Маладэчанскі раён

**Маладэ́чанскі раён** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Менскай вобласьці Беларусі. Плошча раёну складае 1,4 тыс. км². Насельніцтва на 2018 год — 136 835 чалавек. Адміністрацыйны цэнтар — места Маладэчна.

## Геаграфічнае становішча
Мяжуе з Валожынскім, Менскім і Вялейскім раёнамі Менскай вобласьці, на захадзе — з Гарадзенскай вобласьцю.

## Рэльеф і карысныя выкапні
Паверхня раёну пераважна ўзгорыстая. З паўночнага захаду на паўднёвы ўсход працягнуліся Ашмянскае і Менскае ўзвышшы, падзеленыя далінай р. Бярэзіна. На поўначы — Нарачанска-Вялейская нізіна. Пераважаюць вышыні 170—210 м, максымальная 320 м каля в. Дубрава.

## Клімат і расьліннасьць
Клімат умерана кантынэнтальны. Сярэдняя тэмпэратура студзеня −6,6 °С, ліпеня 17,6 °С. Ападкаў 656 мм Вэгетацыйны пэрыяд — 189 дзён.

Пад лесам 33% тэрыторыі (хваёвыя, бярозавыя, яловыя і іншыя).

## Гідраграфія
Найбуйнейшыя рэкі — Бярэзіна (басэйн Нёману), Вяльля, яе прыток Вуша; у раёне разьмяшчаецца частка Вялейска-Менскай воднай сыстэмы.

## Насельніцтва
* XXI стагодзьдзе: 2009 год — 138 375 чалавек (перапіс); 2015 год — 136 797 чалавек; 2016 год — 137 073 чалавекі; 2017 год — 137 220 чалавек; 2018 год — 136 835 чалавек

## Гаспадарчая дзейнасьць
Сельская гаспадарка спэцыялізуецца на мяса-малочнай жывёлагадоўлі, сьвінагадоўлі. Разьвіта птушкагадоўля, звераводзтва, пчалярства. Пасевы зерневых і кармавых культураў, бульбы, ільну. Агародніцтва. Прадпрыемствы харчовай, лёгкай, паліўнай, будаўнічых матэрыялаў, дрэваапрацоўчай прамысловасьці. Першасная — апрацоўка лёну.

## Культура

У раёне знаходзяцца Менскі абласны краязнаўчы музэй, Менскі абласны драматычны тэатар, Менскі абласны тэатар лялек «Батлейка». Штогод праводзяцца рэспубліканскі тэатральны фэстываль «Маладзечанская сакавіца» і Маладэчанскі фэстываль беларускай песьні і паэзіі (з 1993). У 1999, 2006 і 2013 гадах раён стаў месцам правядзеньня фэстывалю «Адна зямля».

## СМІ
* «Маладзечанская газета» (орган раённых уладаў)
* «Рэгіянальная газета» (недзяржаўны тыднёвік)

## Транспарт
Па тэрыторыі раёну праходзяць чыгункі Менск — Вільня і Ліда — Полацак, аўтадарогі Менск — Вільня, Маладэчна — Вялейка — Мядзел, Маладэчна — Валожын і іншыя.

## Турыстычная інфармацыя
Захаваліся помнікі архітэктуры: касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы, Сьвята-Пакроўская царква (1886) у в. Беніца, Сьвята-Ёсіфаўская царква (1866) у в. Гарадзілава, Сьвята-Траецкая царква (1884) і вадзяны млын (канец XIX ст. — пачатак XX ст.) у в. Гарадок, Сьвята-Петра-Паўлаўская царква (1871) у в. Груздава, Сьвята-Пакроўская царква і касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў в. Краснае, Сьвята-Траецкая царква (1809) і капліца (пачатак ХХ ст.) у в. Лебедзева, сядзіба (2-я палова XIX ст.) у в. Маліноўшчына, Сьвята-Траецкая царква (1860) у в. Маркава, сядзібны будынак (пачатак XX ст.) у в. Мясата, Сьвята-Багародзіцкая царква (2-я палова XIX ст.) у в. Палачаны, касьцёл у в. Плябань, касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і Сьвята-Ільінская царква (пачатак XX ст.) у мяст. Радашкавічы, касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі (2-я палова XVIII у.) і Сьвята-Раства-Багародзіцкая царква (1738) і капліца ў в. Хоўхла, сядзіба (канец XIX ст.) у в. Яхімоўшчына.

## Асобы
Вёска Мясата — радзіма паэта Тамаша Зана (1796—1855), былы маёнтак Адамарын — навукоўцаў-прыродазнаўцаў, удзельнікаў паўстаньня 1863—1864 Бэнэдыкта Дыбоўскага (1833—1930) і Ўладыслава Дыбоўскага (1838—1910), фальварак Вязынка — клясыка беларускай літаратуры, народнага паэта Беларусі Янкі Купалы (1882—1942), в. Максімаўка — дзеяча нацыянальна-вызваленчага руху Заходняй Беларусі Сымона Рак-Міхайлоўскага (1885—1937), в. Сычавічы — грамадзкага й палітычныга дзяяча, прэзыдэнта Рады БНР Міколы Абрамчыка (1903—1970).

* Віталь Гарановіч (1952, в. Ермакі— 2012) — беларускі паэт, пэдагог.
* Генадзь Каханоўскі (1936, в. Дамашы — 1994) — беларускі гісторык, археоляг, фальклярыст, літаратуразнавец,
* Ванда Лявіцкая (1895, Радашкавічы — 1968) — беларуская пісьменьніца.
* Васіль Лазоўскі (1953, в. Татаршчына — 2015) — беларускі мастак
* Тацяна Сапач (Дубавец; 1962, в. Маркава — 2010) — беларуская паэтка, журналістка і перакладчыца

## Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Цэнтар — г. Маладэчна. Уключае 277 населеных пунктаў. Адміністрацыйна падзелены на г. п. Радашкавічы і 12 сельсаветаў: Алёхнавіцкі, Гарадзілаўскі, Гарадоцкі, Красьненскі, Лебедзеўскі, Маркаўскі, Мясоцкі, Палачанскі, Радашкавіцкі, Хажоўскі, Цюрлёўскі, Чысьцінскі.

## Крыніцы

## Літаратура
* Молодечненский район // 

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* Інфармацыя на старонцы Мінскага аблвыканкаму