласьць)

**Людвіно́ва** — вёска ў Беларусі, каля Ляхавіцкага каналу. Уваходзіць у склад Папінскага сельсавету Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Назва

Людвін або Лютвін (Liuduin, Liutwin) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
Некаторы час вёска была маёнткам памешчыка Пятра Ажэшкі. У Людвінове жыла пісьменьніца Эліза Ажэшка, жонка Пятра Ажэшкі, яе памяць ушанавана мэмарыяльным каменем з надпісам: «*Тут, у вёсцы Людвінова ў пэрыяд з 1858 па 1864 гады пражывала пісьменьніца, выдатны дзеяч нацыянальна-вызваленчага руху на Беларусі — Эліза Ажэшка (1848—1910)*». Улетку 1863 году ў маёнтку Ажэшкі знайшоў сабе часовы прытулак кіраўнік і ўдзельнік паўстаньня Рамуальд Траўгут.

## Насельніцтва
* 1999 год — 116 чалавек
* 2010 год — 78 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Папінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Ляхавічы (Янаўскі раён)

**Ля́хавічы** — вёска ў Янаўскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Ляхавічы ўваходзяць у склад Ляскавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 430 чалавек
* 1999 год — 543 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ляскавіцкі сельсавет (Янаўскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Янаўскага раёну (Берасьцейская вобласьць)
Ляхавічы (Віцебская вобласьць)

**Ля́хавічы** — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхавічы ўваходзяць у склад Валосавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
У 1676 годзе згадваецца як вёска ў складзе маёнтку Лукомаль у Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 49 чалавек
* 1999 год — 111 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Лепельскага раёну
Катэгорыя:Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Ляхавічы (Зэльвенскі раён)

**Ля́хавічы** — вёска ў Зэльвенскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Ляхавічы ўваходзяць у склад Крамяніцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 207 чалавек
* 1999 год — 318 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Зэльвенскага раёну
Катэгорыя:Крамяніцкі сельсавет
Ляхавічы 1

**Ляхаві́чы 1** — вёска ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці, на левым беразе ракі Садоўкі пры ўпадзеньні яе ў Нёман. Ляхавічы 1 уваходзяць у склад Уселюбскага сельсавету.

## Гісторыя
25 чэрвеня 2008 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Бенінскага ва Ўселюбскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 60 жыхароў
* 2008 год — 63 жыхары
* 1999 год — 108 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Уселюбскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Наваградзкага раёну
Ляхавічы (Мядзельскі раён)

**Ля́хавічы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці. Ляхавічы ўваходзяць у склад Слабадзкога сельсавету.

## Гісторыя
* 1847 год — зьяўляліся маёнткам Вялейскага павету Віленскай губэрні і былі ўладаньнем Садоўскіх.
* 1904 год — на месцы вёскі існавалі 2 фальваркі Мядзельскай воласьці Вялейскага павету. Першы фальварак зьяўляўся ўладаньнем Граніцкага і налічваў 8 жыхароў, а другі быў уладаньнем Бутковічаў, Калінскіх, Вайцахоўскага і іншых, налічваў 38 жыхароў.
* 1921 год — засьценак у складзе Мядзельскай гміны Дунілавіцкага павету (з 1925 году — Пастаўскага) Віленскага ваяводзтва. Засьценак налічваў 8 двароў і 46 жыхароў.
* 1931 — 10 двароў і 54 жыхароў.
* 12 кастрычніка 1940 году вёска ўвайшла ў склад Мікасецкага сельсавету Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 19 двароў, 89 жыхароў.
* 1948 год — у вёсках Ляхавічы і Вусаўшчына створаны калгас імя Фрунзэ.
* З 1954 году вёска ўваходзіць у склад Старагабскага сельсавету.
* Таксама ў 1954 годзе вёска ўвайшла ў склад калгасу «Шлях Ільіча» з цэнтрам у вёсцы Зані.
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.

28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Старагабскага сельсавету ў Слабадзкі сельсавет.

## Насельніцтва
* 20 стагодзьдзе: 1960 год — 40 жыхароў; 1 студзеня 1997 году — 6 двароў і 7 жыхароў; 1999 год — 7 жыхароў
* 21 стагодзьдзе: 2010 год — 3 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Слабадзкі сельсавет (Мядзельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Ляхавічы (Койданаўскі раён)

**Ля́хавічы** — вёска ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзяць у склад Станькаўскага сельсавету. Знаходзяцца за 10 км ад Койданава, 48 км ад Менску, 12 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.

## Гісторыя
Першыя згадкі пра Ляхавічы зьяўляюцца ў XVII стагодзьдзі: у 1620 годзе яны ўваходзілі ў склад маёнтку Койданаў. У 1910 годзе ў вёсцы збудавалі вадзяны млын і тартак для вырабу гонты. З 1924 году Ляхавічы ўвайшлі ў склад Койданаўскага раёну як цэнтар нацыянальнага польскага сельскага савету, з 1932 году — у Койданаўскім нацыянальным польскім раёне, з 29 чэрвеня 1932 году — у Дзяржынскім нацыянальным польскім раёне (23 жніўня 1937 году ўлады СССР рэарганізавалі нацыянальны польскі раён у беларускі), з 31 ліпеня 1937 году — у Менскім раёне, з 4 верасьня 1939 году — у Койданаўскім раёне Менскай вобласьці.

Да 30 кастрычніка 2009 году — цэнтар Ляхавіцкага сельсавету. 30 кастрычніка 2009 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Ляхавіцкага ў Станькаўскі сельсавет.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1972 год — 56 двароў, 176 жыхароў; 1999 год — 153 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2004 году — 56 двароў, 151 жыхар; 2010 год — 168 жыхароў

## Славутасьці
Помнікі: на магіле савецкіх воінаў, землякам, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Станькаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі
Ляхі (неадназначнасьць)

**[[Ляхі|Ля́хі]]** — этнічнае найменьне палякаў.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Ляхі — вёска ў Пружанскім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Ляхі — вёска ў Віцебскім раёне
** Ляхі — вёска ва Ўшацкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Ляхі — вёска ў Чэрыкаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Ляхі — вёска ў Вялейскім раёне
** Ляхі — вёска ў Менскім раёне
** Ляхі — вёска ў Нясьвіскім раёне

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва
** Ляхі — вёска ў Гайнаўскім павеце

### [[Расея]]
* Уладзімерская вобласьць:
** Ляхі — вёска ў Меленкаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Ляхава
* Ляхавічы
* Ляхаўка
* Ляхаўцы
* Ляхаўшчына
Ляхі

**Лядзя́не**, таксама **ля́хі**, па-стараруску Лѧх — заходнеславянскае ляхіцкае племя, якое насяляла тэрыторыі памежжа сучасных Польшчы і Ўкраіны.

## Назва
Назва «лядзяне» паходзіць ад праславянскага «леда», што азначае раўнінны абшар, поле, прызначанае або прыдатнае для пасеву. Племя атрымала такую назву за выкарыстаньне падсечна-апальнай гаспадаркі, якая палягала ў вырубцы і выпале лясоў з мэтаю падрыхтоўкі зямлі пад палі. Згодна з гэтым значэньнем лядзянін азначаў селяніна, «выпальвальніка лясоў».

## Мінуўшчына

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ежы Налепа. Прапольскі тапанімічны бастыён у Прэмыскай Браме і лядзяне 

Катэгорыя:Ляхіцкія плямёны
Катэгорыя:Малая Польшча
Ляхі (Берасьцейская вобласьць)

**Ляхі́** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Ляхі ўваходзяць у склад Пружанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 39 чалавек
* 1999 год — 69 чалавек

## Асобы
* Леан Зянковіч — паэт, публіцыст, мэмуарыст, удзельнік паўстаньня 1830—1831 гадоў

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Пружанскі сельсавет
Ляхі (Віцебскі раён)

**Ля́хі** — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхі ўваходзяць у склад Шапечынскага сельсавету.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Замастоцкага сельсавету перададзеная ў склад Шапечынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 56 чалавек
* 1999 год — 101 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Шапечынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Віцебскага раёну
Ляхі (Ушацкі раён)

**Ляхі́** — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхі ўваходзяць у склад Сарочынскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 8 красавіка 2004 году вёска ўваходзіла ў склад Сарочынскага сельсавету. З 8 красавіка 2004 па 23 чэрвеня 2005 — у Вяркудзкім сельсавеце.

## Насельніцтва
* 2010 год — 7 чалавек
* 1999 год — 9 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сарочынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ўшацкага раёну
Ляхі (Магілёўская вобласьць)

**Ляхі́** — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Ляхі ўваходзяць у склад Верамейскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 14 чалавек
* 1999 год — 27 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Верамейскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чэрыкаўскага раёну
Ляхі (Вялейскі раён)

**Ляхі́** — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Ляхі ўваходзяць у склад Хаценчыцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася вёска ў складзе гміны Хаценчыцы, Вілейскaга паветa, Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 13 чалавек
* 1931 год — 61 чалавекi
* 1921 год — 60 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Катэгорыя:Хаценчыцкі сельсавет
Ляхі (Менскі раён)

**Ляхі́** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці,  каля дарогі . Ляхі ўваходзяць у склад Гаранскага сельсавету. Вёска месьціцца на беразе ракі Іслач.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 20 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Катэгорыя:Гаранскі сельсавет (Менскі раён)
Ляхі (Нясьвіскі раён)

**Ляхі́** — вёска ў Нясьвіскім раёне Менскай вобласьці. Ляхі ўваходзяць у склад Ланскага сельсавету.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Лявонавіцкага сельсавету ў Ланскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 1999 год — 62 чалавекі
* 2010 год — 35 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ланскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Нясьвіскага раёну
Хідры (Пружанскі раён)

**Хі́дры** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Хідры ўваходзяць у склад Шчарчоўскага сельсавету. Знаходзяцца за 27 км на захад ад Пружанаў, 42 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Баранавічы — Берасьце.

## Мінуўшчына
Зь верасьня 1939 року ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 у Шарашоўскім, з 17 сьнежня 1956 — у Пружанскім раёнах Берасьцейскай вобласьці. Паводле перапісу 1959 року існавалі дзьве вёскі: Старыя і Новыя Хідры, якія разам налічвалі 141 жыхара.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1970 год — каля 40 жыхароў; 1999 год — 21 жыхар
* XXI стагодзьдзе: 2003 год — 16 жыхароў, 11 двароў; 2005 год — 15 жыхароў, 10 двароў; 2010 год — 10 жыхароў

## Транспарт
Аўтамабільная дарога  Шчарчова — Хіцёўшчына — Крыніца.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Надвор’е ў Хідрах

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Шчарчоўскі сельсавет