Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар бэрнардынаў (Беніца)

**Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар бэрнардынаў** — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў Беніцы. Знаходзіцца ў цэнтры гістарычнага мястэчка, на Рынку. Твор архітэктуры барока. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі.

Комплекс складаўся з касьцёла, кляштарнага корпуса і мура з брамай. У другой палове XIX ст. улады Расейскай імпэрыі зруйнавалі кляштарны корпус (захаваліся падмуркі). З савецкіх часоў касьцёл знаходзіцца ў занядбаным стане.

## Гісторыя

### Вялікае Княства Літоўскае

Парафіяльны касьцёл у Беніцы існаваў яшчэ ў 1669 годзе. У 1701 годзе кашталян троцкі Міхал Казімер Коцел фундаваў у мястэчку будаваньне касьцёла і кляштару бэрнардынаў. З фундацыяй касьцёлу мае повязь мясцовая легенда, якую падаваў у сваіх расказах Ігнат Ходзька: 

У 1704 годзе біскуп віленскі Канстантын Бжастоўскі асьвяціў новазбудаваны касьцёл. У 1722 годзе памёр уладальнік Беніцы Міхал Казімер Коцел і з гэтым зьвязана яшчэ адно мясцовае паданьне, выкладзенае Ігнатам Ходзькам:

У канцы XVIII ст. касьцёл стаў парафіяльны. У 1780 годзе пры кляштары пачала дзеяць школа.

### Пад уладай Расейскай імпэрыі

Па другім падзеле Рэчы Паспалітай (1793 год), калі Беніца апынулася ў складзе Расейскай імпэрыі, касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. Па здушэньні вызвольнага паўстаньня (1830—1831) у 1851 годзе расейскія ўлады ліквідавалі кляштар, а па здушэньні нацыянальна-вызвольнага паўстаньня (1863—1864) у 1866 годзе — гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі (Маскоўскай царквы).

У 1888 годзе расейскія ўлады зруйнавалі будынак кляштару. У канцы ХІХ ст. руіны кляштара разабраў тагачасны уладальнік мястэчка Канстантын Швыкоўскі.

### Найноўшы час

У 1918 годзе за часамі Першай сусьветнай вайны ўлады Нямецкай імпэрыі вярнулі касьцёл каталікам. Па Другой сусьветнай вайне ў 1948 годзе савецкія ўлады зачынілі касьцёл.

У 1988 годзе пачалася рэстаўрацыя помніка, якую аднак ня скончылі да гэтага часу.

## Архітэктура
### Экстэр’ер

Касьцёл — 1-нэфавая 2-вежавая крыжова-купальная базыліка з 5-граннай апсыдай. Сяродкрыжжа перакрываецца купалам на 8-гранным сьветлавым барабане, завершаным гранёнай шатровай вежай. Над галоўным заходнім фасадам узвышаюцца 3-ярусныя квадратныя ў пляне вежы. Ніжнія ярусы вежаў разьмяшчаюцца на ўзроўні муроў касьцёла і аб’ядноўваюцца зь імі агульным прафіляваным карнізам. Верхнія ярусы злучаюцца крывалінейным франтонам.

### Інтэр’ер
Унутраная прастора перакрываецца цыліндрычнымі скляпеньнямі на падпружных арках. Алтар, крылы трансэпта і бабінец адкрываюцца ў цэнтральную залю аркавымі праёмамі. Над уваходам на дзьвюх калёнах разьмяшчаюцца хоры. Галоўны і бакавыя алтары зьнішчылі пры пераробцы касьцёла пад царкву Маскоўскага патрыярхату. Часткова захаваліся тры стукавыя надмагільлі роду Коцелаў. У сутарэньнях касьцёла былі сямейныя пахаваньні Коцелаў і Швыкоўскіх.

### Агароджа
Восьсю касьцёла разьмяшчаецца брама, якая ўваходзіла ў мураваную агароджу (часткова захавалася з заходняга боку). Гэта кампазыцыя з чатырох слупоў з закругленымі вугламі. Сярэднія слупы зьвязваюцца крывалінійным франтонам, ствараюць цэнтральны праезд. Бакавыя часткі брамы глухія, падзеленыя роўнымі аркавымі нішамі крывалінійнага абрысу.

## Галерэя
### Гістарычныя здымкі

Bienica, Rynak, Bernardynski. Беніца, Рынак, Бэрнардынскі (1900).jpg|каля 1900 г.
Bienica, Rynak, Bernardynski. Беніца, Рынак, Бэрнардынскі (1920-29).jpg|1920-я гг.
Bienica, Rynak, Bernardynski. Беніца, Рынак, Бэрнардынскі (1930).jpg|1930 г.
Bienica, Bernardynski. Беніца, Бэрнардынскі (1930).jpg|1930 г.


### Сучасныя здымкі

Фото путешествия по Беларуси 560.jpg|Агульны выгляд
Trajecki kaścioł, Bienica6.JPG|Галоўны фасад
Фото путешествия по Беларуси 430.jpg|З боку апсыды
Фото путешествия по Беларуси 412.jpg|Інтэр’ер


## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 
* 
* Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і брама ў в. Беніца //  — С. 682—683.
*  — С. 99-101.
* Козіна, А. Сённяшні і ўчарашні дзень касцёла ў Беніцы / Алена Козіна // Рэгіянальная газета. — 2010. — 13 жніўня. — С. 22.
* Крупянькова, А. Беніцкі касцёл — жамчужына барока / Тэкст і фота А. Крупянькова // Маладзечанская газета. — 2018. — 26 мая. — С. 3.
* Лескець, С. Магічная гісторыя ў Беніцкім касцёле і царква ад Мікалая Радзівіла Чорнага: прыгадаем першыя храмы ў мястэчках на Маладзечаншчыне / Сяргей Лескець // — 2018. — 21 ліпеня. — С. 8.
* Світо Ф. Касцел Прасвятой Тройцы і кляштар бернадзінцаў у в. Беніца / Падрыхтаваў Франц Світо // Маладзечанская газета. — 2008. — 28 мая. — С.5.
* Aftanazy R. Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wyd. drugie przejrzane i uzupełnione. T. 4: Województwo wileńskie. — Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993. — S. 34—35.
* Jankowski Cz. Powiat oszmiański : materjały do dziejów ziemi i ludzi. Cz. 1. — Petersburg : nakł. wydawcy : K. Grendyszyński ; Kraków : G. Gebethner, 1896. — S. 301—330.
*  — S. 145.

## Вонкавыя спасылкі

* 

Беніца
Катэгорыя:Беніца
Катэгорыя:Касьцёлы Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Славутасьці Маладэчанскага раёну
Катэгорыя:Коцелы