Менская міжнародная кніжная выстава-кірмаш

**Ме́нская міжнаро́дная кні́жная выста́ва-кірма́ш** (ММКВК) — штогадовы кірмаш Беларусі, заснаваны ў 1994 годзе Міністэрствам інфармацыі Беларусі.

Ад заснаваньня яе штолюты больш як 25 гадоў ладзіць ТАА «Макбел» пад кіраўніцтвам Зьмітра Макарава. У 2006 годзе ўвялі стан пачэснай госьці-краіны. Зь 2008 году наведваньне зрабілі бясплатным для ўсіх. Зь 2015 году праходзіць у Нацыянальным выстаўным комплексе «БелЭкспа» па праспэкце Пераможцаў, д. 14. Пачэснымі гасьцямі былі: Расея (2006, 2013, 2020), Украіна (2007), Ізраіль (2008), Казахстан (2009), Францыя (2010), Нямеччына (2011), Вэнэсуэла (2012), Кітай (2015), Армэнія (2016), Вялікабрытанія (2017), Сэрбія (2018) і ЗША (2019).

## Мінуўшчына
У 1994 годзе на 1-ю Менскую міжнародную кніжную выставу-кірмаш прыехалі выдаўцы з 8 краінаў Усходняй Эўропы. 14 сакавіка 1994 году Савет міністраў Беларусі ўхваліў Пастанову № 145 аб далучэньні Міністэрства інфармацыі Беларусі, якое ладзіла кніжны кірмаш, да складу Міністэрства культуры Беларусі, якое перайменавалі ў Міністэрства культуры і друку і зрабілі арганізатарам кірмашоў наступных гадоў. 24 верасьня 2001 году А. Лукашэнка падпісаў Указ № 516 аб аднаўленьні Міністэрства інфармацыі, у тым ліку ў якасьці арганітара кніжнага кірмашу.

17 лютага 2004 году ў Нацыянальным выстаўным цэнтры «БелЭкспа» па вуліцы Янкі Купалы, д. 27 адчынілася 11-я Менская міжнародная кніжная выстава-кірмаш (ММКВК) «Кнігі Беларусі». Найбольш чынны ўдзел у ёй узялі кнігавыдаўцы зь Беларусі, суседніх Летувы, Расеі і Ўкраіны, а таксама зь Нямеччыны і Славаччыны. 15—17 лютага 2005 году прайшла 12-я ММКВК «Кнігі Беларусі» з удзелам 504-х кнігавыдаўцоў, зь якіх 320 былі беларускімі. Такія дзяржаўныя выдавецтвы Беларусі, як «Мастацкая літаратура», «Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі» і «Беларусь», прадставілі больш як 200 новых кніг. Найбольшыя плошчы сярод прыватных выдавецтваў Беларусі на выставе займалі «Харвэст», «Кніжны дом», «Хэлтан», «Амалфея», «Юніклясык» і «Кавалер Паблішэрз». Выстаўную плошчы кірмашу павялічылі на 300 кв.м да 2000 кв.м. Пры гэтым, пад раздробны гандаль адвялі 1000 кв.м, а сам павільён разьмясьцілі на 2-м паверсе выстаўнога цэнтру. Арганізатарам выставы выступіла Міністэрства інфармацыі Беларусі. Найбольшыя плошчы сярод іншаземных кнігавыдаўцоў займалі расейскія і ўкраінскія. Cярод іншага, свае выданьні прадставілі кнігавыдаўцы 3-х краінаў Азіі — Казахстану, Кітаю і Кыргыстану, а таксама ЗША і 5 іншых краінаў Эўропы — Летувы, Нямеччыны, Славаччыны, Францыі і Швэцыі. Уваход быў бясплатны для дзяцей да 12 гадоў і арганізаваных групаў школьнікаў, інвалідаў і пэнсіянэраў. На конкурсе «Мастак і кніга» за ілюстрацыі да кнігі «Спрэчка анёлаў» Ігар Гардзіёнак атрымаў найвышэйшую адзнаку ў якасьцю дыплёма «Тоеснасьць». 9—12 лютага 2006 году на 13-й ММКВК «Кнігі Беларусі» Міністэрства інфармацыі Беларусі правяло конкурс «Мастак і кніга», на якім перамог Валеры Славук. Мастак атрымаў дыплём 1-й ступені ў намінацыі «Тоеснасьць» за ілюстрацыі да энцыкляпэдыі «Беларускі фальклёр».

### Нацыянальны выстаўны цэнтр «Белэкспа»
6—10 лютага 2008 году ў Нацыянальным выстаўным цэнтры «Белэкспа» адбылася 15-я ММКВК «Кнігі Беларусі» з удзелам выдавецтваў з 20 краінаў. Упершыню ўдзельнічалі выдавецтвы з Вэнэсуэлы, Таджыкістану і Швайцарыі. Выстава працавала зь 10-й да 19-й гадзіны ў будні і да 15:30 у нядзелю. Уваход на кірмаш упершыню зрабілі бясплатным для ўсіх. Пачэснымі гасьцямі выступілі выдавецтвы Ізраілю. 11—15 лютага 2009 году ў 16-й ММКВК «Кнігі Беларусі» ўдзельнічалі выдавецтвы з 25 краінаў. Беларускія выдавецтвы прадставілі «Вялікі гістарычны атляс Рэспублікі Беларусь» і кнігі сэрыі «Бібліятэка Саюзу пісьменьнікаў Беларусі», а таксама альбомы «Белавескае дзіва», «Менск — падарожжа ў часе» і «Адам Міцкевіч на паштоўках 19 — пачатку 20 стагодзьдзя». Адначасна ладзілася фотавыстава Сяргея Плыткевіча «Плянэта Беларусь». Упершыню гасьцямі кірмашу сталі выдавецтвы з такіх 3-х краінаў Азіі, як Азэрбайджан, Іран і Карэя, а таксама з такіх 4-х краінаў Эўропы, як Баўгарыя, Бэльгія, Вугоршчына і Эстонія. Пачэснымі гасьцямі сталі выдавецтвы Казахстану, якія прадставілі кнігі сэрыі «Дружба народаў», «Анталёгія казаскай музыкі» і «Гісторыя казаскай літаратуры».

10—14 лютага 2010 году на 17-й ММКВК пачэснымі гасьцямі сталі выдавецтвы Францыі, якія занялі 204 кв.м плошчы. Дзяржаўныя выдавецтвы Беларусі прадставілі энцыкляпэдыі «Археалёгія Беларусі», «Гісторыя беларускай кнігі», «Лён» і «Прырода Беларусі», шматтомныя зборнікі твораў Максіма Танка і Якуба Коласа, альбомы пра Кобрын і Смаргонь, а таксама фотаспадарожнік па Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі. Падчас выставы кнігі прадавалі без 30%-вай гандлёвай нацэнкі. Найбольш раскупалі альбом з творамі Напалеона Орды па 170 000 рублёў (56 даляраў). У выставе ўдзельнічала 619 выдавецтваў з 26 краінаў. Арганізатарамі кірмашу выступілі Міністэрства інфармацыі Беларусі, Беларуская асацыяцыя кнігавыдаўцоў і кнігараспаўсюднікаў, ААТ «Белкніга» і ТАА «Макбел». 9—13 лютага 2011 году адбылася 18-я ММКВК з удзелам 605 выдавецтваў ад 23-х краінаў. Пачэснымі гасьцямі былі выдавецтвы Нямеччыны. Лік наведніц і наведнікаў перавысіў 50 000 чалавек. 8—12 лютага 2012 году ў НВЦ «БелЭкспа» прайшла 19-я ММКВК з удзелам 600 выдавецтваў больш як 20 краінаў. Пачэснымі гасьцямі былі выдавецтвы Вэнэсуэлы, якія занялі 240 кв.м плошчы. Сярод іншага, свае кнігі асабіста прадставілі замежныя пісьменьніцы і пісьменьнікі — Сынтыя Лорд з ЗША і Алекс Кош з Расеі, украінская фантастка Аксана Панкеева і Аліўе дэ Сальмінак з Францыі.

6—10 лютага 2013 году ў НВЦ «БелЭкспа» адбылася 20-я ММКВК з удзелам звыш 600 выдавецтваў ад 25 краінаў, у тым ліку ўпершыню з Сэрбіі. Свае кнігі асабіста прадставілі такія беларускія пісьменьніцы і пісьменьнікі, як Раіса Баравікова, Анатоль Бутэвіч, Уладзімер Ліпскі, Алесь Марціновіч, Мікола Мятліцкі, Валянціна Паліканіна, Сяргей Тархімёнак, Мікалай Чаргінец і Віктар Шніп. Сярод іншага, на кірмашы прадставілі факсімільнае выданьне Полацкага Эвангельля 2-й паловы ХІІ стагодзьдзя. «Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» паказала 2 альбомы: 1) «Беларусы ў фотаздымках Ісака Сербава. 1911—1912» з больш як 400 фотаздымкамі пра традыцыйную культуру Беларускага Палесься; 2) «Беларусы Масквы 17 ст.» зь ілюстрацыямі тагачасных працаў беларускіх збройнікаў, керамістаў і цесьляроў у Маскве. Амаль 200 выдавецтваў Расеі прадставілі на кірмашы каля 2000 кніг. Звыш 50 выдавецтваў удзельнічала ў выставе ад Украіны.

5—9 лютага 2014 году прайшла 21-я ММКВК, у межах якой вярнулі «Дзень бібліятэк» і правялі «Дзень ведаў». Сярод 600 выдавецтваў ад 26 краінаў большасьць прадстаўляла Расею і Ўкраіну, Вялікабрытанію, Італію, Фінляндыю і Швэцыю, а таксама ЗША і Турэччыну. Сярод іншага, на выставе прадставілі факсімільнае выданьне Баркалабаўскага летапісу і «Энцыкляпэдыю беларускага хакею». На кірмаш прыехаў францускі раманіст Патрык Дэвіль і такія францускія пісьменьнікі, як Аліўе Балазюк, Сэдрык Гра, Жан-Батыст Дзюфур і Ален Флешэр. На кірмашы прадставілі і 1-ы том 4-томніка «Нарысы гісторыі культуры Беларусі». Уладзімер Ліхадзедаў паказаў на кірмашы выставу афортаў, кніг і паштовак «У пошуках страчанага», паводле матэрыялаў якіх выдаў 14 гістарычных кніг. Цана арэнды за 1 кв.м на кірмашы складала 240 эўра. За 5 дзён працы кірмаш наведалі звыш 55 000 чалавек. Пры гэтым, на ёй сустрэчы з чытачамі правялі амэрыканскі мастак коміксаў Джон Элдэр і пісьменьніца Сьвятлана Алексіевіч.

### На праспэкце Пераможцаў

11—15 лютага 2015 году на 22-ю ММКВК прыехала каля 400 выдаўцоў з 28 краінаў. Яе ўпершыню правялі ў выстаўным комплексе па праспэкце Пераможцаў, д. 14. Пачэснымі гасьцямі сталі 45 выдавецтваў Кітаю, якія занялі каля 400 кв.м плошчы і прадставілі звыш 5000 кніг. На кірмашы падпісалі Мэмарандум аб узаемных перакладах выданьняў літаратурных твораў Беларусі і Кітаю ў 2015—2020 гадах. Каля 40 пісьменьнікаў з 16 краінаў правялі сымпозіюм «Пісьменьнік і час». Сярод іншых, кірмаш наведаў расейскі пісьменьнік Міхаіл Велер. Упершыню на выставу прыехалі выдаўцы Бразыліі. На нацыянальным конкурсе «Мастацтва кнігі» ў намінацыі «Трыюмф» перамог фотальбом «Беларусь замкавая». Ад Францыі кірмаш наведалі перакладніца Сафі Бэнэш, дзіцячыя пісьменьнікі Жан-Філіп Ару-Віньё і Ціматэ дэ Фамбэль, паэт Марк Саньёль і кніжны ілюстратар Дамінік Карбасон. 22-я Менская кніжная выстава прыцягнула каля 35 000 наведніц і наведнікаў. Яе арганізатарамі былі Міністэрства інфармацыі Беларусі і Менскі гарадзкі выканаўчы камітэт. Кніжны кірмаш сталі праводзіць у іншым будынку, бо ранейшы НВЦ «БелЭкспа» на вуліцы Янкі Купалы вызначылі пад знос, які адбыўся ў 2017 годзе.

