Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Новадзявяткавічы)

**Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Новадзявяткавічах. Знаходзіцца ў паўночнай частцы колішняга мястэчка, на гістарычным Косаўскім тракце. Дзее. Твор архітэктуры пераходнага стылю ад барока да клясыцызму, часткова зруйнаваны расейскімі ўладамі.

Утвараў адзіны ансамбль з палацам Сьлізьняў, зь якім злучаўся ліпавай алеяй.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Мураваны касьцёл у Новых Дзявяткавічах збудавалі ў 1786—1790 гадох з фундацыі Тадэвуша Сьлізьня і Соф’і з Чацьвярцінскіх. Дата сканчэньня будаваньня захавалася на камені каля званіцы: «*Соф'я Чацьв. Падкаморніца Слонімская, 1790 г.*».

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Новадзявяткавічы апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. Аднак па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1866 годзе расейскія ўлады гвалтоўна зачынілі касьцёл і перарабілі яго пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1869—1872 гадох касьцёл перабудавалі ў маскоўскім стылі.

### Найноўшы час
У 1920-я гады ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі будынак касьцёла каталікам. У 1950 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл, будынак якога перарабілі пад склад мінэральных угнаеньняў, а пазьней, увогуле, закінулі.

У 1990 годзе будынак касьцёла вярнулі каталікам, у 2001 годзе пачаліся рэстаўрацыйныя працы.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры пераходнага стылю ад барока да клясыцызму — «станіславаўскага стылю». Гэта 1-нэфавая базыліка з паўкруглай апсыдай і бакавымі закрысьціямі. Над портыкам франтальнага 2-яруснага фасаду ўзвышаецца шпіль званіцы, замененай у час маскоўскай перабудовы на 8-гранны барабан з купалам-цыбулінай, тады ж галоўны ўваход зрабілі праз рундук, а вуглы роўнічнага фасаду аформілі калёнкамі-бочкамі. Апроч таго, над вальмавым чарапічным дахам паставілі 8-гранны барабан з купалам-цыбулінай.

Унутраная прастора перакрываецца цыліндрычным скляпеньнем. Над уваходам на 4 слупах месьціліся хоры. Інтэр’ер вылучалі 3 алтары. Існавала крыпта.

Перад касьцёлам стаіць 2-ярусная брама-званіца: першы 4-гранны ярус руставаны, над прастакутным праездам быў гербавы картуш з Пагоняй. Другі ярус-звон меў у аснаваньні валютныя сплывы і завяршаўся фігурным купалам з гадзіньнікам-курантамі.

## Галерэя
### Гістарычная графіка

Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (K. Kagnavicki, 1805).jpg|1805 г.
Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1867).jpg|1867 г.
Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (N. Tikhvinsky, 1869).jpg|Праект маскоўскай перабудовы, 1869 г.
Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (N. Tikhvinsky, 1869) (2).jpg|1869 г.


### Гістарычныя здымкі

Dziaviatkavičy, Kosaŭski. Дзявяткавічы, Косаўскі (06.1941).jpg|чэрвеня 1941 г.
Dziaviatkavičy, Kosaŭski. Дзявяткавічы, Косаўскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Dziaviatkavičy, Kosaŭski, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Косаўскі, Сьвятых Пятра і Паўла (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Dziaviatkavičy, Śviatych Piatra i Paŭła. Дзявяткавічы, Сьвятых Пятра і Паўла (1944-49).jpg|1940-я гг.


### Сучасныя здымкі

Novadzieviatkavičy. Новадзевяткавічы (2011).jpg|Агульны выгляд
Novadzieviatkavičy. Новадзевяткавічы (3.04.2011).jpg|Бакавы фасад
Novadzieviatkavičy, kaścioł (3.04.2011).jpg|З боку апсыды
Новадзевяткавічы. Касцёл Сьвятых Пятра і Паўла са званіцай (02).jpg|Званіца


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Новадзявяткавічы
Новадзявяткавічы