open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ляхі (Уладзімерская вобласьць)

**Ляхі** — вёска ў Мелянкоўскім раёне Ўладзімерскай вобласьці, цэнтар сельскага селішча.

## Геаграфія
Вёска разьмешчана ва ўсходняй частцы Мяшчорской нізіны, на рацэ Ацэ. Па аўтадарозе за 38&nbsp;км ад Мурама, і за 18&nbsp;км ад раённага цэнтру Мелянкі.

## Гісторыя
Афіцыйна не вядома, адкуль пайшла назва. Існуе дзьве вэрсіі, абедзьве заснаваныя на аповядах мясцовых жыхароў:
* Першая запісаная ў мурамскім музэі ад апальшчыка, селяніна в. Чарноўскае Вацкага павету Ніжагародзкай вобласьці, каля 65 гадоў, 23 лістапада 1973 г.:

У спрадвечныя часы жыў на беразе Акі заліхвацкі «хвацкі» добры хлапец, і зьяжджаліся да яго часта на гулянкі такія жа як ён «хвацкія» хлопцы. Аднойчы яны вырашылі не разьяжджацца больш, а так і асесьці на гэтым месцы, ператварыўшы яго ў разбойніцкае гняздо. Заснаваную вёску назвалі ў гонар сябе «Ляхі». Ляхаўскіх сялян завуць «кашатнікі», бо да рэвалюцыі яны займаліся лоўляй котак і здачай іх на скуркі.

* Другая вэрсія запісаная ў Мураме ў ПАТП па аповядзе ляхаўскага селяніна каля 50 гадоў 15 сьнежня 1993 г. Паводле яе назва вёскі пайшла ад таго, што ў сярэднія стагодзьдзі тут жылі палякі — гэта значыць «ляхі». Магчыма яны былі сілком высланыя з тэрыторыі Літвы (Беларусі) або Польшчы, і пераселеныя сюды. Гэтая вэрсія пацьвярджаецца наяўнасьцю іншых селішчаў з назвамі тыпу Панава, Панаўскі.

З 1929 па 1963 год вёска зьяўлялася цэнтрам раёну.

## Адміністрацыйны склад
У склад Ляхаўскага сельскага селішча ўваходзяць 27 населеных пунктаў:
* Адзіно, Вялікая Сала, Венядзееўка, Верхазёр’е, Высокава, Грыгарава, Дзераўнішчы, Домніна, Дубцы, Казьнева, Корыкава, Крутая, Лявенда, Левяндзянскі, Ляхі, Панава, Панаўскі, Саўкова, Селіна, Слаўцава, Старынкі, Сьцяпанькова, Толсьцікава, Урюсева, Фурсава, Чарнічанка.

## Эканоміка
У вёсцы прысутнічае буйное прадпрыемства дрэваапрацоўчай прамысловасьці — ТАА «Адраджэньне». Асноўным кірункам працы прадпрыемства зьяўляецца лазапляценьне. Прадпрыемства адзначана на 4-й Усерасейскай выставе «Купляйце расейскае». ТАА «Адраджэньне» ўзнагароджана мэдалём «Залаты Сірын».

## Славутасьці
У вёсцы разьмешчаная Царква Спасу Нерукатворнага. Царква заснаваная ў 1802 годзе. У пэрыяд з 30-х па 90-я ў будынку царквы разьмяшчаліся спачатку электрастанцыя, затым запалкавая фабрыка, а ў наступстве пажарнае дэпо. 1991—1994 — капітальная рэканструкцыя, з 1994 г. — дзейсная царква.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт адміністрацыі Мелянкоўскага раёну
* Вёска Ляхі, Царква Спасу Нерукатворнага
* На сайце «Віртуальны Ўладзімер»

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўладзімерскай вобласьці
Тураўскі гарадзкі савет

**Ту́раўскі гарадзкі савет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Тураў.

## Гісторыя
Пасьля скасаваньня Тураўскага раёну (17 ліпеня 1924 году — 17 красавіка 1962 году) быў створаны Тураўскі пасялковы савет з цэнтрам у мястэчку Тураў. 3 жніўня 2004 году Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь надаў Тураву статус гораду. З гэтага часу пасялковы савет ператвораны ў гарадзкі.

14 траўня 2014 году вёска Крэмнае ўвайшла ў склад Азяранскага сельсавету.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 513—518

Катэгорыя:Былыя гарадзкія саветы Жыткавіцкага раёну
Катэгорыя:Гарадзкія саветы, створаныя ў 2004 годзе
Катэгорыя:Гарадзкія саветы, скасаваныя ў 2014 годзе
Ляхаўцы

Назву **Ля́хаўцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Ляхаўцы — вёска ў Маларыцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Ляхаўцы — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці
* Ляхаўцы — вёска ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Ляхава
* Ляхавічы
* Ляхаўка
* Ляхаўшчына
* Ляхі
Ляхаўцы (Гарадзенская вобласьць)

**Ля́хаўцы** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Ляхаўцы ўваходзяць у склад Навадворскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 11 чалавек
* 2010 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Навадворскі сельсавет (Шчучынскі раён)
Ляхаўцы (Гомельская вобласьць)

**Ля́хаўцы** — вёска ў Мазырскім раёне Гомельскай вобласьці. Ляхаўцы ўваходзяць у склад Міхалкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 25 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Міхалкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мазырскага раёну
Ляхаўка

Назву **Ля́хаўка** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ляхаўка — вёска ў Гарадоцкім раёне
** Ляхаўка — вёска ў Дубровенскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Ляхаўка — вёска ў Шчучынскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Ляхаўка — былая вёска ў Бялыніцкім раёне
** Ляхаўка — вёска ў Шклоўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Ляхаўка — вёска ў Барысаўскім раёне
** Ляхаўка — вёска ў Любанскім раёне

## Іншае
* Ляхаўка — гістарычны раён Менску

## Глядзіце таксама
* Ляхава
* Ляхавічы
* Ляхаўцы
* Ляхаўшчына
* Ляхі
Ляхаўка (Гарадоцкі раён)

**Ля́хаўка** — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхаўка ўваходзіць у склад Руднянскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Руднянскі сельсавет (Гарадоцкі раён)
Руднянскі сельсавет (Гарадоцкі раён)

**Рудня́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Рудня.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Мяжанскага раёну Віцебскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Гарадоцкага раёну. 12 лютага 1935 году сельсавет далучаны да навастворанага Мехаўскага раёну. 18 сакавіка 1958 году раён перайменаваны ў Езярышчанскі. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Гарадоцкага раёну.

