open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Зугдыдзі (футбольны клюб)

«**Зугдыдзі**» — грузінскі футбольны клюб з гораду Зугдыдзі. Заснаваны ў 1919 годзе. Двухразовы чэмпіён Грузіі (2003, 2007). У 2022 годзе клюб ня браў удзелу ў розыгрышу Нацыянальнай лігі 2, таму на настунны год быў пераведзены на прыступку ніжэй у Трэцяю лігу

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Зугдыдзі
Міхась Скобла

**Міхась Скобла** (нарадзіўся 23 лістапада 1966 году, в. Пяляжын, Дзярэчынскі сельсавет, Зэльвенскі раён, цяпер Беларусь) — беларускі паэт, парадыст, перакладчык, эсэіст.

## Жыцьцяпіс
Скончыў філялягічны факультэт БДУ (1991). Працаваў у Міністэрстве культуры і друку, у рэдакцыі часопісу «Роднае слова», намесьнікам галоўнага рэдактара выдавецтва «Беларускі кнігазбор». Вядзе аўтарскую праграму «Вольная студыя» на Радыё Свабода. Жыве ў Менску.

## Творчасьць
* 1990 — «Вечны Зьніч» (паэзія)
* 1993 — «Розгі ў розніцу» кніга літаратурных пародыяў
* 1994 — «Вочы Савы» (паэзія)
* 1998 — «Камень-перунок» зборніка вершаў для дзяцей
* 2000 — «Нашэсьце Поўні» (паэзія)
* «Дзярэчынскі дыярыюш», кніга гістарычных нарысаў
* 

Складальнік анталёгій беларускай паэзіі 20 ст. «Краса і сіла» (2003) і сусьветнай паэзіі ў беларускіх перакладах «Галасы з-за небакрая» (2008)

## Узнагароды
* Ляўрэат літаратурнай прэміі імя Алеся Адамовіча (2000)
* Ляўрэат прэміі «Гліняны Вялес» (2016)
* Ляўрэат міжнароднай літаратурнай прэміі Воін Сьвятла (2017)


Файл:Mihas Skobla - lecture about Ryhor Baradulin - Minsk 28-03-2014 AD a.JPG|Міхась Скобла ў час сваёй лекцыі аб жыцьці і творчасьці Рыгора Барадуліна. Менск, 28 сакавіка 2014 г.
Файл:Mihas Skobla pra Rygora Baradulina - Minsk 28-03-2014 AD.ogv|Міхась Скобла расказвае, як Рыгор Барадулін за пераклад на беларускую мову паэтаў Каўказу (Дагестану, Чачні і інш.) атрымаў у падарунак сэртыфікат на валоданьне пляцам зямлі ў Дагестане. 


## Крыніцы

## Літаратура
* Скобла Міхась // Дзеяслоў: Нашы аўтары — Эл.рэсурс dziejaslou.by
* Водгульле ХХ стагодзьдзя: «Галасы з-за небакраю» // Наша Ніва on-line: Літаратура / 12:33, 19 верас. 2008 — Эл. рэсурс nn.by

## Вонкавыя спасылкі
* Артыкулы Міхася Скоблы на Радыё «Свабода»
* Міхась Скобла. Вечны зьніч (зьборнік вершаў) (1990) (аудыё)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зэльвенскім раёне
Катэгорыя:Беларускія журналісты
Катэгорыя:Беларускія эсэісты
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі
Катэгорыя:Беларускія літаратары
Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі
Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі
ХІФК Хэльсынкі

**ХІФК** () — фінскі футбольны клюб з гораду Хэльсынкі. Заснаваны ў 1897 годзе. Сяміразовы чэмпіён Фінляндыі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Хэльсынкі‎
Астрэйкі

Назву **Астрэйкі** маюць:

* Астрэйкі — былая вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Астрэйкі — вёска ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці
Бітва пад Лоевам

**Бі́тва пад Ло́евам** можа азначаць:

* Бітва пад Лоевам — бітва 1649 року ў часе Казацкай вайны
* Бітва пад Лоевам — бітва 1651 року ў часе Казацкай вайны
Бітва пад Лоевам (1651)

**Бі́тва пад Ло́евам**, вядомая таксама, як **Другая бітва пад Лоевам**, адбылася 6 ліпеня 1651 году каля Лоева, каля 50 км ад Чарнігава, у часе паўстаньня Хмяльніцкага і, як першая, скончылася перамогай войска ВКЛ на чале зь Янушам Радзівілам.

Празь некалькі тыдняў па бітве пад Берастэчкам Багдану Хмяльніцкаму атрымалася сабраць расьсеяных казакоў і з падтрымкай татараў ізноў сур’ёзна пагражаць Рэчы Паспалітай. У гэты час польскае паспалітае рушэньне, як і сам кароль Ян Казімер, адмовілася ад далейшага змаганьня і разьехалася па хатах. У глыб Украіны рушылі каронныя аддзелы гетманаў каронных (Патоцкага і Каліноўскага). 3 верасьня яны занялі Любар.

На сустрэчу з аддзеламі кароннымі рушыў і Януш Радзівіл, маючы пад камандаю 11 харугваў літоўскай кавалерыі (у тым ліку 2 татарскія харугвы Сянкевіча і Мурзы), агулам 4000 жаўнераў. 6 ліпеня ён сустрэў і разьбіў казацкія аддзелы палкоўніка Марціна Нябабы (15 000 пяхоты), якія накіроўваліся пад Гомель.

Пасьля гэтай перамогі Радзівіл вызваліў з аблогі трохтысячны аддзел у Крычаве і 4 жніўня разам з сваім войскам вызваліў Кіеў.

## Глядзіце таксама
* Бітва пад Лоевам (1649)

## Літаратура
* Marcin Domagała: Biała Cerkiew 23-25 IX 1651. Zabrze: «Inforteditions», 2007. .
* Władysław Andrzej Serczyk: Na płonącej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny 1648—1651. Warszawa: Książka i Wiedza, 1998, s. 347. .
* Natalia Jakowlenko: Historia Ukrainy. Od czasów najdawniejszych do końca XVIII wieku. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2000, s. 228. .
* Tadeusz Korzon: Dzieje wojen i wojskowości w Polsce. Lwów: Ossolineum, 1923, s. 339.

Лоеў 2
Катэгорыя:Падзеі 1651 году
Катэгорыя:Падзеі 6 ліпеня
Катэгорыя:Лоеўскі раён
Катэгорыя:Бітвы на Беларусі
Катэгорыя:Бітвы паўстаньня Хмяльніцкага
Остэргофэн

**Остэргофэн** () — места ў раёне Дэгендорф у Баварыі, Нямеччына. Месьціцца на правым беразе Дунаю за 16 кілямэтраў на поўдзень ад Дэгендорфу. Колькасьць насельніцтва складае 11 434 (на 31 сьнежня 2013 року). Плошча места складае 111,19 км². Афіцыйны код — 09 2 71 141. Места падпарадкавана адміністрацыйнай акрузе Ніжняя Баварыя.

29 сьнежня 1947 году ў Остэргофэне на сходзе было афіцыйна абвешчана пра актывізацыю дзейнасьці Рады БНР.

## Дэмаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Гарады Баварыі
Жэдня

**Жэ́дня** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Жэ́дня*) — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

Побач зь вёскай праходзіць нядзейная чыгуначная лінія Беласток — Зубкі — Ваўкавыск. Саколя знаходзяцца на паляне ў Кнышынскай пушчы. У вёсцы знаходзіцца адміністрацыйны цэнтр Надлясьніцтва Жэдня.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове) з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй і этнічныя беларусы, у большасьці праваслаўныя (прыход сьв. Міколы ў Міхалове).

## Гісторыя
Праўдападобна пад канец 17 ст. над ракой Жэдня ў мяжах заблудаўскага графства быў пабудаваны вадзяны млын. У 1763 г. млынаром тут быў Сымон Казлоўскі з сынамі Данілай і Раманам. У 1811 г. сям'я тутэйшага млынара Адама Казлоўскага налічвала 5 чалавек, а млын быў уласнасьцю Дамініка Гераніма Радзівіла. З моманту пабудовы чыгуначнай лініі Беласток - Ваўкавыск у 1887 г. пачалося разьвіцьцё Жэдні як вёскі. Быў тут заснаваны сяродлесьны чыгуначны вакзал і перагрузовачная станцыя 
. У міжваенны пэрыяд Жэдня прыналежала да гміны Заблудаў Беластоцкага павету  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 48 жыхароў (47 палякаў-каталікоў і 1 праваслаўны беларус). Перад 1930 г. нямецкая кампанія Сільвэкпарт пабудавала тут вялікі тартак, які дзейнічаў да 1940 г.. Пасьля Другой сусьветнай вайны Жэдня была далучаная да гміны Міхалова. У 1950 г. пражывала тут 115 жыхароў, але іх колькасьць узрасла пасьля адкрыцьця тут цэнтра Надлясьніцтва Жэдня..

## Зноскі

## Літаратура
* Andrzej Kasperowicz, *Monografia wsi Sokole 1775–2010, historia Stanku, Świnobrodu, Zajmy i Żedni*, Sokole 2010.

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Сасіны (гміна Боцькі)

**Са́сіны** (, па-падляску: *Sásiny*) — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне гміне Боцькі.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Праабражэньня Гасподняга на месцы) ды палякі-каталікі (парафія сьв. Біскупа і Мучаніка Станіслава ў Мілейчыцах).

## Гісторыя
Калейчычамі (Калейчыцамі) ў 16 ст. называліся землі ў высунутым на паўночны-захад вугле Берасьцейскага павету Падляскае ваяводзтва (1513—1795), а пасьля 1566 г. Берасьцейсага ваяводзтва. Гэтую назву трымалі вёскі, якія пазьней былі названыя Сасінамі і Быстрым. Вядома, што ў 1501 г. Сенька Хведкавіч Сасін атрымаў ад князя Аляксандара Ягелончыка *жэрэбій Хадасоўскі*, які раней быў у валоданні воднага гаспадарскага Рачко, а 2 гады пазьней дакупіў ад бельскага зямяніна Бжэзінскага *угол зямлі, набытай ім раней ад людзей гаспадарскіх берасьцейскага павету Калечычаў.* 

Верагодна, нашчадкамі тых Калечычаў з'яўляліся путныя слугі Наваградзкага павета Хадасовічы, якія ў XVI ст. служылі панам-рады Неміровічам. З тых Хадасовічаў Якуб Андрэевіч Калечыц Хадасовіч (каля 1510 - пасля 1557) з'яўляўся ўраднікам маёнтка Вераскава і пратапластай шляхецкага роду Калечыцаў. Маёмасьць Калечыцы а падзялілася паміж нашчадкаў Сенькі, якія ўжо ў 16 ст. сталі называцца Сасін-Калячыцкімі. Васіль Сасін-Калячыцкі, войт мілейчыцкі ў 1631 г., у дыярыюшы пад 1566 г. узгадваў сьмерць свайго бацькі Сымона і ягонае пахаваньне ў калечыцкай царкве. У маёнтку Васіля (з цэнтрам у Калечычах-Сасінах) знаходзіліся таксама вёскі Грузкая (палова вёскі прыналежала маёнтку Сапегаў з цэнтрам у Дубне) і Рагачы, у якіх стялі царквы. Да 1835 г. калечыцкая царква была цэнтрам самастойнай парафіі, пазьней была далучаная да прыходу сьв. Барбары ў Мілейчыцах. Пасьля рамонтаў 19 ст. царква ў Сасінах у 1901 г. паноўна набыла статус прыхадзкой. У міжваенны пэрыяд Сасіны прыналежалі да гміны Мілейчыцы Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 153 жыхары (34 каталікоў, 112 праваслаўных і 7 габреяў; 93 жыхары былі запісаныя палякамі, 53 беларусамі і 7 жыдамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Сасіны былі далучаныя да гміны Боцькі. У 1947 г. старая царква згарэла, новая была адбудаваная да 1958 г..

## Зноскі

Катэгорыя:Бельскі павет (Падляскае ваяводзтва)
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Jazz Pirates

***Jazz Pirates*** () — альбом беларускага гурта «Chiefs Band», запісаны ў 2012 годзе.

## Гісторыя стварэньня
Альбом запісаны і выдадзены ў 2012 годзе. У альбом увайшло дзевяць кампазыцыяў: пяць вакальных і чатыры інструмэнтальныя. Большасьць кампазыцыяў альбома — аўтарская музыка гурта. Увайшла ў альбом і песьня швэдзкага музыкі Нільса Ляндгрэна «У любы час, у любым месцы», для якой гурт зрабіў уласную аранжыроўку.

## Зьмест
# «Wild»
# «Gonne Make My Funky»
# «Music in My Head»
# «New York City»
# «Lady of Sunshine»
# «Час» (Overtime)
# «Anytime, Anywhere» (live)
# «Lucky Strike» (2007)
# «Ukraine» (live, instrumental version)

## Крытыка
Музычны крытык В. Сямашка адзначыў, што пры ўсёй годнасьці, ладнасьці ды прафэсійнасьці ансамбль прытрымліваецца даволі вузкіх стандартаў, камбінуе пазнавальныя рытмы, гармоніі ды хады, ствараючы саўндтрэк для тэматычных карпаратываў кшталту NY-style.

Пазытыўныя рэцэнзіі на альбом далі джазавы часопіс «Jazz-квадрат» ды «Jazz Radio».

Аднак журналіст Ільля Маліноўскі адзначае:
Жывыя выступы гурта — гэта нешта сапраўды выбітнае, такога драйву са сцэны яшчэ пашукаць! А вось запіс атрымаўся нейкі плоскі і не чапляе. І гэта пры тым, што тры зь дзевяці песень былі запісаныя «на жыва». То бок, усе музыкі пішуцца ў студыі адначасова, адным агульным дублем, але кожны інструмэнт кладзецца на сваю гукавую сьцежку, а потым зводзіцца ды майструецца. Пры гэтым усё гучыць да месца, няма лішніх партыяў, няма пустэч… Разумееш, што шчыльнасьць гучаньня павінна быць вельмі вялікай, а яе чамусьці няма. І гэта ўжо, хутчэй за ўсё, пытаньне да гукарэжысэра.

## Іншыя ўдзельнікі запісу
* Дзяніс Шураў — пэркусія (3, 4, 5)
* Юры Рубанік — клявішы (1, 6, 7, 9)
* Іван Бартноўскі — саксафон (6, 8)
* Рома Язукевіч — трамбон (8)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Chiefs Band у сацыяльнай сетцы «У Кантакце»

Катэгорыя:Альбомы 2012 году
Chiefs Band

**Chiefs Band** () — беларускі джаз-фанк-гурт. 
## Гісторыя гурту
Гурт быў створаны ў 2005 годзе бас-гітарыстам Алесям-Францішкам Мышкевічам. Дэбютны альбом гурту ўвайшоў у дзесяць найлепшых беларускіх альбомаў першай паловы 2012 году паводле музычных крытыкаў.
Самі музыкі пра свой гурт:
«Сонечны Chiefs Band здольны падняць паніклы дух, вярнуць у тонус арганізм, змучаны буднямі, аднавіць імунітэт супраць захворванняў і ўсяляк весяліць любога чалавека.»
Гурт прымаў удзел у фэстах «Евразия-2013» у Арэнбургу, «Фонари-2013» Сафонава, «Just Jazz» у Вялікім Ноўгарадзе, «Jazz Mar 2012» Нарьян-Мар, «Jazz in Звенигород», «Live in Blue Bay 2012» у Кактэбелі. Рэцэнзіі на творчасць гурту зьмяшчаў інтэрнэт-часопіс «Jazz-квадрат» (нумары ад 12.08.2013  і 15.03.2013). Музыкі гралі свае праграмы ў менскім паб-клюбе «ГРАФФІТІ», маскоўскім «Китайский летчик Джао Да», а таксама ў клюбе вядомага джазмэна Аляксея Казлова.