10—14 лютага 2016 году 23-я ММКВК прайшла з удзелам кнігавыдаўцоў з 29 краінаў. Пачэснымі гасьцямі выступілі выдаўцы Армэніі. Галоўную ўзнагароду ў намінацыі «Трыюмф» 55-га Нацыянальнага конкурсу «Мастацтва кнігі» атрымала выдавецтва «Мастацкая літаратура» за кнігу «Ўладзімер Мулявін. Сэрцам і думамі». Каля 300 выдавецтваў прадставілі: 1) 11 краінаў Азіі — Азэрбайджан, Армэнія, Ізраіль, Казахстан, Кітай, Кыргыстан, Паўднёвая Карэя, Сырыя, Таджыкістан і Турэччына; 2) 2 краіны Паўднёвай Амэрыкі — Вэнэсуэла і Эквадор, 3) 2 краіны Паўночнай Амэрыкі — ЗША і Куба; 4) 11 краінаў Эўропы — Летува, Польшча, Расея і Ўкраіна, а таксама Вялікабрытанія, Нямеччына, Фінляндыя, Францыя, Чэхія, Швайцарыя і Швэцыя. Сярод іншых, наведнікам кірмашу стаў старшыня Савету Рэспублікі Нацсходу Беларусі Міхаіл Мясьніковіч. Агулам кірмаш прыцягнуў 40 000 наведнікаў.

8—12 лютага 2017 году на 24-й ММКВК пачэснымі гасьцямі былі выдавецтвы Вялікабрытаніі. Найбольшыя плошчы на кірмашы занялі выдавецтвы Расеі, Нямеччыны, Кітаю, Ірану і ЗША. Агулам на кірмашы працавалі выдавецтвы з 31-й краіны, у тым ліку ўпершыню з Грэцыі. У 3-м сымпозіюме «Пісьменьнік і час» узяді ўдзел выдаўцы і пісьменьнікі зь 19 краінаў. Сярод іх былі італьянскі пісьменьнік Карлё Люкарэлі, ангельскі сцэнарыст Эндру Дыксан, фінскі дзіцячы пісьменьнік Ціма Парвэла, каўкаскі пісьменьнік Саліх Гуртуеў і кіраўнік Нацыянальнай бібліятэкі Казахстану Жанат Сейдуманаў. На кірмашы адбылася прэзэнтацыя Беларуская бібліятэкі імя Францішка Скарыны, якая працуе ў Лёндане. Сам кірмаш прысьвячаўся 500-годзьдзю выданьня «Псалтыра» Францішкам Скарынам на старабеларускай мове як пачатку ўсходнеславянскага кнігадрукаваньня. Таксама на кірмашы адбылася сустрэча з польскім фантастам Яраславам Гжэндовічам. Сярод іншага, ТАА «Белгіпс-Эка» прадставіла праект «Кнізе — другое жыцьцё», у ходзе якога зь зялёных кантэйнэраў у Менску сабралі каля 28 000 кніг, якія пасьля сартаваньня перадалі ў лякарні, прытулкі для дзяцей і састарэлых, інтэрнаты і турмы. Гісторык Уладзімер Ліхадзедаў прадставіў друкарскі станок, адноўлены паводле гравюраў XVI стагодзьдзя. На ім надрукавалі 12 асобнікаў Бібліі Скарыны. Галоўнай узнагародай конкурсу «Мастацтва кнігі» ўшанавалі факсімільны 20-томнік «Кніжная спадчына Скарыны», падрыхтаваны Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі. Бібліятэкі Ангельшчыны перадалі на кірмашы электронныя копіі выданьняў Скарыны. Наведвальнасьць кірмашу склала каля 60 000 чалавек.

 
28 лютага — 4 сакавіка 2018 году правялі 25-ю ММКВК, на якой пачэснымі гасьцямі сталі выдавецтвы Сэрбіі. Па выніку конкурсу маладых пісьменьніц і пісьменьнікаў прадставілі зборнік «Першацьвет». Выдавецтва «Мастацкая літаратура» адкрыла новую сэрыю «Час ХХІ» фэнтэзійнай кнігай Станіславы Ўмец «Сэрца Сакры». Таксама па-беларуску прадставілі «Энцыкляпэдыю Кітаю». Сярод іншага, паказалі выдадзены ў Беларусі зборнік сучаснай сэрбскай паэзіі «Залаты воз», кнігу Нявены Віташэвіч-Чэкліч «Чырвоныя кветкі Косава поля», зборнік «Беларусы пра Сэрбію і Югаславію», падборкі беларускай паэзіі ў сэрбскім часопсіе «Повелья» і сэрбскіх выпускаў часопісаў «Маладосьць», «Полымя», «Нёман» і газэты «Літаратура і мастацтва». Зладзілі сустрэчы сэрбскі пісьменьнік Горан Петравіч і перакладніца Даяна Лазарэвіч, якая пераклала на сэрбскую зборнік Максіма Багдановіча «Вянок». Удзельнікамі кірмашу сталі 360 выдавецтваў ад 32-х краінаў. Сымпозіюм «Пісьменьнік і час» прыцягнуў 50 удзельнікаў, сярод якіх было 34 пісьменьнікі з 21-й краіны. Міністар інфармацыі Беларусі Алесь Карлюкевіч уручыў Галоўную ўзнагароду конкурсу «Мастацтва кнігі» ў намінацыі «Трыюмф» за кнігу «Сусьветная спадчына Францыска Скарыны». Гэтую ўзнагароду ў выглядзе «Залатога фаліянта» атрымалі кіраўнік выдавецтва «Беларуская энцыкляпыдыя імя Петруся Броўкі» Ўладзімер Андрыевіч, мастачка-дызайнэрка Алена Сітайла і кіраўнік Паліграфкамбінату імя Якуба Коласа Ігар Маланяк, якія працавалі над выданьнем.

6—10 лютага 2019 году арганізатарамі 26-1 ММКВК выступілі Міністэрства інфармацыі Беларусі, Менскі гарвыканкам і Саюз пісьменьнікаў Беларусі. Суарганізатарамі сталі ААТ «Белкніга» і ТАА «Макбел», а таксама 3 ведамствы: Міністэрства адукацыі Беларусі, Міністэрства замежных справаў Беларусі і Міністэрства культуры Беларусі. На выставе зладзілі экспазыцыю «Друкарскі двор XVI стагодзьдзя». Пачэснымі гасьцямі былі выдавецтвы ЗША. Агулам удзел бралі выдавецтвы з 35 краінаў. Пяты сымпозіюм «Пісьменьнік і час» сабраў звыш 50 пісьменьнікаў з 25 краінаў. На выставе паказалі «Малую падарожную кніжыцу» Францішка Скарыны 1522 году. Людміла Рублеўская прадставіла 5-ю кнігу «Авантур Пранціша Вырвіча» — «Авантуры Вырвіча з банды Чорнага Доктара». Украінская пісьменьніца Ірына Данеўская прадставіла беларускі пераклад свайго гістарычнага раману «Багуслаў Радзівіл. Нямецкі прынц зь Вялікага Княства Літоўскага», які выканала Натальля Бабіна для выдавецтва Андрэя Янушкевіча. Агулам удзельнікамі кірмашу сталі 439 выдавецтваў, зь іх 162 (37 %) замежныя. На прэзэнтацыю сваіх кніг прыехалі расейскія пісьменьнікі Максім Макарычаў і Мікалай Даўгаполаў, а таксама перакладнік Максім Замшаў. У дзень адкрыцьця кірмашу міністар інфармацыі Беларусі Алесь Карлюкевіч адзначыў: «Доля кніг, надрукаваных у Расейскай Фэдэрацыі, сёньня складае больш за 70 % беларускага кніжнага рынку». На кірмаш прыехалі італьянскі паэт-песеньнік Дамэніко Лякашулі і нарвэскі пісьменьнік-ілюстратар Стыян Холе. Выдавецтва «Беларуская навука» прадставіла 1-ы том 5-томніка «Гісторыя беларускай дзяржаўнасьці», «Белкартаграфія» прэзэнтавала «Вялікі гістарычны атляс Беларусі», а «Мастацкая літаратура» — кнігі сэрыі «Сто вершаў». За 5 дзён працы кірмаш прыцягнуў звыш 61 000 наведніц і наведнікаў. Найбольш прадаваным выданьнем стаў 5-томнік твораў Сьвятланы Алексіевіч на беларускай мове.

