open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Паўднёваамэрыканскі кубак 2021 году

**[[Паўднёваамэрыканскі кубак]] 2021 году** — 20-ы розыгрыш трафэю, які лічыцца другім паводле прэстыжу турнірам Паўднёвай Амэрыкі пасьля Кубка Лібэртадорэс. Турнір ладзіцца арганізацыяй КОНМЭБОЛ. Пераможца спаборніцтва атрымае права ўдзелу ў матчы Рэкопы Паўднёвай Амэрыкі 2022 году, а таксама гарантуе сабе месца ў групавым этапе Кубка Лібэртадорэс на наступны год. 13 траўня 2021 году КОНМЭБОЛ абвесьціў, што фінал адбудзецца на стадыёне «Сэнтэнарыё» ва ўругвайскай сталіцы горадзе Мантэвідэо 6 лістапада 2021 году, але 27 ліпеня 2021 году канчатковай датай сталася 20 лістапада 2021.

## Першы раўнд

:1 — Вэнэсуальская «Арагуа» прайшла далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.

## Групавы этап
### Група 1

### Група 2

### Група 3

### Група 4

### Група 5

### Група 6

### Група 7

### Група 8

## Плэй-оф
### 1/8 фіналу

:1 — Уругвайскі «Пэньяроль» прайшоў далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.
:2 — Эквадорскі «ЛДУ» прайшоў далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.
:3 — Парагвайскі «Лібэртад» прайшоў далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.

### 1/4 фіналу

:1 — Парагвайскі «Лібэртад» прайшоў далей за кошт большай колькасьці трапных стрэлаў у гасьцявым матчы.

### 1/2 фіналу

### Фінал

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйная старонка

2021
Катэгорыя:2021 год у футболе
Лібэртад Асунсьён

«**Лібэрта́д**» () — парагвайскі футбольны клюб з гораду Асунсьён. Быў зафундаваны 30 ліпеня 1905 году. Ёсьць аднім з самых пасьпяховых клюбаў краіны, аднак, «Алімпія» і «Сэра Партэньнё» лічацца больш пасьпяховымі.

## Гісторыя
Клюб быў заснаваны 30 ліпеня 1905 году групай маладых людзей і студэнтаў. Першым прэзыдэнтам «Лібэртаду» стаў Хуан Мануэль Соса, які і абраў назву клюбу. З моманту перамогі ў сваім першым чэмпіянаце ў 1910 годзе «Лібэртад» заўсёды быў у цені двух буйных клюбаў Парагваю, як то «Алімпіі» і «Сэра Партэньнё», якія разам выйгралі большасьць нацыянальных чэмпіянатаў Парагваю. Не зважаючы на гэта, «Лібэртад» таксама ўважаецца адным з моцных клюбаў краіны.

У 1952 годзе «Лібэртад» узяў удзел у Кубку Рыю-дэ-Жанэйру, дзе згуляў тры матчы. У першым матчы супраць венскай «Аўстрыі» супернік перамог зь лікам 4:2. У наступным матчы супраць «Карынтыянсу» бразыльцы перамаглі зь лікам 6:1. У сваёй апошняй гульні супраць нямецкага клюбу «Заарбрукен» парагвайскі клюб здабыў адзіную перамогу зь лікам 4:1.

Упершыню клюб браў удзел у роызыгрышы Кубка Лібэртадорэс у 1968 годзе, дзе заняў апошняе месца з адной перамогай, адной нічыёй і 4 паразамі ў групе, у якой таксама былі «Пэньяроль», «Насьяналь» і «Гуарані». У Кубку Лібэртадорэс 1977 году «Лібэртад» дакрочыў да паўфіналу. Яны пачалі сваю кампанію зь першага месца ў групе. Гэта дало ім мажлівасьць адразу кваліфікавацца ў паўфінал, дзе ім трэба было згуляць два матчы супраць «Бока Хуніёрс» і «Дэпартыва» з Калі. Пераможца групы, якім стаў «Бока Хуніёрс», выйшаў у фінал, а «Лібэртад» быў апошнім у паўфінальнай групе з адной перамогай, адной нічыёй і двума паразамі.

У 1998 годзе клюб упершыню ў сваёй гісторыі вылецеў з найвышэйшага дывізіёну. У турніры Апэртуры клюб спыніўся на апошнім радку, а Кляўсура скончылася для каманды перадапошнім месцам. Клюб два гады спаборнічаў у другім дывізіёне, перш чым вярнуцца ў эліту ў 2001 годзе. Па вяртаньні «Лібэртад» дасягнуў вялікага посьпеху, пра што сьведчаць перамогі ў чэмпіянаце ў 2002 і 2003 гадах. У 2006 годзе парагвайцы другі раз у гісторыі прабіліся ў паўфінал Кубка Лібэртадорэс, заняўшы першы радок у групе і выгуляўшы моцных «Карынтыянс» і «Рывэр Плэйт», а потым каманда выбыла з турніру, саступіўшы «Інтэрнасьёналу».

## Дасягненьні
* **[[Чэмпіянат Парагваю па футболу|Чэмпіён Парагваю]]**: 25
:: 1910, 1917, 1920, 1930, 1943, 1945, 1955, 1976, 2002, 2003, 
:: 2006, 2007, 2008(а), 2008(к), 2010(к), 2012(к), 2014(а), 2014(к), 2016(а), 2017(а), 
:: 2021(а), 2022(а), 2023(а), 2023(к), 2024(а)

* **Уладальнік [[Кубак Парагваю па футболу|Кубка Парагваю]]**: 3
:: 2019, 2023, 2024

* **Уладальнік [[Супэркубак Парагваю па футболу|Супэркубка Парагваю]]**: 2
:: 2023, 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт клюбу

Катэгорыя:Асунсьён
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1905 годзе
Ліга Паўліста

**Лі́га Паўлі́ста** () — найвышэйшая прафэсійная футбольная ліга, якая ладзіцца Фэдэрацыяй футболу штату Сан-Паўлу. У лізе за тытул змагаюцца 16 клюбаў, а спаборніцтвы звычайна доўжацца з студзеня па красавік. Асноўнае суперніцтва адбываецца сярод чатырох самых вядомых бразыльскіх клюбаў, як то «Карынтыянс», «Палмэйрас», «Сантус» і «Сан-Паўлу». Ліга ёсьць найстарэйшай лігай Бразыліі, бо ладзіцца з 1902 году. Прафэсійны статус турнір атрымаў з 1933 году. Ліга Паўліста зьяўляецца наймацнейшым чэмпіянатам штату ў Бразыліі паводле рэйтынгу Бразыльскай канфэдэрацыі футболу (БФФ). Менавіта празь лігу футбольны клюбы штату кваліфікуюцца ў Кубка Бразыліі, маючы найвялікшае прадстаўніцтва сярод усіх штатаў краіны. Таксама паводле выніках чэмпіянату штату найлепшыя каманды, якія не зьяўляюцца ўдзельнікамі бразыльскіх Сэрыі А і Б, становяцца ўдзельнікамі бразыльскай Сэрыі C. Зважаючы на тое, што ад штату таксама дэлегуецца самая вялікая колькасьць клюбаў паводле рэйтынгу БФФ, пераважная большасьць клюбаў Лігі Паўлісты выступае ў той ці іншай Сэрыі чэмпіянату Бразыліі.

