Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі (Гарадзішча)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі** — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у Гарадзішчы. Знаходзіцца ў цэнтры мястэчка, на ўзгорку над гістарычным Рынкам пад адрасам *вуліца Адама Міцкевіча*. Дзее. Твор архітэктуры барока.  

## Гісторыя
### Вялікае Княства Літоўскае
Першы драўляны касьцёл у Гарадзішчы заснавалі ў 1494 годзе з фундацыі Некраша Валадковіча. Паводле іншых зьвестак, першы касьцёл заснавалі Хадкевічы на ўсход ад старажытнага замка. Таксама ў цэнтры мястэчка на пагорку паставілі Траецкую царкву, а ў 1640 (1662?) годзе з фундацыі ваяводы Яна Камінскага збудавалі мураваную царкву.

У XVІІ ст. абедзьве цэрквы прыйшлі ў заняпад. Зямянін Траян-Пятроўскі побач з рэшткамі Траецкай царквы збудаваў кальвінскі збор. Наступны ўладальнік мястэчка старадубскі маршалак Гаўрыла Керло ператварыў яго ў касьцёл.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі
Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Гарадзішча апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл працягваў дзеяць. Аднак па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1868 годзе расейскія ўлады гвалтоўна зачынілі касьцёл і перарабілі яго пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы). У 1874—1876 гадох расейскія ўлады перабудавалі касьцёл ў маскоўскім стылі.

### Найноўшы час
У 1919 годзе ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі вярнулі будынак касьцёла каталікам. У 1930 годзе касьцёл перабудавалі.

За савецкім часам перад касьцёлам збудавалі гмах райвыканкаму, што захіліў краявід помніка архітэктуры.

## Архітэктура
Помнік архітэктуры барока. Гэта 1-нэфавая базыліка з прастакутным прытворам пад 2-схільным дахам, з скарочанымі крыламі трансэпта і паўкруглай апсыдай, 2-схільны дах над якой пераходзіць уступам у канічнае пакрыцьцё. Вэртыкальнасьць архітэктурнай кампазыцыі падкрэсьліваецца магутнымі лапаткамі-пілёнамі і высокімі аркавымі аконнымі праёмамі з вонкавымі і ўнутранымі адхіламі. Іх ліштвы заглыбляюцца ў тоўшчу магутных сьценаў (шырыня 0,8 м) і афармляюцца паўкалёнамі. Роўнічныя фасады акаймоўваюцца шырокім тонкапрафіляваным карнізам, а нізкі цокаль апрацоўваецца закругленымі архітэктурнымі абломамі буйных падзелаў. Дынаміку архітэктурнай кампазыцыі ўзмацняе асымэтрычна прыбудаваная да паўночнага боку апсыды 3-ярусная (2 васьмерыкі на чацьверыку) шатровая вежа-званіца. Паміж апсыдай і званіцай месьціцца закрысьція. Галоўны ўваход праз аркавы праём, аздоблены лапаткамі і завершаны 2-гранным шчыпцом зь люкарнай у цэнтры.

У інтэр’еры нэф перакрываецца цыліндрычным скляпеньнем на падпружных арках, апсыда — конхай. Каля заходняй сьцяны на 2 слупах месьцяцца хоры.

## Галерэя

### Гістарычныя здымкі

Haradzišča, Navahradzkaja, Maci Božaj. Гарадзішча, Наваградзкая, Маці Божай (1900).jpg|каля 1900 г.
Haradzišča, Maci Božaj. Гарадзішча, Маці Божай (1916).jpg|1916 г.
Haradzišča, Rynak. Гарадзішча, Рынак (1916) (2).jpg|1916 г.
Haradzišča, Rynak. Гарадзішча, Рынак (1916) (4).jpg|1916 г.


Haradzišča, Rynak. Гарадзішча, Рынак (08.1916).jpg|жнівень 1916 г.
Haradzišča, Rynak. Гарадзішча, Рынак (08.1916) (2).jpg|жнівень 1916 г.
Haradzišča, Rynak. Гарадзішча, Рынак (08.1916) (3).jpg|жнівень 1916 г.
Haradzišča, Rynak. Гарадзішча, Рынак (08.1916) (4).jpg|жнівень 1916 г.


Haradzišča, Navahradzkaja. Гарадзішча, Наваградзкая (1915-16).jpg|1915—1916 гг.
Haradzišča, Navahradzkaja. Гарадзішча, Наваградзкая (1915-16) (2).jpg|1915—1916 гг.
Haradzišča, Maci Božaj. Гарадзішча, Маці Божай (1915-16).jpg|1915—1916 гг.
Haradzišča, Maci Božaj. Гарадзішча, Маці Божай (1915-16) (2).jpg|1915—1916 гг.


Haradzišča, Navahradzkaja. Гарадзішча, Наваградзкая (11.1916).jpg|лістапад 1916 г.
Haradzišča, Navahradzkaja, Maci Božaj. Гарадзішча, Наваградзкая, Маці Божай (1916-18).jpg|1916—1918 гг.
Haradzišča, Navahradzkaja, Maci Božaj. Гарадзішча, Наваградзкая, Маці Божай (1916-18) (2).jpg|1916—1918 гг.
Haradzišča, Maci Božaj. Гарадзішча, Маці Божай (1916-18).jpg|1916—1918 гг.


Haradzišča, Navahradzkaja, Maci Božaj. Гарадзішча, Наваградзкая, Маці Божа (1916-17).jpg|1916—1918 гг.
Haradzišča, Maci Božaj. Гарадзішча, Маці Божай (1917).jpg|1917 г.
Haradzišča, Maci Božaj. Гарадзішча, Маці Божай (1917) (2).jpg|1917 г.
Haradzišča, Navahradzkaja. Гарадзішча, Наваградзкая (1918).jpg|1918 г.


### Сучасныя здымкі

Catholic church of St. Mary in Haradzišča.jpg|Агульны выгляд
Haradzišča. Гарадзішча (2009).jpg|Уваход
Haradzišča. Гарадзішча (26.02.2009).jpg|Вежа
Гарадзішча пад Баранавічамі (19).jpg|Брама


## Крыніцы

## Літаратура
* 

## Вонкавыя спасылкі
* 

Гарадзішча
Гарадзішча
Гарадзішча
Катэгорыя:Гарадзішча (Баранавіцкі раён)