open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ян Дамаскін

**Ян Дамаскін, Ян Дамаскі**  — **Ян з Дамаску**, (~675, Дамаск — ~753) — багаслоў, філёзаф і паэт, адзін з гэтак званых айцоў царквы (дактароў касьцёлу).

Нарадзіўся ў знатнай арабскай сям’і хрысьціянскага веравызнаньня. Атрымаў рознабаковую энцыкляпэдычную адукацыю. Спачатку, відаць, быў прыбліжаным халіфа, потым стаў манахам. Выступіў вядучым ідэйным кіраўніком г. зв. іконапаклоньнікаў, абаронцам буйнога манастырскага землеўладаньня, адстойваў тэзу аб перавазе духоўнай улады над сьвецкай, быў завяршальнікам і сыстэматызатарам грэцкай патрыстыкі.

Па абвінавачаньні ў дзяржаўнай здрадзе халіф загадаў адсячы Яну руку, але праз заступніцтва Маці Божай адсечаная рука ізноў зраслася. Пасьля гэтага цуду Ян вырашыў стаць манахам і разам з братам пасяліўся ў манастыры непадалёк ад Ерусаліму. Аддаліўшыся ад сьвету, Ян стаўся сьвятаром і меў вострую палеміку з іканаборцамі, а таксама ствараў выдатныя тэалягічныя і літаратурныя творы, складаў вершы і духоўную музыку.

Імкнучыся ўпарадкаваць сучасныя яму навукі пад эгідай Царквы на аснове Арыстотэлевай лёгікі, заклаў асновы схалястычнага мэтаду сярэднявечнай тэалёгіі. Ягонаму пяру належаць шматлікія творы філязофскага і багаслоўскага характару, сярод якіх галоўнай была *«Крыніца ведаў»* (~742) — своеасаблівая энцыкляпэдыя філязофскіх і багаслоўскіх зьвестак, якія зрабілі вялікі ўплыў на фармаваньне сярэднявечнай схалястыкі. Традыцыя праваслаўнай кніжнасьці прыпісвае яму аўтарства трактата аб *«Осьми честий слова»*.

У гісторыю літаратуры Ян Дамаскін увайшоў як славуты паэт-гімнограф. У літургічнай лірыцы ён ускладніў архітэктоніку канона, дапоўніў яе акравершамі.

Ян пражыў амаль сто гадоў і памёр у сваім манастыры. Пасьлядоўны абаронца шанаваньня абразоў і выдатны тэоляг, сьвяты Ян лічыцца апошнім грэцкім айцом Царквы. Ягоныя творы мелі вялікі ўплыў на славянскія Цэрквы. Ян — апякун іканапісцаў і студэнтаў-тэолягаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сьвяты Ян Дамаскін, сьвятар і доктар Касьцёлу

Катэгорыя:Сьвятыя
Катэгорыя:Айцы Царквы
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дамаску
Катэгорыя:Памерлі ў Палестыне
Кляйнміхелі

**Кляйнмі́хелі** - расейскі графскі род. Яго родапачынальнік Андрэй Андрэевіч Кляйнміхель быў на пачатку XIX стагодзьдзя дырэктарам 2-го кадэцкага корпусу. Ягоны сын Пётр у 1839 быў узьведзены ў графскую годнасьць. Род графаў Кляйнміхеляў быў занесены ў V частку РК Курскае, Харкаўскае й Чарнігаўскае губэрняў (Гербоўнік XI, 13).

Катэгорыя:Кляйнміхелі
Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Украінскія шляхецкія роды
Катэгорыя:Генэалёгія
Зэеў Бэн Ар’е

**Зэеў Бэн Ар’е** (нарадзіўся 30 кастрычніка 1945, Харкаў, Украіна) — ізраільскі дыплямат.

Скончыў Харкаўскі ўнівэрсытэт — аддзяленьне матэматычнае й прыкладное лінгвістыкі. Мае ступень магістра. У 1971 выехаў у Ізраіль. У 1972—1993 працаваў на ізраільскім радыё, у апошнія гады — галоўным рэдактарам аддзелу навінаў, аддзела радыёвяшчаньня на расейскай мове. Ад 1993 на дыпляматычнай службе. У 1993—1996 — памагаты амбасадара ў пасольстве Ізраілю ў Кіеве. У 1997—1998 у якасьці часовага паверанага ў справах Дзяржавы Ізраіль у Рэспубліцы Беларусь узначальваў дыпляматычнае прадстаўніцтва ў Менску. Далей працаваў у Маскве на пасадзе прэс-сакратара амбасады Ізраілю. У 2002 адкліканы ў МЗС Ізраілю. У жніўні 2004 зацьверджаны ўрадам Ізраілю Надзвычайным і Паўнамоцным амбасадарам Дзяржавы Ізраіль у Рэспубліцы Беларусь. У 2007 годзе адбыў зь сям’ёй на адпачынак, што супала з рэзкімі выказваньнямі Прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі пра габрэяў. У студзені 2009 году Зэеў Бэн-Ар’е пакінуў пасаду Надзвычайнага і Паўнамоцнага амбасадара Дзяржавы Ізраіль у Рэспубліцы Беларусь. Яму на зьмену прыйшоў Эдуард Шапіра.

Валодае некалькімі мовамі. Пераклаў на іўрыт аповяд Васіля Быкава «Бедныя людзі», які быў надрукаваны ў часопісе Зьвяза пісьменьнікаў Ізраілю «Гаг» у 2007. Рыхтуе да перакладу яшчэ некалькі твораў гэтага аўтара («Аўганец» і інш.).

Жонка Вольга, сын Георгі, дачка Раніт-Алена.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Зэеў Бэн Ар’е: «Я стаў першым перакладчыкам Васіля Быкава на іўрыт» // Радыё «Свабода»
* Поўны пераклад твораў Васіля Быкава на іўрыт зьдзейсьніў амбасадар Ізраілю ў Беларусі 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1945 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Харкаве
Катэгорыя:Ізраільскія амбасадары
Катэгорыя:Амбасадары ў Беларусі
Катэгорыя:Нарадзіліся 30 кастрычніка
Жалобавы

**Жалобавы** () — расейскі шляхецкі род. Іх продак Пётар Астаф’евіч Жалобаў валодаў маёнткамі ў 1629. Аляксей Пятровіч Жалобаў, іркуцкі губэрнатар, пакараны сьмерцю за злоўжываньні ў 1736. Род Жалобавых занесены ў VI і II часткі РК Разанскае, Маскоўскае й Цьвярское губэрняў.

Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды
Пётар Кляйнміхель

**Пётар Андрэ́евіч Кляйнмі́хель** (; 1793—1869) - дзяржаўны дзеяч Расейскае імпэрыі, граф, з роду Кляйнміхеляў. Вайсковы міністар (1842), міністар шляхоў зносін (1842—1855), сябар Дзяржаўнае рады. Пры ім был дабудаваны Мікалаеўскі мост празь Няву, пабудаваны новы будынак Эрмітажу, Мікалаеўская чыгунка і інш.

## Крыніцы

Катэгорыя:Дзяржаўныя дзеячы Расейскай імпэрыі
Пётар
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1793 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў 1869 годзе
Джонстан (атол)

**Атол Джо́нстана** () — незаселены атол у Ціхім акіяне, які належыць Злучаным Штатам Амэрыкі. Плошча складае 2,67 км². Знаходзіцца ў 717 марскіх мілях на паўднёвы захад ад Ганалулу. У склад атолу ўваходзяць чатыры выспы, самая вялікая зь якіх гэта выспа Джонстана. Клімат экватарыяльны, вільготны. На атоле жывуць шматлікія маркія птушкі. Маюцца радовішчы гуана.

Шмат гадоў атол быў важнай часткай амэрыканскай сыстэму абароны Ціхага акіяна. І у нашы дні выспа кіруецца *Агенцыяй атамнай абароны ЗША*.

## Гісторыя

У 1858 годзе ЗША і Каралеўства Гаваі анэксавалі атол Джонстана, аднак толькі ЗША займаліся тут здабычай гуана да канца 1880-х г.г. У 1926 годзе выспы Джонстана і Сэнд былі абвешчаныя прыроднай рэзэрвацыяй. У 1934 годзе на атоле зьявілася база вайскова-марскога флота ЗША, а потым тут разьмясьціліся вайскова-паветраныя сілы ЗША. У 1950-х і 1960-х г.г. тут праводзіліся ядзерныя выпрабаваньні.

Да 2000 году атол выкарыстоўваўся для захаваньня і пахаваньня хімічнай зброі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Атолы ЗША
Катэгорыя:Атолы Ціхага акіяну
Катэгорыя:Зьнешнія малыя астравы ЗША
Катэгорыя:Ядзерныя палігоны ЗША
Катэгорыя:Арніталягічныя запаведнікі ЗША
Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Акіяніі
Катэгорыя:Геаграфія Мікранэзіі
Катэгорыя:Астравы Аўстраліі і Акіяніі
Катэгорыя:Ненаселеныя астравы ЗША
Катэгорыя:Ненаселеныя астравы Ціхага акіяну
1570-я

**1570-я**

Стагодзьдзі: XV стагодзьдзе — XVI стагодзьдзе — XVII стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі:
1520-я
1530-я
1540-я
1550-я
1560-я
**1570-я**
1580-я
1590-я
1600-я
1610-я
1620-я


Гады:
1570, 1571, 1572, 1573, 1574, 1575, 1576, 1577, 1578, 1579

----

## Асноўныя падзеі
* У Парыжы адбылася масавае забойства на рэлігійнай глебе пад назвай «Баўтрамееўская ноч»
* быў адкрыты Віленскі ўнівэрсытэт
* Стэфан Баторы стаў каралём Рэчы Пасталітай

Катэгорыя:1570-я
Аліта

**Алі́та** () — места ў Летуве, на рацэ Нёмане пры ўтоку ў яго ракі Алітупы. Адміністрацыйны цэнтар Аліцкага павету. Насельніцтва на 2018 год — 51 561 чалавек. Знаходзіца за 105 км ад Вільні; чыгуначная станцыя.

Аліта — даўняе магдэбурскае мястэчка гістарычнай Троччыны, старажытны замак Вялікага Княства Літоўскага. У наш час прамысловы і культуры цэнтар паўднёвай Летувы. Тут захаваліся касьцёлы драўляны Сьвятых Анёлаў-Ахоўнікаў і мураваны Сьвятога Людвіка, помнікі архітэктуры XIX стагодзьдзя.

## Назва

Тапонім Аліта зьвязваюць з ракой Алітай.

Аліта (Alitta) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова ал- (імёны ліцьвінаў Алігут, Альмін, Аламунт; германскія імёны Algut, Almin, Alamunt) паходзіць ад гоцкага alls 'увесь, кожны'.

Адпаведнасьць імя Аліта германскаму імю Alitus (Allido, Aledus) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-германіст Раймонд Шмітляйн, які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў. 

Варыянты назвы ў гістарычных крыніцах: *Olita… Olitha* (14 жніўня 1503 году); *Олитта* (1553 год).

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўпамін пра Аліту () як абарончы замак датуецца 1377 годам, калі яна знаходзіліся пад уладай Тэўтонскага ордэна. Па Грунвальдскай бітвы замак адышоў да Вялікага Княства Літоўскага.

15 чэрвеня 1581 году кароль і вялікі князь Стэфан Баторы надаў Аліце Магдэбурскае права.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795 год) заходняя частка Аліты апынулася ў складзе Прусіі, а ўсходняя — у складзе Расейскай імпэрыі. У 1807 годзе згодна з Тыльзіцкай мірнай дамовай заходняя частка мястэчка таксама апынулася пад уладай Расейскай імпэрыі, у Троцкім павеце. У канцы ХІХ ст. у Аліце збудавалі фартыфікацыі і прайшла чыгунка.

За часамі Першай сусьветнай вайны ў 1915 годзе Аліту занялі войскі Нямецкай імпэрыі.

### Найноўшы час
12 лютага 1919 году ў Аліце адбыліся баі паміж летувіскім войскам і бальшавікамі. Па польска-летувіскіх баях і падпісаньні пагадненьня паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Летувой у 1919 годзе Аліта ўвайшла ў склад Летувы.

З пачаткам Другой сусьветнай вайны ў 1940 годзе Аліта апынулася ў складзе СССР. З 1941 да 1944 году яна знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.

У 1990-я гады ўлады Летувы зрабілі Аліту цэнтрам этнакультурнага рэгіёну Дзукія.

## Насельніцтва

### Дэмаграфія
* **XIX стагодзьдзе**: 1882 год — 477 чал. (245 муж. і 231 жан.)
* **XX стагодзьдзе**: 1987 год — 71 тыс. чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2018 год — 51 561 чал.

## Эканоміка
Прадпрыемствы машынабудаваньня, тэкстыльнай, камбікормавай і харчовай прамысловасьці; вытворчасьць будаўнічых матэрыялаў.

## Турыстычная інфармацыя

### Інфраструктура
У Аліце дзее краязнаўчы музэй.

### Славутасьці
* Касьцёл Сьвятога Людвіка (1818)
* Касьцёл Сьвятых Анёлаў-Ахоўнікаў (1830)
* Царква гарнізонная (1891, мураўёўка; цяпер касьцёл Сьвятога Казімера)
* Сынагога (XIX ст.)

## Галерэя

Alytus hillfort.jpg|Замчышча
Alytus Sanct Louis church.jpg|Касьцёл Сьвятога Людвіка
Alytus Angelu Sargu church.jpg|Касьцёл Сьвятых Анёлаў-Ахоўнікаў
Alytaus sinagoga2.JPG|Сынагога


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

Катэгорыя:Гарады Летувы
Буратыя

**Бура́тыя** — суб’ект Расейскай Фэдэрацыі, разьмешчаны ў паўднёва-заходняй частцы Ўсходняй Сыбіры ў Забайкальлі, які мяжуе з Іркуцкай вобласьцю й Забайкальскім краем, Тувой і Манголіяй. Амываецца возерам Байкал.

Насельніцтва Буратыі — 969,1 тыс. чал. (2005). Шчыльнасьць насельніцтва: 2,8 чал./км² (2005), удзельная вага гарадзкога насельніцтва: 57% (2005).

## Гісторыя
У 1703 годзе Буратыя паводле дамовы, падпісанай Пятром I, была ўключаная ў склад Расейскай імпэрыі. 30 траўня 1923 была створаная **Бурат-Мангольская АССР** у складзе РСФСР. У 1937 году з складу Буратыі былі вылучаныя Усьць-Ардынская і Агінская Бурацкія аўтаномныя акругі. У 1958 ператвораная ў **Бурацкую АССР**. З 1992 Буратыя — рэспубліка ў складзе Расейскай Федэрацыі.

## Насельніцтва
Нацыянальны склад: расейцы (67,8%), бураты (27,8%), немцы (1,16%), украінцы (0,98%), татары (0,83%).

У Буратыі 6 гарадоў, 21 адміністрацыйны раён, 29 паселішчаў гарадзкога тыпу і 614 сельскіх населеных пунктаў.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт
* Сайт бурацкага народу
* Сайт пра Буратыю
* Навіны Буратыі
Камчацкі край

**Камча́цкі край** — адзін з суб’ектаў Расейскай Фэдэрацыі. Знаходзіцца на Камчацкай паўвысьпе. На поўначы мяжуе з Чукоцкай аўтаномнай акругай, на паўночным захадзе — з Магаданскай вобласьцю. Утвораны 1 чэрвеня 2007 году шляхам аб’яднаньня Камчацкай вобласьці і Карацкай аўтаномнай акругі.

## Прырода
Камчацкая паўвыспа знаходзіцца ў зоне актыўнай вульканічнай дзейнасьці, на яе тэрыторыі налічваецца каля 300 буйных і сярэдніх вульканаў, 29 зь іх зьяўляюцца дзейнымі. Тут разьмешчаны самы высокі вулькан Эўразіі — Ключэўская сопка. Зь дзейнасьцю вульканаў зьвязанае ўтварэньне шматлікіх карысных выкапняў, а таксама гідратэрмальная актыўнасьць: зьяўленне гарачых крыніцаў, утварэньне фумарол, гейзэраў і інш. На тэрыторыі Камчаткі знаходзяцца Краноцкі запаведнік і сусьветна вядомая Даліна гейзэраў. Клімат халодны і вільготны. Прыродныя рэсурсы ўключаюць золата, вугаль, сьлюду і прыродны газ.

## Насельніцтва
Насельніцтва 358,8 тысяч чалавек. З іх:
* расейцы — 290 108 чал. (80,8%);
* украінцы — 20 870 чал. (5,8%);
* каракі — 7 328 чал. (2%);
* татары — 3 617 чал. (<1,00%);
* беларусы — 3 347 чал. (<1,00%).

55% насельніцтва жыве ў сталіцы краю — горадзе Петрапаўлаўск-Камчацкі. На тэрыторыі края існуе 11 муніцыпальных раёнаў, 3 гарадзкія акругі, 6 гарадскіх паселішчаў і 50 сельскіх паселішчаў.

Муніцыпальныя раёны:
* Алеуцкі муніцыпальны раён;
* Быстрынскі муніцыпальны раён;
* Елізаўскі муніцыпальны раён;
* Карагінскі муніцыпальны раён;
* Мількоўскі муніцыпальны раён;
* Алюторскі муніцыпальны раён;
* Пенжынскі муніцыпальны раён;
* Собалеўскі муніцыпальны раён;
* Тыгільскі муніцыпальны раён;
* Усьць-Бальшарэцкі муніцыпальны раён;
* Усьць-Камчацкі муніцыпальны раён;

Гарадзкія акругі:
* Гарадзкая акруга Петрапаўлаўск-Камчацкі
* Вілючынская гарадзкая акруга (ЗАТУ)
* Гарадзкая акруга «пасёлак Палана»

## Эканоміка

У эканоміцы края пераважае рыбалоўства (каля 55% ВУП), на поўначы края — горназдабыўная прамысловасьць (здабыча золата і плаціны). Разьвіты турызм, здабыча пушнога зьвера: собаля, лісіцы, марскога коціка, блакітнага пясца.

Сельская гаспадарка прадстаўленая пераважна аленегадоўляй.

У краі значная колькасьць вайсковых аб’ектаў: базаў падводных чоўнаў, авіябазаў, радарных станцыяў і іншых.
Ляліва

**Ляліва** () — прыватны шляхецкі герб, якім карысталіся 594 роды на Беларусі, Польшчы, Украіне і Летуве. Гербам Ляліва карысталіся таксама гарады.

## Апісаньне

У блакітным полі залаты маладзік рогамі ў гору, над ім залатая 6-прамянёвая зорка. Кленод — над прылбіцай з каронай на паўлінавых пёрах такія ж маладзік й зорка. Існуюць варыянты гербу:
* з чырвоным полем
* са стралой, якая выходзіць угору з зоркі, кленод — 3 страўсавыя пёры
* з маладзіком рогамі долу, пад ім зорка
Герб вядомы з XIV стагодзьдзя, у ВКЛ — пасьля Гарадзельскай уніі 1413 году.

## Роды
Абрамовічы, Адамкевічы, Адамковічы, Аксаны ці Аксанавы, Аляховічы, Альбіцкія, Андраевічы, Анташэўскія, Анушэвічы, Анушэўскія, Анчэўскія, Аншэўскія, Глябовічы, Дарагастайскія, Забярэзінскія, Манівідавічы, Сяняўскія, Тарноўскія, Тышкевічы, Чапскія.

## Гарады
Лясьня (месяц павернуты рагамі долу над зоркай), Мінск Мазавецкі, Астравец Сьвентакжыскі, Пжеворск, Тарнабжег, Тарнопаль, Тарноў, Сенява, Стрыкаў, Познань, Толтэ, Завалаў, вёска Кжыўча, замак у Рожнаве.

## Манэты
Герб выбіваўся на літоўскіх манэтах падскарбіямі вялікімі літоўскімі:
* Ян Глябовіч — пенязь (1581, 1582), траяк (1581—1583), шастак (1581), талер (1580)
* Тэадор Тышкевіч — траяк (1589, 1590)

## У культуры
Гербам Ляліва карысталіся пэрсанажы «Пана Тадэвуша» з роду Сапліца.

## Вонкавыя спасылкі

* Гербы беларускае шляхты

Катэгорыя:Шляхецкія гербы
Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году/Група A

**Група A на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|чэмпіянаце Эўропы па футболе 2008 году]]** — адна з чатырох групаў на чэмпіянаце. Першыя матчы ў групе былі згуляныя 7 чэрвеня 2008 году, заключныя — 15 чэрвеня 2008 году. Усе шэсьць матчаў адбыліся ў Швайцарыі, у Базэлі і Жэнэве. Група складалася з камандаў Швайцарыі, Партугаліі, Чэхіі, Турэччыны.

## Табліца

## Матчы

Група A
Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году/Група B

**Група B на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|чэмпіянаце Эўропы па футболе 2008 году]]** — адна з чатырох груп на чэмпіянаце. Першыя матчы ў групе былі згуляныя 8 чэрвеня 2008 году, заключныя — 16 чэрвеня 2008 году. Усе шэсьць матчаў адбыліся ў Аўстрыі, у Вене і Клягенфурце. Група складалася з камандаў Аўстрыі, Нямеччыны, Польшчы, Харватыі.

## Табліца

## Матчы

Група B
Валакаламскі раён

**Валакала́мскі раён** () — муніцыпальная адзінка на захадзе Маскоўскае вобласьці Расеі. Адміністрацыйны цэнтар — горад Валакаламск.

## Геаграфія
Плошча раёну складае 1671 км². Раён мяжуе на паўночным усходзе з Клінскім раёнам, на ўсходзе — зь Істрынскім і Рускім раёнамі, на поўдні — з Мажайскім раёнам, на захадзе — з Шахоўскім раёнам, на паўночным захадзе — з Латошынскім раёнам Маскоўскае вобласьці.

Клімат — умерана кантынэнтальны. Раён уваходзіць у зону дастатковага ўвільгатненьня. Пераважаюць паўднёва-заходнія вятры. Па складзе расьліннасьці адносіцца да падзоны зьмяшаных лясоў, якія займаюць да 40% усяе яго плошчы.

Асноўныя рэкі — Руза, Лама.

## Гісторыя
Раён створаны ў 1929. У 1956 у склад Валакаламскага раёну ўключаны Асташаўскі раён.

## Дэмаграфія
Насельніцтва раёна — 31,4 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадзкіх умовах пражываюць 3,2 тыс. чалавек. Усяго налічаецца 285 населеных пунктаў. Горад Валакаламск адміністрацыйна не ўваходзіць у склад раёну.

## Эканоміка
Асноўныя галіны прамысловасьці раёну — вытворчасьць баваўняных тканінаў і швейных вырабаў, перапрацоўка сельскагаспадарчае сыравіны, здабыча нерудных карысных выкапняў (Сычаўскі ГАК), вытворчасьць будматэрыялаў.

## Транспарт
Праз раён праходзіць чыгунка Масква — Рыга (пабудаваная ў 1901) і шаша таго жа кірунку. Унутрыраённае паведамленьне забясьпечваецца разгалінаванай сеткай аўтобусных маршрутаў.

## Славутасьці
* Крэмль у Валакаламску з пабудовамі XV—XIX стст.
* Іосіфа-Валакаламскі Ўсьпенскі манастыр у Цяраева
* Сядзіба Асташава
* Сяло Яраполец зь дзьвюма сядзібамі і музэем
* Манумэнт і музэй на месцы подзьвігу 28 герояў-панфілаўцаў каля станцыі Дубасекава
* Першая ў Расеі сельская ЦЭС у в. Кашына

## Склад раёну
З 2006 году ў склад раёну ўваходзіць 8 паселішчаў, зь іх гарадзкіх — 2, сельскіх — 6
* гарадзкое паселішча Валакаламск
* гарадзкое паселішча Сычова
* Кашынскае сельскае паселішча
* Асташаўскае сельскае паселішча
* Спаскае сельскае паселішча
* Цяраеўскае сельскае паселішча
* Чысьменскае сельскае паселішча
* Яраполецкае сельскае паселішча

## Вонкавыя спасылкі
* Афіцыйны сайт адміністрацыі Валакаламскага раёну
* Неафіцыйны партал
* Зьвесткі на падмаскоўным партале
* Храмы Валакаламскага раёну Маскоўскае вобласьці
Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году/Група C

**Група С на [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|чэмпіянаце Эўропы па футболе 2008 году]]** — адна з чатырох групаў на чэмпіянаце. Першыя матчы ў групе былі згуляныя 9 чэрвеня 2008 году, заключныя — 17 чэрвеня 2008 году. Усе шэсьць матчаў адбыліся ў Швайцарыі, у Цюрыху і Бэрне. Група складаецца з камандаў Італіі, Румынія, Францыі, Нідэрляндаў. Падчас лёсаваньня гэтыя краіны займалі ў рэйтынгу Elo для эўрапейскіх зборных 1, 2, 4 ды 8 месца і група атрымала назву «Група сьмерці».

## Табліца

## Матчы

## Крыніцы

Група C
Адаменка (рака)

**Ада́менка** — рака ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток Дняпра. Даўжыня 13 км. Плошча вадазбору 65 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1%. Пачынаецца за 1,3 км на паўночны ўсход ад в. Чарналесьсе, вусьце каля в. Новы Быхаў. Каналізаваная амапь на ўсім працягу, акрамя невялікіх дзялянак у нізоўі.

## Літаратура
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азёры, вадасховішчы / Маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў — Мн.: БелЭн, 2007. — 480 с.
*  С. 31

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Быхаўскага раёну
Адроў

**Адро́ў** — рака ў Беларусі, правы прыток Дняпра. Цячэ ў Аршанскім, Сеньненскім і Талачынскім раёнах. Даўжыня 75 км. Плошча вадазбору 676 км². Выдатак вады ў вусьці 4,4 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9‰.

## Асноўныя прытокі
* Камяніца, Дзярноўка, Сакалянка, Барань

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Барань

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца з мэліярацыйнай канавы каля вёскі Дубніцаў Аршанскага раёну, вусьце на паўднёвай ускраіне места Воршы. Цячэ Аршанскім узвышшам.

Даліна выразная, да вёскі Пагосту трапэцападобная, ніжэй карытападобная, шырынёй 0,6—0,8 км. Абалона пераважна двухбаковая, шырынёй 0,1—0,3 км. Рэчышча ў вярхоўі на 12,5 км да вёскі Пількавічаў Сеньненскага раёну каналізаванае, далей зьвілістае, шырыня ракі ў межань 15—20 м. Берагі ў вярхоўі нізкія, у сярэдняй і ніжняй плынях стромкія і абрывістыя, вышынёй 5—7 м, месцамі да 20 м. На рацэ каля вёскі Дубніцаў плаціна і сажалка (плошча 1 га), у абалоне каля вёскі Барані Аршанскага раёну наліўная сажалка (плошча 2 га).

Дзесьці ў басэйне ракі некалі існавала места Одрск.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Прытокі Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Аршанскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Сеньненскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Талачынскага раёну
Ала (рака)

**Ала́** — рака ў Беларусі, левы прыток Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Магілёўскай і Гомельскай абласьцях. Даўжыня 100 км. Плошча вадазбору 1230 км². Выдатак вады ў вусьці 5,9 м³/с. Агульны спад ракі 40 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Рылейка, Беліца, ручай Любіца
* *Левыя*: Даранка, Вялікая Вязанка

## На рацэ
* *[[Горад|Места]]*: Качэрычы
* *Зона адпачынка*: санаторыя СВК «Рассвет» імя К. Арлоўскага
* *Прыродаахоўная зона*: ляндшафтавы заказьнік Выдрыца (у нізоўі)

## Агульныя зьвесткі
Пачынаецца за 1,2 км на захад ад вёскі Віленкі Качэрыцкага раёну, цячэ Бабруйскім і Жлобінскім раёнамі, вусьце за 2 км на поўнач ад вёсцы Чыркавічаў Шацілавіцкага раёну. Верхняя плынь на Цэнтральнабярэзінскай раўніне, ніжняя — на Прыдняпроўскай нізіне. У ніжняй плыні ад Алы адыходзіць рака Выдрыца.

Даліна пераважна трапэцападобная, на асобных дзялянках невыразная, шырынёй 0,8—1 км, каля вёскі Сьцяпоў Жлобінскага раёну — да 3 км. Абалона ў вярхоўі асушаная і разараная, шырынёй у сярэдняй плыні 0,5—0,6 км, ніжэй — 1—1,5 км. Рэчышча каналізаванае, апрача 5 км у ніжняй плыні. Шырыня ракі ў вярхоўі 8—10 м, на астатнім працягу 12—20 м. Берагі стромкія, абрывістыя, вышынёй 1—3 м, задзернаваныя, у ніжняй плыні нізкія.

Найвышэйшы ўзровень разводзьдзя ў канцы сакавіка, найбольшая вышыня над межанным узроўнем 2,8 м.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Качэрыцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бабруйскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Жлобінскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шацілавіцкага раёну
Катэгорыя:Басэйн Бярэзіны
Аліцкі павет

**Алі́цкі павет** () — адзін зь дзесяці летувіскіх паветаў, знаходзіцца ў паўднёвай частцы краіны на мяжы з Польшчай і Беларусьсю. Мяжуе з Мар’ямпальскім, Ковенскім і Віленскім паветамі. Сталіца павету — горад Аліта.

Плошча павету складае 5425 км², колькасьць насельніцтва 188 000 чалавек.

## Адміністрацыйны падзел
Аліцкі павет дзеліцца на 5 раёнаў:
* гарадзкі раён Аліта (горад Аліта)
* Аліцкі раён (сталіца Аліта)
* Друскеніцкае самакіраваньне (сталіца Друскенікі)
* Лазьдзейскі раён (сталіца Лазьдзея)
* Аранскі раён (сталіца Араны)

## Гарады
У павеце ёсьць 7 гарадоў, самымі вялікімі зь якіх зьяўляюцца:

* Аліта
* Друскенікі
* Араны
* Лазьдзея
* Сімна


Катэгорыя:Паветы Летувы
Альхімаўка

**Алхі́маўка**, **Альхі́маўка** — рака ў Маладэчанскім і Вялейскім раёнах Менскай вобласьці, правы прыток Вярэдаўкі (басэйн Дняпра). Даўжыня 9 км.

Пачынаецца на паўднёвым захадзе ад вёскі Буйлі Вялейскага раёну, упадае ў Вярэдаўку на паўднёвым усходзе ад вёскі Верадова. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 35

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Алёхаўка

**Алёхаўка** — рака ў Койданаўскім і Ўзьдзенскім раёнах Менскай вобласьці, левы прыток ракі Ўзьдзянкі (басэйн Нёмана). Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 100 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3%.

Пачынаецца за 0,8 км на поўнач ад вёскі Малое Гарохавішча Койданаўскага раёну, цячэ паўднёва-заходнімі схіламі Менскага ўзвышша, упадае ва Ўзьдзянку на паўночным усходзе ад вёскі Чурылава Ўзьдзенскага раёну. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 35
* 

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Койданаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ўзьдзенскага раёну
Альзініца

**Альзіні́ца**, у верхняй плыні **Баярская** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Вушачы (басэйн Дзьвіны). Цячэ ва Ўшацкім раёне Віцебскай вобласьці. Даўжыня 29 км. Плошча вадазбору 270 км². Выдатак вады ў вусьці 1,7 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2‰.

Выцякае з возера Жабінку, цячэ ў межах Вушацка-Лепельскага ўзвышша праз азёры Селішча (ад вытоку да возера называецца рака Баярская) і Матырына. Упадае ў Вушачу за 6 км на поўнач ад мястэчка Ўшачаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Ўшацкага раёну
Ачоса

**Ачо́са** — рака ў Гомельскай вобласьці Беларусі, правы прыток Іпуці (басэйн Дняпра). Даўжыня 31 км. Плошча вадазбору 232 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰.

Пачынаецца за 1,2 км на паўднёвы ўсход ад пасёлку Ўютны Веткаўскага раёну. Цячэ на мяжы Бранскай вобласьці і Беларусі, упадае ў Іпуць за 4 км на ўсход ад вёскі Дзям’янкі Добрускага раёну. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 48

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Добрускага раёну
Авута

**Аву́та** — рака ў Беларусі, правы прыток Дзісны (басэйн Дзьвіны). Цячэ ў Глыбоцкім і Мёрскім раёнах Віцебскай вобласьці. Даўжыня 47 км. Плошча вадазбору 461 км². Выдатак вады ў вусьці 3,6 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5‰.

## Асноўныя прытокі
* *Правыя*: Нехрысьць і Ісьцянка
* *Левы*: Вулінец

## Агульныя зьвесткі
Выцякае з возера Падавуты на ўскраіне Сьвянцянскіх градаў, далей цячэ Полацкай нізінай. Упадае ў Дзісну за 3 км на паўднёвы захад ад места Дзісны.

Даліна трапэцападобная, шырыня 150—250 м. Абалона высокая, шырыня 100—150 м. Рэчышча слабазьвілістае, шырыня 4—6 м у вярхоўі, 8—10 м у ніжняй плыні. Каля вёскі Ялоўцаў на рацэ плаціна і сажалка плошчай 18,3 га.

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азёры, вадасховішчы / Маст.: Ю. Тарэеў, У. Цярэнцьеў. — : БелЭн, 2007. — 480 с.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1-2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Глыбоцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёну
Бабачка

**Ба́бачка** — рака ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі, левы прыток Шчары (басэйн Нёману). Даўжыня 4 км.

Пачынаецца за 1,5 км на захад ад вёскі Бабынічы, упадае ў Шчару на паўднёвым усходзе ад вёскі Задвор’е. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 49

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Слонімскага раёну
Бабка (рака)

**Ба́бка** — рака ў Салігорскім раёне Менскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Лані (басэйн Дняпра). Даўжыня 8 км.

Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Вейна, вусьце за 1,8 км на паўднёвы захад ад вёскі Пузічы. Цячэ лясістай забалочанай мясцовасьцю.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 49

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Салігорскага раёну
Байна

**Байна́** — рака ў Чашніцкім і Лепельскім раёнах Віцебскай вобласьці Беларусі, правы прыток Эсы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 100 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4‰.

Пачынаецца каля вёскі Дабрамысьлі Чашніцкага раёну, цячэ ў межах Вушацка-Лепельскага ўзвышша. Упадае ў Эсу каля вёскі Валатоўкі Лепельскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 51

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Чашніцкага раёну
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёну
Віленскі павет

**Ві́ленскі павет** () — адзін зь дзесяці летувіскіх паветаў, які знаходзіцца ва ўсходняй частцы краіны, мяжуе з Аліцкім, Ковенскім, Панявескім, Уцянскім паветамі і зь Беларусьсю. Сталіцай павету зьяўляецца Вільня. Віленшчына грае значную ролю ў гісторыі Беларусі, але, нягледзячы на гэта была перададзена Летувіскай ССР у 1940 годзе за дабравольны ўваход у склад СССР.

## Адміністрацыйны падзел
Павет дзеліцца на 8 раёнаў:
* Віленскі раён (сталіца Вільня)
* Вількамірскі раён (сталіца Вількамір)
* Гарадзкі раён Вільня (горад Вільня)
* Салечніцкі раён (сталіца Салечнікі)
* Сьвянцянскі раён (сталіца Сьвянцяны)
* Троцкі раён (сталіца Трокі)
* Шырвінцкі раён (сталіца Шырвінты)
* Электрэнскае самакіраваньне (сталіца Электрэны)

Раёны дзеляцца на староствы (*seniūnija*).

## Гарады
У павеце ёсьць 16 гарадоў, самымі вялікімі зь якіх зьяўляюцца:

# Вільня
# Вількамір
# Электрэны
# Ляндварова
# Грэгарава
Баранава (рака)

**Бара́нава** — рака ў Гарадзенскім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі, левы прыток Лашанкі (басэйн Нёману). Даўжыня 4,4 км.

Пачынаецца за 1,5 км на захад ад вёскі Хліставічы, упадае ў Лашанку на паўднёвым захадзе ад вёскі Лікоўка. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 54

Катэгорыя:Басэйн Сьвіслачы (басэйн Нёману)
Катэгорыя:Рэкі Гарадзенскага раёну
Баран (рака)

**Бара́н** — рака ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Домсы (басэйн Дняпра). Даўжыня 5,6 км. Пачынаецца на захадзе ад вёскі Кастрычнік, вусьце на захадзе ад вёскі Вялікі Трылесін. Каналізаваныя 2,3 км рэчышча паміж вёскамі Красны Пахар і Вялікі Трылесін.

## Літаратура
*  С. 54
* Блакітны скарб Беларусі: Рэкі, азёры, вадасховішчы/ Маст.: Ю.А. Тарэеў, У.І. Цярэнцьеў - Мн.: БелЭн, 2007. — 480 с.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бялыніцкага раёну
Баранаўка (рака)

**Бара́наўка** — рака ў Капыльскім раёне Менскай вобласьці Беларусі, левы прыток Нёману. Даўжыня 7 км. Пачынаецца каля вёскі Сьвінкі, упадае ў Нёман на поўначы ад вёскі Пясочнае. На ўсім працягу каналізаваная. У вярхоўі прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў.

## Літаратура
*  С. 54

Катэгорыя:Прытокі Нёману
Катэгорыя:Рэкі Капыльскага раёну
Барань (рака)

**Бара́нь**, **Халасто́ўка** — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Адрова (басэйн Дняпра). Даўжыня 12,6 км. Плошча вадазбору 54 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,3‰.

Пачынаецца каля ўсходняй ускраіны вёскі Лісуны. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча. На рацэ мястэчка Барань.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 54
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл. / БелСЭ; Редкол.: И. П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Аршанскага раёну
Басіны

**Басі́ны**, **Басенка** — рака ў Баранавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Лахазвы (басэйн Нёману). Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 5 км на поўнач ад вёскі Гавінавічаў, цячэ сярод лесу, працякае праз возера Басіна, у нізоўі праз сажалку (плошча 0,07 км²), упадае ў Лахазву за 1,3 км на паўднёвы ўсход ад хутару Яжоны. У нізоўі прымае сьцёк з мэліярацыйных каналаў.

## Літаратура
*  С. 55

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Баранавіцкага раёну
Бахматка

**Ба́хматка** — рака ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Малой Рэчкі (басэйн Нёману). Даўжыня 5 км. Пачынаецца на паўднёвым захадзе ад вёскі Бахматы, упадае ў Малую Рэчку за 1 км на поўдзень ад вёскі Агароднікі. На працягу 4 км каналізаваная (ад вёскі Бахматы да вусьця).

## Літаратура
*  С. 56

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Лідзкага раёну
Бедрыца

**Бе́дрыца** — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Начы (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 6,5 км.

Пачынаецца за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Карсюкі, вусьце за 0,6 км вышэй за вёску Касарэва. Мае каналізаванае рэчышча ад вусьця на працягу 5,7 км.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 57

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Полацкага раёну
Бежыца

**Бе́жыца** — рака ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Пцічы (басэйн Дняпра). Даўжыня 15 км. Пачынаецца каля вёскі Крукаўшчына, вусьце за 2 км на ўсход ад вёскі Бярозаўка. Рэчышча ад вытоку на працягу 5,2 км каналізаванае. У вярхоўі прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў, у сярэдняй і ніжняй плыні цячэ празь лес.

## Літаратура
*  С. 57

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Глускага раёну
Безымянка

**Безымя́нка** — рака ў Берасьцейскім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Градаўкі (прыток Лясной, басэйн Віслы). Даўжыня 8,3 км.

Пачынаецца каля вёскі Няневічы, вусьце на паўднёвай ускраіне вёскі Чарнаўчыцы. Мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 58

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Берасьцейскага раёну
Белая (басэйн Дняпра)

**Бе́лая** — рака ў Качэрыцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі, правы прыток Друці (басэйн Дняпра). Даўжыня 20 км. Плошча вадазбору 111 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4‰.

Пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Старое Заліцьвіньне, вусьце каля вёскі Падсёлы. Мае каналізаванае рэчышча амаль на ўсім працягу, апрача дзялянкі 2,5 км каля вёскі Новае Заліцьвіньне.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 64

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Качэрыцкага раёну
Белая (басэйн Дзьвіны)

**Бе́лая**, **Бя́ла** — рака ў Мёрскім і Шаркоўшчынскім раёнах Віцебскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Густаткі (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 18 км. Плошча вадазбору 81 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2‰.

Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Дварышча Мёрскага раёну, упадае ў Густатку (левы прыток ракі Янкі) каля вёскі Сасноўцы Шаркоўшчынскага раёну. Мае каналізаванае рэчышча ад вытоку да хутару Паўлава на працягу 9 км. Каля вёскі Сасноўцы на рацэ сажалка плошчай 2 га.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 64

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шаркоўшчынскага раёну
Белая (басэйн Віслы)

**Бе́лая**, **Бя́ла** — рака ў Камянецкім раёне Берасьцейскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Правай Лясной (басэйн Віслы). Даўжыня 10,1 км.

Выцякае з сутокаў рэчак Сіпуркі і Палічны, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Белай. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча, прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 64

Катэгорыя:Басэйн Заходняга Бугу
Катэгорыя:Рэкі Камянецкага раёну
Белая Натапа

**Бе́лая На́тапа** — рака ў Амсьціслаўскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Чорнай Натапы (басэйн Дняпра). Даўжыня 50 км. Плошча вадазбору 235 км². Выдатак вады ў вусьці 1,3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2‰.

Прытокі — рэкі Альхоўка, Дамалка, а таксама невялікія ручаі і канавы.

Пачынаецца за 1,2 км на ўсход ад вёскі Багацькаўка, вусьце каля вёскі Кашаны. Даліна складаная, у прырэчышчавай частцы скрынкападобная. Абалона вузкая. Рэчышча зьвілістае, у вярхоўі на 20,5 км і ў сярэдняй плыні на 2,9 км каналізаванае; шырыня ў вярхоўі 3—5 м, ніжэй за вёску Лапаціна 10—12 м. Берагі абрывістыя, вышынёй 2—3 м.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 64—65

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Амсьціслаўскага раёну
Беліца (прыток Алы)

**Бе́ліца** — рака ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Алы (басэйн Дняпра). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 126 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8‰.

Пачынаецца за 1,2 км на паўночны ўсход ад вёскі Беларусь, вусьце паміж вёскамі Мікулічы і Туркі. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 65

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бабруйскага раёну
Беліца (прыток Добасны)

**Бе́ліца**, **Лу́каўскі навал** — рака ў Рагачоўскім і Жлобінскім раёнах Гомельскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Добасны (басэйн Дняпра). Даўжыня 31 км. Плошча вадазбору 197 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4‰.

Пачынаецца за 1,2 км на паўднёвы захад ад вёскі Старая Кашара Рагачоўскага раёну. За 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Малевічы Жлобінскага раёну ўпадае ў Добасну. Прытокі — мэліярацыйныя каналы агульнай працягласьцю 168 км. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 65

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Рагачоўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Жлобінскага раёну
Беліца (прыток Вушы)

**Бе́ліца** — рака ў Ігуменскім і Бярэзінскім раёнах Менскай вобласьці Беларусі, правы прыток ракі Вушы (басэйн Дняпра). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 56 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4‰.

Пачынаецца каля вёскі Красны Дар Ігуменскага раёну, вусьце каля вёскі Беліца Бярэзінскага раёну. На ўсім працягу мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 65

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Ігуменскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Бярэзінскага раёну
Белічанка

**Беліча́нка** — рака ў Веткаўскім і Гомельскім раёнах Гомельскай вобласьці Беларусі, левы прыток ракі Вузы (басэйн Дняпра). Даўжыня 30 км. Пачынаецца за 1,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Данілавічы Веткаўскага раёну, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Цярэнічы Гомельскага раёну. Цячэ па Гомельскім Палесьсі. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу. У абалоне мэліярацыйныя каналы. Сажалкі ў абалоне на поўдні ад р. п. Бальшавік і на правым беразе каля вусьця.

## Літаратура
*  С. 65

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Веткаўскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Гомельскага раёну
Белавароціца

**Белаваро́ціца** — рака ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Вяльлі (басэйн Нёману). Даўжыня 11 км.

Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Рэдзькавічы, цячэ празь лес, упадае ў Вяльлю на заходняй ускраіне вёскі Стаўкі. На працягу 10 км мае каналізаванае рэчышча (ад вытоку да вёскі Стаўкі), прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 59

Катэгорыя:Прытокі Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Вялейскага раёну
Бельская (рака)

**Бе́льская**, **Бяльча́нка** — рака ў Лепельскім і Ўшацкім раёнах Віцебскай вобласьці, у басэйне Дзьвіны. Даўжыня 9 км. Пачынаецца каля вёскі Ладасна Лепельскага раёну, упадае ў возера Чорная Ўрада з паўднёвага захаду. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.

## Літаратура
*  С. 65

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Лепельскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Ўшацкага раёну
Бенічанка

**Беніча́нка** — рака ў Беларусі, левы прыток ракі Вушы (прыток Вяльлі, басэйн Нёману). Цячэ ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Даўжыня 8 км.

На рацэ стаіць гістарычнае мястэчка Беніца.

Пачынаецца на схілах Ашмянскага ўзвышша на ўскраіне вёскі Рэдзькаў, упадае ў Вушу на паўночным усходзе ад вёскі Заскавічаў. На працягу 7 км мае каналізаванае рэчышча (ад вытоку да вёскі Заскавічаў), у сярэдняй плыні прымае сьцёк зь сеткі мэліярацыйных каналаў.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Басэйн Вяльлі
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Бельчыца

**Бе́льчыца** — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласьці, левы прыток Дзьвіны. Даўжыня 10 км. Плошча вадазбору 47 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,5‰.

Пачынаецца з возера Бецкага, упадае ў Дзьвіну ў межах места Полацку. У высокай і сярэдняй плыні (5,1 км) мае каналізаванае рэчышча. Каля вёскі Чарнаручча на рацэ плаціна і сажалка плошчай 8,8 га.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 65

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Полацкага раёну
Бялянка

**Бяля́нка** — рака ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласьці, правы прыток ракі Сожу (басэйн Дняпра). Даўжыня 14 км. Плошча вадазбору 57 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰. Пачынаецца каля заходняй ускраіны вёскі Камароўка, вусьце за 1 км на ўсход ад вёскі Бель 1-я. Каналізаваныя 10 км рэчышча ў верхняй і сярэдняй плыні.

## Літаратура
*  С. 79

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Крычаўскага раёну
Бярэжа (рака)

**Бярэ́жа** — рака ў Мёрскім і Шаркоўшчынскім раёнах Віцебскай вобласьці, левы прыток ракі Дзісны (басэйн Дзьвіны). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 161 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,7‰.

Пачынаецца з возера Бярэжа, упадае ў Дзісну за 2 км вышэй за вёску Германавічы. Мае каналізаванае рэчышча на працягу 7,8 км ад вытоку да вёскі Белы Двор. На рацэ плаціны і сажалкі: каля вёсак Наўгароды (плошчай 1,4 га) і Белеўцы (плошчай 9,1 га).

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 82

Катэгорыя:Басэйн Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Мёрскага раёну
Катэгорыя:Рэкі Шаркоўшчынскага раёну
Бабруйка

**Бабру́йка** — рака ў Беларусі, правы прыток Бярэзіны (басэйн Дняпра). Цячэ ў Бабруйскім раёне. Даўжыня 14,5 км. Вадазбор 88 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2 ‰.

Пры ўтоку ракі ў Бярэзіну стаіць места Бабруйск.

Пачынаецца за 1 км на поўдзень ад вёскі Каменкі. Цячэ Цэнтральнабярэзінскай раўнінай. На ўсім працягу каналізаваная.

Назва ракі паходзіць ад баброў, якія раней насялялі яе. У вусьці ракі заснавалі Бабруйск, які атрымаў ад яе сваю назву. Тамака ж да канца XVIII стагодзьдзя знаходзіліся гарадзішча і замак, а ў XIX стагодзьдзі збудавалі Бабруйскую фартэцыю.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 50.
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил. 
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971.

Катэгорыя:Басэйн Дняпра
Катэгорыя:Рэкі Бабруйскага раёну
Катэгорыя:Бабруйск
Беліца (неадназначнасьць)

**Бе́ліца** — шматзначны тэрмін.

## Населеныя пункты
**Беліца** — распаўсюджаная назва населеных пунктаў.

### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Беліца — вёска ў Лідзкім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Беліца — вёска ў Жлобінскім раёне
** Беліца — былы пасёлак у Чачэрскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Беліца — вёска ў Бярэзінскім раёне 
** Беліца — вёска ў Менскім раёне 
** Беліца — вёска ў Стаўпецкім раёне

## Рэкі
* Беліца — рака, прыток Вушы
* Беліца — рака, прыток Добасны
* Беліца — рака, прыток Алы

## Падвойныя назвы
* Малая Беліца
* Новая Беліца
* Старая Беліца
Белая

Назву **Бе́лая** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Белая — вёска ў Дарагічынскім раёне 
** Белая — вёска ў Камянецкім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Белая Ліпа — вёска ў Сеньненскім раёне 
** Белая Дуброва — вёска ў Чашніцкім раёне 
** Белая Царква — вёска ў Чашніцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Белая Вада — вёска ў Астравецкім раёне 
** Белая — вёска ў Карэліцкім раёне 
** Белая — вёска ў Смаргонскім раёне 

* Гомельская вобласьць:
** Белая — вёска ў Мазырскім раёне 

* Магілёўская вобласьць:
** Белая — вёска ў Дрыбінскім раёне 
** Белая Дуброва — вёска ў Касьцюковіцкім раёне 

* Менская вобласьць:
** Белая Лужа — вёска ў Слуцкім раёне
** Белая Лужа — вёска ў Смалявіцкім раёне

### [[Польшча]]
* Белая — горад у Люблінскім ваяводзтве
* Белая — вёска ў Бельскім павеце Падляскага ваяводзтва

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Белая (басэйн Дняпра)
* Белая (басэйн Віслы)
* Белая (басэйн Дзьвіны)

### [[Грузія]]
* Белая — былая назва ракі Маршандзы ў Сухумскім раёне Абхазіі

### [[Польшча]]
* Белая — рака на Беласточчыне, левая прытока Супрасьлі

### [[Расея]]
* Белая — рака ў Паўднёвым Урале, прыток Камы

## Іншае
* Белая Русь
* Белая (Камянецкая) вежа

## Глядзіце таксама
* Белае
* Белы
* Белыя
Бярэзіна (басэйн Дзьвіны)

**Бярэ́зіна** — рака ў Дрысенскім раёне Беларусі, правы прыток Дзьвіны. Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 30 км².

Пачынаецца каля вёскі Гвазды, вусьце за 2 км на поўдзень ад вёскі Дадзекі. Нізкая плынь у лясістай мясцовасьці.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 84
* Ресурсы поверхностных вод СССР. Описание рек и озёр и расчёты основных характеристик их режима. Т. 5. Белоруссия и Верхнее Поднепровье. Ч. 1—2. — Л., 1971
* Природа Белоруссии: Попул. энцикл./ БелСЭ; Редкол.: И.П. Шамякин (гл.ред.) и др. — Мн.: БелСЭ, 1986. — 599 с., 40 л. ил. 

Катэгорыя:Прытокі Дзьвіны
Катэгорыя:Рэкі Дрысенскага раёну
Бярэзіна (неадназначнасьць)

**Бярэзіна** — шматзначны тэрмін.

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Мільва-Бярэзіна — вёска ў Івейскім раёне Гарадзенскай вобласьці

### [[Польшча]]
* Бярэзіна — вёска ў Беластоцкім павеце Падляскага ваяводзтва

## Рэкі
* Бярэзіна — басэйн Дзьвіны
* **[[Бярэзіна]]** — басэйн Дняпра
* Бярэзіна — басэйн Нёману

## Глядзіце таксама
* Беразіна
* Бярэзань (неадназначнасьць)
* Бярэзінка
Ізвольскія

**Ізвольскія** () — расейскі шляхецкі род. Паходзіць ад Васіля Дзьмітрыевіча Ізвольскага, які паводле паданьня выехаў з Польшчы ў Маскву ў другой палове XV ст. Елісей Якаўлевіч, празваны Булгак, быў ваяводам у Дзядзілаве (1576). Вікула Фёдаравіч быў судзьдзём разбойнага прыказу (1680), думным дваранінам (1684). Павал Рыгоравіч Ізвольскі быў сэнатарам (памёр 1892). Род Ізвольскіх занесены ў VI частку радаводных кнігаў Ўладзімерскае губэрні (Гербар IX, 18).

## Радавод некаторых прадстаўнікоў роду
Аляксандар
# Пётар (1816—1888), сапраўдны стацкі дарадца, курскі й екацярынаслаўскі губэрнатар. Ж. — Еўдакія Рыгораўна Гежалінская (1832—1907)
## Аляксандар (1856—1919), міністар замежных справаў Расеі (1906—1910)
## Пётар (1863—1928), обэр-пракурор Найсьвяцейшага сыноду (1906—1909), ж. — Марыя Сяргееўна Галіцына (1866—1929), дачка адстаўнога палкоўніка гвардыі, сапраўднага стацкага дарадцы
### Марыя (Арсеньнева) (1887 — ?).
### Сяргей (1890—1955), скончыў Аляксандраўскі ліцэй
### Пётр (1894 — ?), скончыў Аляксандраўскі ліцэй
### Вольга (Раговіч) (1897 — ?)

Катэгорыя:Расейскія шляхецкія роды
Аляксандар Ізвольскі

**Алякса́ндар Пятро́віч Ізво́льскі** (; 18 сакавіка 1856, Масква, — 16 жніўня 1919, Парыж) — расейскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат.

## Біяграфія
З роду Ізвольскіх, сын губэрнатара Пятра Аляксандравіча й брат обэр-пракурора Сьвяцейшага сыноду Пятра Пятровіча Ізвольскіх. У 1875 годзе скончыў Аляксандраўскі ліцэй. Паступіў на службу ў міністэрства замежных справаў, працаваў у Канцылярыі МЗС, затым на Балканах пад пачаткам амбасадара ў Турэччыне князя А. Б. Лабанава-Растоўскага. З 1882 — першы сакратар расейскае місіі ў Румыніі, затым на такой самай пасадзе ў Вашынгтоне. У 1894—1897 міністар-прэзыдэнт у Ватыкане, у 1897 пасланец у Бялградзе, у 1897—1899 у Мюнхэне, у 1899—1903 у Токіё і ў 1903—1906 у Капэнгагене. У 1906—1910 міністар замежных справаў. Прыналежыў да францускае арыентацыі і падштурхоўваў Расею да зьвязу з Ангельшчынай. Пры ягоным удзеле былі складзеныя: расейска-ангельская дамова 1907 году і расейска-японская дамова 1907 году, аўстра-расейская дамова ў Бухляў 1908 году і Расейска-італьянская дамова 1909 году ў Раканіджы. У 1910—1917 амбасадар у Парыжы. Згуляў бачную ролю ў кансалідацыі Антанты і падрыхтоўцы 1-е сусьветнае вайны 1914—1918 гадоў. У траўні 1917 выйшаў у адстаўку і пасьля, знаходзячыся ў Францыі, падтрымліваў ваенную інтэрвэнцыю супраць Савецкае Расеі. Пакінуў успаміны.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Аляксандар
Катэгорыя:Расейскія дыпляматы
Катэгорыя:Міністры замежных справаў Расеі
Катэгорыя:Нарадзіліся 18 сакавіка
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1856 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Памерлі 16 жніўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1919 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Парыжы
Бярозка

Назву **Бяро́зка** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Бярозка — вёска ў Круглянскім раёне

* Менская вобласьць:
** Бярозка — вёска ў Крупскім раёне

### [[Расея]]

### [[Украіна]]

## Рэкі
### [[Беларусь]]
* Бярозка (прыток Бярэзіны)
* Бярозка (прыток Нёмана)
* Бярозка (басэйн Заходняй Дзьвіны)

## Іншае
* Бярозка — часопіс

## Падвойныя назвы
* Белая Бярозка

## Глядзіце таксама
* Беразавец
* Беразавіца
* Беразіна
* Беразьнікі
* Беразьніца
* Беразьнякі
* Беразьнянка
* Бяроза
* Бярозава
* Бярозавае
* Бярозавая Гара
* Бярозавічы
* Бярозавы
* Бярозавы Гай
* Бярозаўка
* Бярозаўцы
* Бярозаўшчына
* Бярозкі
* Бярозы
* Бярэзань
* Бярэзьнікі
* Бярэзьніца
Бярозка (прыток Бярэзіны)

**Бяро́зка** — рака ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці, правы прыток Бярэзіны (басэйн Нёмана). Даўжыня 6 км.

Пачынаецца на схілах Ашмянскага ўзвышша каля вёскі Пекары, упадае ў Бярэзіну за 0,5 км на захад ад вёскі Замосьце. У абалоне Бярэзіны на працягу 1 км мае каналізаванае рэчышча.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 82

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Маладэчанскага раёну
Бярэзьніца (рака)

**Бярэ́зьніца** — рака ў Слонімскім раёне Гарадзенскай вобласьці, правы прыток ракі Шчары (басэйн Нёмана). Даўжыня 4 км. Пачынаецца каля вёскі Амяльнікі, упадае ў Шчару ў забалочанай мясьціне на паўднёвым захадзе ад вёскі Кабакоў. На ўсім працягу каналізаваная.

## Літаратура
*  С. 84—85

Катэгорыя:Басэйн Нёману
Катэгорыя:Рэкі Слонімскага раёну