open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Сасновы Бор (Гомельская вобласьць)

**Сасно́вы Бор** — мястэчка ў Беларусі, каля ракі Жардзянкі. Цэнтар пассавету Шацілавіцкага раёну Гомельскай вобласьці. Насельніцтва на 2018 год — 2006 чалавек. Знаходзіцца за 16 км на поўдзень ад Шацілавічаў, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Жэрдзь (на лініі Жлобін — Каленкавічы).

## Гісторыя
Выяўленае археолягамі селішча (за 1,5 км на поўдзень ад вёскі) сьведчыць пра дзейнасьць чалавека ў гэтай мясцовасьці з глыбокай старажытнасьці.

У 1950-я гады ў зьвязку з будаваньнем торфапрадпрыемства «Васілевічы-II» (з 1959 году — «Сьветлагорскае») тут утварыўся пасёлак. 3 ліпеня 1959 году ён атрымаў афіцыйны статус працоўнага пасёлку ў Даманавіцкім, з 17 лістапада 1959 году ў Парыцкім, з 27 студзеня 1967 году ў Шацілавіцкім раёнах.

## Насельніцтва
### Дэмаграфія
* **XX стагодзьдзе**: 1959 год — 1897 чал.
* **XXI стагодзьдзе**: 2001 год — 2,5 тыс. чал.; 2004 год — 2,6 тыс. чал.; 2006 год — 2,5 тыс. чал.; 2007 год — 2,5 тыс. чал.; 2009 год — 2423 чал. (перапіс); 2016 год — 2086 чал.; 2017 год — 2025 чал.; 2018 год — 2006 чал.

### Інфраструктура
У Сасновым Бары працуюць 2 дашкольныя ўстановы, сярэдняя і музычная школы, лякарня, паліклініка, 2 бібліятэкі, дом культуры, пошта.

## Забудова
Плян квартальны, які ўтвараюць 3 простыя паралельныя вуліцы, арыентаваныя з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і перакрыжаваныя 5 кароткімі вуліцамі. Забудова мураваная і драўляная пераважна сядзібнага тыпу.

## Эканоміка
Торфапрадпрыемства «Сьветлагорскае», машынабудаўнічае прадпрыемства «Сьветлагорскмашынмаш» і мэблевая фабрыка.

## Галерэя

Сасновы Бор. Светлагорскі раён (05).jpg|Дом культуры
Сасновы Бор. Светлагорскі раён (06).jpg|Сквэр
Сасновы Бор. Светлагорскі раён (10).jpg|Школа
Сасновы Бор. Светлагорскі раён (17).jpg|Крама


## Заўвагі

## Крыніцы

## Літаратура
* 
* 
* 

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Населеныя пункты Шацілавіцкага раёну
Катэгорыя:Мястэчкі Гомельскай вобласьці
Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў XX стагодзьдзі
Сасновы Бор

Назву **Сасно́вы Бор** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Сасновы Бор — пасёлак у Івацэвіцкім раёне

* Віцебская вобласьць:
** Сасновы Бор — вёска ў Расонскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Сасновы Бор — вёска ў Шчучынскім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Сасновы Бор — працоўны пасёлак у Шацілавіцкім раёне

* Менская вобласьць:
** Сасновы Бор — пасёлак у Койданаўскім раёне
** Сасновы Бор — пасёлак у Маладэчанскім раёне

### [[Расея]]
* Сасновы Бор — пасёлак у Амурскай вобласьці
* Сасновы Бор — пасёлак у Буратыі
* Сасновы Бор — пасёлак у Іркуцкай вобласьці
* Сасновы Бор — пасёлак у Рэспубліцы Карэлія
* Сасновы Бор — пасёлак у Краснаярскім краі

* Ленінградзкая вобласьць:
** Сасновы Бор — горад
** Сасновы Бор — пасёлак у Выбарскім раёне

* Сасновы Бор — пасёлак у Пермскай вобласьці
* Сасновы Бор — пасёлак гарадзкога тыпу ў Пскоўскай вобласьці

* Сьвярдлоўская вобласьць:
** Сасновы Бор — пасёлак у Арцёмаўскім раёне 
** Сасновы Бор — пасёлак у Ніжнесергінскім раёне 

* Сасновы Бор — пасёлак ва Ўладзімерскай вобласьці
* Сасновы бор — пасёлак ва Ўльянаўскай вобласьці
* Сасновы Бор — пасёлак у Ханты-Мансійскай АА

## Раёны
* Сасновы Бор — раён у Харкаве

## Глядзіце таксама
* Сасновы
* Бор
Касьцюкі

Назву **Касьцюкі́** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Касьцюкі — вёска ў Бярозаўскім раёне 

* Віцебская вобласьць:
** Касьцюкі — вёска ў Докшыцкім раёне
** Касьцюкі — вёска ў Шаркоўшчынскім раёне

* Гарадзенская вобласьць:
** Касьцюкі — вёска ў Зьдзецельскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Касьцюкі — вёска ў Барысаўскім раёне 
** Касьцюкі — былы маёнтак, цяпер частка вёскі Старына (Весялоўскі сельсавет, Барысаўскі раён)
** Касьцюкі — вёска ў Валожынскім раёне 
** Касьцюкі — вёска ў Любанскім раёне 
** Касьцюкі — вёска ва Ўзьдзенскім раёне

## Глядзіце таксама
* Касьцюковічы
* Касьцюкоўка
* Касьцюкоўшчына
* Касьцюшкава
* Касьцюшкавічы
* Касьцюшкі
Касьцюковічы (неадназначнасьць)

Назву **Касьцюко́вічы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Гомельская вобласьць:
** Касьцюковічы — вёска ў Мазырскім раёне

* Магілёўская вобласьць:
** Касьцюковічы — горад, цэнтар Касьцюковіцкага раёну
** Касьцюковічы — вёска ў Круглянскім раёне

### [[Польшча]]
* Падляскае ваяводзтва:
** Касьцюковічы — вёска ў Сямяціцкім павеце

## Глядзіце таксама
* Касьцюкі
* Касьцюкоўка
* Касьцюкоўшчына
* Касьцюшкава
* Касьцюшкавічы
* Касьцюшкі
Старыя Васілішкі

**Стары́я Васілі́шкі** — вёска ў Шчучынскім раёне Гарадзенскай вобласьці, за 21 км паўночны ўсход ад Шчучына, за 70 км на ўсход ад Горадні. Старыя Васілішкі ўваходзяць у склад Васілішкаўскага сельсавету.

## Насельніцтва
У Старых Васілішках нарадзіўся Чэслаў Немэн, вядомы ў Польшчы сьпявак.

## Інфраструктура
Некаторыя збудаваньні Старых Васілішак:

Старыя Васілішкі. Касцёл Святых Пятра і Паўла (01).jpg|Касьцёл сьвятых Пятра і Паўла
Зброжкі. Старавасілішкаўскі валун са Старых Васілішкаў (01).jpg|Старавасілішкаўскі валун
Dom Czesława Niemena.jpg|Дом Чэслава Немэна


## Інфармацыя для турыстаў
У вёсцы знаходзіцца пабудаваны ў 1897—1903 гг. касьцёл сьвятых Пятра і Паўла (архітэктар Кастусь Вайцэхоўскі). 

### Страчаная спадчына
* Касьцёл

## Вядомыя выхадцы
У 1939 годзе нарадзіўся Чэслаў Выдрыцкі — вядомы польскі сьпявак, які выступаў пад псэўданімам Чэслаў Немэн.

## Вонкавыя спасылкі
* 
* globustut.by
* Панімаш Г.І. Касьцёл сьвятых апосталаў Пятра і Паўла ў Старых Васілішках
Навум Мейман

**Навум Ната́навіч Мейман** (1911, Баранавічы, Менская губэрня — 2001, Ізраіль) — савецкі матэматык, фізык, актывіст жыдоўскага адмоўніцкага руху. Доктар фізыка-матэматычных навук (1937). Прафэсар.

## Біяграфія
У 1932 годзе скончыў Казанскі ўнівэрсытэт. Праз тое, што быў сынам буйнога лесапрамыслоўца, доўгі час ня мог патрапіць у асьпірантуру. Яго посьпехі аднак былі такія высокія, што адразу па сканчэньні асьпэрантуры, ва ўзросьце 26 гадоў, абараніў доктарскую дысэртацыю. З 1939 году — прафэсар матэматыкі Казанскага ўнівэрсытэту. Вучань Мікалая Чабатарова. Па Другой сусьветнай вайне пераехаў у Маскву, працаваў ў Інстытуце тэарэтычных навук і экспэрэмэнтальнай фізыкі АН СССР. У 1953 годзе — ляўрат Сталінскай прэміі па тэарэтычнай фізыцы. Прычыніўся да матэматычнага боку ў стварэньні атамнай зброі. У 1968 годзе прымаў удзел у кампаніі лістоў па справе Аляксандра Гінзбурга, Юрыя Галанскова. З 1971 году на пэнсіі, пасьля чаго падаў дакумэнты на выезд у Ізраіль. У 1975 годзе яму адмовілі «зь меркаваньняў сакрэтнасьці». З 1977 году — сябар Маскоўскай хэльсынскай групы (МХГ). Падпісаў больш за 100 дакумантаў. Дзякуючы яму ў 1979 годзе зьявіўся дакумант № 112 «Дыскрымінацыя жыдоў пры паступленьні ва ўнівэрсытэты». Сумячшаў працу ў МХГ зь дзейнасьцю ў жыдоўскім эміграцыйным руху. Прымаў удзел ў сэмінары фізыкаў-адмоўнікаў, пісаў артыкулы пра Бабі Яр, у якім ўлады не дазвалялі адчыніць манумэнт загінулым ад нацыстаў жыдам. За сваю дзейнасьць яго неаднаразова арыштоўвалі, праводзілі ператрусы, адключалі тэлефон, выклікалі на допытыт Некалькі гадоў замагаўся за права яго жонкі Іны Мейман-Кітроўскай лячыцца за мяжой. Яна сканала ў лютым 1987 году ў Вашынгтоне. Мейману не дазволілі прыняць удзел у пахаваньні. У 1988 годзе Мейман рэпатрыяваўя ў Ізраіль, дзе быў абраны ганаровым прафэсарам Тэль-Авіўскага ўнівэрсытэту. Дачка Вольга Плам жыве ў Боўлдары (Каларада).

## Літаратура
* Д. В. Аносов, В. Л. Гинзбург, А. Б. Жижченко, М. И. Монастырский, С. П. Новиков, Я. Г. Синай, М. А. Соловьев. Наум Натанович Мейман (некролог) // Успехи математических наук. — 2002. — Т. 57. — № 2. — С. 179—184.

## Вонкавыя спасылкі
* SOVIET HUMAN RIGHTS BATTLE: ONLY ISOLATED VOICES REMAIN, NY Times
* INNA MEIMAN, EMIGRE, DIES AT 53, NY Times
* OLD AND ALONE, SOVIET DISSIDENT LOOKS TO EXIT, NY Times
* Маскоўская Хэльсынская Група. Мейман Навум Натанавіч
* Сьпіс прац Меймана

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1911 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Баранавічах
Катэгорыя:Савецкія матэматыкі
Катэгорыя:Памерлі ў 2001 годзе
Башкіры

**Башкі́ры** () — цюрскі народ, які пражывае на тэрыторыі Расеі ў Рэспубліцы Башкартастан, а таксама ў Чалябінскай, Арэнбурскай, Курганскай, Сьвярдлоўскай, Самарскай і Саратаўскай абласьцях і Пермскім краі. Размаўляюць на башкірскай мове, расейскай і татарскай мове. Пермскія і сьвярдлоўскія башкіры, а таксама башкіры заходняга Башкартастану ўжываюць таксама дыялект, які блізкі да татарскай мовы.
Башкірская мова

**Башкі́рская мова** (саманазва: *[[:Файл:Bashqort_tele.ogg|башҡорт теле]]*, вымова паводле МФА: ) — мова башкіраў, належыць да кыпчацкай групы цюрскіх моваў. Зацьверджаная ў якасьці афіцыйнай мовы Башкартастану (то бок, тагачаснай Башкірскай АССР) 6 ліпеня 1921 году.

Да 1928 году пісьмовасьць базавалася на арабскім альфабэце, з 1928 году — на лацінскім, а з 1940 году — на кірылічным альфабэце.

## Глядзіце таксама
* Дачка Башкартастану

## Вонкавыя спасылкі

## Крыніцы

Катэгорыя:Цюрскія мовы
Узбэкі

**Узбэкі** () — цюркамоўны народ зьмешанага індаэўрапейска-цюрскага паходжаньня.

Зьяўляюцца асноўным насельніцтвам сучаснага Ўзбэкістану, даволі вялікія групы аўтахтонных узбэкаў живуць у паўночным Аўганістане, паўночна-заходнім Таджыкістане, у паўднёвым Казахстане, Кыргызстане, усходнім Туркмэністане.

Катэгорыя:Цюрскія народы
Краснаперакопскі раён (Крым)

**Краснаперако́пскі раён** (, ) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Адміністрацыйны цэнтар — Краснаперакопск.

## Крыніцы

Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Курманскі раён (1944—2023)

**Курманскі раён** (, ) — колішні раён Аўтаномнай Рэспублікі Крым, зараз у складзе новага Курманскага раёну. Адміністратыўны цэнтар&nbsp;— пгт Курман. Насельніцтва раёна складала 91 336 жыхары (на 1.01.2019).

Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Чарнаморскі раён

**Чарнаморскі раён** (, ) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым.

Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Ічкінскі раён

**Ічкінскі раён** (, ) — колішні раён Аўтаномнай Рэспублікі Крым, зараз у складзе Тэадасійскага раёну. Адміністратыўны цэнтар&nbsp;— пгт Ічкі. Насельніцтва раёна складала 34 329 жыхароў (на 1.08.2012).

## Крыніцы

Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Едыкуйскі раён

**Едыкуйскі раён** (, ) — колішні раён Аўтаномнай Рэспублікі Крым, зараз у складзе Керчанскага раёну. Адміністратыўны цэнтар&nbsp;— пгт Еды-Кую. Насельніцтва раёна складала 63 272 жыхары (на 1.08.2012).

Катэгорыя:Крым
Кіраўскі раён (Крым)

**Кіраўскі раён** (, ) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым.

## Вонкавыя спасылкі

* Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України на 1 січня 2015 року», — Київ, Державна служба статистики України, 2015 zip

Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Белагорскі раён (1921—2023)

**Белагорскі раён** (, ) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы АР Крым. Ня мае выйсьця да мора.

## Насельніцтва
### Нацыянальны склад

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Аўтаномная рэспубліка Крым
Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Фарнак

**Фарнак** (па-эляміцку: *Парнака*, ) — пэрсыдзкае мужчынскае імя.

## Носьбіты

*Фарнак (сын Арсама) - міністар фінансаў Пэрсыдзкае імпэрыі ў 506 да н.э. - 497 да н.э.;
*Фарнак II Фрыгійскі - сатрап Фрыгіі ў 430 да н.э. - 420 да н.э.;
*Фарнак I — цар Пантыйскага царства ў 190 да н. э. — 159 да н. э.;
*Фарнак II — цар Пантыйскага і Баспорскага царстваў у 63 да н. э. — 47 да н. э.;

Катэгорыя:Пэрсыдзкія імёны
Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Гістасп (неадназначнасьць)

**Гістасп** - элінізаваная й беларусызаваная форма пэрсыдзкага імя **Віштапа**.

## Носьбіты

*Гістасп - кароль, легендарны памочнік Заратустры;
*Гістасп - Ахемэнід, бацька Дарыя І;
*Гістасп - Ахемэнід, сын Дарыя І;
*Гістасп - Ахемэнід, сын Ксэркса І;

Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Катэгорыя:Пэрсыдзкія імёны
Артабаз

**Артабаз** (па-эляміцку: *Irdumasda*, па-старажытнапэрсыдзку: *Artavazdâ*) - пэрсыдзкае мужчынскае імя.

## Носьбіты

*Артабаз I - сатрап Фрыгіі ў 477 да н.э. - 455 да н.э.;
*Артабаз II - сатрап Фрыгіі ў 363 да н.э. - 350 да н.э..

Катэгорыя:Пэрсыдзкія імёны
Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Фарнабаз

**Фарнабаз** — пэрсыдзкае мужчынскае імя.

## Носьбіты

* Фарнабаз I — Фарнакід, сатрап Фрыгіі ў 465 да н.э. — 430 да н.э.;
* Фарнабаз II — Фарнакід, сатрап Фрыгіі ў 413 да н.э. — 387 да н.э.;
* Фарнабаз III — Фарнакід, пэрсыдзкі вайскавод;

Катэгорыя:Пэрсыдзкія імёны
Катэгорыя:Мужчынскія імёны
Фарнабаз II

**Фарнабаз II** (каля 435 да н. э. — пасьля 373 да н. э.) — дзяржаўны й вайсковы дзяяч Пэрсыдзкае імпэрыі. З роду Фарнакідаў, адгалінаваньня каралеўскага роду Ахемэнідаў, сын Фарнака II.

## Сатрап Фрыгіі
Да зімы 413 да н. э./412 да н. э. зьмяніў бацьку на пасадзе сатрапа Фрыгіі. Больш дакладная дата невядома, бо ў 422 да н. э. ягоны бацька яшчэ быў сатрапам. У 413 да н. э./412 да н. э. удзельнічаў у перамовах паміж Пэрсіяй і Спартай. У 404 да н. э. разам з Кірам Малодшым і Тысафэрнам захапіў грэцкія гарады Малае Азіі. У 400 да н. э. не дазволіў грэцкім наймітам спустошыць Фрыгію. У 399 да н. э. у Фрыгію ўварваліся спартанцы. Фаранабаз, аб’яднаўшыся з Тысафэрнам, разьбіў грэкаў. У 397 да н. э. у Магнэзіі было падпісанае мірнае пагадненьне, вынікам чаго было прызнаньне Пэрсіяй незалежнасьці грэцкіх гарадоў Ёніі.

Будаўніцтва Пэрсіяй флёту сталася прычынай новае вайны са Спартай. Падпісаўшы перамір’е з Тысафэрнам, спартанскі цар Агесілай II у 396 да н. э. напаў на Фрыгію. Каб адвабіць спартанцаў, Фарнабаз накіраваў родасца Тымакрата ў Грэцыю з мэтай узбудзіць грэкаў супраць Спарты. Нягледзячы на перашкоды й інтрыгі збоку Тысафэрна й Тытраўста, які зьмяніў Тысафэрна на пасадзе сатрапа Лідыі, Фарнабаз здолеў заключыць у 395 да н. э. дамову з атэнцамі, а пасьля нават захапіў усе грэцкія гарада ў Малай Азіі апроч Абідаса й Сэстаса. У 394 да н. э. спартанцы пакінулі Малую Азію, а ў 393 да н. э. Фаранабаз разам з атэнскім флятаводам Конанам захапілі абтокі Мэляс і Кітэра. У 387 да н. э./386 да н. э. быў падпісаны мір са Спартай, паводле якое да Пэрсіі адышлі грэцкія гарады ў Малой Азіі.

## Вайна з Эгіптам

За свае дасягненьні ў вайне з Грэцыяй Фарнабаз быў вельмі ўшанаваны. Ён ажаніўся з дачкой караля Артаксэркса ІІ *Апамэ*, ад якой меў малодшага сына Артабаза. Пасьля Фарнабаза й Тытраўста прызначалі кіраўнікамі арміі, што мусіла захапіць Эгіпет, які адкалоўся ад Пэрсіі. Сатрапам жа Фрыгіі стаў сын Фарнабаза Арыябарзан. Дзьве першыя выправы на Эгіпет у 385 да н. э. і 383 да н. э. не прынесьлі посьпехаў. У 379 да н. э. — 374 да н. э. быў сатрапам Кілікіі.

У 373 да н. э. Фарнабаз ужо як адзіны кіраўнік войска распачаў новую выправу на Эгіпет, сабраўшы вялікі флёт у горадзе Ака (Палестына) і наняўшы грэцкіх наймітаў на чале зь Іфікратам. Аднак пэрсыдзкае войска было спыненае ля крэпасьці Пэлюзій у дэльце Нілу й было вымушанае шукаць іншае адгалінаваньне Нілу, каб увайсьці ў краіну. У гэты час распачаліся спрэчкі паміж Фарнабазам і Іфікратам адносна тактыкі дзеяньняў. Скарыстаўшыся гэтым, эгіпецкі фараон Нэктанэб I здолеў умацаваць сталіцу Мэмфіс. Усё гэта, а таксама разьліў Нілу змусілі пэрсаў пакінуць Эгіпет. Пра далейшы лёс Фарнабаза нічога невядома.

## Вонкавыя спасылкі
* Pharnabazus (2)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў V стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Фарнакіды
Катэгорыя:Сатрапы Фрыгіі
Катэгорыя:Пэрсыдзкія вайскаводы
Катэгорыя:Памерлі ў IV стагодзьдзі да н. э.
Любань (неадназначнасьць)

Назву **Любань** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Берасьцейская вобласьць:
** Любань — вёска ў Лунінецкім раёне

* Гомельская вобласьць:
** Любань — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне
** Любань — вёска ў Рудабельскім раёне

* Менская вобласьць:
** Любань — вёска ў Вялейскім раёне
** Любань — горад, цэнтар Любанскага раёну

### [[Польшча]]
* Любань — горад у Ніжнесылескім ваяводзтве

### [[Расея]]
* Ленінградзкая вобласьць:
** Любань — горад
** Любань — пасёлак
** Любань — станцыя Кастрычніцкай чыгункі ў горадзе Любань

## Іншае
* «Любань» — рыбгас у Беларусі

## Глядзіце таксама
* Любаны
Курганскі сельсавет

Назву **Курга́нскі [[сельсавет]]** маюць:

* Курганскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёну Гомельскай вобласьці
* Курганскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смалявіцкага раёну Менскай вобласьці
Курганскі сельсавет (Рагачоўскі раён)

**Курга́нскі сельсавет** — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёну Гомельскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Курганьне.


Катэгорыя:Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Рагачоўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы Беларусі
Курганьне

Назву **Курганьне** маюць:

* Курганьне — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Курганьне — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласьці
* Курганьне — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласьці
* Курганьне — вёска ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласьці
* Курганьне — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Курганьне — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласьці
* Курганьне — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласьці
* Курганьне — вёска ў Койданаўскім раёне Менскай вобласьці
* Курганьне — вёска ў Смалявіцкім раёне Менскай вобласьці
Сімфэропальскі раён (1965—2023)

**Сімфэро́пальскі раён** (, ) — адзін з 14 раёнаў Аўтаномнай Рэспублікі Крым.

Катэгорыя:Раёны Аўтаномнай рэспублікі Крым
Арыябарзан (сатрап)

**Арыябарзан** (па-старапэрсыдзку: *Ariyabrdna*; ? — 362 да н. э.) — дзяржаўны й вайсковы дзеяч Пэрсыдзкае імпэрыі. З роду Фарнакідаў, адгалінаваньня каралеўскага роду Ахемэнідаў, сын сатрапа Фрыгіі Фарнабаза IІ.

У 407 да н. э. быў пасланы бацькам суправадзіць атэнскіх пасланцаў са сталіцы Фрыгіі Дасцыліюма да марскога ўзьбярэжжа, адкуль яны маглі дабрацца да Атэнаў. Магчыма, тады пазнаёміўся са спартанцам Анталькідам.

У 387 да н. э. зьмяніў бацьку на пасадзе сатрапа Фрыгіі. Новы сатрап меў прыязныя стасункі як з Атэнамі, так і са Спартай. Калі Арыябарзан па невядомай прычыне паўстаў супраць Артаксэркса ІІ, яго падтрымалі абодва полісы. Да таго ж на ягоным баку былі сатрапы: Маўсол з Карыі, Аронт з Армэніі, Аўтафрадат зь Лідыі, Датам з Кападокіі, а таксама фараон Эгіпту Тэас. Спартанскі цар ж Агесілай II прыбыў з войскам наймітаў. Пэўны час быў аточаны пэрсамі ў Асасе, але вялікая колькасьць хаўрусьнікаў і разьдзеленасьць ворагаў дапамаглі яму выйсьці з аблогі.

Дапамог атэнцам атрымаць назад горад Сэстас, які ім калісьці належаў. За гэта атэнцы надалі яму грамадзянства полісу. Узімку 363 да н. э./362 да н. э. паўстанцы былі разгромленыя, а Арыябарзан быў выдадзены пэрсам сваім сынам Мітрадатам і ўкрыжаваны. На пасадзе сатрапа Фрыгіі яго зьмяніў зводны брат Артабаз II.

## Вонкавыя спасылкі
* Ariobarzanes

Катэгорыя:Нарадзіліся ў V стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Фарнакіды
Катэгорыя:Сатрапы Фрыгіі
Катэгорыя:Памерлі ў 362 годзе да н. э.
Катэгорыя:Раскрыжаваныя
Белая Стража

**Белая Стража** (, па-падляску: *Biêła Straž*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Грузкая

**Грузка** (, па-падляску: *Hruskaja*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

## Вонкавыя спасылкі

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Дабравода

**Дабраво́да** (, па-падляску: *Dobrývoda*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

Побач зь вёскай праходзіць чыгуначная лінія Седльцы — Ваўкавыск.
У сярэдзіне вёскі знаходзіцца крыніца з пабудаванай невялікай каплічкай. Паводле народных павер’яў вада з крыніцы зьяўяецца аздаравіцельнай.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Кляшчэлях). Па набліжанасьці мясцовай гаворкі да ўкраінскай мовы ў меншай часткі жыхароў украінская нацыянальная ідэнтыфікацыя. Невялікую частку насельніцтва складаюць палякі-каталікі (парафія сьв. Жыгімонта ў Кляшчэлях).

## Гісторыя
Дабравода ўпершыню згадваецца ў дакуманце 1560 г., які датычыў апісаньня земляў места Кляшчэлі. Прадмесьце Дабравода разьмяшчалася на 60 валоках зямлі і тутэйшыя гаспадары мелі статус мяшчанаў каралеўскага места Кляшчэлі. Паводе перапісу 1896 г. пражывалі тут 477 жыхары ў 98 хатах, усе былі праваслаўныя. У міжваенны пэрыяд Дабравода прыналежала да гміны Кляшчэлі Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывала тут 297 жыхароў (1 каталік, 293 праваслаўных і 3 жыдоў; 296 жыхароў было запісаных палякамі і толькі 1 беларусам). На пачатку 50. гадоў 20 ст. быа тут пабудаваная невялікая драўляная капліца ў гонар сьв. Паракевы Пятніцы. У 1998 г. пачалася пабудова новай мураванай царквы (завершаная ў 2002 г.). У 2003 г. старая драўляная капліца была перавезеная ў новазаснаваны манастыр у Кастамлоты.

## Крыніцы

## Літаратура
* Anna Anisimowicz, Monika Dzienisik, Marta Małaszewska, Julitta Skowroska, *Dobrowoda*, Kleszczele: Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kleszczelowskiej, 2003.

Катэгорыя:Населеныя пункты Польшчы
Дашы

**Дашы́** (, па-падляску: *Dašý*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

Ля вёскі праходзіць ваяводзкая дарога .

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход сьв. Міколу ў Косьнай). Па набліжанасьці мясцовай гаворкі да ўкраінскай мовы ў меншай часткі жыхароў украінская нацыянальная ідэнтыфікацыя. Каталіцкая частка насельніцтва (парафія сьв. Жыгімонта ў Кляшчэлях) па этнічных ідэнтыфікацыях — польская.

## Гісторыя
Каля 1533 году ў выніку валочнай памеры для места Кляшчэлі невялікія пасёлкі ў іх навакольлі былі абяднаныя ў вялікія вёскі-прадмесьці. Так была заснаваная Косьная-Дашэвічы (у Косьнай месьцілася сядзіба фалварку, а Дашэвічы былі вёскай-прадмесьцем). Пасьля Люблінскай вуніі побач з Дашамі праходзіла мяжа паміж Каронай Каралеўства Польскага і ВКЛ (Дашы заставаліся на падляскім, польскім яе баку). Па сьведчаньнях Міхала Мартыновіча ў лесе побач з Дашамі захаваліся сьледы гэтай мяжы ў відзе невялікіх капцоў. У міжваенны пэрыяд Дашы прыналежалі да гміны Кляшчэлі Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 307 жыхароў (усе праваслаўныя беларусы).

## Зноскі

## Літаратура
* Marek Martynowicz, *Dasze* — Dasze, 2013.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Палічна

**Палі́чна** (, па-падляску: *Políčna*) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

У Палічнай з 2004 г. месьціцца цэнтр Грамадзкага аб'яднаньня *Пачтоўка*, арганізатара Тэатральнага фэстываля *Вяртэп*.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Узьдзьвіжаньня Крыжа Гасподняга ў Вярстоку). Па набліжанасьці мясцовай гаворкі да ўкраінскай мовы ў меншай часткі жыхароў украінская нацыянальная ідэнтыфікацыя. Невялікую частку насельніцтва складаюць палякі-каталікі (парафія сьв. Жыгімонта ў Кляшчэлях). У Палічнай месьціцца таксама сядзіба і капліца Збору касьцёлу баптыстаў у Кляшчэлях.

## Гісторыя
Вёска Палічная была заснаваная над аднайменнай рэчкай у час валочнай памеры каля 1560 г. як сядзіба асочнікаў ахоўваючых Белавескую пушчу. У 1639 г. асочнікі пражывалі тут у 40 хатах, але ў выніку зьнішчэньня пушчы ў 1780 г. заставаліся тут ўжо толькі 9 сем'яў асочнікаў. Пад канец 18 ст. мужыкі з Палічнай былі далучаныя да фальварку ў Амелянцу, але каля 1796 г. быў тут засбаваны самастойны фальварак. На бежанства 1915 г. выехала ўся вёска (на месцы засталіся толькі 3 сем'і). У міжваенны пэрыяд Палічная прыналежала да гміны Вярховічы Берасьцейскага павету Палескага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 192 жыхары (усе праваслаўныя беларусы). У выніку пасьляваенных выездаў беларусаў з Польшчы ў Савецкі Саюз Палічнаю пакінулі 5 сем'яў. Пасьля Другой сусьветнай вайны Палічная была далучаная да гміны Кляшчэлі.

## Ураджэнцы
* Юры Сьцепанюк (1880 — 1918) —  праваслаўны сьвяты мучанік. Кананізаваны Маскоўскім патрыярхатам.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Польшчы
Сакі (Гайнаўскі павет)

**Сакі** (, падляск. *Sakí*) — вёска ў Польшчы, каля ракі Нурцу. Уваходзяць у склад гміны Кляшчэлі Гайнаўскага павету Падляскага ваяводзтва.

## Назва

Сака, пазьней Зак (Sacco, Sack) — імя германскага паходжаньня.

## Крыніцы

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Заляшаны (Гайнаўскі павет)

**Заляша́ны** (па-падляску: *Залішаны*, *Zališány*; )) — вёска ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

У Заляшанах з 2007 г. дзейнічае невялікі жаночы праваслаўны манастыр сьв. Кацярыны.

## Насельніцтва
Жыхары вёскі ў большасьці этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам, праваслаўныя (прыход Усьпеньня Божай Маці ў Клашчэлях). Невялікую частку насельніцтва складаюць палякі-каталікі (парафія сьв. Жыгімонта ў Кляшчэлях).

## Гісторыя
У міжваенны пэрыяд Заляшаны прыналежалі да гміны Кляшчэлі Бельскага павету Беластоцкага ваяводзтва. Паводле польскага перапісу насельніцтва 1921 г. пражывалі тут 22 жыхары (усе праваслаўныя беларусы). 29 студзеня 1946 г. вёска была спаленая, а 16 жыхароў бязьвінна забітыя жаўнерамі Нацыянальнага вайсковага задзіночаньня пад камандаваньнем Рамуальда Райса.

7 чэрвеня 2021 году польскі прэзыдэнт Анджэй Дуда ў кампаніі мітрапаліта Польскай праваслаўнай царквы Савы ўсклаў вянок да помніку беларускім жыхарам Заляшанаў, забітых 29 студзеня 1946 году польскімі жаўнерамі пад загадам камандзіра Рамуальда Райса. Пры гэтым, прэзыдэнт Польшчы заявіў, што наведаў «месца, якое адзначанае пакутамі і сьмерцю беларусаў, якія жылі ў Рэчы Паспалітай, нявінных жанчын і дзяцей. Я маліўся там за тых, хто загінуў, усклаў вянок як прэзыдэнт Рэспублікі Польшча пад крыжам, які ўшаноўвае памяць ахвяраў. Гэта важна як частка пашаны і памяці. Гэта важна ў самым найважнейшым духоўным аспэкце».

## Вонкавыя спасылкі
* Расказ Пятра Младзяноўскага пра падзеі студзеня 1946 г. у Заляшанах (на падляскай мове)

## Зноскі

Катэгорыя:Населеныя пункты Польшчы
Сад (Польшча)

**Сад** () — хутар ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Польшчы
Косьная

**Косьна** (, па-падляску: *Kosnaja*) — хутар у Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кляшчэлі.

Катэгорыя:Населеныя пункты Падляскага ваяводзтва
Арыябарзан

**Арыябарзан** (па-старапэрсыдзку *Ariyabrdna*; ) — пэрсыдзкае мужчынскае імя. Можа перакладацца, як "*той, хто ўзьвялічвае арыяў*".

## Носьбіты
* **[[Арыябарзан (сатрап)]]** — сатрап Фрыгіі ў 387 да н.э. — 362 да н.э.
* **[[Арыябарзан (вайскавод)]]** — сатрап Фарсу ў 335 да н.э. — 330 да н.э.

### цары [[Пантыйскае царства|Пантыйскага царства]]
* **[[Арыябарзан I Ктыст]]** — цар Понту на пачатку V ст. да н. э.
* **[[Арыябарзан II Ктыст]]** — пэрсыдзкі сатрап і цар Понту ў 363 да н. э. — 337 да н. э.
* **[[Арыябарзан Пантыйскі]]** — цар Понту ў 266 да н. э. — 250 да н. э.

### цары [[Кападокія|Кападокіі]]
* **[[Арыябарзан I Філяраман]]** — 95 да н. э. — 62 да н. э.
* **[[Арыябарзан II Філяпатар]]**  — 62 да н. э. — 52 да н. э.
* **[[Арыябарзан III]]** — 52 да н. э. — 42 да н. э.
Талочкі Малыя

**Талочкі Малыя, Малыя Талочкі** () — хутар у Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.
Кусьцін

**Кусьцін** () — хутар у Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.

## Гісторыя
У 1663 г. згадваецца ў складзе Гарадзенскага павету ВКЛ.

## Крыніцы
Арыябарзан (вайскавод)

**Арыябарзан** (; каля 368 да н. э. — 330 да н. э.) — дзяржаўны й вайсковы дзеяч Пэрсыдзкае імпэрыі. З роду Фарнакідаў, адгалінаваньня каралеўскага роду Ахемэнідаў, сын сатрапа Фрыгіі Артабаза IІ.

У 335 да н. э. прызначаны Дарыем ІІІ сатрапам Пэрсысу (цяпер Фарс). Да гэтага дадзеная сатрапія не існавала. У 331 да н. э. камандаваў часткай пэрсыдзкага войска ў бітве з войскам Аляксандра Македонскага пры Гаўгамэлах. Пасьля паразы ў бітве Дарый ІІІ рушыў на ўсход, а Арыябарзан быў пакінуты ахоўваць падыходы да сталіцы імпэрыі — Пэрсэполю. Здолеў 30 дзён абараняць праход у цясьніне Пэрсыдзкія вароты, але пэрсы былі разьбітыя македонцамі. Арыябарзан загінуў ці ў бітве ці падчас адыходу. Паводле легенды, пэрсам здрадзіў кіраўнік мясцовага племя, які паказаў таемныя праходы ў тыл абаронцаў.

## Глядзіце таксама
* Бітва ля Пэрсыдзкіх варотаў

Катэгорыя:Нарадзіліся ў IV стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Фарнакіды
Катэгорыя:Сатрапы Ахемэнідзкай імпэрыі
Катэгорыя:Загінулі ў баі
Шальціны (Падляскае ваяводзтва)

**Шальціны** () — хутар у Сакольскім павеце Падляскага ваяводзтва Польшчы. Знаходзіцца ў гміне Кузьніца.

Катэгорыя:Вёскі Падляскага ваяводзтва
Хафец Хаім

**Хафец Хаім** (6 лютага 1839, Зьдзецел, Расея — 15 верасьня 1933, Радунь, II Рэч Паспалітая) — вядомы рабін, галахіст і мараліст. Быў катэгарычным праціўнікам сіянізму.    
   

Катэгорыя:Габрэйскія дзеячы
Катэгорыя:Нарадзіліся 6 лютага
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1839 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Зьдзецеле
Катэгорыя:Памерлі 15 верасьня
Катэгорыя:Памерлі ў 1933 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Радуні
Катэгорыя:Беларускія жыды
Уладзімер Этуш

**Уладзі́мер Абра́мавіч Э́туш** (6 траўня 1922 году, Масква — 9 сакавіка 2019 году, тамсама) — савецкі й расейскі актор. Народны артыст СССР.

## Біяграфія
Бацька Уладзімера Абрам быў уладальнікам невялікай фірмы ў Маскве, арыштаваны камуністамі. Уладзімер выхоўваўся адной мамай Раісай Этуш. У школе захапляўся тэатрам і чытаньнем, прымаў удзел у школьных пастаноўках п’ес Антона Чэхава. Удзельнічаў у Другой Сусьветнай вайне, паранены. Працаваў дырэктарам Шчучынскай тэатральнай вучэльні пры Дзяржаўным акадэмічным тэатры імя Яўгена Вахтангава.

### Сям’я
**Жонкі:**
* Нінэль Мышкава (1926—2003) — акторка, адзіная дачка генэрала артылерыі Канстанціна Мышкова.
* Алена Ізмайлава (1920—2005) — акторка, грамадзянскі шлюб.
* Ніна Крайнова (1927—2000) — выкладчыца ангельскай мовы.
* Алена Гарбунова (нарадзілася ў 1965) — выкладчыца ангельскай мовы.

**Дзеці:**
* Дачка Раіса Этуш (нарадзілася ў 1955 годзе ад шлюбу зь Нінай Крайновай) — акторка Тэатра сатыры.

**Унук:** Уладзімер.

## Фільмаграфія
# 1953 — Адмірал Ушакоў — *Сэід-Алі*
# 1955 — Авадзень — *Марціні*
# 1960 — Час летніх адпачынкаў
# 1964 — Старшыня — *Калоеў*
# 1966 — Каўкаская палоньніца, або Новыя прыгоды Шурыка — *таварыш Саахаў*
# 1968 — Старая, старая казка — *Кароль і Шынкар*
# 1969 — Стары знаёмы — *Самецкі (рэжысэр-пастаноўшчык спэктакля на вадзе)*
# 1969 — Мужчынская гутарка
# 1970 — Місія ў Кабуле
# 1971 — 12 крэслаў — *інжынэр Брунс*
# 1971 — Цень
# 1972 — Справы даўно мінулых дзён
# 1972 — Цырк запальвае агні
# 1972 — Мужчыны
# 1973 — Непапраўны ілгун — *эмір Бурухтан Другі Другі*
# 1973 — Іван Васілевіч зьмяняе прафэсію — *Антон Сямёнавіч Шпак*
# 1974 — Нэйлён 100%
# 1975 — Прыгоды Бураціна — *Карабас Барабас*
# 1977 — Як Іванушка-дурылка за цудам хадзіў — *Бабадул*
# 1978 — Па вуліцы камода вадзілі
# 1978 — 31 чэрвеня — *магістар Мальгрым*
# 1979 — Дзюма на Каўказе
# 1979 — Міліянэрка (Тэлеспэктакль)
# 1982 — Асьліная скура — *кароль Гастон*
# 1983 — Мэсье Ленуар, які… (тэлеспэктакль) — *Поль-Альбэр Ленуар*
# 1984 — Макар-сьледапыт — *Іраклій*
# 1991 — Не абуджайце сьпячага сабаку — *Грыша*
# 1993 — Мары ідыёта — *Фунт*
# 1993 — Бравыя хлопцы
# 1998 — Клясык — *«аўтарытэт» Манарх*
# 1999 — Паварот ключа (Сэрыял)
# 2005 — Тры мушкетэры
# 2006 — Парк савецкага пэрыяду

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Сайт Уладзімера Этуша
* «Каўказскі палоньнік» Уладзімера Этуша
Васіль Гапееў

**Васі́ль Іва́навіч Гапе́еў** (нар. 21 студзеня 1951 году ў вёсцы Волева ў Дубровенскім раёне Віцебскай вобласьці) — беларускі чыгуначны дзеяч, палітык і дыплямат.

Скончыў Беларускі інстытут інжынэраў чыгуначнага транспарту ў Гомелі (1977).

З 1977 году працаваў у Беларускай чыгунцы. Быў дзяжурным руху й начальнікам станцыі Менск—Паўднёвы (1977—1980), галоўным інжынэрам і начальнікам станцыі Сьцяпянка (1980—1983), начальнікам аддзелу ў Менскім упраўленьні Беларускай чыгункі (1983), інструктарам у аддзеле транспорту і сувязі Менскага абласнога камітэту КПБ (1983—1988), першым намесьнікам і начальнікам менскага ўпраўленьня Беларускай чыгункі (1988—2001).

5 сьнежня 2001 году быў прызначаны в.а. начальніка Беларускай чыгункі, а 6 лютага 2002 году — начальнікам. На гэтай пасадзе заставаўся да 27 жніўня 2004 году, калі быў адстаўлены й прызначаны намесьнікам прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь. Адстаўлены з гэтай пасады быў 5 траўня 2006 году. 4 жніўня 2006 году быў прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Амбасадарам Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан, адстаўлены быў 22 студзеня 2010 году.

28 чэрвеня 1999 году й 20 студзеня 2001 году быў ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Посольство Республики Беларусь в Республике Казахстан — Посол Беларуси в Казахстане (<small>па стане на 30 траўня 2009 году</small>) 
* Профіль на праекце «Хто ёсьць хто ў РБ» 

Катэгорыя:Нарадзіліся 21 студзеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1951 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дубровенскім раёне
Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага інстытуту інжынэраў чыгуначнага транспарту
Катэгорыя:Начальнікі Беларускай чыгункі
Катэгорыя:Намесьнікі прэм’ер-міністраў Рэспублікі Беларусь
Катэгорыя:Амбасадары Беларусі ў Казахстане
Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь
Зімовыя Алімпійскія гульні 2006 году

**Зімовыя Алімпійскія гульні 2006 году** (), афіцыйна вядомыя як **Гульні XX Алімпіяды**, праходзілі ў Турын з 10 лютага па 26 лютага 2006 году. Трэці раз Алімпійскія гульні прымала Італія, у 1956 годзе зімнія гульні прайшлі ў Картына-д’Ампэца, а ў 1960 годзе летнія — у Рыме.

## Удзельнікі
* Марыт Б’ёрген — нямецкая лыжніца
* Уле Эйнар Б’ёрндален — нарвэскі біятляніст
* Рустам Валіулін — беларускі біятляніст
* Каці Вільгэльм — нямецкая біятляністка
* Марыян Габарык — славацкі хакеіст
* Аляксей Грышын — беларускі фрыстайліст
* Тэя Грэгарын — славенская біятляністка
* Андрэа Гэнкель — нямецкая біятляністка
* Сяргей Далідовіч — беларускі лыжнік
* Дзьмітры Дашчынскі — беларускі фрыстайліст
* Міхал Зых — польскі фігурыст
* Алена Зубрылава — беларуская біятляністка
* Юстына Кавальчык — польская лыжная гоншчыца
* Антон Кушнір — беларускі фрыстайліст
* Андрэй Мэсараш — славацкі хакеіст
* Сяргей Новікаў — беларускі біятляніст
* Марцін Отчанаш — славацкі лыжнік і біятляніст
* Алег Рыжанкоў — беларускі біятляніст
* Аляксандар Сыман — беларускі біятляніст
* Тээму Сэлянэ — фінскі хакеіст
* Мартэн Сэн-Люі — канадзкі хакеіст
* Ала Цупер — беларуская фрыстайлістка
* Ярамір Ягр — чэскі хакеіст

## Спаборніцтвы
У межах XX Зімовых Алімпійскіх гульняў адбыліся спаборніцтвы ў 15 зімовых відах спорту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Обзор олимпийских объектов

Катэгорыя:Зімовыя Алімпійскія гульні
Брэтанія

**Брэтанія**, **Малая Брытанія**, **Брэйс** ( ,  , ґалло *Bertaèyn*)&nbsp;— калісьці незалежнае каралеўства й герцагства, адна з правінцыяў Францыі. Брэтанія ёсьць адной з шасьці кельцкіх краінаў. У мінулым нейкі час яе таксама называлі Малою Брытаніяй.

Гістарычна Брэтанія падзеленая паміж двума сучаснымі рэгіёнамі Францыі. 80% Брэтаніі сталі регіёнам Брэтань, а іншыя 20% дэпартамэнтам Атлянтычная Люара з цэнтрам у Нанце, адной з сталіц герцагства Брэтанія. Гэты дэпартамэнт Атлянтычная Люара разам зь іншымі некалькімі дэпартамэнтамі аб’яднаны ў рэгіён Пэй-дэ-ля-Люар. Праз такі перадзел межаў абмяркоўваецца аб’яднаньне Брэтаніі ў гістарычныя межы. Контраргумэнтамі ёсьць невызначанасьць таго, які лёс чакае дэпартамэнт Пэй-дэ-ля-Люар, які не належыць гістарычнай Брэтаніі, і які горад стане сталіцаю аб’яднанай Брэтаніі.

Брэтанія разьмешчаная на паўвысьпе ў паўночна-ўсходняй Францыі паміж Ля-Маншам на поўначы і Біскайскай затокаю на поўдні. Займае плошчу 34 034 км². Брэтанія падзеленая на 5 дэпартамэнтаў: Фіністэр, Кот-д'Армор, Іль-і-Вілен, Атлянтычная Луара, Марбіян.

На студзень 2006 году насельніцтва Брэтаніі складае 4 300 500 чалавек. 72% у Брэтані, 28% пражываюць у Пэй-де-яа-Луары. Па стане на 2008 год найбольшымі гарадамі зьяўляюцца Нант (283 288 чалавек), Рэн (206 655 чалавек) і Брэст (142 097 чалавек).

## Глядзіце таксама
* Вялікабрытанія

Катэгорыя:Францыя
Артакама

**Артакама** — прадстаўніца роду Фарнакідаў.

Была дачкой сатрапа Фрыгіі Артабаза ІІ, які з часам перайшоў на македонскую службу. Ейнай маці, верагодна, была адзіная вядомая жонка Артабаза — сястра родасцаў Мэмнана й Мэнтара. У 324 да н. э. стала другой жонкай македонскага вайскавода Пталемэя, будучага эгіпецкага фараона Пталемэя І. Дзяцей зь ім ня мела.

## Вонкавыя спасылкі
* Artakama

Катэгорыя:Нарадзіліся ў IV стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Фарнакіды
Катэгорыя:Пталемэі
Іцхак Кацэнэльсан

**Іцхак Кацэнэльсан** (,  1 ліпеня 1886, Карэлічы — 1 траўня 1944, Асьвенцім) — габрэйскі паэт, драматург і пэдагог.

Пісаў на іўрыце і ідыш.

## Вонкавыя спасылкі
* Каценельсон Ицхак. Электронная еврейская энциклопедия.

Катэгорыя:Нарадзіліся 1 ліпеня
Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1886 годзе
Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэлічах
Катэгорыя:Беларускія жыды
Катэгорыя:Жыдоўскія літаратары
Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Трэцім Райху і яго акупаваных тэрыторыях
Катэгорыя:Памерлі 1 траўня
Катэгорыя:Памерлі ў 1944 годзе
Катэгорыя:Памерлі ў Асьвенціме
Фарнабаз III

**Фарнабаз ІII** (370 да н. э./365 да н. э. — пасьля 320 да н. э.) — дзяржаўны дзяяч Пэрсыдзкае імпэрыі. З роду Фарнакідаў, адгалінаваньня каралеўскага роду Ахемэнідаў, сын Артабаза II.

У 353 да н. э. — 343 да н. э. знаходзіўся разам з бацькам у выгнаньні ў Македоніі, пасьля вярнуўся ў Пэрсію. У 334 да н. э. з пачаткам вайны з Македоніяй стаў падначаленым свайго сваяка Мэмнана, які кіраваў пэрсыдзкім флётам у Эгейскім моры. Разам з Мэмнам удзельнічаў у абароне Галікарнасу, што змусіла македонцаў спыніць наступ, каб засьцерагчы тылы.

Пасьля падзеньня Галікарнасу ў 333 да н. э. пэрсыдзкі флёт, у складзе 300 караблёў і ўкамплектаваны фінікійцамі, эгіпцянамі, кіпрыётамі й грэцкімі наймітамі, распачаў напады на гарады ля Гелеспонту з мэтай адрэзаць македонскае войска ад забесьпячэньня. Апроч таго, вяліся перамовы са спартанскім царом Агісам ІІІ аб супольных дзеяньнях, падвяргаліся нападам астравы Кос, Хіяс, Лесбас. У выніку Аляксандар Македонскі быў змушаны пакінуць частку войска ў Македоніі, якое мусіла стварыць македонскі флёт.

У 333 да н. э. падчас аблогі Мітылены, сталіцы Лесбасу, нечакана памёр Мэмнан, і Фарнабаз быў прызначаны адзінасаобным кіраўніком флёту. Ён здолеў захапіць Мітылену, маленькі востраў Тэнэдас, кантраляваў Гелеспонт, перарэзаў забесьпячэньне зернем з Атэнаў. Улетку 333 да н. э. збудаваў фартэцыю ля Галікарнасу, што не дазваляла выкарыстоўваць гарадзкую гавань. Пэрсы захапілі астравы Саматракію, Сыфнас і Андрас, горад Мілет, заснавалі фартэцыю ў Каліпалісе, горадзе ў Гелеспонце. Да таго Фарнабаз паслаў наймітаў на дапамогу Дарыю ІІІ.

Але Дарый ІІІ прайграў бітву пры Ісе. Фарнабаз даведаўся пра гэта падчас перамоваў з Агісам ІІІ на Сыфнасе. Перамовы не прынесьлі вынікаў, хоць праз 2 гады Спарта й паўстала супраць Македоніі. Пасьля Фарнабаз быў змушаны задушваць паўстаньне на Хіясе, а ягоны флёт быў разьбіты каля Каліпалісу. Сытуацыя пагоршылася з аблогай македонцамі Тыру ўвесну 332 да н. э. 80 фінікійскіх і 120 кіпрскіх капітанаў пакінулі флёт, які стаў дэзарганізаваны. Сам Фарнабаз быў схоплены й пасланы да Аляксандра ў Фінікію, але па дарозе здолеў уцячы й дабрацца да Косу.

Пасьля на 12 гадоў ён зьнік з запісаў. Магчыма, у 330 да н. э. быў аточаны разам з бацькам Артабазам у Гірканіі й перайшоў на службу да македонцаў. У 321 да н. э. служыў афіцэрам кавалерыі ў македонскім войску. Пра далейшы яго лёс нічога невядома.

## Вонкавыя спасылкі
* Pharnabazus (3)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў IV стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Фарнакіды
Катэгорыя:Пэрсыдзкія вайскаводы
Катэгорыя:Памерлі ў IV стагодзьдзі да н. э.
Лера Сом

**Лера Сом** (сапраўднае імя — *Алена Ўладзімераўна Сом*,  12 жніўня 1966 у Полацку) — беларуская паэтка, бардка. Сябра Саюзу беларускіх пісьменьнікаў (1998). Адна з кіраўніцаў полацкага літаратурнага аб’яднаньня «Наддзьвіньне» (2001—2005). Жыве ў Полацку.

## Творы
### Паэтычныя зборнікі
* «Блюз каралеўскае кухні» (1994) 
*  «Адзінокая зорка» (1996)
* «Там, на небе» (2000)
* «Свабода Слова Зіма» (2005)
* «Каралева прыйдзе ноччу» (2007)

Удзельніца шматлікіх фэстываляў бардаўскай песьні. У 2000 годзе выдала касэту аўтарскіх песень «Genius Loci». Аўтарка цыклю фантастычных апавяданьняў «Некалькі гісторый з жыцьця Руніты Магі» (1993), аповесьці «Суполка Вогнішча» (2001).

## Вонкавыя спасылкі
* Лера Сом, ''Шлях'' (фільм тэлеканалу «Белсат»)
* Лера Сом на «Камунікаце»

Катэгорыя:Беларускія літаратаркі
Катэгорыя:Беларускія паэткі
Катэгорыя:Беларускія сьпявачкі
Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў
Катэгорыя:Асобы Полацку
Катэгорыя:Настаўнікі
Бродаўскі сельсавет

**Бро́даўскі сельсавет** — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёну Менскай вобласьці. Адміністрацыйны цэнтар — вёска Бродаўка.

## Гісторыя
20 жніўня 1924 году створаны ў складзе Барысаўскага раёну Барысаўскай акругі (з 9 чэрвеня 1927 году да 26 ліпеня 1930 году — Менскай, з 15 студзеня 1938 году — Менскай вобласьці).

30 кастрычніка 2009 году сельсавет скасаваны, населеныя пункты Кастрыца і Міхайлова перададзены Зачысцкаму сельсавету, Паўлаўцы, Сокалы і Старое Янчына — Маісееўшчынскаму, Бродаўка, Дразы, Мядзьведзеўка, Плітчанка, Поўпрышчы, Ракаўцы, Старынкі, Судоль і Юзафова — Прыгараднаму.

## Колішнія населеныя пункты
У склад сельсавету таксама ўваходзілі няісныя цяпер населеныя пункты: Беражніца, Завіцец, Зор, Ізобка, Іпалітава, Каролін, Лебяніцы, Мароз, Навінка, Налеткі, Падракаўцы, Пасека, Пратасаўка, Робск, Сінякі, Студзянец, Сутокі (Каленішча), Сха, Феліцыянава, Цалевічы, Чырвоная Навінка, Шутаў, вёскі Дубкі, Ламачы, Лужкі, Перамога, Старына, Чырвоная Зорка, Ясянова, хутар Юзафова, засьценак Зімец. Вёска Зайцы цяпер уваходзіць у склад вёскі Паўлаўцы.

## Населеныя пункты
* 1 студзеня 1947 году — 14

## Крыніцы

## Літаратура
*  С. 73
*  С. 137

Катэгорыя:Былыя сельсаветы Барысаўскага раёну
Катэгорыя:Сельсаветы, створаныя ў 1924 годзе
Катэгорыя:Сельсаветы, скасаваныя ў 2010 годзе
Раіса Этуш

**Раі́са Ўладзі́мераўна Э́туш** (, Масква) — савецкая і расейская акторка тэатру і кіно.

## Біяграфія
Нарадзілася 20 верасьня 1955 году ў Маскве ў сям’і Ўладзімера Этуша й Ніны Крайновай. Працавала ў Маскоўскім тэатры сатыры. У 1994 годзе выйшла замуж за бізнэсоўца і зьехала ў ЗША.

## Фільмаграфія
# 1976 — Доктар філязофіі — *Слаўка*
# 1979 — Цэзар і Клеапатра
# 1982 — Вакзал для дваіх — *афіцыянтка Люда*
# 1983 — Мэсье Ленуар, які… (тэлеспэктакль) — *Мары Блянш*
# 1985 — Макар-сьледапыт — *дачка Іраклія*
# 1994 — Валянціна Георгіеўна, Ваш выхад! (дакумэнтальны фільм, гуляе саму сябе)
# 2000 — Нам 75! — *Ранеўская*

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Кіно-Тэатр ру

Катэгорыя:Нарадзіліся ў Маскве
Катэгорыя:Савецкія акторкі
Катэгорыя:Расейскія акторкі
Ракаўцы

Назву **Ра́каўцы** маюць:

## Населеныя пункты
### [[Беларусь]]
* Віцебская вобласьць:
** Ракаўцы — вёска ў Глыбоцкім раёне 

* Гарадзенская вобласьць:
** Ракаўцы — вёска ў Смаргонскім раёне 

* Менская вобласьць:
** Ракаўцы — вёска ў Барысаўскім раёне 

## Глядзіце таксама
* Рак
* Ракавічы 
* Ракавішчы
* Ракаў
* Ракаў Засьценак 
* Ракаўка 
* Ракаўская
* Ракаўскі
* Ракаўшчына
* Стары Ракаў
Баршчэўскі

**Баршчэ́ўскі** — беларускае прозьвішча. 

### Вядомыя носьбіты
* Аляксандар Баршчэўскі — беларускі і польскі паэт 
* Лявон Баршчэўскі — беларускі філёляг і палітык
* Ян Баршчэўскі — беларускі і польскі пісьменьнік

Катэгорыя:Беларускія прозьвішчы
Артабаз II

**Артабаз II** (па-эляміцку: *Irdumasda*, па-старажытнапэрсыдзку: *Artavazdâ*, , каля 389 да н. э. — 325 да н. э.) — дзяржаўны й вайсковы дзеяч Пэрсыдзкае імпэрыі. З роду Фарнакідаў, адгалінаваньня каралеўскага роду Ахемэнідаў, сын сатрапа Фрыгіі Фарнабаза IІ, зводны брат сатрапа Арыябарзана.

У 362 да н. э. зьмяніў свайго брата, які быў укрыжаваны за кіраўніцтва антыпэрсыдзкім паўстаньнем, на пасадзе сатрапа Фрыгіі. Каля 358 да н. э. Артабаз далучыўся да іншых сатрапаў, якія паднялі паўстаньне супраць караля Артаксэркса III з дапамогай атэнцаў. У 355 да н. э. разам з атэнскімі наймітамі Харэса разьбіў пэрсаў у бітве, якая ў Грэцыі атрымала назоў «другога Маратону».

Аднак у самы крытычны момант, Атэны пад націскам Пэрсіі адмовілі паўстанцам у дапамозе. Артабаз ІІ спрабаваў наняць 5000 наймітаў Тэбанса, але мяцеж праваліўся яшчэ да прыбыцьця грэкаў. У 352 да н. э. Артабаз быў змушаны зьбегчы ў Македонію, дзе быў прыняты царом Піліпам II. Тут ён пазнаёміўся з сынам Піліпа Аляксандрам, будучым Аляксандрам Македонскім, і Арыстотэлем.

Артабаз ІІ меў вельмі шчыльныя сувязі са сваімі вайскаводамі братамі з Родасу Мэнтарам і Мэмнанам. Артабаз ажаніўся зь іхнай сястрой, а Мэнтар ажаніўся з дачкой Артабаза Барсынай. Мэмнан суправаджаў Артабаза ў ягоным македонскім выгнаньні. Мэнтар здолеў дамагчыся прабачэньня для Артабаза, удзельнічаючы ў войнах з Эгіптам. У 342 да н. э. Артабаз з Мэмнанам вярнуўся ў Пэрсію і распавёў каралю пра пляны Піліпа ІІ па захопе Пэрсіі.

Пра жыцьцё Артабаза ў наступныя 12 гадоў нічога невядома. Блізкія стасункі Артабаза й Дарыя ІІІ ў 330 да н. э. могуць сьведчыць пра падтрымку Артабазам Дарыя ў 339 да н. э. — 336 да н. э. у вайне за сталец Пэрсіі. Магчыма, адказваў таксама за сувязі з грэцкімі наймітамі. У 331 да н. э. Артабаз удзельнічаў у бітве пры Гаўгамэлах, дзе пэрсыдзкае войска была разгромленае Аляксандрам Вялікім.

Пасьля захопу ўлады Бэсам у 330 да н. э., застаўся верным Дарыю. Будучы аточаным македонцамі, быў вымушаны скласьці зброю й перайсьці на бок македонцаў. Пры двары ён сустрэў сваю дачку Барсыну, якая ўжо была жонкай Аляксандра Македонскага. Стаў вельмі ўплывовым дарадчыкам Аляксандра й быў прызначаны ім сатрапам Бактрыі. Спрыяў пераходу пэрсаў на службу да македонцаў, у 329 да н. э. задушыў паўстаньне Сатыбарзана ў Арыі, абараніў Бактру ад нападу скітаў. У 328 да н. э. разам з Гефэстыёнам ваяваў у Сагдыяне. У 327 да н. э. добраахвотна пакінуў службу сатрапам Бактрыі, быў прызначаны кіраўніком фартэцыі ў Сагдыяне.

Меў, прынамсі, чатырох сыноў: Фарнабаза, Арсама, Кофэна, Арыябарзана — і тры дачкі: Барсыну (спачатку жонка Мэнтара, пасьля Мэмнана, а затым Аляксандра Македонскага), Артоніс (жонка македонскга вайскавода Эўмэна), Артакаму (жонку македонскага вайскавода Пталемэя).

## Вонкавыя спасылкі
* Artabazus (2)

Катэгорыя:Нарадзіліся ў IV стагодзьдзі да н. э.
Катэгорыя:Сатрапы Фрыгіі
Катэгорыя:Фарнакіды
Катэгорыя:Памерлі ў 325 годзе да н. э.
Бродаўка

**Бро́даўка** — вёска ў Барысаўскім раёне Менскай вобласьці, на захад ад ракі Сха, за 20 км на поўнач ад Барысава. Бродаўка ўваходзіць у склад Прыгараднага сельсавету.

## Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 году была цэнтрам Бродаўскага сельсавету. 30 кастрычніка 2009 году перададзеная зь ліквідаванага Бродаўскага сельсавету ў склад Прыгараднага сельсавету.

## Насельніцтва
* 2010 год — 197 жыхароў
* 2008 год — 220 жыхароў, 76 двароў
* 1999 год — 210 жыхароў

## Інфармацыя для турыстаў
### Страчаная спадчына
* Царква Сьвятой Тройцы (1779 г.)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Прыгарадны сельсавет
Катэгорыя:Населеныя пункты Барысаўскага раёну