Царква Вялебнай Марыі Эгіпецкай (Вялейка)

**Царква Вялебнай Марыі Эгіпецкай** — помнік гісторыі другой паловы XIX стагодзьдзя (мураўёўка) у Вялейцы. Знаходзіцца ў цэнтры места, на гістарычным Рынку. Дзее. Твор архітэктуры расейскай эклектыкі.

## Гісторыя

Мураваную царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы) у Вялейцы збудавалі ў 1865 годзе з бласлаўленьня мітрапаліта Ёсіфа (Сямашкі) пры падтрымцы віленскага генэрал-губэрнатара Мураўёва-вешальніка паводле праекту расейскага інжынэра Аляксея Полазава. Фундатарам царквы быў расейскі дваранін, камэргер і сапраўдны стацкі саветнік Апалон Рэдкін. Будаваньне вялося побач з драўлянай царквой Сьвятога Мікалая. Асьвяцілі царкву 4 верасьня 1865 году. Абразы для іканастаса напісаў расейскі мастак Міхаіл Васільеў, прафэсар гістарычнага малярства Санкт-Пецярбурскай акадэміі мастацтваў.

Па Другой сусьветнай вайне царква працягвала дзеяць (тым часам савецкія ўлады зачынілі тутэйшы касьцёл). У 2015 годзе пры царкве адкрыўся «Духоўна-асьветніцкі цэнтар». У 2017 годзе да апсыды прыбудавалі рызьніцы.

## Архітэктура

Прыклад сынадальнага кірунку эклектычнай царкоўнай архітэктуры Расейскай імпэрыі. Мае 4-часткавую кампазыцыю: прытвор-званіца, трапезная, малітоўная заля з бакавымі прыдзеламі, паўкруглая апсыда. 4-схільны дах цэнтральнага кубападобнага аб’ёму завяршаецца невялікім пяцікупальлем, узьведзеным на 4-граннай плятформе. Гранёны шацёр чацверыковай званіцы над прытворам завяршаецца купалам-цыбулінай. На буйных гранях шатра месьцяцца гадзіньнікі. Лучковы праём галоўнага ўвахода мае выгляд высокага парталу з круглым акном-ружай і кілепадобнай аркай у завяршэньні. Аркавыя фасады бакавых прыдзелаў накрывае кілепадобны дах. Такую ж самую форму атрымалі ліштвы аркавых адзінарных і здвоеных аконных праёмаў. Архітэктурная плястыка, пазычаная з дойлідзтва Маскоўскай дзяржавы: аркатурныя паясы, кілепадобныя аркі, купалы-цыбуліны, прафіляваныя карнізы з сухарыкамі, лапаткі, філёнгі.

Усярэдзіне роўная столь малітоўнай залі спалучаецца з конхавых пакрыцьцём апсыды. Над уваходам хоры з бакавымі ўсходамі.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (1890-99).jpg|1890-я гг. 
Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (1900).jpg|1900 г. 
Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (P. Vałyncevič, 1901).jpg|П. Валынцэвіч, 1901 г.  
Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (1905).jpg|1905 г.


Vialejka, Marynskaja. Вялейка, Марынская (10.03.1917).jpg|10 сакавіка 1917 г.
Vialejka, Marynskaja. Вялейка, Марынская (1917).jpg|1917 г.
Vialejka, Marynskaja-Ŭzvyšeńnia Śviatoha Kryža. Вялейка, Марынская-Ўзвышэньня Сьвятога Крыжа (1918).jpg|1918 г.
Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (B. Berman, 1918).jpg|Б. Бэрман, 1918 г. 


Vialejka, Rynak. Вялейка, Рынак (1918).jpg|1918 г.    
Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (1918).jpg|1918 г.   
Vialejka, Marynskaja. Вялейка, Марынская (1918).jpg|1918 г.   
Vialejka, Juraŭskaja-Rynak. Вялейка-Рынак (1920).jpg|1920 г.


Vialejka, Rynak, Marynskaja. Вялейка, Рынак, Марынская (1920-29).jpg|1920-я гг.   
Vialejka, Rynak. Вялейка, Рынак (1919-39).jpg|да 1939 г.
Vialejka, Marynskaja. Вялейка, Марынская (1941-44).jpg|1941—1944 гг.
Vialejka, Marynskaja. Вялейка, Марынская (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг.


### Сучасныя здымкі

Царква ў імя святой прападобнай Марыі Егіпецкай (Вілейка) 01.jpg|Агульны выгляд
Царква прападобнай Марыі Егіпецкай (Вілейка).jpg|Галоўны фасад
Царква ў імя святой прападобнай Марыі Егіпецкай (Вілейка) 02.jpg|Бакавы фасад


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Вялейка
Катэгорыя:Вялейка