open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Юлія Рыцікава

**Юлія Сяргееўна Ры́цікава** (у дзявоцтве **Дурэ́йка**; 8 верасьня 1986, Смаргонь) — беларуская баскетбалістка. Выступала за нацыянальныя каманды сваёй краіны ўсіх узроўняў: ад юніёраў да дарослых. Гуляе на пазыцыі лёгкага форвард. Майстар спорту Беларусі міжнароднай клясы.

## Жыцьцяпіс
Дэбютавала ў нацыянальнай зборнай у 2005 годзе. Сэзон 2007—2008 практычна цалкам быў прапушчаны з-за траўмы.

Чэмпіёнка рэгулярнага сэзону Poland-PLKK-2010. Бронзавая прызэрка жаночай Балтыйскай лігі 2011 году.

Чэмпіёнка Беларусі 2011, 2016, пераможца Кубку Беларусі 2015 году, пераможца Кубку Эўропы 2011/2012.

Увайшла ў склад беларускай каманды на Алімпійскіх гульнях 2016 у Рыю-дэ-Жанэйру.

## Сям’я
16 ліпеня 2011 году ўзяла шлюб з Аляксеем Рыцікавым. 15 ліпеня 2013 году ў Менску нарадзіла сына.

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на Fiba.com
* Профіль на Fibaeurope.com
* Профіль на Eurobasket.com
* Пачаткоўцы сэзону 2011/2012 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Смаргоні
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісткі
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты і баскетбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
Лёгкая атлетыка на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году

**Спаборніцтвы па [[лёгкая атлетыка|лёгкай атлетыцы]] на [[Летнія Алімпійскія гульні 2016 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году]]** праходзілі з 12 па 21 жніўня. Спаборніцтвы адбываліся на Алімпійскім стадыёне імя Жуана Авэланжа. Былі разыграныя 47 камплектаў мэдалёў.

## Узнагароды

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2016 году
2016
Сынхроннае плаваньне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году

**Спаборніцтвы па [[сынхроннае плаваньне|сынхронным плаваньні]] на [[Летнія Алімпійскія гульні 2016 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году]]** праходзілі з 14 па 19 жніўня. Спаборніцтвы адбываліся ў Водным цэнтры імя Марыі Ленк. Былі разыграныя 2 камплекты мэдалёў: сярод жаночых дуэтаў і жаночых камандаў.

## Узнагароды

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2016 году
2016
Натальля Трафімава

**Натальля Трафімава** ( 16 чэрвеня 1979 году, Менск) — прафэсійная беларуская баскетбалістка. Гуляла на пазыцыі лёгкага форварду. З пачатку 2017 году — трэнэр Нацыянальнай зборнай Беларусі. Найлепшы трэнэр Беларусі 2018 году.

## Жыцьцяпіс
Баскетболам пачала займацца ў 1993 годзе ў менскай СДЮШАР-10. Выступала за команды: РВАР (Менск, 1995-97), «Гарызонт» (Менск, 1997-99), «Лончнасьць» (Ольштын, Польшча, 1999—2003), «Стары Бровар АЗС» (Познань, Польшча, 2003-04), «Вісла» (Кракаў, Польшча, 2004—2008), «Утэкс РОВ» (Рыбнік, Польшча, 2008-09), CCC (Палкавіцэ, Польшча 2009-11), «ЛКС Сымэнс АГД» (Лодзь, Польшча, 2011-12).

З 2015 году галоўны трэнэр клюбу «Гарызонт» (Менск). Працягвае выступаць за клюб.

Чэмпіёнка Беларусі (1997-99) і Польшчы (2006-07), срэбраны прызэр чэмпіянату Беларусі (1996) і Польшчы (2004-05).

## Нацыянальная зборная
Была капітанам нацыянальнай зборнай. Удзельніца Алімпійскіх гульняў у Пэкіне і Рыю-дэ-Жанэйру.

З пачатку 2017 году прызначана галоўным трэнэрам нацыянальнай зборнай. Пад кіраўніцтвам Натальлі Трафімавай зборная гуляла ня вельмі ўдала, прайграла шмат і афіцыйных, і таварыскіх матчаў. У жніўні 2017 году зьявілася інфармацыя, што Трафімава рыхтуецца стаць маці і можа пакінуць пасаду трэнэра.

## Узнагароды
* Бронзавы мэдаль чэмпіянату Эўропы ў 2007
* 3 залатых мэдалі чэмпіянату Польшчы (2006, 2007, 2008)
* 3 срэбраныя мэдалі чэмпіянату Польшчы (2004, 2005, 2011)
* 4 месца на Алімпійскіх гульнях у Пэкіне, 2008
* 4 месца на чэмпіянаце сьвету ў 2010 годзе
* 4 месца на чэмпіянаце Эўропы ў 2009 годзе

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка Натальлі Трафімавай на сайце ФІБА

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісткі
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты і баскетбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Беларускія баскетбольныя трэнэры
Аляксандар Пузевіч

**Алякса́ндар Пузе́віч** (нарадзіўся 2 жніўня 1995 году) — беларускі футбаліст, абаронца салігорскага «Партызана».

## Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў складзе жодзінскага «Тарпэда-БелАЗ», дзе выступаў за дубль. У ліпені 2016 году быў аддадзены ў арэнду бабруйскай «Белшыне», у складзе якой 31 ліпеня дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць «Крумкачоў» (1:2). У далейшым зрэдку выходзіў на замену, выступаючы за дубль бабруйчанаў. Паводле вынікаў сэзону 2016 году «Белшына» страціла месца ў Найвышэйшай лізе.

У пачатку 2017 году праходзіў прагляд у наваполацкім «Нафтане», але беспасьпяхова. У сакавіку 2017 году стаў гульцом «Смаргоні». У лістападзе таго ж году пакінуў смаргонскі клюб. У пачатку 2018 году выправіўся на прагляд у «Смалявічы» і ў лютым падпісаў кантракт. Аднак, у Найвышэйшай лізе гэтак і не згуляў за каманду, выступаючы толькі за дубль, і ў ліпені перабраўся ў мікашэвіцкі «Граніт», дзе стаў гульцом асновы.

Сэзон 2019 году пачаў у складзе «Баранавічаў», аднак у жніўні пакінуў каманду, астатнюю частку сэзону правёў у мар’інагорскай «Вікторыі». У пачатку 2020 году далучыўся да петрыкаўскага «Шахцёра», дзе гуляў да ліпеня. У 2021 годзе стаў гульцом салігорскага «Партызана».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Салігорску
Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Белшына» Бабруйск
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Смаргонь»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Граніт» Мікашэвічы
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Баранавічы»
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Вікторыя» Мар’іна Горка
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Шахцёр» Петрыкаў
Катэгорыя:Футбалісты клюбу «Партызан» Салігорск
Вольга Зюзькова

**Вольга Зюзькова** ( 14 чэрвеня 1983 году) — прафэсійная беларуская баскетбалістка. Іграе на пазыцыі атакуючай абаронцы. Гуляе за баскетбольны клюб «Цмокі-Менск».

## Нацыянальная зборная
Гуляла за Беларусь на чэмпіянаце сьвету 2014 году. Удзельніца Алімпійскіх гульняў у Рыё-дэ-Жанэйра.

## Асабістае жыцьцё
У 2013 годзе нарадзіла сына. Яе муж, мэнэджар баскетбольнага клюбу «Цмокі-Менск».

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія баскетбалісткі
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты і баскетбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Атакавальны абаронца

**Атакавальны абаро́нца** (другі нумар) — пазыцыя гульца ў баскетбольнай камандзе. Гульцы гэтага тыпу зазвычай вельмі хуткія, спрытныя, валодаюць высокім скачком і ростам прыкладна 190—200 см (але ёсьць і ніжэйшыя). Атакуючы абаронца абавязкова павінен выдатна кідаць мяч зь сярэдняй і далёкай адлегласьці і мець хуткі дрыблінг. Галоўнаю мэтаю 2-га нумару зьяўляецца набор пунктаў, некаторыя зь іх могуць выступаць гульнёвым (камбогард) ці лёгкім форвардам (свынгмэн).