5—9 лютага 2020 году на 27-й ММКВК пачэснымі гасьцямі былі выдавецтвы Расеі. Удзел у 6-м сымпозіюме «Пісьменьнік і час» узялі пісьменьніцы і пісьменьнікі з 29 краінаў, у тым ліку зь: 1) 10 краінаў Азіі — Азэрбайджану, Грузіі, Ізраілю, Індыі, Казахстану, Кітаю, Манголіі, Таджыкістану, Туркмэністану, Турэччыны і Ўзбэкістану; 2) 19 краінаў Эўропы — Беларусі, суседніх Латвіі, Летувы, Польшчы, Расеі і Ўкраіны, а таксама Баўгарыі, Вугоршчыны, Вялікабрытаніі, Гішпаніі, Італіі, Малдовы, Мальты, Нямеччыны, Партугаліі, Славаччыны, Сэрбіі і Францыі. З 31-й краіны на кірмаш прыехала 386 выдавецтваў. На ім выступілі амэрыканскі пісьменьнік Дуглас Мак і расейскія пісьменьніцы Аляксандра Марыніна ды Тацяна Ўсьцінава. «Мастацкая літаратура» прадставіла 25-томны збор твораў Уладзімера Караткевіча. Цюменскі дабрачынны фонд «Адраджэньне Табольска» прэзэнтаваў 2-томнік «Беларусы ў Сыбіры». «Янушкевіч» прапаноўваў беларускі пераклад кнігі «Гары Потэр і філязофскі камень». Паэт Уладзімер Някляеў прадставіў кнігу «Зьнічы каханьня». Таксама беларускія выдавецтвы паказалі кнігу «Традыцыі сувэрэннай Беларусі», раман Ірыны Данеўскай «Багуслаў Радзівіл. Генэрал караля» і «Смак беларускай кухні», зборнік сучаснага беларускага пісьменства «Мая Радзіма» і фотапраект Вячаслава Цыдзіка «Бачу Беларусь такой». «Залаты фаліянт» і дыплём імя Францішка на 59-м конкурсе «Мастацтва кнігі» ў намінацыі «Трыюмф» атрымаў Дзяніс Раманюк за кнігу «Беларусь. Храм і краявід». Упершыню гэтую ўзнагароду атрымаў прыватны выдавец. Навуковым рэдактарам кнігі выступіў гісторык архітэктуры Сяргей Харэўскі. Найлепшым ілюстратарам прызналі Ўладзімера Даўгялу, дызайнэрам — Уладзімера Лукашыка, а фотамастаком Андрэя Шчукіна. Выдавецтва «Адукацыя і выхаваньне» і рэдакцыя часопіса «Пачатковая школа» зладзілі 5-ы Рэспубліканскі конкурс «Творчасьць маладых пэдагогаў». Дыплём 1-й ступені ў намінацыі «Працуем у беларускамоўнай школе» здабыла настаўніца гімназіі Асіпавічаў Хрысьціна Булычова за ўрок «Гукі “т” і “ц” і іх абазначэньне на пісьме» для 2-й клясы.
[thumb|260пкс|справа|[Кацярына Хадасевіч-Лісавая са сваімі творамі. Аўтограф-сесія, XXXI Мінская міжнародная кніжная выстава-кірмаш.]]
18—21 лютага 2021 году зладзілі 28-ю ММКВК з удзелам 281-го выдавецтва толькі ад 20 краінаў праз пандэмію каронавіруснай інфэкцыі. Па 50 выдавецтваў прыехала ад Беларусі і Расеі. «Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі» прадставіла фотаальбомы «Акварэлія. Беларускі акварэльны жывапіс» і «Зямля і неба Фэрдынанда Рушчыца» з сэрыі «Мастакі зямлі беларускай», а таксама пэрсанальныя энцыкляпэдыі «Кірыл Мазураў. Пра што маўчаў час», «Надзея Грэкава. Міхаіл Малінін. Час памятаць» і «Уладзімер Караткевіч». Упершыню кірмаш наведаў старшыня ўраду Беларусі Раман Галоўчанка, які заявіў: «мы бачым выдатныя кнігі, якія выдаюцца і на беларускай мове тарыжамі 1-1,5 тыс. экзэмпляраў. Такім чынам, мы забясьпечваем разнастайнасць літаратуры для дзяцей». Сярод іншага, пасьмяротна прадставілі кнігу Алеся Гародні «Варта на Райне». Кацярына Хадасевіч-Лісавая прэзэнтавала адразу 3 свае кнігі «Палёт на Вухуцію», «Знаёмцеся — Падабайка» і «Жахліўчык». Таксама на кірмашы прадставілі па-беларуску раман Віктара Марціновіча «Рэвалюцыя» і кнігу Алеся Паплаўскага «Гульні з нулявымі сумамі», апавяданьне зь якой атрымала ўзнагароду «Залаты апостраф». Наведвальнасьць кірмашу склала каля 36 000 чалавек. Галоўную ўзнагароду конкурсу «Мастацтва кнігі» атрымала кніга «Храм-помнік зямлі беларускай». Сталічнае аддзяленьне Саюзу пісьменьнікаў Беларусі паказала анталёгію маладой паэзіі «Мы — маладыя» з твораў 166 паэтак і паэтаў.

23—27 сакавіка 2022 году ў выстаўным цэнтры «БелЭкспа» прайшоў 29-ы кірмаш. Міністэрства інфармацыі Беларусі 2-і год запар правяло конкурс «ЛітАп» сярод 200 заявак на пісьменьніцкія пачынаньні ў выглядзе малюнкаў, прэзэнтацыяў і рукапісаў. Сярод іх 12 творцаў дайшлі да фіналу з расповедамі пра будучыя кнігі. Выдавецкі дом «Зьвязда» прадставіў 109-ю кнігу Міхася Пазьнякова «Голас». Выдавецтва «Мастацкая літаратура» паказала аповесьць Галіны Пярун «Закаханы скідзень» пра каханьне падлеткаў. Выдавецтва «Беларусь» прасоўвала кнігу 15-гадовага Ільлі Набздорава «Трэйдынг і іншыя цуды» пра заробак з дому. У 61-м конкурсе «Мастацтва кнігі» ўзялі ўдзел 35 выдавецтваў. «Залаты фаліянт» і Ганаровы дыплём імя Францыска Скарыны за перамогу ў ім атрымала выдавецтва «Адукацыя і выхаваньне». Найлепшай ілюстратаркай прызналі Лізавету Пастушэнку з малюнкі ў кнізе «Жоўты бусел», якая ўбачыла сьвет у выдавецтве «Народная асьвета». Найлепшым дызайнэрам стаў Міхаіл Далідаў за нізку кніг «Народная бібліятэка» выдавецтва «Мастацкая літаратура».

## Крытыка
14 студзеня 2019 году намесьнік міністра інфармацыі Беларусі Ігар Бузоўскі прадставіў праграму 26-й Менскай міжнароднай кніжнай выставы-кірмашу і заявіў: «Мы хочам сабраць мірны танк з кніг. 75 гадоў мы спакойна жывём, працуем і ствараем кнігі. Кожны ахвочы можа прыняць удзел у зборы гэтага танка. А затым кнігі, з якіх ён будзе складацца, мы перададзім у дзіцячыя і мэдычныя ўстановы, зацікаўленыя ў папаўненьні сваіх бібліятэк». 5 лютага 2019 году начальніца ўправы выдавецкай і паліграфічнай дзейнасьці Мініфарму Беларусі Алена Паўлава паведаміла, што «гэтая (прапанова) не была падтрыманая аргкамітэтам». Паўлава адзначыла, што замест гэтага для выставы падрыхтавалі вялікія літары «Беларусь», у якіх будуць стаяць кнігі, бо «вырашылі, што гэта бліжэй да выставы, да кніг».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
** Фотаздымкі з XXVII ММКВК // 8 лютага 2020 г.
* 
** ММКВК (дадатак «Рэй») // 2 лютага 2019 г.
* 
* 

Катэгорыя:Культура Менску
Катэгорыя:Кірмашы
Катэгорыя:Міжнародныя выставы
Катэгорыя:Выдавецкая справа
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе