Вінцас Міцкявічус-Капсукас

**Ві́нцас Міцкя́вічус-Капсу́кас** (*Вінцас Сіманавіч Міцкявічус-Капсукас*, *Вікенці Сямёнавіч Міцкевіч-Капсукас*; ; 7 красавіка 1880 (26 сакавіка паводле старога стылю), вёска Будвечай, цяпер у Ваўкавішкаўскім раёне — 17 лютага 1935, Масква) — дзеяч міжнароднага камуністычнага руху, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў Камуністычнай партыі Летувы, літаратурны крытык-марксіст.

## Раннія гады
Нарадзіўся ў сям’і селяніна. Вучыўся ў гімназіі ў Мар’ямпалі (1890—1897); з 1895 удзельнічаў у нацыянальным руху, распаўсюджваў забаронены летувіскі друк. Вывучаў вольным слухачом філязофію і эканоміку ў Бэрнскім унівэрсытэце (1902—1904). У 1903 далучыўся да Сацыял-дэмакратычнае партыі Летувы, з 1905 у ЦК партыі. У 1904—1906 рэдактар часопісаў «Драўгас» (; «Таварыш») и «Дарбінінскас» (; «Рабочы»), у 1906—1907 — адзін з рэдактараў часопісаў Летувіскай сацыял-дэмакратычнай партыі «Наўйойі гадынэ» (; «Новая эра») і «Скардас» (; «Шчыт»). Як актыўны ўдзельнік рэвалюцыі 1905—1907 ў Летуве з 1907 у турме і ссылцы.

У 1914—1916 кіраўнік замежнага бюро Летувіскай сацыял-дэмакратычнай партыі. У 1914 у Кракаве наладзіў сувязь з У. І. Леніным. Жыў у эміграцыі ў Вялікабрытаніі (1915—1916) і ЗША (1916—1917), быў рэдактарам летувіскіх сацыял-дэмакратычных газэтаў.

## Савецкая Летува
У чэрвені 1917 у Петраградзе увайшоў у шэрагі РСДРП&nbsp;(б); рэдактар першай бальшавіцкай летувіскай газэты «Тыеса» (; «Праўда»), дэлегат VI зьезду РСДРП&nbsp;(б), Другога Ўсерасейскага зьезду Саветаў; чалец Цэнтральнага бюро летувіскіх сэкцыяў пры ЦК РСДРП&nbsp;(б), пасьля РКП&nbsp;(б); чалец Петраградзкага Ваенна-рэвалюцыйнага камітэту, удзельнік задушэньня мяцяжу Керанскага і Краснова.

Пасьля ўтварэньня ў кастрычніку 1918 Камуністычнай партыі Летувы увайшоў у склад яе ЦК; ад сьнежня 1917 камісар па летувіскіх справах Народнага камісарыяту па справах нацыянальнасьцяў РСФСР.
 
У сьнежні 1918 ачоліў савецкі Часовы рэвалюцыйны рабоча-сялянскі ўрад Летувы, сфармаваны ў занятым Чырвонай арміяй Дзьвінску, і да лютага 1919 быў старшынём Саўнаркама Летувіскай савецкай рэспублікі (на занятых Чырвонай арміяй тэрыторыях Летувы і прызнанай дэкрэтом СНК Савецкай Расеі 22 сьнежня 1918). Ад лютага 1919 старшыня Саўнаркаму ЛітБелу, ад сакавіка старшыня Прэзыдыюму ЦК наноў створанай аб’яднанай Камуністычнай партыі Летувы і Беларусі (КП&nbsp;(б) Летувы і Беларусі), у красавіку — ліпені 1919 старшыня Савету абароны ЛітБелу.

## Камінтэрн
Пасьля падзеньня рабоча-сялянскага ўраду ЛітБелу ў ліпені 1919 году кіраваў Бюро нелегальнай работы на занятай польскімі войскамі тэрыторыі, пераехаў у Смаленск, дзе рэдагаваў газэту «Звязда» — орган ЦК КП(б) Летувы і Беларусі. З 1920 на падпольнай працы, кіраваў Віленскай акруговай партыйнай арганізацыяй.

З канца 1921 у Маскве на партыйнай працы, чалец Палітбюро ЦК ЛКП з 1923. Дэлегат XI, XII, XIV—XVI зьездаў ВКП&nbsp;(б) (1922—1934). На VIII зьездзе (1919) абраны кандыдатам у чальцы ЦК РКП&nbsp;(б).

Працаваў у Выканаўчым Камітэце Камінтэрну (ВККІ) (1923—1935. Дэлегат II—IV кангрэсаў (1920—1922) Камінтэрну, удзельнічаў у VI кангрэсе (1928) з дарадчым голасам. Зь верасьня 1926 да сваёй сьмерці кіраваў Польска-Прыбалтыйскім Ландэрсакратарыятам ВККІ.

## Ушанаваньне памяці
У 1955—1989 імя *Капсукас* меў горад Мар’ямпаль.

У 1955 імя Вінцаса Капсукаса было нададзена Віленскаму дзяржаўнаму ўнівэрсытэту.

## Глядзіце таксама
* Камуністычная партыя Летувы
* Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Літвы і Беларусі

## Крыніцы

Катэгорыя:Летувіскія палітыкі
Катэгорыя:Марксісты
Катэгорыя:Расейскія рэвалюцыянэры
Катэгорыя:Летувіскія рэвалюцыянэры
Катэгорыя:Памерлі ў Маскве