## Гульцы
* Майкл Джордан — *(#23 Chicago Bulls)
* [[Рэджы Мілер]] — *(#31 Indiana Pacers)*
* [[Клайд Дрэкслер]] — *(#22 Blazers, Rockets)*
* [[Оскар Робэртсан]] — *(#1 Bucks)*
* [[Джэры Ўэст]] — *(#44 LA Lakers)*
* [[Алан Г’юстан]] — *(#20 New York Knicks)*
* [[Кобі Браянт]] — *(#24 LA Lakers)*
* [[Вінс Картэр]] — *(#25 Dallas Maverics)*
* [[Рэй Ален]] — *(#34 Miami Heat)*
* [[Ману Жынабілі]] — *(#20 SA Spurs)*
* [[Трэйсі Макгрэдзі]] — *(#1 Detroit Pistons)*
* [[Дуэйн Ўэйд]] — *(#3 Miami Heat)*
* [[Бэн Гордан]] — *(#7 Detroit Pistons)''

## Крыніцы

## Літаратура
* The Basketball Handbook (pg 15) (2004). Lee H. Rose 

Катэгорыя:Пазыцыі ў баскетболе
Іван Жосткін

**Іван Жосткін** ( 8 траўня 1991 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпраму».

## Кар’ера
Выхаванец гомельскага футболу. З 2008 году пачаў выступаць за дубль «Гомля». Паводле вынікаў сэзону 2009 году «Гомель» страціў месца ў Найвышэйшай лізе і магчымасьць выстаўляць каманду ў турнір дублёраў, таму Іван далучыўся да фарм-клюбу «Гомель-2», які спаборнічаў у Другой лізе. Сэзон 2011 году правёў у арэндзе ў першалігавым ДБК, пасьля чаго, пакінуўшы «Гомель», выступаў за першалігавыя «Хімік» і «Ведрыч-97».

У 2014 годзе перайшоў у «Гомельчыгункатранс», дзе быў адным з асноўных гульцоў дружыны. Дапамог камандзе пасьпяхова распачаць сэзон 2016 году, калі яна апынулася сярод лідэраў Першай лігі. У ліпені 2016 году поруч з аднаклюбнікам Кірылам Шрэйтарам далучыўся да бабруйскай «Белшыны», у складзе якой 31 ліпеня дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць «Крумкачоў» (1:2). У далейшым замацаваўся ў першай адзінаццатцы бабруйчанаў, але ня здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу.

У студзені 2017 году прыбыў на прагляд у «Гомель», зь якім у выніку пагадніўся наконт працоўнай дамовы. Пачынаў сэзон у стартавым складзе на пазыцыі правага паўабаронцы, але ў другой палове сэзону страціў месца ў складзе. У лютым 2018 году падоўжыў кантракт з гамельчукамі. У сэзоне 2018 году ўсьцяж зьяўляўся на полі, часьцей выходзячы на замену. У сьнежні 2018 году падоўжыў пагадненьне з гомельскім клюбам на наступны сэзон. Сэзон 2019 году пачынаў гульцом запасу, аднак хутка вярнуў месца ў пачатковым складзе. У сьнежні 2019 году падоўжыў кантракт з «Гомлем». У сэзоне 2020 году дапамог «Гомлю» вярнуцца ў Найвышэйшую лігу, дзе пачынаў сэзон у якасьці гульца асноўнага складу, пазьней пачаў пераважна выходзіць на замену. У студзені 2021 году па заканчэньні кантракту зышоў з гомельскага клюбу.

У студзені 2021 году пачаў трэнавацца з магілёўскім «Дняпром» і ў лютым падпісаў зь ім кантракт. Пачынаў сэзон у стартавым складзе магілёўцаў, але пазьней часам выходзіціў замену ці навогул заставаўся на лаўцы рэзэрвовых. У студзені 2022 году пакінуў «Дняпро», пасьля чаго некаторы час рыхтаваўся з «Гомлем», але неўзабаве быў аб’яўлены гульцом гомельскага «Лякаматыву», дзе замацаваўся ў якасьці гульца першай адзінаццатцы, стаўшы капітанам каманды. У студзені 2023 году падоўжыў кантракт з гомельскім клюбам. У студзені 2024 году зноў падоўжыў пагадненьне зь «Лякаматывам». На пачатку 2025 году стаў футбалістам гомельскага «Паперпраму».

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Генрык Дэмбінскі (1908—1941)

**Ге́нрык Дэмбі́нскі** (30 ліпеня 1908, Іркуцк, Расейская імпэрыя — 12 жніўня 1941, Ганцавічы, Берасьцейская вобласьць) — палітычны дзяяч, публіцыст.

## Біяграфія
Пасьля 1918 жыў у Ашмянах. У пачатку 1930-х гадоў вывучаў філязофію і права ў Віленскім унівэрсытэце. Падчас вучобы ў 1927—1932 гадах быў сябрам Асацыяцыі студэнтаў-каталікоў «Адраджэньне». Узначальваў групу студэнцкай лявіцы «Фронт». У 1935 адзін з заснавальнікаў і рэдактараў газэты «Poprostu». Удзельнік Антыфашысцкага кангрэса дзеячаў культуры 1936 у Львове. У 1937 годзе ён далучыўся да Польскай сацыялістычнай партыі. У той жа год асуджаны польскімі ўладамі на 4 гады турмы. Пасьля далучэньня Заходняй Беларусі да БССР працаваў інспэктарам раённага аддзелу народнай асьветы.

Расстраляны нямецкімі ўладамі на вакзале ў Ганцавічах, дзе цяпер устаноўлены памятны знак.

Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі
Катэгорыя:Палітыкі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Трыятлён на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году

**Спаборніцтвы па [[трыятлён]]е на [[Летнія Алімпійскія гульні 2016 году|летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году]]** праходзілі 18 (мужчыны) і 20 (жанчыны) жніўня. Спаборніцтвы адбываліся ў Форце Капакабана. Былі разыграныя два камплекты мэдалёў: індывідуальныя ў мужчынаў і жанчын.

## Узнагароды

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Летнія Алімпійскія гульні 2016 году
2016
Уладзімер Самсонаў

**Уладзімер Самсонаў**:
* Уладзімер Самсонаў — Герой Савецкага Саюзу.
* Уладзімер Самсонаў — Герой Савецкага Саюзу.
* Уладзімер Самсонаў — савецкі навуковец.
* Уладзімер Самсонаў — савецкі рэжысэр.
* Уладзімер Самсонаў — беларускі спартовец.
Уладзіслаў Ганчароў

**Уладзісла́ў Але́гавіч Ганчаро́ў** (нар.  году, Віцебск, Віцебская вобласьць, Беларусь) — беларускі скакун на батуце. Майстар спорту Беларусі міжнароднай клясы. Алімпійскі чэмпіён 2016 году, срэбраны і бронзавы прызэр чэмпіянатаў сьвету 2014 і 2015 гадоў, чэмпіён Эўропы 2014 году, срэбраны прызэр Эўрапейскіх гульняў 2015 году.

## Жыцьцяпіс
На Чэмпіянаце сьвету 2013 году ў асабістых спаборніцтвах заняў 8-е месца, у сынхронных скачках — 6-е месца.

Срэбраны прызэр Эўрапейскіх гульняў 2015 году ў Баку ў асабістых і сынхронных скачках. У тым жа годзе на Чэмпіянаце сьвету ў Одэнсэ стаў срэбраным прызэрам у індывідуальных і сынхронных скачках і бронзавым у камандных спаборніцтвах.

