open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Яцкавічы (Княгінінскі сельсавет)

**Я́цкавічы** — вёска ў Мядзельскім раёне Менскай вобласьці, на левым беразе ракі Наква, за 3 км на поўдзень ад Княгініна, на захад ад шашы . Уваходзіць у склад Княгінінскага сельсавету.

## Гісторыя
* 1846 год — зьяўлялася вёскай маёнтку Княгінін Вялейскага павету Віленскай губэрні і было ўладаньнем К. І. Казелы. Вёска налічвала 3 двары і 23 жыхароў.
* 1868 год — вёска ў складзе Княгінінскай воласьці Вялейскага павету Віленскай губэрні. Вёска складалася з 11 двароў і 92 жыхароў.
* З 1900 году ў вёсцы дзейнічала школа граматы.
* 1904 год — існавалі вёска і фальварак, які зьяўляўся уладаньнем Казелы. Вёска налічвала 145 жыхароў, фальварак — 5 жыхароў.
* 1921 год — фальварак і вёска ў складзе Касьцяневіцкай гміны Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва. У складзе фальварка знаходзіўся 1 двор і 16 жыхароў, у складзе вёскі — 30 двароў і 215 жыхароў.
* 1931 год — 225 чалавек
* З 12 кастрычніка 1940 году вёска знаходзіцца ў складзе Княгініскага сельсавету Крывіцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай). 
* 1949 год — створаны калгас «Авангард».
* З 1957 году вёска знаходзіцца ў складзе саўгасу «Крывічы» з цэнтрам у вёсцы Княгінін.
* 20 студзеня 1960 году вёска ўвайшла ў склад Менскай вобласьці.
* 1960 год — насельніцтва вёскі складала 187 жыхароў.
* З 25 сьнежня 1962 году вёска знаходзіцца ў складзе Мядзельскага раёну.

## Насельніцтва
* 2010 год — 3 жыхары
* 1999 год — 3 жыхары
* 1 студзеня 1997 году — 1 двор, 3 жыхары

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Княгінінскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Мядзельскага раёну
9 Дывізіён Артылерыі Коннай

**9 Дывізіён Артылерыі Коннай** (, 9 dak) — пададзел артылерыі Войска Польскага Польскай Рэспублікі.

Дывізіён стаяў ў гарнізоне Баранавічы. Сваё сьвята адначаў 23 жніўня ў памяць аб’яднаньня 3 батарэй пад камандваньнем падпалкоўніка Артура Буол, у 1920 у маёнтку Ломні пад Млаваю.

У ліпені 1920 быў сфармаваны VIII Дывізіён Артылерыі Коннай. У чэрвені 1921 быў пераназваны на IX Дывізіён Артылерыі Коннай і быў падпарадкаваны IX Брыгадзе кавалерыі, пазьней — Брыгада Кавалерыі Баранавічы.

У верасьнёўскай 1939 кампаніізмагаўся ў складзе Наваградзкага БК.

Катэгорыя:Войска ў Баранавічах
Катэгорыя:Дывізыёны коннай артылерыі Польскай Рэспублікі (1918—1939)
Сініцкае Поле

**Сіні́цкае По́ле** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 12 км на паўднёвы ўсход ад Буйнавічаў, за 34 км на ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 58 км ад чыгуначнай станцыі Ельску. Сініцкае Поле ўваходзіць у склад Буйнавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў царкоўных дакумэнтах 1879 году як вёска Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету.

З 20 жніўня 1924 да 16 ліпеня 1954 году цэнтар сельсавету.

У ліпені 1943 году нямецкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 20 жыхароў, а за ўвесь час акупацыі яны загубілі 30 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 37 двароў, 279 жыхароў; 1917 год — 56 двароў, 329 жыхароў; 1923 год — 420 жыхароў; 1940 год — 115 двароў, 387 жыхароў; 1998 год — 137 двароў, 384 жыхары; 1999 год — 381 жыхар; 2000 год — 135 двароў, 407 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 337 жыхароў

## Інфраструктура
Базавая школа, клюб, бібліятэка, аддзяленьне сувязі, філіял ашчаднага банку «Беларусбанк», крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Сінпольскае».

## Выхадцы
Радзіма Героя Савецкага Саюзу М. П. Сыдзько.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сініцкае Поле

Катэгорыя:Буйнавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
800-я

**800-я**

Стагодзьдзі: VIII стагодзьдзе - IX стагодзьдзе - X стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
750-я
760-я
770-я
780-я
790-я
**800-я**
810-я
820-я
830-я
840-я
850-я


Гады: 
800, 801, 802, 803, 804, 805, 806, 807, 808, 809

----

## Асноўныя падзеі
* 

## Вонкавыя спасылкі
Чапаеўскі

Назву **Чапа́еўскі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Чапаеўскі — пасёлак у Дрысенскім раёне Віцебскай вобласьці
* Чапаеўскі (да 1969 — Берасьцяны Завод) — пасёлак у Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Чапаева
* Чапаеў
* Чапаеўка
* Чапаеўск
* Чапаеўскае
Лазьнішча

**Ла́зьнішча** — былая вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 8 км на поўдзень ад Буйнавічаў. Лазьнішча ўваходзіла ў склад Буйнавіцкага сельсавету. Цяпер частка пасёлку Берасьцяны Завод.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Берасьцяны Завод

**Берасьцяны́ Заво́д** (з 1969 году — *Чапа́еўскі*) — пасёлак у Беларусі, каля ракі Убарці. Уваходзіць у склад Буйнавіцкага сельсавету Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Знаходзіцца за 7 км на поўдзень ад Буйнавічаў, за 25 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў.

## Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў пачатку XX стагодзьдзя як хутары Берасьцяны Завод і Лазьнішча Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. 

25 сакавіка 1918 году згодна з Трэцяй Устаўной граматай Берасьцяны Завод абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 году згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР.

За часамі Другой сусьветнай вайны ў ліпені 1943 году нацысты спалілі ўвесь пасёлак і загубілі 12 жыхароў.

У 1969 годзе савецкія ўлады перайменавалі Берасьцяны Завод ў *Чапаеўскі*.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1917 год — 16 двароў, 88 жыхароў; 1940 год — 45 двароў, 104 жыхары; 1998 год — 37 двароў, 93 жыхары; 1999 год — 85 жыхароў; 2000 год — 34 двары, 84 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 22 жыхары

## Інфраструктура
У Берасьцяным Заводзе працуюць малочна-таварная фэрма, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, пошта, крама. Дзее камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Першамайск».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Чапаеўскі

Катэгорыя:Буйнавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Буйнавічы

**Бу́йнавічы** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 22 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Ельску, на шашы Глушкавічы — Мазыр (), на левым беразе ракі Балотніцы (прыток Убарці). Буйнавічы ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Буйнавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомы з 1551 году, як сяло ў складзе Вялікага княства Літоўскага, зьяўляліся казённай уласнасьцю.

У 1793 годзе пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай апынуліся ў складзе Расейскай імпэрыі, цэнтар воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

З 20 жніўня 1924 году Буйнавічы — цэнтар сельсавету.

У 1943 годзе нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 58 жыхароў. Усяго за гады вайны гітлераўцы забілі 79 жыхароў.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1886 год — 56 двароў, 560 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 147 двароў, каля 1 тыс. жыхароў; маёнтак — 1 двор, 12 жыхароў; 1917 год — 214 двароў, 1188 жыхароў; маёнтак — 1 двор, 6 жыхароў; 1940 год — 420 двароў, 1357 жыхароў; 1999 год — 1025 жыхароў; 2000 год — 460 двароў, 1079 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 761 жыхар

## Інфраструктура
Сярэдняя школа, Дом культуры, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўваньня насельніцтва, бібліятэка, лякарня, аптэка, вэтэрынарны пункт, аддзяленьне сувязі, кафэ, дзіцячы сад, аддзяленьне ААТ «Беларусбанк», філія Лельчыцкай дзіцячай школы мастацтваў, 4 крамы. Цэнтар камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Буйнавічы».

## Інфармацыя для турыстаў
### Помнікі архітэктуры
* Царква. Пабудаваная ў 1803 годзе на сродкі мясцовага насельніцтва.
* Цагляная царква. Пабудаваная ў 1996 годзе.

### Страчаная спадчына
* Царква

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Буйнавічы

Катэгорыя:Буйнавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Балотніца

Назву **Бало́тніца** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Балотніца — вёска ў Гарадоцкім раёне 

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Балотніца — рака ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, гл. Сьвідовец
* Балотніца — рака ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці
* Балотніца — рака ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Балота
* Балотавічы
* Балотнікі
* Балотня
Грабянёўскі сельсавет

**Грабянёўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Грабяні.

## Гісторыя
30 верасьня 2009 году рашэньнем Лельчыцкага раённага Савету дэпутатаў ліквідаваная вёска Воранаў.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Грабяні

Назву **Грабяні́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Грабяні — вёска ў Докшыцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Грабяні — вёска ў Гарадзенскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Грабяні (Гурбаны) — вёска ў Лельчыцкім раёне 

## Глядзіце таксама
* Грабянёўскі 
* Грэбень
Вязавая (Гомельская вобласьць)

**Вя́завая** (афіцыйная назва — *Вязава́я*) — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 8 км на паўднёвы ўсход ад Грабянёў, за 31 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 50 км ад чыгуначнай станцыі Іскарасьць, на мяжы з Украінай. Вязавая ўваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету.

У ліпені 1943 году нямецкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 5 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 57 двароў, каля 360 жыхароў; 1917 год — 28 двароў, 167 жыхароў; 1940 год — 40 двароў, 157 жыхароў; 1998 год — 28 двароў, 44 жыхары; 1999 год — 43 жыхары; 2000 год — 28 двароў, 43 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 21 жыхар

## Інфраструктура
Крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Вязавая

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Засуньне

**Засу́ньне** (з 1931 году — *Першама́йск*; афіцыйная назва — *Первама́йск*) — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 7 км на паўднёвы захад ад Буйнавічаў, за 22 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 50 км ад чыгуначнай станцыі Ельску. Засуньне ўваходзіць у склад Буйнавіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. Да 1931 году паселішча мела назву Засуньне.

У ліпені 1943 году нямецкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 2 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 20 двароў, 116 жыхароў; 1917 год — 26 двароў, 167 жыхароў; 1940 год — 60 двароў, 2ІЗ жыхароў; 1998 год — 84 двары, 184 жыхары; 1999 год — 200 жыхароў; 2000 год — 84 двары, 194 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 105 жыхароў

## Інфраструктура
Базавая школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, крама. Цэнтар камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Першамайск».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Першамайск

Катэгорыя:Буйнавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Вязавая

Назву **Вя́завая** або **Вязава́я** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Вязавая — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці
* Вязавая — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Вяз
* Вязавец
* Вязавіца
* Вязанка
* Вязань
* Вязаў
* Вязаўка
* Вязаўкі
* Вязаўніца
* Вязаўцы
* Вязаўшчына
* Вязкі
* Вязовец
* Вязок
* Вязынка
* Вязынь
* Вязычын
* Вязычыно
* Вязычынь
* Вязьзе
* Завязьзе

## Заўвагі

## Крыніцы
Запясочнае

**Запясо́чнае** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 9 км на поўдзень ад Грабянёў, за 33 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў. Запясочнае ўваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У ліпені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 10 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 19 двароў, 115 жыхароў; 1917 год — 35 двароў, 192 жыхары; 1940 год — 42 двары, 150 жыхароў; 23 студзеня 1944 году — 5 жыхароў; 1998 год — 19 двароў, 35 жыхароў; 1999 год — 31 жыхар; 2000 год — 20 двароў, 27 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 9 жыхароў

## Інфраструктура
Базавая школа, крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Запясочнае

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Воранаў

**Во́ранаў** — былая вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 4 км на поўдзень ад Грабянёў, за 28 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 37 км ад чыгуначнай станцыі Оўручу. Воранаў уваходзіў у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У ліпені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 17 жыхароў.

