Касьцёл Сьвятой Кацярыны і кляштар бэрнардынаў (Нясьвіж)

**Касьцёл Сьвятой Кацярыны і кляштар бэрнардынаў** — помнік архітэктуры XVI стагодзьдзя ў Нясьвіжы. Знаходзіцца на паўночна-заходняй ускраіне Старога Места, на гістарычнай Бэрнардынскай вуліцы. Твор архітэктуры раньняга барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс Нясьвіскага бэрнардынскага кляштару складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі перабудавалі касьцёл пад царкву Маскоўскага патрыярхату, па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зруйнавалі будынак касьцёла (захаваліся падмуркі). З савецкіх часоў кляштарны корпус знаходзіцца ў занядбаным стане.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Кляштар бэрнардынаў у Нясьвіжы заснавалі ў 1598 годзе з фундацыі братоў Мікалая «Сіроткі» і Юрыя Радзівілаў. У XVII ст. да касьцёла прыбудавалі капліцы Сьвятога Францішка і Сьвятой Ганны. З 1628 году пры кляштары дзеяла школа тэалёгіі, ператвораная ў 1654 годзе ў школу філязофіі.

За часамі вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай у 1655 годзе кляштар спалілі, да 1662 году комплекс адбудавалі. Пры касьцёле дзеялі тры брацтвы.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Нясьвіж апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па пажары, у 1802—1822 гадох комплекс адбудавалі. На 1804 год у кляштары было 15 манахаў, 12 студэнтаў, у бібліятэцы — 1199 кніг. Пры кляштары працавала суконная фабрыка.

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1864 годзе расейскія гвалтоўна ліквідавалі кляштар, у 1870 годзе касьцёл перарабілі пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). Кляштарны корпус прыстасавалі пад вайсковыя кашары.

У 1911 годзе ў былым касьцёле праводзіўся рамонт.

### Найноўшы час
Улады міжваеннай Польскай Рэспублікі пакінулі будынкі за новаўтворанай Аўтакефальнай праваслаўнай царквой. У Другую сусьветную вайну комплекс атрымаў нязначныя пашкоджаньні. У 1950-я гады савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл.

## Архітэктура

### Касьцёл
Касьцёл — 3-нэфавая базыліка з павышаным цэнтральным нэфам пад 2-схільным і больш нізкімі бакавымі нэфамі пад 1-схільнымі дахамі. 2-ярусны галоўны фасад завяршаўся трыкутным франтонам, у першым ярусе на цэнтральнай восі разьмяшчаўся аркавы партал галоўнага ўвахода. Роўнічныя бакавыя фасады рытмічна падзяляліся аркавымі і прастакутнымі аконнымі праёмамі (адпаведна галоўнага і бакавых нэфаў), а таксама пілястрамі ў прасьценках.

У крыпце знаходзіліся надмагільлі фундатараў, у тым ліку Міхала Казімара Рэйтана. Статуя «Ўкрыжаваньне» лічылася цудоўнай. Мастацкую цікавасьць мелі абразы Беззаганнага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, сьвятых Кацярыны, Ганны, Антонія і Францішка.

### Кляштар
Кляштарны корпус — 2-павярховы П-падобны ў пляне будынак, які далучаўся да падоўжнага бакавога фасаду касьцёла.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Niaśviž. Нясьвіж (1604).jpg|1604 г.
Niaśviž, Bernardynski. Нясьвіж, Бэрнардынскі (H. Lajbovič, 1760).jpg|З мапы Гірша Ляйбовіча, 
Niaśviž, Zamkavy. Нясьвіж, Замкавы (N. Orda, 26.07.1876).jpg|Н. Орда, 26 ліпеня 1876 г.
Niaśviž. Нясьвіж (N. Orda, 29.07.1876).jpg|Н. Орда, 26 ліпеня 1876 г.


Niaśviž. Нясьвіж (N. Orda, 1877).jpg|Паводле Н. Орды, 1877 г. 
Niaśviž, Bernardynskaja. Нясьвіж, Бэрнардынская (N. Orda, 1877).jpg|Фрагмэнт, 1877 г.
Niaśviž, Zamkavy-Bernardynski. Нясьвіж, Замкавы-Бэрнардынскі (S. Holc, 1869).jpg|С. Гольц, 1869 г.
Niaśviž, Bernardynski. Нясьвіж, Бэрнардынскі (1911).jpg|1911 г.


### Гістарычныя здымкі

Niaśviž, Bernardynski. Нясьвіж, Бэрнардынскі (1900).jpg|Да маскоўскай перабудовы, 1900 г.
Niaśviž, Bernardynskaja. Нясьвіж, Бэрнардынская (1905) (3).jpg|Па маскоўскай перабудове, 1905 г.
Niaśviž, Studenckaja-Młynarskaja. Нясьвіж, Студэнцкая-Млынарская (1917).jpg|1917 г.
Niaśviž, Bernardynski. Нясьвіж, Бэрнардынскі (1907-17).jpg|да 1918 г.


Niaśviž, Bernardynskaja. Нясьвіж, Бэрнардынская (1901-17).jpg|да 1918 г.
Niaśviž. Нясьвіж (1918).jpg|1918 г.
Niaśviž. Нясьвіж (A. Abuchoŭski, 1927).jpg|А. Абухоўскі, 1927 г.
Niaśviž, Bernardynskaja. Нясьвіж, Бэрнардынская (1937).jpg|1937 г.


### Сучасныя здымкі

Nyasvizh BernardineMonastery 001 4306.jpg|Агульны выгляд
Нясвіж. Корпус кляштара бернардзінцаў.jpg|З боку вуліцы
Былы кляштар бэрнардынаў. г. Нясьвіж 2 2011г..jpg|Двор
Nyasvizh BernardineMonastery 001 4328.jpg|Фрагмэнт


## Дадатковыя зьвесткі
* Касьцёл атрымаў тытул Сьвятой Кацярыны ў памяць памерлай дачкі Мікалая Крыштопа Радзівіла «Сіроткі»
* У час перабудовы касьцёла пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі, у выніку якой зьнішчылі галоўны і 6 бакавых алтароў, адбылося 5 пажараў

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Нясьвіж
Нясьвіж
Нясьвіж
Катэгорыя:Нясьвіж