На Чэмпіянаце Эўропы 2014 году ў Гімарайншы заваяваў золата ў індывідуальных спаборніцтвах і бронзу ў камандных спаборніцтвах, у сынхронных скачках заняў пятае месца. У тым жа годзе на Чэмпіянаце сьвету ў Дэйтона-Біч стаў срэбраным прызэрам у сынхронных скачках і бронзавым у індывідуальных спаборніцтвах.

На чэмпіянаце Эўропы 2016 году ў Вальядалідзе заваяваў золата ў асабістых і сынхронных скачках і срэбра ў камандных спаборніцтвах. У тым жа годзе дэбютаваў на летніх Алімпійскіх гульнях у Рыё-дэ-Жанэйра, дзе 13 жніўня ў індывідуальных скачках з адзнакай 61,745 балу заваяваў першы залаты мэдаль Беларусі на гэтых Гульнях.

## Асабістае жыцьцё
Зьяўляецца студэнтам катэдры гімнастыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту фізычнай культуры.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Уладзіслаў Ганчароў: пяць фактаў пра алімпійскага чэмпіёна і яго чароўную дзяўчыну, Наша Ніва, 13.08.2-16

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Віцебску
Катэгорыя:Скакуны на батуце Беларусі
Катэгорыя:Беларускія гімнасты і гімнасткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Гімнасты і гімнасткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы па скачках на батуце
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
Маладэчанскі завод мэталаканструкцыяў

**«Маладэчанскі завод мэталаканструкцыяў»** (МЗМК) — найбольшы ў Эўропе завод будаўнічых матэрыялаў з мэталу, заснаваны ў сьнежні 1968 г. у Маладэчне (Менская вобласьць, Беларусь). На 2015 г. прадпрыемства мела звыш 560 прыладаў абсталяваньня магутнасьцю звыш 30 тыс. тонаў мэталаканструкцыяў за год. Асноўным абсталяваньнем былі: 1) пракатны стан магутнасьцю звыш 110 тыс. тонаў за год для выпуску гнутазварных профіляў квадратнага і прастакутнага сячэньня, электразварных трубаў і гнутых швэлераў; 2) пракатная лінія магутнасьцю звыш 40 тыс. тонаў за год для вырабу сталёвых ліставых гнутых профіляў з трапэцыяпадобнымі гофрамі з ацынкавана-афарбаванай сталі (профнасьціл); 3) аўтаматычная лінія вытворчасьці трохслойных сьценавых і дахавых сэндвіч-панэляў з напаўняльнікам з мінэральнай ваты. У 2012 г. вытворчасьць завода перавысіла спажываньне будаўнічых мэталаканструкцыяў у Беларусі.

З 2000 г. завод быў асноўным пастаўніком мэталаканструкцыяў для шэрагу буйных будынкаў:
* у Беларусі: звыш 2000 вежаў сотавай сувязі па 70 мэтраў вышынёй (2000—2012), Нацыянальная бібліятэка Беларусі (2002—2006),  завод газэтнай паперы (Шклоў, Магілёўская вобл., 2005—2008), Менск-Арэна (2006—2008), Летні амфітэатар (Віцебск, 2007), Менскі цэнтар фрыстайла (2009—2015), «Крычаўцэмэнтнашыфэр» (Магілёўская вобласьць, 2008—2013), Беларускі цэмэнтны завод (Касьцюковічы), «Ваўкавыскцэмэнтнашыфэр» (Гарадзенская вобласьць), завод цынкаваньня (Ліда, Гарадзенская вобл.), 9 лядовых палацаў (Бабруйск, Баранавічы, Берасьце, Віцебск, Ворша, Гомель, Ліда, Маладэчна);
* за мяжой: завод мэталакорду (Ліпецк, Расея), завод паркетнай дошкі (Віньніца, Украіна), завод сухіх сумесяў (Астана, Казахстан), радыёмаякі ў партах Балтыйскага мора (Клайпеда, Летува; Балтыйск, Калінінградзкая вобласьць, Расея), Калінінградзкая ЦЭЦ-2, Сланцаўскі цэмэнтны завод (Ленінградзкая вобласьць, Расея), Іжорскі трубны завод (Пецярбург, 2005), завод «Кірышынафтааргсынтэз» (Ленінградзкая вобл.).

## Крыніцы

Катэгорыя:Маладэчна
Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1966 годзе
Прачысьценская гара

**Прачысьценская гара** (з XIX стагодзьдзя — **Усьпенская гара**) — гістарычная мясцовасьць Віцебску, на высокім левым беразе ракі Дзьвіны. З поўдня абмяжоўваецца ракой Віцьбай, з поўначы — Востра-Спаскай гарой (падзяляліся ярам, які цяпер незаўважны). 

Назву атрымала ад царквы Прачыстай Багародзіцы, вядомай тут з XV стагодзьдзя. 

У XIV—XVI стагодзьдзях Прачысьценская гара была часткай Завіцебнага пасада, пазьней — Узгорскага замка. У XVII стагодзьдзі на Прачысьценскай гары існаваў Багародзіцкі пасад, праходзіла вуліца Багародзіцкая.

У 1992 годзе на Прачысьценскай гары паставілі Крыж у імя Сьвятой Эўфрасіньні Полацкай.

## Крыніцы

Катэгорыя:Віцебск
Тамам Салям

**Тамам Саэб Салям** (, нарадзіўся 13 траўня 1945) — лібанскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм'ер-міністар Лібану з 6 красавіка 2013 году.

## Біяґрафія
Тамам Салям нарадзіўся ў 1945 годзе ў Бэйруце. Быў старэйшым сынам ў сям’і Саэба Саляма, былога прэм’ер-міністра Лібану з 1970 па 1973 год і Тамімы Мардам Бэйк, сырыйкі з Дамаску.

Скончыў «Broummana High» і ўнівэрсытэт Айказян ў Бэйруце.

З 2008 па 2009 гады займаў пасаду міністра культуры.

### Пасаду прэм'ера-міністру
Пасьля адстаўкі Наджыба Мікаты з пасады прэм’ер-міністру Лібану 23 сакавіка 2013 году, пры падтрымцы Наджыба Мікаты, Валіда Джумблята і Альянсу 14 сакавіка, Саляму было даручана фармаваньне ўрада. 6 красавіка 2013 году, пасьля таго, як ён атрымаў 124 галасы з 128 галасоў членаў парлямэнту ў сваю падтрымку, зацьверджаны на пасадзе прэм’ер-міністру.

20 сакавіка 2014 году новы ўрад Лібану атрымаў вотум даверу ў парлямэнце. За прагаласавалі 96 з 101 дэпутатаў, якія прысутнічалі ў зале. Прэм’ер-міністар Тамам Салям падзякаваў парлямэнтарам за выказанае яго ўраду давер, сказаўшы, што

18 красавіка, пасьля сустрэчы з патрыярхам мараніцкай царквы Бішарай Раі, Тамам Салам заявіў, што прэзыдэнцкія выбары ў Лібане «адбудуцца ў вызначаны тэрмін. Для іх правядзеньня 23 красавіка няма ніякіх перашкодаў. Наш абавязак — выканаць гэта народнае патрабаваньне ў адпаведнасьці з канстытуцыяй і дэмакратычнымі традыцыямі».

25 траўня, пасьля заканчэньня тэрміну паўнамоцтваў прэзыдэнта Мішэля Суляймана і бясплённых спробаў абраньня новага, на першай у краіне выканаўчай сэсыі кабінэта міністраў прэм’ер-міністар Тамам Салям сказаў, што ўрад павінен працаваць, каб дапамагчы працэсу абраньня наступнага прэзыдэнта, падкрэсьліўшы, што ўрад ажыцьцяўляе паўнамоцтвы прэзыдэнту з 25 траўня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Прэм’ер-міністры Лібану
Катэгорыя:Прэзыдэнты Лібану
Дар’я Навумава

**Да́р’я Сярге́еўна Наву́мава** ( 26 жніўня 1995 году, вёска Патока, Клічаўскі раён Магілёўскай вобласьці, Беларусь) — беларуская цяжкаатлетка, срэбная алімпійская прызэрка 2016 року ў катэгорыі да 75 кг.

