Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Жодзішкі)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы** — помнік архітэктуры XVII стагодзьдзя ў Жодзішках. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на правым беразе ракі Вяльлі. Дзее. Твор архітэктуры рэнэсансу і барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Жодзішках каля 1453 году заснавалі ўладальнікі маёнтку Осьцікавічы. Паводле адных зьвестак, у канцы XVІ ст. з фундацыі наступных уладальнікаў, Кішкаў, у Жодзішках збудавалі мураваны кальвінскі збор. Паводле іншых зьвестак, яго збудаваў на месцы касьцёла Крыштап Комар у 1612 годзе, а яго сын Геранім вярнуў род у каталіцтва і да 1669 году збудаваў новы драўляны касьцёл пад тытулам Найсьвяцейшай Тройцы, пры якім заснаваў парафіяльную школу. Іншыя крыніцы сьцьвярджаюць, што Крыштап Комар у 1612 годзе адразу збудаваў мураваны касьцёл, а Геранім павялічыўшы фундуш, падараваў яму маёмасьць, збудаваў плябанію і парафіяльную школу.

У 1708 годзе ў падараванай Барбарай (з Комараў) Мінкевіч (Міцкевіч) і яе сынам Адамам сядзібе зьявіліся езуіты. У 1727 годзе яны збудавалі касьцёл Сьвятога Юды Тадэвуша, у 1745 годзе адкрылі музычную бурсу, у 1767 годзе — аптэку. У 1757—1766 гадох паводле праекту архітэктара Тамаша Жаброўскага збудавалі мураваны калегіюм. У 1778 годзе праводзілася рэканструкцыя касьцёла.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795 год), калі Жодзішкі апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў расейскія ўлады выслалі ў Кастраму пробашча Вішнеўскага і канфіскавалі тры абразы: «Сэрца Езуса», «Сьвяты Язафат» і «Сьвяты Андрэй Баболя». У 1886 годзе касьцёл атачылі высокай мураванай агароджай. У 1902 годзе да яго прыбудавалі бакавыя капліцы.

За часамі Першай сусьветнай вайны войскі Нямецкай імпэрыі зруйнавалі вежу і зладзілі ў будынку шпіталь, а потым шавецкую фабрыку.

### Найноўшы час
У 1924 годзе пробашчам стаў прыхільнік беларусізацыі касьцёла Вінцэнт Гадлеўскі. Касьцёл адрэстаўравалі. У 1929 годзе да парафіі далучылася капліца ў Дубцы. У 1937 годзе мастак Пётра Сергіевіч размаляваў скляпеньні касьцельных капліцаў. У савецкі час касьцёл працягваў дзеяць.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры рэнэсансу і барока. Сьпярша выцягнуты падожнай восьсю прастакутны будынак з 2-яруснай чацьверыковай вежай-званіцай на галоўным фасадзе атрымаў крыжападобную форму. З заходняга боку да яго далучаецца квадратная ў пляне, умацаваная кутнімі контрфорсамі апсыда, над якой раней узвышалася высокая і масіўная вежа-званіца. Перакрыжаваныя прастакутныя аб’ёмы накрываюцца 2-схільнымі дахамі, трыкутныя шчыты якіх ёсьць працягам роўнічных фасадаў. На галоўным фасадзе руставаным парталам вылучаецца галоўны ўваход. Сьцены падзяляюцца роўнымі лапаткамі, злучанымі спрошчана прафіляваным карнізам, праразаюцца лучковымі праёмамі вокнаў і нішамі.

Унутраная прастора перакрываецца цыліндрычнымі і крыжовымі скляпеньнямі. Апсыда раскрываецца ў залю аркавым прасьветам, усходы ў паўночна-ўсходнім куце залі вядуць на хоры. Галоўны і меншыя маштабам два бакавыя алтары маюць карынцкія калянады, што абрамляюць алтарныя абразы і нясуць фігурныя ляпныя насьценныя шчыты з мэдальёнамі ў цэнтры. Скляпеньні капліцаў аздабляе размалёўка, выкананая ў 1937 годзе мастаком Пётрам Сергіевічам.

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Žodziški, Vialla, Trajecki-Jezuicki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі-Езуіцкі (J. Aziambłoŭski, 1833-63).jpg|Ю. Азямблоўскі, 1833—1863 гг.
Žodziški, Trajecki. Жодзішкі, Траецкі (1871).jpg|1871 г.
Žodziški, Vialla, Trajecki-Jezuicki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі-Езуіцкі (1871).jpg|1871 г.


### Гістарычныя здымкі

Žodziški, Vialla, Trajecki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі (J. Čachovič, 1882).jpg|Ю. Чаховіч, 1882 г.
Žodziški, Trajecki. Жодзішкі, Траецкі (1900).jpg|каля 1900 г.
Žodziški, Vialla, Trajecki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі (1904).jpg|1904 г.
Žodziški, Trajecki. Жодзішкі, Траецкі (1915).jpg|1915 г.


Žodziški, Vialla, Trajecki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі (1915).jpg|1915 г.
Žodziški, Trajecki. Жодзішкі, Траецкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Žodziški, Vialla, Trajecki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Žodziški, Vialla, Trajecki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі (1915-18) (2).jpg|1915—1918 гг.


Žodziški, Vialla, Trajecki-Jezuicki. Жодзішкі, Вяльля, Траецкі-Езуіцкі (1915-18).jpg|1915—1918 гг.
Žodziški, Trajecki. Жодзішкі, Траецкі (1917).jpg|1917 г.
Айцец В. Гадлеўскі падчас імшы ў Жодзішскім касцёле.jpg|1920-я гг.
Žodziški, Trajecki. Жодзішкі, Траецкі (1930).jpg|1930 г.


### Сучасныя здымкі

Жодзішкі. Траецкі касцёл (08).jpg|З боку апсыды
Жодзішкі. Траецкі касцёл (01).jpg|Брама
Жодзішкі. Траецкі касцёл. Інтэр'ер (01).jpg|Інтэр'ер
Жодзішкі. Траецкі касцёл. Хоры з арганам (02).jpg|Хоры


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Жодзішкі
Жодзішкі