open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Гаўрыла Ігнацьеў

**Гаўрыла Аляксандравіч Ігнацьеў** (; 1768 — 24 сакавіка (5 красавіка паводле новага стылю) 1852) — расейскі вайсковы дзеяч, генэрал ад артылерыі. Бацька Руфа Ігнацьева.

## Біяграфія
З дваранаў Ігнацьевых зь Пецярбурскае губэрні. У Артылерыйскі і інжынэрны шляхоцкі кадэцкі корпус паступіў 16 студзеня 1782. 3 верасьня 1785 быў выпушчаны прапаршчыкам у Інжынэрны корпус.

Удзельнічаў у вайне з туркамі ў 1789—1791 гадах і за адрозьненьне пры штурме Ізмаілу ў 1790 быў узьведзены ў падпаручнікі. У 1793 быў у складзе расейскага пасольства ў Канстантынопалі. Удзельнічаў у Італьянскім паходзе 1799 году. У палкоўнікі ўзьведзены 11 кастрычніка 1799. З сакавіка 1800 да 15 ліпеня 1801 камандзір 8-га артылерыйскага палку. У 1805 удзельнік аўстра-расейска-францускае вайны, у 1806—1807 — расейска-пруска-францускае вайны. У 1805 ваяваў з французамі пад Эмсам, Амштэтэнам, Крэмсом, Аўстэрліцам, у 1807 вызначыўся ў баі пры Астралэнцы, за што быў узнагароджаны Ордэнам сьвятой Ганны 2-й ступені. 16 сакавіка 1808 яму быў прысвоены чын генэрал-маёра. Камандаваў 10-й артылерыйскай і лёгкай брыгадай 10-е пяхотнае дывізіі.

У 16 траўня 1810 прызначаны начальнікам прац па ўмацаваньні Бабруйскае фартэцыі. У 1811 вызначыўся пры будаўніцтве, за што ўзнагароджаны Ордэнам сьвятой Ганны 1-е ступені. У сакавіку 1812 прызначаны камандуючым усіх войскаў і камандаў у крпасьці. 29 чэрвеня 1812 пры падыходзе напалеонаўскіх частак прыняў на сябе кіраўніцтва абаронай крэпасьці, не маючы пісьмовага распараджэньня, і толькі падчас вайны (напачатку ліпеня) быў зацьверджаны ў гэтай пасадзе. Тады ж узначаліў паліцыю ў незанятых раёнах Менскае губэрні. За абарону фартэцыі быў узнагароджаны Ордэнам сьвятога Ўладзімера 2-е ступені. Ад 13 сьнежня 1812 бабруйскі вайсковы губэрнатар да 1816. Да 30 лістапада 1813 менскі вайсковы губэрнатар. Затым камандаваў артылерыяй 6-га і 2-га пяхотных карпусоў.

У генэрал-лейтэнанты ўзьведзены 20 верасьня 1821. Дырэктарам Артылерыйскага дэпартаменту Вайсковага міністэрства прызначаны 8 красавіка 1826. За пасьпяховую дзейнасьць на гэтай пасадзе ён атрымаў 21 красавіка 1829 чын генэрала ад артылерыі, 24 ліпеня 1833 быў прызначаны сябрам генэрал-аўдытарыяту. Пахаваны на Смаленскіх праваслаўных могілках у Пецярбургу.

## Узнагароды
* Ордэн Сьвятога Аляксандра Неўскага з дыямантамі
* Ордэн Сьвятога Ўладзімера I ступені
* Ордэн Сьвятой Ганны I ступені з дыямантамі
* Ордэн Сьвятога Георгія IV клясы
* Крыж за Ізмаіл
* Знак адрозьнення «За L гадоў беззаганнай службы»

## Літаратура
* Галина Чирук. Военный губернатор. // Коммерческий курьер, 24 декабря 2008;
* Андрэй Лукашэвіч // 

## Вонкавыя спасылкі
* В. М. Безотосный. Біяграфія / «Словарь русских генералов, участников боевых действий против армии Наполеона Бонапарта в 1812-1815 гг.» // Российский архив. Т.VII – М.: студия «ТРИТЭ» Н.Михалкова, 1996, с.405.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў XVIII стагодзьдзі
Катэгорыя:Генэралы Расейскай Імпэрыі
Гаўрыла
Катэгорыя:Памерлі 5 красавіка
Катэгорыя:Памерлі ў 1852 годзе
Літоўка

**Літо́ўка** — назва ў форме адзіночнага ліку жаночага роду, вытворная ад назвы *[[Літоўцы]]* — гістарычнай саманазвы беларусаў. Сынонім — Ліцьвінка.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Літоўка — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці
* Літоўка — вёска ў Наваградзкім раёне Гарадзенскай вобласьці

### [[Расея]]
* Літоўка — пасёлак гарадзкога тыпу ў Амурскім раёне Хабараўскага краю

## Вадаёмы
* Літоўка — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, у басэйне ракі Тросьніцы

## Асобы
* Сяргей Літоўка — беларускі навуковец

### Глядзіце таксама
* Літоўск
* Літоўкін
* Літвак
* Ліцьвін
* Ліцьвіны

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Аляксандар Сыч

**Алякса́ндар Максі́мавіч Сыч** (; нарадзіўся 16 ліпеня 1964, вёска Дэрць Ракітнаўскага раёну Ровенскай вобласьці) — украінскі палітык, дацэнт катэдры дзяржаўнага кіраваньня Івана-Франкоўскага нацыянальнага ўнівэрсытэту нафты і газу, старшыня Івана-Франкоўскай абласной рады VI скліканьня, намесьнік старшыні УА «Свабода». Віцэ-прэм’ер-міністар ў першым ўрадзе Арсеня Яцанюка. 

## Біяграфія

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 16 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1964 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ровенскай вобласьці
Катэгорыя:Украінскія палітыкі
Катэгорыя:Украінскія нацыяналісты
Катэгорыя:Дэпутаты Вярхоўнай рады Ўкраіны 7-га скліканьня
Літоўскі

**Літо́ўскі** — прыметнік, шматзначны тэрмін.

## Прозьвішчы
**Літо́ўскі** — беларускае прозьвішча, утворанае ад слова *[[Літва]]*. У асноўнай меры распаўсюджанае на тэрыторыі Беларусі, а таксама ў Расеі і ва Ўкраіне.

### Вядомыя носьбіты
* Валянцін Літоўскі (1921—1941) — расейскі актор.

## Населеныя пункты
### [[Латвія]]
* Літоўскі — пасёлак

### [[Расея]]
* Літоўскі — пасёлак у Амурскім раёне Хабараўскага краю

## Іншае
* Гетман вялікі літоўскі — кіраўнік узброеных сілаў ВКЛ.
* Літоўскі Бор
* Літоўскі леґітымізм — радыкальны ультра-раялісцкі і традыцыяналістычны рух Паўночнай Эўропы, які выступае за аднаўленьне манархіі ў Літве (Беларусі), і рэстаўрацыю на вялікалітоўскім пасадзе дынастыі Ґедымінавічаў-Яґайлавічаў-Габсбурґска-Лятарынґіскага Дому.
* Літоўскі лейб-гвардыі полк
* Літоўскі замак — турма ў Санкт-Пецярбургу, у акрузе Каломна.
* Літоўскі правінцыйны камітэт (ЛПК) — камітэт, які быў створаны ў Вільні ўлетку 1862 году з мэтай падрыхтоўкі паўстаньня супраць царызму.
* Літоўскі сельсавет
* Літоўскі Трыбунал — найвышэйшы апэляцыйны суд ВКЛ.
* Паўгрош літоўскі — срэбраная манэта ВКЛ вартасьцю ½ грошы.

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Мікалай Зайчанка

**Мікалай Зайчанка** (нарадзіўся ў 1948 годзе) — беларускі дзяржаўны дзяяч, міністар эканомікі Рэспублікі Беларусь (24 сьнежня 2003 — 4 сьнежня 2009).

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1948 годзе ў г. п. Градзекава Прыморскага краю (Расея). Скончыў у 1971 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Па спэцыяльнасьці інжынэр-эканаміст. Кандыдат эканамічных навук.