8 красавіка 2004 году ў склад сельсавету ўключаны 9 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Газьбенскага сельсавету і 7 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Марчанскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 12

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 349
*  С. 129, 248
*  С. 83


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Гарадоцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Руднянскі сельсавет

Назву **Рудня́нскі [[сельсавет]]** маюць:

* Руднянскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жыткавіцкага раёну Гомельскай вобласьці 
* Руднянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ветрынскага раёну Віцебскай вобласьці
* Руднянскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёну Віцебскай вобласьці
* Руднянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёну Віцебскай вобласьці
* Руднянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Езярышчанскага раёну Віцебскай акругі
* Руднянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёну Віцебскай вобласьці
* Руднянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёну Гомельскай вобласьці
* Руднянскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івянецкага раёну Маладэчанскай вобласьці
* Руднянскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ігуменскага раёну Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Руднянскі раён
Ляхаўцы (Берасьцейская вобласьць)

**Ля́хаўцы** — вёска ў Маларыцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Ляхаўцы ўваходзяць у склад Макранскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 862 чалавекі
* 1999 год — 1198 чалавек

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Населеныя пункты Маларыцкага раёну
Катэгорыя:Макранскі сельсавет (Маларыцкі раён)
Ляхаўка (Дубровенскі раён)

**Ля́хаўка** — вёска ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці, на рацэ Расасенка. Ляхаўка ўваходзіць у склад Зарубскага сельсавету. 

## Гісторыя
10 кастрычніка 2013 году разам зь іншымі населенымі пунктамі ліквідаванага Кляноўскага сельсавету перададзеная ў склад Зарубскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 225 чалавек
* 1999 год — 272 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Зарубскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дубровенскага раёну
Ляхаўка (Гарадзенская вобласьць)

**Ля́хаўка** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Ляхаўка ўваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 9 чалавек
* 1999 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шчучынскага раёну
Катэгорыя:Васілішкаўскі сельсавет
Ляхаўка (Шклоўскі раён)

**Ля́хаўка** — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Ляхаўка ўваходзіць у склад Таўкачоўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як сяло Ляхаўцы ў складзе Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Катэгорыя:Таўкачоўскі сельсавет
Ляхаўка (Любанскі раён)

**Ля́хаўка** — вёска ў Любанскім раёне Менскай вобласьці. Ляхаўка ўваходзіць у склад Рачэнскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году цэнтар Ляхаўскага сельсавету. 28 траўня 2013 году перададзеная зь ліквідаванага Ляхаўскага ў Рачэнскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 60 чалавек
* 1999 год — 91 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Любанскага раёну
Катэгорыя:Рачэнскі сельсавет
Ляхаўскі сельсавет

**Ля́хаўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Любанскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ляхаўка.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году сельсавет ліквідаваны, населеныя пункты Асавец, Барок, Дубілаўка, Жораўка, Ляхаўка, Песчанец 1, Песчанец 2, Слабодка, Турок, Фёдараўка перададзеныя ў склад Рачэнскага сельсавету, населеныя пункты Аляксандраўка, Горбач, Запальле, Лісьцёнка, Новыя Юрковічы, Старыя Юрковічы, Сялец перададзеныя ў склад Сароцкага сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Любанскага раёну
Шылакарчмянскі раён

**Шылакарчмянскі раён** () — адміністрацыйная адзінка ў заходняй Летуве ў складзе Клайпедзкага павету. Раён адносіцца да этнаграфічнага рэгіёну Малая Летува. Шылакарчмянскі раён вядомы тым, што тут знаходзіцца вусьце Нёмана. 20% плошчы раёну займаюць лясы, 20,4% — водная паверхня, 35,8% — сельскагаспадарчыя землі, 13,2% — палі, паселішчы і дарогі займаюць 3,5%.

## Паселішчы
У Шылакарчмянскім раёне знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
* 1 горад — Шылакарчма;
* 7 мястэчак — *Гардама*, *Катычы*, *Кінта*, *Русна*, *Швэкшна*, *Вайнута* і *Жэмайча-Науместа*;
* 311 вёсак.

## Колькасьць насельніцтва
* *Шылакарчма* — 21 476 чал;
* *Швэкшна* — 2053 чал;
* *Жэмайча-Науместа* — 1716 чал;
* *Русна* — 1642 чал;
* *Тракседжа* — 1246 чал;
* *Юкнайча* — 1106 чал;
* *Вайнута* — 993 чал;
* *Маціка* — 967 чал;
* *Сауга* — 945 чал;
* *Рагрына* — 934 чал.

## Староствы
Шылакарчмянскі раён падзелены на 11 старостваў:
* *Гардамскае* (па-летувіску: *Gardamo seniūnija*);
* *Юкнайцкае* (па-летувіску: *Juknaičių seniūnija*);
* *Катычайскае* (па-летувіску: *Katyčių seniūnija*);
* *Кінтайскае* (па-летувіску: *Kintų seniūnija*);
* *Русьненскае* (па-летувіску: *Rusnės seniūnija*);
* *Сайгайскае* (па-летувіску: *Saugų seniūnija*);
* *Шылакарчмянскае* (па-летувіску: *Šilutės seniūnija*);
* *Швэкшненскае* (па-летувіску: *Švėkšnos seniūnija*);
* *Усенскае* (па-летувіску: *Usėnų seniūnija*);
* *Вайнуцкае* (па-летувіску: *Vainuto seniūnija*);
* *Жэмайча-Наўместаўскае* (па-летувіску: *Žemaičių Naumiesčio seniūnija*).

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Малая Летува
Базыляны

**Базыля́ны** (таксама *базыльяне, базыльяны*; ) — агульны назоў некалькіх каталіцкіх манаскіх ордэнаў Бізантыйскага абраду, якія прытрымліваюцца статуту, складзеным сьвятым Базылём Вялікім.

## Гісторыя
Архіяпіскап Цэзарэі Кападакійскае Васіль Вялікі й Рыгор Назіянзійскі распрацавалі манаскі статут у дзьвюх вэрсіях — поўнай і кароткай. Статут сьвятога Васіля Вялікага зрабіў моцны ўплыў як на ўсходнюю царкву, гэтак і на заходні манаскі статут сьвятога Бэнэдыкта Нурсійскага. У адрозьненьне ад Антонія Вялікага, які навучаў пустэльніцкаму жыцьцю, і ад Пахомія, які намагаўся злучыць пустэльніцтва з элемэнтамі манскае кінобіі (сумеснае жыцьцё), Васіль Вялікі пабудаваў свой статут выключна на кінобіі й зьвязваў сузіральны лад жыцьця з грамадзка-карыснай дзейнасьцю. У ІХ стагодзьдзі статут Васіля Вяікага лёг у падмурак статуту, распрацаванага Тэадорам Студытам.