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт

Катэгорыя:Бразыльскі футбол
Марк Ут

**Марк Ут** (;  24 жніўня 1991 году) — колішні нямецкі футбаліст, нападнік.

## Кар’ера
Нарадзіўшыся ў Кёльне, гулец прайшоў праз шэраг акадэміяў мясцовых клюбаў, у тым ліку «Кёльну». З 2010 году выступаў у складзе другой дружыны клюбу ў рэгіянальных спаборніцтвах. У траўні 2012 году было абвешчана, што Ут склаў угоду на тры гады зь нідэрляндзкім «Гээрэнвэнам». У новым клюбе талент гулца ўжо поўнасьцю выкрыўся. Зь цягам часу футбаліст стаў адной з галоўных зорак нідэрляндзкага клюбу. 28 верасьня 2013 году Ут адзначыўся хет-трыкам, высутаючы ў шэрагах «Гэраклесу» ў матчы супраць «Ваальвэйку». Выдатная гульня была заўважаная на радзіме, і ў ліпені 2015 году футбаліст склаў угоду з клюбам Бундэсьлігі «Гофэнгаймам». У залежнасьці ад крыніцаў, сума ўгоды, сплачаная «Гээрэнвэну», складала ад 2 да 3 млн эўра. Свой першы гол за новы клюб гулец забіў 5 сьнежня 2015 году ў матчы супраць «Інгальштату-04». У 2018 годзе Ут паперабраўся ў «Шальке-04», а з 2020 году выступаў у табары роднага клюбу «Кёльн», зьяўляючыся адным з ключавых гульцоў каманды.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Эльес Схіры

**Элье́с Схіры́** (;  10 траўня 1995 году) — туніскі футбаліст, апорны паўабаронца нямецкага клюбу «Айнтрахт» з Франкфурту і нацыянальнай зборнай Тунісу.

## Кар’ера
### Клюбная
Гулец нарадзіўся ў Францыі ў сям’і туніскіх мігрантаў. Футболам пачаў займацца ў акадэміі «Манпэлье». Дэбют гульца ў Лізе 1 прыпаў на 21 сакавіка 2015 году ў матчы супраць «Эвіяну», калі Схіры замяніў Поля Лясна ў дадатковы час. Матч скончыўся паразай зь лікам 1:0 для клюбу тунісца. 27 лютага 2016 году футбаліст упершыню ў прафэсійнай кар’еры адзначыўся голам падчас матчу чэмпіянату Францыі супраць клюбу «Ліль». У выніку клюб з поўдня краіны атрымаў пераканальную перамогу зь лікам 3:0.

29 ліпеня 2019 году Схіры далучыўся да табару «Кёльну», склаўшы з клюбам чатырохгадовую ўгоду. 28 лістапада 2020 году гулец адзначыўся дублем, двойчы трапна ўлучыўшы мяч у браму дортмундзкай «Барусіі». Свой другі галявы дубль гулец зрабіў 1 кастрычніка 2021 году ў хатнім матчы супраць «Гройтэра». Гэтыя галы дапамаглі клюбу атрымаць перамогу зь лікам 3:1, пры гэтым клюб пасьля самага пачатку трываў паразу зь лікам 0:1.

### Міжнародная
Праз паходжаньне сваіх бацькоў гулец меў права выступаць за зборную Тунісу. І такая магчымасьць была скарыстаная, бо Схіры быў выкліканы да складу алімпійскай зборнай Тунісу. У нацыянальнай зборнай гулец дэбютаваў у таварыскім матчы супраць зборнай Ірану (1:0) 23 сакавіка 2018 году. У складзе зборнай браў удзел у чэмпіянаце сьвету 2018 году, які ладзіўся ў Расеі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Туніскія футбалісты
Шчодры вечар

**Шчо́дры ве́чар** (Шчадрэц, Шчадруха, Багатуха і Таўстуха) — сьвяточны вечар  наконадні новага году.

На сьвяточны стол ставяць Багатую куцьцю каля чырвонага кута, мясныя стравы і салёныя грыбы, кіслую капусту і мочаныя яблыкі. Галоўнай стравай ёсьць стос з 12 бліноў паводле ліку месяцаў у годзе. Гэтыя бліны першымі ставяць на абрус і разразаюць крыж-накрыж на 4 часткі. Кожны зь сям’і за сталом бярэ па кавалку бліна, каб стос зьнікаў з талеркі «па сьпіралі». На Шчадрэц ладзяць такія вулічныя гульні, як «жаніцьба Цярэшкі», «цяганьне Каляды да дуба» і язда «конікаў». Таксама праводзяць такі абрад, як хаджэньне «Цароў».

Ранкам 14 студзеня дзеці абыходзяць суседзкія дамы з торбамі, у якіх авёс, жыта і ячмень. Гэтае збожжа рассыпаюць па падлозе ад парога да кута і назад (да печы). Пры гэтым сьпяваюць: «Сею-сею, пасяваю, новы год вам пачынаю!» Гаспадары частуюць дзяцей арэхамі і печывам, мяснымі стравамі і сушанымі ягадамі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Зімовыя сьвяты
Катэгорыя:Міжнародныя сьвяты
Катэгорыя:Неафіцыйныя сьвяты
Катэгорыя:Новы год
Катэгорыя:Традыцыйныя сьвяты беларусаў
Катэгорыя:13 студзеня
Катэгорыя:31 сьнежня
Бэна Шміц

**Бэ́на Шміц** (;  17 лістапада 1994 году) — нямецкі футбаліст, правы абаронца клюбу «Баварыя II».

## Кар’ера
Шміц пачаў гуляць у футбол у мясцовым мюнхэнскім клюбе «Вальдэрлях». У 2001 годзе перайшоў у моладзевую дружыну «Баварыі», дзе ў выніку быў пераведзены ў іхную рэзэрвовую каманду ў 2012 годзе. Пасьля не магчымасьці зачапіцца за галоўную дружыну нямецкага гранду, Шміц вырашыў пакінуць клюб і падпісаў кантракт з аўтрыйскім чэмпіёнам клюбам «Рэд Бул» улетку 2014 году. 23 жніўня 2014 году гулец дэбютаваў у лізе ў хатнім матчы супраць «Райндорфу», зьявіўшыся на пляцоўцы на 83-й хвіліне матчу, які скончыўся зь лікам 5:0 на карысьць гаспадароў. У 2016 годзе гулец апынуўся ў нямецкім клюбе кампаніі Рэд Бул «РБ Ляйпцыг», дзе правёў толькі 2 сэзоны, бо ня здолеў зачапіцца за асноўны склад, зьяўляючыся гульцом ратацыі. У 2018 годзе Шміц перайшоў у табар «Кёльну» паводле ўгоды паміж клюбамі. Сума транфэру ацэньвалася ў памеры 1,5 млн эўра.