## Жыцьцяпіс
Дар’я Навумава нарадзілася ў вёсцы Патока Клічаўскага раёну. Навучалася ў Слабодзкай базавай школе. Да 10 клясы займалася штурханьнем ядра і кіданьнем дыску, пасьля перайшла ў цяжкую атлетыку. Скончыла Бабруйскую вучэльню алімпійскага рэзэрву. Студэнтка факультэту фізычнага выхаваньня Магілёўскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту імя Аркадзя Куляшова.

Жыве ў Бабруйску.

## Кар’ера
Дэбютавала на міжнароднай арэне ў 2012 року на чэмпіянаце Эўропы сярод юнакоў у катэгорыі да 69 кг. Надалей выступае ў катэгорыі да 75 кг.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на бачыне IWF

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Клічаўскім раёне
Катэгорыя:Беларускія цяжкаатлеты
Катэгорыя:Беларускія цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Беларускія срэбныя алімпійскія мэдалісты
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі — алімпійскія мэдалісты
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
Вадзім Стральцоў

**Вадзі́м Мікала́евіч Стральцо́ў** ( 30 красавіка 1986 году, Магілёў, Беларуская ССР) — беларускі цяжкаатлет. Срэбны алімпійскі прызэр 2016 року ў катэгорыі да 94 кг і чэмпіён сьвету — 2015.

## Кар’ера

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Профіль на бачыне IWF

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёве
Катэгорыя:Беларускія цяжкаатлеты
Катэгорыя:Беларускія цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Беларускія срэбныя алімпійскія мэдалісты
Катэгорыя:Цяжкаатлеты і цяжкаатлеткі — алімпійскія мэдалісты
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
Георгі Сьвірыдаў

**Георгі Васільевіч Сьвірыдаў** (; 16 сьнежня 1915, Фацеж, Курская губэрня, Расейская імпэрыя — 6 студзеня 1998, Масква, Расея) — расейскі кампазытар, піяніст.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і паштовага служачага Васіля Рыгоравіча Сьвірыдава і настаўніцы Эльжбеты Іванаўны. Бацька загінуў у 1919 пад час Грамадзянскай вайны. У 1924 годзе маці з сынам пераехалі ў Курск. Ужо ў пачатковай школе хлопчык пачынае цікавіцца музыкай, навучыўшыся іграць на балалайцы і паступае ў гурток народных інструментаў, а з 1929 па 1932 вучыцца ў музычнай школе Курска. У 1932 па парадзе сваіх педагогаў накіроўваецца ў Ленінград і паступае ў Цэнтральны музычны тэхнікум, цяпер Санкт-Пецярбургскі музычны коледж ім. М. П. Мусаргскага, дзе займаецца па клясе фартэп’яна ў Браўдо І. А. (1896-1970) і вывучае кампазіцыю ў Юдзіна М.А. (1893-1948). У 1936, скончыўшы тэхнікум, паступае ў Ленінградзкую кансерваторыю. Вывучае кампазіцыю ў Разанава П.Б. (1899-1942) і Шастаковіча Дз. Дз. (1906-1975), а ў 1937 прыняты ў Зьвяз Кампазітараў СССР. Адразу па сканчэньні ў 1941 кансерваторыі мабілізаваны і накіраваны ў ваенную вучэльню, аднак па стану здароўя не змок працягнуць вучобы і быў камісаваны. Да 1944 у Навасібірску, затым вярнуўся ў Ленінград, а з 1956 жыў у Маскве. Пачынаючы з гэтага часу творчасьць кампазітара набыла непаўторны аўтарскі стыль, палягаючы ў рэчышчы традыцыйнай расейскай музыкі і спалучаючы музычную мову клясікі з мовамі музыкі народнай і папулярнай. У 1964 годзе стварае адзін з самых вядомых сваіх твораў - саўндтрэк да фільма Басава У.П. (1923-1987) “Завея”, па матывах твораў Пушкіна А.С. (1799-1837), які атрымаў назву “Музычныя ілюстрацыі да аповесьці А. С. Пушкіна “Завея”. У 1968 была напісана першая частка сюіты “Час, наперад” да аднаіменнага фільму Швейцара М. А. (1920-2000), стаўшая вядомым музычным і ідэалягічным брэндам позьняе савецкае пары. З 60-ых гадоў займае пасады ў савецкай наменклатурнай сыстэме - музычнай і прыўладнай. Кампазітар неаднаразова адзначаўся рознымі прэміямі і тытуламі, а ў 1975 - Герой Сацыялістычнай Працы. Тройчы жанаты. Першая жонка - Токарава В. Н., сын Сяргей (1940-1956), другая - Карніенка А. Л., сын Георгі (1948-1997), астатняя жонка Сьвірыдава - Клазер Зльза Густаваўна (1925-1998). Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.

Катэгорыя:Савецкія кампазытары
Сьпіс беларускіх сьцяганосцаў на Алімпійскіх гульнях

**Сьпіс сьцяганосцаў, якія прадстаўлялі Беларусь** на Алімпійскіх гульнях. Сьцяганосцы нясуць нацыянальны сьцяг сваёй краіны на **цырымоніі адкрыцьця** Алімпійскіх гульняў.

## Глядзіце таксама
* Беларусь на Алімпійскіх гульнях

## Вонкавыя спасылкі
* Sports reference 

Катэгорыя:Беларусь на Алімпійскіх гульнях
Беларусь
Джавід Гамзатаў

**Джавід Шакіравіч Гамзатаў** (нарадзіўся 27 сьнежня 1989 году, Кізілюрт, Дагестанская АССР, СССР) — беларускі барэц грэка-рымскага (клясычнага) стылю, прызэр чэмпіянату сьвету (2013), бронзавы прызэр Алімпіяды 2016 году.

## Жыцьцяпіс
Займаўся вольнай барацьбой у ДЮСШ № 1 г. Кізілюрт. Першы трэнэр — Хайбула Хайбулаеў.

У 2006 г. пераехаў ў Беларусь, дзе пачаў займацца ў Аліма Селімава і Маліка Эскендарава.

Жыве ў Гомелі. Навучаецца на юрыдычным факультэце БДУ.

## Дасягненьні
* Бронзавы прызэр чэмпіянату сьвету-2013 у Будапэшце.
* Бронзавы прызэр Унівэрсіяды-2013 у Казані.
* Бронзавы прызэр Алімпіяды ў Рыё-дэ-Жанэйра (2016).

## Крыніцы

Катэгорыя:Беларускія барцы
Катэгорыя:Беларускія барцы на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Хакейная Ліга чэмпіёнаў

**Хакейная Ліга чэмпіёнаў** () — эўрапейскае хакейнае клюбнае спаборніцтва, заснаванае ў 2013 року наўзамен Эўрапейскага трафэю. Ладзіцца пад эгідай Міжнароднай фэдэрацыі хакею на лёдзе (МФХЛ).

## Мінуўшчына
У 2008 року МФХЛ запусьціла турнір з такою самаю назвай да свайго 100-годзьдзя, аднак з прычыны адсутнасьці спонсараў і недасягненьня пагадненьня пра фармат правядзеньня прайшоў толькі адзін сэзон чэмпіянату. 9 сьнежня 2013 року МФХЛ паведаміла, што з наступнага сэзону распачне новую Лігу чэмпіёнаў замест Эўрапейскага трафэю.