## Да базылянаў належаць
* Ордэн італійскіх базылянаў кляштару Гротафэрата ();
* Ордэн базылянаў Сьвятога Язафата ();
* Ордэн базылянаў-мэлькітаў Сьвятога Збаўцы ();
* Ордэн базылянаў-мэлькітаў сьвятога Яна Хрысьціцеля ();
* Ордэн базылянаў-мэлькітаў алепінцаў ();

## Глядзіце таксама
Усе базылянскія ордэны маюць таксама жаночыя галіны (гл. базылянкі).

## Літаратура
* Акты издаваемые Виленскою Археографическою комиссиею для разбора древних актов. Вильна, 1914 г., с. 503 (209);
* Католическая энциклопедия, изд. оо. Францисканцев, 2002.
* Конституції Чину святого Василія Великого. Рим, 2002;
* Catalogus Ordinis Basiliani Sancti Iosaphat. Romae, 2005;
* Суша А. Базыльяне // Культура Беларусі: энцыклапедыя. Мінск, 2010. Т.1. С.407―410.


Катэгорыя:Каталіцкія манаскія супольнасьці
Катэгорыя:Усходнія Каталіцкія Цэрквы
Паўлава

Назву **Па́ўлава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Паўлава — вёска ў Кобрынскім раёне 
** Паўлава — вёска ў Пружанскім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Паўлава — вёска ў Расонскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Паўлава — вёска ў Слонімскім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Паўлава — вёска ў Круглянскім раёне 

### [[Расея]]
* Валагодзкая вобласьць:
** Паўлава — населены пункт у Кічменска-Гарадзецкім раёне
** Паўлава — населены пункт у Чарапавецкім раёне
* Кіраўская вобласьць:
** Паўлава
* Кастрамская вобласьць:
** Паўлава — населены пункт у Калагрыўскім раёне
** Паўлава — населеныы пункт у Шар’інскім раёне
* Ленінградзкая вобласьць:
** Паўлава — вёска ў Кінгісепскім раёне
** Паўлава — пасёлак гарадзкога тыпу ў Кіраўскім раёне
** Паўлава — вёска ва Ўсеваласкім раёне
* Ніжагародзкая вобласьць:
** Паўлава — горад
* Новасыбірская вобласьць:
** Паўлава
* Смаленская вобласьць:
** Паўлава — вёска ў Вяземскім раёне.
* Томская вобласьць:
** Паўлава
* Яраслаўская вобласьць:
** Паўлава

### [[Украіна]]
* Паўлава — вёска ў Сваляўскім раёне Закарпацкай вобласьці.

## Глядзіце таксама
* Паўлавічы
* Паўлаў
* Паўлаўка
Сурвілішкі (неадназначнасьць)

Назву **Сурвілішкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Сурвілішкі — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці
* Сурвілішкі — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Сурвілы
Сурвілішкі (Віцебская вобласьць)

**Сурві́лішкі** — вёска ў Беларусі, паміж азёрамі Вялікімі Сурвілішкамі і Малымі Сурвілішкамі. Уваходзяць у склад Камайскага сельсавету Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Сурвіла цалкам адпавядае германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у Францыі.

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная «лінія Сафарэвіча» (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Гісторыя
Да 8 красавіка 2004 году вёска ўваходзіла ў склад Мягунскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 62 чалавекі
* 2010 год — 68 чалавек

## Асобы
* Зыгмунт Чаховіч (1831—1907) — адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863—1864 гадоў

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Камайскі сельсавет
Мягунскі сельсавет

**Мягу́нскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Цэнтрам савету была вёска Мягуны.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Гадуцішкаўскага раёну Вялейскай вобласьці. 25 лістапада 1940 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Пастаўскага раёну.

Сельсавет быў скасаваны 8 красавіка 2004 году. Усе населеныя пункты перададзены Камайскаму сельсавету (20).

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 38

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 448
*  С. 430
*  С. 184

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2004 годзе
Яўген Бузоўскі

**Яўген Бузоўскі** (нарадзіўся 30 сьнежня 1977 года ў Менску) — гітарыст, аўтар песень. Адзін з заснавальнікаў калектыву IQ48.

Катэгорыя:Нарадзіліся 30 сьнежня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1977 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:IQ48
Катэгорыя:Pomidor/OFF
Малыя Бясяды

**Малы́я Бяся́ды** — вёска ў Лагойскім раёне Менскай вобласьці. Малыя Бясяды ўваходзяць у склад Янушкавіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 12 чалавек
* 1999 год — 11 чалавек

## Гістарычная спадчына
* Парк пры былой сядзібе Чаховічаў

## Асобы
З 1875 году ў маёнтку Малыя Бясяды жыў адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863—1864 гадоў Зыгмунт Чаховіч.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Малыя Бясяды на Radzima.org

Катэгорыя:Населеныя пункты Лагойскага раёну
Катэгорыя:Янушкавіцкі сельсавет
Трабскі сельсавет

**Трабскі сельсавет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Івейскага раёну Гарадзенскай вобласьці. 

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Трабы.

## Гісторыя

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Івейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Сурвілы

**Сурві́лы** — вёска ў Беларусі, каля возера Сьвіру. Уваходзяць у склад Занарацкага сельсавету Мядзельскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Сурвіла цалкам адпавядае германскаму імю Surville, ад якога ўтварыліся назвы некалькіх мясцовасьцяў у Францыі.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году вёску перадалі зь ліквідаванага Сырмескага сельсавету ў склад Занарацкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 42 чалавекі
* 2010 год — 31 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Занарацкі сельсавет
Сырмескі сельсавет

**Сы́рмескі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Сырмеж.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Сьвірскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 31 жніўня 1959 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Мядзельскага раёну.

28 красавіка 2004 году вёскі Абрамы, Балашы і Малая Сырмеж выключаныя са складу сельсавету і перададзеныя ў склад Нарачанскага сельсавету.

28 траўня 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Астраўляны, Балтагузы, Баярнавічы, Беражныя, Буйкі, Воўчына, Іванкі, Каракулічы, Конціненты, Міціненты, Носавічы, Няверавічы, Памошша, Старлыгі, Сурвілы, Сырмеж, Сяляткі, Хмылкі, Хоневічы, Шэметава, Яневічы і хутар Шэметава  — перададзеныя ў склад Занарацкага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 17

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 261
*  С. 186

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Мядзельскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Мядзельскі сельсавет

**Мя́дзельскі сельсавет** (у 1959—1996 гадах — *Мя́дзельскі пасялковы савет*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — места Мядзел (не ўваходзіць у склад савету).

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Мядзельскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Менскай) з цэнтрам у вёсцы Мядзел.

16 ліпеня 1954 году да сельсавету далучана тэрыторыя скасаваных Баярскага, Мікасецкага і Лук’янавіцкага сельсаветаў.

15 лістапада 1957 году ў склад Дзягільскага сельсавету перададзены 4 населеныя пункты: Бялявіна, Кухальскія, Някасецк, Студзяніца.