## Дасягненьні
**«Рэд Бул»**:
* Чэмпіён Аўстрыі: 2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Ян II (папа рымскі)

**Ян II** (), сьвецкае імя **Мэрку́рыюс** (; Рым — 8 траўня 535, Рым) — папа рымскі з 2 студзеня 533 году па сваю сьмерць. Да таго як быў абраны пантыфікам працаваў сьвятаром у базыліцы Сьвятога Клімэнта на Келіянскай гары. Верагодна, Ян быў першым папам у гісторыі, які абраў сабе новае імя пасьля абраньня пантыфікам. У барацьбе супраць подкупу пры абраньні папаў, Ян зьвярнуўся за садзейнічаньнем да гоцкага караля Аталярыха, які падмацаваў дэкрэт рымскага сэнату 530 году, які забараняў ўсялякі ціск на выбары, але запатрабаваў для сябе і сваіх пераемнікаў правы зацьвярджаць іх і прызначыў за гэта пэўную суму. Дзьвесьце сямнаццаць эпіскапаў, які сабраліся на Картагенскім саборы 535 году, даслалі Яну II пытаньне аб тым, ці варта эпіскапам, якія адышлі ў арыянства, на пакаяньні захоўваць свой сан або быць дапушчанымі да царквы, зьяўляючыся пры гэтым сьвецкімі людзьмі. Адказ на іхняе пытаньне даў ужо Агапіт, бо 8 траўня 535 году Ян II памёр. Ён быў пахаваны ў храме Сьвятога Пятра.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Ян II. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Грыгорыюс II (папа рымскі)

**Грыгорыюс II** (; Рым, 669, Рымская імпэрыя — 11 лютага 731, Рым, Рымская імпэрыя) — папа рымскі з 19 траўня 715 году па сваю сьмерць.

## Біяграфія
Грыгорыюс нарадзіўся ў шляхетнай сям’і рымлянаў і быў сынам Марцэла. Верагодна, паходзіўся з роду Савэльлі, аднак гэта дакладна не вядома. Ужо ў юнацтве прыбыў да паскага двару за часам пантыфікату Сэргіюша I. Пазьней стаў дыяканам і быў прызначаны адказным за Ватыканскую бібліятэку. За часам пантыфікату Канстантына Грыгорыюс стаў папскім сакратаром і суправаджаў папу ў Канстантынопаль у 711 годзе. У траўні 715 году быў абраны папам. 

Амаль адразу Грыгорыюс распачаў рамантаваць аўрэліянскія сьцены Рыму. Праца над гэтай задачай была адкладзеная ў кастрычніку 716 годзе, калі Тыбр выйшаў зь берагоў і затапіў Рым, нанёсшы велізарную шкоду і адступіўшы толькі праз восем дзён. У наступным цікавіўся хрысьціянізацыяй Баварыі і стварэньня там царкоўнай герархіі. На даручэньне папы англа-саксонскі місіянэр Ўінфрыд заняўся місіянэрскай дзейнасьцю ў Нямеччыне. Грыгорыюс таксама ўмацаваў папскі аўтарытэт у касьцёлах Брытаніі і Ірляндыі. У 726 годзе папу наведаў былы кароль Ўэсэкса Інэ, які адрокся ад пасады, каб зьдзейсьніць паломніцтва ў Рым, дзе скончыць там сваё жыцьцё. Грыгорыюс змагаўся з імпэратарам Львом III Ісаўрыянам праз іканаборчых супярэчнасьцяў ва Ўсходняй імпэрыі. Адлучэньне імпэратара ад царквы, а таксама спроба забойства папы, прывяліся да доўгай сэрыі паўстаньняў, расколаў і грамадзянскіх войнаў, якія ў выніку прывялі да ўмацаваньня ўлады папаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Грыгорыюс II. Catholic Encyclopedia

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Рыме
Альменеўскі раён

**Альме́неўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Альменева.

## Геаграфія
Альменеўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Сафакулеўскім, Шчучанскім, Шуміхаўскім, Мішкінскім, Куртамыскім і Цалінскім раёнамі, а таксама з Чалябінскай вобласьцю. Плошча раёну складае 2486 км².

## Гісторыя
Ічкінскія татары, якія цяпер насяляюць гэтага ды суседніх раёнаў, перасяліліся на заўральскія землі пасьля падзеньня Казанскага ханства. У 1556 годзе яны спыніліся ля прытоку ракі Ісець. Паводле паданьня, татары шукалі зручнае дзеля жыцьця месца з добрай пітной вадой.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 9233 чалавекі. Сярод нацыянальнасьцяў у раёне жывуць расейцы, башкіры і татары.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Белазерскі раён (Курганская вобласьць)

**Белазе́рскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Белазерскае.

## Геаграфія
Белазерскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе зь Цюменскай вобласьцю, а таксама з Варгашынскім, Кятоўскім, Каргапольскім і Шатроўскім раёнамі. Плошча раёну складае 3425,59 км².

## Гісторыя
Белазерскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 14795 чалавек. Сярод нацыянальнасьцяў у раёне жывуць расейцы і казахі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Зьвярынагалоўскі раён

**Зьвярынагалоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Зьвярынагалоўскае.

## Геаграфія
Зьвярынагалоўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Куртамыскім і Прытабольным раёнамі, а таксама з Казахстанам. Плошча раёну складае 3500,85 км², зьяўляючыся пятым паводле велічыні раёнам вобласьці. На мяжы з Казахстанам у вёсцы Ўкраінец разьмешчаны кругласуткавы памежны пункт пропуску «Зьвярынагалоўскае».

## Гісторыя
Зьвярынагалоўскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 7337 чалавек. Расейцы (84,4%) зьяўляюцца самай вялікай этнічнай групай раёну. Іншымі значнымі этнічнымі групамі ёсьць казахі (8,8%) і ўкраінцы (1,6%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Каргапольскі раён

**Каргапольскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца мястэчка Каргапольле.

## Геаграфія
Каргапольскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Шадрынскім, Шатроўскім, Белазерскім, Кятоўскім, Юргамыскім і Мішкінскім раёнамі. Плошча раёну складае 3193,3 км².

## Гісторыя
Каргапольскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 29278 чалавек, што робіць раён другім паводле колькасьці насельніцтва раёнам вобласьці. Расейцы (95,2%) фармуюць абсалютную большасьць насельніцтва. Другой этнічнай групай ёсьць казахі (1,3%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Катайскі раён

**Ката́йскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночна-заходнім ускрайку Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Катайск.

## Геаграфія
Катайскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе зь Сьвярдлоўскай вобласьцю, а таксама з Далматаўскім, Шчучанскім раёнамі і Чалябінскай вобласьцю. Плошча раёну складае 2671,8 км².

## Гісторыя
Катайскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 20890 чалавек. Асноўнымі этнічнымі групамі ёсьць расейцы, казахі і ўдмурты.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Навіны (Менская вобласьць)

**Наві́ны** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавету. 

## Насельніцтва
* 1999 — 49 чалавек
* 2009 — 39 чалавек
* 2019 — 27 чалавек

## Асобы
* Радзівон Шукевіч-Трацякоў (1893-?) — дзяржаўны дзеяч БССР.

## Крыніцы

Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Мацавічы (Валожынскі раён)

**Ма́цавічы** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Ракаўскага сельсавету.

## Геаграфія

Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на паўночным усходзе мяжуе зь лесам. Непадалёк знаходзіцца гара Маяк (335 м) — найвышэйшы пункт Валожынскага раёну.

Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе празь вёскі Ракаў, Кучкуны і далей па шашы / Менск — Вільня.

Пляніровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы шыротнай арыентацыі, забудаванай двухбакова, няшчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.

