Астэрыск (зорачка)

**Астэры́ск** ці **зо́рачка** &nbsp;— друкарскі сымбаль. Назва *астэрыск* ад позьнелацінскага *asteriscus*, ад старажытнагрэцкага *astστερίσκος*, *asteriskos*, . Сымбаль названы так таму, што нагадвае выяву зоркі.

## Гісторыя

Астэрыск ўжо выкарыстоўваўся ў якасьці сымбаля на наскальных малюнках ледніковага пэрыяду. Існуе таксама двухтысячагадовы герогліф, які выкарыстоўваецца Арыстархам Самафракійскім пад назвай «зорачкі», які ён выкарыстаў пры карэктуры гамэраўскай паэзіі, каб адзначыць дубляваныя радкі . Вядома, што Арыґен таксама выкарыстаў зорачкі для абазначэньня прапушчаных радкоў на іўрыце ў сваёй Гэксапле. З часам форма зорачкі зьмянілася, але яе значэньне як сымбаля, які выкарыстоўваецца для выпраўленьня дэфэктаў, засталося ранейшым.

У Сярэднявеччы зорачка выкарыстоўвалася для падкрэсьленьня пэўнай часткі тэксту, часта зьвязваючы гэтыя часткі тэксту з камэнтаром на палях. Аднак зорачка выкарыстоўвалася не заўсёды.

Адна з гіпотэз паходжаньня зорачкі заключаецца ў тым, што яна паходзіць ад шумэрскага герогліфа 5000-гадовай даўніны *дзінгір*&nbsp;— 𒀭&nbsp;— хоць гэтая гіпотэза, напэўна, заснавана толькі на зьнешнім выглядзе.

## Выкарыстаньне
### Традыцыйнае выкарыстаньне
* ⟨*⟩ традыцыйна выкарыстоўваецца як сымбаль *зноскі* ці *заўвагі*.
* Тры зорачкі выкарыстоўваюцца паміж разьдзеламі тэксту.
** існуе таксама й знак для гэтага&nbsp;— *[[Астэрызм (тыпаграфіка)|астэрызм]]*&nbsp;— ⁂
* Зоркамі замяняецца будзь-якое места ў творы, якому аўтар не надаў назву.
* Зоркамі замяняецца таксама год, імя.

«У месьце М*******, у 19** годзе, ** кастрычніка…»

* З дапамогай астэрыска робіцца цэнзура словаў, напрыклад: «дрэннаеслова» будзе
** дрэн****лова
** д**********а
** д***********
** ************

### У [[Матэматыка|матэматыцы]]
* Астэрыскам пазначаецца двуместный апэратар скруткі.
* Прэфіксным астэрыскам пазначаецца *аднамесны лінейны апэратар Ходжа*.
* Надрадковай зорачкай часта пазначаюць усякага роду дваістыя й спалучаныя абʼекты.
* Надрадковы зорачка ў запісе рэгулярных мностваў азначае апэрацыю ітэрацыі: A^* = \lbrace\lambda\rbrace \cup A \cup (A\cdot A) \cup (A\cdot A\cdot A) \cup\dots\lambda тут пазначанае пустое слова, а кропка&nbsp;— апэрацыя канкатэнацыі.
* Часам можа азначаць транспанаваньне матрыцы.

### У Інтэрнэце
У Інтэрнэце зорачкай часта зацэнзурваецца лаянка, напрыклад «*ды пайшоў ты ******» і гэтак далей. Таксама гэты мэтад цэнзураваньня лаянкі ўжываецца й на тэлебачаньні.

У розных чатах астэрыск азначае *карэкцыю слова*. Часьцяў за ўсё гэты мэтад ужываюць для карэкцыі артаграфічных памылак, дапушчаных у папярэднім паведамленьні. З прычыны немагчымасьці адрэдагаваць адпраўленае суразмоўцу паведамленьне ў многіх падобных мэсэнджэраў гэты мэтад карэкцыі няправільна напісанага слова вельмі шырока распаўсюджаны.
: Пішу арыул пра гісторыю Беларусі: *артыкул
Таксама, дзеяньні, апісаныя ў першай альбо трэцяй асобе ў чатах вылучаюцца зорачкамі з двух бакоў.
: Дабрывечар! *махае рукой* Як маесься?

## Падобныя сымбалі
Стандарт *Unicode* зьмяшчае мноства сымбаляў, падобных на зорачкі, параўнаньне якіх прыведзена ў табліцы ніжэй (сымбалі будуць адлюстроўвацца па-рознаму ў розных браўзэрах і шрыфтах.) Прычына, па якой іх шмат, заключаецца галоўным чынам у рашэньні ўключыць у Юнікод ўвесь знакавы шрыфт *Zapf Dingbats*.

* клясычныя пяці-, шасьці- канцовыя:
** *
** ∗
** ✱
** ﹡
** ＊
** ✲
* іншыя:
** ⁎
** ٭
** ※
** ✻
** ✺
** ⁑
** ⧆
** ⁂
** ❃ і г. д.

## Глядзіце таксама
* Астэрызм (тыпаграфіка)
* Тыпаграфіка

## Крыніцы

Катэгорыя: друкарскія знакі