Аршанскі льнокамбінат

**Аршанскі льнокамбінат** — урадавае прадпрыемства Беларусі па вырабе льняной тканіны, заснаванае ў сьнежні 1930 г. у Воршы. На 2016 г. улучаў 5 фабрык. 1-я фабрыка вырабляла з кароткага льновалакна тарную тканіну для дываноў і мяхоў. 2-я і 3-я фабрыкі выраблялі з доўгага льновалакна пражу і  для абрусаў, касьцюмаў, кашуляў, мэблі, прастыняў, ручнікоў і сукенак. Аздобная фабрыка ажыцьцяўляла зьмякчэньне, усадку і фарбаваньне тканіны, наданьне глянцу і матавага адценьня, нанясеньне рысунка для вырабу гатовай побытавай тканіны. Швейная фабрыка вырабляла хатні тэкстыль: абрусы, коўдры, навалачкі, ручнікі, торбы, фіранкі і шалікі. У Беларусі працавалі 9 уласных крамаў «Беларускі лён»: Берасьце, Горадня, Віцебск (2), Ворша (2), Магілёў, Менск (2). Таксама ва ўсіх абласных цэнтрах Беларусі працавалі гандлёвыя прадстаўніцтвы. За мяжой налічвалася 8 прадстаўніцтваў у 4 краінах: Польшча (Варшава), Расея (Іванава; Пецярбург; пасёлак Акцябрскі, Любярэцкі раён, Маскоўская вобласьць), Украіна (Адэса, Роўна), Эстонія (Талін).

## Мінуўшчына
У 1928 г. пачалі будаваць Аршанскую льночасальную фабрыку, якую пусьцілі ў сьнежні 1930 году. Архітэктурны праект камбіната распрацавалі  (1902—1982) і  (1901—1979). У 1937 г. пабудавалі цэхі аздобнай, прадзільнай і ткацкай вытворчасьцяў (1-я чарга). У 1944 г. Аршанскі льнокамбінат аднавілі пасьля разбурэньня падчас Нямецка-савецкай вайны. У 1961 г. адчынілі бельнааздобную, льночасальную, прадзільную і ткацкую вытворчасьці 2-й чаргі (фабрыкі) камбіната, дзе пачалі вырабляць побытавую льняную тканіну. У 1972 г. пабудавалі 3-ю чаргу (фабрыку) са льночасальным, прадзільным і ткацкім цэхамі для выпуску тонкай побытавай тканіны. У 1973 г. у склад прадпрыемства ўвайшла льнопрадзільная фабрыка «Дняпро» (Ворша), што вырабляе дывановую пражу. У 1975 г. «Аршанскі льнокамбінат» стаў вытворчым аб’яднаньнем. У 1989 г. вырабілі 215 тыс. м² ільняной тканіны (найбольш за час існаваньня). У 1990 г. «Аршанскі льнокамбінат» стаў арэндным прадпрыемствам. У 1994 г. 41 тыс. м² ільняной тканіны. У 1995 г. «Аршанскі льнокамбінат» вырабляў побытавую, тарную і тэхнічную тканіну. На 1996 г. пры камбінаце працавалі тэхнікум і прафэсійна-тэхнічная вучэльня тэкстыльнікаў.

У 2008 г. «Аршанскі льнокамбінат» вырабіў 8% ільняных тканінаў у сьвеце, 70% якіх прадаў за мяжу. На прадпрыемстве працавалі звыш 5000 чалавек. За 2008 г. перапрацавалі 25 тыс. тонаў ільновалакна. У 2009 г. камбінат улучаў 3 фабрыкі для перапрацоўкі льновалакна і аздобную фабрыку для апрацоўкі льняной тканіны. На сакавік 2012 г. на камбінаце працавалі каля 6 тыс. чалавек, якія складалі 30% занятых у прамысловасьці Воршы. «Аршанскі льнокамбінат» быў найбольшым у Беларусі вытворцам і экспартэрам ільняных тканінаў. Камбінат набываў ільносыравіну ў 10 льнозаводаў Віцебскай вобласьці па ўнутранай закупачнай цане, заніжанай на 1/4 ад сусьветнай цаны. У пачатку 2013 г. прадпрыемства наймала 6290 супрацоўнікаў. 24 жніўня 2015 г. Савет міністраў Рэспублікі Беларусь Пастановай № 709 вылучыў $9147,3 тыс. на павелічэньне статутнага фонду «Аршанскага льнокамбіната» для набыцьця абсталяваньня. У 2015 г. вырабілі 24,8 млн м² тканіны, зь іх 75% вырабаў прадалі за мяжу ($41 млн). Рэнтабэльнасьць вырасла з 5,5% у 2014 г. да 17,9% у 2015-ым. На «Аршанскі льнокамбінат» прыпадала 3% сусьветнага рынку льняной тканіны, у тым ліку 8% тэхнічнай тканіны з ільну.

Знаходзіцца пад украінскімі санкцыямі з траўня 2023 году.

### Кіраўнікі
 
* Ліпчук (з 1930 г.)
* Негнявіцкі
* Козелеў
* Радзіцелеў
*  (травень 1941 — 1954, 1957 — 9 жніўня 1972)
* Уладзімер Лахцін (10 жніўня 1972 — кастрычнік 1976)
* Васіль Мельнікаў (кастрычнік 1976 — сакавік 1988)
* Георгі Какарэка (сакавік 1988 — 18 красавіка 1996)
* Валер Шаткоў (19 красавіка 1996 — 21 траўня 2007)
* Віктар Гаўрыленка (22 траўня 2007 — 5 чэрвеня 2009)
*  (з 5 чэрвеня 2009 г.)

## Крыніцы

Катэгорыя:Прадпрыемствы Воршы
Катэгорыя:Вытворчыя кампаніі Беларусі
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1930 годзе
Катэгорыя:Прамысловасьць Беларусі
Катэгорыя:Тэкстыльная прамысловасьць