## Гісторыя
Вядома ў Вялікім Княстве Літоўскім з XVIII стагодзядзя. У 1779 годзе сяло, 19 двароў, у Менскім ваяводзтве. З 1793 году ў Расейскай імпэрыі. У 1794 годзе 126 жыхароў, карчма, уладаньне М. К. Агінскага. У 1858 годзе 45 жыхароў мужчынскага полу, у Стараракаўскім сельскім таварыстве Менскага павету, уласнасьць княгіні Друцкай-Любецкай. Паводле перапісу 1897 году 22 двары, 153 жыхары, у Заслаўскай воласьці таго ж павету. У 1908 годзе 25 двароў.

З 1921 году пад уладай Польшчы. У 1921 годзе 24 двары. Зь лістападу 1939 году ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 году ў Гіравіцкім сельсавеце Радашковіцкага раёну Вялейскай вобласьці. У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 году да 4 ліпеня 1944 году акупавана нацыстамі. На франтах загінулі 8 вяскоўцаў.

З 20 верасьня 1944 году ў Радашковіцкім раёне Маладэчанскай вобласьці. 18 студзеня 1949 году арганізаваны калгас імя Швэрніка, які абслугоўвала Залеская МТС. З 20 студзеня 1960 году ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. З 26 жніўня 1961 годуа ў Ракаўскім сельсавеце. З 1963 году ў складзе саўгасу «Залескі» (цэнтар — в. Новы Двор). У 1994 годзе 20 гаспадарак.

## Насельніцтва
* 1999 — 22 чалавекі
* 2009 — 10 чалавек
* 2019 — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Кятоўскі раён

**Кятоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтры Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Кятова.

## Геаграфія
Кятоўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Каргапольскім, Белазерскім, Варгашынскім, Палавінскім, Прытабольным, Куртамыскім і Юргамыскім раёнамі. Плошча раёну складае 3325,1 км². Акрамя таго раён поўнасьцю атачае з усіх бакоў горад Курган.

## Гісторыя
Працэс засяленьня раёну актыўна пачаўся ў 40-я гады XVII стагодзьдзя. Пасьля стварэньня Царова Гарадзішча пачалася актыўная дзейнасьць расейскіх перасяленцаў, які асвойвалі новыя землі ў гэтым раёне.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 62112 чалавек. Расейцы (94%) фармуюць абсалютную большасьць насельніцтва. Другой этнічнай групай ёсьць украінцы (1,5%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Сьцяг Валожына

**Сьцяг Валожына** — афіцыйны геральдычны сымбал гораду Валожын Менскай вобласьці. Сьцяг зарэгістраваны Ўказам прэыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 1 сьнежня 2011 годц № 564 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры Рэспублікі Беларусь 5 сьнежня 2011 году № Б-205.

## Апісаньне
Прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру, у цэнтры правага боку якога герб Валожына і Валожынскага раёну.

Сьцяг г. Валожына зацьверджаны пастановай Валожынскага раённага выканаўчага камітэту ад 22 студзеня 2009 году № 46. Аўтар сьцяга М. М. Елінская. Мастак В. А. Ляхар.

## Глядзіце таксама
* Герб Валожына

## Крыніцы

Катэгорыя:Валожын
Валожын
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2004 годзе
Лябяжаўскі раён

**Лябя́жаўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца мястэчка Лябяжжа.

## Геаграфія
Лябяжаўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Варгашынскі, Макравусаўскі, Макушынскім і Палавінскім раёнамі. Плошча раёну складае 3180 км².

## Гісторыя
Лябяжаўскі раён быў утвораны ў 1924 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 13022 чалавекі. Расейцы (93,4%) фармуюць абсалютную большасьць насельніцтва. Другой этнічнай групай ёсьць казахі (3,5%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Der Tagesspiegel

«**Der Tagesspiegel**» () — шматтыражная нямецкамоўная штодзённая газэта выдавецтва «Der Tagesspiegel GmbH» зь сядзібаю ў Бэрліне (Нямеччына), заснаваная ў 1945 годзе. Друкуецца ў . Выданьне мае  ўхіл.

## Гісторыя
Першы нумар газэты, заснаванай , , Гэнрыхам фон Швайнішэнам і , быў надрукаваны 27 верасьня 1945 году з дазволу аддзелу кантролю інфармацыі амэрыканскага вайсковага ўраду. Газэта спачатку распаўсюджвалася ў Бэрліне й Брандэнбургу, пакуль у 1948 годзе савецкая блякада Заходняга Бэрліну не абмежавала распаўсюд газэты Заходнім Бэрлінам.

Уладальнікамі газэты былі Эрык Рэгер і , пакуль у 1992 годзе выдавецкі дом «» не купіў 51% акцый. Пазьней ён павялічыў сваю долю да 74,8%, а цалкам купіў выдавецтва ў 2003 годзе. 1 чэрвеня 2009 году Дытэр фон Хольцбрынк заснаваў новую мэдыя-кампанію «Holtzbrinck Medien GmbH» (скарочана «DvH Medien»), якая ў канчатковым выніку набыла ўсю газэту. У лістападзе 2009 году газэта абвясьціла, што зь ліпеня 2010 году ёй больш не спатрэбяцца паслугі інфармацыйнай агэнцыі «».

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Нямецкія газэты
Мішкінскі раён (Курганская вобласьць)

**Мі́шкінскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца мястэчка Мішкіна.

## Геаграфія
Мішкінскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Шадрынскім, Каргапольскім, Юргамыскім, Куртамыскім, Альменеўскім і Шуміхаўскім раёнамі. Плошча раёну складае 3050 км². З захаду на ўсход раён перасякае чыгуначнае і аўтамабільнае злучэньне паміж Курганам і Чалябінскам.

## Гісторыя
Мішкінскі раён быў утвораны ў 1924 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 14653 чалавекі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Дэніс Закарыя

**Дэ́ніс Зака́рыя** (;  20 лістапада 1996 году) — швайцарскі футбаліст, абарончы паўабаронца клюбу «Манака» і нацыянальнай зборнай Швайцарыі. Выхаванец клюбу «Сэрвэт», зь ягонай роднай Жэнэвы. З 2015 па 2017 гады абараняў колеры «Янг Бойзу». У чэрвені 2017 году падпісаў 5-гадовы кантракт зь нямецкім клюбам. Сума ўгоды склала 10 млн эўра.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты
Сацыялістычнае прадпрыемства

**Сацыялістычнае прадпрыемства** або **Сацыялістычнае аб’яднаньне** — асноўны складнік народнае гаспадаркі СССР. Сацыялістычнае дзяржаўнае вытворчае прадпрыемства (завод, фабрыка, саўгас, электрастанцыя і г.д.) дзейнічала на аснове народнае ўласнасьці на сродкі вытворчасьці. Задача прадпрыемства — забясьпячэньне выпуск патрэбных грамадзтву якасных вырабаў у адпаведнасьці зь дзяржаўным гаспадарчым плянам з найменшымі стратамі і работаю.

## Глядзіце таксама
* Вытворчае аб’яднаньне

Катэгорыя:СССР
Катэгорыя:Эканоміка СССР
Лярс Штындль

**Лярс Штындль** (;  26 жніўня 1988 году) — колішні нямецкі футбаліст, атакуючы паўабаронца. За два гады з 2017 па 2018 гады згуляў адзінаццаць матчаў у складзе нацыянальнай зборнай Нямеччыны.

## Кар’ера
Зьяўляючыся нарадзінцам Шпаеру, Штындль далучыўся да юнацкай акадэміі клюбу «Карльсруэ». Менавіта ў шэрагах гэтага клюбу гулец дэбютаваў у Бундэсьлізе, выйшаўшы на замену на 81-й хвіліне ў матчы супраць франкфурцкага «Айнтрахту». Матч праходзіў 15 сакавіка 2008 году, а ўжо ў канцы году 29 лістапада паўабаронца ўпершыню адзначыўся голам у прафэсійнай кар’еры, улучыўшы мяч у браму «Гановэру-96». У 2010 годзе Штындль далучыўся да табару «Гановэру-96», правёўшы ў клюбе пяць гадоў. 25 сакавіка 2015 году стала вядома, што па сканчэньні сэзону футбаліст далучыцца да шэрагаў мёнхэнглядбаскай «Барусіі». У новым клюбе Штындль дэбютаваў 8 жніўня 2015 году ў матчы Кубка Нямеччыны супраць «Санкт-Паўлі», адразу адзначыўшыся двойчы і дапамогшы клюбу атрымаць перамогу зь лікам 4:1. Праз год гулец быў абраны капітанам клюбу пасьля таго, як папярэдні капітан Мартын Штранцль і ягоны зьменік Граніт Джака сышлі з клюбу.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Дабраном

**«Дабраном»** — гандлёвае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў лістападзе 2009 году пад назвай «Эўрагандаль-Партнэр».

Займаецца продажам харчаваньня і прамысловых тавараў праз уласную гандлёвую сетку раздробных крамаў. Мае УНП 191178504. Ёсьць даччыным прадпрыемствам, набытым «Эўрагандлем».

## Мінуўшчына
9 лістапада 2009 году «Эўрагандаль-Партнэр» заснавалі ў Маскоўскім раёне Менску па вуліцы Алібегава, д. 13, корп. 1 (мікрараён Паўднёвы Захад). 27 жніўня 2010 году прадпрыемства перамясьцілі ў Фрунзэнскі раён Менску на 3-і завулак Мантажнікаў, д. 3 каля Менскай цеплаэлектрацэнтралі-4. 15 красавіка 2011 год «Эўрагандаль-Партнэр» перайменавалі ў «Дабраном». 26 сакавіка 2018 году галаўную сядзібу перанесьлі ў Ленінскі раён Менску на вул. Янкі Лучыны, д. 5 (мікрараён Лошыца).

У кастрычніку 2022 году Гандлёвы рэестар Беларусі засьведчыў рост ліку сеткі «Дабраном» з пачатку году на 94 новыя крамы да 867. Таксама гандлёвай сетцы належалі крамы «Капеечка» і «Маяк». Пры гэтым «Дабраном» меў 2-ю паводле велічыні гандлёвую сетку ў Беларусі. Паводле вынікаў 2022 году суадносіны заробкаў працаўнікоў і кіраўніка ды ўладальніка «Дабранома» склалі 1 да 12. Гэта перавышала вызначаны ўрадам Беларусі ўзровень 1 да 8 для гандлёвых сетак.

## Крыніцы

Катэгорыя:Гандлёвыя дамы
Катэгорыя:Прадпрыемствы Менску
Катэгорыя:Ленінскі раён (Менск)
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2009 годзе
Юніфуд

**ЗАТ «Юніфуд» ** — даходнае прадпрыемства Беларусі . Яно займаецца продажам паспалітым людзям. Выбар тавараў шырокі, бо прадаюць харчовыя тавары і прамысловыя тавары.

## Імя
Поўнае імя таварыства: Закрытае акцыянэрнае таварыства «Юніфуд». Мае УНП 800016624.

## Знакі
ЗАТ «Юніфуд» мае таварны знак:
* Алмі
* Закрама
* Эўраспар
* Спар

### Алмі
Сьпіс месцаў продажу пад знакам ***Алмі***:
# м. Бабруйск, вул. Горкага, 7а, Алмі, ўнівэрсам
# м. Орша, вул. 60-сят год БССР, 3, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Ліможа, 32б, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Агінскага, 22, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Белыя росы, 61, Алмі, ўнівэрсам
# м. Менск, вул. Скрыпнікава, 15а, Алмі, ўнівэрсам
# м. Менск, вул. Шаранговіча, 51, Алмі, ўнівэрсам
# м. Ліда, вул. Гастэла, 55, Алмі, ўнівэрсам
# м. Барысаў, вул. Нармандыя-Нёман, 4а, Алмі, ўнівэрсам

### Закрама
Юніфуд мае некалькі месцаў продажу пад знакам ***Закрама***. Адзін зь іх у Скідзелі і яшчэ ў Воршы.

### Эўраспар
Юніфуд мае некалькі месцввў продажу пад знакам з назваю ***Эўаспар***:
# м. Пінск, вул. Шапашніка, 9, Эўраспар, крама
# м. Мозыр, бульвар Юнацтва, 32, Эўраспар, крама
# м. Горадня, вул. Пушкіна, 31а, Эўраспар, крама

### Спар
Юніфуд мае месца продажу пад знакам ***Спар***.
 

## Месца продажу
Юніфуд мае некалькі месцаў продажу: гастраномы, унівэрсамы, гіпэрмаркеты.

# м. Пінск, вул. Шапашніка, 9, Эўраспар, крама
# м. Мозыр, бульвар Юнацтва, 32, Эўраспар, крама
# м. Бабруйск, вул. Горкага, 7а, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Пушкіна, 31а, Эўраспар, крама
# м. Орша, вул. 60-сят год БССР, 3, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Ліможа, 32б, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Агінскага, 22, Алмі, ўнівэрсам
# м. Горадня, вул. Белыя росы, 61, Алмі, ўнівэрсам
# м. Менск, вул. Скрыпнікава, 15а, Алмі, ўнівэрсам
# м. Менск, вул. Шаранговіча, 51, Алмі, ўнівэрсам
# м. Ліда, вул. Гастэла, 55, Алмі, ўнівэрсам
# м. Барысаў, вул. Нармандыя-Нёман, 4а, Алмі, ўнівэрсам

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве для Алмі
* Старонка ў сеціве для Спар
* Аб умовах работы ў Алмі

Катэгорыя:Гандлёвыя дамы
Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі
Сьвет касмэтыкі БЕЛІТА-ВІТЭКС

**ТДА "Рэдакцыя газэты "Сьвет касмэтыкі БЕЛІТА-ВІТЭКС" ** — даходнае прадпрыемства, якое выдае газэту "Сьвет касмэтыкі БЕЛІТА-ВІТЭКС". Яна выдаецца ў Беларусі штомесяц з 2010 году, бо была зарэгістраваная ў Міністэрстве інфармацыі Беларусі. Заснавальнікі таварыства — ЗАТ ВІТЭКС, СП БЕЛІТА ТАА.

## Сядзіба
Галоўная ўправа таварыства месьціцца ў Менску, вул. Сьмірнова, 2, пак. 7.

## Управа
Галоўная ўправа — рэдакцыя. Яе ўзначальвае Э. Б. Трошын.

## Выданьне
Газэта выдаецца штомесяц. Наклад прыблізна больш 20 000 асобнікаў. Таварыства ня мае свае друкарні. Газэта выдаецца ў РУП "Выдавецтве "Беларускі дам друку".

## Раздача
Газэта раздаецца ў месцах продажу прадпрыемстваў "БЕЛІТА" і "ВІТЭКС" бяспатна, а таксама платна праз пошту. Мае падпісны індэкс 63318.

## Крыніцы

Катэгорыя:Таварыства з абмежаванаю адказнасьцю
Берасьцейская абласная ўправа МНС Беларусі

**Берасьцейская абласная ўправа МНС Беларусі** — управа Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Беларусі.

Акруга дзейнасьці — Берасьцейская вобласьць.

Катэгорыя:Абласныя ўправы МНС Беларусі
Катэгорыя:Берасьцейская вобласьць
Катэгорыя:Берасьце
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада
Катэгорыя:Выканаўчая ўлада Беларусі
Гарадзенская абласная ўправа МНС Беларусі

**Гарадзенская абласная ўправа МНС Беларусі** — управа Міністэрства па надзвычайных становішчах Беларусі.

Акруга дзейнасьці — Гарадзенская вобласьць.

Катэгорыя:Абласныя ўправы МНС Беларусі
Катэгорыя:Гарадзенская вобласьць
Петухоўскі раён

**Петухоўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёва-ўсходнім ускрайку Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Петухова.

## Геаграфія
Петухоўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Макушынскім і Частаазёрскім раёнамі. Акрамя таго раён мяжуе зь Цюменскай вобласьцю і Казахстанам. Плошча раёну складае 2772,47 км². Праз рэгіён праходзіць Паўднёваўральская чыгунка.

## Гісторыя
Петухоўскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 16530 чалавек. Расейцы (93,8%) фармуюць абсалютную большасьць насельніцтва. Другой этнічнай групай ёсьць казахі (3%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Прытабольны раён

**Прытабольны раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Глядзянскае.

## Геаграфія
Прытабольны раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Кятоўскім, Палавінскім, Зьвярынагалоўскім і Куртамыскім раёнамі. Паўднёвая мяжа раёну зьяўляецца дзяржаўнай мяжой Расеі з Казахстанам. Плошча раёну складае 2301,96 км². Раён з поўначы на поўдзень перасякае аўтадарога рэспубліканскага значэньня Курган—Кастанай, уздоўж якой разьмешчана большасьць населеных пунктаў раёну.

## Гісторыя
Прытабольны раён быў утвораны ў 1924 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 12711 чалавек. Расейцы фармуюць абсалютную большасьць насельніцтва.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Сьцяг Нясьвіжу

**Сьцяг Нясьвіжу** — афіцыйны геральдычны сымбаль гораду Нясьвіж Менскай вобласьці. Сьцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 21 сакавіка 2001 году № 51.

## Апісаньне
Палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, падзелена на дзьве роўнавялікія часткі — дрэўкавую і вольную. Дрэўкавая частка палотнішча складаецца з чорнай і жоўтай гарызантальных палос; вольная, якая мае тры касіцы, складаецца з трох палос: верхняй — жоўтай, сярэдняй — блакітнай, ніжняй — чырвонай.

Сьцяг зацьверджаны пастановай Нясьвіскага раённага выканаўчага камітэту ад 29 сакавіка 2001 году № 5/43. Аўтар сьцяга Андрэй Шпунт.

## Глядзіце таксама
* Герб Нясьвіжу

## Крыніцы

Катэгорыя:Нясьвіж
Нясьвіж
Катэгорыя:Зьявіліся ў 2001 годзе
Андрэй Шпунт

**Андрэй Аркадзевіч Шпунт** (нар. 1969, Менск) — беларускі гісторык, архівіст. Кандыдат гістарычных навук (2008). Сын вядомага беларускага рэстаўратара Аркадзя Шпунта.

## Жыцьцяпіс
Скончыў у 1997 годзе БДУ. У 1989—1994 гадах супрацоўнік аддзела старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музэю Беларусі. У 1996—1998 гадах супрацоўнік Нацыянальнага гістарычнага архіву Беларусі (генэалягічныя дасьледаваньні), у 1998—2000 гадах — вядучы спэцыяліст Дзяржкамархіву (геральдыка і генэалёгія).

У 2008 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю па тэме «Пэрыядызацыя і клясыфікацыя гарадзкой геральдыкі Беларусі». Навуковы супрацоўнік Навукова-дасьледчага інстытуту Ўзброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

## Навуковая дзейнасьць
Аўтар шэрагу навуковых і папулярных публікацый па айчыннай ваеннай гісторыі і геральдыцы.

Аўтар зацьверджаных праектаў гербаў Маладэчна, Заслаўя, Крупак, Акцябрскага (Рудабелка), Белаазёрску, Івянца і інш. 

## Бібліяграфія
* 

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Шпунт, Андрэй Аркадзьевіч (нар. 1969) // Нацыянальная бібліятэка Беларусі

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1969 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Менску
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту
Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук
Катэгорыя:Беларускія архівісты
Катэгорыя:Геральдысты
Шпунт

**Шпунт** — прозьвішча.

## Вядомыя носьбіты
* Андрэй Шпунт (нар. 1969) — беларускі навуковец у галіне дапаможных гістарычных навук, у т. л. геральдыкі, сын Аркадзя.
* Аркадзь Шпунт (нар. 1947) — беларускі мастак, рэстаўратар, бацька Андрэя.
* Інэса Шпунт — беларуская мастачка, кніжны ілюстратар.
* Рувім Шпунт (1902—1938) — гісторык-архівіст, тэарэтык архіўнай справы.
Менская гарадзкая ўправа МНС Беларусі

**Менская гарадзкая ўправа МНС Беларусі** — управа Міністэрства па надзвычайных становішчах Беларусі.

Акруга дзейнасьці — Менск. Менск — места дзяржаўнага падпарадкаваньня, бо места прыроўненае да вобласьці. Вось чаму *Менская гарадзкая ўправа* прыроўненая да абласное ўправы.

Катэгорыя:Міністэрства па надзвычайных сытуацыях Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Менск
Палавінскі раён

**Палаві́нскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Палавіннае.

## Геаграфія
Палавінскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Кятоўскім, Варгашынскім, Лябяжаўскім, Макушынскім раёнамі, Казахстанам і Прытабольным раён. Плошча раёну складае 2728,06 км².

## Гісторыя
Палавінскі раён быў утвораны ў 1924 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 10227 чалавек. Расейцы (88,5%) фармуюць абсалютную большасьць насельніцтва. Іншымі этнічнымі групамі ёсьць казахі (5,5%) і ўкраінцы (1,7%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Ліга канфэрэнцыяў УЭФА

**Лі́га канфэрэ́нцыяў УЭФА** () — штогадовае міжнароднае клюбнае спаборніцтва па футболе, якое ладзіць арганізацыя УЭФА з 2021 году. Клюбы атрымоўваюць запрашэньне на ўдзел у турніры, базуючыся на іхніх выступах ў нацыянальных лігах і кубкавых спаборніцтвах. Гэта трэці паводле прэстыжнасьці турнір эўрапейскага клюбнага футболу пасьля Лігі чэмпіёнаў і Лігі Эўропы. Галоўным чыньнікам стварэньня ліга была спроба паменшыць нагрузку зь Лігі Эўропы і падвысіць ейную прэстыжнасьць, дзе групавы турнір быў скарочаны з 48 клюбаў да 32 клюбаў. Пераможца лігі атрымлівае гарантаванае месца на ўдзел у Лізе Эўропы на наступны год, толькі ў тым выпадку калі клюб не кваліфікаваўся ў Лігу чэмпіёнаў праз айчынныя спаборніцтвы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт


Катэгорыя:Зьявіліся ў 2021 годзе
Сафакулеўскі раён

**Сафаку́леўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Сафакулева.

## Геаграфія
Сафакулеўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Шчучанскім і Альменеўскім раёнамі. Акрамя таго раён з захаду прылягае да Чалябінскай вобласьці. Плошча раёну складае 2287,49 км².

## Гісторыя
Сафакулеўскі раён быў утвораны 3 лістапада 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 9878 чалавек. Башкіры (43%) фармуюць большасьць насельніцтва. Іншымі значнымі этнічнымі групамі зьяўляюцца татары (33,7%) і расейцы (21,3%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Шадрынскі раён

**Ша́дрынскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца горад Шадрынск, які аднак не ўваходзіць у склад раёну, фармуючы ўласную мескую акругу.

## Геаграфія
Шадрынскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Далматаўскім, Шатроўскім, Каргапольскім, Мішкінскім і Шуміхаўскім раёнамі, а таксама зь Сьвярдлоўскай вобласьцю. Плошча раёну складае 4066,36 км².

## Гісторыя
Шадрынскі раён быў утвораны ў 1924 годзе ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 24752 чалавекі. Расейцы (92,2%) фармуюць большасьць насельніцтва. Другой паводле велічыні этнічнай групай ёсьць татары (3,8%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Шатроўскі раён

**Шатроўскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Шатрова.

## Геаграфія
Шатроўскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе зь Белазерскім, Каргапольскім і Шадрынскім раёнамі, а таксама зь Сьвярдлоўскай і Цюменскай абласьцямі. Плошча раёну складае 3535,02 км², што складае прыблізна 4,94% агульнай плошчы Курганскай вобласьці.

## Гісторыя
Шатроўскі раён быў утвораны 10 сьнежня 1923 году ў адпаведнасьці з пастановай УЦВК.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 15159 чалавек. Расейцы (92,1%) фармуюць большасьць насельніцтва. Другой паводле велічыні этнічнай групай ёсьць татары (5,3%).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Андрэй Уцюрын

**Андрэй Аляксандравіч Уцюрын** (; нар. 1971, Пенза, Пензенская вобласьць, РСФСР, СССР) — беларускі вайсковец рэжыму Лукашэнкі.

## Біяграфія
Нарадзіўся ў 1971 годзе ў Пензе. У 1992 годзе скончыў  , у 2002 годзе — Акадэмію МЎС Беларусі.

З 1995 году працаваў у Службе бясьпекі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь.

Шэф-рэдактар «Нашай Нівы» Андрэй Дынько ўспамінаў, што ў сакавіку 2006 году, калі яго арыштавалі пасьля прэзыдэнцкіх выбараў, у камеру да арыштантаў заходзіў Уцюрын:

Кіраўнік Службы бясьпекі прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь 17 ліпеня 2007 году па 11 верасьня 2014 году. 11 верасьня 2014 году прызначаны намесьнікам дзяржаўнага сакратара Рады бясьпекі.

## Узнагароды
* 
* ордэн «За службу Радзіме».

## Санкцыі ЭЗ
Пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2010 году, 2 лютага 2011 году быў унесены ў Чорны сьпіс Эўразьвязу. Згодна з рашэньнем  ад 15 кастрычніка 2012 году Ўцюрын як начальнік атраду бясьпекі прэзыдэнта быў прызнаны адказным за камандаваньне супрацоўнікамі ягонай службы, якія ўдзельнічалі ў допытах палітычных актывістаў пасьля Плошчы 2010.

## Крымінальная справа
Пад канец красавіка 2019 году зьявілася інфармацыя, што КДБ Беларусі затрымаў Уцюрына, а яго катэдж у  апячатаны. 30 красавіка стала вядома, што ўказам ад 24 красавіка Лукашэнка звольніў Уцюрына з пасады намесьніка дзяржаўнага сакратара Рады бясьпекі *«за ўчыненьне праступкаў, якія дыскрэдытуюць званьне войскаслужбоўца»*. 4 траўня сьледчая ўправа КДБ паведаміла, што Ўцюрын быў затрыманы разам з доказамі злачынства пры атрыманьні 148600 даляраў ЗША ад прадстаўніка расейскай камэрцыйнай структуры за садзейнічаньне ў прасоўваньні ейных інтарэсаў у Беларусі.

11 траўня 2019 году Лукашэнка паведаміў, што Ўцюрын трапіў у поле зроку праваахоўнікаў яшчэ да пераводу ў Раду бясьпекі ды ўжо на працягу амаль двух год знаходзіўся пад кантролем спэцслужбаў, у якіх было шмат фактаў пра яго проціпраўнаю дзейнасьць. Паводле Лукашэнкі, Уцюрына затрымалі з доказамі злачынства, калі «*150 тысячаў даляраў яму чарговы раз прывезьлі расейцы*».

Справу Уцюрына Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь пачаў разглядаць 10 сакавіка 2020 году; у працэсе некалькі разоў абвяшчаліся працяглыя перапынкі. Агулам на лаве падсудных апынулася 16 чалавекаў.

27 ліпеня 2020 году Вярхоўны суд прызнаў Уцюрына вінаватым у атрыманьні й падбухторваньні да дачы хабару й па сукупнасьці злачынстваў прызначыў 12 год пазбаўленьня волі ў калёніі ўзмоцненага рэжыму. Акрамя таго, прысудам суду Ўцюрын быў пазбаўлены званьня палкоўніка й яму было забаронена на працягу пяці год займаць пэўныя пасады.

Знаходзіўся ў зьняволеньні да 2024 году, калі быў памілаваны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Андрэй Уцюрын на сайце Belarus Profile

Катэгорыя:Кавалеры ордэна За службу Радзіме
Катэгорыя:Беларускія вайскоўцы
Катэгорыя:Беларускія імігранты
Катэгорыя:Беларускія асобы ў Чорным сьпісе ЭЗ
Рагір ван дэр Вэйдэн

**Рагі́р ван дэр Вэ́йдэн** (; 1399 або 1400 — 18 чэрвеня 1464 году) — нідэрляндзкі жывапісец, чые ацалелыя творы складаюцца пераважна з рэлігійных трыптыхаў, росьпісаў алтароў, асобных замоваў і дыптыхных партрэтаў. Мастак быў вельмі пасьпяховым пры жыцьці, а ягоныя карціны вывозіліся ў Італію і Гішпанію. Ён атрымліваў замовы, між іншым, ад Філіпа III Добрага, нідэрляндзкай шляхты і замежных князёў. У другой палове XV стагодзьдзя ён засланіў сваёй папулярнасьцю нават Яна ван Эйка. Тым ня менш, ягоная вырокая вядомасьць трымалася толькі да XVII стагодзьдзя, і ў значнай ступені празь зьменлівы густ ён быў амаль цалкам забыты да сярэдзіны XVIII стагодзьдзя. Рэпутацыя ван дэр Вэйдэна павольна аднаўлялася на працягу наступных 200 гадоў і на сёньня мастак поруч з Робэртам Кампінам і ван Эйкам лічыцца аднім з трох найвялікіх мастакоў раньняга флямандзкага жывапісу.

Аб жыцьці ван дэр Вэйдэна вядома вельмі мала. Некалькі фактаў вядомыя толькі дзякуючы шэрагу фрагмэнтарных грамадзянскіх дакумэнтаў. Атрыбуцыя карцінаў, зьвязаных з мастаком, як прынята, збольшага робіцца на падставе ўскосных сьведчаньняў, але перш за ўсё на стылістычных сьведчаньнях шэрагу карцінаў наватарскага майстра. Ван дэр Вэйдэн часта ідэалізаваў пэўныя элемэнты рыс твару сваіх мадэляў і мадэлек, якія, як правіла, былі застылымі, асабліва ў ягоных трыптыхах. Усе ягоныя формы выкананыя з насычанасьцю, цёплай афарбоўкай і чульлівым абліччам, у той час як ён вядомы сваім экспрэсіўным патасам і натуралізмам. Ван дэр Вэйдэн выкарыстоўваў незвычайна шырокі дыяпазон колераў і разнастайных тонаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Галерэя працаў мастака.

Катэгорыя:Нідэрляндзкія мастакі
Yar

«**Yar**» – беларускі музычны дуэт зь Менску, які выступае ў стылі этна-авангард.
## Гісторыя
Дуэт існуе з красавіка 2002 году ў складзе: Марыя *«Яр»* Лагодзіч (вакал, дуда, барабаны) і Натальля Пятровіч (віялянчэль). Да 2003 году выступаў з гуртом «Ur’ia». «Yar» складае ўласныя апрацоўкі народных сьпеваў і народныя сьпевы, стылізаваныя Марыяй *«Яр»* Лагодзіч. Выступаў у Нямеччыне (2004) і Польшчы (2005). Удзельнічаў у фэстывалях: «» (Польшча, 2002, 2003), «Fimu» (Бэльфор, Францыя, 2003), «» (Нямеччына, 2003), «Маладзечна» (2003), «Singetrafen» (Нямеччына, 2003–2005), «Таўкачыкі» (Менск, 2004), «Jawornik» (Польшча, 2005 , «Be Free» (Львоў, Украіна, 2008).

Дуэт атрымаў першую прэмію ў конкурсе «Адкрытая сцэна» ў рамках фэстывалю «» (Польшча, 2002) і галоўны прыз – тэлезапіс у Варшаве. Таксама атрымаў спэцыяльную ўзнагароду журы ў конкурсе на фэстывалі «Burg Waldeck» (Нямеччына, 2003).

## Дыскаграфія
* *Яр* (дэма-альбом 2003);
* *Вясна красна* («БМАgroup») (альбом, 2004)
## Крыніцы

## Літаратура
* 
Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты
Юргамыскі раён

**Юргамыскі раён** () — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнае частцы Курганскай вобласьці ў Расеі. Адміністрацыйным цэнтрам зьяўляецца вёска Юргамыш.

## Геаграфія
Юргамыскі раён паводле гадзіньнікавай стрэлцы пачынаючы з поўначы мяжуе з Каргапольскім, Кятоўскім, Куртамыскім і Мішкінскім раёнамі. Плошча раёну складае 2586,57 км². З захаду на ўсход тэрыторыю раёну перасякаюць Паўднёваўральская чыгунка і аўтамабільная магістраль «Байкал». У раёне маюцца радовішча жалезных рудаў і цагляных глінаў.

## Насельніцтва
Насельніцтва раёну па стане на 2020 год складала 18776 чалавек. Расейцы (95,1%) фармуюць большасьць насельніцтва.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт раённай адміністрацыі
Іванішчавічы (Гомельская вобласьць)

**Івані́шчавічы** — вёска ў Рудабельскім раёне Гомельскай вобласьці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.

Знаходзіцца за 18 км на ўсход ад гарадзкога пасёлка Рудабелка, за 5 км на поўнач ад Любані, за 248 км ад Гомеля, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор (лінія Асіповічы — Жлобін). Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Рудабелка — Азарычы.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядома з XIV стагодзьдзя, пазначана ў лісце князя Гальшанскага ад 1396 года як сяло ў Глускай воласьці.

У 1593 годзе ўладаньне Кіеўскага Пячэрскага манастыра. У дзяржаўных актах згадваецца пад 1671 годам. У 1683 годзе дзейнічала царква, распрацоўвалася рудня, якая павінна была ўступіць у дзеяньне з 1695 годзе.

У 1740-я гады Іванішчавічы ўваходзілі ў Шкоўскае войтаўства Парэцкай воласьці Мазырскага павета.

Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Бабруйскага павета Менскай губэрні Расейскай імпэрыі. Належала войскаму Рэчыцкага павета Міхалу Крыштаповічу. Пазначана на мапе 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй мэліярацыйнай экспэдыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады.

У XIX стагодзьдзі — маёнтак, які належаў памешчыкам Шчэлкану і Гальперыну. На 1868 год Гальперын валодаў 3094 дзесяцінамі зямлі, вадзяным млыном. У 1870 годзе маёнтак належаў толькі Шчэлкану, у 1906 — памешчыку Гурыновічу. Паводле перапісу 1897 года, існавалі вёска і аднайменны засьценак. На 1908 год мясцовасьць уваходзіла ў склад Рудабельскай воласьці Бабруйскага павета Менскай губэрні.

У 1910 годзе ў наёмнай хаце адкрыта школа, а на пачатку 1920-х гадоў для яе быў вылучаны нацыяналізаваны будынак. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Камінтэрн», працавала гамарня. У 1930-я гады вёска і засьценак аб’яднаны ў адзін населены пункт — вёску Іванішчавічы.

У гады Нямецка-савецкай вайны нацысты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску (85 двароў) і забілі 83 жыхары; 37 жыхароў загінулі на фронце.

## Насельніцтва
* **XVII стагодзьдзе** 1683 год — 14 дымоў.
* **XVIII стагодзьдзе**: 1740-я гады — 21 дым; канец XVIII стагодзьдзя — 41 дым, 101 асоба мужчынскага і 90 — жаночага полу.
* **XIX стагодзьдзе**: 1897 год — 51 двор, 260 жыхароў *у вёсцы*, 20 двароў, 155 жыхароў *у засьценку*.
* **XX стагодзьдзе**: 1908 год — 396 жыхароў *у вёсцы*, 138 жыхароў *у засьценку*; 1917 год — 464 жыхары *ў вёсцы*, 177 жыхароў *у засьценку*; 1920 год 385 жыхароў *у вёсцы*, 365 жыхароў *у засьценку*; 1959 год — 211 жыхароў; 1997 год — 21 двор, 37 жыхароў.
* **XXI стагодзьдзе**: 2004 год — 14 двароў, 19 жыхароў; 2009 год — 6 жыхароў; 2011 год — 1 двор, 1 жыхар.

## Забудова
Планаваньне складаецца з амаль прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудова драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу.

## Вядомыя ўраджэнцы
* Фёдар Самуілавіч Белы — удзельнік партызанскага руху падчас Нямецка-савецкай вайны (загінуў у баі). Яго імя прысвоена адной з вуліц гарадзкога пасёлка Рудабелка і занесена ў кнігу Народнай Славы раёна.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Любанскі сельсавет (Рудабельскі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Рудабельскага раёну