Працаваў інжынэрам, старэйшым інжынэрам Інстытуту праблем надзейнасьці і даўгавечнасьці машын АН БССР, старэйшым эканамістам, малодшым навуковым супрацоўнікам Інстытута эканомікі АН БССР.
Быў асьпірантам гэтага інстытуту.

У 1981—1994 гадах — старэйшы навуковы супрацоўнік, загадчык сэктара мэтадалёгіі і мэтадаў фармаваньня і рэалізацыі мэтавых комплексных праграм навукова-дасьледчага эканамічнага інстытуту (НДЭІ) Дзяржпляна БССР, намесьнікам дырэктара па навуковай працы НДЭІ Дзяржэканомпляна БССР. У 1994—1996 гадах — намесьнік дырэктара па навуковай працы НДЭІ Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь. У 1996—1997 гадах — намесьнік міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь. У 1997—2003 гадах — першым намесьнік міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.

24 сьнежня 2003 году — 4 сьнежня 2009 году — міністар эканомікі Рэспублікі Беларусь.

## Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай граматай Савету міністраў Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны мэдалём «За працоўныя заслугі» (2006).

## Цытата году
У 2008 годзе аналітычны цэнтар «Стратэгія» прызнаў «Цытатай году» лютаўскае выказваньне міністра эканомікі Мікалая Зайчанка:
«*Мы павінны разглядаць нашу эканоміку такой, якая яна ёсьць, і рэфармаваць яе так, як яна можа быць зьмененая, і паступова рабіць яе такой, якой яна павінна быць*».


## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ»
* Указ прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь № 290 «Аб назначэньні членаў Ураду Рэспублікі Беларусь»

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1948 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Прыморскім краі
Катэгорыя:Міністры эканомікі Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Зайцаў

**За́йцаў** — расейскае прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Зайцавы (дваранства) — расейскія дваранскія роды;
* Аляксандар Віктаравіч Зайцаў (1958—2008) — рок-музыка, клявішнік гурта «Машина времени»;
* Аляксандар Генадзевіч Зайцаў (нар. 1952) — расейскі спартовец (парнае фігурнае катаньне);
* Аляксандар Міхайлавіч Зайцаў (1841—1910) — расейскі хімік-арганік, чалец-карэспандэнт Пецярбурскай Акадэміі навук (1885);
* Аляксандар Мікалаевіч Зайцаў (1935—1971) — шахматыст;
* Аляксей Дзьмітрыевіч Зайцаў (1770 — пасьля 1831) — расейскі генэрал, удзельнік Італьянскага паходу Суворава.
* Аляксей Міхайлавіч Зайцаў (1856—?) — расейскі геоляг;
* Барыс Зайцаў (1881—1972) — расейскі пісьменьнік;
* Валянцін Зайцаў — мастак, аўтар савецкіх ордэнаў і мэдалёў;
* Варфаламей Зайцаў (мянушка — *Расейскі Рошфар*; 1842—1882) — расейскі публіцыст і літаратурны крытык, журналіст «Расейскага слова»;
* Вадзім Зайцаў — беларускі вайсковы і дзяржаўны дзеяч, кіраўнік КДБ РБ (з 15 ліпеня 2008 па 9 лістапада 2012);
* Васіль Аляксандаравіч Зайцаў (1911—1961) — двойчы Герой Савецкага Саюза (1942 і 1943), палкоўнік;
* Васіль Васільевіч Зайцаў (1912 —) — Герой Савецкага Саюза, камандзір стралковага ўзвода, старшына;
* Васіль Георгіевіч Зайцаў (1916—1956) — Герой Савецкага Саюза, лётчык-штурмавік, камандзір эскадрыльлі, маёр;
* Васіль Іванавіч Зайцаў (1918—1944) — Герой Савецкага Саюза, гвардыі лейтэнант, камандзір танкавага ўзвода;
* Васіль Іванавіч Зайцаў (1911—1982) — Герой Савецкага Саюза, падпалкоўнік, камандзір танкавай брыгады:
* Васіль Міхайлавіч Зайцаў (1910—1941) — Герой Савецкага Саюза, камандзір танкавага ўзвода, малодшы лейтэнант;
* Васіль Пятровіч Зайцаў (1916—1944) — Герой Савецкага Саюза, камандзір стралковай роты, старэйшы лейтэнант;
* Васіль Рыгоравіч Зайцаў (1915—1991) — Герой Савецкага Саюза, снайпэр 62-га войска Сталінградскага фронту;
* Васіль Уладзімеравіч Зайцаў (1920—?) — Герой Савецкага Саюза, лётчык-зьнішчальнік, камандзір эскадрыльлі, маёр;
* Уладзімер Зайцаў (нар. 1938) — дырэктар Расейскай нацыянальнай бібліятэкі;
* Вячаслаў Аляксеевіч Зайцаў (нар. 1952) — расейскі спартовец (валейбол);
* Вячаслаў Кандратавіч Зайцаў (1917—1992) — літаратуразнавец, перакладчык, касмоляг, ахвяра карнай псыхіятрыі.
* Вячаслаў Міхайлавіч Зайцаў (нар. 1938) — савецкі і расейскі мадэльер, мастак і паэт;
* Іван Зайцаў (1879—1934) — расейскі вайскавод, удзельнік Грамадзянскай вайны ў Расеі, палкоўнік, генэрал-маёр. Начальнік штаба стралковай дывізіі Чырвонага войска (1924), Начальнік Далёкаўсходняга аддзела Расейскай усенароднай партыі нацыяналістаў у Шанхаі (1934);
* Ігар Зайцаў (нар. 1938) — шахматыст;
* Мікалай Зайцаў (?—1872) — расейскі публіцыст, пісаў на духоўныя тэмы;
* Юры Зайцаў (нар. 1933) — расейскі навуковец і дыплямат. Рэктар Міжнароднага інстытуту XXI стагодзьдзя;
* Яўген Зайцаў (нар. 1907/1908) — беларускі жывапісец

## Іншае
* Зайцаў — пасёлак у Добрускім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі

Катэгорыя:Расейскія прозьвішчы
Зайчанка

**За́йчанка** — прозьвішча.

## Носьбіты
* Мікалай Зайчанка — міністар эканомікі Рэспублікі Беларусь (2003—2009)
* Пётар Зайчанка — савецкі і расейскі актор тэатру і кіно
Церабоўля

**Церабо́ўля** () — горад у Тарнопальскай вобласьці Ўкраіны. Адміністрацыйны цэнтар Церабаўлянскага раёну.

## Гісторыя
Першыя пасяленьні на сучаснай тэрыторыі Церабоўлі ўзьніклі яшчэ з часоў нэаліту. З XI стагодзьдзя горад быў цэнтрам Церабаўлянскага княства. Ад сярэдзіны XIV стагодзьдзя Церабоўля пад уладай Польскага Каралеўства. У 1389 годзе горад атрымаў Магдэбурскае права. Ад канца XIV стагодзьдзя, пасьля будаўніцтва замку, горад стаў цэнтрам абароны супраць наскокаў крымскіх татараў. У 1594 годзе Сэвэрын Налывайка, падчас паўстаньня, захапіў замак. У 1772—1918 гадах горад уваходзіў, як і ўся Ўсходняя Галіччына, да складу Аўстра-Вугоршчыны. Ад лістапада 1918 па ліпень 1919 году Церабоўля ўваходзіла ў склад ЗУНР. За часам Польскай Рэспублікі горад быў цэнтрам павету. У 1939—1941 — пад савецкай, 1941—1944 пад нямецкай акупацыяй. Ад 1944, і да 1991 году, горад ізноў пад кантролем СССР.

## Насельніцтва
* XVI стагодзьдзе: 1565 год — 1400 жыхароў
* XVIII стагодзьдзе: 1785 год — 2775 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1930 год — 10 000 жыхароў; 1975 год — 11 600 жыхароў; 1989 год — 15 000 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2001 год — 13 660 жыхароў

## Вонкавыя спасылкі

* Церабоўля на vlasenko.net
* Замки та храми України. Прыватная інтернэт-старонка
* Мирослав Смалига «Тут оживає минуле», Тернопіль, *Терно-граф*, 2008&nbsp;р., 196 с.
* The fate of Jews in Terebovlia
* Terebovlia Shtetlinks Jewish Site
* Private Terebovlia Site
* The Old City of Terebovlya

Катэгорыя:Гарады Тарнопальскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XI стагодзьдзі
Церабаўлянскі раён

**Церабаўля́нскі раён** () — колішнія адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтры Тарнопальскай вобласьці Ўкраіны. Адміністрацыйны цэнтар — места Церабоўля.

## Геаграфія
На поўначы мяжуе з Тарнопальскім, на паўночным усходзе — з Падвалачыскім, на ўсходзе — з Гусяцінскім, на поўдні — з Чарткоўскім і Бучацкім раёнамі. На захадзе раён мае выхад да мяжы з Падгаецкім і Казаўскім раёнам.

## Гісторыя
Раён скасаваны 17 ліпеня 2020 году ў рамках заканчэньня рэформы дэцэнтралізацыі.


Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 2020 годзе
962

## Падзеі
* утворана Сьвяшчэнная Рымская імпэрыя
* Ота І Вялікі стаў імпэратарам Сьвяшчэннай Рымскай імпэрыі

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Індулф, кароль шатлянцаў і піктаў

## Вонкавыя спасылкі
961

## Падзеі
* Бізантыйская імпэрыя адваявала Крыт у мусульманаў

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* кароль Хаакон І Нарвэскі
960

## Падзеі
* Мешка І стаў каралём Польшчы
* Эдгар Міралюбівы стаў каралём Ангельшчыны
* Сьвятаслаў І, кіеўскі князь заваяваў Хазарскі каганат

## Нараджэньні
* Канстантын VIII бізантыйскі імпэратар
* Свэн І Дацкі

## Сьмерці
* Часлаў Кланіміравіч, уладар Сэрбіі

## Вонкавыя спасылкі
Беларуская грэка-каталіцкая парафія Ўваскрасеньня Хрыстовага (Антвэрпэн)

**Белару́ская грэ́ка-каталі́цкая пара́фія Сьвято́га Му́чаніка Язафа́та По́лацкага і Ўваскрасе́ньня Хрысто́вага ў Антвэ́рпэне** — адзіная беларуская парафія ў Бэльгіі. Належыць да бізантыйска-каталіцкай традыцыі. Парафія знаходзіцца ў Антвэрпэне па адрасе Heilige-Hartkerk, Lange Beeldekensstraat 22. Месьціцца ў храме Сьвятога Сэрца Ісуса Хрыста. Пробашчам парафіі зьяўляецца сьвятар Ян Майсейчык. 

У 2002 у адказ на рэальную патрэбу і просьбу вернікаў была заснаваная Супольнасьць у гонар Сьвятога Мучаніка Язафата Полацкага, якая і стала падмуркам будучай парафіі. 1 чэрвеня 2003 пры ўдзеле вялікае колькасьці беларусаў замежжа была адпраўлена першая Боская Літургія.

Набажэнствы (Божая Літургія) адпраўляюцца штонядзелі а 12.00 гадзіне дня на беларускай мове. Споведзь магчымая перад Набажэнствам альбо па-дамоўленасьці са сьвятаром у іншы час. Парафіяльны Фэст адзначаецца на Вялікдзень, а таксама на сьвята Сьвятога Мучаніка Язафата Полацкага 12 лістапада. Агульная колькасьць вернікаў складае каля 30 чалавек. Пры парафіі дзейнічаюць нядзельная школа й бібліятэка. 

## Вонкавыя спасылкі
*БГКЦ у Антвэрпэне

Катэгорыя:Беларуская грэка-каталіцкая царква
Катэгорыя:Арганізацыі беларускай дыяспары
Катэгорыя:Беларусы ў Бэльгіі
Катэгорыя:Антвэрпэн
Нічыпар Бладыка

**Нічыпар Міхайлавіч Бладыка** (1889 — ?) — беларускі дзяржаўны дзеяч, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Рамашка Аршанскага павету Магілёўскай губэрні (цяпер — Аршанскі раён Віцебскай вобласьці) у заможнай сялянскай сям’і. У сям’і быў сярэднім. Скончыў пачатковую школу. У 1918 годзе ўступіў у Чырвоную армію, стаў чальцом ВКП (б). Пэўны час зьяўляўся агентам па рэквізіцыі хлеба і жывёлы ў «кулакоў». З 1922 году Бладыка быў камандзірам узводу частак асобага прызначэньня для падаўленьня антыбальшавісцкіх паўстаньняў.

Скончыў рабфак, пасьля чаго ў сярэдзіне 1920-х гадоў быў накіраваны на вучобу ў Ціміразеўскую сельскагаспадарчую акадэмію ў Маскве, якую скончыў у 1929 годзе. У 1933 годзе Бладыка скончыў асьпіратуру з прысваеньнем кваліфікацыі старэйшага навуковага супрацоўніка. Выкладаў у Камуністычным унівэрсытэце народаў Захаду.

З кастрычніка 1934 году зьяўляўся асьпірантам, а з 1935 году — сакратаром партыйнай арганізацыі Інстытуту эканомікі Беларускай акадэміі навук. 2 студзеня 1937 году па рэкамэндацыі І. З. Сурты Бладыка быў прызначаны на пасаду выконваючага абавязкі неадменнага сакратара Беларускай акадэміі навук і ўвайшоў у склад прэзыдыюму Акадэміі навук.

Вясной 1937 году Бладыку прапанавалі стаць рэктарам БДУ. 10 кастрычніка 1937 году на партыйным сходзе Беларускай акадэміі навук атрымаў строгую вымову за «страту бальшавіцкай пільнасьці». 19 сьнежня 1937 году загадам Народнага камісарыята асьветы БССР рэктара Бладыку зьнялі з работы «як ня справіўшагася з работай па выкарчоўваньні і ліквідацыяй наступстваў шкодніцтва». У лютым 1938 году Бладыка быў накіраваны ў Ніжня-Ноўгарадзкі сельскагаспадарчы інстытут.

У чэрвені 1938 году Бладыка быў арыштаваны. 5 жніўня 1938 году асуджаны да 8 гадоў папраўча-працоўных лягераў і высланы на Калыму. Быў вызвалены ў кастрычніку 1946 году. Далейшы лёс невядомы.

3 красавіка 1957 году быў рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суду СССР. Асабовая справа Бладыкі захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.

## Літаратура
* БЛАДЫКА Нічыпар Міхайлавіч // 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Аршанскім раёне
Катэгорыя:Палітыкі БССР
Катэгорыя:Рэктары БДУ
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Высланыя на Калыму
Мазуры

**Мазуры** () — назва і саманазва этнаграфічнай групы ў паўночна-ўсходніх раёнах сучаснай Польшчы. Гістарычная сталіца — Варшава. Па рэлігіі — у асноўным пратэстанты. Захоўваюць некаторыя дыялектныя асаблівасьці, а таксама спэцыфічныя рысы ў народнай адзежы, жыльлі, народным мастацтве (разьбярства па дрэве і інш.).

Катэгорыя:Этнасы Эўропы
Уладзімер Тамашэвіч

**Уладзімер Антонавіч Тамашэвіч** (22 лютага 1899, Менск — 1983) — дзяржаўны дзеяч, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсэтэту.

Пасьля сканчэньня вучылішча ўладкаваўся на працу наборшчыкам друкарні газэты «Капейка». Вышэйшую адукацыю атрымаў у 1924 годзе, пасьля чаго быў накіраваны ў горад Арцёмаўск у якасьці загадчыка аддела агітацыі і прапаганды КП(б)У.

1 сьнежня 1946 году Тамашэвіч быў прызначаны рэктарам БДУ, і ўзначальваў яго да лютага 1949 году. Тамашэвіч стаў першым рэктарам БДУ паходжаньнем з гораду, а ня зь вёскі.

Катэгорыя:Рэктары БДУ
Катэгорыя:Нарадзіліся 22 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1899 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Канстанцін Лукашоў

**Канстанці́н Ігна́тавіч Лукашо́ў** (7 студзеня 1907, вёска Гарадзец, Быхаўскі павет, Магілёўская губэрня — 23 мая 1987) — беларускі навуковец, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту. Доктар геоляга-мінэралягічных навук. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1953). Заслужаны дзяяч навукі БССР (1967). Бацька навукоўца-географа Валянціна Лукашова.

