open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Старасельле (Клецкі раён)

**Старасе́льле** — вёска ў Клецкім раёне Менскай вобласьці. Старасельле ўваходзіць у склад Заастравецкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 119 чалавек
* 1999 год — 250 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Клецкага раёну
Катэгорыя:Заастравецкі сельсавет
Старасельле (Крупскі раён)

**Старасе́льле** — вёска ў Крупскім раёне Менскай вобласьці. Старасельле ўваходзіць у склад Ігрушкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 252 чалавекі
* 1999 год — 247 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Ігрушкаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну
Ігрушкаўскі сельсавет

**Ігру́шкаўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ігрушка.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Крупскага раёну Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 году — Аршанскай).

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя вёскі Вострава, Дубешня, Кладзі і пасёлак Лянок ліквідаванага Нацкага сельсавету.

13 сакавіка 2014 году вёска Вострава перайменаваная ў Малое Вострава.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 334


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Крупскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Старасёлы

Назву **Старасёлы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Магілёўская вобласьць:
** Старасёлы — вёска ў Асінаўскім сельсавеце Чавускага раёну
** Старасёлы — вёска ў Сласьцёнаўскім сельсавеце Чавускага раёну

## Глядзіце таксама
* Старасельле
* Старое Сяло
Старасёлы (Радамльскі сельсавет)

**Старасёлы** — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці. Старасёлы ўваходзяць у склад Асінаўскага сельсавету.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году сельсавет, у які ўваходзіць вёска, перайменаваны з Пуцькаўскага ў Асінаўскі.

## Насельніцтва
* 2010 год — 6 чалавек
* 1999 год — 23 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Асінаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Чавускага раёну
Запольскі сельсавет (Бялыніцкі раён)

**Запо́льскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Запольле.

## Былыя населеныя пункты
Вёскі Асоўцы, Баршчоў, Белы Лог, Брасьневічы, Вядзёрка, Жорнаўка, Заграшэўе, Іванчэўск, Ляхаўка, пасёлкі Сінякоў, Хатульшчына.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Бялыніцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Машчаніцкі сельсавет (Бялыніцкі раён)

**Машчані́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікая Машчаніца.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Мяльнік, Няропля і Савецкая, якія знаходзіліся ў раённым падпарадкаваньні.

22 лютага 2012 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Алешкавічы, Алешкавічы 2, Буднікі, Будніцкі, Бэлінка, Вушлава, Дзевашычы, Заазер’е, Калінаўка, Карманоўка, Кунцы, Купленка, Майск, Мокравічы, Рыжкаў, Смагілаўка, Сьцёхаў, Хватаўка, Эсьмоны — ліквідаванага Эсьмонскага сельсавету.

## Былыя населеныя пункты
Пасёлкі Ключыкі (пасьля 1972 г.), Лапцінскі Бор (пасьля 1966 г.), хутар Міхасёўка (пасьля 1966 г.), пасёлкі Падбор’е, Парахаўніца (пасьля 1966 г.).

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Бялыніцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Мамэрт Станкевіч

**Мамэрт Станкевіч** (; 22 студзеня 1889, Мітава — 26 лістапада 1939) — афіцэр расейскай і польскай ваеннай марынаркі, публіцыст.

Скончыў Марскі кадэцкі корпус ў Санкт-Пецярбургу і служыў ў расейскай марынарцы. Удзельнічаў ў Першай сусьветнай вайне. Сядзеў ў вязьніцы Чэка. З 1921 году ў Польшчы, дзе яму было прысвоена званьне камандара-падпаручніка. Выкладаў ў школах у Тчэве і Торуні. З пачатку 1930-х гадаў быў капітанам трансатлянтычных караблёў: *Пуласкі*, *Палёнія* і *Пілсудзкі*.  Карабель *Пілсудзкі* быў пабудаваны ў 1935 годзе ў Італіі пад наглядам Станкевіча.

Загінуў на караблі *Пілсудзкі*, які затануў каля ангельскіх берагоў. Пакінуў пасьля сябе ўспаміны «3 царскага флота да польскага» (апублікавана ў Гдыні ў 1995 годзе).

## Крыніцы

Катэгорыя:Нарадзіліся 22 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Елгаве
Катэгорыя:Польскія вайскоўцы
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Віртуці Мілітары
Катэгорыя:Памерлі 26 лістапада
Катэгорыя:Памерлі ў 1939 годзе
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Савецкай Расеі
900-я

**900-я**

Стагодзьдзі: VIII стагодзьдзе - IX стагодзьдзе - X стагодзьдзе

Дзесяцігодзьдзі: 
850-я
860-я
870-я
880-я
890-я
**900-я**
910-я
920-я
930-я
940-я
950-я


Гады: 
900, 901, 902, 903, 904, 905, 906, 907, 908, 909

----

## Асноўныя падзеі
* у Ангельшчыне быў заснаваны Каралеўскі Манэтны Двор
* Тэсалонікі былі заваяваныя сарацынамі

## Вонкавыя спасылкі
Ляхаўка (Бялыніцкі раён)

**Ля́хаўка** — былая вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Ляхаўка ўваходзіла ў склад Запольскага сельсавету. Вёска выключана з уліковых зьвестак.

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Бялыніцкага раёну
Дзень Герояў

**Дзень Герояў** — неафіцыйнае нацыянальнае сьвята, гадавіна Слуцкага паўстаньня 1920 году. Адзначаецца штогод 27 лістапада пэўнай часткай беларускага грамадзтва.

## Крыніцы

Катэгорыя:Сьвяты Беларусі
Катэгорыя:Беларуская палітыка
Катэгорыя:Слуцкі збройны чын
Павал Чайка

**Павал (Пётар) Чайка** (**Чайко**; 1889, в. Лютавічы Вызьнянская воласьць, Слуцкі павет — 9 студзеня 1921) — беларускі вайсковец, удзельнік Слуцкага збройнага чыну і яго здраднік.

## Біяграфія
Скончыў мужчынскую гімназію ў 1909 годзе. У 1912 годзе скончыў Іркуцкую вайсковую школу.

Удзельнік Першай сусьветнай вайны. На фронце ўзагароджаны ордэнамі Сьв. Ганны 3-я і 4-е степеней, Сьв. Уладзімера 4-е ступені ды сьв. Станіслава 3-е ступені. Скончыў вайну штабс-капітанам.

Па вайне ў Чырвонай арміі. У пачатку 1919 году працаваў у Слуцку пры Ваенным камісарыяце ваенным кіраўніком. Быў зьвязаны зь беларускімі эсэрамі. У восень 1920 году дэзэртаваў ад бальшавікоў. На запрашэньне Антона Сокал-Кутылоўскага, які прыехаў да в. Лютавічы, далучыўся да Слуцкага паўстаньня. Камандзір 1-га Слуцкага стралковага палка. Добра наладзіў справу. Выяўляў многа асабістай ініцыятывы: адпускаў палонных, загадваў афіцэрам не ўжываць цялесных пакараньняў. Палоннага чырвонага афіцэра забраў жыць да сябе дадому, а пасьля допыту адпусьціў. Тлумачыў гэта тым «*Ну хоць мы самага камуніста выпусьцілі, то мы гэтым нічога ня трацім, а наадварот, што было б у такога чалавека на душы? Ці мог бы ён больш ваяваць проціў нас? Мы павінны біць духам, а не аружжам.*»

Перадаў да Чырвонай арміі старым дзядком ліст да былога ваеннага камісара Слуцку — Лебедзя, дзе апісаў усе недахваты беларускага войска. Але дзед быў затрыманы, ліст выяўлены. Прыкладны яго зьмест прыпамінае Сяргей Бусел : «*Я знаходжуся ў беларускай паўстанчаскай арміі і многа раблю карысьці для нашай ідэі. Белагвардэйскай сволачы не пазваляю займацца мардабіцьцем і аслабаняю палонных*»  Чайка быў арыштаваны і перададзены контрвыведцы. Але з-пад варты ён здолеў ўцячы (прадраў страху ў хаце, дзе сядзеў), у спрыяньні гэтаму пасьля абвінавацілі камандзіра контрвыведкі Антона Мірановіча. Дэзэртаваў да чырвоных. Тамака абвінавачаны камісарамі ў здрадзе савецкай уладзе і на вырак тройкі асобага аддзелу 16-е арміі (начале з Ольскім, будучым кіраўніком ГПУ БССР) расcтраляны.

## Крыніцы

## Літаратура
* Слуцкі збройны чын 1920 у дакумантах і ўспамінах. — Менск, Медысонт, 2006.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1889 годзе
Катэгорыя:Удзельнікі Слуцкага паўстаньня
Катэгорыя:Першы Слуцкі полк
Катэгорыя:Памерлі 9 студзеня
Катэгорыя:Памерлі ў 1921 годзе
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў БССР
Катэгорыя:Расстраляныя
Лютовічы

**Люто́вічы** (таксама *Лю́тавічы*, *Лютаві́чы*) — вёска ў Беларусі, каля ракі Воўкі. Уваходзяць у склад Бучацінскага сельсавету Капыльскага раёну Менскай вобласьці.

## Назва

Люда, Люта або Лют (Liudo, Liuto, Liut) — імя германскага паходжаньня.

## Гісторыя
На 1 студзеня 2008 году ў вёсцы налічвалася 69 гаспадарак, на 1 студзеня 2009 году — 66 гаспадарак, на 1 студзеня 2016 году — 49 гаспадарак.

## Насельніцтва
* 1909 год — 568 чалавек у вёсцы Лютовічах, 16 чалавек у маёнтку Лютовічах і 13 чалавек у маёнтку Лютовічах=Карытным
* 1999 год — 198 чалвекі
* 1 студзеня 2008 году — 123 чалавекі, у тым ліку ў веку: маладзейшым за працаздольны — 14; працаздольным — 37; старэйшым за працаздольны — 72
* 1 студзеня 2009 году — 112 чалавек, у тым ліку ў веку: маладзейшым за працаздольны — 5; працаздольным — 36; старэйшым за працаздольны — 71
* 1 студзеня 2016 году — 69 чалавек, у тым ліку ў веку: маладзейшым за працаздольны — 1; працаздольным — 24; старэйшым за працаздольны — 44

## Асобы
* Павал Чайка (1889—1921) — беларускі вайсковец, удзельнік Слуцкага збройнага чыну

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Капыльскага раёну
Катэгорыя:Бучацінскі сельсавет
Навасёлкі (Вайнілаўскі сельсавет)

**Навасёлкі** — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласьці. Навасёлкі ўваходзяць у склад Вайнілаўскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1670 годзе як вёска ў Астравецкім прыходзе ў складзе Магілёўскай эканоміі ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.

23 сьнежня 2009 году вёска перададзеныя з Антонаўскага сельсавету ў склад Вайнілаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 19 чалавек
* 2010 год — 15 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вайнілаўскі сельсавет (Чавускі раён)
Катэгорыя:Населеныя пункты Чавускага раёну
Антонаўскі сельсавет (Чавускі раён)

**Анто́наўскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Антонаўка. Насельніцтва на 2010 год — 1716 чалавек.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Вужжар, Дужаўка, Зарэчча, Конанаўка, Кузьмінічы, Палоева, Пароеўка, Раман-Віна, Скоклева, Цёплае — ліквідаванага Дужаўскага сельсавету, а населеныя пункты Вусьце, Галавенчыцы, Зялёная Рошча, Навасёлкі, Усушак, Хамянкі, Юшкавічы перададзеныя ў склад Вайнілаўскага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Гарбавіцкі сельсавет (Чавускі раён)

**Гарбаві́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гарбавічы. Насельніцтва на 2010 год — 1961 чалавек.

## Гісторыя
23 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Васькавічы, Драчкава, Дуброўка, Прыданцы, Хаўмы, якія ўваходзілі ў склад Цемравіцкага сельсавету, а населеныя пункты Бахацец і Хацкавічы перададзеныя ў Ваўкавіцкі сельсавет.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Чавускага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Навасёлкі (Шклоўскі раён)

**Навасёлкі** — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласьці. Навасёлкі ўваходзяць у склад Гарадзішчанскага сельсавету.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласьці ў Аршанскім павеце ВКЛ.

## Насельніцтва
* 2010 год — 107 чалавек
* 1999 год — 143 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Шклоўскага раёну
Катэгорыя:Гарадзішчанскі сельсавет (Шклоўскі раён)
Гарадзішчанскі сельсавет (Шклоўскі раён)

**Гарадзі́шчанскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шклоўскага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гарадзішча. Насельніцтва 1219 чал. (2009).

## Гісторыя
22 лютага 2012 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Грамакі, Дзіўнава, Ладыжана, Новае Вільянава, Новае Займішча, Ордаць, Радзішына, Рудзіцы, Старое Займішча, Шастакі — ліквідаванага Ардацкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Шклоўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Гарадзішчанскі сельсавет

Назву **Гарадзі́шчанскі [[сельсавет]]** маюць:

* Гарадзішчанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёну Берасьцейскай вобласьці.
* Гарадзішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадзішчанскага раёну Баранавіцкай вобласьці.
* Гарадзішчанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці.
* Гарадзішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёну Магілёўскай вобласьці
* Гарадзішчанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шклоўскага раёну Магілёўскай вобласьці.

## Глядзіце таксама
* Гарадзішчанскае сельскае паселішча 
* Гарадзішчанская воласьць 
* Гарадзішчанскі павет 
* Гарадзішчанскі пасялковы савет 
* Гарадзішчанскі раён
Гарадзішчанскі сельсавет (Пінскі раён)

**Гарадзі́шчанскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пінскага раёну Берасьцейскай вобласьці, уключае ў сябе 11 населеных пунктаў, у тым ліку вёску Гарадзішча (цэнтар сельскага савету). Старшынём сельвыканкаму зьяўляецца Мікалай Бойба.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны Гарадзішчанскі сельсавет у складзе Пінскага раёну Пінскай вобласьці.

## Насельніцтва
На 1 студзеня 1998 году сельсавет уключаў 1652 гаспадаркі, 4783 жыхары.

## Літаратура
*  С. 365

## Вонкавыя спасылкі
* Пинский районный исполнительный комитет — Руководство поссельисполкомов


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Пінскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Гарадзішчанскі раён (Баранавіцкая вобласьць)

**Гарадзі́шчанскі раён** — існаваў у 1940—1962 гадах спачатку ў Баранавіцкай (да 8 студзеня 1954 году), а пасьля ў Берасьцейскай вобласьці БССР. Цэнтар раёну — гарадзкі пасёлак Гарадзішча. Плошча 800 км², 135 населеных пунктаў (на 1947).

## Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1940 году.  

12 кастрычніка 1940 году падзелены на 18 сельсаветаў: Вольнаўскі, Галынкаўскі, Гарадзішчанскі, Гірмантаўскі, Душкавецкі, Застарынскі, Ішкалдзеўскі, Крашынскі, Крупляндзкі, Маўчадзкі, Мядзеневіцкі, Падлясейскі, Падстарынскі, Паланечкаўскі, Пачапаўскі, Скробаўскі, Стайкаўскі, Сталовіцкі.

З 8 студзеня 1954 году Застарынскі, Ішкалдзеўскі, Круплянскі, Падстарынскі, Стайкаўскі сельсаветы скасаваныя. Гарадзішчанскі і Скробаўскі перайменаваныя адпаведна ў Велікасельскі і Карчоўскі сельсаветы. 14 красавіка 1960 году Галынкаўскі сельсавет перайменаваны ў Савіцкі. Паланечкаўскі скасаваны, яго тэрыторыя далучаная да Савіцкага сельсавету.

25 сьнежня 1962 году Гарадзішчанскі раён скасаваны, яго тэрыторыя далучаная да Баранавіцкага раёну.

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Былыя раёны Беларусі
Катэгорыя:Раёны, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Раёны, скасаваныя ў 1962 годзе
Татаршчына

**Тата́ршчына** (**Tatarščyna**) — назва шэрагу населеных пунктаў. Паходзіць ад імя народу *[[татары]]*, якія верагодна, былі заснавальнікамі гэтых вёсак. 

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Татаршчына — вёска ў Вярэнаўскім раёне
** Татаршчына — вёска ў Смаргонскім раёне
** Татаршчына — былы хутар у Мастоўскім раёне

* Менская вобласьць:
** Татаршчына — пасёлак у Койданаўскім раёне
** Татаршчына — вёска ў Красьненскім сельсавеце Маладэчанскага раёну
** Татаршчына — вёска ў Мясоцкім сельсавеце Маладэчанскага раёну
** Татаршчына — вёска ў Стаўпецкім раёне

## Глядзіце таксама
* Татараўшчына
* Татарка
* Татаркавічы
* Татарнавічы
* Татарск
* Татарскія
* Татарцы
* Татары
* Татар’я
Татаркавічы

**Тата́ркавічы** — вёска ў Асіпавіцкім раёне Магілёўскай вобласьці. Татаркавічы ўваходзяць у склад Ясенскага сельсавету. Разьмешчаная за 29 км на ўсход ад Асіпавічаў, 8 км ад чыг. ст. Ясень на лініі Асіпавічы — Бабруйск, 118 км ад Магілёва.

## Гісторыя
Згадваецца ў 1560 годзе як вёска, што належала Восьцікам, у абмежаваньні сёлаў Сьвіслацкай воласьці ВКЛ. У 1651 сяло Татаркаўшчына ў складзе прыватнафэўдальнага ўладаньня Сьвіслач. Пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ўключаная ў склад Расейскай імпэрыі. Меліся карчма, вадзяны млын. У 1897 годзе ўзгадваецца драўляная Пакроўская царква. У 1913 годзе мелася народная вучэльня. У 1931 годзе мелася кузьня. Цяпер маюцца крама, клюб.

## Насельніцтва
* 2010 год — 19 жыхароў
* 2007 год — 22 жыхары, 20 двароў
* 1999 год — 40 жыхароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Ясенскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі
Татаршчына (Мясоцкі сельсавет)

**Татаршчы́на** — вёска ў Маладэчанскім раёне Менскай вобласьці. Татаршчына ўваходзіць у склад Мясоцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 45 чалавек
* 2010 год — 34 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Мясоцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Маладэчанскага раёну
Татары (Менская вобласьць)

**Тата́ры** — вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці. Татары ўваходзяць у склад Ракаўскага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час вёска знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскaга паветa, з 1927 года складзе Маладзечанскaга паветa гміны Гарадок.

28 траўня 2013 году вёска перададзеная зь ліквідаванага Залескага ў склад Ракаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 30 чалавек
* 1999 год — 43 чалавекі
* 1931 год — 159 чалавек
* 1921 год — 157 чалавек
* 1866 год — 84 чалавекi

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Ракаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Валожынскага раёну
Татараўшчына

**Тата́раўшчына** () — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Татараўшчына ўваходзіць у склад Крывасельскага сельсавету.

## Гісторыя
З 1793 году пасьля другога падзелу Рэчы Паспалітай Татараўшчына, як і ўся Вялейшчына, уваходзіла ў склад Расейскай імпэрыі, быў утвораны Вялейскі павет у складзе спачатку Менскай губэрні, а з 1843 году — Віленскай губэрні. Уваходзіла ў склад Вялейскага павету Расейскай імпэрыі. У міжваенны час знаходзілася ў складзе Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі, у гміне Куранец.

## Насельніцтва
* 2010 год — 1 чалавек
* 1999 год — 5 чалавек
* 1931 год — 65 жыхароў, 10 двароў.
* 1921 год — 6 жыхароў, 1 двор.
* 1866 год — 15 жыхароў, 1 двор.

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Катэгорыя:Крывасельскі сельсавет
Татарцы

**Тата́рцы** () — вёска ў Лідзкім раёне Гарадзенскай вобласьці. Татарцы ўваходзяць у склад Дубровенскага сельсавету.

Да 16 сакавіка 2023 году вёска ўваходзіла ў склад Бердаўскага сельсавету . 

## Насельніцтва
* 2010 год — 23 чалавекі
* 1999 год — 32 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Лідзкага раёну
Катэгорыя:Дубровенскі сельсавет
Крывасельскі сельсавет

**Крывасе́льскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Крывое Сяло.

На 2014 год насельніцтва падвойвалася ўлетку за кошт прыезду дачнікаў.

## Гісторыя
28 траўня 2013 году Рабунскі сельсавет перайменаваны ў Крывасельскі з цэнтрам у вёсцы Крывое Сяло, у склад якога перададзеныя населеныя пункты Альшэўцы, Арпа, Асташкава, Валоські,  Гутараўшчына, Дзіракі, Ерхі, Івашынавічы, Карэкаўцы, Лявонавічы, Сосенка, якія ўваходзілі ў склад Касьцяневіцкага сельсавету; а таксама населеныя пункты Асавец, Балашы, Варонічы, Гарадзілавічы, Грыгаркі, Губы, Дашкаўка, Жукавічы, Катлоўцы, Кішкарэпы, Куляшы,  Навікі, Путрычы, Рэчкі, Стражы, Усьцінавічы, якія ўваходзілі ў склад Куранецкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Вялейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 2013 годзе
Татарнавічы

**Тата́рнавічы** (таксама — *Татарно́вічы*) — вёска ў Антопальскім сельсавеце Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці.

## Гісторыя
17 верасьня 2013 году Антопальскі пасялковы савет, у склад якога ўваходзіла вёска, ператвораны ў сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 49 чалавек
* 1999 год — 92 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Антопальскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Дарагічынскага раёну
Сербіна

**Се́рбіна** () — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Сербіна ўваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавету.

## Гісторыя
У міжваенны час засьценак знаходзіўся ў складзе гміны Хаценчыцы Вялейскага павету Віленскага ваяводзтва Польскай Рэспублікі.

## Насельніцтва

* 1931 год — 17 чалавек
* 1921 год — 17 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Катэгорыя:Хаценчыцкі сельсавет
Сербінішкі

**Сербіні́шкі** — хутар у Вярэнаўскім раёне Гарадзенскай вобласьці. Сербінішкі ўваходзяць у склад Доціскага сельсавету.

## Гісторыя
5 кастрычніка 2007 году хутар быў перададзены з Нацкага ў Доціскі сельсавет.

## Насельніцтва
* 2010 год — 15 чалавек
* 1999 год — 12 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Доціскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вярэнаўскага раёну
Жарскі сельсавет

Назву **Жа́рскі [[сельсавет]]** маюць:

* Жарскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ўшацкага раёну Віцебскай вобласьці.
* Жарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці.
Жарскі сельсавет (Вялейскі раён)

**Жа́рскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Жары.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Крывіцкага (25 сьнежня 1962 году — Вялейскага) раёну Вялейскай (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Менскай) вобласьці.

16 ліпеня 1954 году сельсавету перададзеныя населеныя пункты скасаванага Сьцешыцкага сельсавету.

8 лютага 2010 году сельсавет перайменаваны ў Сьцешыцкі з адміністрацыйным цэнтрам, разьмешчаным у населеным пункце Сьцешыцы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 16
* 1 студзеня 1986 году — 11

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 558, 608
*  С. 269

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Вялейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2010 годзе
Мясоцкі сельсавет

**Мясо́цкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці. Цэнтар савету — да 2015 году вёска Мясата, потым вёска Выверы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Маладэчанскага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Менскай).

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеная вёска Шнуры Цюрлёўскага сельсавету.

23 кастрычніка 2015 году цэнтар сельсавету перанесены ў вёску Выверы.

Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 году — 2466 чалавек, зь іх 93,0 % — беларусы, 5,3 % — расейцы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 11

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 51
*  С. 180


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Радашкавіцкі сельсавет

**Ра́дашкавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маладэчанскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Радашкавічы (не ўваходзіць у склад савету).

## Гісторыя
29 сьнежня 2009 году ў склад сельсавету перададзеная вёска Ўдранка ліквідаванага Радашкавіцкага пасялковага савету.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя ўсе населеныя пункты — Вялікі Бор, Вялікія Бакшты, Гарнякі, Гранічы, Дубкі, Загорцы, Камарнікі, Кліманты, Кодзеўцы, Максімаўка, Малы Бор, Малыя Бакшты, Новая, Радзеўцы, Сычавічы — ліквідаванага Граніцкага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Вязынка (Вялейскі раён)

**Вязы́нка** — вёска ў Вялейскім раёне Менскай вобласьці. Вязынка ўваходзіць у склад Вязынскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 37 чалавек
* 2010 год — 37 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Вязынскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Вялейскага раёну
Ярмолічы

Назву **Ярмо́лічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гарадзенская вобласьць:
** Ярмолічы — вёска ў Бераставіцкім раёне 

* Менская вобласьць:
** Ярмолічы — вёска ў Вязынскім сельсавеце Вялейскага раёну
** Ярмолічы — вёска ў Нарачанскім сельсавеце Вялейскага раёну

## Глядзіце таксама
* Ярмолаўка
* Ярмоленка 
* Ярмоліна
Хаценчыцкі сельсавет

**Хаце́нчыцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялейскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Хаценчыцы.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Ільлянскага раёну Вялейскай вобласьці. 20 ліпеня 1957 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Вялейскага раёну.

6 верасьня 1957 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаваных Карпавіцкага і Навагуцкага сельсаветаў.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 27

## Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 году — 1568 чалавек, зь іх 96,7% — беларусы, 2,4% — расейцы.

## Літаратура
*  С. 481
*  С. 178


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Вялейскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Нацкі сельсавет (Вярэнаўскі раён)

**Нацкі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вярэнаўскага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Нача.

## Гісторыя
Скасаваны 5 кастрычніка 2007 году. Усе населеныя пункты — Алякшышкі, Бялюнцы, Гатуўка, Гінэлі, Кудаюнцы, Міцканцы, Мяжанцы, Нача, Некрашунцы, Постаўкі, Пузелі, Сабалюнцы, Салапяцішкі, Сербінішкі, Сьмільгіні, Тальманты, Шаўры — перададзеныя Доціскаму сельсавету.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Вярэнаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2007 годзе
Дзедаўка

**Дзе́даўка**:

## Населеныя пункты

### [[Беларусь]]
* Дзедаўка — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці.
* Дзедаўка — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці.
* Дзедаўка — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці.

### [[Украіна]]
* Дзедаўка — вёска ў Ровенскай вобласьці.
* Дзедаўка — мястэчка ў Харкаўскай вобласьці.
Эйсмантаўскі сельсавет

**Эйсмантаўскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бераставіцкага раёну Гарадзенскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Вялікія Эйсманты.

Быў утвораны 12 кастрычніка 1940 году. Тэрыторыя сельсавету складае 7 634,1 га. На 1 студзеня 2018 году пражывала 1181 чалавек.

## Вонкавыя спасылкі
* Эйсмантаўскі сельскі выканаўчы камітэт // Бераставіцкі раённы выканаўчы камітэт


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Ярмолічы (Гарадзенская вобласьць)

**Ярмо́лічы** — вёска ў Бераставіцкім раёне Гарадзенскай вобласьці, на правым беразе ракі Сьвіслачы. Ярмолічы ўваходзяць у склад Эйсмантаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 1999 год — 105 чалавек
* 2010 год — 59 чалавек

## Транспарт
На ўсход ад шашы .

## Крыніцы

Катэгорыя:Эйсмантаўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Бераставіцкага раёну
Ясенскі сельсавет

**Я́сенскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіпавіцкага раёну Магілёўскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ясень. Насельніцтва 897 чал. (2010).

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Асіпавіцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Залескі сельсавет (Глыбоцкі раён)

**Зале́скі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Залесьсе.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны ў складзе Глыбоцкага раёну Вялейскай вобласьці (з 20 верасьня 1944 году — Полацкай, з 8 студзеня 1954 году — Маладэчанскай, з 20 студзеня 1960 году — Віцебскай).

21 сакавіка 2008 году ліквідаваная вёска Грабло. 28 сакавіка 2011 году ліквідаваная вёска Насыры.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 33

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 52
*  С. 229


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Глыбоцкага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Залескі сельсавет (Смаргонскі раён)

**Залескі сельсавет** — адміністрацыйная адзінка ў складзе Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці. 

Адміністрацыйны цэнтар — вёска Залесьсе.

## Гісторыя

## Вонкавыя спасылкі


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Залескі сельсавет (Чачэрскі раён)

**Зале́скі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Залесьсе.

## Гісторыя
26 красавіка 1919 году створаны ў складзе Покацкай (з 9 траўня 1923 году — Чачэрскай) воласьці Гомельскага павету Гомельскай губэрні РСФСР; з 8 сьнежня 1926 году ў складзе Чачэрскага (з 25 сьнежня 1962 году — Буда-Кашалёўскага, з 6 студзеня 1965 году — Чачэрскага) раёну Гомельскай акругі (да 26 ліпеня 1930 году), з 20 лютага 1938 году — Гомельскай вобласьці БССР.

23 лістапада 1961 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаваных Покацкага, 28 кастрычніка 1991 году — Бяляеўскага сельсаветаў.

29 сьнежня 2011 году ліквідаваныя населеныя пункты Баброўскі, Загор’е, Закрынічча, Падасоўе, Падыгрушка, Салтанаўка.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 3

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 488


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Чачэрскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1919 годзе
Антопальскі пасялковы савет

**Анто́пальскі пасялко́вы савет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дарагічынскага раёну Берасьцейскай вобласьці з цэнтрам у гарадзкім пасёлку Антопаль.

## Населеныя пункты
У склад савету ўваходзіла 7 вёсак: Вулька, Горыцы, Губерня, Першамайск, Падлесьсе, Сьвеклічы, Татарнавічы. 

## Гісторыя
У верасьні 2013 году пасялковы савет рэарганізаваны ў сельсавет.

## Крыніцы

Катэгорыя:Былыя пасялковыя саветы Дарагічынскага раёну
Катэгорыя:Пасялковыя саветы, скасаваныя ў 2013 годзе
905

## Падзеі
* 

## Нараджэньні
* Канстантын VII, бізантыйскі імпэратар

## Сьмерці
* 

## Вонкавыя спасылкі
Залескі сельсавет

Назву **Зале́скі [[сельсавет]]** маюць:

## [[Беларусь]]
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёну Берасьцейскай вобласьці.
* Залескі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёну Віцебскай вобласьці.
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёну Віцебскай вобласьці.
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёну Гарадзенскай вобласьці.
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёну Гомельскай вобласьці.
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёну Менскай вобласьці.

## [[Украіна]]
* Залескі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баршчоўскага раёну Тарнопальскай вобласьці.
Залескі сельсавет (Валожынскі раён)

**Зале́скі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Новы Двор.

## Гісторыя
12 кастрычніка 1940 году створаны як **Пятроўшчынскі сельсавет** ў складзе Радашкавіцкага раёну Вялейскай вобласьці з цэнтрам у вёсцы Пятроўшчына. 16 ліпеня 1954 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены Гіравіцкаму сельсавету. 26 жніўня 1961 году сельсавет адноўлены ў складзе Валожынскага раёну з цэнтрам у вёсцы Новы Двор, якому перададзены ўсе населеныя пункты скасаванага Гіравіцкага сельсавету. 25 сьнежня 1962 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Маладэчанскага раёну.

8 чэрвеня 1963 году перайменаваны ў Залескі сельсавет, цэнтар перанесены ў вёску Залесьсе. 6 студзеня 1965 году сельсавет перададзены адноўленаму Валожынскаму раёну. 27 лістапада 1989 году цэнтар сельсавету перанесены ў вёску Новы Двор, 11 населеных пунктаў перададзены ў склад Ракаўскага сельсавету.

28 траўня 2013 году сельсавет ліквідаваны, усе населеныя пункты — Агароднікі, Багданава, Будраўшчына, Воўкаўшчына, Гервелі, Гіневічы, Залесьсе, Зьвяркі, Караблі, Карнюткі, Касьцюкі, Крупшчына, Крэчаўцы, Лабы, Новы Двор, Пугачы, Салаўі, Сасноўцы, Сьцяцкі, Татарскія, Татары, Эпімахі — перададзеныя ў склад Ракаўскага сельсавету.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 — 13

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 470
*  С. 335, 415, 471
*  С. 185

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Валожынскага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Радашкавіцкага раёну
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1940 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2013 годзе
902

## Падзеі
* Бізантыйская імпэрыя поўнасьцю страціла кантроль над Сыцыліяй, на карысьць сарацынаў
* Сусьветная колькасьць насельніцтва дасягнула лічбы 240 млн. чалавек

## Нараджэньні
* 

## Сьмерці
Одра

**О́дра** (, , , , , ) — рака ў Цэнтральнай Эўропе, працякае па тэрыторыі Чэхіі, Польшчы і Нямеччыны.

## Одра ў гісторыі

Назва ракі ня згадваецца ў гістарычных крыніцах, большасьць старажытных храністаў не ўспамінаюць аб вялікай рацэ паміж Лабай і Віслай. Але Пталямэй кажа аб двух рэках у гэтай мясцовасьці: *Suebos* i *Oviadoua*, якія, хутчэй за ўсё, былі выдуманыя. Самыя першыя згадкі аб рацэ называюць яе *Одрай* (іншыя назвы бяруць ад яе паходжаньне: напр. *Viadrus* — узгадваецца ў лацінскамоўных крыніцах ХVI стагодзьдзя). Этымалёгію назвы Одра нельга растлумачыць на падставе ніякай вядомай мовы, яле існуюць спробы зьвязаць гэты гідронім з кельцкай, нямецкай і славацкай мовамі.

Ад лацінскай назвы ракі пайшла назва эўрарэгіёну «*Pro Europa Viadrina*», які быў створаны ў 1993 годзе, а таксама назва польска-нямецкага «*Эўрапейскага ўнівэрсытэту Viadrina*» у Франкфурце-на-Одры.

## Плынь

Одра мае сваю крыніцу ў *Одраўскіх гарах*, на вышыні 632 мэтры над узроўнем мора. У горных раёнах, на некаторых адрэзках Одра цячэ па мяжы паміж Чэхіяй і Польшчай, а ў ніжнім цячэньні, празь яе праходзіць мяжа паміж Нямеччынай і Польшчай (па працягу 178,8 км). Самымі вялікімі гарадамі, празь якія цячэ рака, зьяўляюцца Ўроцлаў, Аполе, Шчэцін і Астрава. У Кюстрыне ў Одру ўпадае Варта.

На 704 км цячэньня Одра разьдзяляецца на два рукавы, адзін зь якіх (*Усходняя Одра*) цячэ ў возера *Дабіе*, а другі цячэ праз Шчэцін, утвараючы *Заходнюю Одру*. У навакольлі Шчэціна Одра дзеліцца на некалькі руслаў, упадаючы ў Балтыйскае мора.

Сярэдні нахіл Одры ў верхнім цячэньні складае 7‰, потым ён скарачаецца да 1‰ і яшчэ меншых значэньняў у вусьці, а сярэдні схіл па ўсёй даўжыні складае 0,73‰.

## Эканоміка

Дзякуючы таму, што Одра зьяўляецца судаходнай практычна па ўсёй даўжыні, яна стала асноўнай воднай транспартнай артэрыяй заходняй Польшчы і ўсходняй Нямеччыны. Рака злучыла прылягаючыя рэгіёны з Балтыйскім морам, дзякуючы чаму яны атрымалі значнае эканамічнае разьвіцьцё. На Одры знаходзяцца 7 водных электрастанцыяў, самая вялікае зь якіх мае магутнасьць 9,7 МВт.


Катэгорыя:Рэкі Польшчы
Катэгорыя:Рэкі Нямеччыны
Катэгорыя:Рэкі Чэхіі
Катэгорыя:Памежныя рэкі
Плошча Ўкраінскіх герояў (станцыя мэтро)

**Плошча Украінскіх герояў** (, *Плошча Льва Талстога*) — станцыя Кіеўскага мэтрапалітэну, разьмешчаная на Абалонска-Церамкоўскай лініі. Адкрытая 19 сьнежня 1981 году.

## Глядзіце таксама
* Сьпіс станцыяў Кіеўскага мэтрапалітэну

Катэгорыя:Станцыі Кіеўскага мэтрапалітэну
Катэгорыя:Абалонска-Церамкоўская лінія Кіеўскага мэтрапалітэну
Баляслаў Масьціцкі

**Баляслаў Эўзэбюш Масьціцкі** (; 1877, Высокае Мазавецкае — 18 лютага 1918, ваколіцы Лунінца) — польскі вайсковец, палкоўнік.

Скончыў афіцэрскую школу ў 1902 годзе. Пасьля ў расейскім войску.

Першы камандзір Крэавецкага ўланскага палку. Удзельнік Расейска-японскай і Першай сусьветнай вайны. На апошняй — у складзе Першага Польскага Корпусу Доўбар-Мусьніцкага. 

Загінуў ад рук бальшавікоў і ўзброеных сялянаў 18 лютага 1918 каля Лунінца пры спробе перайсьці лінію расейска-нямецкага фронту. Яго парэшткі былі спэцыяльна адшуканыя і пахаваныя ў Менску ў катэдральным касьцёле. У 1921 перавезены ў Варшаву ў Касьцёл Сьвятога Крыжа. Пасьмяротна ўзнагароджаны ордэнам Virtuti Militari.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Памятны знак на месцы забойства Баляслава Эўзэбюша Масьціцкага.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1877 годзе
Катэгорыя:Польскія вайскоўцы
Катэгорыя:Узнагароджаныя ордэнам Віртуці Мілітары
Катэгорыя:Памерлі 18 лютага
Катэгорыя:Памерлі ў 1918 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Лунінцы
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Родная страха

**«Родная страха»** — беларуская вясковая тыдневая газэта. Выдавался ў Вільні ў 1921-1922. Рэдактар Янка Бекіш і з 23 сакавіка 1922 М. Тулоўскі.

## Літаратура
* 
* А. С. Ліс.  «Родная страха».  //  — С. 397.
* Арсень Ліс.  «Родная страха». //  — С. 118. 
 
## Вонкавыя спасылкі
* «Родная страха» (1922) // Бібліятэка Акадэміі навук Літвы імя Урублеўскіх  ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1921 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Крыштап Нарушэвіч

**Крыштап Нарушэвіч** (каля 1570 — 1630) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Лоўчы вялікі літоўскі (1613—1624), падскарбі дворны (1615—1618) і вялікі літоўскі (з 1618), адначасна пісар вялікі літоўскі.

Валодаў Гайнусішкамі (Троцкі павет), Мажэйкавам і Лебадой (Лідзкі павет). Трымаў Ушпальскае і Навадворскае староствы.

## Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Нарушэвічаў гербу «Вадвіч», сын Мікалая Яна, падскарбія вялікага літоўскага, і Барбары з Кунцэвічаў. Меў братоў Мікалая і Яна.

Навучаўся за мяжою, падарожнічаў па Нямеччыне і Італіі. У 1611 годзе перайшоў з кальвінізму ў каталіцтва.

Ажаніўся з Альжбетай Шымковіч. У шлюбе меў сыноў Станіслава, Яна, Казімера, Аляксандра Крыштапа.

## Герб на манэтах
У часе працы падскарбіем вялікім літоўскім выбіваў свой герб на манэтах ВКЛ:
* двупенязь (1620—1621)
* шелег (1618—1627)
* грош (1625—1627)
* паўтарак (1619—1620)
* 5 дукатаў (1621—1622)

## Крыніцы

## Літаратура
* 

Катэгорыя:Нарадзіліся ў XVI стагодзьдзі
Крыштап
Катэгорыя:Лоўчыя вялікія літоўскія
Катэгорыя:Памерлі ў 1630 годзе
Нарушэвічы

**Нарушэвічы** — шляхецкі род гербу «Вадвіч».

## Прозьвішча

Нора (Noro) — імя германскага паходжаньня. Іменная аснова -нар- (-нор-) (імёны ліцьвінаў Нарэла, Нарвід, Нарымунт; германскія імёны Narelo, Norvid, Normund) паходзіць ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць', стараверхненямецкага -neri 'уратаваньне, утрыманьне'.

Імя Норуш (Норыш) гістарычна бытавала ў Польшчы: *Norusch* (1446 год), *Norisch* (1442, 1444 і 1450 гады). У Чэхіі бытавала германска-славянскае імя Noreš.

## Гісторыя
Паходзілі ад літоўскага баярына Мантыгерда (Мантыгірда), полацкага намесьніка ў 1396 годзе, пачынальніка роду Мантыгірдавічаў. Меў сына Пятра, маршалка земскага Вялікага Княства Літоўскага. Ад ягонага сына Наруша пайшла назва роду. А ад ўнука Войткі Нарушэвіча разрасьліся галіны роду.

* Мантыгерд
** Пётар
*** Наруш
**** Войтак
***** Павал (?—1544)
****** Станіслаў(?—1589)
****** Мікалай Ян (? — 16 красавіка 1575)
******* Мікалай (каля 1560 — лістапад 1603)
******* Ян (? — каля 1613)
******** Аляксандар(? — каля 1653)
******* Крыштап (каля 1570—1630) падканцлер ВКЛ
******** Станіслаў (? — 27 траўня 1650)
******** Ян (?—1663)
******** Аляксандар Крыштап (? — 21 чэрвеня 1668)

Адам Станіслаў Нарушэвіч — рымска-каталіцкі дзяяч, філёляг, гісторык, перакладнік, паэт і пісьменьнік.

## Крыніцы

## Літаратура
*
Вольны Сьцяг

«**Вольны Сьцяг**» (26 жніўня 1923 — 14 кастрычніка 1923) — газэта беларускіх эсэраў. Рэдактар-выдавец Язэп Лагіновіч. Выдавалася наўзамен зачынанай газэты «Наша Будучыня». Выходзіла тры разы на тыдзень. Выйшла 20 нумароў, зь якіх 4 былі сканфіскаваныя.

Пасьля закрыцьця працягвала выхад пад рознымі назвамі «Наш Сьцяг», «Падняты сьцяг», «Сьцяг», «Сьцяг народу», «Сьцяг волі», «Воля народу».

## Крыніцы

## Літаратура
* Арсень Ліс. «Вольны сьцяг» //  — С. 355—356.   
* Арсень Ліс. «Вольны сьцяг»  //  — С. 268.
* 

## Вонкавыя спасылкі
* «Вольны Сьцяг» (1923) // Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1923 годзе
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Антопаль (вёска)

**Анто́паль** — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласьці. Антопаль уваходзіць у склад Салтаноўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 23 чалавекі
* 1999 год — 46 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Салтаноўскі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Рэчыцкага раёну
Наша будучыня (газэта)

«**Наша будучыня**» — беларуская газэта. Выдавался ў Вільні з 8 сьнежня 1922 году да 14 студзеня 1923 году. Выдавалася партыяй беларускіх эсэраў. Рэдактар-выдавец А. Амельяновіч. Зачынена ў студзені 1923 году. Замест яе было распачата выданьне газэт «Наша Жыцьцё» і «Вольны Сьцяг». Выйшла 9 нумароў, зь якіх 2 былі сканфіскаваныя.

На старонках «Нашай будучыні» зьмяшчалі артыкулы Ігнат Канчэўскі, Леапольд Родзевіч, Антон Луцкевіч, Уладзімер Самойла, А. Мсьціслаўскі, М. Запольскі, Баўтручонак і вершы Натальля Арсеньнева, Уладзімер Дубоўка, Уладзімер Жылка, Якуб Колас.

## Крытыка, рэцэнзіі
* 

## Крыніцы

## Літаратура
* Арсень Ліс. «Наша будучыня» //  — С. 313 .
* Арсень Ліс. «Наша будучыня»  //  — С. 247
* 

## Вонкавыя спасылкі
* «Наша будучыня» (1922—1923) // Беларуская Палічка
* «Наша будучыня» (1922—1923) //  Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх. ()

Катэгорыя:Беларускія газэты
Катэгорыя:Газэты на беларускай мове
Катэгорыя:Зьявіліся ў 1922 годзе
Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі
Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)
Катэгорыя:Зьніклі ў 1923 годзе
Дзедаўка (Берасьцейская вобласьць)

**Дзе́даўка** — вёска ў Пружанскім раёне Берасьцейскай вобласьці. Дзедаўка ўваходзіць у склад Шчарчоўскага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 4 чалавекі
* 1999 год — 11 чалавек

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Пружанскага раёну
Катэгорыя:Шчарчоўскі сельсавет
Заходні

**Заходні** (афіцыйная назва — *За́падны*) — колішні пасёлак у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці, на захад ад Жыткавічаў. Западны ўваходзіў у склад Жыткавіцкага гарадзкога савету. Цяпер у складзе Жыткавічаў.

## Гісторыя
14 траўня 2014 году тэрыторыя пасёлку ўвайшла ў склад гораду Жыткавічы.

## Насельніцтва
* 1994 год — 26 двароў, 57 жыхароў
* 1999 год — 133 жыхары
* 2009 год — 86 жыхароў

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Жыткавіцкага раёну
Катэгорыя:Жыткавічы
Азёрны (Гомельская вобласьць)

**Азёрны** — пасёлак у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласьці, паміж сажалкамі Антонава, Верхняй Цёмнай і Вырастной, за 6 км на поўдзень ад возера Белага. Азёрны ўваходзіць у склад Юркевіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 223 жыхары
* 1999 год — 286 жыхароў
* 1994 год — 234 жыхары, 100 двароў

## Крыніцы

Катэгорыя:Юркевіцкі сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Жыткавіцкага раёну
Дзедаўка (Менская вобласьць)

**Дзе́даўка** — вёска ў Менскім раёне Менскай вобласьці, на скрыжаваньні дарог  і . Дзедаўка ўваходзіць у склад Крупіцкага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 50 чалавек
* 1999 год — 63 чалавекі

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Менскага раёну
Катэгорыя:Крупіцкі сельсавет
Не загаснуць зоркі ў небе

**Не загаснуць зоркі ў небе** — верш Янкі Купалы. Мае прысьвячэньне «''Нашай Ніве''». Дасланы Янкам Купалам зь Пецярбургу ў 1911 годзе да пяцігодзьдзя газэты (№47—48). 

## Мастацкія ўвасабленьні
Верш пакладзены на музыку Міколам Янчуком, гарм. Міколы Равенскага. Песьня выконвалася як гімн у асяродку беларускіх патрыётаў.

## Вонкавыя спасылкі
*«Не загаснуць зоркі ў небе» у межах праекту «Я нарадзіўся тут» на YouTube

Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы
Катэгорыя:Творы 1911 году
Хацежынскі сельсавет

**Хаце́жынскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Хацежына.
Самахвалавіцкі сельсавет

**Самахва́лавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак Самахвалавічы.

## Гісторыя
28 жніўня 1924 году створаны ў складзе Самахвалавіцкага раёну Менскай акругі. 18 студзеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Менскага гарадзкога савету. 29 чэрвеня 1934 году перададзены ў склад прыгараднага Менскага раёну, з 15 студзеня 1938 году ў Менскай вобласьці. 26 траўня 1935 году раён пераўтвораны ў звычайны.

## Літаратура
*  С. 193
*  С. 217


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Самахвалавіцкага раёну
Крупіцкі сельсавет

**Крупі́цкі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Крупіца.

## Гісторыя
28 жніўня 1924 году створаны ў складзе Самахвалавіцкага раёну Менскай акругі. 18 студзеня 1931 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Койданаўскага раёну. 15 сакавіка 1932 году раён рэарганізаваны ў Койданаўскі нацыянальны польскі. 23 сакавіка 1932 году сельсавет далучаны да Менскага гарадзкога савету. 26 траўня 1935 году сельсавет далучаны да Менскага раёну.

## Літаратура
*  С. 193
*  С. 217
*  С. 8


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1917 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Самахвалавіцкага раёну
Шчомысьліцкі сельсавет

**Шчо́мысьліцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Шчомысьліца.

20 студзеня 1977 году на захад ад Шчомысьліцы абвесьцілі Прылуцкі заказьнік плошчай звыш 5 кв.км.


Катэгорыя:Былыя сельсаветы Самахвалавіцкага раёну
Калодзішчанскі сельсавет

**Кало́дзішчанскі сельсавет** (таксама *Каладзішча́нскі сельсавет*) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — пасёлак Калодзішчы.

На паўночным усходзе сельсавету знаходзіўся Юхнаўскі заказьнік плошчай звыш 2 кв.км, які месьціўся на паўднёвы захад ад Юхнаўкі.

## Гісторыя
29 чэрвеня 1934 году створаны Калодзішчанскі сельсавет у складзе прыгараднага Менскага раёну, з 15 студзеня 1938 году ў Менскай вобласьці.

## Крыніцы

## Літаратура
* 


Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1934 годзе
Гаранскі сельсавет (Менскі раён)

**Гара́нскі сельсаве́т** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Менскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Гарані.

## Прырода
На 2021 год у межах сельсавету месьціўся заказьнік «Падсады» плошчай звыш 10 кв.км, які знаходзіўся на поўнач ад аднайменнай вёскі Падсады. Таксама на поўдні сельсавету знаходзіўся заказьнік «Траскоўшчына» плошчай звыш 7 кв.км, які акаляў вёску Іслач.

## Гісторыя
8 жніўня 1959 году сельсавет далучаны да Менскага раёну.

## Крыніцы

## Літаратура
*
Сьмілавіцкі сельсавет

**Сьмі́лавіцкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ігуменскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — мястэчка Сьмілавічы.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Сьмілавіцкага раёну Менскай акругі. 24 верасьня 1926 году сельсавет скасаваны. 27 верасьня 1938 году створаны ў складзе Рудзенскага раёну Менскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году сельсавету перададзены населеныя пункты скасаванага Карзуноўскага сельсавету. 20 студзеня 1960 году раён скасаваны, сельсавет далучаны да Ігуменскага раёну.

30 кастрычніка 2009 году сельсавету перададзены населеныя пункты Лісіцы і Смоленка Кліноцкага сельсавету, а населеныя пункты Гарадзішча, Крыніца, Турэц і Чаславое перададзены ў склад Кліноцкага сельсавету.

19 жніўня 2014 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Сьмілавічы і Жураўкавічы ліквідаванага Сьмілавіцкага пасялковага савету.

20 сакавіка 2018 году была ліквідавана вёска Жураўкавічы.

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 126, 367, 368


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ігуменскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Былыя сельсаветы Сьмілавіцкага раёну
Лядзкі сельсавет (Ігуменскі раён)

**Ля́дзкі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ігуменскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Ляды.

## Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як **Лядзкі (Старалядзенскі) сельсавет** у складзе Ігуменскага раёну Менскай акругі БССР. Цэнтар — вёска Старыя Ляды. Пасьля скасаваньня акруговай сыстэмы 26 ліпеня 1930 году ў Ігуменскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 году ў складзе Менскай вобласьці. 16 ліпеня 1954 году да сельсавету далучана тэрыторыя скасаванага Горацкага сельсавету.

27 лістапада 1989 году ў склад сельсавету з Калодзескага сельсавету перададзены 5 населеных пунктаў (Бярозаўка, Велікапольле, Дубнікі, Плецявішча і Язоўкі).

30 кастрычніка 2009 году сельсавету перададзены населеныя пункты Баранаўка, Восава, Вялікая Ганута, Малая Ганута, Матусоўка, Падасінаўка, Падрубеж, Палянка, Пятроўка скасаванага Хутарскага сельсавету.

28 траўня 2013 году ў склад сельсавету перададзеныя населеныя пункты Амяло, Барсукі, Буйное, Ведрыца, Гарадзішча, Карпілаўка, Красная Зьмена, Луніца, Новая Ніва, Ратнае, Хутар, Юравічы, якія ўваходзілі ў склад Калодзескага сельсавету.

## Крыніцы


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Ігуменскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі