Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла (Новы Сьвержань)

**Касьцёл Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла** — помнік архітэктуры XVI стагодзьдзя ў Новым Сьвержані. Знаходзіцца ў цэнтры колішняга мястэчка, на гістарычным Рынку. Твор архітэктуры рэнэсансу. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
17 кастрычніка 1588 году Мікалай Радзівіл «Сіротка» фундаваў касьцёл у Сьвержані. Відаць, як паведамляюць інвэнтары, будаваньне пачалося таго ж году. Вядома, што ў 1600 годзе касьцёл ужо дзеяў.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Сьвержань апынуўся ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. У 1818 годзе ў час навальніцы моцны вецер зьнес дах і часткова пашкодзіў вежу сьвятыні. Па гэтым касьцёл адрамантавалі, асобна паставілі званіцу, якая згарэла пры пажары 1890 году. Рамонты адбываліся ў 1828 і 1856 гадох. 

Па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1864 годзе ўлады Расейскай імпэрыі гвалтоўна зачынілі касьцёл. Толькі ў 1901 годзе яго вярнулі каталікам.

### Найноўшы час
Па Другой сусьветнай вайне савецкія ўлады зачынілі касьцёл і выкарыстоўвалі будынак у гаспадарчых мэтах. У 1988 годзе касьцёл вярнулі каталікам.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры рэнэсансу з элемэнтамі готыкі. Гэта мураваная прастакутная ў пляне 1-нэфавая базыліка з слаба акрэсьленым трансэптам і невысокай паўкруглай алтарнай апсыдай, якая ўнутры мае складаны абрыс. З паўночнага боку асноўнага аб’ёму далучаецца пазьнейшая 3-ярусная квадратная ў пляне вежа, накрытая 4-гранным шатром з кароткім шпілем. Ніжнюю частку ўмацоўваюць контрфорсы, верхнія ярусы аздабляюцца роўнічнымі аркавымі нішамі, у другім ярусе ўпрыгожваюцца аркадай зь пілястрамі. У цэнтральных нішах кожнай грані праразаюцца паўцыркульныя праёмы. Да 1818 году вонкавыя сьцены былі неатынкаванымі. Перабудовы ў другой чвэрці ХІХ ст. зьмянілі мастацкае аблічча помніка.

Інтэр’ер зальнага тыпу. Абапал нэфа разьмяшчаюцца бакавыя капліца: Найсьвяцейшай Панны Марыі (направа) і Сьвятога Антонія (налева). У ніжнім ярусе вежы вылучаецца бабінец з разьмешчанымі над ім хорамі, якія адкрываюцца ў асноўнае памяшканьне невялікім аркавым праёмам. Сходы на хоры — у тоўшчы заходняй сьцяны. Скляпеньні цыліндрычныя з распалубкамі. У бабінцы скляпеньне апрацоўваецца дэкаратыўнымі нэрвюрамі.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Śvieržań, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (1920-29).jpg|1920-я гг.
Śvieržań, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Сьвятых Пятра і Паўла (1920-29) (2).jpg|1920-я гг.
Śvieržań, Hałavienčyckaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Галавенчыцкая, Сьвятых Пятра і Паўла (1920-29).jpg|1920-я гг.
Śvieržań, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Сьвятых Пятра і Паўла (1920-29).jpg|1920-я гг.


Śvieržań, Hałavienčyckaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Галавенчыцкая, Сьвятых Пятра і Паўла (04.1943).jpg|красавік 1943 г. 
Śvieržań, Niaśviskaja, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Нясьвіская, Сьвятых Пятра і Паўла (04.1943).jpg|красавік 1943 г. 
Śvieržań, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (04.1943).jpg|красавік 1943 г. 
Śvieržań, Rynak, Śviatych Piatra i Paŭła. Сьвержань, Рынак, Сьвятых Пятра і Паўла (06.1943).jpg|чэрвень 1943 г. 


### Сучасныя здымкі

Novy Sverzhan Church of Saints Peter and Paul 1588 01.JPG|2013 г.
Novy Sverzhan Church of Saints Peter and Paul abside.JPG|2013 г.
Новы Свержань. Касцёл Святых Пятра і Паўла (07).jpg|2014 г.
Новы Свержань. Касцёл Святых Пятра і Паўла (04).jpg|2014 г.


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

* 

Катэгорыя:Новы Сьвержань