Стварылі кавер вядомай кампазіцыі «Damage» праекту The Winery Dogs за што атрымалі падзяку ад аўтараў-амерыканцаў. 19 верасьня 2012 году Алесь-Францішак Мышкевіч даў інтэтвью на «Радыё Свабода» у Празе.

## Склад
* Алесь-Францішак Мышкевіч — бас-гітара
* Юры Селязьнёў — сьпеў
* Андрэй Барыла — саксафон
* Андруха «Дзікі» Якубчык — труба
* Андруша Альфер — трамбон
* Паўлік Мамонаў — бубны
* Аляксандр Івашкевіч — гітара
* Паўло Трыпуць — гітара

## Дыскаграфія

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Chiefs Band у сацыяльнай сетцы «У Кантакце» 
Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты
Фара Вітаўта

* Фара Вітаўта (Горадня)
* Фара Вітаўта (Берасьце)
* Фара Вітаўта (Коўна)
Барсуковіна

**Барсуко́віна** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Борсуковіна*) — лесьнічоўка (солтыства Саколя) ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова. На сёньняшні дзень не зажытая, пэрыядычна выкарыстоўваецца як турыстычная база.

Стаіць на паляне ў Кнышынскай пушчы.

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Барсуковіна прыналежала да гміны Заблудаў Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 10 жыхароў (6 палякаў-каталікоў і 4 праваслаўных расейцаў). Пасьля Другой сусьветнай вайны Барсуковіна была далучаная да гміны Міхалова. З 80-х гадоў 20 ст. выкарыстоўваецца як турыстычная база Турыстычнага кружка студэнтаў Галоўнай школы сельскай гаспадаркі ў Варшаве.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Боўтрыкі

**Бо́ўтрыкі** () — былая вёска ў Польшчы, на рацэ Нараве. Уваходзілі ў склад гміны Міхалова Беластоцкага павету Падляскага ваяводзтва.

Вёску расьсялілі дзеля будаваньня Семяноўскага вадасховішча ў 1982 годзе. На сёньняшні дзень на палях былых Болтрыкаў, на узьбярэжжы вадасховішча, збудавалі лецішчы.

## Назва

Балдарых, Балдрык або Болдэрык (Baldarich, Baldric, Boldericus) і Рыкболт або Рыбальд (Ricbolt, Ribald) — імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -балд- (-болд-, -болт-) (імёны ліцьвінаў Бірыбольд, Румбольд, Рыбалт; германскія імёны Beribald, Rumbold, Ribald) паходзіць ад гоцкага *balth, стараверхненямецкага bald 'сьмелы, адважны', а аснова -рых- (-рык-) (імёны ліцьвінаў Дзітрык, Індрых, Эрык; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны', германскага rikja 'магутны, каралеўскі'.

## Гісторыя

Вёску заснавалі на правым беразе Нарава ў сярэдзіне XVIII ст., а яе першымі жыхарамі былі Васіль і Паўлюк Боўтрыкі. Галоўным заняткам першых жыхароў Боўтрыкаў было пчалярства, а мёд дастаўлялі ў Ялаўскае староства.

Калі ў 1847 годзе ўлады Расейскай імпэрыі ліквідавалі фальварак у Рудні, частку ягонай зямлі раздалі боўтрыцкім мужыкам. У 1857 годзе тут ужо жыло 160 чалавек, але ў выніку эпідэміяў тыфу і халеры ў 1867 годзе засталося толькі 60. Па скасаваньні прыгону і раздачы земляў, колькасьць жыхароў Боўтрыкаў узрасла да 265 у 1910 годзе. Амаль усе жыхары Боўтрыкаў выехалі ў бежанства 1915 годзе, адкуль вярталіся да 1923 году.

У міжваенны пэрыяд Боўтрыкі належалі да гміны Ялаўка Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 году, тут было 185 жыхароў (42 католікі і 143 праваслаўныя, усе былі пагалоўна запісаныя палякамі). Па Другой сусьветнай вайне Боўтрыкі далучылі да гміны Міхалова. У адрозьненьне ад суседніх вёскаў, колькасьсь насельніцтва ў Боўтрыках амаль ня зьнізілася ў паваенныя гады — у 1950 годзе тут жыло 254 чалавекі, а ў 1970 годзе — 252 чалавекі. Жыхары пачалі пакідаць вёску толькі ў час будаваньня Семяноўскага вадасховішча ў 70-я гады XX ст., а канчаткова вёска спыніла існаваньне як населены пункт у 1982 годзе. Пад вадой апынулася канчаткова ў 1988 годзе.

## Насельніцтва
* 1905 год — 250 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Міхалова
Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Азяблы

**Азя́блы** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Озя́блы*) — вёска (солтыства Ляўшы) у Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараджэньня Яна Хрысьціцеля ў Новай Волі) і каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Пачаткі вёскі застаюцца невядомымі, першы раз паяўляецца на мапах канца 19 ст.. У міжваенны пэрыяд Азяблы належалі да гміны Міхалова Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 98 жыхароў (33 каталікі, 60 праваслаўных і 5 уніятаў; палякамі былі запісаныя 40, а беларусамі 58 жыхароў). Увосені 1940 г. жыхары Азяблаў самаарганізавалі калгас, які быў распушчаны немцамі ў 1941 годзе. У 1950 годзе Азяблах пражывала 185 чалавек і з таго моманту колькасьць насельніцтва сыстэматычна падае.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Міхалова
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Багнюкі

**Багнюкі́** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Багнюкі́*) — вёска (солтыства Бандары) у Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

Побач зь вёскай праходзіць ваяводзкая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараджэньня Божай Маці ў Юшковым Грудзе) і каталікі (парафія Перамяненьня Панскага ў Ялаўцы), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Багнюкі былі заснаваныя праўдападобна ў канцы 18 стагодзьдзя на месцы былога фальварку Міраёўшчына. Полі вёскі расшырыліся, калі ўлады ялаўскага стараства скасавалі ў 1847 г. фальварак у Рудні. У час эпідэміяў тыфу і халеры ў палове 19 ст. загінула палова насельніцтва вёскі. У 1911 г. пражывалі тут 111 чалавек, але ўсе выехалі ў бежанства ў Расею ў жніўні 1915 г.. У міжваенны пэрыяд Багнюкі належалі да гміны Ялаўка Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 45 жыхароў (8 каталікоў, 37 праваслаўных; усе былі пагалоўна запісаныя палякамі). Пасьля Другой сусьветнай вайны Багнюкі былі далучаныя да гміны Міхалова. У 1950 г. у Багнюках пражывала 77 чалавек і з таго маменту колькасьць насельніцтва сістэматычна спадае.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Міхалова
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Буды (Беластоцкі павет)

**Бу́ды** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Бу́ды*) — камплекс хутараў (солтыства Цісоўка) ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Узьнясеньня Крыжа Гасподняга ў Ялоўцы) і каталікі (парафія Перамяненьня Панскага ў Ялоўцы), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя

Да 1764 г. у лясох ялоўскага стараства працавалі г.з. буднікі, якія пераарацоўвалі дрэва ў вугаль і смалу, з паказанага году вядома на дазвол на пабудову спэцыяльнай для іх вёскі. Вядома, што пад на пачатку ст. жылі тут 2 сем'і стэльмахаў.

Да 1857 г. вёса раззраслася да 57 жыхароў,  а да Першай сусьветнай вайны да 39 сем'яў. Ажно 36 сем'яў выехала ў бежанства 1915 г..

У міжваенны пэрыяд Буды прыналежалі да гміны Ялоўка  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 192 жыхароў (34 каталікі і 158 праваслаўныя, усе былі пагалоўна запісаныя палякамі).

Пасьля Другой сусьветнай вайны Буды былі далучаныя да гміны Міхалова. Яшчэ ў 1950 г. пражывалі тут 241 жыхары і такая колькасьць утрымалася да 70-х гадоў 20 ст.. З моманту пачатку пабудовы Семяноўскага вадасховішча, жыхары пачалі пакідаць вёску (пераважна выяжджалі ў Беласток, Гайнаўку і Пасёлак Бандары). Абшар цэнтра вёскі знайшоўся пад вадой вадасховішча ў 1988 г. і былая вёска Буды стала камплексам хутароў, якіх не дасягнулі вады вадасховішча.
.

## Зноскі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Кузявічы

Назву **Кузявічы** маюць:

* Кузявічы — вёска ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Кузявічы — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці
Чардаш

**Ча́рдаш** () — вугорскі народны танец. Назоў паходзіць ад  — карчма, шынок.

У Вугоршчыне чардаш танчылі цыганы пад музыку . Пазьней танец распаўсюдзіўся і на суседнія рэгіёны: Ваяводзіну, Славаччыну, Славенію, Харватыю, Трансыльванію і Маравію.

Чардаш — парны танец з характэрнай зьменаю тэмпу. Пачынаючыся з павольнага лірычнага ўступу па коле (*lassu*), пераходзіць у вельмі хуткі, імклівы парны танец у памеры ²/4 або 4/4 (*friska*). Існуюць таксама й іншыя варыяцыі тэмпу: *csárdás*, *sűrű csárdás* і *szökős csárdás*.

Спалучэньне хуткіх і павольных элемэнтаў ставіць высокія патрабаваньні да танцораў. Танец павінен выказваць жарсьць у адрас партнэркі. Жанчыны адзетыя ў традыцыйныя шырокія спадніцы, звычайна ярка-чырвонага колеру, якія падчас кружэньня набываюць характэрную форму.

Пра паходжаньне танца існуюць розныя меркаваньні. Паводле аднае вэрсіі, ягонае паходжаньне можа быць зьвязанае з вугорскім музычным стылем вэрбункашам (ад  — вербаваньне), распаўсюджаным у вугорскай арміі ў XVIII стагодзьдзі. Паводле іншага меркаваньня, чардаш зьявіўся з танца гайдукоў.

З 30-х рокаў XIX стагодзьдзя быў найпапулярнейшым як бальны танец; як народны танец існуе ў Вугоршчыне й цяпер. Да тэматыкі чардашу зьвярталіся ў сваёй творчасьці такія клясычныя кампазытары, як Фэрэнц Ліст, Віторыё Монці, Ёганэс Брамс, Ёган Штраус, Пётар Чайкоўскі, Імрэ Кальман і іншыя.

## Вонкавыя спасылкі

* StreetSwing’s Dance History Archives: Czárdás 

Катэгорыя:Вугорскія народныя танцы
Ціндрушка

**Ці́ндрушка** (, у Ніжнім Ліптаве), **ці́павічка** (, у Верхнім Ліптаве, **ці́пурушка** (, у Зволенскай Слаціне) альбо **ці́пурушкі** (, у Добрай Ніве) — адмена народнага танцу, жаночы адпаведнік одзэмку (скокі вельмі падобныя да одзэмкавых), у невялікіх адрозьненьнях распаўсюджаны ў цэнтральнай Славаччыне, асабліва на поўначы — у Ліптаве.

Адзіночны танец, выконваецца ў двойках, у крыжах ці чацьвёрках. Радзей — групавы і ў выключных выпадках з удзелам хлапцоў. На Ліптаве вядомы зь першай паловы XX стагодзьдзя.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Жаночы одзэмак 
* Андрэй Штэфанічак. Танец «Ціндрушка» 
* Ціндрушка (ціпавічка, ціпурушка). Цэнтар традыцыйнай народнай культуры 

Катэгорыя:Славацкія народныя танцы
Баршчэва (гміна Міхалова)

**Баршчэ́ва** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Баршчэ́во*) — вёска (солтыства Юшковы Груд) у Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, праваслаўныя (прыход Нараджэньня Яна Хрысьціцеля ў Новай Волі). У каталіцкай часткі насельніцтва (парафія Божага Провіду ў Міхалове) пераважна польская нацыянальная ідэнтыфікацыя.

## Гісторыя
Заснаваньне вёскі датуецца пераломам 18 і 19 стагодзьдзяў. Спачатку яна належала непасрэдна да гарадоцкага маёнтку, але ў 1831 г. перайшла пад фальварак у Юльянцы. У 1845 г. пражывалі тут 5 сем’яў, а ў 1864 г. земля была пераданая на ўласнасьць мужыкоў. У міжваенны пэрыяд Баршчэва прыналежала да гміны Міхалова Беластоцкага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 91 жыхароў (14 рымакаталікоў, 1 праваслаўны і 76 уніятаў; усе былі пагалоўна запісаныя палякамі). У 1950 г. у Баршчэве пражывала 141 чалавек і з таго маменту колькасьць насельніцтва сыстэматычна спадае. 

## Крыніцы

Катэгорыя:Гміна Міхалова
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Кітурыкі

**Кіту́рыкі** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Кіту́рыкі*) — вёска (солтыства Ялаўка) ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці каталікі (парафія Перамяненьня Панскага ў Ялаўцы), пераважна польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыі. Невялікую частку складаюць праваслаўыя (прыход Узьнясеньня Крыжа Гасподняга ў Ялаўцы) зь беларускай нацыянальнай ідэтыфікацяй.

## Гісторыя
Вёска была заснаваная на пачатку 16 ст. літоўскімі баярамі, яшчэ да фармальнага заснаваньня ялаўскага стараства, пагэтаму і пазьнейшы час не падлягала пад уладалнікаў фальваркаў у мястэчку. Таму і не захаваліся дакуманты адносна гісторыі вёскі. Вядома, што ў 1895 г. пажывала тут 5 сем’яў: Антона Гарбачэўскага, Язэпа Ігнатовіча, Яна Радзееўскага, Віктара Рудзееўскага і Юльяна Трафоўскага. У міжваенны пэрыяд Кітурыкі прыналежалі да гміны Ялаўка  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 62 жыхароў (54 каталікоў, 7 праваслаўных і 1 габрэй; акрамя габрэя ўсе жыхары былі пагалоўна запісаныя палякамі). У 1946 г. у Кітурыках пражывала 103 чалавек і з таго маменту колькасьць насельніцтва сістэматычна спадае. Пасьля Другой сусьветнай вайны Кітурыкі ўваходзяць у склад гміны Міхалова.

## Крыніцы

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Лейкнір Рэйк’явік

«**Лейкнір**» () — ісьляндзкі футбольны клюб з гораду Рэйк’явіку. Заснаваны ў 1973 годзе.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Спорт у Рэйк’явіку
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1973 годзе
Старыя Кухмы

**Стары́я Ку́хмы** (, на мясцовай беларускай гаворцы: *Ку́хмы Стары́е*) — вёска (солтыства Ціванюкі) ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Міхалова.

Па гістарычных прычынах часта разам з Новымі Кухмамі, Кухмамі-Куцамі, Кухмамі-Петрукамі, Кавалёвым Грудам і Гарбачамі называецца проста Кухмамі.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі этнічныя беларусы, праваслаўныя (Нараджэньня Божай Маці ў Юшковым Грудзе) і каталікі (парафія Божага Провіду ў Міхалове), пераважна з польскай нацыянальнай ідэнтыфікацыяй.

## Гісторыя
Кухмы былі заснаваныя ў самай захадняй частцы Ялаўскай пушчы пад канец 18 ст., няпоўны кілометр ад тарфянага возега Горбач.  На пачатку 19 ст. у засьценках Кухмаў былі заснаваныя новыя прысёлкі: Гарбачоў Груд (пазьнейшыя Гарбачы), Калітнік, Куцаў Кут (пазьнейшыя Кухмы-Куцы) ды Пётраў Груд (пазьнейшыя Кухмы-Петрукі). Ва ўсіх Кухмах у 1857 г. пражывалі 120 жыхары, але пасьля эпідэміяў тыфу і халеры ў 1869 г. былі тут толькі 9 сем'яў (3 у саміх Старых Кухмах). Таксама ў 1869 г. тутэйшыя мужыкі атрымалі асабістую свабоду і землю на ўласнасьць, дзякуючы чаму заснаваліся 2 новыя прысёлкі: Кавалёў Груд ды Новыя Кухмы. У 1911 г. ва ўсіх Кухмах жылі 369 жыхары ў 24 хатах, але ўжо ў 1915 г. 21 сем'яў падалося ў бежанства ў Расею (вярталіся да 1923 г.). У міжваенны пэрыяд Старыя Кухмы прыналежалі да гміны Ялаўка  Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 28 жыхароў (5 каталікоў і 23 праваслаўных; усе былі пагалоўна запісаныя палякамі). У 1950 г. ва ўсіх Кухмах пражывала 316 чалавек і з таго маменту колькасьць насельніцтва сістэматычна спадае. 

## Зноскі

Катэгорыя:Беластоцкі павет
Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Младаст Вяліка Абарска

«**Младаст**» () — басьнійскі футбольны клюб з гораду Вяліка Абарска. Заснаваны ў 1948 годзе.

Катэгорыя:Вяліка Абарска‎
Баранья (мэд’е)

**Баранья** () — мэд’е на поўдні Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Пэч. На поўначы мэд’е ёсьць горы пакрытыя лясамі, на поўдні й усходзе рэльеф раўнінны. Клімат міжземнаморскі зь вялікай колькасьцю сонечных дзён на працягу року. Тут разьмешчана вялікая колькасьць тэрмальных крыніц, 98% усіх вугальных радовішчаў Вугоршчыны. Баранья мяжуе з мэд’е Шомадзь, Тольна, Бач-Кішкун. Паўднёвая мяжа мэд’е праходзіць па рацэ Драва, усходняя — па Дунаі.

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Баранья
Народны танец

**Наро́дныя та́нцы** — танцы, якія маюць усе ці некаторыя з наступных прызнакаў:
* выконваюцца людзьмі без спэцыяльнай падрыхтоўкі, часта пад традыцыйную музыку;
* звычайна не прызначаныя для выступаў на сцэне, хоць пазьней могуць быць пад іх аранжыраваныя;
* традыцыйнае выкананьне пераважае над інавацыйным (хоць з часам традыцыі зьмяняюцца)
* новыя танцоры навучаюцца візуальна ад іншых танцораў.

Сустракаюцца таксама варыянты назваў «этнічны танец» ці «традыцыйны танец», хоць апошні панятак можа ўключаць і цырыманіяльныя танцы. З народных танцаў выйшлі разнастайныя бальныя танцы.

Тэрміны «этнічны» і «традыцыйны» выкарыстоўваюцца, калі неабходна падкрэсьліць культурныя карані танцу. У гэтым сэнсе амаль усе народныя танцы ёсьць этнічнымі. Некаторыя танцы, напрыклад, полька, перайшлі за этнічныя межы і нават мяжу між «народным» і «бальным танцамі», у такім разе этнічныя адрозьненьні падкрэсьліваюцца асобна: чэская полька, нямецкая полька.

Ня ўсе этнічныя танцы ёсьць народнымі; напрыклад, рытуальныя танцы ня лічацца народнымі. Рытуальныя танцы з-за свайго прызначэньня звычайна завуцца «рэлігійнымі».

## Глядзіце таксама
* Беларускі народны танец

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Фальклёр
Ялоўка (гміна)

**Ялоўская гміна** — былая гміна Ваўкавыскага павету Беластоцкага ваяводзтва Польскай Рэспублікі. Сядзіба — мястэчка Ялоўка. Існавала ў 1919—1939 гадах.

## Мінуўшчына

Гміна Ялоўка была створаная яшчэ ў 1919 г. на аснове былой Ялоўскай воласьці Ваўкавыскага павету Гарадзенскай губэрні. Першапачаткова абхоплівала сабою вёскі: Бахуры, Багнюкі, Бандары, Боўтрыкі, Буды, Бярэзіна, Вейкі, Вераб’і, Верхняя Тайніца, Ганчары, Гарбары, Гарбачы, Дольная Тайніца, Дрэчаны, Заляшаны, Зарачаны, Кандраткі, Кітурыкі, Кухмы-Куцы, Кухмы-Петрукі, Леановічы, Навасады, Новая Луплянка, Новыя Кухмы, Нязбодзічы, Падазяраны, Ракаўшчына, Рудня, Рыбакі, Старая Луплянка, Старыя Кухмы, Страшава, Тарасаўка, Ціванюкі,  Цісоўка, Шымкі і Юшковы Груд. У 1922 годзе зь Ялоўскай гміны былі выключаныя вёскі: Боўтрыкі, Багнюкі, Бандары, Верхняя Таніца, Гарбары, Дольная Таніца, Рудня і Рыбакі. Апынуліся яны ў складзе Тарнапольскай гміны. 

Пасьля Другой сусьветнай вайны Ялоўская гміна была ліквідавана і ў большай частцы ўключаная ў склад Міхалоўскай гміны. Паўночна-заходняя частка былой гміны Ялоўка адыйшла ў склад Гарадоцкай гміны, а самыя ўсходнія вёскі, якія адыйшлі ў 1944 г. у склад БССР, знаходзяцца ў складзе Нязбодзіцкага сельсавету Сьвіслацкага раёну.

## Насельніцтва
Паводле вынікаў перапісу 1921 року насельніцтва гміны складала 6662 чалавекі, у гміне пражывала 68 (1,02%) беларусаў, 6547 (98,27%) палякаў, 41 (0,61%) габрэй, 3 расейцы, 2 летувісы і 1 украінец (выніку перапісу былі фальсіфікаваныя, каб выказаць магчыма вялікую колькасьць палякаў). 47,7% (3178) жыхароў гміны былі праваслаўнымі, 43,37% (2889) каталікамі, 8,86% (590) юдаістамі, 0,07% (5) пратэстантамі.

## Глядзіце таксама
* Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польскай Рэспублікі (1918—1939)
* Беластоцкае ваяводзтва

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Беларусі
Катэгорыя:Былыя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі Польшчы
Катэгорыя:Беластоцкае ваяводзтва (1919—1939)
Кубак Ліхтэнштайну па футболе

**Кубак Ліхтэнштайну па футболе** — штогадовы кубак Ліхтэнштайну, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы і ладзіцца Ліхтэнштайнскім футбольным зьвязам. У спаборніцтве прымаюць удзел 17 камандаў, зь іх 7 асноўных клюбаў і 10 рэзэрвовых. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1945 годзе. 

Паколькі ў Ліхтэнштайне няма нацыянальнай лігі, Кубак Ліхтэнштайну ёсьць адзіным нацыянальным футбольным спаборніцтвам у краіне. У краіне налічваецца толькі сем клубаў, усе зь якіх гістарычна спаборнічаюць у розыгрышах чэмпіянату Швайцарыі. Такім чынам, нацыянальны кубкавы турнір сёньня ёсьць адзіным спосабам для Ліхтэнштайну быць прадстаўленым у эўрапейскіх футбольных клюбных спаборніцтвах, паколькі клюбы краіны ня могуць кваліфікавацца ў эўрапейскія спаборніцтвы праз швайцарскую сыстэму ліг. Пераможца турніру атрымлівае права на ўдзел у Лізе канфэрэнцыяў. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца «Вадуц», які выйграваў спаборніцтва 51 раз.

## Пераможцы
* Вадуц — 51 раз
* Бальцэрс — 11
* Трызэн — 8
* Эшэн-Маўрэн — 5
* Шаан — 3

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Ліхтэнштайнскі футбол
Ліхтэнштайн
Д’ёр-Мошан-Шопран (мэд’е)

**Д’ёр-Мошан-Шопран** () — мэд’е на паўночным захадзе Вугоршчыны ў Заходне-задунайскім краі, адміністрацыйны цэнтар — места Д’ёр. На поўначы мэд’е мяжуе з Аўстрыяй і Славаччынай, на ўсходзе мяжуе з мэд’е Комарам-Эстэргам. На поўдню — з мэд’е Вашам і Вэспрэмам.

## Вонкавыя спасылкі
Зала (мэд’е)

**Зала** () — мэд’е на захадзе Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Залаэгерсэг. Мэд’е мяжуе са Славеніяй і Харватыяй на захадзе, і з мэд’е Ваш, Вэспрэм і Шомадзь на поўначы, паўночным усходзе й паўднёвым усходзе адпаведна. На ўсходзе мэд’е знаходзіцца возера Балатон.

## Вонкавыя спасылкі
Новаапостальская царква

**Новаапо́стальская царква́** —  дэнамінацыя, якая вылучылася з  ў Нямеччыне ў 1863 року ў выніку схізмы. У канцы XIX стагодзьдзя дзейнічала таксама ў Нідэрляндах.

Асноўнымі ідэямі новаапостальскага вучэньня ёсьць  і другое прышэсьце. Большасьць астатніх дактрынаў супадаюць з хрысьціянскімі, найболей з пратэстанцкімі (асабліва літургія), у той час як герархія і арганізацыя параўнальная з рыма-каталіцкай царквой.

Новаапостальская царква лічыць сябе ўзноўленай прадаўжальніцай раньняе царквы, а сваіх лідараў — наступнікамі дванаццаці апосталаў. У пэўных аспэктах гэтае вучаньне падобнае да рэстаўрацыянізму.

## Вонкавыя спасылкі
* Новаапостальская царква ў Беларусі 
* Міжнародная бачына Новаапостальскай царквы 

Катэгорыя:Ірвінгіянства
Катэгорыя:Прэміленіялізм
Катэгорыя:Пратэстанцкія дэнамінацыі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1863 годзе
Тольна (мэд’е)

**Тольна** () — мэд’е ў Паўднёва-Задунайскім краю Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Сэксард. Мяжуе з мэд’е Баранья на поўдні й паўднёвым захадзе, з мэд’е Шомадзь — на захадзе, з Бач-Кішкунам — на ўсходзе й з мэд’е Фэер — на поўначы. Праз мэд’е працякае рака Дунай. Тольна — адзінае мэд’е Вугоршчыны, якое існуе ў амаль нязьмененых межах з XI стагодзьдзя.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Тольна
Комарам-Эстэргам (мэд’е)

**Комарам-Эстэргам** () — мэд’е ў Цэнтральна-задунайскім краю Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Татабанья. На поўначы мэд’е мяжуе са Славаччынай (Нітранскі край), на ўсходзе мяжуе з мэд’е Пэшт. З поўдню мяжуе з мэд’е Фэер, на паўднёвым захадзе — з мэд’е Вэспрэм і на захадзе мяжуе з мэд’е Д’ёр-Мошан-Шопран.

Мэд’е Комарам-Эстэргам утварылася пасьля Першай сусьветнай вайны ў выніку аб’яднаньня абласьцей Комарам і Эстэргам. З часоў Другой сусьветнай вайны да 1990 р. медье называлася Комарам. У склад мэд’е ўваходзяць 7 раёнаў.

## Вонкавыя спасылкі
Ваш (мэд’е)

**Ваш** () — мэд’е на захадзе Вугоршчыны, адміністрацыйны цэнтар — места Сомбатхэй. Мэд’е мяжуе з Аўстрыяй і Славеніяй. Таксама Ваш мяжуе з мэд’е Д’ёр-Мошан-Шопран, Вэспрэм і Зала.
Вэспрэм (мэд’е)

**Вэспрэм** () — мэд’е на захадзе Вугоршчыны ў Цэнтральна-Задунайскім краю, адміністрацыйны цэнтар — места Вэспрэм. Мэд’е Вэспрэм мяжуе з Ваш, Д’ёр-Мошан-Шопран, Комарам-Эстэргам, Фэер, Шомадзь і Зала. На поўдні мэд’е знаходзіцца возера Балатон. Вэспрэм быў заснаваны ў XI стагодзьдзі. Апошнія тэрытарыяльныя зьмены былі зробленыя ў 1950 року.
Рудкі (неадназначнасьць)

Назву **Рудкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Рудкі — былая вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Рудкі — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці

### [[Польшча]]
*  () — вёска Куяўска-Паморскага ваяводзтва
*  () — вёска Мазавецкага ваяводзтва

### [[Украіна]]
* Рудкі — горад у Львоўскай вобласьці
*  — сяло ў Гусяцінскім раёне Тарнопальскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Руда
* Рудава
* Рудакі
* Рудакова
* Рудаўка
* Рудка
* Руды
Humphrey B. Bear

**Humphrey B. Bear** (вымаўляецца «Гамфры Б Беар», з ангельскай — мядзьведзь Гамфры) — дзіцячы сэрыял на аўстралійскім тэлебачаньні і імя галоўнага пэрсанажа гэтага сэрыялу. Гэты пэрсанаж — адзін з самых папулярных на аўстралійскім тэлебачаньні. Першая сэрыя была паказаная на канале Adelaide’s NWS-9 у 1965 годзе. Ролю Гамфры выконваў актор Edwin Duryea, сапраўднае імя якога ніколі не выкрывалася.

## Крыніцы

Катэгорыя:Выдуманыя жывёлы
Катэгорыя:Дзіцячыя тэлесэрыялы
Сусьветны дзень чакаляды

**Сусьве́тны дзень чакаля́ды** () — сьвята, якое адзначаецца шторок 11 ліпеня, акрамя таго існуе яшчэ адзін сусьветны дзень чакаляды, яго адзначаюць 4 верасьня.

## Гісторыя й сьвяткаваньне
Бацькаўшчынай Сусьветнага дня чакаляды лічыцца Францыя. Менавіта французы ў 1995 року паклалі пачатак гэтага сьвята. Гэта маладое сьвята даволі хутка атрымала вядомасьць у Францыі, акрамя таго сьвята шырока адзначаецца ў Нямеччыне, Італіі, Швайцарыі й іншых краінах, як унутры Эўрапейскага зьвязу, так і за яго межамі.

### Нацыянальныя дні чакаляды
Нароўні з Усясьветным днём чакаляды існуюць і іншыя, менш глябальныя, але ня менш салодкія даты, прысьвечаныя гэтаму прадукту. Так, у Злучаных Штатах, акрамя Сусьветнага дня чакаляды, шторок адзначаюць яшчэ два агульнанацыянальныя «чакалядныя дні»: 7 ліпеня й 28 кастрычніка.

Катэгорыя:Ліпеньскія сьвяты
Катэгорыя:Неафіцыйныя сьвяты
Катэгорыя:Шакаляд
Голўэй Юнайтэд

«**Голўэй Юнайтэд**» — ірляндзкі футбольны клюб з гораду Голўэю. Заснаваны ў 2013 годзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Голўэй‎
Петравац (футбольны клюб)

«**Петравац**» — чарнагорскі футбольны клюб з гораду Петравацу. Заснаваны ў 1969 годзе. Уладальнік Кубка Чарнагорыі (2009).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Петравац
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1969 годзе
Кубак Паўночнай Македоніі па футболе

**Кубак Македоніі па футболе** () — штогадовы кубак Паўночнай Македоніі, які праходзіць у фармаце алімпійскай сыстэмы. У спаборніцтве прымаюць удзел 32 каманды. Першы розыгрыш быў праведзены ў 1992 годзе пасьля таго як у выніку распаду Югаславіі былі скасаваныя агульнаюгаслаўскія спаборніцтвы. Найбольш пасьпяховым клюбам уважаецца «Вардар», які выйграваў спаборніцтва 6 разоў.

## Пераможцы
* Вардар — 6 разоў
* Работнічкі — 4
* Слога Югамагнат, Сылекс, Македонія Гёрчэ Петраў — 3
* Тэтэкс, Пелістэр, Шкендыя — 2
* Пабеда, Цементарніца-55, Мэталюрг, Башкімі, Рэнова, Акадэмія Пандзеў, Тыквеш — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Паўночнамакедонскі футбол
Паўночная Македонія
Бона (канал)

**Бо́на** — мэліярацыйны канал у Берасьцейскай вобласьці Беларусі, левая прытока Мухаўцу. Даўжыня складае 34 км. Канал зьяўляецца найстаражытнейшай падобнай пабудовай на тэрыторыі Беларусі. Пачынаецца за 2 км ад вёскі Заор’е Маларыцкага раёну, працякае па Кобрынскім раёне і ўпадае ў раку Мухавец у Кобрыні.

## Мінуўшчына
Пабудова каналу была распачатая на загад уласьніцы Кобрынскай эканоміі каралевы польскай і вялікай княгіні літоўскай Боны Сфорцы. З 1550-х рокаў Бона пачала актыўную дзейнасьць па правядзеньні маштабнай аграрнай рэформы на належных ёй землях. У хадзе рэформы, што атрымала назоў валочная памера, праводзіліся абмер земляў і падзел іх на стандартныя надзелы — валокі. Апроч таго, праводзілася рэвізія, у хадзе якой былі сабраныя зьвесткі пра стан земляў.

Правядзеньне зямельнай рэформы, засяленьне раней неабжытых земляў зрабілі неабходным правядзеньне работ па мэліярацыі. Акрамя пабудовы каналу, названага ў гонар Боны, ёй была прадпрынятая таксама спроба асушэньня балота на поўдзень ад Кобрыню, а таксама, паводле некаторых зьвестак, будаўніцтва іншага каналу — ад Пінскага замку да вёскі Стытычава (за 5 км ад Пінску), дзе знаходзілася вялакакняская рэзыдэнцыя.

У 1939—1940 роках канал быў працягнуты ад вёскі Хідры да вёскі Заор’е.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Каналы Беларусі
Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Кобрынскі раён
Тэрэза Мігалікава

**Тэ́рэза Мі́галікава** (;  2 чэрвеня 1998, Топальчаны, Славаччына) — славацкая тэнісістка. Чэмпіёнка Аўстраліі 2015 року ў дзявочым разрадзе.

## Кар’ера

У 2014 Мігалікава дайшла да парнага дзявочага фіналу на Адкрытым чэмпіянаце ЗША, гуляючы ў пары зь беларускай Верай Лапко.

У складзе юніёрскай зборнай дайшла да фіналу кубку Фэдэрацыі, дзе саступілі зборнай ЗША.

У 2015 року Мігалікава ізноў выступала на адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі ў пары зь Верай Лапко. Тут яны саступілі ў чвэрцьфінале будучым пераможцам — Мірыям Каладзеевай і Маркеце Вандроўшавай. Аднак Тэрэза Мігалікава выйграла адзіночны разрад, стаўшы юніёрскай чэмпіёнкай Аўстраліі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Профіль  на бачыне Кубка фэдэрацыяў

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Топальчанах
Катэгорыя:Славацкія тэнісісткі
Шомадзь (мэд’е)

**Шомадзь** () — мэд’е на поўднёвым захадзе Вугоршчыны ў Паўднёва-Задунайскім краю, адміністрацыйны цэнтар — места Капашвар. Мэд’е Шомадзь мяжуе з мэд’е Зала, Вэспрэм, Тольна, Баранья й Фэер. На паўднёвым захадзе — дзяржаўная мяжа з Харватыяй. На поўначы мэд’е месьціцца возера Балатон, па якім праходзіць мяжа паміж Шомадзьдзю й Вэспрэмам.

## Вонкавыя спасылкі
Вера Лапко

**Ве́ра Лапко́** ( 29 верасьня 1998 году, Менск, Беларусь) — беларуская тэнісістка. Пераможца юніёрскага адкрытага чэмпіянату Аўстраліі (2016).

## Кар’ера
У 2014 року Лапко выйшла ў фінал Адкрытага чэмпіянату ЗША сярод дзяўчынаў, гуляючы ў пары са славачкай Тэрэзай Мігалікавай. 30 студзеня 2016 году ў фінале юніёрскага адкрытага чэмпіянату Аўстраліі перамагла Тэрэзу Мігалікаву.

У Кубку Фэдэрацыі Вера Лапко мае паказьнік перамогаў/паразаў 3-0.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Беларускія тэнісісткі
Віхор

**Віхо́р** — атмасфэрнае ўтварэньне з кругазваротным рухам паветра вакол пэўнай восі (цыклён, тромб, тарнада, сьмерч).


Катэгорыя:Аэрадынаміка
Катэгорыя:Надвор’е
Freel

**Freel** () — украінскі рэпэр з Кіева. Першы альбом рэпэра — «Я боюся Чебурашку» (2007). Выступаў у Кіеве, Чаркасах ды ў Львове.

## Дыскаграфія

### Альбомы
* «Я боюся Чебурашку» (2007)
* «Врубайся!» (2009)
* «Новий альбом» (2015)

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка ў сетцы Ютуб
* Афіцыйная старонка ў сетцы SoundCloud.com

Катэгорыя:Украінскія музыкі
Супэрліга чэмпіянату Альбаніі па футболе

**Супэрліга** — найвышэйшы дывізіён сыстэмы футбольных лігаў Альбаніі. У спаборніцтве ўдзельнічаюць 10 клюбаў. Пасьля кожнага сэзону два клюбы, які занялі апошнія месцы, пераводзяцца ў першы дывізіён, а іх месца займаюць дзьве найлепшыя каманды першага дывізіёну. Дзейным чэмпіёнам зьяўляецца клюб «Эгнатыя».

## Чэмпіёны
* Тырана — 26 тытулаў
* Дынама Тырана — 18
* Партызані Тырана — 17
* Влазьнія Шкодэр — 9
* Скендэрбэў Корча — 8
* Эльбасані, Тэўта Дурэс, Эгнатыя Рагажына — 2
* Флямуртары Влёра, Кукес — 1

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

Катэгорыя:Чэмпіянат Альбаніі па футболе
Штафлік і Спагетка

**«Штафлік і Спагетка»** () — чэхаславацкі анімацыйны сэрыял рэжысэра Вацлава Бэдржыха, сцэнарысткі Алены Мункавай і прадусара Здэнка Сьметаны. Галоўныя героі — два стылізаваныя сабакі Штафлік і Спагетка, трэцім галоўным героем стала варона (крумкач).

## Апісаньне
«Штафлік і Спагетка» пачынаў трансьлявацца як калыханка для дзетак на Чэхаславацкім тэлебачаньні ў 1971 року. Складаецца з 39 сэрыяў у трох сэзонах. Першыя 13 сэрыяў, сфільмаваныя ў 1969—1971 роках, — чорна-белыя; другія 13 сэрыяў — 1988 — каляровыя; трэція 13 сэрыяў зьнятыя ў 2014 року. Галоўныя героі — два стылізаваныя сабакі Штафлік і Спагетка, трэцім галоўным героем стала варона (крумкач).

У 2000 року па сэрыяле выдадзеная кніга аўтаркі Алены Мункавай.

## Сьпіс сэрыяў

# Jak Štaflík a Špagetka přišli o boudu
# Jak Štaflík a Špagetka nemohli usnout
# Jak Štaflík a Špagetka začali stavět dům
# Jak Štaflík a Špagetka zdili
# Jak se Štaflík a Špagetka opalovali
# Jak Štaflík a Špagetka dělali střechu
# Jak Štaflík a Špagetka malovali
# Jak Štaflík a Špagetka stěhovali
# Jak se Štaflík a Špagetka zařizovali
# Jak si Štaflík a Špagetka dělali zahrádku
# Jak Štaflík a Špagetka vařili
# Jak si Štaflík a Špagetka hráli
# Jak Štaflík a Špagetka letěli na výlet
# Správný tón
# Namaluj si sám
# Mistři tance
# Vášnivý čtenář
# Chůvy
# Proutkaři
# Rybáři
# Divadlo
# Šachy
# Sportovci
# Stavebnice
# Fofografové
# Konečně dobrý skutek
# Siláci
# Letecký den
# Marodi
# Velké koupání
# Soutěž krásy
# Velký úklid
# Výlet balonem
# Psí dostihy
# Mokré dopoledne
# Výlet na hrad
# Sochaři
# Psí škola
# Vánoční pohoda

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Чэхаславацкая фільмавая база зьвестак 
* Фільмавая база зьвестак 
* «Штафлік і Спагетка»  на Kinobox.cz

Катэгорыя:Чэскія мультфільмы
Катэгорыя:Выдуманыя сабакі
Катэгорыя:Выдуманыя дуэты
Катэгорыя:Фільмы на чэскай мове
Дзяніс Галенка

**Дзяні́с Гале́нка** ( 13 чэрвеня 1996 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпраму».

## Кар’ера
Футболам пачаў займацца яшчэ юнаком у магілёўскай СДЮШАР №7. Пазьней перабраўся ў структуру «Гомля». У 2015 годзе футбаліст пачаў выступаць за дублюючы склад гомельскага клюбу. За асноўную каманду дэбютаваў 11 ліпеня 2015 году ў матчы супраць бабруйскай «Белшыны», выйшаўшы на замену на 70 хвіліне. Пад канец сэзону пачаў часьцей падцягвацца да гульняў з асноўнай камандай. У сваім дэбютным сэзоне згуляў у 5 матчах ва ўсіх турнірах.

У сакавіку 2016 году далучыўся да «Гомельчыгункатрансу», дзе адразу замацаваўся ў першай адзінаццатцы каманды. Дэбют гульца прыпаў на матч супраць «Слоніму». У ліпені 2018 году падпісаў кантракт з бабруйскай «Белшынай». Першым матчам за новую каманду стаў выступ у Кубку Беларусі супраць гарадзенскага «Нёмана», дзе адзначыўся голам. У 2019 годзе страціў месца ў асноўным складзе каманды. У выніку ў жніўні далучыўся да наваполацкага «Нафтану». У красавіку 2021 году далучыўся да другалігавага «Паперпраму», зь якім прасунуўся ў Першую лігу.

Па заканчэньні сэзону 2023 году гулец узяў паўзу ў кар’еры, каб прайсьці паглыблены мэдычны агляд. Улетку 2024 году вярнуўся ў табар гамельчукоў.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Сяргей Кавалюк

**Сярге́й Кавалю́к** ( 7 студзеня 1980 году) — колішні беларускі футбаліст, паўабаронца. Ягоны сын Кірыл таксама стаў футбалістам.

## Кар’ера
Выхаванец берасьцейскай СДЮШАР-5. Выступаў за рэзэрвовыя каманды берасьцейскага «Дынама», а з 2002 году трывала замацаваўся ў асноўным складзе. У 2005 годзе гуляў у Першай лізе за «Граніт» і «Баранавічы», а з 2006 году зноў гуляў у элітным дывізіёне за гарадзенскі «Нёман», берасьцейскае «Дынама» і жодзінскае «Тарпэда». Пасьля 2010 году гуляў пераважна ў Першай лізе, пераможцам якой стаў у сэзоне 2012 году разам з магілёўскім «Дняпром». У другой палове 2011 году выступаў за клюб «Крэсовія» (Семятычы) з пятай польскай лігі.

Узімку 2015 году спрабаваў вярнуцца ў элітны дывізіён, але прагляд у берасьцейскім «Дынама» скончыўся безвынікова. У хуткім часе апынуўся ў складзе «Ліды» і ў лютым 2015 году падпісаў з гэтым клюбам кантракт. У складзе лідзкага клюбу быў адным зь лідэраў, шмат у чым дзякуючы Кавалюку лідзкі клюб апынуўся ў верхніх радках табліцы Першай лігі.

У чэрвені 2015 году знаходзіўся на праглядзе ў гарадзенскім «Нёмане», у выніку 10 ліпеня падпісаў кантракт з клюбам. У складзе «Нёмана» замацаваўся на пазыцыі атакуючага паўабаронцы. У студзені 2016 году падоўжыў кантракт з гарадзенцамі на найбліжэйшы сэзон, аднак у ліпені скасаваў кантракт і перайшоў у «Граніт». Быў капітанам мікашэвіцкага клюбу, у 13 матчах забіў 3 галы, але ня здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу.

У лютым 2017 году стала вядома, што Сяргей стаў гульцом «Смалявічаў-СТІ». Дапамог смалявіцкаму клюбу паводле вынікаў сэзону 2017 году выйсьці ў Найвышэйшую лігу. У студзені 2018 году вярнуўся ў «Ліду». У ліпені 2018 году завяршыў прафэсійную кар’еру і перайшоў на трэнэрскую працу ў акадэмію берасьцейскага «Дынама». У жніўні 2018 году быў таксама заяўлены за каманду «Рух» у Другой лізе і дапамог ёй атрымаць перамогу ў турніры. У сэзоне 2019 году трапіў у заяўку «Руху» ў Першай лізе, аднак на полі не зьяўляўся.

У пачатку 2020 году далучыўся да клюбу «Дынама-Берасьце-1960» з Другой лігі, які на наступны год быў перайменаваны ў «Маларыту». Гуляў у камандзе да канца сэзона 2021 году.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце «Нёману»
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Берасьці
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Спарыш

**Спары́ш** — ганчарны выраб. Гліняная пасудзіна з 2-х ці 3-х гаршкоў (зрэдку і сальніцы) аднолькавага ці рознага памеру, змацаваных ручкай (да гаршкоў рабіліся накрыўкі). У спарышах насілі ежу на поле ў сенакос ці жніво.

## Вонкавыя спасылкі
* Слоўнік.орг

Катэгорыя:Ганчарства
Катэгорыя:Посуд
Катэгорыя:Этнаграфія