Царква Раства Багародзіцы (Ворша)

**Царква Раства Багародзіцы** — помнік архітэктуры XVII стагодзьдзя ў Воршы. Знаходзіцца пры ўтоку ракі Аршыцы ў Дняпро, на Зааршыньні. Пры пабудове была ў юрысдыкцыі Канстантынопальскага патрыярхату, цяпер — у валоданьні Маскоўскага патрыярхату. Твор архітэктуры барока і клясыцызму.

Утварала адзіны ансамбль з службовым корпусам, над якіх узвышалася вежа-званіца. У 1961 годзе савецкія ўлады зруйнавалі ўвесь комплекс, у 2000-я гады царкву аднавілі на старых падмурках. 

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваную царкву ў Воршы збудавалі ў 1661 годзе. На пляне места 1770 году яна значыцца насупраць замка і гарадзішча. 

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай, калі Ворша апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, царква працягвала дзеяць. У 1781 годзе яна мела назву саборнай у імя Раства Багародзіцы. У XIX ст. царкву пераасьвяцілі ў імя Сьвятога Мікалая. 

Будынак царквы рамантаваўся ў 1818 годзе. На пляне 1843 году перад царквой значыцца званіца.

### Найноўшы час
У 1961 годзе савецкія ўлады зруйнавалі царкву разам з званіцай. У 1994—1995 гадох праводзіліся археалягічныя дасьледваньні падмуркаў царквы.

У 2000-я гады Беларускі экзархат Маскоўскага патрыярхату аднавіў царкву на старых падмурках, аднак пры адбудове аўтэнтычныя барокавыя купалы-бані з 4-канцовымі крыжамі замянілі на маскоўскія пахалочаныя купалы-цыбуліны з 8-канцовымі крыжмі.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры пераходнага стылю ад барока да клясыцызму. Гэта цэнтрычны кубападобны аб’ём з завяршэньнем у выглядзе магутнага паўсфэрычнага купала, над якім узвышаецца 8-гранны ліхтар. Падобныя вежы адзначаюць куты асноўнага аб’ёму. Рысы барока выявіліся ў плястыцы вежаў і авальных люкарнах у аснове купала, складана пряфіляваных антаблемэнтах, плястычных ліштвах прастакутных аконных праёмаў. Рысы клясыцызму — у аднолькавых кампазыцыях роўнічных фасадаў, завершаных трыкутнымі франтонамі, антаблемэнце з дарычным фрызам, парных паўкалёнах. Да асноўнага аб’ёму восьсю ўсход—захад далучаецца акруглая апсыда з бакавымі рызьніцамі і прытвор. Будынак мае галоўны і 2 бакавыя ўваходы. 

Інтэр’ер ў стылі позьняга барока меў багатую плястыку. Пад царквой існавала крыпта з пахаваньнямі.

Побач з царквой стаяў службовы корпус зь вежай-званіцай, які выходзіў на вуліцу.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1818).jpg|1818 г.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (XIX).jpg|XIX ст.
Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1840).jpg|1840 г.


### Гістарычныя здымкі

Aršanski zamak. Аршанскі замак (1895).jpg|1895 г.
Aršanski zamak. Аршанскі замак (1895) (2).jpg|1895 г.
Vorša, Aršyca-Zaaršyńnie. Ворша, Аршыца-Зааршыньне (1904).jpg|1904 г.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1907).jpg|1907 г.


Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая (1914).jpg|1914 г.
Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая (1914) (2).jpg|1914 г.
Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая (1901-18) (2).jpg|да 1918 г.
Vorša, Aršyca-Zaaršyńnie, Daminikanski-Baharodzickaja. Ворша, Аршыца-Зааршыньне, Дамініканскі-Багародзіцкая (1901-18).jpg|да 1918 г.


Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1941).jpg|1941 г.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1941) (3).jpg|1941 г.
Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая (07.1941).jpg|ліпень 1941 г.
Vorša. Ворша (6.09.1941).jpg|6 верасьня 1941 г.


Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja-Daminikanski. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая-Дамініканскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Багародзіцкая (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Багародзіцкая (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.


Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie. Ворша, Зааршыньне (1941-44) (4).jpg|1941—1944 гг.


Aršanski zamak. Аршанскі замак (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Dniapro-Aršyca. Ворша, Дняпро-Аршыца (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja-Daminikanski. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая-Дамініканскі (1942).jpg|1942 г.
Vorša, Zaaršyńnie, Baharodzickaja. Ворша, Зааршыньне, Багародзіцкая (1944-49).jpg|па 1944 г.


### Сучасныя здымкі

Храм Раства Багародзіцы і Свята-Міхайлаўская царква.jpg|Агульны выгляд
Church in Vorša.JPG|Галоўны фасад
Храм Раства Багародзіцы і Свята-Міхайлаўская царква. Орша.jpg|З боку апсыды
Храм Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы ... Church of the Nativity of the Blessed Virgin - panoramio.jpg|З боку Аршыцы


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Ворша
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі