Ghoti

****&nbsp;— крэатыўнае перайначваньне ангельскага слова  («рыба»), якое выкарыстоўваецца для ілюстрацыі неадпаведнасьцяў паміж ангельскім напісаньнем і вымаўленьнем.

## Тлумачэньне
Гэтае слова павінна вымаўляцца гэтак жа, як і  (), з выкарыстаньнем гэтых гукаў:
* , вымаўляецца , як у   альбо  ;
* , вымаўляецца , як у  ;
* , вымаўляецца , як у   альбо  .

Гэтая зьява заключаецца ў тым, што вымаўленьне трох частак сканструяванага слова не супадае з тым, як яны звычайна вымаўляюцца ў гэтых месцах. Для прыкладу: «gh» можа нагадваць «f» толькі пасьля «ou» альбо «au» у канцы некаторых марфэмаў («», «», «»), а «ti» будзе нагадваць «sh» толькі пасьля галоснага гуку. Чаканае вымаўленьне ў ангельскай мове гучала б як   а не .

Абодва дыграфы ў напісаньні&nbsp;— «gh» і «ti»&nbsp;— зьяўляюцца прыкладамі зруху зычных, паступовай трансфармацыі зычнага ў пэўным размоўным кантэксьце пры захаваньні ягонай ідэнтычнасьці на пісьме. У прыватнасьці, «» адлюстроўвае зьмякчэньне «t» перад «io» ў позьняй лацінскай і раньняй францускай мовах, а «»&nbsp;— зьмякчэньне канчатковага «g» у заходнегерманскіх мовах. У адрозьненьне ад іх, паўночнагерманскія мовы, такія як дацкая й швэдзкая, захоўваюць больш цьвёрдае вымаўленьне ў адпаведных словах ( і ).

## Гісторыя
У 1815 годзе ў кнізе Аляксандра Дж. Эліса , які выступаў за рэформу артаграфіі, было прыведзена некалькі прыкладаў абсурдных напісаньняў, аднак ghoti не было сярод прыкладаў, якія ўсе былі адносна доўгімі й, такім чынам, цяжкімі для запамінаньня.

Першае пацьверджанае выкарыстаньне  зьмяшчаецца ў лісьце Чарлза Олье да Лі Ханта ад 11 сьнежня 1855 году. На трэцяй старонцы ліста Олье тлумачыць, што ягоны сын Ўільям, якому быў 31 год, «прыдумаў новы спосаб напісаньня слова ». Затым Олье дэманструе абгрунтаваньне  й падкрэсьлівае: «так што &nbsp;— гэта »

Раньняе вядомае апублікаванае згадваньне&nbsp;— артыкул Сэмюэла Ральфа Таўншэнда Маера ў часопісе  у кастрычніку 1874 году, у якім цытуецца гэты ліст.

Яшчэ адно адносна раньняе зьяўленьне &nbsp;— у ґазэтным артыкуле 1937 году, а ў 1939 годзе гэты тэрмін згадваецца ў экспэрымэнтальным мастацкім творы Джэймза Джойса «Памінкі па Фінэгану». 

Ghoti часта згадваецца ў падтрымку рэформы ангельскае артаграфіі, і яго часта прыпісваюць Джорджу Бэрнарду Шоў, прыхільніку гэтай ідэі. Аднак у творах Шоў гэтае слова не сустракаецца, а жыцьцяпіс Шоў прыпісвае яго ананімнаму рэфарматару артаграфіі.

Існуюць падобныя па канструкцыі словы, якія дэманструюць ангельскія ідыясынкразіі, але ghoti — адно з найбольш вядомых.

## Значныя выкарыстаньні
* У рамане «Памінкі па Фінэгану» (апублікаваным у 1939 годзе) Джэймз Джойс згадвае пра ghoti: «». («».) (с. 299). На старонцы 51, «that fishabed ghoatstory» можа таксама намякаць на ghoti.
* У артыстычнай мове клінган,   зьяўляецца правільным словам для абазначэньня слова «рыба».
* У эпізодзе тэлесэрыяла ''Бэтмэн'' 1966 году, «», злыдзень Эггэд выкарыстоўвае «» у якасьці назвы свайго ікорнага бізнэсу, і Бэтмэн тлумачыць Робіну гэтую адсылку.
* Ghoti Hook&nbsp;— хрысьціянскі панк-гурт 1990-х гадоў.
*  выкарыстоўвалася для тэставаньня сынтэзатараў маўленьня. Праграма сынтэзатара маўленьня на аснове аляфонаў  для BBC Micro была наладжаная на вымаўленьне «» як «. Вывучэньне коду паказала, што радок  выкарыстоўваецца для ідэнтыфікацыі асаблівага выпадку.
* У гульні ''Yu-Gi-Oh!'' ёсьць сэрыя картак з выявай рыбы, якая называецца «».
* Другая кампазыцыя альбома  2022 году  мае назву «».
* Vocaloid-прадусар NILFRUITS выкарыстоўвае радок «», суправаджаючы сьпеў тэкстам «» у сваёй песьні «» 2018 году.

## Заўвагі

## Крыніцы

Катэгорыя:Ангельскія фразы
Катэгорыя:Правапіс ангельскай мовы