17 лістапада 1959 году сельсавет ператвораны ў пасялковы савет. У 1996 годзе пасялковы савет ізноў ператвораны ў сельсавет.

29 верасьня 2006 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Воргі, Гарані, Кабайлы, Кямсы, Лапосі, Лотва, Маўчанкі, Маўчаны, Мікіткі, Міхалі, Пярэградзь, Радзькі, Ражкі, Расохі, Садоўшчына, Селькава, Цімошкаўшчына, Чалеі, Чарняты, Шалкоўшчына — ліквідаванага Лацьвянскага сельсавету.

25 красавіка 2011 году на тэрыторыі сельсавету ўтвораная вёска Сосны.

30 лістапада 2016 году скасаваныя вёскі Гарані і Садоўшчына.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 7
* 1 студзеня 1997 году — 25 вёсак і 1 хутар

## Насельніцтва
Насельніцтва сельсавету паводле перапісу 2009 году — 1735 чалавек, зь іх 92,9% — беларусы, 4,7% — расейцы, 0,7% — палякі.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
*  С. 246
*  С. 181

## Вонкавыя спасылкі
* Кантактныя зьвесткі выканаўчага камітэту Мядзельскага сельсавету — сайт Мядзельскага раённага выканаўчага камітэту.


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Протаархімандрыты Ордэна базылянаў сьвятога Язафата

**Протаархімандрыты (генэралы) Ордэну базылянаў сьвятога Язафата** — кіраўнікі Ордэну базылянаў сьвятога Язафата. У Рэчы Паспалітай протаархімандрыт падпарадкоўваўся Папу Рымскаму праз уніяцкага Кіеўскага мітрапаліта. Ад 1802 году пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай на пасаду протаархімандрыта да 1953 ніхто не абіраўся.

**Протаархімандрыты Кангрэгацыі Найсьвяцейшай Тройцы (1617—1743)**

* 1617—1621 Язэп Вельямін Руцкі, мітрапаліт
* 1626—1636 Рафал Корсак, біскуп, затым мітрапаліт
* 1652—1655 Антон Сялява, мітрапаліт
* 1656—1661 Бенядыкт Тарлецкі, протаігумен з правамі протаархімандрыта
* 1661—1665 Якуб Суша, біскуп
* 1667—1674 Гаўрыла Календа, мітрапаліт
* 1675—1679 Пахом Агілевіч
* 1679—1686 Сьцяпан Мартышкевіч-Бусінскі
* 1686—1690 Язэп Пяткевіч
* 1690—1698 Сымон Агурцэвіч
* 1698—1703 Якім Кушэліч
* 1703—1713 Леў Кішка, з 1711 — біскуп
* 1713—1717 Васіль Працэвіч
* 1717—1719 Максыміліян Вятрынскі
* 1719—1723 Антон Завадзкі
* 1723—1724 Максыміліян Вятрынскі
* 1724—1726 Антон Завадзкі
* 1726—1729 Карніла Сталпавіцкі-Лябецкі
* 1730—1736 Антанін Таміловіч
* 1736—1743 Васіль Палаціла

**Протаархімандрыт Кангрэгацыі Покрыва Маці Божай (1739—1743)**

* 1739—1743 Патрыцый Жыраўскі

**Протаархімандрыты аб’яднанага Чыну (1743—1804)**

* 1743—1747 Палікарп Мігуневіч
* 1747—1751 Іпаці Білінскі
* 1751—1759 Іраклі Лісанскі
* 1759—1771 Іпаці Білінскі (паўторна)
* 1772—1780 Парфір Скарбэк-Важынскі
* 1780—1786 Язэп Маргулец
* 1786—1788 Ерафей Карчынскі, генэральны вікарый
* 1788—1789 Парфір Скарбэк-Важынскі
* 1789—1793 Максыміліян Вільчынскі
* 1793—1802 Апанас Фалькоўскі
* 1802—1804 Юстын Гусакоўскі

**Протаархімандрыты Базылянскага Чыну сьв. Язафата (ад 1931)**

* 1931—1944 Дзіянісі Ткачук, архімандрыт
* 1944—1946 Дзіянісі Галавецкі, генэральны вікарый
* 1946—1949 Глеб Кінах, генэральны вікарый
* 1949—1952 Тэадосі Галушчынскі, архімандрыт
* 1953—1963 Павал Мыскіў, протаархімандрыт
* 1963—1976 Атанасі Вэлыкый
* 1976—1996 Ісідар Патрыла
* 1996—2004 Дыянісі Ляховіч
* 2004—2012 Васіль Коўбыч
* 2012— сёньня Генезі Віамар

## Глядзіце таксама
* Базыляны
* Ордэн базылянаў сьвятога Язафата

## Літаратура
* Нарис історіï Василіянського чину сьвятого Йосафата. Видавництво ОО. Василіян. — Рим, 1992, с. 621-622.
* І. М. Дубянецкая, В. Р. Кірэеў. Базыльяне // 

## Вонкавыя спасылкі
* Historical Timeline of the Basilian Order of St. Josaphat

Катэгорыя:Базыляны
Катэгорыя:Сьпісы кіраўнікоў
Катэгорыя:Беларускія ўніяцкія дзеячы
Пятро Ялфімаў

**Пятро́ Ялфі́маў** — беларускі сьпявак. Удзельнік конкурсу песьні «Эўрабачаньне-2009».

## Біяграфія
Пятро Ялфімаў нарадзіўся 15 лютага 1980 году ў Магілёве, у сям’і музыкаў. З 6 гадоў Пётар пайшоў у школы з музычным ухілам. У 1994 годзе паступіў у Магілёўскую гімназію-каледж музыкі і харэаграфіі на спэцыяльнасьць «харавік-дырыжор». 4 гады быў салістам студыі "Дубль «У», у складзе якой стаў ляўрэатам тэлевізійнага конкурсу маладых артыстаў эстрады «Зорная ростань-96». У 1998 годзе паступіў у Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі на вакальна-харавы факультэт па спэцыяльнасьці «акадэмічны сьпеў».

Працаваў у «Песьнярах», потым у складзе гурта «Эгаіст», цяпер працуе сольна. Выступаў на «Славянскім базары» зь песьняй Чэслава Немэна «Dziwny jest ten swiat».

### [[КВЗ]]
З 1999 году Ялфімаў удзельнічаў у КВЗ. Выступаў за каманду КВЗ РУДН.

### [[Конкурс песьні Эўрабачаньне-2009|Эўрабачаньне-2009]]
19 студзеня 2009 году Пятро выйграў адборачны тур Беларусі (ЭўраФэст) на «Эўрабачаньне-2009». У фінале Ялфімаў набраў 11 475 галасоў, а другое месца заняла сьпявачка Гюнэш зь песьняй «Fantastic Girl» набраўшы 7949 галасоў.

Пётар Ялфімаў выступіў у першым паўфінале конкурсу 12 траўня 2009 году. У паўфінале спаборнічалі артысты з 19 краінаў. Прадстаўнік Беларусі ў фінал не патрапіў. У няўдачы свайго выступу Ялфімаў абвінаваціў арганізатараў, і выявіў жаданьне сустрэцца з прэзыдэнтам Рэспублікі Беларусь Аляксандрам Лукашэнкам.

## Фота

Piotr Jalfimaw 01.jpg
Piotr Jalfimaw 02.jpg
Piotr Jalfimaw 03.jpg


### Дыскаграфія
* Я хочу / Я жадаю (2006)
* Колокола / Званы (2007)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт
* Артыкул на «Тузіне гітоў»

Катэгорыя:Беларускія музыкі
Катэгорыя:Беларускія сьпевакі
Катэгорыя:Беларускія ўдзельнікі конкурсу песьні Эўрабачаньне
Уладыслаў Бартыноўскі

**Уладзіслаў Бартыноўскі** (; 24 чэрвеня 1832 — 16 сьнежня 1918, Кракаў) — польскі нумізмат, бібліяфіл і архэоляг.

Калекцыянэр старадрукаў, вадзяных знакаў, факсэміляў тытулаў, пераплётаў, гравюраў (збольшага партрэтаў) і польскіх манэт. Сабраў некалькі тысячаў медзярытаў, літаграфіяў і дрэварытаў, а таксама матэр’ялы пра польскіх мастакоў і гравюрыстаў. Стварыў каталёг гравюраў і мастакоў. Свой збор і каталёг перадаў ў Музэй Чапскіх у Кракаве.

Адзін з заснавальнікаў Нумізматычнага і археалягічнага таварыства ў Кракаве ў 1888 годзе. Рэдактар з 1889 да 1900 году часопіса *[[Wiadomości numizmatyczno-archeologicznie]]* («*Нумізамытычна-археалягічныя ведамасьці*») (1889—1939), дзе друкаваў свой каталёг тытулаў і жыцьцяпісы гравёраў. Вынайшоў новы спосаб рэпрадукцыі манэтаў, названы бартынатапія. Гэтая тэхналёгія адышла, толькі пасьля зьяўленьня фагарафіі.

Падтрымліваў сталыя кантакты з Эмэрыкам Чапскім, даючы парады і зьяўляючыся пасярэднікам у набыцьці манэт. Намовіў перавезьці калекцыю Чапскага з радавога маёнтку Станькава ў Кракаў. Пасьля сьмерці Чапскага дапамагаў жонцы Альжбеце Чапскай у стварэньні напачатку прыватнага музэю імя яе мужа.

У 1894—1910 гадах спарадкаваў і захоўваў нумізматычную калекцыю графа Анджэя Патоцкага.

Пад яго наглядам здабывалі практыку будучыя польскія нумізматы Фэлікс Капера і Мар’ян Гумоўскі. 

Меў у Кракаве краму дзе гандляваў друкамі і антыкварнымі нумізматамі.

## Працы
* Ikonografia królów, zbroi i wojska polskiego (1908, з 173 табліцамі)
* Skorowidz monet polskich K. Beyera (супольна з I. Палькоўскім, 1880)  

## Вонкавыя спасылкі
* e-numizmatyka.pl

Катэгорыя:Нарадзіліся 24 чэрвеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1832 годзе
Катэгорыя:Польскія нумізматы
Катэгорыя:Памерлі 16 сьнежня
Катэгорыя:Памерлі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Кракаве
Алесь Залеўскі

**Алесь Залеўскі** — гарадзенскі журналіст і грамадзкі дзяяч. Сябра Беларускай асацыяцыі журналістаў.

## Біяграфія
Працаваў карэспандэнтам «Эўрапейскага радыё для Беларусі», ганаровы рэдактар моладзевага інтэрнэт-радыё «Твой стыль». У 2007 — актыўны ўдзельнік грамадзкай кампаніі па абароне гістарычнай часткі Горадні падчас рэканструкцыі.

З канца 2007 — журналіст і вядучы інфармацыйнай праграмы «Аб'ектыў» на тэлеканале «Белсат».

З 2011 — вядучы праграмаў «Тыдзень у аб'ектыве» і «Гарачы камэнтар» на «Белсаце».

## Вонкавыя спасылкі
*
*

Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Гарадзенскім раёне
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1987 годзе
Катэгорыя:Супрацоўнікі Белсата
Капітан Танака

**Капітан Танака** — маленькі чырвоны плястылінавы сьлімак, герой коміксаў, кнігі і кароткамэтражных мультфільмаў. 

Ён нарадзіўся 15 траўня 2005 году ў інтэрнэт‑дзёньніку Алеся Кудрыцкага. Празь нейкі час ён таксама пачаў рэгулярна зьяўляцца на старонках «Нашай Нівы» ў рубрыцы «Газэтка дзеткам». Нарэшце, у сьнежні 2008 г. запрацаваў адмысловы сайт, прысьвечаны плястылінаваму герою.

Танака і яго сябры жывуць у плястылінавай краіне Плястыляндыі. Капітан Танака заўжды трапляе ў розныя прыгоды, даведацца пра якія можна ў коміксах ды паглядзець у мульціках.

У студзені 2009 выйшла вялікая каляровая кніжка для дзяцей «Прыгоды Капітана Танакі». Наклад кнігі 1000 асобнікаў

## Вонкавыя спасылкі
* TUT.BY: Беларускі «журналіст стварыў пластылінавую краіну для дзяцей»
* Калядны мультфільм пра Капітана Танаку

Катэгорыя:Выдуманыя пэрсанажы
Тымф

**Тымф, тынф** () — народная назва польскага (літоўскага) сярэбранага злотага, які білі ў 1663—1666 спачатку на быдгашчскай і кракаўскай мынцы, а пасьля і на львоўскай.

Афіцыйны намінал гэтай манэты быў варты 30 грошам, але вага срэбра мела вартасьць толькі 10-15 грошай. Біцьцё такой манэты было выклікана фінансавымі цяжкасьцямі ў Рэчы Паспалітай з-за Трынаццацігадовай вайны, «швэдзкага патопу» і казацкіх войнаў (гл. таксама барацінка).

На авэрсе манэты зьмешчаны трохлітаравая манаграма Яна Казімера «ICR» — *Ioannes Casimirus Rex* (Ян Казімер кароль, лац.), які зласьліўцы чыталі як *Initium Calamitatis Regni* (пачатак няшчасьця каралеўства).

Надпісам «DAT PRETIVM SERVATA SALVS POTIORQ METALLO EST» («Жаданьне выратаваць Айчыну пераўзыходзіць кошт мэталу») ўлады спрабавалі патлумачыць, чаму выбівалася непаўнавартасная манэта.

На рэвэрсе была выява гербу РП і намінал — ХХХ (30 грошай). Вядомыя і тымфы ВКЛ: на рэвэрсе замест гербу РП — Пагоня. Але такая манэта сустракаецца надзвычай рэдка.

Выбіваць манэту прапанаваў арэндатар каралеўскіх мынц Андрэй Тымф, ад прозьвішча якога і пайшла назва манэты.

Было выбіта каля 9 мільёнаў манэт. Шмат манэт выбівалася нядбала, з памылкамі ў надпісах. Бляха, зь якой выбіваўся тымф, часта была дрэнна развальцаваная, таму якасна выбітыя і добра чытальныя манэты сустракаюцца рэдка.

Сярод народу манэта ня мела папулярнасьці і прымалася не як 30 грошай, але па кошту орта — 18 грошай. А потым і наогул сустракаецца асобная назва — тымфавы орт.

Стаўшыся, як і барацінка, сымбалем заняпаду Рэчы Паспалітай, манэта адзначылася і ў тагачасных прыказках «Добры жарт тымфа варт».

У сьнежні 1666 Варшаўскі Сейм забараніў біцьцё тымфаў і пастанавіў прыцягнуць да суду арандатара Андрэя Тымфа. Апошні, не даплаціўшы 4 млн злотых, уцёк у Нямеччыну (дарэчы, Бараціні здолеў апраўдацца на судзе і атрымаць нават грошы за ўласны ўнёсак у біцьцё барацінак).

У 1752—1755 тымфу выбіваў Аўгуст ІІІ на ліпскай мынцы.

## Літаратура
* Рябцевич В.Н. Нумизматика Беларуси. — Минск: Полымя. 1995 ISBN 5-345-00737-3
* Синчук И.И. К атрибуции тынфов Яна Казимира 1663-1666 гг. // Усебеларуская канферэнцыя гiсторыкаў. Гiстарычная навука i гiстарычная адукацыя ў Рэспублiцы Беларусь (новыя канцэпцыi i падыходы). Мiнск, 3-5 лютага 1993 года. Тэзiсы дакладаў i паведамленняў. Частка I. Гiсторыя Беларусi. Мiнск, 1993. С.87-90.
* Синчук И.И.  Тынфы Яна Казимира – атрибуция монет отдельных монетных дворов (по материалам польских собраний) // Труды VI Международного Конгресса славянской археологии. Т.4. Общество, экономика, культура и искусство славян. М., 1998. С.187-194. 
* Синчук И. Тынфы Национального музея Литвы: исследование и каталог // Numizmatika. T.7-8. Metraštis 2006-2007. Vilnius, 2008. P.53-228.
* Sinczuk I. Fałszerstwa tymfów Jana Kazimierza // Fałszerstwa i naśladownictwa monet: XI Ogólnopolska Sesja Numizmatyczna w Nowej Soli. Poznań, 1998. S.113-127. 

Катэгорыя:Нумізматыка
Катэгорыя:Манэты Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай
Вуліца Лейба Найдуса (Горадня)

**Вуліца Лейба Найдуса**, гістарычная **Пясковая** — невялікая вуліца ў цэнтральнай частцы Горадні. 

Паміж вуліцамі Вялікая Траецкая і Савецкая.

Названа ў гонар габрэйскага паэта, ураджэнца Горадні Лейба Найдуса

## Гісторыя
У 1920-я гады ў Варшаве быў створаны Камітэт і Фонд Лейба Найдуса. Іх намаганьнямі ў Горадні імем паэта была названа вуліца.

## Цікавыя аб'екты

## Літаратура
Станькаўскі сельсавет (Койданаўскі раён)

**Ста́нькаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Койданаўскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Станькаў.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Койданаўскага раёну Менскай акругі. 15 сакавіка 1932 году раён рэарганізаваны ў Койданаўскі нацыянальны польскі. 29 чэрвеня 1932 году раён перайменаваны ў Дзяржынскі. 31 ліпеня 1937 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Менскага раёну. 4 лютага 1939 году сельсавет перададзены адноўленаму Койданаўскаму раёну.

30 кастрычніка 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Булыншчына, Бязодніца, Войтаўка 1, Войтаўка 2, Вялікая Шатаноўшчына, Вясёлы Вугал, Глухоўшчына, Ліхачоўшчына, Ляхавічы, Малая Шатаноўшчына, Нарэйкі, Пенькавічы, Пісараўшчына, Плоскае, Рабцаўшчына, Сасновы Бор, Сівожанка, Студзянка, Суднікі (Леніна) — ліквідаванага Ляхавіцкага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 31

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 8, 95
*  С. 138


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Ляхаўшчына

Назву **Ля́хаўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ляхаўшчына — вёска ў Пастаўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Ляхаўшчына — вёска ў Чавускім раёне

* Менская вобласьць:
** Ляхаўшчына — вёска ў Вялейскім раёне
** Ляхаўшчына — вёска ў Менскім раёне

## Глядзіце таксама
* Ляхава
* Ляхавічы
* Ляхаўка
* Ляхаўцы
* Ляхі
Ляхаўшчына (Віцебская вобласьць)

**Ля́хаўшчына** — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхаўшчына ўваходзіць у склад Валкоўскага сельсавету.

## Гісторыя

У 2016 годзе была закрытая школа.

## Насельніцтва
* 2017 год — 183 чалавекі
* 2010 год — 185 чалавек
* 1999 год — 293 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Валкоўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Пастаўскага раёну
Ляхаўшчына (Магілёўская вобласьць)

**Ля́хаўшчына** — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці. Ляхаўшчына ўваходзіць у склад Асінаўскага сельсавету.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Прудоцкага сельсавету ў Пуцькаўскі сельсавет, які быў перайменаваны ў Асінаўскі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 9 чалавек
* 1999 год — 20 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Асінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чавускага раёну
Ляхаўшчына (Менскі раён)

**Ля́хаўшчына** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, недалёка ад шашы . Ляхаўшчына ўваходзіць у склад Ждановіцкага сельсавету. Каля вёскі працякае рака Ратамка.

## Насельніцтва
* 2010 год — 118 чалавек
* 1999 год — 64 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Катэгорыя:Ждановіцкі сельсавет
Ждановіцкі сельсавет

**Ждано́віцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ждановічы.

## Гісторыя
8 красавіка 2004 году ў склад Менску перададзеныя вёскі Зара Рэвалюцыі, Кунцаўшчына, Масюкоўшчына, Ржавец.

30 сьнежня 2009 году вёска Ратамка далучаная да пасёлку Ратамка.

