Казімер

**Казіме́р** (*Казмар*, *Казьмер*, *Казімір*) — мужчынскае імя. Памяншальнае імя — Ка́зік. Жаночае імя — Казіме́ра.

## Паходжаньне

Адно з папулярных тлумачэньняў імя Казімер (*Казімір*) даецца ў «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе: ад славянскіх асноваў з значэньнем 'прадказваць' ('казаць') і 'мір'. Тым часам польскі мовазнаўца  тлумачыць імя Казімер ад злучэньня словаў «нішчыць» (, ) і «мір», прытым зазначаючы, што другая частка зьмянілася на -мер пад уплывам нямецкіх імёнаў з -mar, -mer (напрыклад, Dietmar). Ён прыводзіць наступныя гістарычныя варыянты імя: *Kazimir* (1145 год) і *Kazemir* (1177 год), а таксама пазьнейшыя *Kazimar* (1222 год) і *Kaźmierz* (1233 год).

Мовазнаўцы  і  зьвяртаюць увагу на агульнасьць паходжаньня кампанэнту -měr у імёнах Уладзімер і Казімер. Яны зазначаюць, што гэтая рэліктавая аснова больш імаверна ўзыходзіць не да славянскага 'мір, спакой', а да старажытнага германскага měr 'слава'. 

Гісторык Павал Урбан у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» выводзіць імя Казімер (як і імя Ўладзімер, Рагвалод ды іншыя) ад агульных індаэўрапейскіх каранёў: першую частку ён тлумачыць ад старакельцкага *gaisom, старагерманскага *gaiza, гальскага gaesa, gaesum, лацінскага gaesum 'дроцік, кап'ё', а другую частку — ад кельцкага māros, стараірляндзкага mór, уэльскага maur, германскаага mar, mer, стараславянскага меръ, миръ 'вялікі, дужы, магутны, моцны, слаўны'. Такім парадкам, імя Казімер азначае «Магутны капейнік» або «Слаўны кап’ём» і адпавядае літоўскаму імю Кезгайла.

Павал Урбан зьвяртае ўвагу на тое, што ў працы «Gesta Chuonradi II imperatoris» германскага храніста Віпы Бургундзкага (памёр па 1046 годзе) Казімер I завецца *dux Gazmerus*, а таксама на такія гістарычна зафіксаваныя варыянты гэтага імя, як *Kazimarus* (1174 год), *Kazemarus* (1176 год), *Kazimer* (1221 год). Адзначалася старажытнае германскае імя Gazmar (Gasmarus).

У Прусіі бытавала прозьвішча Kasemir (Kasemier, Kasmier), у тым ліку ў ваколіцах Мэмэлю. 

Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: *Вавърынецъ Лукашевичъ Казмеръ* (1567 год); *Marianna Kazmarowicz* (1799 год).

## Носьбіты
* Казімер I Аднавіцель (1016—1058) — князь Польшчы (1039—1058)
* Казімер II Справядлівы (1138—1194) — князь Польшчы (1177—1194)
* Казімер III Вялікі (1310—1370) — кароль польскі (1333—1370)
* Казімер — каталіцкае хроснае імя Карыгайлы (1369 або 1370 — 1390), сына вялікага князя Альгерда 
* Казімер Ягайлавіч (1427—1492) — вялікі князь літоўскі (1440—1492), кароль польскі (1447—1492)
* Сьвяты Казімер (1458—1484) — дзяржаўны дзяяч Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага, Сьвяты Каталіцкай царквы, апякун моладзі
* Васілей Казімір — наўгародзкі пасаднік, які ўпамінаецца ў 1471 годзе 
* Сідка Казімір — наўгародзкі селянін, які ўпамінаецца ў 1500 годзе
* Казімер Семяновіч (1600—1651) — тэарэтык артылерыі, мысьляр-гуманіст, адзін з пачынальнікаў ракетнай справы ў Эўропе
* Казімер Леў Сапега (1609—1656) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* Ян Казімер (1609—1672) — кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1648—1668)
* Казімер Лышчынскі (1634—1689) — мысьляр і грамадзкі дзяяч Рэчы Паспалітай
* Казімер Ян Сапега (1642—1720) — дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* Казімер Нарбут (1738—1807) — асьветнік і філёзаф
* Казімер Кастравіцкі (Карусь Каганец) (1868—1918) — беларускі паэт і грамадзкі дзяяч
* Казімер Малевіч (1878—1935) — мастак-авангардыст, адзін з заснавальнікаў супрэматызму
* Казімер Сваяк (1890—1926) — беларускі каталіцкі сьвятар і нацыянальны дзяяч
* Казімер Сьвёнтак (1914—2011) — першы кардынал Беларусі (1994)

Казімяровічы (Kazimierzowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні.

Казімерскія (Kazimierski) гербу Бібэрштайн, Казіміры (Kazimir) і Казіміровічы (Kazimirowicz) гербу Габданк — літоўскія шляхецкія роды.

Казімяровіч (Kazimierowicz) і Казіміровіч (Kazimirowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў.

Казэмір (Kasemir, Kasemier) — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй Летувы.

У актах Вялікага Княства Літоўскага ўпамінаўся грунт Казімерышкі каля Крожаў.

На памежжы гістарычных Браслаўшчыны і Вількаміршчыны існуе вёска Казімерышкі.

## Глядзіце таксама
* Каз
* Міра
* Казюкі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Мужчынскія імёны