Сэзон 2014—2015 року праводзіўся са жніўня 2014 да лютага 2015 рокаў. У ім узялі ўдзел 44 клюбы з 12 краінаў Эўропы, падзеленыя на 11 групаў па 4 клюбы. Пасьля двухколавага турніру 11 пераможцаў групаў плюс пяць найлепшых другіх камандаў трапілі ў плэй-оф, дзе да фіналу пераможца вызначаўся па суме двух матчаў, а фінал складаўся з адзінае гульні. Першай чэмпіёнкай стала швэдзкая каманда «Люлеа», якая перамагла ў фінале «Фрэлюнду».

У сэзоне 2015—2016 рокаў колькасьць клюбаў была павялічаная да 48, падзеленыя на 16 групаў па 3 ў кожнай. Па дзьве найлепшыя каманды выходзілі ў 1/16 фіналу. Адно зь месцаў у гэтым розыгрышы атрымаў гарадзенскі «Нёман» як уладальнік Кантынэнтальнага кубка па хакеі. Пераможцай другога сэзону стала швэдзкая «Фрэлюнда», якая ў фінале нанесла паразу фінскай «Кярпят».

Сэзон 2016—2017 рокаў стаў апошнім, дзе прымала удзел 48 клюбаў, у фінал зноўку патрапіў швэдзкі клюб «Фрэлюнда», дзе сустракаўся з чэскай камандай «Спарта». Матч скончыўся перамогай швэдзкага клюбу ў овэртайме зь лікам 4:3. Сэзон 2017—2018 рокаў быў прыкметны тым, што розыгрыш праходзіў у новым фармаце. 32 каманды былі падзеленыя на 8 групаў па 4 у кожнай, у плэй-оф выходзілі дзьве наймацнейшыя каманды з кожнай групы, дзе па алімпійскай сыстэме высьвятлялі пераможцу. У фінале згулялі фінскі клюб ЮІП і швэдзкі клюб «Вэкшэ Лэйкерз». Перамогу зь лікам 2:0 атрымала фінская каманда.

Пераможца спаборніцтва атрымлівае «Эўрапейскі трафэй».

## Рэглямэнт
У сэзоне 2016—2017 удзельнічалі 48 клюбаў у 16 групах. 26 клюбаў — гэта заснавальнікі турніру (ліцэнзія A), 12 клюбаў — клюбы зь лігаў-заснавальніц (ліцэнзія B), яшчэ 10 — клюбы зь іншых лігаў, якія атрымалі дазвол на выступ (ліцэнзія C).

З сэзону 2017—2018 рокаў фармат турніру быў зьменены паводле падабенства з футбольнай Лігай чэмпіёнаў. Колькасьць клюбаў-удзельнікаў зьменшаная з 48 да 32, 24 зь якіх адбіраюцца з шасьці лігаў-заснавальніц паводле спартовага прынцыпу, а не паводле прызнаку «клюбу-заснавальніка», як было дагэтуль. Максымальная колькасьць клюбаў з аднае краіны ня можа перавышаць 5, а колькасьць ад краіны вызначаецца паводле сыстэмы каэфіцыентаў.

Рэшта з 8 месцаў разьмяркоўвацьмецца між чэмпіёнамі Беларусі, Вялікабрытаніі, Даніі, Нарвэгіі, Польшчы, Славаччыны і Францыі, а таксама чэмпіёнам Кантынэнтальнага кубка. Усе каманды падзеленыя на 8 групаў па чатыры ў кожнай, па дзьве зь якіх трапляюць у плэй-оф па дзьве гульні ў кожным коле, за выняткам аднаматчавага фіналу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная бачына

Катэгорыя:Хакейныя лігі
2
Чуваская Вікіпэдыя

**Чуваская Вікіпэдыя** — разьдзел Вікіпэдыі на чуваскай мове. Існуе з канца 2004, разьвіваецца добраахвотнікамі энцыкляпэдычнай справы і назапашвае матэрыялы на чуваскай літаратурнай мове.

У сакавіку 2014 году зьмяшчала болей за 28 200 артыкулаў, у 11 лістапада 2016 — болей за 36 000.

На профіль чуваскай Вікіпэдыі ўплывае расейская Вікіпэдыя — зь яе перакладаюць артыкулы, пераносяць шаблёны.

## Гісторыя
У 2004 годзе ўдзельнік Kostik Vento (Канстанцін Хлызаў) падаў заяўку ў Фонд Вікімэдыя на адкрыцьцё чуваскага падзелу Вікіпэдыі. У лістападзе чуваскі профіль Вікіпэдыі быў запушчаны.

У сьнежні зьяўляюцца першыя артыкулы і зьмяняецца выгляд галоўнай старонкі. Стваральнік 1-га артыкула — Untifler, ён жа даў жыцьцё татарскаму і башкірскаму разьдзелам Вікіпэдыі.

## Вонкавыя спасылкі

* Галоўная старонка Чуваскай Вікіпэдыі
* Wikipedia Statistics Sunday January 31, 2010
* У пераліку Вікіпэдыяў
* Статыстыка чуваскай Вікіпэдыі
* Чуваская Википэдия более 6000 статей
* В чувашском разделе Википедии количество статей перешло 10 000 рубеж
* Николай Плотников: «Родное лучше видится на расстоянии…»
* Александр Блинов: «Пользование технологией вики становится нормой»

Катэгорыя:Разьдзелы Вікіпэдыі
Катэгорыя:Цюрскія Вікіпэдыі
Катэгорыя:Чуваская мова
Катэгорыя:Вэб-сайты, якія зьявіліся ў 2004 годзе
Пяцігорск

**Пяцігорск**  () — места ў Стаўрапольскім краі Расеі. Па колькасьці насельніцтва займае другое месца пасьля сталіцы краю места Стаўрапалю.

## Разьмяшчэньне
Знаходзіцца на адлегасьці 196 км на паўднёвы ўсход ад Стаўрапалю, за 24 км на поўдзень ад Мінэральных Водаў, на вышыні каля 525 м над узроўнем мора.

## Цэнтар акругі
З 19 студзеня 2010 году ў месьце разьмясьцілася галоўная ўправа Паўночна-Каўкаскае фэдэральнае акругі (адзіны з цэнтраў фэдэральных акругаў, які не зьяўляецца сталіцаю суб’екту фэдэрацыі Расеі).

Найстарэйшы гразевы курорт краёвага (раней — усесаюзнага) значэньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Пяцігорск у сеціве
* Мінулае Пяцігорску

Катэгорыя:Гарады Расеі
Катэгорыя:Населеныя пункты Стаўрапольскага краю
Марыя Мамашук

**Мары́я Русла́наўна Мамашу́к** (нарадзілася 31 жніўня 1992 году, Зябраўка, Гомельскі раён, Гомельская вобласьць, Беларусь) — беларуская спартоўка-барэц вольнага стылю. Майстар спорту Беларусі міжнароднай клясы. Чэмпіёнка Эўропы 2016 году, чэмпіёнка Эўропы сярод моладзі 2015 году, бронзавы прызэр Эўрапейскіх гульняў 2015 году. Срэбны прызэр Алімпійскіх гульняў 2016 году

## Жыцьцяпіс
На пачатку праходзіла падрыхтоўку ў ДЮСШ ВРЗ у г. Гомель.

Срэбраны прызэр чэмпіянату Эўропы сярод кадэтаў 2009 году ў Зрэняніне ў вагавай катэгорыі да 63 кг. Срэбраны прызэр чэмпіянату Эўропы сярод юніёраў 2012 году ў Загрэбе. Бронзавы прызэр летняй Унівэрсыяды 2013 году ў Казані. У тым жа годзе на Чэмпіянаце сьвету заняла 9-е месца, на чэмпіянаце Эўропы прайграла ў першым крузе.

На чэмпіянаце сьвету 2014 году заняла 7-е месца. У тым жа годзе стала срэбраным прызэрам чэмпіянату Эўропы і бронзавым прызэрам Міжнароднага турніру «Цыялкоўскі». На чэмпіянаце сьвету 2015 году заняла 10-е месца. Бронзавы прызэр Эўрапейскіх гульняў 2015 году ў Баку ў вагавой катэгорыі да 63 кг. У тым жа годзе стала чэмпіёнкай Эўропы сярод моладзі. На Гран-пры Нямеччыны заваявала бронзавы мэдаль, а на Poland Open — залаты. На чэмпіянаце Эўропы 2016 году ў Рызе заваявала залаты мэдаль у вагавой катэгорыі да 69 кг.

Удзельніца Алімпіяды ў Рыю-дэ-Жанэйру (2016), дзе выйшла ў фінал у вагавай катэгорыі да 63 кг. У барацьбе за золата правяла паядынак зь японкай Рысака Каваі, прайграла зь лікам 0:6 і стала срэбранай прызэркай Алімпіяды.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Марыя Мамашук. БФБ
* Марыя Мамашук

Катэгорыя:Беларускія барцы
Катэгорыя:Беларускія барцы на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
Катэгорыя:Чэмпіёны Эўропы па барацьбе
Васіліса Марзалюк

**Васілі́са Алякса́ндраўна Марзалю́к** ( 23 чэрвеня 1987, Лагойск) —— беларуская спартсмэнка-барэц вольнага стылю, чэмпіёнка Эўрапейскіх гульняў, шматразовая прызэрка чэмпіянатаў Эўропы і сьвету.

## Жыцьцяпіс
У 2005 годзе здабыла бронзавы мэдаль чэмпіянату Эўропы. У 2006 годзе была дыскваліфікаваная на два гады за ўжываньне забароненых прэпаратаў. У 2011 годзе стала срэбранай прызэркаю чэмпіянату Эўропы і бронзавай прызэркаю чэмпіянату сьвету.

У 2012 годзе здабыла бронзавы мэдаль чэмпіянату сьвету, але на Алімпійскіх гульнях 2012 году стала толькі 5-й. У 2013 годзе здабыла бронзавы мэдаль чэмпіянату Эўропы. У 2015 годзе стала чэмпіёнкаю Эўрапейскіх гульняў.

У верасьні 2015 году стала бронзавай прызэркаю чэмпіянату сьвету ў Лас-Вегасе і здабыла ліцэнзію для Беларусі на Алімпійскія гульні 2016 году.

На Алімпіядзе ў Бразыліі, выступаючы ў катэгорыі да 75 кг, заняла 4-е месца.

## Вонкавыя спасылкі
* Васіліса Марзалюк

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лагойску
Катэгорыя:Беларускія барцы
Катэгорыя:Беларускія барцы на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Бэргамот

**Бэргамо́т**, або **апэльсін-бэргамот** () — гібрыдны від расьлінаў сямейства Рутавых. Атрыманы шляхам скрыжаваньня памяранца і цытрона. Радзімай бэргамоту лічыцца Паўднёва-Ўсходняя Азія.

## Паходжаньне назвы
Назоў «бэргамот» атрымаў у гонар італьянскага места Бэргама, дзе яго ўпершыню пачалі культываваць і прадаваць як алей. Паводле іншай вэрсі, назва паходзіць ад турэцкага слова «beyarmudu», што ў перакладзе азначае «княская груша» або «beg armudy» — панская груша.

Хоць да грушаў бэргамот ня мае ніякага дачыненьня, аднак варта зазначыць, што ён мае грушападобную форму і сьветла-жоўты колер, як і грушы гатунку бэргамот.

## Апісаньне

Бэргамот — вечназялёнае дрэва вышынёй ад 2 да 10 м. Галіны з даўгімі, тонкімі, вострымі калючкамі даўжынёй да 10 см.

Лісьце з характэрным водарам чарговыя, чарэнкавыя (чарэнкі зь невялікімі крыламі лінейнае формы), скураністыя, яйкападобна-працяглыя ці эліптычныя, завостраныя, зьверху зялёныя, бліскучыя, унізе — сьвятлейшыя, крыху зубчастыя, хвалістыя.

Кветкі буйныя, вельмі духмяныя, адзінкавыя ці сабраныя ў пазушныя жмуткі, двухполыя, белыя ці баграныя, з моцным прыемным пахам. Квітнее ў сакавіку — красавіку.

Плады — шара- ці грушападобнай формы, зьменлівыя па велічыні, з пупком і булавападобным слупком на ім даўжынёй ад 1 см, залаціста-жоўтыя, з гладкай тоўстай трохслойнай абалонкай, багатай этэрным алеем. Мякіш складаецца быццам з шэрагу лёгка расшчапляльных сэгмэнтаў, унутры якіх разьмешчанае нешматлікае насеньне. Мае прыемны кісьлявы смак. Плады сасьпяваюць у лістападзе — сьнежні.

Дрэва рана і багата родзіць, аднак кепска марозаўстойлівае.

## Распаўсюджаньне
Вытворчасьць галоўным чынам абмяжоўваецца Іянічным узьбярэжжам правінцыі Калябрыя ў Італіі. Бэргамот вырошчваюць на міжземнаморскім узьбярэжжы, дзе склад глебы і тэмпэратура найболей спрыяльныя (Гішпанія, Грэцыя і Францыя), а таксама на плянтацыях у Аргентыне, Бразыліі і штаце Джорджыя (ЗША).

Культура атрымала разьвіцьцё з пачатку XVIII стагодзьдзя, калі этэрны бэргамотавы алей знайшоў ужываньне ў парфуме, а пасьля ў мікраскапічнай тэхніцы.

## Выкарыстаньне
Этэрны алей атрымліваюць з лупіньня пладоў, кветак і лісьця бэргамоту. Бэргамотавы алей — вадкасьць з прыемным своеасаблівым пахам і гаркавым смакам. Прымяняецца ў парфумэрыі і мікраскапічнай тэхніцы, а таксама ў харчовай вытворчасьці — напрыклад на араматызацыю гарбаты «Earl Grey». Лупіньне бэргамоту прымяняецца ў водаратэрапіі, дзеля лекаваньня дэпрэсіі і паляпшэньня страваваньня. Утрымваныя ў ім фуракумарыны валодаюць моцным фотасэнсыбілізуючым эфэктам, які спрыяе хутчэйшаму пігмэнтаваньню скуры. У мэдыцыне на аснове аднаго з кампанэнтаў — бэргаптэну — створаныя прэпараты для лекаваньня вітыліга і аблысеньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* GRIN 
* Энцыкляпэдыя жыцьця 

Катэгорыя:Гібрыды цытрусавых
Катэгорыя:Флёра Грэцыі
Катэгорыя:Флёра Ірану
Катэгорыя:Флёра Італіі
Катэгорыя:Калябрыя
Катэгорыя:Дэкаратыўныя дрэвы
Катэгорыя:Пладовыя дрэвы
Катэгорыя:Духмянасьці
Касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар бэрнардынаў (Ворша)

**Касьцёл Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар бэрнардынаў** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Воршы. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычнай Магілёўскай вуліцы. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Аршанскага бэрнардынскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса, якія атачаў мур з брамай. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі зруйнавалі касьцёл. У наш час у кляштарным корпусе знаходзіцца лякарня.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
У 1636 годзе кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза запрасіў у Воршу айцоў-бэрнардынаў. Кляштар фундавалі Андрэй, староста аршанскі, і Крыстына Млоцкія, якія выдзялілі пад яго пляц і 6 маргоў зямлі. Першыя кляштарныя будынкі былы драўлянымі: у 1748 годзе з фундацыі падкаморыны смаленскай Тэрэзы Храпавіцкай збудавалі драўляны касьцёл.

У другой палове XVIII ст. на ахвяраваньні месьцічаў збудавалі мураваныя будынкі касьцёла і жылога корпуса. Кляштар займаў шырокі пляц на левым беразе Аршыцы, побач з мостам і ўпрыгожваў Надняпроўе. У 1760 годзе касьцёл пацярпеў ад паводкі.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772 год), калі Ворша апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, кляштар занялі пад вайсковы склад, аднак у 1817—1819 гады адрамантавалі і вярнулі вернікам. Да 1830-х гадоў дадаліся сьвіран, лядоўня, агароджа з брамай і сажалкі.

Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1832 годзе ўлады Расейскай імпэрыі гвалтоўна ліквідавалі кляштар, а будынкі перадалі васкоўцам. Неўзабаве жылы корпус прыстасавалі пад шпіталь.

### Наноўшы час
За савецкім часам ў жылым корпусе разьмяшчалася лякарня.

## Архітэктура
Касьцёл — 1-нэфавая 2-вежавая базыліка з прыбудаванай да прэзьбітэра вежай. Інтэр’ер упрыгожвалі пяць алтароў: Вобразу Божага, Апекі Маці Маці Божай, Сьвятой Ганны, Сьвятога Францішка, Сьвятога Антонія. З паўночна-ўсходняга боку да касьцёла далучаўся кляштарны корпус.

Кляштар — прастакутны ў пляне 2-павярховы будынак з рызалітам.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Vorša, Bernardynski. Ворша, Бэрнардынскі (H. Lajbovič, 1760).jpg|каля 1760 г.
Vorša. Ворша (1798).jpg|1798 г.
Vorša, Bernardynski. Ворша, Бэрнардынскі (1817).jpg|па 1816 г.
Vorša, Bernardynski. Ворша, Бэрнардынскі (1819).jpg|1819 г.


Vorša. Ворша (1836).jpg|1836 г.
Vorša, Bernardynski. Ворша, Бэрнардынскі (21.06.1838).jpg|1838 г.
Vorša, Bernardynski. Ворша, Бэрнардынскі (1838).jpg|1838 г.
Vorša. Ворша (1838).jpg|1838 г.


### Гістарычныя здымкі

Vorša, Rynak. Ворша, Рынак (09.1941).jpg|верасень 1941 г.
Vorša, Rynak. Ворша, Рынак (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vorša, Bernardynski. Ворша, Бэрнардынскі (1943).jpg|1943 г.


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Ворша
Бэрнардынаў 
Ворша
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ
Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі
Украінская савецкая энцыкляпэдыя

**Украінская савецкая энцыкляпэдыя** (, *УРЕ*) — шматтомная ўнівэрсальная энцыкляпэдыя пра Ўкраіну, выдавалася ва УССР. Першая савецкая рэспубліканская энцыкляпэдыя.

Катэгорыя:Украінскія энцыкляпэдыі
Катэгорыя:Унівэрсальныя савецкія энцыкляпэдыі
Катэгорыя:Энцыкляпэдыі XX стагодзьдзя
Ібрагім Саідаў

**Ібрагім Саідаў** (нарадзіўся 9 сакавіка 1985 году, Какрэк, Хасаўюртаўскі раён, Дагестан) — барэц вольным стылем, здабыў для зборнай Беларусі бронзавы мэдаль на Алімпіядзе 2016 году.

Выступаў за школу «Дынама» ў Махачкале.

## Вынікі
* Чэмпіянат Расеі (Санкт-Пецярбург, 2012) — 3 месца
* Турнір «Иван Ярыгин» (Краснаярск, 2012) — 2 месца
* Кубак Рамзана Кадырава (Грозны, 2010) — 1 месца
* Чэмпіянат Расеі (Ваўгаград, 2010) — 1 месца
* Кубак Рамзана Кадырава (Грозны, 2009) — 1 месца
* Чэмпіянат Расеі (Казань, 2009) — 2 месца
* Чэмпіянат Расеі (Санкт-Пецярбург, 2008) — 3 месца
* Турнір «Шамиль Умаханов» (Хасаўюрт, 2008) — 1 месца
* Турнір «Али Алиев» (Махачкала, 2008) — 1 месца
* Турнір «Иван Ярыгин» (Краснаярск, 2008) — 3 месца
* Чэмпіянат Расеі (Москва, 2007) — 3 месца

## Жыцьцяпіс
За зборную Беларусі пачаў выступаць у 2015 годзе.

На Алімпіядзе ў Бразыліі, выступаючы за беларускую зборную ў катэгорыі да 125 кг, заняў 3-е месца.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ібрагім Саідаў

Катэгорыя:Расейскія барцы
Катэгорыя:Беларускія барцы
Катэгорыя:Беларускія барцы на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Барцы на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Востравец

**Во́стравец** ()&nbsp;— вёска ў Кірджалійскай вобласьці Баўгарыі. Уваходзіць у склад грамады Кіркава.

## Насельніцтва
Паводле зьвестак перапісу насельніцтва 2011 року ў вёсцы пражывалі 342 асобы, зь іх 337 асобаў (99,7%) — туркі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Кірджалійскай вобласьці
Катэгорыя:Кіркава (грамада)
Чорны сьпіс

**Чо́рны сьпіс** — пералік асобаў ці ўстановаў, якім з розных прычынаў можа быць адмоўлена ў доступе, паслузе, перамяшчэньні, даезьдзе ці прызнаньні. І наадварот, белы сьпіс — пералік такіх асобаў ці ўстановаў, якія маюць прывілеі ў вышэйпералічаных выпадках.

## Прыклады
### Трэці Райх
Нацысцкая Нямеччына мела  2820 брытанскіх грамадзянаў (сярод якіх, напрыклад, Ўінстан Чэрчыль і Бэртран Расэл), якія мелі быць накіраваныя ў канцэнтрацыйныя лягеры ў выпадку паразы Вялікабрытаніі ў бітве за Брытанію.

### ЗША
Галівудзкі чорны сьпіс, прыняты ў 1947 року Камітэтам па расьсьледаваньні антыамэрыканскай дзейнасьці (у эру Макарці) і прызначаны дзеля абмежаваньня працаўладкаваньня сцэнарыстаў і іншых дзеячоў кінамастацтва, якія мелі пракамуністычныя погляды. Калі высьветлілася, што фігуранты сьпісу шмат гадоў працавалі ў Галівудзе пад выдуманымі імёнамі, сьпіс у 1960 року быў скасаваны.

### Беларусь
Беларускія музыкі, якія не атрымліваюць дазволу выступаць у Беларусі, лічаць, што занесеныя ў неафіцыйны чорны сьпіс, складзены дзяржаўнымі ўладамі Беларусі.

### Інтэрнэт
У асобных краінах існуюць чорныя сьпісы сайтаў, доступ да якіх можа быць заблякаваны з-за падазрэньняў у нядобрасумленных паводзінах. Свой  мае й Вікіпэдыя.

### Мабільная сувязь
Мабільныя тэлефоны маюць «чорныя сьпісы» тэлефонных нумароў, званкі зь якіх блякуюцца пры ўваходным тэлефанаваньні.

## Глядзіце таксама
* Чорны сьпіс Эўразьвязу

## Крыніцы

Катэгорыя:Нефармальныя прававыя тэрміны
Марыя Папова

**Марыя Ўладзімераўна Папо́ва** (, Бабруйск, Беларусь) — беларуская баскетбалістка, гуляе на пазыцыі цяжкага форварду за баскетбольны клюб «Галатасарай» і нацыянальную зборную Беларусі. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднай клясы.

## Жыцьцяпіс
Пачала займацца баскетболам у сярэдняй школе (у 5-й ці 6-й клясе). Першы трэнэр — М. М. Багдановіч. З 8-й клясы перавялася ў магілёўскую вучэльню алімпійскага рэзэрву, дзе пачала гуляць за «Магіляўчанку». У 2011 годзе стала самым дзейсным іграком у зборнай Беларусі (U-18) на чэмпіянаце Эўропы ў дывізіёне «B» (11,9 ачка, 8,1 падбору).

Не замужам.

## Дасягненьні
У сэзоне 2012/13 была прызнана лепшым маладым гульцом чэмпіянату Беларусі. Улетку 2014 году стала шостай у рэйтынгу лепшых маладых гульцоў Эўропы па выніках сумеснага галасаваньня экспэртаў і інтэрнэт-карыстальнікаў, арганізаваным ФІБА Эўропа. З 19 гадоў выступае за нацыянальную зборную Беларусі. Увайшла ў склад беларускай каманды на Алімпійскіх гульнях 2016 у Рыё-дэ-Жанэйра.

У ліпені 2016 году падпісала кантракт з турэцкім клюбам «Галатасарай» Стамбул.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на сайце ФІБА Эўропа 
* Профіль на сайце Беларускай фэдэрацыі баскетболу
* [Профіль на сайце БК [Цмокі-Менск]]

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Бабруйску
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісткі
Катэгорыя:Беларускія баскетбалісты і баскетбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Баскетбалісты і баскетбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Майстры спорту Беларусі міжнароднай клясы
ФІБА Эўропа

**ФІБА Эўропа** — зона ФІБА, якая складаецца з 51 нацыянальнай баскетбольнай фэдэрацыі.

## Нацыянальныя каманды

### Эўрабаскет

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Дывізіён малых краін

* 
* 
* 
* 
* 

* 
* 
* 
* 

### Каманды, што ня ўдзельнічаюць

* 
* 

* 
* 

## Турніры

### Паміж зборнымі
* Эўрабаскет
** Дывізіён Б
** Дывізіён C
* Жаночы Эўрабаскет

* Чэмпіянат Эўропы па баскетболе (юнакі да 20 гадоў)
* Чэмпіянат Эўропы па баскетболе (юнакі да 18 гадоў)
* Чэмпіянат Эўропы па баскетболе (юнакі да 16 гадоў)
* Чэмпіянат Эўропы па баскетболе (дзяўчаты да 20 гадоў)
* Чэмпіянат Эўропы па баскетболе (дзяўчаты да 18 гадоў)
* Чэмпіянат Эўропы па баскетболе (дзяўчаты да 16 гадоў)

### Паміж клюбамі
* Эўраліга
** Мужчыны
** Жанчыны
* Эўракубак
** Мужчыны
** Жанчыны
* Кубак выкліку ФІБА
** Мужчыны
* Супэркубак Эўропы ФІБА
** Жанчыны

Колішнія спаборніцтвы
* Кубак Корача
* Кубак Ранкеці
* Кубак Сапорты
* Супраліга ФІБА
* Эўракубак выкліку

## Глядзіце таксама
* Баскетбаліст году ў Эўропе
* Гулец году ФІБА Эўропа

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт ФІБА Эўропа
* www.eurobasket.com

Катэгорыя:Баскетбольныя арганізацыі
Багданава (неадназначнасьць)

Назву **Багданава** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Багданава — вёска ў Бешанковіцкім раёне
** Багданава — вёска ў Багданаўскім сельсавеце Сеньненскага раёну
** Багданава — вёска ў Нямойтаўскім сельсавеце Сеньненскага раёну
** Багданава — вёска ў Чашніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Багданава — вёска ў Вялейскім раёне
** Багданава — колішняе мястэчка, цяпер вёска ў Вішнеўскім сельсавеце Валожынскага раёну
** Багданава — вёска ў Ракаўскім сельсавеце Валожынскага раёну

## Глядзіце таксама
* Багданавічы
* Багданаў
* Багданаўка
* Багданаўцы
* Багданаўшчына
* Багданішкі
* Багданка
* Багданова
* Багданцы
* Багданы
Алейны жывапіс

**Алейны жывапіс** — від жывапісу мастацкімі алейнымі фарбамі, у якіх сувязным рэчывам для каляровых парашкоў (пігмэнтаў) зьяўляюцца алей ільняны, арэхавы, сланечнікавы і іншыя, а таксама розныя лакі. Алейны жывапіс выконваецца пераважна на палатне, дрэве, кардоне, мэталічных плітах, пакрытых адмысловымі грунтамі (станковы алейны жывапіс) ці па вапнавым тынку (манумэнтальны алейны жывапіс).

Вядомы з X стагодзьдзя. Пашырыўся на пачатку XV стагодзьдзя пасьля ўдасканаленьня яго Янам ван Эйкам.

На Беларусі вядомы з пачатку XVI стагодзьдзя. У тэхніцы алейнага жывапісу працуе пераважная большасьць мастакоў.

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Жывапісныя тэхнікі
ITV

**ITV** ( — «Незалежнае тэлебачаньне») — брытанская карпарацыя грамадзкага тэлебачаньня. На большай частцы Вялікабрытаніі вядомая дзякуючы тэлеканал ITV1, за выключэньнем цэнтральнай і паўночнай Шатляндыі, дзе карпарацыя вяшчае тэлеканал STV. Тэлеканал быў запушчаны ў этэр у 1955 годзе як незалежнае тэлебачаньне дзеля забесьпячэньня канкурэнцыі манапольнаму стану BBC. Ён стаў першым камэрцыйным тэлеканалам краіны, які фінансаваўся за кошт рэклямы. З моманту ўкараненьня Закону аб вяшчаньні ў 1990 годзе ён юрыдычна набыў назву Channel 3, каб адрозьніць яго ад іншых аналягавых тэлеканалаў таго часу: BBC1, BBC2 і Channel 4.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ITV
* STV

Катэгорыя:ITV
Аляксандар Дземідовіч

**Аляксандар Дземідовіч** ( 26 красавіка 1989 году) — колішні беларускі футбаліст, абаронца. Ягоны родны брат Вадзім таксама футбаліст.

## Кар’ера
Выхаванец берасьцейскага футболу. З 2008 гуляў за берасьцейскае «Дынама» (у сэзоне 2012 году каманда называлася «Берасьце»), але ня здолеў замацавацца ў асноўным складзе. У жніўні 2012 году перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт», дзе стаў асноўным абаронцам.

У лютым 2014 году падпісаў кантракт зь «Лідай». У лідзкім клюбе таксама замацаваўся ў асноўным складзе. У студзені 2015 году па заканчэньні кантракту пакінуў «Ліду». Сэзон 2015 году распачаў у «Баранавічах», якія вярнуліся ў Першую лігу. У пачатку 2016 году праходзіў прагляд у берасьцейскім «Дынама», але не падышоў камандзе і далучыўся да «Смаргоні».

У жніўні 2016 году падпісаў кантракт з гарадзенскім «Нёманам», аднак у другой палове сэзону 2016 году не правёў аніводнага матчу за асноўную каманду. У сакавіку 2017 году падоўжыў кантракт з гарадзенцамі да канца сэзону 2017 году, але неўзабаве быў аддадзены ў арэнду «Смалявічам-СТІ». Паводле вынікаў сэзону 2017 году дапамог смалявіцкаму клюбу выйсьці ў Найвышэйшую лігу. У сьнежні 2017 году вярнуўся з арэнды ў «Нёман».

У лютым 2018 году праходзіў прагляд у «Менску», але беспасьпяхова і ў сакавіку далучыўся да берасьцейскага «Руху», зь якім у выніку падпісаў кантракт. Дапамог берасьцейскай камандзе ў сэзоне 2018 году атрымаць перамогу ў Другой лізе. У першай палове 2019 году заставаўся гульцом «Руху», аднак не правёў у Першай лізе ніводнага матча, згуляў толькі ў адным матчы ў Кубку Беларусі. У ліпені 2019 году пакінуў берасьцейскі клюб і неўзабаве далучыўся да пінскай «Хвалі», дзе стаў адным з асноўных гульцоў. Пакінуў «Хвалю» па заканчэньні сэзону 2019 году.

У красавіку 2020 году стаў гульцом мікашэвіцкага «Граніта», дзе гуляў да канца сэзонау 2020 году. У 2021 годзе выступаў за «Берасьцежылбуд» у Другой лізе.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты