Могілкі Росы

**Могілкі Росы** — помнік гісторыі ў Вільні. Знаходзяцца ў паўднёва-ўсходняй частцы места, на Росах. Складаюцца з трох нэкропаляў: Старых Росаў, Новых Росаў і вайсковых могілак. Аб’ект Рэгістру культурных каштоўнасьцяў Летувы.

## Гісторыя
У красавіку 1801 году магістрат Вільні выдзяліў зямельны пляц пад могілкі за тагачаснай мяжой места. 6 траўня 1801 году могілкі асьвяцілі, а 8 траўня на іх пахавалі бурмістра Яна Мюлера. У 1814 годзе да паўночнай часткі могілак далучылі яшчэ адну дзялянку.

У 1841—1850 гадох на могілках збудавалі капліцу паводле праекту архітэктара Тамаша Тышэцкага. У 1847 годзе на іншым баку Лістападавай вуліцы ўзьнікла новая частка могілак, якая атрымала назву Новыя Росы. У 1888 годзе паводле праекту архітэктара Юльяна Янушэўскага да капліцы дабудавалі вежу-званіцу. У 1914 годзе праводзілася ўпарадкаваньне могілак Новых Росаў.

У 1920 годзе на могілках спачылі польскія жаўнеры, палеглыя ў польска-бальшавіцкай вайне. Па Другой сусьветнай вайне тут пахавалі жаўнераў Арміі Краёвай, загінулых у 1944 годзе.

Па 1967 годзе пахаваньні на могілкіх праводзіліся толькі ў вынятковых выпадках.

22 лістапада 2019 году ў капліцы на могілках урачыста перапахавалі ўдзельнікаў нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў, у тым ліку яго кіраўнікоў Кастуся Каліноўскага і Зыгмунта Серакоўскага.

## Асобы, пахаваныя на могілках
* Францішак Аляхновіч (1883—1944), драматург, тэатральны дзяяч, публіцыст (сымбалічная магіла)
* Аляксандар Аскерка (1830—1911), грамадзкі дзяяч, публіцыст, выдавец; у час паўстаньня 1863—1864 гадоў — начальнік Вільні
* Адам Вайткевіч (1796—1869), біскуп Менскай архідыяцэзіі
* Лявон Вітан-Дубейкаўскі (1869—1940), галоўны ўрадавы архітэктар БНР
* Гіпаліт Грынцэвіч (1876—1933), інжынэр-архітэктар
* Фадзей Дмахоўскі (1858—1930), беларускі маляр, пэдагог у Віленскім ўнівэрсытэце
* Кастусь Каліноўскі (1838—1864), лідэр беларускага нацыянальнага вызвольнага руху, рэвалюцыянэр-дэмакрат, публіцыст і паэт; адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў; Нацыянальны герой Беларусі
* Юліюш Клос (1881—1933), архітэктар, прафэсар Віленскага ўнівэрсытэту
* Іяхім Лялевель (1786—1861), гісторык, прафэсар Віленскага ўнівэрсытэту, удзельнік паўстаньня 1831 году
* Антон Луцкевіч (1894—1942), гісторык, публіцыст, міністар замежных справаў БНР (сымбалічная магіла)
* Іван Луцкевіч (1881—1919), гісторык, археоляг, пачынальнік беларускага нацыянальнага руху
* Ядвігін Ш. (сапр. — Антон Іванавіч Лявіцкі) (1869—1922), беларускі празаік, драматург і публіцыст, адзін з пачынальнікаў беларускай мастацкай прозы
* Уладзіслаў Паўлюкоўскі (1895—1955), паэт, этнограф
* Адам Пілсудзкі (1869—1935), брат маршалка Польшчы Юзэфа Пілсудзкага, віцэ-прэзыдэнт Вільні, сэнатар Другой Рэчы Паспалітай
* Павел Пякарскі (1889—1954), рэлігійны дзяяч
* Уладзіслаў Талочка (1887—1942), рэлігійны і культурны дзяяч
* Яўстах Тышкевіч (1814—1873), археоляг, гісторык, этнограф
* Казімер Сваяк (сапр. Канстанцін Стаповіч) (1890—1926), паэт, рэлігійны дзяяч
* Зыгмунт Серакоўскі (1826—1863, адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863—1864 гадоў
* Эўзэбіюш Славацкі (1773—1814), паэт, перакладчык, бацька Юльюша Славацкага
* Францішак Смуглевіч (1745—1807), мастак, прафэсар Віленскага ўнівэрсытэту
* Альбін Стаповіч (1895—1934), публіцыст, музыка
* Уладзіслаў Сыракомля (сапр. Людвік Кандратовіч) (1823—1862), паэт, перакладчык
* Уладзіслаў Талочка (1887—1942), беларускі рэлігійны і культурна-асьветны дзяяч
* Браніслаў Урублеўскі (1888—1941), юрыст, прафэсар Віленскага ўнівэрсытэту
* Чэслаў Янкоўскі (1857—1929), паэт

## Галерэя

### Гістарычная графіка

Vilnia, Rosy, Kaplica. Вільня, Росы, Капліца (1838).jpg|1838 г.
Vilnia, Rosy, Uładzisłaŭ Syrakomla. Вільня, Росы, Уладзіслаў Сыракомля (1869).jpg|1869 г.
Vilnia, Rosy. Вільня, Росы (1872).jpg|1872 г.
Vilnia, Rosy, Kaplica. Вільня, Росы, Капліца (1876).jpg|1876 г.


Vilnia, Rosy, Uładzisłaŭ Syrakomla. Вільня, Росы, Уладзіслаў Сыракомля (1881).jpg|1881 г.
Vilnia, Rosy, Uładzisłaŭ Syrakomla. Вільня, Росы, Уладзіслаў Сыракомля (1882).jpg|1882 г.
Vilnia, Rosy, Jaŭstach Tyškievič. Вільня, Росы, Яўстах Тышкевіч (K. Piastuškievič, 1882).jpg|1882 г.
Vilnia, Rosy, Jaŭstach Tyškievič. Вільня, Росы, Яўстах Тышкевіч (K. Piastuškievič, 1882) (2).jpg|1882 г.


### Гістарычныя здымкі

Vilnia, Rosy. Вільня, Росы (V. Zacharčyk, 1865-79).jpg|В. Захарчык, 1865—1879 г.
Vilnia, Rosy, Kaplica. Вільня, Росы, Капліца (J. Čachovič, 1870-79).jpg|Ю. Чаховіч, 1870-я гг.
Vilnia, Rosy, Kaplica. Вільня, Росы, Капліца (S. Fleury, 1895).jpg|С. Флёры, 1895 г.
Grobowiec Matki Pilsudskiego, urna zawierajaca serce Marszalka 1937-1939 (5939772) (cropped).jpg|1936 г.


Vilnia, Rosy. Вільня, Росы (J. Bułhak, 1913-37).jpg|Я. Булгак, да 1938 г.
Vilnia, Rosy, Kaplica. Вільня, Росы, Капліца (J. Bułhak, 1913-37).jpg|Я. Булгак, да 1938 г.
Vilnia, Rosy. Вільня, Росы (1921-39).jpg|да 1939 г.
Vilnia, Rosy. Вільня, Росы (J. Bułhak, 1939).jpg|Я. Булгак, 1939 г.


### Сучасныя здымкі

Rasos entrance.jpg|Галоўная брама
Church on Rasos Cemetery, Vilnius.jpg|Капліца
Rasų kapinės (3).jpg|Вайсковыя могілкі
Angel in Vilnius Rasos cemetery.jpg|Помнік


## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
* 

Катэгорыя:Могілкі Вільні