Паходзіць з заможнай сялянскай сям’і. У 1922 годзе скончыў Быхаўскую працоўную сямігадовую школу і пэўны час працаваў у гаспадарцы бацькі.

У 1931 годзе пасьля сканчэньня Ленінградзкага ўнівэрсытэту Лукашоў вучыўся ў асьпірантуры і ў 1934 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю па тэме «Грунтазнаўства». Зьяўляецца аўтарам колькіх навуковых працаў. З 14 жніўня 1952 году Канстанцін Лукашоў быў прызначаны на пасаду рэктара БДУ. Заставаўся на пасадзе да кастычніка 1957 году. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1951—1967 гг.), член Прэзыдыюму Вярхоўнага Савету БССР (1963—1967 гг.).

На працягу 1957—1960 зьяўляўся старшынём Навуковай рады Беларускага геаграфічнага таварыства. Дзяржаўная прэмія БССР 1972 г. за адкрыцьцё і разведку буйных нафтавых радовішчаў Прыпяцкай нафтагазаноснай вобласьці БССР.

Памёр у 1987 годзе. Пахаваны на Ўсходніх могілках Менску.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Быхаўскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі расейскіх ВНУ
Катэгорыя:Беларускія навукоўцы
Катэгорыя:Дактары геоляга-мінэралягічных навук
Катэгорыя:Рэктары БДУ
Катэгорыя:Акадэмікі Акадэміі навук БССР
Катэгорыя:Заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі БССР
Катэгорыя:Ляўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
950-я

**950-я**

Стагодзьдзі: IX стагодзьдзе - X стагодзьдзе - XІ стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
900-я
910-я
920-я
930-я
940-я
**950-я**
960-я
970-я
980-я
990-я
1000-я


Гады: 
950, 951, 952, 953, 954, 955, 956, 957, 958, 959

----

## Асноўныя падзеі
* 

## Вонкавыя спасылкі
Камароўка

Назву **Камаро́ўка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Камароўка — вёска ў Берасьцейскім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Камароўка — пасёлак у Быхаўскім раёне 
** Камароўка — вёска ў Крычаўскім раёне 
** Камароўка — вёска ў Шклоўскім раёне 

* Менская вобласьць
** Камароўка — вёска ў Валожынскім раёне 
** Камароўка — вёска ў Лагойскім раёне
** Камароўка — пасёлак ва Ўзьдзенскім раёне 

### [[Казахстан]]
* Камароўка — вёска ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласьці

### [[Расея]]
* Камароўка — вёска ў Піроўскім раёне Краснаярскага краю, адміністрацыйны цэнтар Камароўскага сельсавету
* Камароўка — сяліба ў Лускім раёне Ленінградзкай вобласьці, уваходзіць у склад пасёлку Плоскае
* Камароўка — вёска ў Тэўрыскім раёне Омскай вобласьці
* Камароўка — вёска ў Прыморскім краі
* Камароўка — вёска ў Шыгонскім раёне Самарскай вобласьці

* Смаленская вобласьць:
** Камароўка — вёска ў Пачынкаўскім раёне
** Камароўка — вёска ў Хаславіцкім раёне

* Камароўка — вёска ва Ўльянаўскай вобласьці

### [[Украіна]]
* Камароўка — вёска ў Чарнігаўскай вобласьці

## Рэкі
### [[Расея]]
* Камароўка (66 км) — рака на поўдні Прыморскага краю, прыток Раздольнай
* Камароўка (Рэкта) — рака ў Смаленскай вобласьці, правы прыток Лупы 

## Іншае
* Камароўка — драпежная казурка з атрада скарпіёнавых мух, вонкава падобная на камара-доўганожку; тое ж што бітак
* Камароўка — чыгуначная плятформа Паўднёвай чыгункі (Расея)
* Камароўка — гістарычны раён Менску

## Падвойныя назвы
* Вялікая Камароўка 
* Малая Камароўка 

## Глядзіце таксама
* Камарнікі
* Камарова
* Камаровіч
* Камаровічы
* Камароў
* Камароўшчына
* Камары
* Камарын
* Камарына
* Камарышкі
959

## Падзеі
* 1 кастрычніка — Эдгар Ангельскі стаў каралём

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 1 кастрычніка — Эдвін Ангельскі
* 9 лістапада — Канстантын VII, імпэратар Бізантыйскай імпэрыі

## Вонкавыя спасылкі
Лазьдзейскі раён

**Лазьдзе́йскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Аліцкім павеце Летувы. Знаходзіцца на поўдні краіны, каля мяжы зь Беларусьсю і Польшчай. Згодна з сучаснай афіцыйнай летувіскай клясыфікацыяй раён належыць да этнаграфічнага рэгіёну Дзукія.

## Паселішчы
У складзе Лазьдзейскага раёну знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
* 2 гарады — Лазьдзея і Вейса;
* 6 мястэчак — *Капчаместа*, *Кросна*, *Рудаміна*, *Сэйрыя*, *Шэштока* і *Сьвентазеры*;
* 350 вёсак.

## Колькасьць насельніцтва
* *Лазьдзея* — 5140 чал;
* *Вейса* — 1762 чал;
* *Сэйрыя* — 933 чал;
* *Шэштока* — 755 чал;
* *Капчаместа* — 691 чал;
* *Каіліны* — 505 чал;
* *Ладзі Каймас* — 493 чал;
* *Кросна* — 401 чал;
* *Тэйза* — 341 чал;
* *Вэрстаміна* — 310 чал.

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У склад Лазьдзейскага раёну ўваходзяць 14 старостваў:
* *Будвецкае* ()
* *Вэйсаўскае гарадзкое* ()
* *Вэйсаўскае апілінкаўскае* ()
* *Капчамесцкае* ()
* *Кросьненскае* ()
* *Кучунайскае* ()
* *Лазьдзейскае* ()
* *Лазьдзейскае гарадзкое* ()
* *Нарагельскае* ()
* *Сэйрыйскае* ()
* *Тэйзайскае* ()
* *Шэштоцкае* ()
* *Шлаватайскае* ()
* *Сьвентазёрскае* ()

## Вонкавыя спасылкі

* Лазьдзейскі раён на Radzima.org

Катэгорыя:Аліцкі павет
Катэгорыя:Дзукія
Катэгорыя:Раёны Летувы
Тыматэвуш Павал Гажэнскі

**Тыматэвуш Павал Ґажэнскі** (; 20 сакавіка 1743, Дабжыца, цяпер Плешаўскі павет, Велікапольскае ваяводзтва, Польшча — 20 сьнежня 1825, Познань, цяпер Польшча) — рымска-каталіцкі дзяяч, арцыбіскуп познанска-гнезьненскі.

## Біяграфія
Сын уладара дабжыцкае воласьці Францішка Гажэнскага гербу Наленч і Ганны з Дарангоўскіх. У 1765 годзе распачаў навучаньне ў сэмінарыі ксяндзоў місіянэраў у Кракаве. Ад 1763 году канонік пры познанскай катэдры, ад 1776 году канонік пры кракаўскай катэдры. Ад таго самага году рэктар госьпісу сьвятога Станіслава ў Кракаве. Верагодна, ягонай працай на заканчэньне навучаньня ў кракаўскай сэмінарыі была *Conclusiones theologicae pro disputtionibus publicis*. У 1775 годзе выехаў у Рым, дзе вывучаў права. У Польшчы зьявіўся толькі ў 1777 годзе. У 1780 годзе пераехаў у Варшаву як дэлегат кракаўскае курыі да Кароннага Трыбуналу. У 1781 годзе атрымаў Ордэн Сьвятога Станіслава і пасаду рэфэрэндара вялікага кароннага. Ад 1788 году апошні канцлер северскага княства.

У 1790 годзе прызначаны смаленскім біскупам. Падчас Вялікага Сойму разам із сваяком Аўгустынам Ґажэнскім дзейнічаў у падтрымку Канстытуцыі 3 траўня, прыняў прысягу ад караля 3 траўня. Пасьля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай пераехаў у Кракаў. Часьцяком бываў у сваім галічынскім маёнтку ў Жарноўцы. Пэўны час жыў у Вене, а ў 1804 годзе пераехаў у Познань. У 1806 годзе прускі кароль Фрыдрых Вільгельм III прызначыў яго познанскім біскупам, але ж напалеонаўскія войны перашкодзілі інтранізацыі. У 1808 годзе ўлады Варшаўскага княства пацьвердзілі намінацыю, у 1809 годзе яна была зацьверджаная папам. У 1810 годзе скончыў распачатую біскупам Ігнацыем Рачынскім генэральную рэарганізацыю познанскае капітулы, стварыўшы ўстой, які амаль бязьменна захаваўся да сёньня.

У 1821 годзе папа Піюс VII узьвялічыў познанскае біскупства да рангу мэтраполіі й злучыў яго пэрсанальнай уніяй з Гнезьненскай мэтраполіяй зь сялібай у Познані. Са згоды прускіх уладаў пасаду ўзначаліў Тыматэвуш Гажэнскі. У 1822 годзе Фрыдрых Вільгельм ІІІ забараніў яму ўжываць тытул прымаса Польшчы. Арцыбіскуп гэтаму не запярэчыў, але пастанову не выконваў. Як арцыбіскуп у скарбніцу познанскае катэдры ўнёс шматлікія літургічныя шаты, начыньне, мэблю і іншыя каштоўнасьці. Фундаваў касьцёл сьвятога Тыматэвуша ў Бялэжыне. Пасьля сьмерці быў пахаваны ў познанскай катэдры ў капліцы Шолдрскіх. Сёньня пахаваны ў крыпце разам зь іншымі познанскімі арцыбіскупамі.

## Вонкавыя спасылкі

Тыматэвуш
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Велікапольскім ваяводзтве
Катэгорыя:Смаленскія біскупы
Катэгорыя:Познанскія біскупы
Катэгорыя:Гнезьненскія біскупы
Катэгорыя:Рэфэрэндары вялікія каронныя
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Сьвятога Станіслава
Катэгорыя:Памерлі ў Познані
Якуб Дадэрка

**Якуб Ігнацы Дадэрка** (; 15 ліпеня 1753, Вількамірскі павет — 13 лютага 1829) — рымска-каталіцкі дзяяч, менскі біскуп (1798—1816).

Кавалер ордэнаў Сьв. Станіслава (1789), Белага Арла (1794), Сьв. Ганны І ступені (1808), Сьв. Ўладзімера ІІ ступені (1812).

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Дадэркаў гербу «Дадэркала» , сын Караля, скарбніка драгіцкага, і Кляры зь Міравіцкіх.

Па навучаньні ў Віленскай Акадэміі 14 жніўня 1770 уступіў у Таварыства Езуса. Па скасаваньні ордэна выехаў у Польшчу.

У 26 жніўня 1776 беларускі суфраган-біскуп Фэлікс Тавянскім пасьвяціў яго ў сьвецкія сьвятары. Канонік Віленскае катэдры (1781), дэпутат літоўскага духоўнага трыбуналу (1783, 1786, 1788, 1791), інфулят Алыцкі (1789).

Дзякуючы пратэкцыі караля і вялікага князя Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў 1789 прызначаны луцкім біскупам, але з прычыны падкопаў таргавіцкіх канфэдэратаў яму не ўдалося атрымаць намінацыі.

Па акупацыі Вялікага Княства Літоўскага войскамі Расейскай імпэрыі ў 1793 сустракаўся з генэралам М. Крачэтнікавым як дэлегат Віленскае і Луцкае капітулаў, а таксама Алыцкае калегіяты (1795). У наступным годзе ў той жа якасьці накіраваўся да Паўла І.

У верасьні 1798 прызначаны першым біскупам менскім. Прыкладаў вялікія намаганьні дзеля адбудовы і аздабленьня Менскае катэдры. Заклаў у 1810 у Менску Таварыства дабрачыннасьці для бяздомных, сіротаў, жабракоў і невылечна хворых.

У француска-расейскую вайну (1812) выступіў супраць Расеі і 19 ліпеня абвясьціў з амбона катэдры «Менскую канфэдэрацыю». У 16 траўня 1816 расейскія ўлады выслалі Я. Дадэрку ў Алыку, дзе ён заставаўся пад наглядам Луцкага біскупа да самае сьмерці.

## Пячаткі

У фондах Нацыянальнага гістарычнага архіву Беларусі захоўваюцца дзьве пячаткі, якія належалі Яго Эксцэленцыі:

* Вялікая пячатка: у полі пячаткі француская тарча (геральдычны колер не вызначаны) з гербам «Дадэркала». Над тарчай — шляхецкая карона. З абодвух бакоў — мітра і біскупскі посах. Пад тарчай, на стужках — ордэны Сьв. Станіслава і Белага Арла. Усё ў аблямаваньні сьвятарскага капелюша ды 10 кутасоў на шнурах у чатыры шэрагі з кожнага боку (1, 2, 3, 4) (адпавядае ступені арцыбіскупа). 

Легенда па колу: *IACOBUS. IGNATIUS : DEDERKO : DEI : ET APOSTOLICE : SEDIS : GRATIA : PRIMUS : MINSCENSIS EPISCOP*. (Якуб Ігнаці Дадэрка Міласьцю Божай і Апостальскае Сталіцы Першы Менскі біскуп.)

Воск, чырвоны, шырыня 67 мм.

* Малая пячатка: у полі пячаткі француская чатырохчастная тарча з выявамі наступных гербаў: «Дадэркала» (родавы герб біскупа Дадэркі), «Бродзіц» (герб маці — Кляры зь Міравіцкіх), «Трубы» (герб бабкі па бацьку — Ружы з Войнаў), «Равіч» (герб бабкі па маці — прозьвішча не ўдакладнена). У сэрцавым шыльду манаграма ІД. Над тарчай — шляхецкая карона. З абодвух бакоў — мітра і біскупскі посах. Пад тарчай на стужках — ордэны Сьв. Станіслава і Белага Арла. Усё ў аблямаваньні сьвятарскага капелюша ды 6 кутасоў на шнурах у тры шэрагі з кожнага боку (1, 2, 3).

Сургуч, чырвоны, шырыня 30 мм.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Андрэй Шпунт. Невядомыя пячаткі // «Наша Вера» № 2 (5), 1998.

## Вонкавыя спасылкі

* Bishop Jakub Ignacy Dederko †

Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Менскія біскупы
Матэвуш Ліпскі

**Матэвуш Ліпскі O.S.B.M.** (; 21 верасьня 1770, Магілёў — 21 лістапада 1839, Менск) — грэка-, а пасьля рыма-каталіцкі дзяяч, біскуп.

Уступіў у Ордэн базыльянаў, быў беларускім архідыяканам. Пасьля сьмерці Бажымоўскага прызначаны Якубам Дадэркам насуперак волі Станіслава Богуша-Сестранцэвіча дапаможным біскупам менскім. Намінаваны тытулярным біскупам Аўрэлёпальскім. 25 лютага 1831 прызначаны менскім біскупам. Час ягонага кіраваньня — час пачатку масавых рэпрэсіяў расейскага ўраду супраць каталіцкага касьцёлу, што было выклікана паўстаньнем 1830—1831. Пахаваны ў Менску ў Касьцёле Ўзвышэньня Сьвятога Крыжа на Кальварыі пад алтаром з правага боку ад уваходу, дзе пастаўлены помнік з адпаведным надпісам: *Mateusz Lipski Biskup dyecezyi Mińskiej ur. 21 Wrzesnia 1770 roku um 21 Listopada 1839 roku*.

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Mateusz Lipski †
* Сяргей Рыбчонак. Помнікі на каталіцкіх могілках і ў касцёлах Менска (паводле звестак 1910 г.)
* Аляксандар ЕЛЬСКІ. НАРЫС ПА ГІСТОРЫІ МІНСКАЙ ДЫЯЦЭЗІІ

Катэгорыя:Нарадзіліся 21 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1770 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Магілёве
Катэгорыя:Базыляны
Катэгорыя:Беларускія ўніяцкія дзеячы
Катэгорыя:Менскія біскупы
Катэгорыя:Магілёўскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 21 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў 1839 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Менску
Катэгорыя:Пахаваныя на Кальварыйскіх могілках
Плоскае

**Пло́скае** — распаўсюджаны тапонім.

## Азёры

### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Плоскае — возера ў Жыткавіцкім раёне

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Плоскае — вёска ў Кобрынскім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Плоскае — вёска ў Талачынскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Плоскае (нежыл.) — пасёлак у Добрускім раёне
** Плоскае — былы хутар у Жыткавіцкім раёне
** Плоскае (нежыл.) — былая вёска ў Хвойніцкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Плоскае — вёска ў Касьцюковіцкім раёне
** Плоскае — вёска ў Клічаўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Плоскае — вёска ў Барысаўскім раёне
** Плоскае — вёска ў Койданаўскім раёне

### Польшча
* Плоскае — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва

### [[Расея]]
* Ленінградзкая вобласьць:
** Плоскае — пасёлак у Лускім раёне

* Смаленскай вобласьці:
** Плоскае — вёска ў Веліскім раёне
** Плоскае — вёска ў Гагарынскім раёне
** Плоскае — вёска ў Пачынкаўскім раёне
** Плоскае — вёска ў Руднянскім раёне
** Плоскае — вёска ў Сафонаўскім раёне ў складзе Белянінскага сельскага селішча
** Плоскае — вёска ў Сафонаўскім раёне ў складзе Пушкінскага сельскага селішча

## Глядзіце таксама
* Плоскаўцы
* Плоскі
* Урочышча Плоскае — лясны заказьнік у Данецкай вобласьці.
Адам Вайткевіч

**Адам Вайткевіч** (; 6 лютага 1796 — 4 студзеня 1870, Вільня) — рымска-каталіцкі дзеяч, біскуп.

## Біяграфія
З шляхецкага роду, сын Адама Вайткевіча й Францішкі з Багінскіх. Ахрышчаны 13 лістапада 1796 году ксяндзом Карлам Кшталтам. Высьвечаны на ксяндза ў 1819 годзе. Канонік магілёўскі ад 1845 году, рэктар Менскае сэмінарыі ад 1849 году. 18 сакавіка 1852 году прызначаны менскім біскупам. 22 лютага 1853 году інтранізаваны на менскае біскупства. Пасьля скасаваньня 24 ліпеня 1869 году дыяцэзіі, пераехаў у Вільню, дзе й памёр. Апошняе ягонае біскупскае распараджэньне датуецца 25 ліпеня 1869 году. Пахаваны на могілках Росы ў Вільні.

## Вонкавыя спасылкі

* Цырымонія ўрачыстага ўступленння на мінскую біскупскую катэдру вялебнага Адама Вайткевіча, біскупа мінскага…
* Уладзімір ДЗЯНІСАЎ. МАЛАВЯДОМЫЯ СТАРОНКІ З ГІСТОРЫІ МІНСКАЙ ДЫЯЦЭЗІІ
* Аляксандар ЕЛЬСКІ. НАРЫС ПА ГІСТОРЫІ МІНСКАЙ ДЫЯЦЭЗІІ

Катэгорыя:Менскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі ў Вільні
Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Росы
Guano Apes

**Guano Apes** — альтэрнатыўны гурт, заснаваны ў Гётынгене ў 1994 годзе.

## Гісторыя

### 1994—2006
Гурт Guano Apes быў заснаваны ў 1994 у Гётынгенe, Нямеччына, гітарыстам Генінгам Румэнапам, басыстам Штэфанам Удэ і бубначом Дэнісам Пошватам. Вакалістка Сандра Насіч далучылася да гурту пазьней у тым жа годзе. Першае прызнаньне каманада атрымала ў 1996 годзе пасьля перамогі ў спаборніцтве мясцовых гуртоў зь іх песьняй «Open Your Eyes». Песьня сталася першым і самым пасьпяховым самотнікам, пасьля якога ў 1997 годзе выйшаў дэбютны альбом *[[Proud Like a God]]*. «Open Your Eyes» таксама зьяўляецца ў фільме «Пяцьдзясят» (1999).

У 2000 Guano Apes выдалі другі паўнавартасны альбом *[[Don't Give Me Names]]*. Самотнікі «Big in Japan» (кавэр Alphaville) і «No Speech» атрымалі вялікую ратацыю і альбом стаўся залатым у Нямеччыне. *[[Walking on a Thin Line]]* выйшаў у 2003. Пасьля выхаду складанкі найлепшых песень *[[Planet of the Apes (альбом)|Planet of the Apes]]* і фінальнага туру ў лютым 2005 гурт спыніў сваю дзейнасьць.

### Пасьля 2005
Пасьля распаду гурта была выдадзеная складанка дэма-запісаў *[[Lost (T)apes]]*.

Дэніс Пошвата працягнуў працу ў сваім новым гурце, Tamoto, дзе ён грае на гітары (і бубнах на альбому) і сьпявае разам з Маркусам Гамбалам. Штэфан Удэ таксама ўдзельнічаў у запісе дэбютнага альбома гэтага гурта. Сандра Насіч выдала ў 2007 годзе свой сольны альбом *[[The Signal (альбом)|The Signal]]*.

У 2006 годзе Румэнап, Удэ і Пошвата стварылі новы гурт пад назвай IO разам з амэрыканскім сьпеваком Чарльзам Сімансам. У 2008 годзе гурт выдаў дэбютны альбом *[[For the Masses]]*.

У 2009 годзе гурт Guano Apes сабраўся зноў. 19 траўня 2015 года адбыўся выступ у Менску.

## Удзельнікі
* Сандра Насіч: сьпеў
* Генінг Румэнап: гітара
* Штэфан Удэ: бас-гітара
* Дэніс Пошвата: бубны, дадатковы сьпеў

## Дыскаграфія

### Альбомы
* *[[Proud Like a God]]* (1997)
* *[[Don't Give Me Names]]* (2000)
* *[[Walking on a Thin Line]]* (2003)
* *[[Guano Apes - Live|Live]]* (2003)
* *[[Planet of the Apes]]* (складанка, 2004)
* *[[Lost (T)apes]]* (2006)

### Самотнікі
* «Open Your Eyes» (1997)
* «Rain» (1998)
* «Lords of the Boards» (1998)
* «Don’t You Turn Your Back on Me» (1999)
* «Big in Japan» (2000)
* «No Speech» (2000)
* «Living in a Lie» (2000)
* «Dödel Up» (2001)
* «Kumba Yo!» (як **Guano Babes** разам з Майклам Мітмаерам) (2001)
* «You Can’t Stop Me» (2003)
* «Pretty in Scarlet» (2003)
* «Quietly» (2003)
* «Break the Line» (2004)

### Іншыя выданьні
* *Guano T-Apes* (VHS) (1998)
* *Don’t Give Me Names* (VHS & DVD) (2000)
* *Live* (DVD) (2003)
* *Guano Apes Single Collection* (2003)
* *Planet Of The Apes / The Documentary* (DVD) (2005)

## Узнагароды
* Comet за *Proud Like A God*
* ECHO за *Proud Like A God* і * Don’t Give Me Names*
* MTV Music Award (2001)
* Eins Live Krone за найлепшы гурт і вакалістку.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт гурта
* Афіцыйны расейскамоўны сайт гурта
* Поўная біяграфія гурта

Катэгорыя:Нямецкія музычныя гурты
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1994 годзе
958

## Падзеі
* узьніклі першыя паданьні аб легендарным Робіне Гудзе з Шэрвурдзкага лесу

## Нараджэньні
* Базыль ІІ, бізантыйскі імпэратар
* Самуіл Баўгарскі
* Уладзімер Сьвятаславіч, кіеўскі князь

## Сьмерці
* Горм Стары, дацкі кароль
957

## Падзеі
* Вольга Кіеўская прыняла хрысьціянства

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
956

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* Алі аль-Масудзі, арабскі гісторык, географ, філёзаў

## Вонкавыя спасылкі
954

## Падзеі
* Эдрэд стаў першым каралём Ангельшчыны

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 10 верасьня — кароль Люі IV Францускі
* Эрык І Нарвэскі
951

## Падзеі
* скончылася арабская акупацыя Крыту

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
950

## Падзеі
* колькасьць чалавецтва дасягнула 250 млн. чалавек

## Нараджэньні
* Эрык Руды, вынаходнік Ісьляндыі

## Сьмерці
* Аль-Фарабі, арабскі філёзаў
Жан Батыст Люі Масьле

**Жан Батыст Люі Масьле O.M.** (, ; 4 верасьня 1762, Дуэ, Францыя — 11 ліпеня 1836) — рымска-каталіцкі дзеяч, біскуп.

22 верасьня 1787 уступіў у Ордэн мінімітаў. 26 верасьня 1814 прызначаны з прапановы магілёўскага арцыбіскупа Станіслава Богуша-Сестранцэвіча дапаможным Менскае дыяцэзіі і тытулярным біскупам Камахускім. Інтранізаваны 24 чэрвеня 1817.

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Jan Chrzciciel Louis Masclet, O.M. †

Катэгорыя:Нарадзіліся 4 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1762 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Францыі
Катэгорыя:Мініміты
Катэгорыя:Менскія біскупы
Катэгорыя:Камахускія біскупы
Катэгорыя:Французы на Беларусі
Катэгорыя:Памерлі 11 ліпеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1836 годзе
Clann Zú

**Clann Zú** — аўстралійскі і ірляндзкі музычны гурт, заснаваны ў Мэльбурне ў 1999 годзе.

## Біяграфія
Удзельнікі гурта натхняліся электрычнымі сумесямі такіх стыляў, як панк, рок, фольк, электронік і клясыка. Іх апрацоўка кельцкага фольку, электроннай музыкі і року стварыла ўнікальны эпічны гук з моцнай атмасфэрай. Песьні гурта выкананыя на ангельскай і ірляндзкай мовах.

Да свайго распаду, гурт працаваў зь незалежным лэйблам G7 Welcoming Committee Records, заснаваным Крысам Ханам і Жорданам Самалескім з удзельнікаў гуртоў Propagandhi і Regal у 1997 годзе.

Анімаванае відэа на песьню «Five Thousand More», зробленае вакалістам дэ Барам, было прэзэнтаванае на шматлікіх фэстывалях і інтэрнэт-сайтах, у тым ліку на сорак сёмым Cork International Film Festival. У хуткім часе гурт выпусьціў відэа для песьні «Crashing to the Floor» у 2003 годзе.

Другі альбом гурта, *[[Black Coats & Bandages]]*, быў выдадзены ў чэрвені 2004 году. У ім каманда адыйшла ад традыцыйных ірляндзкіх і фолькавых матываў, якія былі характэрны іх першаму альбому *[[Rua]]*. Нягледзячы на гэта, яны працягнулі і нават разьвілі выкарыстаньне ірляндзкай мовы, запісаўшы дзьве песьні цалкам на ірляндзкай.

Clann Zú, анансуючы сканчэньне дзейнасьці гурта, напісаў на сваім сайце ў траўні 2005: «*Clann Zú з жалем паведамляе, што ён больш не працягвае свае туры ці запісы. Такое жыцьцё гурта. Бэнжамін і Лаям будуць працягваць тур і запісы з [[My Disco]] на лэйбле [[Crashing Jets]], а [[Дэклан дэ Бара]] будзе працягваць свой сольны праект*».

З таго часу Дэклан дэ Бара выпусьціў два сольныя альбомы: *[[Song of a Thousand Birds]]* у 2005 і *[[A Fire to Scare the Sun]]* у 2008. Расэл Фоўкус нядаўна далучыўся да гурта The Black Hundred з былымі удзельнікамі Oneironaut, Season і The Grand Silent System. The Black Hundred плянуюць выпусьціць свой першы альбом у студзені 2009 году.

## Дыскаграфія
* *[[Clann Zú (альбом)|Clann Zú]]* EP (2000, самвыдат)
* *[[Rua]]* LP (2003, G7 Welcoming Committee Records)
* *[[Black Coats & Bandages]]* LP (2004, G7 Welcoming Committee Records)

## Удзельнікі
* Бэнжамін Эндрус — гітара
* Расэл Фоўкус — электрычная віяланчэль, клявішы
* Дэклан дэ Бара — сьпеў, бойран
* Лаям Эндрус — бас-гітара
* Лэх Вудэн — апрацоўка гуку

## Вонкавыя спасылкі
* G7 Welcoming Committee Records
* The One Bedroom Apartment - фансайт
* Сайт Дэклана дэ Бары
* Інтэрвію з Дэкланам дэ Барам летам 2004

Катэгорыя:Аўстралійскія музычныя гурты
Катэгорыя:Ірляндзкія музычныя гурты
Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 1999 годзе
Казімер Мікалай Міхалькевіч

**Казі́мер Мікала́й Міхальке́віч** (; 1 лютага 1865, Гапенішкі — 16 лютага 1940) — рымска-каталіцкі і польскі дзеяч, біскуп.

## Біяграфія
З шляхецкага роду Ковенскае губэрні, сын Юстына Міхалькевіча. У 1884 паступіў у Магілёўскую каталіцкую сэмінарыю ў Пецярбургу. 23 кастрычніка 1886 высьвечаны на сьвятара. Пасьля заканчэньня сэмінарыі ў 1888 служыў у віцебскім парафіяльным касьцёле сьв. Антонія, а з 1890 у розных парафіях Віцебскае губэрні. У 1896 яго прызначылі на пасаду пробашча Кранштацкага рыма-каталіцкага ваенна-марскога касьцёлу і адначасова ваеннага капэлана марскіх і сухапутных войскаў Расейскае імпэрыі.

У 1900 стаў пробашчам менскага касьцёлу Сьвятой Тройцы. Адразу пачаў актыўна займацца гаспадарчымі справамі і ў першую чаргу рамонтам парафіяльных будынкаў. На яго ініцыятыву ў 1903 у горадзе стварылі камітэт, які распачаў працу па падрыхтоўцы будаўніцтва навага парафіяльнага храму на Залатой Горцы. Для распрацоўкі праекту новай сьвятыні з Варшавы быў запрошаны вядомы архітэктар Юзаф Дзеконскі.

Займаўся асьветніцкай дзейнасьцю — навучаньнем польскай мовы, гісторыі і культуры. Зьяўляўся прыхільнікам уключеньня Віленшчыны ў склад Польшчы. 11 студзеня 1907 году быў абраны прэзыдэнтам польскага таварыства «Асьвета» ў Менску, задачай якога быў распаўсюджаньне польскасьці на Меншчыне. Аднак, ужо ў наступным годзе зьехаў зь Менску і пакінуў гэтую пасаду.

У 1908 пераведзены зь Менску ў Вільню. У 1908—1917 фактычна адміністатар Віленскае дыяцэзіі. 12 студзеня 1923 прызначаны тытулярным біскупам тыятыраскім і біскупам-суфраганам Віленскае дыяцэзіі. Кансакраваны 10 чэрвеня 1923.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Bishop Kazimieras Mikalojus Michalkiewicz †
* Уладзімір ДЗЯНІСАЎ. Каштоўная крыніца гісторыі

Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Тыятыраскія біскупы
Катэгорыя:Палякі на Беларусі
Міхаіл Парэчанкаў

**Міхаі́л Яўге́навіч Парэ́чанкаў** (нарадзіўся 2 сакавіка 1969 году) — расейскі актор кіно і тэлевядучы. Заслужаны артыст Расейскай Фэдэрацыі. Вядучы тэлешоў «Бітва экстрасэнсаў».

## Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вайсковага марака. Да пяці год жыў з бабуляй у Пскоўскай вобласьці, потым — з бацькамі ў Польшчы, дзе вучыўся ў школе-інтэрнаце. Вучыўся ў Талінскай ваенна-палітычнай вучэльні, але ня скончыў яе, бо за парушэньне дысцыпліны быў выключаны за 10 дзён да заканчэньня. Служыў у будаўнічым батальёне ў Савецкім войску. Пасьля службы працаваў у багетнай майстэрні. Паступіў ва Ўсерасейскі дзяржаўны інстытут кінэматаграфіі на курс А. Джыгарханяна, але да канца не давучыўся. У 1991 годзе паступіў у Дзяржаўную акадэмію тэатральнага мастацтва ў Санкт-Пецярбургу на курс Венеяміна Фільштынскага, якую скончыў у 1996 годзе.

