Поль Сэзан

**Поль Сэза́н** (, 19 студзеня 1839 году — 22 кастрычніка 1906 году) — францускі мастак, прадстаўнік напрамку постімпрэсіянізму.

## Біяграфія
Поль Сэзан нарадзіўся 19 студзеня 1839 году ў невялікім мястэчку Экс-ан-Праванс. Маюцца зьвесткі, што бацька мастака,* Люі-Агюст*, паходзіў з Італіі. Ён працаваў капялюшным майстрам, што ў той час было вельмі прыбытковай справай якая дазволіла ў 1848 годзе адчыніць Люі-Агусту ўласны банк «*Cézanne & Cabassol*». Грамадзтва *Экс-ан-Праванса* не да канца прыняла *Люі-Агуста* па прычыне яго сьціплага паходжаньня, а так сама з-за таго, што ён меў сувязь са служанкай і толькі перад самым нараджэньнем двух пазашлюбных дзяцей ажаніўся на ёй.

У 1852 годзе Поль паступіў у *гімназію Бурбон*, дзе вучыўся разам з Эмілем Заля.

Згодна з жаданьнем бацькі Поль паступіў на юрыдычныя курсы пры ўнівэрсытэце *Экс-ан-Праванса*, але яны зусім яго не заінтарасавалі. Адначасова з юрыдычнымі курсамі Поль наведваў лекцыі па мастацтву і праз некаторы час кінуў юрыдычную кар’еру, вырашыўшы поўнасьцю прысьвяціць сябе мастацтву. Гэта не спадабалася бацьку, аднак ён усталяваў сыну значную рэнту, якая дазваляла Полю весьці бязьбеднае жыцьцё.

Пасьля пераезду ў Парыж у 1861 годзе, ён паступіў у акадэмію *Suisse* і адначасова вывучаючы ў Люўры працы старажытным майстроў. Тут ён пазнаёміўся з Камілем Пісаро, П’ерам Агюстам Рэнуарам, Клёдам Манэ і Альфрэдам Сысьлеем.

У 1869 годзе Поль Сэзан пазнаёміўся з дзевятнаццацігадовай мадэлькай *Хартэнс Флюет*, у якой пасяліўся, захоўваючы гэты факт у таямніцы па прычыне таго, што ён баяўся, што бацька не згодзіцца на іх шлюб. Хутка нарадзіўся сын *Поль*, аб чым бацькі Сэзана так сама не даведаліся. Пад час франка-прускай вайны мастак, разам з Хартэнс і сынам пераехалі ў невялікую вёску пад Марсэлем. Потым, у гэтай вёсцы Сэзан бываў яшчэ некалькі разоў у сваім жыцьці. Ён маляваў тамтэйшыя навакольлі.

Бацька Сэзана *Люі-Агуст* даведаўся аб сувязі сына з *Гартэнс* і аб іх дзіцяці, і, каб пакараць сына, зьменшыў штомесячныя выплаты сыну, каб іх хапала толькі на выдаткі толькі адной асобы. Але праз некаторы час, просьбы маці аб павялічэньні плацяжоў для сына паўплывалі на Люі-Агюста. Толькі ў канцы свайго жыцьця бацька Сэзана (па большай частцы дзякуючы сястры мастака *Марыі*) згадзіўся на шлюб Поля. Вясельле адбылося 28 траўня 1886 году ў *Экс-ан-Праванс*, у прысутнасьці ўсёй сям’і. Празь некалькі месяцаў *Люі-Агюст* памёр ва ўзросьце 88 гадоў. Сэзан атрымаў у спадчыну маёнтак, але далей жыў спакойным жыцьцём, шукаючы натхненьня ў навакольлі *Экс-ан-Праванс*.

У 1886 годзе Эміль Заля выдаў апавяданьне «*L’Oeuvre*», якоя выклікала сканчэньне іх сяброўства з Сэзанам. Герой гэтай аповесьці *Клод Ланцьер*, гэта мастак, пазбаўлены творчай моцы, і які ня здолеў рэалізаваць свае мары, скончыўшы сваё жыцьцё самазабойствам. Поль Сэзан распазнаў у гэтым героі сябе. У кароткім лісьце падзякаваў Заля за прысьвячэньне яму аповесьці, пасьля чаго яны ніколі больш не сустракаліся.

Прызнаньне прыйшло да Сэзана ў 1900 годзе, калі яго творы былі прадстаўлены на Сусьветнай выставе ў Парыжы. Ён пачаў карыстацца вялікай папулярнасьцю сярод маладога пакаленьня імпэсіяністаў.

15 кастрычніка 1906 году, над час працы на прыродзе над новай карцінай, Сэзан трапіў у буру, у выніку чаго моцна прастудзіўся і захварэў. 22 кастрычніка ён памёр.

## Творчасьць
Творчасьць Сэзана знаходзілася пад значным уплывам мастацтва барока і рамантызму. Ён браў удзел у выставах імпрэсіяністаў. Пазьней ён знайшоў уласныя шляхі адлюстраваньня прасторы. Ён адмовіўся ад лінейнай пэрспэктывы і пачаў выкарыстоўваць спосаб маляваньня пэрспэктывы ў розных пунктаў гледжаньня, і такі кірунак мысьленьня знайшоў выраз у кубізме. У творах Сэзана, уяўленьне прадметаў набліжаецца да геамэтрычных формаў.

Значны ўплыў на творчасьць Сэзана аказала спатканьне з Камілем Пісаро. Пад яго ўплывам Сэзан павялічыў калярыт сваіх вобразаў і надаў ім лёгкасьць.

Улюблёнай тэматыкай творчасьці Сэзана зьяўляюцца пэйзажы (асабліва навакольлі Экс-ан-Праванс і Марсэля), партрэты і нацюрморты. Ён маляваў садавіну, сталы і крэслы, выяўляючы іх асабістым чынам, так як быццам яны страцілі раўнавагу. Яго не інтарэсавала жыцьцё Парыжу, з яго вуліцамі, тэатрамі і кабарэ, якое у той час было тэмай шматлікіх твораў імпрэсіяністаў.

## Галерэя

Файл:Camille Pissarro - Paul Cézanne.jpg|
Файл:Paul Cézanne 082.jpg|
Файл:Cezanne Maincy.JPG|
Файл:Cezanne ontvoering alkestis door heralcles.jpg|
Файл:Cézanne Nature morte au panier.jpg
Файл:Still Life with Apples, by Paul Cézanne (cropped).jpg
Файл:Le-moulin sur la Couleuvre a Pontoise.jpg
Файл:Paul Cezanne - Apples, Pears and Grapes.jpg
Файл:Paul_Cezanne_Boy_in_a_Red_Vest_2.jpg
Файл:Paul Cezanne Meule et citerne en sous bois.jpg
Файл:Paul Cézanne - Antony Valabrègue.jpg


## Спасылкі

* Поль Сэзан. Карціны, Біяграфія

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі
Катэгорыя:Францускія мастакі і мастачкі
Катэгорыя:Постімпрэсіяністы
Катэгорыя:Памерлі ў Францыі