Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт

**Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт** () — вядучая шматпрофільная вышэйшая навучальная ўстанова Казахстану.

Вядучая ўстанова сістэмы вышэйшай адукацыі Рэспублікі Казахстан, якая першая прайшла дзяржаўную атэстацыю і пацьвердзіла права на ажыцьцяўленьне адукацыйнай дзейнасьці па ўсіх спэцыяльнасьцях і ўзроўнях. Лідар Генеральнага рэйтынгу ВНУ Казахстану, першы ў гісторыі краіны ляўрэат прэміі Прэзыдэнта Рэспублікі Казахстан «За дасягненьні ў галіне якасьці», дыплямант Прэміі Садружнасьці Незалежных Дзяржаў за дасягненьні ў галіне якасьці прадукцыі і паслуг.

Унівэрсытэт, будучы членам Міжнароднай Асацыяцыі унівэрсытэтаў і сузаснавальнікам Эўразійскай Асацыяцыі унівэрсыітэтаў, першы сярод ВНУ Казахстана і краін Цэнтральнай Азіі падпісаў у г. Балоньні Вялікую Хартыю Унівэрсытэтаў, пасьпяхова прайшоў міжнародную сэртыфікацыю на адпаведнасьць сістэмы мэнэджмэнту якасьці (СМЯ) патрабаваньням міжнародных стандартаў ІСО 9000:2000 і атрымаў сьведчаньні найбуйнейшых сусьветных сэртыфікацыйных цэнтраў — Міжнароднай сэртыфікацыйнай сістэмы IQNET.

Шматузроўневая сістэма адукацыі КазНУ ўключае: вышэйшую базавую адукацыю (бакаляўрыят), вышэйшую спэцыяльную адукацыю, магістратуру і дактарантуру. Прыём у КазНУ ажыцьцяўляецца па дзяржаўных адукацыйных грантах і на дагаворнай аснове. Падрыхтоўка спэцыялістаў ажыцьцяўляецца па больш як 180 спэцыяльнасьцях.

У складзе ўнівэрсытэта функцыянуе 16 факультэтаў, 67 катэдраў, 32 навукова-дасьледчых інстытутаў і цэнтраў, тэхнапарк; працуюць больш за 2 тысячы прафэсараў, дактароў, кандыдатаў навук і дактароў філязофіі, больш за 100 акадэмікаў найбуйнейшых акадэмій, больш за 40 заслужаных дзеячаў Рэспублікі Казахстан, каля 40 ляўрэатаў Дзяржаўных і імянных прэмій РК і 40 лаўрэатаў прэмій маладых вучоных, 47 стыпэндыятаў дзяржаўных навуковых дасьледаваньняў.

КазНУ ўключае таксама каледж, інстытут павышэньня кваліфікацыі, 25 спэцыялізаваных дысэртацыйных саветаў па абароне доктарскіх дысэртацый па 67 спэцыяльнасьцях. У навуковую інфраструктуру ўваходзяць таксама 11 цэнтраў.

Ва ўнівэрсытэце навучаюцца больш за 25 тысяч студэнтаў і магістрантаў па шматузроўневай сістэме вышэйшай прафэсійнай адукацыі. Ажыцьцяўляецца супрацоўніцтва з 418 найбуйнейшымі міжнароднымі ВНУ сьвету па рэалізацыі сумесных міжнародных праграм навучаньня, абмену студэнтаў і правядзеньня стажыровак.

Па выніках дасьледаваньня міжнароднага рэйтынгавага агенцтва QS World University Rankings КазНУ ў 2022 навучальным годзе заняў 150 месца сярод унівэрсытэтаў сьвету. У рэйтынгу QS University Rankings па краінах Усходняй Эўропы і Цэнтральнай Азіі (QS University Rankings EECA 2016), КазНУ заняў 11 месца з 200. У абодвух рэйтынгах КазНУ атрымаў самую высокую адзнаку сярод усіх ВНУ Казахстана і Цэнтральнай Азіі.

## Гісторыя
Казахскі дзяржаўны ўнівэрсытэт (КазДУ) быў адкрыты 15 студзеня 1934 года. 19 студзеня 1934 года ў будынку былой Верненскай гімназіі (вул. Казыбек бі, 18, былая Савецкая) прыступілі да заняткаў 54 студэнты, у тым ліку 32 — фізіка-матэматычнага і 22 — біялягічнага факультэтаў.

Пасьля дадатковага набору ў лютым-сакавіку 1934 года колькасьць студэнтаў узрасла да 94, зь якіх 48 былі казахамі. Вучэбную і навуковую працу праводзілі 25 выкладчыкаў, у тым ліку 5 прафэсараў, 10 — дацэнтаў.. У верасьні 1934 года былі праведзены першыя ўступныя іспыты на хімічным факультэце.

2 сьнежня 1934 года ўнівэрсытэту было прысвоена імя Кірава С. М.

У 1937 годзе быў створаны першы гуманітарны факультэт — факультэт замежных моў; праз год філялягічны факультэт. У станаўленьні ўнівэрсытэта аказалі дапамогу ВНУ Масквы, Ленінграда, Казані, Украіны. Сюды прыехалі працаваць Малюкоў І. Д., Дзьмітры Сакольскі, Канстанцін Пярсідзкі і іншыя навукоўцы.

У гады Вялікай Айчыннай вайны 287 студэнтаў і супрацоўнікаў (у тым ліку 135 добраахвотнікаў) пайшлі на фронт. У памяць аб загінуўшых у баях за радзіму ў навучальным корпусе № 4 збудаваны мэмарыял «Слава». У гады вайны ва ўнівэрсытэце працавалі эвакуяваныя ў Алма-Ату член-карэспандэнт АН СССР.

Падчас станаўленьня ўнівэрсытэта ў 1930-х — 1940-х гадах з КазДУ была звязана пэдагагічная дзейнасьць такіх значных вучоных таго часу, як Аўэзаў М. А., Хусаінава М. З. і іншых вядомых навукоўцаў і грамадзкіх дзеячаў.

У 1941 годзе на базе Казахскага камуністычнага інстытута журналістыкі было створана аддзяленьне журналістыкі філялягічнага факультэта. Пасьля цяжкіх гадоў вайны пачалі адчыняцца новыя факультэты. У 1948 годзе адкрыліся гістарычны, геоляга-геаграфічны, а потым эканамічны факультэты. У 1955 годзе на базе юрыдычнага інстытута адкрыўся юрыдычны факультэт, а зь фізіка-матэматычнага ўтварыліся 2 факультэты — фізічны і матэматычны. У 1963 годзе на базе эканамічнага факультэта КазДУ быў створаны «Алма-Ацінскі інстытут народнай гаспадаркі» (АІНГ),.

У 1968 годзе ва ўнівэрсытэце арганізаваны філязофска-эканамічны факультэт і факультэт журналістыкі.

У 1971 годзе ўнівэрсытэт узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сьцяга.

У 1991 годзе ўнівэрсытэту прысвоена імя аль-Фарабі.

9 студзеня 1993 года ўнівэрсытэту прысвоены стан дзяржаўнай нацыянальнай вышэйшай навучальнай установы.

У 2009 годзе Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя Аль-Фарабі патрапіў у сьпіс лепшых вышэйшых устаноў у сьвеце па вэрсіі прэстыжнага рэйтынгу унівэрсытэтаў «Таймс». Увайшоў у сьпіс 600 лепшых ВНУ з агульнай колькасьці ўдзельнікаў, якіх 16000. Ва ўнівэрсытэце на момант трапленьня ў рэйтынг вучылася звыш 20 тысяч студэнтаў з розных краін блізкага і далёкага замежжа.

У 2014 годзе агенцтва «Эксперт РА» прысвоіла ўнівэрсытэту рэйтынгаваб клясу «С», які азначае «высокі ўзровень» падрыхтоўкі выпускнікоў.

## Факультэты
На дадзены момант у КазНУ існуе 16 факультэтаў:
* Факультэт геаграфіі і прыродакарыстаньня
* Факультэт біялёгіі і біятэхналёгіі
* Фізіка-тэхнічны факультэт
* Механіка-матэматычны факультэт
* Факультэт хіміі і хімічнай тэхналёгіі
* Факультэт філалогіі, літаратуразнаўства і сусьветных моў
* Факультэт журналістыкі
* Факультэт інфармацыйных тэхналёгіі
* Факультэт гісторыі, археалёгіі і этналёгіі
* Факультэт філязофіі і паліталёгіі
* Вышэйшая школа эканомікі і бізнэсу
* Юрыдычны факультэт
* Факультэт усходазнаўства
* Факультэт міжнародных адносін
* Факультэт даўнівжрсытэцкай навукі
* Факультэт мждыцыны і грамадзкага аховы здароўя

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* Старонка ў сеціве

Катэгорыя:Зьявіліся ў 1934 годзе
Катэгорыя:Навучальныя ўстановы, заснаваныя ў 1934 годзе
Катэгорыя:Казахстанскія навуковыя арганізацыі
Катэгорыя:Збудаваньні Алматы
Катэгорыя:Казаскі нацыянальны ўнівэрсытэт імя аль-Фарабі