Пасьля заканчэньня акадэміі працаваў у тэатры «На Крукавым канале». Потым перайшоў у трупу Акадэмічнага тэатру імя Ленсавету. Выступаў у галоўнай ролі ў спэктаклі «Сірана. Сцэны з Растана» Незалежнага тэатральнага праекту. На сцэне Маскоўскага мастацкага тэатру імя Чэхова дэбютаваў у 2002 годзе ў спэктаклі «Паляваньне на качак» у ролі афіцыянта. У 2003 годзе ўвайшоў у трупу гэтага тэатру. У 2008 годзе балятаваўся на пост старшыні Саюзу кінэматаграфістаў Расеі. Зьяўляецца генэральным прадусарам кінакампаніі «ВВП Альянс».

## Праца ў кіно
Зьняўся ў фільмах «9 рота», «1612», тэлесэрыялах «Вуліцы разьбітых ліхтароў», «Агент нацыянальнай бясьпекі».

## Асабістае жыцьцё
Міхаіл Парэчанкаў жанаты з мастачкай Вольгай Парэчанкавай. У іх ёсьць дочкі Варвара і Марыя, а таксама сын Міхаіл.

## Абвінавачаньні ў тэрарызьме
У кастрычніку 2014 году незаконна перайшоў дзяржаўную мяжу Ўкраіны і наведаў захоплены тэрарыстамі групоўкі ДНР Данецк, дзе разам з баявікамі страляў з кулямёта па пазыцыях украінскіх вайскоўцаў у Данецкім аэрапарту. У студзені 2015 году Служба бясьпекі Ўкраіны абвясьціла Парэчанкава ў вышук за падазрэньні ў зьдзяйсьненьні тэрарыстычнага акту.

## Узнагароды
Ляўрэат прэміяў:
* «Залатая маска» (1996)
* «Залаты сафіт»
* «Сузор’е»
* прэміі імя В. Стржэльчыка

### Кампутарныя гульні
* 2006 — Інстынкт (сьнежань 2006) — *Белы*

### Тэлебачаньне
* Забароненая зона
* Кулінарны паядынак
* рэаліці-шоў «Бітва экстрасэнсаў» (ТНТ)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная бачына Міхаіла Парэчанкава
* Старонка пра Міхаіла Парэчанкава на IMDB.COM

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Санкт-Пецярбургу
Катэгорыя:Расейскія акторы
Катэгорыя:Расейскія тэлевядучыя
Тадэвуш Кундзіч

**Тадэвуш Кундзіч** (; 15 кастрычніка 1747, Крынічын, цяпер Пасвольскі раён, Панявескі павет, Летува-15 студзеня 1829) — рымска-каталіцкі дзеяч, навуковец.

6 жніўня 1772 уступіў у Таварыства Езуса, 8 сьнежня 1773 высьвечаны на ксяндза. У 1768-1771 выкладаў граматыку, геамэтрыю й францускую мову, у 1771-1773 францускую мову й сынтаксыс. У 1773-1777 працаваў у абсэрваторыі Віленскага ўнівэрсытэту. У 1777-1780 выкладаў элемэнтарную матэматыку ў Віленскім унівэрсытэце, у 1780-1803 — практычную матэматыку: гідрастатыку, гідраўліку, аэрамэтрыю, архітэктуру, фартыфікацыю й піратэхніку. Ад 1780 прафэсар. У 1794 уваходзіў у Адукацыйную камісію.

У 1803—1807 прэфэкт віленскае сэмінарыі. Ад 1796 канцлер віленскае дыяцэзіі, ад 1808 канонік віленскае капітулы. 10 ліпеня 1815 прызначаны тытулярным біскупам анастасыёпальскім і біскупам-суфраганам троцкім, кансакраваны 8 траўня 1817. У 1815-1822 генэральны вікарый дыяцэзіі.

## Вонкавыя спасылкі
*Bishop Tadeusz Kundzicz †

Катэгорыя:Нарадзіліся 15 кастрычніка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1747 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Панявескім павеце
Катэгорыя:Езуіты
Катэгорыя:Беларускія матэматыкі
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Анастасыёпальскія біскупы
Катэгорыя:Памерлі 15 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1829 годзе
Ян Цывінскі

**Ян Цывінскі** (; 24 красавіка 1772, Кузьмічы, Ашмянскі павет, ВКЛ, цяпер Мядзельскі раён — 17 лістапада 1846) — рымска-каталіцкі дзеяч, біскуп, пэдагог, філянтроп.

## Біяграфія
Сын Ігната й Апалоніі з Радзевічаў Цывінскіх. Ад 1781 навучаўся ў базылянскай школе ў Беразьвеччы. У 1790 паступіў ў Віленскую духоўную сэмінарыю. 5 ліпеня 1795 высьвечаны ў ксяндзы-місіянэры і прызначаны прафэсарам Віленскае духоўнае сэмінарыі, у якой да 1816 выкладаў філязофію і сьпевы. У 1805—1813 дырэктар сэмінарыі. Ад 1808 пробашч у Віжунох. Ад 1811 сябар Віленскае капітулы, канонік, ад 1813 пралат. У 1816 пакінуў Ордэн місіянэраў і стаў памочнікам віленскага біскупа. У 1818 здаў экстэрнам іспыты ў Полацкай езуіцкай акадэміі і атрымаў «патэнт доктара тэалёгіі і права».

Ад 1820 займаў розныя духоўныя пасады ў Салоках, Сьвіранах, Гадуцішках. Дзякуючы ініцыятыве і намаганьням Яна Цывінскага ў 1826 у Гадуцішках пачалося будаўніцтва мураванага касьцёла, плябаніі і школы для сялянскіх і местачковых дзяцей. 24 траўня 1835 кс. Ян Цывінскі разам з сваёй пляменьніцай Францішкай Мількоўскай выдаткавалі сродкі на выхаваньне 12 дзяўчынак зь бедных сялянскіх сем’яў. У сваім тэстамэнце Цывінскі абавязаў спадчыньнікаў штогод адлічваць 200 руб. з даходаў сваіх маёнткаў на навучаньне сялянскіх дзяцей чытаньню і пісьму. Заснаваў фонд для бясплатнага навучаньня ў віленскіх школах 12 хлопчыкаў і 12 дзяўчынак і 2 алюмны (поўнае забесьпячэньне адзеньнем, харчам, жыльлём, платай) для вучобы ў сэмінарыі.

Ад 1840 біскуп-суфраган троцкі і тытулярны біскуп Дэлькусу (кансакраваны 24 жніўня 1841). Ад 1842 адміністратар Віленскае дыяцэзіі. 28 чэрвеня 1843 абраны прэзыдэнтам Віленскага таварыства дабрачыннасьці. 29 красавіка 1846 дараваў усім прыгонным сваіх маёнткаў даўгі і выдаў вольную. Спадчыньнікам ён запаветваў, каб «не ўладарамі былі над сялянамі, а апекунамі». Пахаваны ў віленскай катэдры.

## Вонкавыя спасылкі
* Ян Цывінскі

Ян
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мядзельскім раёне
Катэгорыя:Віленскія біскупы
Катэгорыя:Дэлькускія біскупы
Катэгорыя:Беларускія пэдагогі
Катэгорыя:Пахаваныя ў катэдральным касьцёле Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава (Вільня)
Людвік Здановіч

**Людвік Здановіч** (; 1813—1897) — рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп.

## Біяграфія
Сьвятар ад 1837 году. Канонік Віленскае катэдры. Быў узнагароджаны крыжом і мэдалём у гонар Крымскае вайны 1853—1856 гадоў. У 1890—1896 гадах біскуп-суфраган віленскі і тытулярны біскуп Дыянісыясу. У 1886—1889 і 1895—1897 гадах адміністратар Віленскае дыяцэзіі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* ДУХОВЕНСТВО ВИЛЕНСКОЙ КАТОЛИЧЕСКОЙ ЕПАРХИИ НА 1872 ГОД

Катэгорыя:Дыянісыянскія біскупы
Катэгорыя:Віленскія біскупы