Адселена ў сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС. На 2006 год вёска зьяўлялася нежылой. 30 верасьня 2009 году рашэньнем Лельчыцкага раённага Савету дэпутатаў вёска ліквідаваная.

## Насельніцтва
* 1917 год — 17 двароў, 137 жыхароў
* 1940 год — 54 двары, 191 жыхар

## Інфраструктура
Дзейнічала камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Выхадцы
Радзіма генэрал-маёра М. М. Некрашэвіча.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Воранаў

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Вусаў (вёска)

**Ву́саў** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 7 км на паўднёвы ўсход ад Грабянёў, за 10 км на поўдзень ад Стадолічаў, за 24 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў. Вусаў уваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

У ліпені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 6 жыхароў. Адселена ў сувязі з катастрофай на Чарнобыльскай АЭС.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 42 двары, каля 280 жыхароў; 1917 год — 51 двор, 325 жыхароў; 1940 год — 89 двароў, 430 жыхароў; 1998 год — 9 двароў, 18 жыхароў; 1999 год — 19 жыхароў; 2000 год — 9 двароў, 17 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 10 жыхароў

## Інфраструктура
Дзейнічае калгас імя Леніна.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Вусаў

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Кавыжаў

**Кавы́жаў** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 5 км на паўднёвы захад ад Грабянёў, за 27 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, на левым беразе Жмурнянскага каналу. Кавыжаў уваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
У чэрвені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску і загубілі 10 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1940 год — 15 двароў, 54 жыхары; 1998 год — 19 двароў, 35 жыхароў; 1999 год — 26 жыхароў; 2000 год — 17 двароў, 24 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 22 жыхары

## Інфраструктура
Крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Кавыжаў

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Мяхач

**Мяха́ч** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 15 км на поўдзень ад Грабянёў, за 26 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, на мяжы з Украінай. Самы паўднёвы населены пункт Лельчыцкага раёну. Мяхач уваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У чэрвені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску і загубілі 24 жыхары. Ахвяры фашызму ўвекавечаны ў мэмарыяльным комплексе Хатынь.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 8 двароў, 42 жыхары; 1917 год — 10 двароў, 60 жыхароў; 1940 год — 14 двароў, 46 жыхароў; 1998 год — 5 двароў, 12 жыхароў; 1999 год — 13 жыхароў; 2000 год — 7 двароў, 15 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 7 жыхароў

## Інфраструктура
Дзйнічае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Мехач

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Альховая

**Альхо́вая** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 4 км на поўнач ад Грабянёў, за 20 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 50 км ад чыгуначнай станцыі Іскарасьць. Альховая ўваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету.

У 1917 годзе на гэты месцы знаходзіліся 2 хутары: Альховая-Старая і Альховая-Новая. Пазьней хутары былі аб’яднаны ў вёску.

У чэрвені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску і загубілі 7 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 13 двароў, 51 жыхар; 1917 год — 2 хутары: Альховая-Старая (12 двароў, 73 жыхары) і Альховая-Новая (91 двор, 7 жыхароў); 1940 год — 38 двароў, 162 жыхары; 1998 год — 15 двароў, 25 жыхароў; 1999 год — 24 жыхары; 2000 год — 11 двароў, 18 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 5 жыхароў

## Інфраструктура
Крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Альховая

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Жмурнае

**Жму́рнае** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 8 км на паўночны захад ад Грабянёў, за 11 км на поўдзень ад раённага цэнтру Лельчыцаў. Жмурнае ўваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з 1808 году. Упамінаецца таксама ў царкоўных дакумэнтах у 1879 годзе як вёска Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету. У 1909 годзе каля вёскі знаходзіліся яшчэ 2 хутары з назвай Жмурнае.

У чэрвені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску і загубілі 30 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — вёска і 2 хутары: 37 двароў, 219 жыхароў; 1917 год — 52 двары, 312 жыхароў; 1940 год — 96 двароў, 320 жыхароў; 1998 год — 71 двор, 135 жыхароў; 1999 год — 126 жыхароў; 2000 год — 67 двароў, 117 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 83 жыхары

## Інфраструктура
Пачатковая школа, клюб, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Жмурнае

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Лохніца

: *Гэта артыкул пра вёску. Калі вас цікавіць рака, глядзіце [[Лохніца (рака)|Лохніца]].*

**Ло́хніца** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 12 км на паўночны захад ад Грабянёў, за 16 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 57 км ад чыгуначнай станцыі Ельску, на левым беразе ракі Лохніцы. Лохніца ўваходзіць у склад Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з 1808 году.

У чэрвені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску і загубілі 23 жыхары.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 41 двор, 287 жыхароў; 1917 год — 76 двароў, 485 жыхароў (420 беларусаў, 65 габрэяў); 1940 год — 113 двароў, 340 жыхароў; 1998 год — 46 двароў, 109 жыхароў; 1999 год — 98 жыхароў; 2000 год — 43 двары, 85 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 53 жыхары

## Інфраструктура
Крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Грабяні».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Лохніца

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Яцак Путкамэр

**Яцэк Антоні Путкамэр** () герба Брадаціца (XVIII ст.) — росенскі земскі судзьдзя, барскі канфэдэрат, пасол другой кадэнцыі Чатырохгадовага Сойма, таргавіцкі канфэдэрат, мэмуарыст.

## Жыцьцяпіс

Год нараджэньня невядомы.
Бацька — Казімер Путкамэр — жмудзкі земскі судзьдзя, валодаў землямі на Жмудзі і вёсцы Блонь у Менскім ваяводзтве.
* 1764 г. — падтрымаў кандыдатуру Панятоўскага на выбарах караля. Путкамэры лічыліся «кліентамі» Сапегаў.
* 1769 г. — заняў пасаду жмудзкага земскага судзьдзі. У тым жа годзе далучыўся да Барскай канфэдэрацыі, дзе арганізоўваў канфэдэрацкія суды. У ліпені 1771 году разам зь невялікім аддзелам канфэдэратаў зьявіўся ў Жлобіне, дзе заклікаў народ да змаганьня. Кіраваў кафэдэратамі ў Рэчыцкім павеце. Пасьля прыходу Суворава перанёс сваю дзейнасьць на Жмудзь.
* 1773 г. — пасьля паразы Барскай канфэдэрацыі зьехаў у эміграцыю, зь якой вярнуўся ў 1776 г. і заняў сваю былую пасаду
жмудзкага судзьдзі.
* 1778 г. — дзякуючы падтрымцы Антонія Тызэнгаўза і Караля Станіслава Радзівіла быў выбраны на Варшаўскі Сойм, а таксама правёў туды некалькі сваіх кандыдатур.
* 1780 г. — зноўку быў выбраны паслом на Сойм. Выступіў у абарону Антонія Тызэнгаўза пад час судовага працэсу супраць апошняга.
* 1784 г. — спрабаваў стаць паслом на чарговы Сойма, а пасьля дэпутатам Пастаяннай Рады. Аднак і першае і другое безвынікова з-за моцнай канкурэнцыі прадстаўнікоў Яўхіма Храптовіча.
* 1788 г. — няўдалая спроба патрапіць паслом на Чатырохгадовы Сойм.
* 1789 г. — атрымлівае Ордэн Белага Арла.
* 1790 г. — дзякуючы падтрымцы Ігнацыя Масальскага і Адама Хмары становіца паслом другой кадэнцыі Вялікага Сойма ад менскага павета. Выступаў абарону беднай шляхты супраць пазбаўленьня іх выбарчага права. Прапанаваў праект упарадкаваньня дакумэнтацыі грэка-каталіцкіх манастыроў. Быў супраць Канстытуцыі 3 траўня.
* 1792 г. — актыўны ўдзельнік Таргавіцкай канфэдэрацыі.
* 1795 г. — указам Кацярыны ІІ становіцца прэзыдэнтам 2 дэпартамэнта вышэйшага земскага суда менскай губэрні.
* 1797 г. — атрымаў ад Паўла ІІ Ордэн сьв. Ганны 2 ступені.

Калі памёр, невядома. Дзяцей ня меў.

Аўтар успамінаў пра Генэральную канфэдэрацыю.

## Літаратура
* Szczygielski Wacław. Jacek Antoni Puttkamer. Polski Słownik Biograficzny. Tom 29. Lodz, 1986

## Вонкавыя спасылкі
* Генэалёгія Путкамераў

Катэгорыя:Барскія канфэдэраты
Катэгорыя:Удзельнікі Вялікага Сойму 1788—1792
Катэгорыя:Канфэдэраты таргавіцкія
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Белага арла
Грабяні (Гомельская вобласьць)

**Грабяні́** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 21 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 9 км на паўднёвы захад ад Стадолічаў, за 60 км ад чыгуначнай станцыі Ельску. Грабяні ўваходзяць у склад і зьяўляюцца цэнтрам Грабянёўскага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з 1881 году. З пачатку XX стагодзьдзя як хутар Буйнавіцкай воласьці Мазырскага павету.

З 20 жніўня 1924 году цэнтар сельсавету.

У ліпені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 5 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 19 двароў, 170 жыхароў; 1917 год — 37 двароў, 227 жыхароў (у тым ліку 217 беларусаў, 10 украінцаў); 1940 год — 71 двор, 309 жыхароў; 1978 год — 139 двароў, 453 жыхары; 1998 год — 135 двароў, 369 жыхароў; 1999 год — 380 жыхароў; 2000 год — 153 двары, 397 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 318 жыхароў

## Інфраструктура
Рамонтныя майстэрні, лясьніцтва, сярэдняя школа, клюб, бібліятэка, дзіцячы сад, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, аддзяленьне ашчаднага банку «Беларусбанк», 2 крамы. Цэнтар камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Грабяні».

## Інфармацыя для турыстаў
* Помнік землякам. У 1968 годзе пастаўлены помнік.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Грабяні

Катэгорыя:Грабянёўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Лельчыцкі сельсавет

**Ле́льчыцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці.

## Гісторыя
23 кастрычніка 2009 году ў складзе сельсавету ўтвораны хутар Жаралец.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
809

## Падзеі
* баўгары захапілі Сафію

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Адзнака «Заслужаны супрацоўнік НКУС»

**Адзнака «Заслужаны супрацоўнік НКУС»** () — савецкая адзнака для ўзнагароды супрацоўнікаў НКУС. Заснаваная Загадам НКУС №1007 ад 6 лістапада 1940 году. Саўнаркамам СССР зацьверджана Палажэньне аб адзнацы «Заслужаны супрацоўнік НКУС». 

Меў эліпсавідную форму стальнога колеру з рабрыстаю паверхняй. Пасярэдзіне эліпсу на тле чырвонай эмалі, якая ўяўляла промні ўзыходзячага сонца, разьмяшчаўся меч, сэрп і молат, акаймлённыя стужкаю чырвонай эмалі з надпісам пасярэдзіне «НКВД». Сэрп і молат і ручка мяча пазалочаны. Адзнака выраблялася з срэбра.

Адзнакаю ўзнагароджваліся за заслугі ў справе кіраўніцтва ці непасрэднага выкананьняработы па ахове дзяржаўнаў бясьпекі СССР.

Адначасова з аднакаю ўручалася грамата. Узнагароджаныя адзнакаю мелі перавагі пад час атрыманьня жыльля ў дамах НКУС.

## Вонкавыя спасылкі
* Пра аднаку на сайце ФСБ Расеі
* Узнагароды ВЧК-НКВД
* Аднакі АДПУ-КДБ на Геральдыка.ру 
* 2 Сусьветная вайна

Заслужаны супрацоўнік НКУС
Уладзімер Кузьмін

**Уладзімер Барысавіч Кузьмін** (нарадзіўся 31 траўня 1955, Масква) — расейскі музыка.

## Біяграфія

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Нарадзіліся 31 траўня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1955 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Расейскія музыкі
Буда Лельчыцкая

**Бу́да Ле́льчыцкая** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 9 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 75 км на захад ад чыгуначнай станцыі Ельску. Буда Лельчыцкая ўваходзіць у склад Лельчыцкага сельсавету.

## Гісторыя
На пачатку XX стагодзьдзя вёска Буда-Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

У красавіку 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 22 жыхары.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 54 двары, каля 360 жыхароў; 1917 год — 84 двары, 508 жыхароў; 1923 год — 482 жыхары; 1940 год — 145 двароў, 315 жыхароў; 1998 год — 153 двары, 424 жыхары; 1999 год — 417 жыхароў; 2000 год — 152 двары, 449 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 364 жыхары

## Інфраструктура
Малочна-таварная фэрма. Базавая школа, бібліятэка, фэльчарска-акушэрскі пункт, 2 крамы. Дзейнічае экспэрымэнтальная база «Убарць».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Буда Лельчыцкая

Катэгорыя:Лельчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Стары Фальварак

**Стары́ Фальва́рак** (таксама — *Падво́рак*; з 1964 году — *Пабе́днае*) — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, на ўсход ад шашы , за 6 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 73 км на захад ад чыгуначнай станцыі Ельску. Стары Фальварак уваходзіць у склад Лельчыцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з 2-й палавіны XIX — пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні. У 1964 годзе паселішча перайменавалі.

У красавіку 1943 году нямецкія захопнікі спалілі вёску і забілі 10 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 17 двароў, каля 70 жыхароў; 1917 год — 23 двары, 193 жыхары; 1940 год — 54 двары, 274 жыхары; 1998 год — 91 двор, 228 жыхароў; 1999 год — 239 жыхароў; 2000 год — 93 двары, 236 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 215 жыхароў

## Інфраструктура
Пачатковая школа, клюб, крама. Дзейнічае экспэрымэнтальная база «Убарць».

## Выхадцы
Радзіма генэрал-маёра Дз. I. Маркоўскага.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Пабеднае

Катэгорыя:Лельчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XIX стагодзьдзі
Чэмернае

**Чэ́мернае** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 4 км на поўдзень ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 72 км на захад ад чыгуначнай станцыі Ельску, на шашы . Чэмернае ўваходзіць у склад Лельчыцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

У сакавіку 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 11 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 4 двары, каля 30 жыхароў; 1917 год — 15 двароў, 79 жыхароў; 1940 год — 66 двароў, 389 жыхароў; 1998 год — 180 двароў, 521 жыхар; 1999 год — 529 жыхароў; 2000 год — 182 двары, 528 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 501 жыхар

## Інфраструктура
Пачатковая школа, клюб, крама. Дзейнічае калгас імя Леніна.

## Выхадцы
Радзіма беларускіх навукоўцаў А. С. Шуканава, У. П. Шуканава.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Чэмернае

Катэгорыя:Лельчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Радзілавіцкі сельсавет

**Радзі́лавіцкі сельсавет** (з 1931 году — *Дзяржынскі сельсавет*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Радзілавічы.

## Гісторыя
25 сьнежня 1930 году створаны ў складзе Тураўскага (з 17 красавіка 1962 году — Лельчыцкага, з 25 сьнежня 1962 году — Мазырскага, з 6 студзеня 1965 году — Лельчыцкага) раёну Мазырскай акругі (ліпень 1924 году — 26 ліпеня 1930 году, 21 чэрвеня 1935 году — 20 лютага 1938 году), з 20 лютага 1938 году — Палескай (з 8 студзеня 1954 году — Гомельскай) вобласьці.

11 лютага 1931 году вёску Радзілавічы перайменавалі ў Дзяржынск. У сувязі з гэтым Радзілавіцкі сельсавет перайменаваны ў Дзяржынскі.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 1
* 1 чэрвеня 1955 году — 1
* 1 студзеня 1964 году — 1
* 1 студзеня 1968 году — 1
* 1 студзеня 1974 году — 1
* 1 студзеня 1981 году — 1
* 1 студзеня 1986 году — 1

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 18
*  С. 202, 246, 329, 332
*  С. 144
*  С. 105


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1930 годзе
Дзяржынскі сельсавет

**Дзяржы́нскі сельсавет**:

* Дзяржынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці
* Дзяржынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Койданаўскага раёну Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Дзяржынскі раён
Ліпляны

**Ліпля́ны** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, на левым беразе ракі Убарці, за 6 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 70 км на захад ад чыгуначнай станцыі Ельску. Ліпляны ўваходзяць у склад Лельчыцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з 1551 году як сяло ў складзе Вялікага княства Літоўскага, дзяржаўная ўласнасьць. З 1793 году ў складзе Расейскай імпэрыі, сяло Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету Менскай губэрні.

У красавіку 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску і забілі 24 жыхары.

## Насельніцтва
* XIX стагодзьдзе: 1838 год — 24 двары, 214 жыхароў; 1886 год — 39 двароў, 239 жыхароў
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 86 двароў, каля 590 жыхароў; 1917 год — 131 двор, 804 жыхары; 1940 год — 227 двароў, 756 жыхароў; 1972 год — 311 двароў, 931 жыхар; 1998 год — 286 двароў, 723 жыхары; 1999 год — 735 жыхароў; 2000 год — 280 двароў, 759 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 594 жыхары

## Інфраструктура
Цагельны завод, мэханічныя майстэрні. Сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, дзіцячы сад, фэльчарска-акушэрскі пункт, вэтэрынарны пункт, аддзяленьне сувязі, 3 крамы. Цэнтар экспэрымэнтальнай базы «Убарць».

## Інфармацыя для турыстаў
### Страчаная спадчына
* Царква
* Вадзяны млын

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ліпляны

Катэгорыя:Лельчыцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Алесь Пікула

**Алесь Пікула** (6 верасьня 1980, Баранавічы — 7 траўня 2009, Баранавічы) — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч з Баранавічаў.

Напрыканцы 1990-х старшыня «Маладога Фронту» ў Баранавічах. Пасьля старшыня Баранавіцкай філіі Партыі БНФ. Шмат разоў затрымліваўся міліцыяй, за правядзеньне акцыяў. Актывіст Баранавіцкай філіі «Вясна». Пад час выбараў 2006 году — прэвэнтыўна затрыманы, нібы за брыдкаслоўе.

У апошні час беспасьпяхова спрабаваў заняцца бізнэсам.

## Вонкавыя спасылкі
* Алесь Пікула - Як я КДБшніка завэрбаваў. Галасы стагодзьдзя Мінулы век у памяці сучасьнікаў Радыё Свабода
* Вянок памяці: Алесь Пікула Радыё Свабода
* Памёр былы старшыня баранавіцкай суполкі БНФ 28-гадовы Алесь Пікула Наша Ніва
* Памёр былы старшыня баранавіцкай суполкі БНФ Алесь Пікула INTEX-PRESS

Катэгорыя:Нарадзіліся 6 верасьня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1980 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавічах
Катэгорыя:Асобы Баранавічаў
Катэгорыя:Сябры Маладога Фронту
Катэгорыя:Памерлі 7 траўня
Катэгорыя:Памерлі ў 2009 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Баранавічах
Курт фон Готбэрг

**Курт фон Готбэрг** (, 11 лютага 1896, *Preußisch Wilten*, правінцыя Ўсходняя Прусія — 31 траўня 1945, Фленсбург, цяпер Нямеччына) — нямецкі палітычны дзеяч, генэральны камісар Генэральнае Акругі «Беларусь» Райхскамісарыяту «Остлянд» (1943—1944).

Готбэрг лічыў, што беларусы не нацыя.

## Крыніцы

Катэгорыя:Нямецкія палітыкі
Катэгорыя:Другая сусьветная вайна на Беларусі
Радзілавічы

**Ра́дзілавічы** (таксама — *Радзі́лавічы*, *Радзіві́лавічы*; з 1931 году — *Дзяржы́нск*) — вёска ў Беларусі, на левым беразе ракі Рова (Плаў). Цэнтар Радзілавіцкага сельсавету Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Знаходзяцца за 14 км на паўднёвы захад ад Букчы, за 75 км на захад ад Лельчыцаў.

## Назва

Паводле францускага лінгвіста-германіста Раймонда Шмітляйна, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Радзівіл цалкам адпавядае засьведчанаму ў гістарычных крыніцах старажытнаму германскаму імя Ratwilius.

## Гісторыя

### Вяілкае Княства Літоўскае
Упершыню ўпамінаюцца ў 1520 годзе, як сяло ў складзе Вялікага Княства Літоўскага, уладаньне вялікага гетмана літоўскага Канстантына Астроскага. У 1777 годзе ў сяле збудавалі драўляную царкву.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
На 1886 год у сяле і маёнтку Радзілавічах было 53 двары, на 1888 год — 69 двароў. На 1909 год было 116 двароў у сяле і 2 двары ў фальварку Радзілавічах.

### Найноўшы час
З 20 жніўня 1924 году — цэнтар сельсавету. У 1931 годзе савейкія ўлады ў рэчышчы палітыкі русіфікацыі і дэнацыяналізацыі беларусаў перайменавалі Радзілавічы ў Дзяржынск. На 1940 год — 187 двароў.

У чэрвені 1943 годзе нацысты спалілі вёску і загубілі 13 жыхароў. На 1971 год — 399 двароў, на 1998 год — 358 двароў, на 2000 год — 368 двароў.

## Мікравёскі
Традыцыйная вёска падзяляецца на 4 мікравёскі:
* Брод;
* Бярэзьнік;
* Падвымокла — знаходзіцца ў нізіне;
* Селішча — засялялася па нямецка-савецкай вайне.
Акрамя гэтага цэнтар вёскі называюць «Сяло».

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* XIX стагодзьдзе: 1886 год — 298 чалавек
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 672 чалавекі ў сяле Радзілавічах і 12 чалавек у фальварку Радзілавічах; 1923 год — 898 чалавек; 1940 год — 570 чалавек; 1971 год — 1668 чалавек; 1998 год — 1116 чалавек; 1999 год — 1076 чалавек; 2000 год — 1070 чалавек
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 812 чалавек

### Інфраструктура
У вёсцы знаходзіцца лясьніцтва, рамонтныя майстэрні, сярэдняя школа, бібліятэка, аддзяленьне сувязі, аўтаматычная тэлефонная станцыя, фэльчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддзяленьне ААТ «Беларусбанк», 3 крамы. Цэнтар камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «На варце».

## Турыстычная інфармацыя

### Страчаная спадчына
* Драўляная царква

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Дзяржынск

Катэгорыя:Радзілавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Дуброўкі

Назву **Дубро́ўкі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Дуброўкі — вёска ў Чашніцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Дуброўкі — вёска, цяпер не існуе, знаходзілася на тэрыторыі сучаснага Барысаўскім раёну

## Глядзіце таксама
* Дуброва 
* Дуброўна 
* Дуброўнік 
* Дуброўня
Асаўляны

Назву **Асаўля́ны** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Асаўляны — вёска ў Дарагічынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Асаўляны — вёска ў Мастоўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Асава
* Асавая
* Асавец
* Асавецкая Буда
* Асавецкі
* Асавіно
* Асавок
* Асавы
* Асавыя
* Асаўнік
* Асаўніца
* Асаўцы
* Воса
* Восава
* Восаў
* Восаўскі
* Восаўскі Бор
* Восаўцы
Дубраўкі (Гомельская вобласьць)

**Ду́браўкі** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 14 км на ўсход ад Сіманічаў, за 18 км на паўночны захад ад раённага цэнтру Лельчыцаў. Дубраўкі ўваходзяць у склад Сіманіцкага сельсавету.

## Назва
Назва паселішча зьвязана з характарам мясцовасьці, з назвай аднайменнага ляснога ўрочышча, дзе расло даўней шмат дубоў і дзе быў заснаваны населены пункт.

## Гісторыя
Вядомы з 1917 году як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У лістападзе 1942 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі вёску.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1917 год — 39 двароў, 242 жыхары; 1940 год — 56 двароў, 298 жыхароў; 1998 год — 19 двароў, 29 жыхароў; 1999 год — 27 жыхароў; 2000 год — 16 двароў, 25 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 11 жыхароў

## Інфраструктура
Крама. Дзейнічае падсобная гаспадарка райсельгасхіміі «Чырвоная дуброва».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Дуброўкі

Катэгорыя:Сіманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Восаў (Лельчыцкі раён)

**Во́саў** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, на рацэ Сьвінаводзе, за 3 км на поўдзень ад Сіманічаў, за 25 км на паўночны захад ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 70 км ад чыгуначнай станцыі Жыткавічаў. Восаў уваходзіць у склад Сіманіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У красавіку 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 2 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 13 двароў, 93 жыхары; 1940 год — 22 двары, 111 жыхароў; 1998 год — 10 двароў, 18 жыхароў; 1999 год — 16 жыхароў; 2000 год — 9 двароў, 18 жыхароў
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 11 жыхароў

## Інфраструктура
Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Сіманічы».

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Восаў

Катэгорыя:Сіманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Сіманіцкі сельсавет

**Сі́маніцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Сіманічы.

## Гісторыя
Сельсавет быў створаны ў 1924 годзе. 


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Сіманіцкая Рудня

**Сі́маніцкая Ру́дня** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, на правым беразе ракі Сьвінаводу, за 5 км на паўночны ўсход ад Сіманічаў, за 28 км на паўночны захад ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 57 км ад чыгуначнай станцыі Жыткавічаў. Сіманіцкая Рудня ўваходзіць у склад Сіманіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Рудня-Сіманіцкая Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У чэрвені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 16 двароў, 120 жыхароў; 1917 год — 25 двароў, 176 жыхароў; 1940 год — 49 двароў, 258 жыхароў; 1998 год — 41 двор, 77 жыхароў; 1999 год — 70 жыхароў; 2000 год — 34 двары, 64 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 28 жыхароў

## Інфраструктура
Крама. Дзейнічае камунальнае сельскагаспадарчае прадпрыемства «Сіманічы».

## Інфармацыя для турыстаў
### Страчаная спадчына
* Вадзяны млын

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сіманіцкая Рудня

Катэгорыя:Сіманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Сярэднія Печы

**Сярэ́днія Пе́чы** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, на аўтамабільнай дарозе Лельчыцы — Тураў (), за 8 км на паўднёвы ўсход ад Сіманічаў, за 18 км на паўночны захад ад раённага цэнтру Лельчыцаў, за 42 км ад прыстані Турава на рацэ Прыпяці, за 85 км ад чыгуначнай станцыі Ельску. Сярэднія Печы ўваходзяць у склад Сіманіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Вядомы з пачатку XX стагодзьдзя як хутар Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У студзені 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 9 жыхароў.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1909 год — 14 двароў, 75 жыхароў; 1917 год — 68 двароў, 366 жыхароў; 1940 год — 87 двароў, 468 жыхароў; 1998 год — 126 двароў, 363 жыхары; 1999 год — 372 жыхары
* XXI стагодзьдзе: 2010 год — 277 жыхароў

## Інфраструктура
Мэханічныя майстэрні. Базавая школа, клюб, бібліятэка, дзіцячы сад, фэльчарска-акушэрскі пункт, аддзяленьне сувязі, 2 крамы. Цэнтар падсобнай гаспадаркі райсельгасхіміі «Чырвоная дуброва».

## Выхадцы
Радзіма беларускага мастака М. Т. Бандарчука.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Сярэднія Печы

Катэгорыя:Сіманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
808

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Ханайн ібн Ісхак, арабскі фізык

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Сьвісткоўшчына

**Сьвістко́ўшчына** — вёска ў Ляхавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Сьвісткоўшчына ўваходзіць у склад Жарабковіцкага сельсавету.

## Гісторыя
20 сьнежня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Падлескага ў склад Жарабковіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 2 чалавекі
* 1999 год — 7 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Жарабковіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Ляхавіцкага раёну
Падлесьсе

Назву **Падле́сьсе** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Падлесьсе Камянецкае — вёска ў Берасьцейскім раёне
** Падлесьсе Радваніцкае — вёска ў Берасьцейскім раёне
** Падлесьсе — вёска ў Дарагічынскім раёне
** Падлесьсе — вёска ў Жабінкаўскім раёне
** Падлесьсе — вёска ў Кобрынскім раёне
** Падлесьсе — вёска ў Ляхавіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Падлесьсе — вёска ў Шумілінскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Падлесьсе — вёска ў Слонімскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Падлесьсе (нежыл.) — вёска ў Жлобінскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Падлесьсе — вёска ў Быхаўскім раёне
** Падлесьсе — вёска ў Качэрыцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Падлесьсе — вёска ў Слуцкім раёне
** Падлесьсе — вёска ў Стаўпецкім раёне

## Падвойныя назвы
* Вялікае Падлесьсе
* Малое Падлесьсе

## Глядзіце таксама
* Верхалесьсе
* Вярхлесьсе
* Даўгалесьсе
* Залесьсе
* Межылесьсе
* Міжлесьсе
* Навалесьсе
* Новазалесьсе
* Падалесьсе
* Палесьсе
* Пералесьсе
* Прылесьсе
* Улесьсе
* Цемналесьсе
Шавялі

Назву **Шавялі** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Шавялі — вёска ў Ляхавіцкім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Шавялі — вёска ў Лёзьненскім раёне 

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Шавялі — вёска ў Бельскім павеце
Ахрымоўцы

**Ахрымоўцы** () — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Більміны

**Більміны**, **Більвіны** () — вёска ў Польшчы, каля ракі Ласосны. Уваходзіць ў склад гміны Кузьніца Сакольскага павету Падляскага ваяводзтва. Знаходзяцца за 10 км на поўдзень ад Кузьніцы.

## Назва

Білівін (Biliwin) і Більман (Billmann) — імёны германскага паходжаньня. 

## Гісторыя
У XIX ст. Більвіны ўваходзілі ў склад Сакольскага павету Гарадзенскай губэрні.

## Насельніцтва
* 1905 год — 130 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Войнаўцы

**Войнаўцы** () — вёска ў Польшчы, каля ракі Ласосны. Уваходзяць ў склад гміны Кузьніца Сакольскага павету Падляскага ваяводзтва. Знаходзяцца за 3 км на захад ад Кузьніцы.

## Назва

Паводле менскага дасьледніка Алёхны Дайліды, які разьвівае германскую (перадусім усходнегерманскую) этымалёгію імёнаў літоўскіх князёў і баяраў, імя Война азначае 'шчасны' і цалкам адпавядае старажытнаму германскаму імю Vuuna.

Імя Война гістарычна бытавала ў Польшчы: *Woyna* (1396, 1399, 1400, 1465 і 1471 гады).

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Вызгі

**Вызгі** () — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Кавалі (Сакольскі павет)

**Кавалі́** () — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы,  на рацэ Ласасянцы на мяжы зь Беларусьсю. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Польшчы
Парчоўцы

**Парчо́ўцы** () — вёска ў Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы, за 6 км на поўдзень ад Кузьніцы. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Польшчы
Шугалеі

**Шугалеі́** — вёска ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласьці, за 7 км на поўдзень ад Сіманічаў, за 29 км на паўночны захад ад раённага цэнтру Лельчыцы, за 83 км на захад ад чыгуначнай станцыі Ельск. Шугалеі ўваходзіць у склад Сіманіцкага сельсавету, у складзе камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Сіманічы».

## Гісторыя
Вядома з пачатку XX ст. як хутар Шугалеі Лельчыцкай воласьці Мазырскага павету.

У красавіку 1943 году нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі ўсю вёску і загубілі 3 жыхароў.

## Насельніцтва
* 1909 год — 5 двароў, 35 жыхароў
* 1917 год — 48 двароў, 309 жыхароў
* 1940 год — 56 двароў, 231 жыхар
* 1998 год — 5 двароў, 7 жыхароў
* 2000 год — 3 двары, 5 жыхароў

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Шугалеі

Катэгорыя:Сіманіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лельчыцкага раёну
Катэгорыя:Зьявіліся ў XX стагодзьдзі
Валынцы (неадназначнасьць)

Назву **Валы́нцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Валынцы — вёска ў Дрысенскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Валынцы — вёска ў Кармянскім раёне

## [[Польшча]]
* Валынцы — вёска ў Мазавецкім ваяводзтве 
* Валынцы-Калёнія — вёска ў Мазавецкім ваяводзтве 

* Падляскае ваяводзтва:
** Валынцы — вёска ў Сакольскім павеце 
** Валынцы — вёска ў Сейненскім павеце
Гміна

**Гмі́на** () — найменшая адміністрацыйная адзінка Польшчы. 

## Назва
Тэрмін паходзіць ад нямецкага *gemeinde*, што па-беларуску азначае «грамада».

Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі
Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Польшчы
Кругляны

Назву **Кругляны́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Кругляны — вёска ў Сеньненскім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Кругляны — вёска ў Гарадзенскім раёне 

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Кругляны — вёска ў Сакольскім павеце 

## Глядзіце таксама
* Кругі 
* Круглае 
* Круглая 
* Круглікі
* Кругліца
* Круглы
* Кругляк
* Круглянка
Швыкоўскія

**Швыкоўскія** гербу «Агеньчык» — шляхецкі род. Паходзіць з Ашмянскага павету.

## Глядзіце таксама
* Валенці Швыкоўскі

## Вонкавыя спасылкі
* 
*