Пескі

**Пе́скі** — вёска ў Беларусі, на рацэ Зальвянцы. Цэнтар сельсавету Мастоўскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Насельніцтва на 2009 год — 638 чалавек. Знаходзяцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад места і чыгуначнай станцыі Мастоў, на скрыжаваньні аўтамабільных дарог Масты — Зэльва і Ваўкавыск — Шчучын.

Пескі — даўняе мястэчка гістарычнай Ваўкавышчыны (частка Наваградчыны), старажытны замак Вялікага Княства Літоўскага.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Пескі ўпамінаюцца ў XVI стагодзьдзі, каля яны ўваходзілі ў склад Ваўкавыскага павету Наваградзкага ваяводзтва. Тут існаваў замак.

У XVII стагодзьдзі Пескамі валодалі Сапегі, якія ў 1682 годзе збудавалі тут касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцешай Панны Марыі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) Пескі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, у Ваўкавыскім павеце Гарадзенскай губэрні. На 1833 год у мястэчку было 110 дамоў, 2 драўляныя царквы, 15 кочмаў, суконная фабрыка, на якой працавала 36 чалавек. У 1862 годзе расейскія ўлады з мэтай маскалізацыі колішняга Вялікага Княства Літоўскага адкрылі ў Песках народную вучэльню, якая ўтрымлівалася на стродкі дзяржаўнага скарбу і мясцовых жыхароў. На 1886 год у мястэчку дзеялі касьцёл, царква, капліца, сынагога і 3 малітоўныя дамы, працавалі валасная ўправа, багадзельня, народнае вучэльня, 14 крамаў, скураны завод, 6 піцейных дамоў, 5 вадзяных млыноў, заезны двор.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Пескі занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пескі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. Згодна з Рыскай мірнай дамовай 1921 году Пескі апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводзтва.

У 1939 годзе Пескі ўвайшлі ў БССР, дзе сталі цэнтрам сельсавету. Статус паселішча панізілі да вёскі. У Другую сусьветную вайну з чэрвеня 1941 да 13 ліпеня 1944 году Пескі знаходзіліся пад акупацыяй Трэцяга Райху. На 1998 год тут было 377 двароў, на 1 студзеня 2001 году — 326. У 2000-я гады Пескі атрымалі афіцыйны статус «аграгарадку».


Pieskaŭskaja synagoga. Пескаўская сынагога (1901-39).jpg|
Pieskaŭskaja synagoga. Пескаўская сынагога (1901-39) (3).jpg|Сынагога
Pieskaŭskaja synagoga. Пескаўская сынагога (1901-39) (2).jpg|Сынагога
Pieskaŭskaja synagoga. Пескаўская сынагога (1901-39) (4).jpg|Інтэр’ер сынагогі


## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1830 год — 486 муж., зь іх шляхты 3, духоўнага стану 1, мяшчанаў-юдэяў 406, мяшчанаў-хрысьціянаў і сялянаў 46; 1833 год — 485 чал.; 1886 год — 1352 чал.; ~1887 год — 1121 чал. (568 муж. і 553 жан.), зь іх 746 юдэяў
* **XX стагодзьдзе**: 1905 год — 3122 чал.; 1998 год — 896 чал.; 2000 год — 816 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 1 студзеня 2001 году — 810 чал.; 2009 год — 638 чал.

### Інфраструктура
У Песках працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, лякарня, лекарская амбуляторыя, бібліятэка, пошта.

## Забудова
### Вуліцы і пляцы
У тэлефонным даведніку 1939 году ўпамінаецца Рынкавая вуліца.

## Турыстычная інфармацыя
### Славутасьці

* Гаспадарчы двор (XIX ст.)
* Касьцёл Маці Божай Ружанцовай (1918)
* Млын водны (пач. XX ст.)
* Мэмарыяльная калёна (XVIII ст.)
* Царква Сьвятога Мікалая (1870; мураўёўка)

За 2 км ад Пескаў, на левым баку дарогі на Ляду захаваўся помнік археалёгіі — курганны могільнік (1-я пал. 1-га тысячагодзьдзя н. э.). За 1 і 0,2 км ад вёскі Селішча-1 і Селішча-2, за 1, 3 і 3,5 км — Стаянка-1,2,3.

### Страчаная спадчына
* Кляштар дамініканаў (1677)
* Сынагога

## Галерэя

Пескі (Мастоўскі раён). Касцёл Маці Божай Ружанцовай (05).jpg|Касьцёл, інтэр’ер
Пескі (Мастоўскі раён). Царква Святога Мікалая (01).jpg|Царква-мураўёўка
Пескі (Мастоўскі раён). Царква Святога Мікалая (03).jpg|Царква, інтэр’ер
Пескі (Мастоўскі раён). Гаспадарчая пабудова (02).jpg|Гаспадарчая пабудова


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
*