Старыя Шапелічы

**Старыя Шапелічы** () — былое сяло ў Іванкаўскім раёне Кіеўскай вобласьці Украіны. 

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Недзе ў другой палове XV ст. пан Раман Сурын выслужыў сярод іншых добраў сяло Шапелічы з прылегласьцямі. А пакінуў пасьля сябе сыноў Волчка і Сенька.
 
1 верасьня 1507 году пан Сямён Раманавіч завяшчаў «*а как скоро по... животе*» сваю палову бацькоўскага маёнтку Шапелічы зь людзьмі непахожымі атаманам Васілём Грыдкавічам, Сямёнам Мікіцічам, Трахімам Сямёнавічам, званым Курвелем, Сямёнам Шурманавічам, зямлю бортную Пятрову, ды «озеро Веропуть а Долгую тоню», якія ўжо сам выслужыў за часоў караля Аляксандра, кіеўскаму Сьвята-Мікалаеўскаму Пустынскаму манастыру. Падараваньне тое было пацьверджана каралём Жыгіонтам Старым 8 сакавіка 1522 г.

15 сакавіка 1518 году ўнук пана Волчка Раманавіча Іван Міхайлавіч запісаў сваю палову Шапелічаў на Прыпяці «*и къ тому землю бортную... на имя Пеничавскую, со всими пожитки до тое земли прислухаючими, вечно на веки*» манастыру Сьв. Мікалая Пустынскага ў Кіеве. Але высьветлілася, што пры гэтым без усялякага ўтрыманьня засталася кіеўская зямянка Духна Сурынавая, сястра Міхаіла. Таму ў адказ на адпаведную скаргу, кароль Жыгімонт Стары 23 жніўня таго ж 1518 году скарэктаваў запіс яе братаніча (пляменьніка) Івашкі Сурына і частку добраў, у тым ліку Шапелічаў, перадаў ёй зь дзецьмі.

У апісаньні Чарнобыльскага замку 1552 года сярод  з паселішчаў Беласароцкай нядзелі названыя і Шапелічы,  на Прыпяці, прыналежныя да кіеўскага Сьвята-Мікалаеўскага Пустынскага манастыра. У адпаведнай жа люстрацыі Оўруцкага замку 1552 года засьведчана, што частка сяла Шапелічы заставалася ў валоданьні паноў Станіслава і Няміра Сурынавічаў; з 1 службы яго людзей выплачваліся 52 грошы і 2 вядры мёду.  

Напярэдадні падпісаньня акту Люблінскай уніі ўказам караля Жыгімонта Аўгуста ад 6 чэрвеня 1569 году Кіеўскае ваяводзтва (і Шапелічы з прылегласьцямі) было далучана да Кароны Польскай.

### Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай

30 траўня 1570 году Мікола-Пустынскі манастыр у Кіеве атрымаў ад караля Жыгімонта Аўгуста пацьверджаньне на палову маёнтку Шапелічы, а 22 лютага 1572 году на зямлю Пенічаўскую ў Шапелічах і  на рацэ Прыпяці на рацэ Прыпяці. За часоў караля Стэфана Баторыя, 3 сакавіка 1578 году паны Солтаны саступілі пану Філону Кміце, старосту аршанскаму, сваю частку Шапелічаў за ягоныя добры Галубевічы.
  
У падатковым рэестры Кіеўскай зямлі (ваяводзтва), складзеным у 1581 годзе каралеўскім слугой і паборцам панам Мацеем Язерскім, засьведчана прыналежнасьць Шапелічаў да Чарнобыльскага маёнтку смаленскага ваяводы пана Філона Кміты. Зь іх 13 дымоў асадных сялянаў выплачвалася па 15 грошаў, з 4 агароднікаў, у залежнасьці ад акалічнасьцяў (тут ня ўказана), — 4-6 гр..

11 чэрвеня 1706 году оўруцкі гродзкі рэгент Даніэль Ляўкоўскі  падаў скаргу ў суд на кіеўскага падчашага Крыштафа Манецкага. Апошні, трымаючы ў пасэсіі Шапеліцкі маёнтак, у складзе якога былі Старыя Шапелічы з Слабодкай (Волькай) Шапеліцкай, з дварамі ў абодвух названых паселішчах, Вараховічы (Варахобавічы), Пагоннае, Малочкі і Дронькі, аддаў яго Ляўкоўскаму ў трохгадовую (ад сьвята нараджэньня Яна Хрысьціцеля 1705 г.) арэнду за немалую суму – 4047 злотых у талерах бітых і ў чырвоных злотых. Але надалей сам Манецкі, яго слугі і чэлядзь, таксама і сужэнцы Пясецкія ўсяляк перашкаджалі Ляўкоўскаму атрымліваць з той арэнднай пасэсіі належныя прыбыткі. А яшчэ і палкоўнікі Стэфан Трашчынскі і Герцык, сотнік Дайнэка з сваімі казакамі, ідучы з-за Дняпра да Літвы, вялікія шкоды пачынілі ў добрах падаўца скаргі. 11 студзеня 1723 году актыкаваны застаўны запіс кіеўскага падчашага Крыштафа Манецкага мельніцкаму войскаму Аляксандру Бандынэлі на тры сяла маёнтку Шапелічы – Малочкі, Дронькі і пустое селішча Пагоннае.

У судовым дэкрэце ад 2 верасьня 1732 году па справе оўруцкага архімандрыта Андрэя Бянецкага, які быў і кіеўскім , падчашы пан Крыштаф Манецкі, дорпацкі падкаморы пан Аляксандар Бандынэлі, пан Андрэй Мадалінскі даводзілі, што добры Шапелічы з прылегласьцямі ніколі не належаі ані Кіеўскай мітраполіі, ані Оўруцкай архімандрыі, але – Мікольскаму Пустынскаму манастыру. Пазьней жа былі перададзеныя каралём прыватным асобам на ўзамен іхных маёнткаў, якія адышлі да Масквы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Шапелічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі. З 1797 году сяло — у межах Радамышльскага павету Кіеўскай губэрні.

У парэформавы пэрыяд сяло Старыя Шапелічы адміністрацыйна належала да аднайменнай воласьці з цэнтрам у сяле Новыя Шапелічы. На 1885 год тут налічвалася 80 двароў з 428 жыхарамі, дзеяла праваслаўная царква. 

У 1900 годзе ў 133 дварах Старых Шапелічаў было 420 душ мужчынскага і 448 жаночага полу жыхароў, усяго — 868 чалавек. Зямлі ў сяле налічвалася 1687 дзесяцін, зь якіх 1 дзесяціна належала царкве, астатняя – сялянам. Гаспадарка вялася паводле трохпольнай сістэмы. Дзейнічалі царква, 4 ветракі, кузьня. Пажарны абоз складалі 3 бочкі і 3 багры. Запасны прадуктовы капітал на 1 студзеня 1900 г. дасягнуў 1428 рублёў.

### Найноўшы час

У 1925 годзе сяло Старыя Шапелічы — у складзе НоваШапеліцкага раёну Кіеўскай акругі УССР.

У сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС вёска была адселена.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* Похилевич Л. И. Сказания о населённых местностях Киевской губернии или Статистические, исторические и церковные заметки о всех деревнях, местечках и городах, в пределах губернии находящихся / Собрал Л. Похилевич. — Киев, 1864 (перавыданьне: Біла Церква: Видавець О. В. Пшонківський, 2005. — XXII+642 с, 8 іл.)

Катэгорыя:Населеныя пункты Іванкаўскага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Ўкраіны