6 сакавіка 2014 году на тэрыторыі сельсавету створаны пасёлак Усход.

## Крыніцы
Ляхаўшчына (Вялейскі раён)

**Ля́хаўшчына** — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Ляхаўшчына ўваходзіць у склад Нарачанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 30 чалавек
* 2009 год — 19 чалавек
* 2010 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарачанскі сельсавет (Вялейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Нарачанскі сельсавет (Вялейскі раён)

**Нарача́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Нарач.

## Гісторыя
11 верасьня 1975 году створаны ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці, якому былі перададзены населеныя пункты скасаванага Бараўскага сельсавету. 

16 сьнежня 1982 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаванага Рускасельскага сельсавету.

## Літаратура
*  С. 578, 691


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Вялейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1975 годзе
Гіры (Менская вобласьць)

**Гі́ры** — вёска ў Беларусі, каля ракі Гануткі. Уваходзяць у склад Нарачанскага сельсавету Вялейскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Гера або Гіра (Gero, Giro) — імя германскага паходжаньня.

## Насельніцтва
* 1999 год — 4 чалавекі
* 2010 год — 3 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарачанскі сельсавет (Вялейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Забродзьдзе

Назву **Забро́дзьдзе** маюць:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Забродзьдзе — вёска ў Баранавіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Забродзьдзе — вёска ў Пастаўскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Забродзьдзе — былы хутар у Шчучынскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Забродзьдзе — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне
** Забродзьдзе — вёска ў Жлобінскім раёне
** Забродзьдзе — колішняя вёска ў Жыткавіцкім раёне
** Забродзьдзе — вёска ў Лельчыцкім раёне
** Забродзьдзе — вёска ў Петрыкаўскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Забродзьдзе — былая вёска ў Абідавіцкім сельсавеце Быхаўскага раёну
** Забродзьдзе — вёска ў Чарнаборскім сельсавеце Быхаўскага раёну
** Забродзьдзе — вёска ў Шклоўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Забродзьдзе — вёска ў Вяляціцкім сельсавеце Барысаўскага раёну
** Забродзьдзе — былая вёска, знаходзілася на тэрыторыі сучаснага Чарневіцкага сельсавету Барысаўскага раёну
** Забродзьдзе — вёска ў Бярэзінскім раёне
** Забродзьдзе — вёска ў Даўгінаўскім сельсавеце Вялейскага раёну
** Забродзьдзе — вёска ў Нарачанскім сельсавеце Вялейскага раёну
** Забродзьдзе — вёска ў Салігорскім раёне
** Забродзьдзе — вёска ў Смалявіцкім раёне
** Забродзьдзе — вёска ў Стаўпецкім раёне

## Глядзіце таксама
* Забродзкія
* Заброды
Клаўсюты

**Клаўсю́ты** — вёска ў Беларусі, каля ракі Сьпягліцы. Уваходзяць у склад Нарачанскага сельсавету Вялейскага раёну Менскай вобласьці. 

## Назва

Імя Кляўз (Кляўс, Клаўс) звычайна разглядаецца як германскі скарот хрысьціянскага імя Мікалай (Nikolaus). У беларускім арэале бытуюць вытворныя прозьвішчы Кляўзовiч, Кляўз, Кляўзiн, Кляўзо, Кляўс, Кляўсаў. Імя Klaus (Klasz, Klas) і вытворныя ад яго германскія імёны гістарычна бытавалі ў Польшчы.

Антрапанімічны суфікс-пашыральнік -ут- (-ut-) адзначаецца як у германскіх, так і славянскіх мовах.

## Насельніцтва
* 1999 год — 8 чалавек
* 2009 год — 5 чалавек
* 2010 год — 5 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарачанскі сельсавет (Вялейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Нарач (Вялейскі раён)

**На́рач** — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Нарач уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Нарачанскага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Вялейскaга павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі, у Іскай гміне, пазьней у складзе гміны Войстам.

## Насельніцтва
* 1866 год — 331 чалавекi
* 1921 год — 429 чалавек
* 1931 год — 505 чалавек
* 1999 год — 797 чалавек
* 2009 год — 790 чалавек
* 2010 год — 802 чалавекі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарачанскі сельсавет (Вялейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Ярмолічы (Нарачанскі сельсавет)

**Ярмо́лічы** — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавету.

Да 16 сьнежня 1982 году Ярмолічы ўваходзілі ў склад Рускасельскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 40 чалавек
* 2010 год — 28 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарачанскі сельсавет (Вялейскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Ляхавец (пасёлак)

**Ля́хавец** — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласьці. Ляхавец уваходзіць у склад Холмецкага сельсавету.

## Гісторыя
26 верасьня 2006 году перададзены зь ліквідаванага Артукоўскага ў Холмецкі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 21 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Рэчыцкага раёну
Катэгорыя:Холмецкі сельсавет
Ляхава

Назву **Ля́хава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Баўгарыя]]

### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ляхава — вёска ва Ўшацкім раёне 
** Ляхава — вёска ў Шумілінскім раёне

* Менская вобласьць:
** Ляхава — вёска ў Слуцкім раёне

### [[Расея]]

## Глядзіце таксама
* Ляхавічы
* Ляхаўка
* Ляхаўцы
* Ляхаўшчына
* Ляхі
Ляхава (Шумілінскі раён)

**Ля́хава** — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхава ўваходзіць у склад Лаўжанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 17 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шумілінскага раёну
Катэгорыя:Лаўжанскі сельсавет
Ляхава (Ушацкі раён)

**Ля́хава** — вёска ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці. Ляхава ўваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 26 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ўшацкага раёну
Катэгорыя:Глыбачанскі сельсавет
Глыбачанскі сельсавет

**Глыбача́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўшацкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Глыбачка.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Ўльскага раёну Полацкай акругі (да 26 ліпеня 1930 году). 8 ліпеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Ўшацкага раёну. 9 верасьня 1946 году сельсавет перададзены адноўленаму Ўльскаму раёну Віцебскай вобласьці.

Станам на 1 студзеня 1947 адміністрацыйны цэнтар сельсавету знаходзіўся ў вёсцы Рукшэніцы.

17 сьнежня 1956 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Ўшацкага раёну.

27 чэрвеня 2008 году ліквідаваная вёска Паўлоўшчына.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 20

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 581
*  С. 19
*  С. 90


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ушацкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Вязынскі сельсавет

**Вя́зынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Плошча сельсавету складае 0,2144 тыс. км². Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вязынь.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Ільлянскага раёну Вялейскай вобласьці. 20 ліпеня 1957 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Вялейскага раёну.

6 верасьня 1957 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаваных Латыгальскага і Рэдзькавіцкага сельсаветаў.

5 студзеня 2007 году вёска Зялёная перайменаваная ў Дуравічы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 13
* 1 студзеня 2010 году — 33

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 481, 653
*  С. 178

## Вонкавыя спасылкі
* Вялейскі райвыканкам. Афіцыйны сайт


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Вялейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Ляхава (Менская вобласьць)

**Ля́хава** — вёска ў Слуцкім раёне Менскай вобласьці. Ляхава ўваходзіць у склад Сораскага сельсавету.

## Гісторыя
30 кастрычніка 2009 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Амговіцкага сельсавету ў склад Сораскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 чалавекі
* 1999 год — 10 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сораскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Слуцкага раёну
Навасёлкаўскі сельсавет (Пастаўскі раён)

**Навасёлкаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Навасёлкі.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Пастаўскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

20 чэрвеня 2008 году ліквідаваныя вёскі Каралі, Крывы Мост і хутар Лаўрынова. 23 сакавіка 2012 году ліквідаваная вёска Ламіжына.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 430


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Пастаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Ляхавец

**Ляхавец**: 

## Прозьвішчы
* **Ляхавец** — беларускае прозьвішча. У аснове прозьвішча ляжыць этнічнае найменьне ляхі — палякі.

### Вядомыя носьбіты

## Населеныя пункты
* Ляхавец — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласьці

### Глядзіце таксама
* Ляхі

катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Мікіцінічы

**Мікі́цінічы** — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Мікіцінічы ўваходзяць у склад Славенскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 59 чалавек
* 1999 год — 109 чалавек

## Асобы
У вёсцы нарадзіўся гісторык, кандыдат гістарычных навук Аляксандар Агееў.

## Крыніцы

Катэгорыя:Славенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Сьвянцянскі раён

**Сьвянцянскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Віленскім павеце Летувы. Знаходзіцца ва ўсходняй частцы краіны, каля мяжы зь Беларусьсю. Згодна з сучаснай афіцыйнай летувіскай клясыфікацыяй раён належыць да этнаграфічных рэгіёнаў Дзукія і Аўкштота.

## Паселішчы
У складзе Сьвянцянскага раёну знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
* 3 гарады — Сьвянцяны, Новыя Сьвянцяны і Падбродзьдзе;
* 3 мястэчкі — *[[Гадуцішкі]]*, *Калтыняны* і *Лабанора*;
* 602 вёскі.

## Колькасьць насельніцтва
* *Новыя Сьвянцяны* — 6923 чал;
* *Падбродзьдзе* — 6525 чал;
* *Сьвянцяны* — 5684 чал;
* *Гадуцішкі* — 778 чал;
* *Цырклішкі* — 579 чал;
* *Павявёрка* — 423 чал;
* *Прэны* — 414 чал;
* *Каркажышкі* — 365 чал;
* *Сена Пасамуна* — 359 чал;
* *Сьвіркі* — 359 чал;

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У склад Сьвянцянскага раёну ўваходзяць 14 старостваў:
* *Гадуцішкаўскае* ()
* *Цырклішкаўскае* ()
* *Калтынянскае* ()
* *Лабанорскае* ()
* *Магунскае* ()
* *Падбродзкае* ()
* *Падбродзкае гарадзкое* ()
* *Сарскае* ()
* *Наваструнскае* ()
* *Сьвіркаўскае* ()
* *Новасьвянцянскае* ()
* *Новасьвянцянскае гарадзкое* ()
* *Сьвянцянскае* ()
* *Сьвянцянскае гарадзкое* ()

## Вонкавыя спасылкі

* Сьвянцянскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Віленскі павет (Летува)
Катэгорыя:Дзукія
Катэгорыя:Аўкштота
Катэгорыя:Раёны Летувы
Стадыён Нёман (Горадня)

Стадыён ДУ «**Гарадзенскі абласны комплексны цэнтар алімпійскага рэзэрву**» (стадыён **ГАКЦАР**; да 1 красавіка 2021 году — ЦСК «**Нёман**») — галоўны стыдыён Горадні. Пабудаваны ў 1963 годзе. Неаднойчы перабудоўваўся. У савецкія часы называўся «*Чырвонае знамя*».

## Месца стадыёну, рэканструкцыя і міжнародны розгалас

Дзеля пабудовы стадыёну савецкімі ўладамі былі зьнішчаны Новыя габрэйскія могілкі (сярод зьнішчаных была магіла Лейба Найдуса).

У 2002—2003 годзе гарадзкія ўлады правялі глябальную рэканструкцыю стадыёну, падчас якой грунт з могілак разам з астанкамі людзей быў разьвезены на падсыпку вуліцаў і іншыя гаспадарчыя патрэбы па ўсім горадзе.

Журналісты з гарадзенскіх незалежных СМІ апублікавалі тады матэрыялы, на якія адклікнуўся ўвесь сьвет: пратэсты на адрас гарадзенскіх уладаў прыходзілі з самых розных краінаў. Шэраг сусьветных габрэйскіх арганізацыяў зьвярнуліся ў FIFA і UEFA з патрабаваньнем байкатаваць беларускіх футбалістаў на міжнароднай арэне, паколькі будаўніцтва футбольнага стадыёна «Нёман» вядзецца на месцы старажытных габрэйскіх могілак.

Улады былі змушаны паабяцаць, што на месцы былых могілак будзе ўсталяваны памятны знак, што і было зроблена ў 2007 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Наталья Макушина. Очищение через раскаяние // БДГ для служебного пользования
* Міхал Карневіч. Будаўніцтва стадыёна замарозілі. Польскае радыё для замежжа. 08.08.2003
* Міхал Карневіч. У Горадні адкрылі памятны знак на месцы былых габрэйскіх могілак. Радыё "Свабода", нядзеля, 18 сакавіка 2007

Катэгорыя:Стадыёны Беларусі
Катэгорыя:Спорт у Горадні
Ліцьвінавіцкі сельсавет

**Ліцьві́навіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ліцьвінавічы.

## Гісторыя
1 сьнежня 2009 году рашэньнем Гомельскага абласнога Савету дэпутатаў у склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Акцяброва, Забалацкае, Косель, Косельскі Прудок, Курганьне — ліквідаванага Акцяброўскага сельсавету.

30 сьнежня 2009 году рашэньнем Кармянскага раённага Савету дэпутатаў ліквідаваныя населеныя пункты Косель, Косельскі Прудок, Курганьне, Салабута.

4 лютага 2011 году рашэньнем Кармянскага раённага Савету дэпутатаў ліквідаваныя населеныя пункты Касьцюкоўка і Лабыроўка.

3 лютага 2012 году рашэньнем Кармянскага раённага Савету дэпутатаў ліквідаваныя населеныя пункты Забалацкае, Луначарскі, Первая Ступень.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Кармянскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі