open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Рух

**Рух** — зьмены ў прыродзе і грамадзтве.

Вызначаецца адзінствам зьменлівасьці і ўстойлівасьці, неперарыўнасьці і перарыўнасьці, безумоўнасьці і адноснасьці. Цесна зьвязаны з паняткамі часу, прасторы і энэргіі. Вылучаюць: прагрэс, калі сувязі прадмета з асяродзьдзем ускладняюцца і становяцца больш разнастайнымі; рэгрэс, калі ўнутраная і зьнешняя будова прадмета спрашчаюцца. У гісторыі філязофіі рух тлумачылі як: унівэрсальную ўласьцівасьць асновы быцьця (Арыстотэль), спосаб існаваньня матэрыі (Джон Толанд, Дэні Дыдро і Поль Гольбах) і якаснае зьмяненьне ў ходзе вырашэньня супярэчнасьці (Готфрыд Ляйбніц і Георг Гегель). Віды: біялягічны, грамадзкі, мэханічны, фізычны і хімічны. Мэханічны рух, у тым ліку адносны, вярчальны, паступальны і ваганьні, вывучаюць у мэханіцы. Геамэтрычныя ўласьцівасьці руху целаў без уліку іх масы і сілаў, што на іх узьдзейнічаюць, вывучаюць у кінэматыцы. Рух целаў пад узьдзеяньнем дастасаваных сілаў вывучаюць у дынаміцы. Законы руху відаў матэрыі, у тым ліку ўзаемадзеяньні элемэнтарных часьцінак, працэсы ўнутры атамнага ядра і атама, распаўсюд і ўзаемадзеяньне фізычных палёў, вывучаюць у фізыцы. Ператварэньні рэчываў, іх складу і будовы (хімічныя рэакцыі) вывучаюцца ў хіміі. Філязофскі прынцып нестваральнасьці і незьнікальнасьці руху атрымлівае пацьвярджэньне ў законах захаваньня (Закон захаваньня электрычнага зараду)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Філязофія
Кібэрнэтыка

**Кібэрнэтыка** ( — майстэрства кіраваньня) — навука пра агульныя заканамернасьці кіраваньня ў складаных рухомых сыстэмых, спосабы атрыманьня, захоўваньня, перадачы і перапрацоўкі інфармацыі.

Асноўныя прадметы дасьледаваньня — кібэрнэтычныя сыстэмы (аўтаматычныя рэгулятары ў тэхніцы, кампутары, мозаг чалавека і біялягічныя папуляцыі), якія разглядаюцца адцягнута (незалежна ад іх прыроды). Асноўная задача — стварэньне адзінага вучэньня і выніковых спосабаў кіраваньня. Як самастойная навука ўзьнікла на аснове працаў Норбэрта Вінэра, які тэрмінам кібэрнэтыка абазначыў навуку пра кіраваньне і сувязі ў машынах і жывых арганізмах. Зьвязаная са стварэньнем кампутараў, здольных запамінаць і апрацоўваць інфармацыю ў адпаведнасьці з зададзенай праграмай. Далейшае разьвіцьцё атрымала ў працах савецкіх навукоўцаў Акселя Бэрга, Віктара Глушкова і Аляксея Ляпунова, амэрыканскага навукоўца Клода Шэнана. Віды: біялягічная, матэматычная, мэдычная, тэхнічная і эканамічная. Грунтуецца на тэорыі імавернасьцяў, матэматычнай лёгіцы, тэорыі сыстэмаў аўтаматычнага кіраваньня і тэорыі графаў, а таксама на тэорыі аўтаматаў, самаарганізавальных сыстэмаў і распазнаваньня вобразаў. Машыннае мадэляваньне і ўвядзеньне ў дасьледаваньне кампутара дазваляюць вывучаць складаныя сыстэмы без пабудовы іх рэчаісных фізычных узораў. У Беларусі дасьледаваньні ў галіне кібэрнэтыкі праводзілі Інстытут матэматыкі і Інстытут тэхнічнай кібэрнэтыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт, Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт інфарматыкі і радыёэлектронікі і НДІ ЭВМ.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Фармальныя навукі
Баянаў

**Бая́наў** — вёска ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Мышанскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 10 чалавек
* 1999 год — 33 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мышанскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Петрыкаўскага раёну
Патрыярхат

**Патрыярхат** ( — бацька + улада) — родавая арганізацыя першабытнаабшчыннага ладу, якой уласьціва вяршэнства мужчыны (бацькі) ў грамадзкай вытворчасьці і грамадзкім жыцьці.

Прадугледжвае адлік роднасьці па бацькоўскай лініі і прыход жанчыны (жонкі) ў сям’ю родавай абшчыны. Віды: раньні — заснаваны на парнай сям’і; позьні — у выглядзе аднашлюбнай сям’і. Прыхільнікамі першапачатковай патрыярхальнасьці грамадзтва ў Старажытнасьці былі грэцкія філёзафы Плятон і Арыстотэль. У Сярэднявеччы такі погляд быў паноўным. У 19-м стагодзьдзі яго бараніў ангельскі антраполяг  (Мэн). На землях Беларусі ў паселішчах бронзавага веку на Падзьвіньні выявілі скульптуры і графічныя выявы мужчынскіх духаў, што ёсьць адзнакай большай значнасьці мужчынаў у веравызнаньні. У супольных могілках сярэднедняпроўскай культуры пахаваньні мужчынаў часьцей займалі сярэдзіннае месца.


Файл:BASA-VD-1217-2-12-8.jpg|Дочкі цалуюць руку бацькі (Баўгарыя, 1930 г.)


## У хрысьціянстве

У хрысьціянстве патрыярхат — кіраваная патрыярхам царква ў сукупнасьці яе веравучэньня і культу, паданьня і звычаяў, герархіі кіраваньня.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Антрапалёгія
Катэгорыя:Сацыялёгія
Катэгорыя:Мужчына
Гурнаўшчына

Назву **Гу́рнаўшчына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Менская вобласьць
** Гурнаўшчына — вёска ў Клецкім раёне
** Гурнаўшчына — вёска ў Стаўпецкім раёне
Гурнаўшчына (Клецкі раён)

**Гу́рнаўшчына** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Красназьвёздаўскага сельсавету.

Знаходзіцца за 10 км у кірунку на ўсход ад гораду Клецку, за 140 км ад Менску, каля ракі Коніку.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Зубкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 352 жыхары
* 1999 год — 379 жыхароў
* 1997 год — 354 жыхары, 102 двары

## Інфармацыя для турыстаў
* Помнікі архітэктуры: сядзіба, парк
* Брацкая магіла савецкіх воінаў

## Крыніцы

Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Конік (рака)

**Ко́нік**, **Канёк** — рака ў Клецкім раёне Менскай вобласьці, левы прыток ракі Цапры. Даўжыня 10,4 км. Плошча вадазбору 26,5 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2‰. Пачынаецца за 2 км на ўсход ад вёскі Палаўковічаў, вусьце за 0,5 км на захад ад вёскі Галавачоў. Каля в. Галавачы плаціна і сажалка (плошча 25 га).

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі
* Ліст мапы N-35-102

Катэгорыя:Басэйн Прыпяці
Катэгорыя:Рэкі Клецкага раёну
Конік

Назву **Конік** маюць:

* Конік — від вусякаў надсямейства конікавых
* Конік — рака ў Клецкім раёне
* Конік — неіснуючы прысёлак вёскі Янцэвічы ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы

## Глядзіце таксама
* Конікі
Магістраль М11 (Беларусь)

Магістраль **М11** — дарога у Рэспубліцы Беларусь, уваходзіць ў эўрапейскі маршрут .

Дарога праходзіць па тэрыторыі Гарадзенскай і Берасьцейскай абласьцей. Пачынаецца ад памежнага пераходу Беняконі на граніцы з Летувіскай Рэспублікай (у Летуве — аўтамагістраль ), далей праходзіць Вярэнаў, Ліду, Зьдзецел, Слонім і канчаецца скрыжаваньнем з  у раёне вёскі Быцень.

Працягласьць маршруту складае 191 км.

## Маршрут
} 
|-
| 158 км
| 
| Слонім
| 
|-
| 185,782 км
| 
|
|  
|}

## Глядзіце таксама
* Дарогі Беларусі
* Эўрапейскія аўтамабільныя маршруты

## Вонкавыя спасылкі
* Дэпартамэнт БЕЛАЎТАДОР

Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Дарога Р108 (Беларусь)

**Дарога**  — аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэньня ў Беларусі, якая злучае Баранавічы і Зьдзецел. Працягласьць — 60 км. Праходзіць па тэрыторыі Берасьцейскай і Гарадзенскай абласьцей.

## Маршрут

## Глядзіце таксама
* Аўтамабільныя дарогі Беларусі

## Вонкавыя спасылкі
* Дэпартамэнт БЕЛАЎТАДОР

Р108
Матрыярхат

**Матрыярхат** ( +  — маці + улада) — першабытнаабшчынны лад, якому ўласьцівае паноўнае становішча жанчыны (маці) ў грамадзтве.

У некаторых плямёнаў, матрыярхат папярэднічаў патрыярхату ва ўмовах родавага ладу. Сям’я складалася са сваякоў па жаночай (мацярынскай) лініі і вяла супольную гаспадарку. Зь іх складаўся мацярынскі род, на чале якога стаяла старэйшая жонка старэйшай у родзе сям’і. Шлюбы ўнутры роду забараняліся, таму род быў зьвязаны шлюбнымі зносінамі зь іншым родам (дваістая экзагамія). З часам дваісты падзел зьмяніўся брацкім падзелам племя на 2 паловы, кожная зь якіх складалася зь некалькіх брацкіх родаў (брацтваў), якія парадкавалі шлюбныя зносіны. Першапачаткова муж (жаніх) і жонка (нявеста) жылі кожны ў сваім родзе (несумеснае пасяленьне), захоўваўся групавы шлюб. Пазьней жаніх стаў пераходзіць у род нявесты і склаўся парны шлюб.

## Крыніцы

Катэгорыя:Антрапалёгія
Катэгорыя:Сацыялёгія
Катэгорыя:Жанчына
Сэбастыян Каатэс

**Сэбастыян Каатэс** (;  7 кастрычніка 1990 году) — уругвайскі футбаліст, абаронца клюбу «Насьяналь» і нацыянальнай зборнай Уругваю. Зьяўляецца капітанам клюбу.

## Дасягненьні
**«Насьяналь»**:
* Чэмпіён Уругваю: 2009, 2011

**«Спортынг»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2021, 2024
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2019
* Уладальнік Кубка партугальскай лігі: 2018, 2019, 2021, 2022
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2021

**Уругвай**:
* Уладальнік Кубка Амэрыкі: 2011

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Уругвайскія футбалісты
Катэгорыя:Уругвайскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Аляксандар Самедаў

**Аляксандар Самедаў** (;   19 ліпеня 1984 году) — былы расейскі футбаліст, паўабаронца. Выступаў у складзе нацыянальнай зборнай Расеі.

## Дасягненьні
**«Лякаматыў»**:
* Уладальнік Кубка Расеі: 2007, 2015, 2017

**«Спартак»**:
* Чэмпіён Расеі: 2017
* Уладальнік Супэркубка Расеі: 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Расейскія футбалісты
Сальман аль-Фарадж

**Сальман аль-Фарадж** (;  1 жніўня 1989 году) — саудаўскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Нэом» і нацыянальнай зборнай Саудаўскай Арабіі.

## Дасягненьні
**«Аль-Гіляль»**:
* Чэмпіён Саудаўскай Арабіі: 2010, 2011, 2017, 2018, 2020, 2021, 2022, 2024
* Уладальнік Кубка Саудаўскай Арабіі: 2015, 2017, 2020, 2023, 2024
* Уладальнік Кубка прынца Саудаўскай Арабіі: 2012, 2013, 2016
* Уладальнік Супэркубка Саудаўскай Арабіі: 2015, 2018, 2021, 2023
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў АФК: 2019, 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Саудаўскія футбалісты
Катэгорыя:Саудаўскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году
Дамарацкія

**Дамара́цкія** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Красназьвёздаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Нагорнаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 76 чалавек
* 1999 год — 127 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Магістраль М10 (Беларусь)

Магістраль **М10** — дарога ў Рэспубліцы Беларусь, праходзіць з усходу на захад па тэрыторыі Гомельскай і Берасьцейскай абласьцей, злучаючы паміж сабой раённыя цэнтры Палесься.

Пачынаецца ад граніцы з Расейскай Фэдэрацыяй, дзе злучаецца з аўтамабільнай дарогай фэдэральнага значэньня  і працягваецца на захад, праходзячы гарады Добруш, Гомель, Рэчыца, Васілевічы, Каленкавічы, Петрыкаў, Жыткавічы, Мікашэвічы, Лунінец, Пінск, Янаў, Дарагічын, Антопаль, сканчваецца ў Кобрыні.

Працягласьць трасы складае каля 526 км. 

## Маршрут

## Глядзіце таксама
* Аўтамабільныя дарогі Беларусі

## Вонкавыя спасылкі
* Дэпартамент БЕЛАЎТАДОР

Катэгорыя:Дарогі Беларусі
Эсам эль-Гадары

**Эсам эль-Гадары** (;  15 студзеня 1973 году) — былы эгіпецкі футбаліст, брамнік. Абараняў колеры нацыянальнай зборнай Эгіпту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Эгіпецкія футбалісты
Алірэза Джаганбахш

**Алірэза Джаганбахш** (;  11 жніўня 1993 году) — іранскі футбаліст, нападнік бэльгійскага клюбу «Дэндэр» і нацыянальнай зборнай Ірану.

## Дасягненьні
**«Фэеноорд»**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2023
* Уладальнік Кубка Нідэрляндаў: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Іранскія футбалісты
Альвара Адрыясоля

**Альвара Адрыясоля** (;  14 сьнежня 1995 году) — гішпанскі футбаліст, абаронца клюбу «Рэал Сасьедад» і нацыянальнай зборнай Гішпаніі.

## Дасягненьні
**«Рэал»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2020
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2023
* Уладальнік Супэркубка Гішпаніі: 2020
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2018

**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2020
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2020
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Гішпанскія футбалісты
Халід Бутаіб

**Халід Бутаіб** (;  24 красавіка 1987 году) — мараканскі футбаліст, нападнік клюбу «Кавкаб» і нацыянальнай зборнай Марока.

## Дасягненьні
**«Замалек»**:
* Уладальнік Кубка Эгіпту: 2019
* Уладальнік Кубка канфэдэрацыі КАФ: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Мараканскія футбалісты
Забар’е (Бешанковіцкі раён)

**За́бар’е** — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Бешанковіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 12 чалавек
* 1999 год — 24 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Бешанковіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бешанковіцкага раёну
Сарочына

Назву **Сарочына** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Сарочына — хутар у Мёрскім раёне
** Сарочына — вёска ў Пастаўскім раёне
** Сарочына — вёска ва Ўшацкім раёне
** Сарочына — вёска ў Чашніцкім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Сарочына — вёска ў Быхаўскім раёне
** Сарочына — вёска ў Крычаўскім раёне

## Глядзіце таксама
* Востраў-Сарочынскі
* Сароча
* Сарочыцы
Андрэ Сылва

**Андрэ Мігел Валенці да Сылва** (;  6 лістапада 1995 году) — партугальскі футбаліст, нападнік гішпанскага клюбу «Эльчэ» і нацыянальнай зборнай Партугаліі.

## Дасягненьні
**«РБ Ляйпцыг»**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2022, 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Партугальскія футбалісты
Запольле (Клецкі раён)

**Запо́льле** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Красназьвёздаўскага сельсавету.

Знаходзіцца за 10 км у кірунку на ўсход ад гораду Клецку, за 140 км ад Менску, каля ракі Коніку.

## Гісторыя
Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Нагорнаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 63 жыхары
* 1999 год — 142 жыхары

## Асобы
* Радаслаў Астроўскі (1887—1976) — прэзыдэнт Беларускай цэнтральнай рады

## Крыніцы

Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Бяднішкі

**Бядні́шкі** (з 1964 году — *Зернава́я*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Цапры. Уваходзяць у склад Красназьвёздаўскага сельсавету Клецкага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Бецін або Бадзін (Bettin, Badin) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова бід- (біт-) (імёны ліцьвінаў Біцейка, Біцель, Бітаўт; германскія імёны Bettika, Bitel, Bitold) паходзіць ад гоцкага beodan 'чакаць, спадзявацца'.

Яшчэ этнограф і мовазнаўца Яўхім Карскі зьвяртаў увагу на тое, што ў латыскай Курляндыі, «*большасьць [[Беларуская мова|беларускіх]] населеных месцаў заканчваюцца на -ішкі*», пазьней у рэчышчы палітыкі летувізацыі падобныя тапонімы на -ішкі азначылі як «гістарычна балтыйскія» і нават «тыпова летувіскія». Тым часам менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зазначае, што «*ва [[Усходнегерманскія мовы|ўсходнегерманскіх мовах]] быў пашыраны суфікс -isk-: такім парадкам, так менаваная „лінія Сафарэвіча“ (мяжа перавагі паселішчаў з назовамі на -ішкі ў Панямоньні) не абавязкова зьнітаваная з балтамі*».

## Насельніцтва
* 1909 год — 97 чалавек у вёсцы Бяднішках і 8 чалавек у фальварку Бяднішках
* 1999 год — 29 жыхароў
* 2009 год — 14 жыхароў

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Капланавічы

**Капла́навічы** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Красназьвёздаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У 1963 г. на балоце блізу в. Капланавічы знойдзена драўлянае рала раньняга жалезнага веку (пачатак 1-га тысячагодзьдзя нашай эры).

## Насельніцтва
* 2009 год — 71 жыхар
* 1999 год — 113 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў
* Капліца на могілках

## Крыніцы

Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Каранеўшчына (Менская вобласьць)

**Каране́ўшчына** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Уваходзіць у склад Красназьвёздаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Першая пісьмовая згадка ў 1552 годзе.

Да 28 траўня 2013 году вёска ўваходзіла ў склад Зубкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 41 жыхар
* 1999 год — 98 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў
* Царква Покрыва Прасьвятой Багародзіцы (не захавалася)
* Фальварак Каранеўшчына-1 (не захаваўся)
* Фальварак Каранеўшчына-2 (не захаваўся)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Каранеўшчына на Радзіма.орг

Катэгорыя:Красназьвёздаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Павал Расолька

**Павал Расолька** ( 29 красавіка 1993 году) — беларускі футбаліст, паўабаронца «Воршы».

## Гісторыя
Пачынаў кар’еру ў магілёўскім «Дняпры». У жніўні 2018 году аддадзены ў арэнду клюбу «Баранавічы» да канца сэзону. У 2019 годзе абараняў колеры пінскай «Хвалі». У 2020 годзе быў футбалістам «Крумкачоў». У 2021 годзе далучыўся да «Нафтану». У ліпені ў матчы супраць «Хвалі» страціў прытомнасьць празь цеплавы выцень, але яшчэ на полі ачуўся. У наваполацкім клюбе быў адным зь лідэраў каманды, якая здолела прабіцца ў Найвышэйшую лігу. Тым ня менш, Расолька застаўся ў Першай лізе, бо ў сакавіку 2022 году прыядаўся да «Маладэчна-2018». Правёўшы два сэзоны ў камандзе, у лютым 2024 году далучыўся да «Воршы». У камандзе быў прызначаны капітанам. Перад пачаткам наступнага сэзону падоўжыў кантракт з клюбам.

## Статыстыка

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Статыстыка «ПБ-Инфо»

Катэгорыя:Беларускія футбалісты
Каспэр Шмэйхэль

**Ка́спэр Шмэ́йхэль** (;  5 лістапада 1986 году) — дацкі футбаліст, брамнік шатляндзкага клюбу «Сэлтык» і нацыянальнай зборнай Даніі. Сын Пэтэра Шмэйхэля.

## Дасягненьні
**«Лэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2016
* Уладальнік Кубка Ангельшчыны: 2021
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2021

**«Сэлтык»**:
* Чэмпіён Шатляндыі: 2025
* Уладальнік Кубка шатляндзкай лігі: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Дацкія футбалісты
Джыбрыль Сыдыбэ

**Джыбрыль Сыдыбэ** (;  29 ліпеня 1992 году) — францускі футбаліст, абаронца клюбу «Тулюза» і нацыянальнай зборнай Францыі. Чэмпіён сьвету 2018 году.

## Дасягненьні
**«Манака»**:
* Чэмпіён Францыі: 2017

**АЕК**:
* Чэмпіён Грэцыі: 2023
* Уладальнік Кубка Грэцыі: 2023

**Францыя**:
* Чэмпіён сьвету: 2018

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Францускія футбалісты
Том Рогіч

**Том Рогіч** (;  16 сьнежня 1992 году) — колішні аўстралійскі футбаліст, паўабаронца нацыянальнай зборнай Аўстраліі.

## Дасягненьні
**«Сэнтрал Кост Марынэрз»**:
* Чэмпіён Аўстраліі: 2013

**«Сэлтык»**:
* Чэмпіён Шатляндыі: 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022
* Уладальнік Кубка Шатляндыі: 2013, 2017, 2018, 2019, 2020
* Уладальнік Кубка шатляндзкае лігі: 2017, 2018, 2019, 2020, 2022

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Аўстралійскія футбалісты
Андрэ Карыльлё

**Андрэ́ Кары́льлё** (;  14 чэрвеня 1991 году) — пэруанскі футбаліст, нападнік бразыльскага клюбу «Карынтыянс» і нацыянальнай зборнай Пэру.

## Дасягненьні
**«Спортынг»**:
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2015
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2015

**«Бэнфіка»**:
* Чэмпіён Партугаліі: 2017
* Уладальнік Кубка Партугаліі: 2017
* Уладальнік Супэркубка Партугаліі: 2016

**«Аль-Гіляль»**:
* Чэмпіён Саудаўскай Арабіі: 2020, 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Саудаўскай Арабіі: 2020, 2023
* Уладальнік Супэркубка Саудаўскай Арабіі: 2018, 2021
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў АФК: 2019

**«Карынтыянс»**:
* Чэмпіён штату Сан-Паўлу: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Пэруанскія футбалісты
Ўільям Троост-Эконг

**Ўільям Троост-Эконг** (;  1 верасьня 1993 году) — нігерыйскі футбаліст, абаронца катарскага клюбу «Аль-Аглі» і нацыянальнай зборнай Нігерыі.

## Дасягненьні
* Чэмпіён Грэцыі: 2024

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Нігерыйскія футбалісты
Катэгорыя:Нігерыйскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Крыстыян Павон

**Кры́стыян Паво́н** (;  21 студзеня 1996 году) — аргентынскі футбаліст, паўабаронца бразыльскага клюбу «Грэмію» і нацыянальнай зборнай Аргентыны. Кар’еру распачаў у родным горадзе з клюбам «Тальерэс», зь якім і падпісаў свой першы прафэсійны кантракт у 2012 годзе. Праз добрую гульню быў заўважаны сталічным клюбам «Бока Хуніёрс», які выкупіў 9 ліпеня 2014 году кантракт гульца за 1,3 млн эўра.

## Дасягненьні
**«Бока Хуніёрс»**:
* Чэмпіён Аргентыны: 2015, 2017, 2018
* Уладальнік Кубка Аргентыны: 2015, 2020
* Уладальнік Супэркубка Аргентыны: 2018

**«Атлетыку Мінэйру»**:
* Чэмпіён штату Мінас-Жэрайс: 2023

**«Грэмію»**:
* Рыю-Грандзі-ду-Сул: 2024, 2026

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты
Катэгорыя:Аргентынскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Аран Гунарсан

**Аран Гунарсан** (;  22 красавіка 1989 году) — ісьляндзкі футбаліст, паўабаронца катарскага клюбу «Аль-Гарафа» і нацыянальнай зборнай Ісьляндыі.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Ісьляндзкія футбалісты
Адхіленьне

**Адхіленьне** (дэвіяцыя; ) — сыход рухомага цела ад зададзенага напрамку руху.

Такім рухомым целам можа быць карабель, самалёт, куля і снарад. У выпадку кулі і снарада выклікаецца мэханічным парушэньнем руху ў канале ствала або ў паветры. Таксама ў паветры можа вынікаць зь няспраўнасьці апярэньня стабілізатара і выпадковага рэзкага зьмяненьня надвор’я падчас палёту.

## Крыніцы

Катэгорыя:Навігацыя
Катэгорыя:Прынцыпы працы агнястрэльнай зброі
Дэян Лоўрэн

**Дэ́ян Лоўрэн** (;  5 ліпеня 1989 году) — харвацкі футбаліст, абаронца грэцкага клюбу ПАОК і нацыянальнай зборнай Харватыі.

## Дасягненьні
**«Дынама»**:
* Чэмпіён Харватыі: 2009
* Уладальнік Кубка Харватыі: 2009

**«Ліён»**:
* Уладальнік Кубка Францыі: 2012

**«Лівэрпул»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2020
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў: 2019
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2019
* Пераможца клюбнага чэмпіянату сьвету: 2019

**«Зэніт»**:
* Чэмпіён Расеі: 2021, 2022
* Уладальнік Супэркубка Расеі: 2020, 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Харвацкія футбалісты
Магнітнае адхіленьне

**Магнітнае адхіленьне** — сыход рухомай сыстэмы компаса ў напрамку на магнітны або геаграфічны полюс Зямлі.

Адпаведна ў магнітнага компаса адбываецца на магнітнае канцавосьсе Зямлі, а ў гіракомпаса — на геаграфічнае. Узьнікае пад уплывам магнітных і электрычных палёў, паскоранага руху і гайданкі. Кампэнсуецца з дапамогай дадатковым магнітаў і карэктараў.

## Глядзіце таксама
* Адхіленьне частасьці
* Стандартнае адхіленьне

## Крыніцы

Катэгорыя:Навігацыя
Катэгорыя:Магнэтызм
Адхіленьне частасьці

**Адхіленьне частасьці** — сыход частасьці ваганьняў ад сярэдняга значэньня.

Найбольшае пры частотнай мадуляцыі. Уплывае на склад і значэньні амплітудаў складнікаў спэктру частотна мадуляваных ваганьняў і перашкодаўстойлівасьць радыёсыстэмаў.

## Глядзіце таксама
* Магнітнае адхіленьне
* Стандартнае адхіленьне

## Крыніцы

Катэгорыя:Мадуляцыя
Катэгорыя:Радыётэхнічны сыгнал
Грамадзкае адхіленьне

**Грамадзкае адхіленьне** (дэвіянтныя паводзіны) — паводзіны з адхіленьнем ад агульнапрынятых у грамадзтве прававых і маральна-этычных правілаў.

Віды: злачыннасьць, п’янства, нарказалежнасьць, прастытуцыя, самагубства і плоцевая разбэшчанасьць (блуд). Узьнікненьне абумоўлеваецца хібамі выхаваньня, маральнай і прававой сьвядомасьці, нізкім узроўнем разумовага разьвіцьця асобы, адмоўным уплывам спадчыннасьці, асаблівасьцямі нораву, зацікаўленасьцяў і патрэбаў чалавека, яго пачуцьцёва-валявой дзейнасьці. Італьянскі псыхіятар Чэзарэ Лябмроза лічыў «злачынны від» вынікам апусканьня на раньнюю ступеню чалавечага разьвіцьця. Францускі грамадазнавец Эміль Дзюркгайм меркаваў, што яго распаўсюду садзейнічае стрэс у выніку грамадзкіх сутыкненьняў і рэзкіх зьмяненьняў у грамадзкім жыцьці, маёмаснай і грамадзянскай няўстойлівасьці. Паводле вучэньняў анаміі і сацыялізаваньня, праявы адхіленьня ўзрастаюць, калі ня ўсе людзі трымаюцца дапушчальных у грамадзтве сродкаў дасягненьня асабістых задачаў і іх уваходжаньне ў грамадзкае жыцьцё адбываецца ў абставінах цярпімага стаўленьня грамадзтва да амаральных учынкаў і гвалту. У 1960-я гады пашырылася разуменьне ганьбаваньня, паводле якога адхіленьне ёсьць вынікам навешваньня на людзей кляйма п’яніцы, наркамана і шлюхі пры імкненьні адасобіць ад грамады, прыцягнуць да адказнасьці, выправіць і вылечыць. У некаторых канцэпцыях грамадзкае адхіленьне тлумачаць анамаліяй плоцевых храмасомаў і асаблівасьцямі будовы чалавечага цела.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сацыялёгія
Катэгорыя:Паводзіны чалавека
Катэгорыя:Сацыяльныя канцэпцыі
Адхіленьне (неадназначнасьць)

**Адхіле́ньне** можа азначаць:
* Адхіленьне — сыход рухомага цела ад зададзенага напрамку руху.
* Адхіленьне разьвіцьця — эвалюцыйнае адхіленьне ў разьвіцьці органа на сярэдніх ступенях яго ўтварэньня.
* Адхіленьне частасьці — сыход частасьці ваганьняў ад сярэдняга значэньня.
* Грамадзкае адхіленьне — паводзіны з адхіленьнем ад агульнапрынятых у грамадзтве прававых і маральна-этычных правілаў.
* Магнітнае адхіленьне — сыход рухомай сыстэмы компаса ў напрамку на магнітны або геаграфічны полюс Зямлі.
* Стандартнае адхіленьне — вымярэньне зьменлівасьці і разнастайнасьці.
* Паталёгія — адхіленьне ад нармальнага стану або працэсу разьвіцьця.
Плоцевае парушэньне

**Плоцевае парушэньне** — парушэньне плоцевага разьвіцьця ў выглядзе яго адсутнасьці, затрымкі або заўчаснага плоцевага высьпяваньня, анамаліі разьвіцьця плоцевых органаў і гермафрадытызму.

Пры адсутнасьці другасных плоцевых прыкметаў у хлопцаў і дзяўчынаў 15-17 гадоў стан плоцевага разьвіцьця ацэньваецца як паталягічны. Бывае заўчаснае плоцевае высьпяваньне, калі другасныя плоцевыя прыкметы зьяўляюцца раней як у 10 гадоў. Анамаліі разьвіцьця вонкавых і ўнутраных плоцевых органаў выяўляюцца ў раньнім дзяцінстве, часам спалучаюцца з заганамі разьвіцьця іншых органаў, асабліва мочавывадных шляхоў. У лячэньні спалучаюць псыхатэрапію, гарманальныя лекі і хірургію. Да ліку плоцевых парушэньняў таксама адносяць: плоцевыя разлады, функцыянальныя парушэньні (анаргазьмія, вагінізм, гіпэрсэксуальнасьць і імпатэнцыя), плоцевыя адхіленьні і паталягічную накіраванасьць плоцевай цягі (заафілія, мазахізм, пэдафілія і садызм). Іх вывучаюць у сэксапаталёгіі.

## Крыніцы

Катэгорыя:Анамаліі разьвіцьця
Катэгорыя:Чалавечыя захворваньні і разлады
Катэгорыя:Псыхіятрычныя захворваньні і разлады
Слабодка (Рудабельскі раён)

**Слабо́дка** — вёска ў Рудабельскім раёне Гомельскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пратасаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 95 чалавек
* 2010 год — 59 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пратасаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рудабельскага раёну
Бынава

Назву **Бынава** маюць:

* Бынава — вёска ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Бынава — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці
Красная Зьвязда

Назву **Красная Зьвязда** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Красная Зьвязда — вёска ў Касьцюковіцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Красная Зьвязда — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Зьвязда
Адхіленьне разьвіцьця

**Адхіленьне разьвіцьця** — эвалюцыйнае адхіленьне ў разьвіцьці органа на сярэдніх ступенях яго ўтварэньня.

Здараецца падчас зародкавага разьвіцьця. Ёсьць відам філэмбрыягенэзу. Прыводзіць да зьмяненьня будовы органа ў дарослага арганізма ў параўнаньні з продкамі. Прыкладам у эпідэрмальная частка зачаткаў лускі ў паўзуноў на сярэдніх ступенях яе разьвіцьця падвяргаецца арагавеньню замест акасьцяненьня, як у акулаў. У расьлінаў прыкладам служаць клюбні і цыбуліны, якія ўтварыліся зь першаснай зародкавай расьліннай пупышкі. Тэрмін у 1864 годзе ўвёў нямецкі біёляг  (Фрыц Мюлер).

## Крыніцы

Катэгорыя:Біялёгія разьвіцьця
Катэгорыя:Эвалюцыйная біялёгія
Задуб’е (Берасьцейская вобласьць)

**Задуб’е** — вёска ў Ганцавіцкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Малькавіцкага сельсавету. Разьмешчана за 34 км на поўдзень ад раённага цэнтру Ганцавічы, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Малькавічы (на лініі Лунінец — Баранавічы).

### Гісторыя
У XIX — пачатку XX стагодзьдзя вёска Дабраслаўскай воласьці Пінскага павету Менскай губэрні. У 1909 годзе ў Задуб’і налічвалася 58 двароў, 333 жыхары.

З 1921 году — у складзе Польшчы, вёска і фальварак Дабраслаўскай гміны Лунінецкага павету Палескага ваяводзтва, разам у вёсцы і фальварку 85 дамоў, 479 жыхароў.

З канца 1939 году ў складзе БССР, з 15 студзеня 1940 году ў Ганцавіцкім раёне Пінскай вобласьці. У 1940 годзе вёска, 166 двароў, 492 жыхары. У Вялікую Айчынную вайну з 30 чэрвеня 1941 году да 8 ліпеня 1944 году пад нямецкай акупацыяй. На франтах вайны загінулі ці прапалі бязь вестак 27 жыхароў вёскі.

29 сьнежня 1943 году фашысты амаль цалкам спалілі вёску, зьнішчыўшы 149 двароў і загубіўшы 48 жыхароў. Пасьля вайны вёска адноўлена, ахвяры фашызму ўвекавечаны ў мэмарыяльным комплексе Хатынь.

З 8 студзеня 1954 году ў складзе Берасьцейскай вобласьці, з 25 сьнежня 1962 году да 30 ліпеня 1966 году — Лунінецкага раёну.

У вёсцы дзейнічаюць клюб, крама, бібліятэка, базавая школа, аддзяленьне сувязі, комплексны прыёмны пункт. У цэнтры Задуб’я каля будынка клюбу ў 1967 годзе пастаўлены абэліск па ўшанаваньні памяці землякоў, якія загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны, ці былі закатаваны акупантамі.

## Насельніцтва
* 2009 год — 317 жыхароў
* 2005 год — 386 жыхароў, 174 двары
* 1999 год — 456 жыхароў

## Асобы
* Анатоль Сідарэвіч (нар. 1948) — беларускі гісторык і палітоляг

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Ганцавіцкага раёну
Катэгорыя:Малькавіцкі сельсавет
Катэгорыя:Вёскі, спаленыя падчас Другой сусьветнай вайны
Антоніё Рукавіна

**Антоніё Рукавіна** (;  26 студзеня 1984 году) — былы сэрбскі футбаліст, абаронца. Мае на сваім рахунку выступы ў складзе нацыянальнай зборнай Сэрбіі.

## Дасягненьні
**«Барусія»**:
* Уладальнік Супэркубка Нямеччыны: 2008

**«Астана»**:
* Чэмпіён Казахстану: 2018, 2019
* Уладальнік Супэркубка Казахстану: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Сэрбскія футбалісты
Філіпэ Луіс Касьмірскі

**Філіпэ Луіс Касьмірскі** (;  9 жніўня 1985 году) — колішні бразыльскі футбаліст і трэнэр. Галоўны трэнэр клюбу «Фламэнгу» У час гульнёвай кар’еры займаў пазыцыю абаронца. Мае на сваім рахунку матчы ў складзе нацыянальнай зборнай Бразыліі.

## Дасягненьні
**«Атлетыка»**:
* Чэмпіён Гішпаніі: 2014
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2013
* Пераможца Лігі Эўропы: 2012, 2018
* Уладальнік Супэркубка УЭФА: 2012, 2018

**«Чэлсі»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2015
* Уладальнік Кубка футбольнай лігі: 2015

**«Фламэнгу»**:
* Чэмпіён Бразыліі: 2019, 2020
* Уладальнік Кубка Бразыліі: 2013, 2022
* Уладальнік Супэркубка Бразыліі: 2020, 2021
* Чэмпіён штату Рыю-дэ-Жанэйру: 2020, 2021
* Уладальнік Кубка Лібэртадорэс: 2019, 2022
* Пераможца Рэкопы Паўднёвай Амэрыкі: 2020

**Бразылія**:
* Уладальнік Кубка Амэрыкі: 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Бразыльскія футбалісты
Кендал Ўостан

**Кендал Ўостан** (;  1 студзеня 1988 году) — костарыканскі футбаліст, абаронца клюбу «Сапрыса» і нацыянальнай зборнай Коста-Рыкі.

## Дасягненьні
**«Сапрыса»**:
* Чэмпіён Коста-Рыкі: 2014(к), 2021(к)
* Уладальнік Кубка Коста-Рыкі: 2013

**«Ванкувэр Ўайткэпс»**:
* Пераможца Першынства Канады: 2015

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Костарыканскія футбалісты
Чан Хён-Су

**Чан Хён-Су** (;  28 чэрвеня 1991 году) — паўднёвакарэйскі футбаліст, абаронца катарскага клюбу «Аль-Гарафа» і былы гулец нацыянальнай зборнай Рэспублікі Карэі.

## Дасягненьні
**«Аль-Гіляль»**:
* Чэмпіён Саудаўскай Арабіі: 2020, 2021, 2022
* Уладальнік Кубка Саудаўскай Арабіі: 2020, 2023
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў АФК: 2019, 2021
* Уладальнік Супэркубка Саудаўскай Арабіі: 2021

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія футбалісты
Катэгорыя:Паўднёвакарэйскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Ёсіп Дрміч

**Ёсіп Дрміч** (;  8 жніўня 1992 году) — швайцарскі футбаліст, нападнік. Гулец нацыянальнай зборнай Швайцарыі.

## Дасягненьні
**«Дынама»**:
* Чэмпіён Харватыі: 2023, 2024
* Уладальнік Кубка Харватыі: 2024
* Уладальнік Супэркубка Харватыі: 2022, 2023

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты
Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году
Эктар Марэна

**Э́ктар Марэ́на** (;  17 студзеня 1988 году) — колішні мэксыканскі футбаліст, абаронца. Гулец нацыянальнай зборнай Мэксыкі.

## Дасягненьні
**АЗ**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2009
* Уладальнік Супэркубка Нідэрляндаў: 2009

**ПСВ**:
* Чэмпіён Нідэрляндаў: 2016
* Уладальнік Супэркубка Нідэрляндаў: 2016

**«Мантэрэй»**:
* Пераможца Лігі чэмпіёнаў КОНКАКАФ: 2021

**Мэксыка**:
* Уладальнік Залатога кубка КОНКАКАФ: 2011, 2019

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Мэксыканскія футбалісты
Дарога Р43 (Беларусь)

**Дарога**  — аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэньня ў Беларусі, якая злучае Івацэвічы і граніцу Расейскай Фэдэрацыі. Працягласьць — 478 км. Праходзіць па тэрыторыі Берасьцейскай, Менскай, Гомельскай і Магілёўскай абласьцей.

## Маршрут
* Берасьцейская вобласьць 
** Івацэвіцкі раён
***   
***   
*** Грудопаль
** Баранавіцкі раён
*** Мілавіды
** Ляхавіцкі раён
***  
*** Бярэзкі
***  
*** Марынова
*** Вялікае Гарадзішча  
***   
* Менская вобласьць 
** Клецкі раён
*** Сіняўка  
*** Трацякі
*** Туча
*** Навінкі 
*** Заельня  
*** Грыцэвічы
*** Цясноўка
*** Цяцеравец
** Капыльскі раён
*** Філіпавічы
*** Кіявічы
***  
***  
** Слуцкі раён
*** Лядна
*** Кавержыцы
*** Селішча    
*** Івань
*** Іванаўскія Агароднікі
***   
***  Слуцак
*** Вясея
*** Васількова  
*** Кучына   
*** Волашава
** Старадароскі раён
*** Паськавы Горкі
*** Горкі
*** Пад'яменец
*** Солан
***  Старыя Дарогі   
*** Новыя Дарогі
*** Штурма
*** Пастовічы
* Магілёўская вобласьць
** Глускі раён
*** Горнае
*** Сіманавічы
*** Завалочыцы  
** Бабруйскі раён
***  
*** Глуша    
*** Барок
*** Багушоўка
*** Слабада Багушоўка
*** Гарбацэвічы  
*** Маяк 
***   
*** Слабодка
***   
***  Бабруйск  
*** Бабіна-1
***   
*** Доўгадароская Слабада  
*** Баршчоўка
*** Барак  
***  
*** Рынья
***  
*** Міхалёва-2
*** Вялікія Бортнікі  
*** Жаваранкі
* Гомельская вобласьць
** Рагачоўскі раён
*** Перасека  
*** Дварэц  
*** Ліскаўская Слабада  
*** Смольнае
*** Ямнае
*** Кашара
*** Гусараўка
***  
*** Стрэнькі
***  
***  
***  
*** Задруцьце  
***  Рагачоў  
***  
*** Гадзілавічы  
*** Серабранка
*** Доўск   
*** Новыя Журавічы
*** Крэстапольле
* Магілёўская вобласьць
** Прапойскі раён
*** Рэкта
*** Сьвенск
*** Папоўка
***  
***  Прапойск  
** Чэрыкаўскі раён
***  Чэрыкаў  
*** Ямкі
*** Вымач
*** Рэчыца
** Крычаўскі раён
*** Прыгаўка
*** Сакольнічы
***  Крычаў  
*** Міхеевічы
*** Красная Буда
*** Красны Бор
** Клімавіцкі раён
*** Барсукі  
*** Палошкава
*** Дамамерычы
*** Пянькоўка
*** Красоўка
*** Сялец
*** Зьвянчатка
* Граніца Расейскай Фэдэрацыі

## Глядзіце таксама
* Аўтамабільныя дарогі Беларусі

## Вонкавыя спасылкі
* Дэпартамэнт БЕЛАЎТАДОР

Р43
Юліян Брант

**Ю́ліян Брант** (;  2 траўня 1996 году) — нямецкі футбаліст, паўабаронца дортмундзкага клюбу «Барусія» і нацыянальнай зборнай Нямеччыны.

## Дасягненьні
**«Барусія»**:
* Уладальнік Кубка Нямеччыны: 2021

**Нямеччына**:
* Срэбны прызэр летніх Алімпійскіх гульняў: 2016

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Профіль на soccerway.com

Катэгорыя:Нямецкія футбалісты
Катэгорыя:Нямецкія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 году
Катэгорыя:Прызэры летніх Алімпійскіх гульняў 2016 году
Людвіг Аўгустынсан

**Лю́двіг Аўгусты́нсан** (;  21 красавіка 1994 году) — швэдзкі футбаліст, абаронца бэльгійскага клюбу «Андэрлехт» і нацыянальнай зборнай Швэцыі.

## Дасягненьні
**«Гётэборг»**:
* Уладальнік Кубка Швэцыі: 2013

**«Капэнгаген»**:
* Чэмпіён Даніі: 2016, 2017
* Уладальнік Кубка Даніі: 2015, 2016, 2017

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Швэдзкія футбалісты
Рыдзігерава

**Рыдзіге́рава** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад і зьяўляецца цэнтрам Рыдзігераўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 601 жыхар
* 1999 год — 579 жыхароў

## Крыніцы
Паплавы (Асіпавіцкі раён)

**Паплавы́** — вёска ў Асіпавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці Беларусі. Уваходзіць у склад Пратасевіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 73 чалавекі
* 1999 год — 116 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Пратасевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Асіпавіцкага раёну
Герб Рыдзігерава

**Герб Рыдзігерава** — герб аграгарадка Рыдзігерава Лунінецкага раёна. Герб зацьверджаны Ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659.

## Апісаньне
Герб Рыдзігерава ўяўляе сабой вараскі шчыт, які мае чатырохчастковы падзел. У верхнім правым і долу левым палях блакітнага колеру намаляваны па аднолькавай срэбранай лілеі, у верхнім левым і долу правым палях чырвонага колеру — па залатым лістку лубіну.

## Вонкавыя спасылкі
* Указ прэзыдэнту Рэспублікі Беларусь ад  г. № 659

Катэгорыя:Рыдзігерава
Рыдзігерава
Манасеева

**Манасе́ева** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Рыдзігераўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 170 жыхароў
* 1999 год — 248 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Рыдзігераўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Андрэй Стрэчань

**Андрэй Стрэчань** (, в. Чарабасава, Лунінецкі павет, (сёньня Лунінецкі раён) — , Кліўлэнд, ЗША) — беларускі грамадзкі дзеяч на эміграцыі.

Вучыўся ў роднай вёсцы. У міжваенны час служыў у польскім войску, за што пасьля далучэньня Заходняй Беларусі да БССР мог пацярпець. Каб уратавацца ад вывазу ў Сыбір, мусіў перасяліцца з жонкаю ў м. Лахва. Ад 1944 г. зь сям’ёй у Нямеччыне, працавалі каля Ляйпцыгу. У 1947-1948 гг працаваў у вугальных капальнях Бэльгіі, непадалёк ад Льежу; тады ж далучыўся ў беларускага нацыянальнага жыцьця.

Адзін з заснавальнікаў Саюзу беларусаў Бэльгіі. У 1955 годзе пераехаў у ЗША. Актыўны будаўнік першай кліўлэндзкай царквы БАПЦ і Беларускага грамадзкага цэнтру «Полацак». Сябра Ўправы Кліўлэндзкага аддзелу БАЗА. Шматгадовы прадстаўнік газэты «Беларус» у Кліўлэндзе.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Рада БНР

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лунінецкім раёне
Катэгорыя:Беларусы ў Нямеччыне
Катэгорыя:Беларусы ў Бэльгіі
Катэгорыя:Беларусы ў ЗША
Катэгорыя:Памерлі ў Кліўлэндзе
Катэгорыя:Памерлі ў ЗША
Эрык Даер

**Эрык Даер** (;  15 студзеня 1994 году) — ангельскі футбаліст, паўабаронца клюбу «Манака» і нацыянальнай зборнай Ангельшчыны.

## Дасягненьні
**«Баварыя»**:
* Чэмпіён Нямеччыны: 2025

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Ангельскія футбалісты
Камсамольскі

Назву **Камсамольскі** маюць:

* Камсамольскі — пасёлак у Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Камсамольскі — пасёлак у Салігорскім раёне Менскай вобласьці

## Глядзіце таксама
* Камсамольскі сельсавет
Лубін

**Лу́бін** (*Lupinus*) — род расьлін зь сямейства Бабовыя. Прадстаўлены аднагадовымі і шматгадовымі травяністымі расьлінамі, паўкхмызьнячкамі, паўхмызьнякамі, хмызьнякамі. налічвае ня менш за 200 відаў.

## Апісаньне
Колеравая гама лубіну вельмі разнастайная — ад белай да пурпурова-фіялетавай. Сустракаюцца і двухколерныя камбінаваныя суквецьці. Кветкі сабраны ў вэртыкальны пэндзаль, які дасягае даўжыні 50 см. Агульная вышыня расьліны нярэдка дасягае 1-1,5 м. Плён — боб. Лубін шматгадовы на адным месцы можа расьці да 5-8 гадоў, потым губляе дэкаратыўны выгляд. Размножваюць лубін насеньнем і чаранкаваньнем.

Шырока распаўсюджаны ў Заходнім паўшар’і, ад Аляскі і Канады да Пэру і Чылі. Радзімай яго можна лічыць Міжземнамор'е. У Беларусі таксама сустракаецца паўсюль, бо марозаўстойлівы і непатрабавальны. Як і ўсе бабовыя, мае на каранёвай сыстэме калёніі клубеньчыкавых бактэрыяў, засвойвае азот з паветра і акумулюе яго ў тоўшчы грунту. Палі з лубінам здольныя назапашваць да 200 кг азоту на 1 га.

## Месца пасадкі
Да глеб асабліва ня патрабавальны, добра расьце на любых акультураных участках, за выключэньнем цяжкіх суглінкавых, таксама непажаданыя вільготныя тарфяныя грунты. Добра разьвіваецца на міні палянах, залітых сонечным сьвятлом. У цені выцягваецца і выглядае непрыгожа.

## Гісторыя
Лубін людзі вырошчваюць апошнія 4000 год. Самым першым ў культуру быў уведзены лубін белы (*L. albus*), які выкарыстоўваўся Старажытнай Грэцыі, Эгіпце, Рымскай імпэрыі для харчаваньня, кармоў, лекаў і ўгнаеньня. На Амэрыканскім кантынэнце быў акультураны лубін зьменлівы (*L. mutabilis*).

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Бабовыя
Катэгорыя:Садовыя расьліны
Катэгорыя:Кармавыя расьліны
Катэгорыя:Струкавыя
Герб Сінкевічаў

**Герб Сінкевічаў** — герб аграгарадку Сінкевічы Лунінецкага раёну. Герб зацьверджаны Ўказам прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 сьнежня 2008 году № 659.

## Апісаньне
Герб Сінкевічаў уяўляе сабой вараскі шчыт, у блакітным полі якога намалявана срэбраная чапля, якая трымае ў дзюбе лілеяпадобную кветку таго ж мэталу, ніжэй зялёны хвалісты пояс аддзяляе срэбраны ўскраек.

## Сымболіка
На гербе намалявана шэрая чапля, якая, як і яшчэ звыш 60 відаў птушак, робіць у навакольлях вёскі свае гнёзды, мясцовая калёнія гэтай птушкі зьяўляецца найбуйнейшай у сярэдняй паласе Эўропы. Увогуле ваколіцы Сінкевічаў адрозьніваюцца багатай прыродай. Тут у 1985 годзе быў створаны першы ў Беларусі дзяржаўны біялягічны заказьнік «Вусьце Лані», жывёльны сьвет якога лічыцца эталёнам для фаўны Палесься.

Лілея ў дзюбе птушкі быццам бы заклікае жыхароў краю захаваць галоўную славутасьць раёну — лабелію Дортмана. Хвалісты пояс зялёнага колеру гэта сымбаль натуральнай абароны ўнікальнага кутка флёры і фаўны — шлях у заказьнік ускладнены багністай мясцовасьцю.

Поле срэбранага колеру ў ніжняй частцы герба сымбалізуе маляўнічасьць навакольляў, якімі захапляліся шматлікія беларускія пісьменьнікі, у тым ліку Якуб Колас — у памяць пра яго знаходжаньне ў вясковай школе створаны музэй.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Указ прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 сьнежня 2008 г. № 659

Катэгорыя:Сінкевічы
Сінкевічы
Біялягічны заказьнік

**Біялягічныя заказьнікі** — тэрыторыі, вылучаныя з мэтай захаваньня і аднаўленьня каштоўных, а таксама рэдкіх і тых, што зьнікаюць, відаў расьлін і жывёлаў.

У біялягічных заказьніках вызначаны адмысловы рэжым прыродакарыстаньня, які забясьпечвае ахову асобных відаў, груп ці згуртаваньняў расьлінаў і жывёл з мэтай захаваньня генафонду, стварэньня аптымальных умоваў іх існаваньня або рацыянальнага выкарыстаньня пэўных расьлінных і жывёльных рэсурсаў. Адметныя біялягічныя аб’екты ахоўваюцца і ў іншых заказьніках (гідралягічных, ляндшафтных і іншых).

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Заказьнікі
Ваган

**Вага́н** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сінкевіцкага сельсавету.

## Гісторыя
10 сакавіка 2017 году вёска перададзеныя з падпарадкаваньня Мікашэвіцкага гарадзкога савету ў склад Сінкевіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 1 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Сінкевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Габрыель Гомэс

**Габрыель Энрыке Гомэс** (;  29 траўня 1984 году) — былы панамскі футбаліст і паўабаронца нацыянальнай зборнай Панамы.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Панамскія футбалісты
Аднан Янузай

**Аднан Янузай** (;  5 лютага 1995 году) — бэльгійскі футбаліст, нападнік гішпанскага клюбу «Сэвільлі» і нацыянальнай зборнай Бэльгіі.

## Дасягненьні
**«Манчэстэр Юнайтэд»**:
* Уладальнік Супэркубка Ангельшчыны: 2013

**«Рэал Сасьедад»**:
* Уладальнік Кубка Гішпаніі: 2020

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Бэльгійскія футбалісты
Сінкевічы

**Сінке́вічы** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Цэнтар Сінкевіцкага сельсавету. Знаходзіцца каля аўтамабільнай дарогі . У мястэчку знаходзіцца чыгуначная станцыя Сінкевічы на лініі Берасьце — Пінск — Гомель.

## Гісторыя
У 1493 г. — вёска маёнтку Лахва, уласнасьць Пятра Мантыгердавіча «Белага» — троцкага ваяводы. У 1588 г. Сынкавічы — сяло маёнтку Лахва, уласнасьць Мікалая Крыштафа Радзівіла, князя на Алыцы і Нясьвіжы. У 1672 г. Сінкевічы — вёска маёнтку Лахва, 22 двары і 28 валок (зь іх звыш 18 пустых). У 1785 г. Сінкевічы — вёска маёнтку Лахва, 34 двары.

## Інфраструктура
На тэрыторыі вёскі знаходзіцца ААТ «Палімэр» канцэрну Белдзяржхарчпрам.

## Інфармацыя для турыстаў
У вёсцы знаходзіцца Царква Сьвятога Георгія са званіцай, пабудаваная ў XVII—XVIII стагодзьдзях. Занесена ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэньня. 

За 2 км на ўсход ад вёскі, за 400 мэтраў на поўдзень ад старой дарогі, ва ўрочышчы Патоўскі Востраў знаходзіцца курган пэрыяду раньняга сярэднявечча, які занесены ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэньня. 

## Насельніцтва
* 2009 год — 928 жыхароў
* 1999 год — 936 жыхароў

## Асобы
* Віктар Фядосік (нар. 1951) — беларускі гісторык

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Сінкевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі
Града (Берасьцейская вобласьць)

**Града́** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сінкевіцкага сельсавету.

За 2 км на поўдзень ад вёскі на пойме Прыпяці знаходзяцца азёры Капыльнае і Ўюннае. 

## Гісторыя
У 2006 годзе вёска была перададзена ў адміністрацыйнае падпарадкаваньне Мікашэвіцкаму гарсавету. У 2017 годзе ўвайшла ў склад Сінкевіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2009 год — 132 жыхараў
* 1999 год — 187 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Сінкевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Мокрава (Берасьцейская вобласьць)

**Мо́крава** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сінкевіцкага сельсавету. Знаходзіцца каля аўтамабільнай дарогі .

## Насельніцтва
* 2009 год — 463 жыхары
* 1999 год — 632 жахыры

## Інфармацыя для турыстаў
* Сьвята-Пакроўская царква (канец XX ст.)

## Крыніцы

Катэгорыя:Сінкевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Намакрава

**На́макрава** — вёска ў Лунінецкім раёне Берасьцейскай вобласьці. Уваходзіць у склад Сінкевіцкага сельсавету.

## Гісторыя
Першым жыхаром, хто пасяліўся тут, быў Юзік (так запісана афіцыйна) Іванавіч Адамец. Калі ў 1907 годзе Сялянскі пазямельны банк «Лахва» пачаў распрадажу зямлі, ён, дваццацівасьмігадовы хлопец, які прыехаў недзе з-за Ковелю, уладкаваўся стражнікам сьцерагчы паўднёвыя рубяжы банкаўскіх земляў, што належалі да рэалізацыі. У хуткім часе ажаніўся на лахаўчанцы Ксені Юльеўне Дземідовіч. Летам 1908 году на ўласныя грошы купіў 229-ы квартал (22,29 дзесяціны) зямлі, які аформіў на жонку Ксеню Юльеўну, і яшчэ, узяўшы ў банку «Лахва» грошай у растэрміноўку, купіў 228-ы квартал (19,68 дзесяціны), аформіўшы на сябе.

Была збудавана хата з гаспадарчымі будовамі, распрацавана зямля пад поле. Але падзолістыя глебы, даволі бедныя на арганічныя рэчывы, давалі нізкі ўраджай, і таму ў 1912 годзе Адамец прадаў 228-ы квартал жыхару Дрэбску Стэфану Іванавічу Мардухаю.

Асабліва ажылі гэтыя мясьціны ў 1920-х гадах. На землях Мардухая былі выяўлены вялікія залежы гліны. Жыд-прадпрымальнік Нырацкі, узяўшы ў Мардухая ў арэнду ладны кавалак зямлі, дзе была гліна, пабудаваў цагельню. Цэгла выпускалася высокай якасьці, а таму карысталася попытам у Давыд-Гарадку, Лунінцы, Пінску і ў Польшчы. Нырацкі арганізаваў пагрузачныя пляцы: адзін — за 3 км ад Намакрава ля Прыпяці (прычал Крупа), адкуль транспарціроўка ішла баржамі, а другі — на станцыі ў Сінкевічах, і цэгла вывозілася цягнікамі. Рабочы калектыў цагельні быў невялікі. Заробкі добрыя. І лахаўчане ды мокраўцы, што працавалі тут, у хуткім часе купілі зямлю, пабудавалі хаты. Вырасла невялікая вёсачка.

Нырацкі арганізаваў рыбалавецкую брыгаду, ды к таму ж дапамог Адамцам стварыць свой рыбгас, дзе вырошчваліся карпы, а Мардухаям — завесьці пасеку і бортню. Усе гэтыя промыслы давалі значны даход як гаспадарам, так і прадпрымальніку.

## Насельніцтва
* XX стагодзьдзе: 1939 год — 15 двароў, 58 жыхароў; 1946 год — 22 двары, 62 жыхары; 1999 год — 77 жыхароў, 30 двароў
* XXI стагодзьдзе: 2002 год — 63 жыхары, 25 двароў; 2009 год — 33 жыхары

## Крыніцы

Катэгорыя:Сінкевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Лунінецкага раёну
Фахрэдын Бэн Юсэф

**Фахрэдын Бэн Юсэф** (;  23 чэрвеня 1991 году) — туніскі футбаліст, нападнік клюбу «Манастыр» і нацыянальнай зборнай Тунісу.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 

Катэгорыя:Туніскія футбалісты
Сіндзі Акадзакі

**Сіндзі Акадзакі** (;  16 красавіка 1986 году) — колішні японскі футбаліст, нападнік. Гулец нацыянальнай зборнай Японіі.

## Дасягненьні
**«Лэстэр Сіці»**:
* Чэмпіён Ангельшчыны: 2016

**Японія**:
* Уладальнік Кубка Азіі: 2011

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 
* 
* 

Катэгорыя:Японскія футбалісты
Катэгорыя:Японскія футбалісты і футбалісткі на Алімпійскіх гульнях
Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 году